`nonce``
+
+`` - _Lebo ya ufunguzi, ambayo ina kijisehemu cha msimbo_
+
+nonce - _Maandishi yasiyoweza kutafsiriwa_
+
+`` - _Lebo ya kufunga_
+
+
+
+Maandishi chanzo pia yana lebo fupishi, ambazo zina nambari tu, ikimaanisha kuwa kazi yake haionekani wazi mara moja. Unaweza kuelekeza juu ya lebo hizi ili kuona hasa kazi gani zinafanya.
+
+Katika mfano ulio hapa chini, unaweza kuona kuwa kuelea juu ya lebo ya `<0>` huonyesha kuwa inawakilisha `` na ina kijisehemu cha msimbo, kwa hivyo maudhui yaliyo ndani ya lebo hizi hayapaswi kutafsiriwa.
+
+
+
+## Fomu fupi dhidi ya ndefu/vifupisho {#short-vs-full-forms}
+
+Kuna vifupisho vingi vinavyotumika kwenye tovuti, k.m., mfumo mtawanyo wa kimamlaka, NFT, DAO, DeFi, n.k. Vifupisho hivi hutumiwa sana katika lugha ya Kiingereza na wageni wengi kwenye tovuti wanavifahamu.
+
+Kwa kuwa kwa kawaida hazina tafsiri zilizoanzishwa katika lugha zingine, njia bora ya kushughulikia maneno haya na sawa ni kutoa tafsiri ya maelezo ya fomu kamili, na kuongeza ufupisho wa Kiingereza kwenye mabano.
+
+Usitafsiri vifupisho hivi, kwa kuwa watu wengi hawangevifahamu, na matoleo yaliyotanabaishwa hayatakuwa na maana kwa wageni wengi.
+
+Mfano wa jinsi ya kutafsiri mfumo mtawanyo wa kimamlaka:
+
+- Mifumo iliyotawanywa (mfumo mtawanyo wa kimamlaka) → _Fomu kamili iliyotafsiriwa (kifupisho cha Kiingereza kwenye mabano)_
+
+## Istilahi zisizo na tafsiri zilizozoeleka {#terms-without-established-translations}
+
+Baadhi ya istilahi huenda zisiwe na tafsiri zilizozoeleka katika lugha zingine, na zinajulikana sana kwa istilahi asilia ya Kiingereza. Istilahi kama hizo hujumuisha dhana mpya zaidi, kama vile uthibitisho-wa-kazi, uthibitisho-wa-usalama, Mnyororo Kioleza, kusimamisha, n.k.
+
+Ingawa kutafsiri maneno haya kunaweza kusikika kuwa si ya kawaida, kwa kuwa toleo la Kiingereza linatumiwa sana katika lugha nyingine pia, inashauriwa sana zitafsiliwe.
+
+Unapozitafsiri, jisikie huru kuwa mbunifu, tumia tafsiri zenye maelezo, au zafsiri kihalisi tu.
+
+**Sababu kwa nini maneno mengi yanapaswa kutafsiliwa, badala ya kuacha baadhi katika Kiingereza, ni ukweli kwamba istilahi hii mpya itaenea zaidi katika siku zijazo, watu wengi wanaanza kutumia Ethereum na teknolojia zinazohusiana. Iwapo tunataka kuvutia watu wengi zaidi kutoka pande zote za dunia kujiunga na eneo hili, tunapaswa kutoa istilahi zinazoweza kueleweka katika lugha nyingi kadri inavyowezekana, hata kama tutalazimika kuziunda sisi wenyewe.**
+
+## Vifungo na CTA {#buttons-and-ctas}
+
+Tovuti ina vifungo vingi, ambavyo vinapaswa kutafsiriwa tofauti na maudhui mengine.
+
+Maandishi ya vitufe yanaweza kutambuliwa kwa kuangalia picha za skrini za muktadha, zilizounganishwa na mifuatano mingi, au kwa kuangalia muktadha katika kihariri, ambacho kinajumuisha maneno ‘’kitufe’’.
+
+Tafsiri za vifungo zinapaswa kuwa fupi iwezekanavyo, ili kuzuia kutofautiana kwa uumbizaji. Zaidi ya hayo, tafsiri za vifungo zinapaswa kuwa za kuamuru, yaani, zionyeshe amri au ombi.
+
+
+
+## Kutafsiri kwa Ujumuishi {#translating-for-inclusivity}
+
+Wageni wa Ethereum.org wanatoka kote ulimwenguni na kutoka katika malezi tofauti. Kwa hiyo, lugha kwenye tovuti inapaswa kuwa ya upande wowote, inayomkaribisha kila mtu na isiyo ya ubaguzi.
+
+Kipengele muhimu cha hili ni kutokuwa na upendeleo wa kijinsia. Hili linaweza kufikiwa kwa urahisi kwa kutumia lugha rasmi, na kuepuka maneno yoyote maalum ya kijinsia katika tafsiri.
+
+Aina nyingine ya ujumuishi ni kujaribu kutafsiri kwa hadhira ya kimataifa, si mahususi kwa nchi, kabila au eneo lolote.
+
+Mwishowe, lugha inapaswa kufaa kwa hadhira na rika zote.
+
+## Tafsiri mahususi za lugha {#language-specific-translations}
+
+Wakati wa kutafsiri, ni muhimu kufuata kanuni za sarufi, desturi na mpangilio unaotumika katika lugha yako, badala ya kunakili moja kwa moja kutoka kwenye chanzo. Maandishi chanzo hufuata kanuni za sarufi na kaida za Kiingereza, ambazo hazitumiki kwa lugha nyingine nyingi.
+
+Unapaswa kufahamu kanuni za lugha yako na utafsiri ipasavyo. Ikiwa unahitaji usaidizi, wasiliana nasi na tutakusaidia kupata baadhi ya rasilimali kuhusu jinsi vipengele hivi vinavyopaswa kutumika katika lugha yako.
+
+Baadhi ya mifano ya mambo ya kuzingatia hasa:
+
+### Uakifishaji, uumbizaji {#punctuation-and-formatting}
+
+**Matumizi ya herufi kubwa**
+
+- Kuna tofauti kubwa katika matumizi ya herufi kubwa katika lugha tofauti.
+- Katika Kiingereza, ni kawaida kuanza maneno yote kwa herufi kubwa katika vichwa vya habari na majina, miezi na siku, majina ya lugha, likizo, n.k. Katika lugha nyingine nyingi, hii si sahihi kisarufi, kwani zina kanuni tofauti za matumizi ya herufi kubwa.
+- Baadhi ya lugha pia zina kanuni za kuanza na herufi kubwa kwa viwakilishi vya nafsi, nomino, na vivumishi fulani, ambavyo havianzi kwa herufi kubwa katika Kiingereza.
+
+**Nafasi**
+
+- Kanuni za tahajia hufafanua matumizi ya nafasi kwa kila lugha. Kwa sababu nafasi hutumiwa kila mahali, kanuni hizi ni baadhi ya zinazotofautiana zaidi, na nafasi ni baadhi ya vipengele vinavyotafsiriwa vibaya zaidi.
+- Baadhi ya tofauti za kawaida katika nafasi kati ya Kiingereza na lugha zingine:
+ - Nafasi kabla ya vipimo na sarafu (k.m., USD, EUR, kB, MB)
+ - Nafasi kabla ya alama za nyuzi (k.m., °C, ℉)
+ - Nafasi kabla ya baadhi ya alama za uakifishaji, hasa nukta-nukta (...)
+ - Nafasi kabla na baada ya mikwaju (/)
+
+**Orodha**
+
+- Kila lugha ina seti tofauti na changamano ya kanuni za kuandika orodha. Hizi zinaweza kuwa tofauti sana na Kiingereza.
+- Katika baadhi ya lugha, neno la kwanza la kila mstari mpya linahitaji kuanza kwa herufi kubwa, wakati katika lugha zingine, mistari mipya inapaswa kuanza kwa herufi ndogo. Lugha nyingi pia zina kanuni tofauti kuhusu matumizi ya herufi kubwa katika orodha, kulingana na urefu wa kila mstari.
+- Hali kadhalika kwa uakifishaji wa vipengee vya mstari. Uakifishaji wa mwisho katika orodha unaweza kuwa kitone (**.**), koma (**,**), au nusu-koma (**;**), kulingana na lugha.
+
+**Alama za nukuu**
+
+- Lugha hutumia alama nyingi tofauti za nukuu. Kunakili tu alama za nukuu za Kiingereza kutoka chanzo mara nyingi si sahihi.
+- Baadhi ya aina za kawaida za alama za nukuu ni pamoja na:
+ - „maandishi ya mfano“
+ - ‚maandishi ya mfano’
+ - »maandishi ya mfano«
+ - “maandishi ya mfano”
+ - ‘maandishi ya mfano’
+ - «maandishi ya mfano»
+
+**Vistariungio na Deshi**
+
+- Katika Kiingereza, kistariungio (-) hutumika kuunganisha maneno au sehemu tofauti za neno, wakati deshi (–) hutumika kuonyesha masafa au kusitisha.
+- Lugha nyingi zina kanuni tofauti za kutumia vistariungio na deshi ambazo zinapaswa kuzingatiwa.
+
+### Miundo {#formats}
+
+**Nambari**
+
+- Tofauti kuu katika kuandika nambari katika lugha tofauti ni kitenganishi kinachotumika kwa desimali na maelfu. Kwa maelfu, hii inaweza kuwa kitone, koma au nafasi. Vivyo hivyo, baadhi ya lugha hutumia nukta ya desimali, wakati zingine hutumia koma ya desimali.
+ - Baadhi ya mifano ya nambari kubwa:
+ - Kiingereza – **1,000.50**
+ - Kihispania – **1.000,50**
+ - Kifaransa – **1 000,50**
+- Jambo lingine muhimu la kuzingatia wakati wa kutafsiri nambari ni alama ya asilimia. Inaweza kuandikwa kwa njia tofauti: **100%**, **100 %** au **%100**.
+- Mwishowe, nambari hasi zinaweza kuonyeshwa tofauti, kulingana na lugha: -100, 100-, (100) au [100].
+
+**Tarehe**
+
+- Wakati wa kutafsiri tarehe, kuna idadi ya mazingatio na tofauti kulingana na lugha. Hizi ni pamoja na muundo wa tarehe, kitenganishi, matumizi ya herufi kubwa na sifuri zinazoongoza. Pia kuna tofauti kati ya tarehe za urefu kamili na za nambari.
+ - Baadhi ya mifano ya miundo tofauti ya tarehe:
+ - Kiingereza cha Uingereza (dd/mm/yyyy) – 1st January, 2022
+ - Kiingereza cha Marekani (mm/dd/yyyy) – January 1st, 2022
+ - Kichina (yyyy-mm-dd) – 2022 年 1 月 1 日
+ - Kifaransa (dd/mm/yyyy) – 1er janvier 2022
+ - Kiitaliano (dd/mm/yyyy) – 1º gennaio 2022
+ - Kijerumani (dd/mm/yyyy) – 1. Januar 2022
+
+**Sarafu**
+
+- Kutafsiri sarafu kunaweza kuwa changamoto, kutokana na miundo, kaida na ubadilishaji tofauti. Kama kanuni ya jumla, tafadhali weka sarafu sawa na chanzo. Unaweza kuongeza sarafu yako ya ndani na ubadilishaji katika mabano, kwa manufaa ya msomaji.
+- Tofauti kuu katika kuandika sarafu katika lugha tofauti ni pamoja na uwekaji wa alama, koma za desimali dhidi ya nukta za desimali, nafasi, na vifupisho dhidi ya alama.
+ - Uwekaji wa alama: $100 au 100$
+ - Koma za desimali dhidi ya nukta za desimali: 100,50$ au 100.50$
+ - Nafasi: 100$ au 100 $
+ - Vifupisho dhidi ya alama: 100 $ au 100 USD
+
+**Vipimo**
+
+- Kama kanuni ya jumla, tafadhali weka vipimo kulingana na chanzo. Ikiwa nchi yako inatumia mfumo tofauti, unaweza kujumuisha ubadilishaji katika mabano.
+- Kando na ujanibishaji wa vipimo, ni muhimu pia kutambua tofauti katika jinsi lugha zinavyoshughulikia vipimo hivi. Tofauti kuu ni nafasi kati ya nambari na kipimo, ambayo inaweza kuwa tofauti, kulingana na lugha. Mifano ya hii ni pamoja na 100kB dhidi ya 100 kB au 50ºF dhidi ya 50 ºF.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Kutafsiri ethereum.org ni fursa nzuri ya kujifunza kuhusu nyanja mbalimbali za Ethereum.
+
+Unapotafsiri, jaribu kutokuwa na haraka. Chukua kwa urahisi na ufurahie!
+
+Asante kwa kushiriki katika Mpango wa Tafsiri na kutusaidia kufanya tovuti ipatikane kwa hadhira pana zaidi. Jumuiya ya Ethereum ni ya kimataifa, na tunafurahi kuwa wewe ni sehemu yake!
diff --git a/public/content/translations/sw/dao/index.md b/public/content/translations/sw/dao/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..fe2613076c8
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/dao/index.md
@@ -0,0 +1,167 @@
+---
+title: DAO ni nini?
+metaTitle: DAO ni nini? | Shirika Linalojitawala Lililogatuliwa
+description: Muhtasari wa DAO juu ya Ethereum
+lang: sw
+template: use-cases
+emoji: ":handshake:"
+sidebarDepth: 2
+image: /images/use-cases/dao-2.png
+alt: Uwakilishi wa DAO wa kupiga kura juu ya pendekezo.
+summaryPoint1: Jamii zinazomilikiwa na wanachama bila miongozo ya serikali.
+summaryPoint2: Njia salama ya kushirikiana na wageni wa mtandaoni.
+summaryPoint3: Sehemu salama ya kutoa fedha kwa sababu maalumu.
+---
+
+## DAOs ni nini? {#what-are-daos}
+
+Mashirika huru gatuzi (DAO) ni mashirika yanayomilikiwa kwa pamoja kufanya kazi kuelekea malengo ya kushirikishana.
+
+Mashirika huru yaliogatuliwa (DAOs) yanaturuhusu kufanya kazi na watu wenye mielekeo kama yetu ulimwenguni kote pasipokuwepo kuamini kiongozi mwema atakae simamia fedha au operesheni zetu. Hakuna mkurugenzi mtendaji ambaye atatumia fedha kwa mpigo wala afisa mkuu wa fedha wakuharibu vitabu vya fesha. Badala yake, sheria za minyororo ya bloku zilizookwa kwenye kanunu, zinafafanua vile shirika linafanya kazi na vile fedha zinatumika.
+
+Wana hazina zilizojengwa ndani ambazo hakuna mtu mwenye mamlaka ya kuzipata bila idhini ya kikundi. Maamuzi hutawaliwa na mapendekezo na upigaji kura ili kuhakikisha kila mtu katika shirika ana sauti, na kila kitu hutokea kwa uwazi [kwenye mnyororo](/glossary/#onchain).
+
+## Kwanini tunahitaji DAO? {#why-dao}
+
+Kuanzisha shirika na mtu anayehusisha ufadhili na pesa kunahitaji uaminifu mkubwa kwa watu unaofanya kazi nao. Lakini ni vigumu kumwamini mtu ambaye umesiliana naye mtandaoni tu. Ukiwa na DAO huhitaji kumwamini mtu mwingine yeyote kwenye kikundi, ila msimbo wa DAO pekee, ambao uko wazi 100% na unaweza kuthibitishwa na mtu yeyote.
+
+Hii inafungua fursa nyingi mpya za ushirikiano na uratibu wa kimataifa.
+
+### Ulinganisho {#dao-comparison}
+
+| DAO | Shirika la jadi |
+| ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
+| Huwa ni tambarare, na iliyo na demokrasia kamili. | Kwa kawaida huwa na madaraja. |
+| Ili mabadilioko yoyote yafanyike wanachama lazima wapige kura. | Mabadiliko yanaweza kuhitajika kutoka chama pekee, ama upigaji wa kura utakuwepo, kwa kutegemea muundo. |
+| Kura zitahesabiwa, na matokeo yatatekelezwa kwa njia ya otomatiki bila kutumia mpatanishi. | Kama upigaji kura utaruhusiwa, kura zitahesabiwa ndani, na matokeo ya upigaji kura lazima yashughulikiwe kwa mikono. |
+| Huduma zinazotolewa zinatekelwza kwa njia ya otomatiki kwa namna iliogatuliwa (kwa mfano ugawanyaji wa pesa za hisani). | Inahitaji kutekelezwa na binandamu, ama mfumo wa otomatiki wa kiserikali, ambao unakua hatarini kufanyiwa ghiliba. |
+| Shughuli zote ziko wazi kwa jamii. | Shughuli zote zinafanywa kwa siri, na hazitolewi kwa umma. |
+
+### Mifano ya DAO {#dao-examples}
+
+Ili kuongeza uelewa juu ya haya, angalia mifano kadhaa ya DAO ambayo ungeweza kutumia:
+
+- **Shirika la hisani** – unaweza kukubali michango kutoka kwa mtu yeyote duniani na kupiga kura ni sababu zipi za kufadhili.
+- **Umiliki wa pamoja** – unaweza kununua mali halisi au za kidijitali na wanachama wanaweza kupiga kura jinsi ya kuzitumia.
+- **Ubia na ruzuku** – unaweza kuunda mfuko wa ubia unaokusanya mtaji wa uwekezaji na kupiga kura kuhusu ubia gani wa kuunga mkono. Malipo yanaweza kugawanya baadae miongoni mwa wanachama wa DAO.
+
+
+
+## DAO zinafanyaje kazi? {#how-daos-work}
+
+Uti wa mgongo wa DAO ni [mkataba wake mahiri](/glossary/#smart-contract), unaofafanua sheria za shirika na kushikilia hazina ya kikundi. Pale mkataba unapokua hai kwenye Ethereum, hakuna anaeweza kubadili sheria ila kwa kupiga kura tu. Kama mtu yeyote atajaribu kufanya kitu kinyume na sheria na mantiki ya msimbo, hatafanikiwa. Kwasababu mkataba erevu hufafanua hazina, inamaana kwamba hamna mtu anayeweza kutumia pesa bila kuruhusiwa na kundi. Hii inamaana DAO hazihitaji mamlaka ya kati. Badala yake, kundi hutoa maamuzi kwa pamoja, na malipo yanaruhusiwa kwa automatiki pale kura zinapopigwa.
+
+Hii inawezekana kwasababu mikataba erevu ina ngao-ya-uvamizi mara inapokua hai kwenye Ethereum. Huwezi kuhariri msimbo (sheria za DAO) bila watu kugundua kwasababu kila kitu kiko wazi kwa umma.
+
+## Ethereum na DAOs {#ethereum-and-daos}
+
+Ethereum ndio msingi thabiti wa DAO kwasababu kadhaa:
+
+- Makubaliano ya Ethereum yamesambazwa na yenye nguvu ya kutosha mpaka mashirika kuamini mtandao.
+- Msimbo wa mkataba erevu hauwezi kubadilishwa pale unapokua hai, hata na wamiliki wake. Hii huruhusu DAO kujiendesha na masharti yaliowekwa kwenye msimbo toka mwanzo.
+- Mikataba erevu inaweza kutuma/kupokea fedha. Bila hii ungehitaji mpatanishi unaemuamini ili asimamie fedha za kundi.
+- Jamii ya Ethereum imethibitishwa kuwa ya ushirikiano zaidi kuliko ushindani, na hii imeruhusu utendaji mzuri na mifumo ya usaidizi kuvumbuliwa haraka zaidi.
+
+## Utawala wa DAO {#dao-governance}
+
+Kuna mambo mengi ya kuzingatia unapo tawala DAO, kama vile upigaji kura na kazi ya mapendekezo.
+
+### Uwakilishi {#governance-delegation}
+
+Ujumbe ni kama DAO toleo la wajumbe kidemokrasia. Wamiliki tokeni hukabidhi kura kwa watumizi amabao hujiteua wenyewe na kujitolea kuwakili programu and kukaa kujulishwa.
+
+#### Mfano maarufu {#governance-example}[ENS](https://claim.ens.domains/delegate-ranking) – Wamiliki wa ENS wanaweza kukabidhi kura zao kwa wanajamii wanaoshiriki kikamilifu ili kuwawakilisha.
+
+### Utawala wa muamala wa kiotomatiki {#governance-example}
+
+Kwa mikataba ya DAO, makubaliano hutekelezwa moja kwa moja kama kiwango cha kura za wanachama zinakubaliana.
+
+#### Mfano maarufu {#governance-example}
+
+[Nouns](https://nouns.wtf) – Katika Nouns DAO, muamala hutekelezwa kiotomatiki ikiwa akidi ya kura itafikiwa na walio wengi wakipiga kura ya ndiyo, mradi tu haijapingwa na waanzilishi.
+
+### Utawala wa Multisig {#governance-example}
+
+Ingawa DAOs zinaweza kuwa na maelfu ya wanachama wapigakura, fedha zinaweza kuwekwa kwenye [mkoba](/glossary/#wallet) unaotumiwa na wanajamii 5-20 hai wanaoaminika na kwa kawaida utambulisho wao ni wa umma (utambulisho wa umma unaojulikana na jamii). Baada ya kura, watia sahihi wa [multisig](/glossary/#multisig) hutekeleza matakwa ya jamii.
+
+## Sheria za DAO {#dao-laws}
+
+Mwaka wa 1977, eneo la wyoming ilivumbua dhima yenye kikomo (LLC) amabayo hukinga waekezaji na kuweka kikomo cha madeni. Hivi majuzi, walianzisha sheria za DAO ambazo ziliweka kisheria hali ya DAO. Kwa sasa wyoming, vermont na kisiwa cha virgin wana sheria za DAO kwa njia moja ama nyingine.
+
+### Mfano maarufu {#law-example}
+
+[CityDAO](https://citizen.citydao.io/) – CityDAO ilitumia sheria ya DAO ya Wyoming kununua ekari 40 za ardhi karibu na Hifadhi ya Taifa ya Yellowstone.
+
+## Uanachama wa DAO {#dao-membership}
+
+Kuna mifano tofauti tofauti ya uanachama wa DAO. Uanachama unaweza kuamua jinsi upigaji kura utafanya kazi na sehemu nyingine kuu za DAO husika.
+
+### Uanachama unaotegemea tokeni {#token-based-membership}
+
+Kwa kawaida [haihitaji ruhusa](/glossary/#permissionless) kikamilifu, kulingana na tokeni inayotumika. Mara nyingi tokeni hizi za utawala zinaweza kuuzwa bila ruhusa kwenye [exchange isiyogatuliwa](/glossary/#dex). Tokeni nyingine zitapatikana kwa kutoa ukwasi au baadhi ya 'uthibitisho-wa-kazi'. Kwa vyovyote vile, ukishikilia ruzuku za tokeni zinahukupa nafasi ya kupiga kura.
+
+_Kwa kawaida hutumika kutawala itifaki pana zilizogatuliwa na/au tokeni zenyewe._
+
+#### Mfano maarufu {#token-example}
+
+[MakerDAO](https://makerdao.com) – Tokeni ya MakerDAO, MKR, inapatikana kwa wingi kwenye exchange zisizogatuliwa, na mtu yeyote anaweza kuinunua ili awe na uwezo wa kupiga kura kuhusu mustakabali wa itifaki ya Maker.
+
+### Uanachama unaotegemea hisa {#share-based-membership}
+
+DAO za-hisa zinahitaji ruhusa, ila bado ziko wazi. Mwanachama mtarajiwa yeyote anaweza akatoa pendekezo kujiunga na DAO, mara nyingi hutoa kodi ya thamani fulani katika mfumo wa tokeni au kazi. Hisa hutoa nguvu ya kupiga kura moja kwa moja na umiliki. Washiriki wanaweza kutoka mda wowote na uwiano wao wa sehemu ya hazina.
+
+_Hua inatumika kwa ajili ya muunganiko wa karibu, mashirika yanayozingatia binadamu kama vile misaada, mikusanyiko ya wafanyakazi na vilabu vya uwekezaji. Inaweza kutawala itifaki na tokeni._
+
+#### Mfano maarufu {#share-example}
+
+[MolochDAO](http://molochdao.com/) – MolochDAO imejikita katika kufadhili miradi ya Ethereum. Inahitaji pendekezo kwenye chama ili kundi lifanye tathmini kama unavigezo vinavyokidhi mahitaji na mtaji kufanya maamuzi sahihi kuhusu wafadhili watarajiwa. Huwezi kununua ufikiaji wa DAO kwenye soko la wazi.
+
+### Uanachama unaotegemea sifa {#reputation-based-membership}
+
+Sifa za uanachama zinatoa ushahidi wa ushirika wao na kukupatia nguvu ya upigaji kura kwenye DAO. Kinyume cha tokeni ama uanachama wa msingi wa hisa, uanachama wa msingi wa sifa wa DAO hauhamishi umiliki kwende kwa wachangiaji. Sifa haziwezi kununuliwa, kuhamishwa au kukabidhiwa; wanachama wa DAO lazima wafanye kazi ya kupata sifa hizo kwa kushiriki. Upigaji kura kwenye mnyororo hauhitaji ruhusa na wanachama watarajiwa wanaweza kuwasilisha mapendekezo kwa uhuru ili kujiunga na DAO na kuomba kupokea sifa na tokeni kama zawadi kwa kubadilishana na michango yao.
+
+_Kwa kawaida hutumika kwa maendeleo yaliyogatuliwa na utawala wa itifaki na [mfumo mtawanyo wa kimamlaka](/glossary/#dapp), lakini pia inafaa kwa mashirika mbalimbali kama vile mashirika ya hisani, jumuiya za wafanyakazi, vilabu vya uwekezaji, n.k._
+
+#### Mfano maarufu {#reputation-example}
+
+[DXdao](https://DXdao.eth.limo) – DXdao ilikuwa kundi huru la kimataifa linalojenga na kutawala itifaki na programu zilizogatuliwa tangu 2019. Ilitumia utawala unaotegemea sifa na [makubaliano ya holografia](/glossary/#holographic-consensus) ili kuratibu na kusimamia fedha, ikimaanisha hakuna mtu angeweza kununua ushawishi wa kuathiri mustakabali wake au utawala.
+
+## Jiunge na / anzisha DAO {#join-start-a-dao}
+
+### Jiunge na DAO {#join-a-dao}
+
+- [DAOs za jumuiya ya Ethereum](/community/get-involved/#decentralized-autonomous-organizations-daos)
+- [Orodha ya DAOs ya DAOHaus](https://app.daohaus.club/explore)
+- [Orodha ya DAOs ya Tally.xyz](https://www.tally.xyz/explore)
+- [Orodha ya DAOs ya DeGov.AI](https://apps.degov.ai/)
+
+### Anzisha DAO {#start-a-dao}
+
+- [Anzisha DAO na DAOHaus](https://app.daohaus.club/summon)
+- [Anzisha Governor DAO na Tally](https://www.tally.xyz/get-started)
+- [Unda DAO inayoendeshwa na Aragon](https://aragon.org/product)
+- [Anzisha colony](https://colony.io/)
+- [Unda DAO kwa kutumia makubaliano ya holografia ya DAOstack](https://alchemy.daostack.io/daos/create)
+- [Zindua DAO ukitumia DeGov Launcher](https://docs.degov.ai/integration/deploy)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+### Makala za DAO {#dao-articles}
+
+- [DAO ni nini?](https://aragon.org/dao) – [Aragon](https://aragon.org/)
+- [House of DAOs](https://wiki.metagame.wtf/docs/great-houses/house-of-daos) – [Metagame](https://wiki.metagame.wtf/)
+- [DAO ni nini na inatumika kwa nini?](https://daohaus.substack.com/p/-what-is-a-dao-and-what-is-it-for) – [DAOhaus](https://daohaus.club/)
+- [Jinsi ya Kuanzisha Jumuiya ya Kidijitali Inayoendeshwa na DAO](https://daohaus.substack.com/p/four-and-a-half-steps-to-start-a) – [DAOhaus](https://daohaus.club/)
+- [DAO ni nini?](https://coinmarketcap.com/alexandria/article/what-is-a-dao) – [Coinmarketcap](https://coinmarketcap.com)
+- [Makubaliano ya Holografia ni Nini?](https://medium.com/daostack/holographic-consensus-part-1-116a73ba1e1c) - [DAOstack](https://daostack.io/)
+- [DAOs si mashirika: ambapo ugatuzi katika mashirika yanayojitawala ni muhimu, na Vitalik](https://vitalik.eth.limo/general/2022/09/20/daos.html)
+- [DAOs, DACs, DAs na Zaidi: Mwongozo Usiokamilika wa Istilahi](https://blog.ethereum.org/2014/05/06/daos-dacs-das-and-more-an-incomplete-terminology-guide) - [Blogu ya Ethereum](https://blog.ethereum.org)
+
+### Video {#videos}
+
+- [DAO ni nini katika crypto?](https://youtu.be/KHm0uUPqmVE)
+- [Je, DAO Inaweza Kujenga Jiji?](https://www.ted.com/talks/scott_fitsimones_could_a_dao_build_the_next_great_city) – [TED](https://www.ted.com/)
+
+
+
+
diff --git a/public/content/translations/sw/decentralized-identity/index.md b/public/content/translations/sw/decentralized-identity/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..55c9f202929
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/decentralized-identity/index.md
@@ -0,0 +1,218 @@
+---
+title: Utambulisho uliokatuliwa
+description: Ni nini utambulisho uliogatuliwa, na kwa nini ina umuhimu?
+lang: sw
+template: use-cases
+emoji: ":id:"
+sidebarDepth: 2
+image: /images/eth-gif-cat.png
+summaryPoint1: Mifumo ya kitambulisho cha jadi imekita utoaji, matengenezo, na udhibiti wa vitambulisho vyako katika kituo kimoja.
+summaryPoint2: Utambulisho uliogatuliwa huondoa utegemezi kwa washirika wengine wa kati.
+summaryPoint3: Shukrani kwa crypto, watumiaji sasa wana zana za kutoa, kushikilia na kudhibiti vitambulisho na uthibitishaji wao wenyewe kwa mara nyingine.
+---
+
+Utambulisho unashikilia takriban kila nyanja ya maisha yako leo. Kutumia huduma za mtandaoni, kufungua akaunti ya benki, kupiga kura katika uchaguzi, kununua mali, kupata ajira—mambo haya yote yanahitaji kuthibitisha utambulisho wako.
+
+Hata hivyo, mifumo ya jadi ya usimamizi wa utambulisho kwa muda mrefu imetegemea wasuluhishi wa kati ambao hutoa, kushikilia, na kudhibiti vitambulisho vyako na [uthahidi](/glossary/#attestation). Hii ina maana kwamba huwezi kudhibiti taarifa zako zinazohusiana na utambulisho au kuamua ni nani anayeweza kufikia taarifa zinazoweza kumtambulisha mtu binafsi (PII) na ni kiasi gani cha ufikiaji ambacho wahusika hawa wanacho.
+
+Ili kutatua matatizo haya, tuna mifumo ya utambulisho iliyogatuliwa iliyojengwa kwenye mnyororo wa bloku za umma kama vile Ethereum. Utambulisho uliogatuliwa unaruhusu watu binafsi kusimamia taarifa zao zinazohusiana na utambulisho. Kwa masuluhisho ya utambulisho yaliyogatuliwa, _wewe_ unaweza kuunda vitambulisho na kudai na kushikilia uthibitishaji wako bila kutegemea mamlaka kuu, kama watoa huduma au serikali.
+
+## Utambulisho ni nini? {#what-is-identity}
+
+Utambulisho unamaanisha hisia ya mtu binafsi kujitambua, inayofafanuliwa na sifa za kipekee. Utambulisho unarejelea kuwa _mtu binafsi_, yaani, huluki ya kipekee ya binadamu. Utambulisho unaweza pia kurejelea huluki zingine zisizo za kibinadamu, kama vile shirika au mamlaka.
+
+
+
+## Vitambulisho ni nini? {#what-are-identifiers}
+
+Kitambulisho ni kipande cha taarifa kinachofanya kazi kama kielekezi kwa utambulisho au vitambulisho fulani. Vitambulisho vya kawaida ni pamoja na:
+
+- Jina
+- Nambari ya usalama wa jamii/nambari ya kitambulisho cha kodi
+- Nambari ya simu ya mkononi
+- Tarehe na mahali pa kuzaliwa
+- Vitambulisho vya kidijitali, k.m., anwani za barua pepe, majina ya watumiaji, avatari
+
+Mifano hii ya jadi ya vitambulisho hutolewa, hushikiliwa na kudhibitiwa na huluki za kati. Unahitaji ruhusa kutoka kwa serikali yako kubadilisha jina lako au kutoka kwenye jukwaa la mitandao ya kijamii ili kubadilisha jina lako la mtumiaji.
+
+## Faida za utambulisho uliogatuliwa {#benefits-of-decentralized-identity}
+
+1. Utambulisho uliogatuliwa huongeza udhibiti wa mtu binafsi wa taarifa za utambulisho. Vitambulisho na uthibitishaji vilivyogatuliwa vinaweza kuthibitishwa bila kutegemea mamlaka kuu na huduma za washirika wengine.
+
+2. Masuluhisho ya utambulisho uliogatuliwa huwezesha mbinu isiyo na uaminifu, isiyo na mshono, na inayolinda faragha kwa ajili ya kuthibitisha na kusimamia utambulisho wa mtumiaji.
+
+3. Utambulisho uliogatuliwa hutumia teknolojia ya mnyororo wa bloku, ambayo hujenga uaminifu kati ya pande tofauti na hutoa dhamana za kikriptografia kuthibitisha uhalali wa uthibitishaji.
+
+4. Utambulisho uliogatuliwa hufanya data ya utambulisho iweze kuhamishika. Watumiaji huhifadhi uthibitishaji na vitambulisho katika pochi ya simu na wanaweza kushiriki na mhusika yeyote wa chaguo lao. Vitambulisho na uthibitishaji vilivyogatuliwa havijafungiwa kwenye hifadhidata ya shirika linalotoa.
+
+5. Utambulisho uliogatuliwa unapaswa kufanya kazi vizuri na teknolojia zinazochipukia za [zero-knowledge](/glossary/#zk-proof) ambazo zitawawezesha watu binafsi kuthibitisha wanamiliki au wamefanya kitu bila kufichua kitu hicho ni nini. Hii inaweza kuwa njia yenye nguvu ya kuchanganya uaminifu na faragha kwa programu kama vile upigaji kura.
+
+6. Utambulisho uliogatuliwa huwezesha mifumo ya [kupambana na Sybil](/glossary/#anti-sybil) kutambua wakati binadamu mmoja anajifanya kuwa binadamu wengi ili kudanganya au kutuma barua taka kwenye mfumo fulani.
+
+## Matumizi ya utambulisho uliogatuliwa {#decentralized-identity-use-cases}
+
+Utambulisho uliogatuliwa una matumizi mengi yanayowezekana:
+
+### 1. Kuingia kwa wote {#universal-dapp-logins}
+
+Utambulisho uliogatuliwa unaweza kusaidia kubadilisha uingiaji unaotegemea nenosiri na uthibitishaji uliogatuliwa. Watoa huduma wanaweza kutoa uthibitishaji kwa watumiaji, ambao unaweza kuhifadhiwa katika pochi ya Ethereum. Mfano wa uthibitishaji ungekuwa [NFT](/glossary/#nft) inayompa mwenye nayo ufikiaji wa jumuiya ya mtandaoni.
+
+Kitendaji cha [Kuingia na Ethereum](https://siwe.xyz/) kingewezesha seva kuthibitisha akaunti ya Ethereum ya mtumiaji na kupata uthibitishaji unaohitajika kutoka kwa anwani ya akaunti yake. Hii inamaanisha watumiaji wanaweza kufikia majukwaa na tovuti bila kulazimika kukariri nywila ndefu na inaboresha uzoefu wa mtandaoni kwa watumiaji.
+
+### 2. Uthibitishaji wa KYC {#kyc-authentication}
+
+Kutumia huduma nyingi za mtandaoni kunahitaji watu binafsi kutoa uthibitishaji na vitambulisho, kama vile leseni ya udereva au pasipoti ya kitaifa. Lakini mbinu hii ina matatizo kwa sababu taarifa za faragha za mtumiaji zinaweza kuathiriwa na watoa huduma hawawezi kuthibitisha uhalisi wa uthibitishaji huo.
+
+Utambulisho uliogatuliwa huruhusu kampuni kuruka michakato ya kawaida ya [Mjue Mteja Wako (KYC)](https://en.wikipedia.org/wiki/Know_your_customer) na kuthibitisha utambulisho wa watumiaji kupitia Vitambulisho Vinavyoweza Kuthibitishwa. Hii inapunguza gharama ya usimamizi wa utambulisho na inazuia matumizi ya nyaraka bandia.
+
+### 3. Upigaji kura na jumuiya za mtandaoni {#voting-and-online-communities}
+
+Upigaji kura mtandaoni na mitandao ya kijamii ni programu mbili mpya za utambulisho uliogatuliwa. Mipango ya upigaji kura mtandaoni iko hatarini kudanganywa, hasa ikiwa wahusika wenye nia mbaya huunda utambulisho wa uwongo ili kupiga kura. Kuwauliza watu binafsi wawasilishe uthibitishaji wa kwenye mnyororo kunaweza kuboresha uadilifu wa michakato ya upigaji kura mtandaoni.
+
+Utambulisho uliogatuliwa unaweza kusaidia kuunda jumuiya za mtandaoni ambazo hazina akaunti bandia. Kwa mfano, kila mtumiaji anaweza kulazimika kuthibitisha utambulisho wake kwa kutumia mfumo wa utambulisho wa kwenye mnyororo, kama Huduma ya Majina ya Ethereum, na hivyo kupunguza uwezekano wa boti.
+
+### 4. Ulinzi dhidi ya Sybil {#sybil-protection}
+
+Programu za kutoa ruzuku zinazotumia [upigaji kura wa quadratic](/glossary/#quadratic-voting) ziko hatarini kwa [mashambulizi ya Sybil](/glossary/#sybil-attack) kwa sababu thamani ya ruzuku huongezeka watu wengi wanapoipigia kura, na kuwahamasisha watumiaji kugawanya michango yao katika utambulisho mwingi. Utambulisho uliogatuliwa husaidia kuzuia hili kwa kuongeza mzigo kwa kila mshiriki kuthibitisha kuwa wao ni binadamu kweli, ingawa mara nyingi bila kulazimika kufichua taarifa maalum za faragha.
+
+### 5. Kitambulisho cha Kitaifa na Serikali {#national-and-government-id}
+
+Serikali zinaweza kutumia kanuni za utambulisho uliogatuliwa kutoa nyaraka za msingi za utambulisho—kama vile vitambulisho vya taifa, pasipoti, au leseni za udereva—kama vitambulisho vinavyoweza kuthibitishwa kwenye Ethereum, zikitoa dhamana thabiti za kikriptografia za uhalisi ili kupunguza ulaghai na ughushi katika uthibitishaji wa utambulisho mtandaoni. Raia wanaweza kuhifadhi uthibitishaji huu katika [pochi](/wallets/) zao binafsi na kuutumia kuthibitisha utambulisho wao, umri, au haki ya kupiga kura.
+
+Mfumo huu unaruhusu ufichuzi wa kuchagua, hasa unapojumuishwa na teknolojia ya faragha ya [uthibitisho wa zero-knowledge (ZKP)](/zero-knowledge-proofs/). Kwa mfano, raia anaweza kuthibitisha kikriptografia kwamba ana umri wa zaidi ya miaka 18 ili kufikia huduma yenye kizuizi cha umri bila kufichua tarehe yake kamili ya kuzaliwa, akitoa faragha kubwa zaidi kuliko kitambulisho cha jadi.
+
+#### 💡Uchunguzi kifani: Kitambulisho cha Kidijitali cha Kitaifa cha Bhutan (NDI) kwenye Ethereum {#case-study-bhutan-ndi}
+
+- Hutoa ufikiaji wa vitambulisho vya utambulisho vinavyoweza kuthibitishwa kwa takriban raia 800,00a wa Bhutan
+- Ilihamishwa kutoka mtandao wa Polygon [hadi mtandao mkuu wa Ethereum](https://www.bhutanndi.com/article/bhutan-adopts-ethereum-for-national-identity-a-new-chapter-in-digital-sovereignty_2d0c7ec2-5605-4c42-b258-bd9361ae8878) mnamo Oktoba 2025
+- Zaidi ya [vitambulisho vya kidijitali 234,000](https://www.blockchain-council.org/blockchain/bhutan-uses-blockchain-in-digital-id-project/) vilitolewa kufikia Machi 2025
+
+Ufalme wa Bhutan [ulihamisha mfumo wake wa Kitambulisho cha Kidijitali cha Kitaifa (NDI)](https://www.bhutanndi.com/article/bhutan-adopts-ethereum-for-national-identity-a-new-chapter-in-digital-sovereignty_2d0c7ec2-5605-4c42-b258-bd9361ae8878) hadi Ethereum mnamo Oktoba 2025. Uliojengwa juu ya kanuni za utambulisho uliogatuliwa na utambulisho wa kujitawala, mfumo wa NDI wa Bhutan hutumia vitambulisho vilivyogatuliwa na vitambulisho vinavyoweza kuthibitishwa kutoa vitambulisho vilivyosainiwa kidijitali moja kwa moja kwenye pochi ya kibinafsi ya raia. Kwa kutia nanga uthibitisho wa kikriptografia wa vitambulisho hivi kwenye Ethereum, mfumo huhakikisha kuwa ni halisi, hauwezi kuchezewa, na unaweza kuthibitishwa na mhusika yeyote bila kuuliza mamlaka kuu.
+
+Usanifu wa mfumo unasisitiza faragha kupitia matumizi ya teknolojia ya [uthibitisho wa zero-knowledge (ZKP)](/zero-knowledge-proofs/). Utekelezaji huu wa "ufichuzi wa kuchagua" unaruhusu raia kuthibitisha ukweli maalum (k.m., "Nina umri wa zaidi ya miaka 18" au "Mimi ni raia") ili kufikia huduma bila kufichua data ya msingi ya kibinafsi, kama vile nambari yao kamili ya kitambulisho au tarehe kamili ya kuzaliwa. Hii inaonyesha matumizi yenye nguvu, ya ulimwengu halisi ya Ethereum kwa mfumo wa kitambulisho cha kitaifa ulio salama, unaomlenga mtumiaji, na unaolinda faragha.
+
+#### 💡Uchunguzi kifani: QuarkID ya Jiji la Buenos Aires kwenye Ethereum [Safu ya 2](/layer-2/) ZKSync Era {#case-study-buenos-aires-quarkid}
+
+- Ilitoa vitambulisho vya utambulisho vilivyogatuliwa kwa zaidi ya [watumiaji milioni 3.6](https://buenosaires.gob.ar/innovacionytransformaciondigital/miba-con-tecnologia-quarkid-la-ciudad-de-buenos-aires-incorporo) wakati wa uzinduzi
+- QuarkID ni itifaki ya chanzo-wazi inayotambuliwa kama [Bidhaa ya Umma ya Kidijitali](https://www.digitalpublicgoods.net/r/quarkid) chini ya Malengo ya Maendeleo Endelevu ya Umoja wa Mataifa
+- Inasisitiza mfumo wa "[serikali-kama-mtumiaji](https://buenosaires.gob.ar/innovacionytransformaciondigital/miba-con-tecnologia-quarkid-la-ciudad-de-buenos-aires-incorporo)", ambapo jiji halimiliki itifaki, na kuwapa raia umiliki kamili wa data na faragha
+
+Mnamo 2024, Serikali ya Jiji la Buenos Aires (GCBA) iliunganisha QuarkID, “mfumo wa uaminifu wa kidijitali” wa chanzo-wazi uliojengwa na Sekretarieti ya Ubunifu na Mabadiliko ya Kidijitali ya GCBA, katika miBA, programu rasmi ya jiji kwa wakaazi kupata huduma za serikali na nyaraka rasmi. Wakati wa uzinduzi, watumiaji wote milioni 3.6+ wa miBA walitolewa utambulisho wa kidijitali uliogatuliwa unaowaruhusu kusimamia na kushiriki nyaraka na vyeti vya kidijitali vinavyoweza kuthibitishwa kwenye mnyororo, ikiwa ni pamoja na vitambulisho vya uraia, vyeti vya kuzaliwa, ndoa, na kifo, rekodi za kodi, rekodi za chanjo, na zaidi.
+
+Uliojengwa kwenye mtandao wa Ethereum [Safu ya 2](/layer-2/) ZKSync Era, mfumo wa QuarkID unatumia teknolojia ya ZKP kuruhusu raia kuthibitisha vitambulisho vya kibinafsi rika-kwa-rika kupitia vifaa vyao vya mkononi—bila kufichua data isiyo ya lazima ya kibinafsi. Mpango huu unaangazia mfumo wa “serikali-kama-mtumiaji” ambapo GCBA hufanya kazi kama mtumiaji mmoja wa itifaki ya QuarkID ya chanzo-wazi, inayoweza kushirikiana, badala ya kufanya kazi kama mmiliki wa kati. Usanifu huu unaowezeshwa na ZKP unatoa kipengele muhimu cha faragha: hakuna mhusika mwingine, hata GCBA, anayeweza kufuatilia jinsi, lini, au kwa nini raia anatumia vitambulisho vyake. Mpango huu wenye mafanikio huwapa raia utambulisho kamili wa kujitawala na udhibiti juu ya data zao nyeti, zote zikilindwa na mtandao wa Ethereum uliosambazwa kimataifa.
+
+## Uthibitishaji ni nini? {#what-are-attestations}
+
+Uthibitishaji ni dai linalotolewa na huluki moja kuhusu huluki nyingine. Ikiwa unaishi Marekani, leseni ya udereva uliyopewa na Idara ya Magari (huluki moja) inathibitisha kwamba wewe (huluki nyingine) unaruhusiwa kisheria kuendesha gari.
+
+Uthibitishaji ni tofauti na vitambulisho. Uthibitishaji _una_ vitambulisho vya kurejelea utambulisho fulani, na hutoa dai kuhusu sifa inayohusiana na utambulisho huu. Kwa hiyo, leseni yako ya udereva ina vitambulisho (jina, tarehe ya kuzaliwa, anwani) lakini pia ni uthibitishaji kuhusu haki yako ya kisheria ya kuendesha gari.
+
+### Vitambulisho vilivyogatuliwa ni nini? {#what-are-decentralized-identifiers}
+
+Vitambulisho vya jadi kama vile jina lako la kisheria au anwani ya barua pepe hutegemea wahusika wengine—serikali na watoa huduma za barua pepe. Vitambulisho vilivyogatuliwa (DIDs) ni tofauti—havitolewi, kusimamiwa, au kudhibitiwa na huluki yoyote ya kati.
+
+Vitambulisho vilivyogatuliwa hutolewa, hushikiliwa, na kudhibitiwa na watu binafsi. [Akaunti ya Ethereum](/glossary/#account) ni mfano wa kitambulisho kilichogatuliwa. Unaweza kuunda akaunti nyingi unavyotaka bila ruhusa kutoka kwa mtu yeyote na bila hitaji la kuzihifadhi katika sajili kuu.
+
+Vitambulisho vilivyogatuliwa huhifadhiwa kwenye leja zilizosambazwa ([minyororo wa bloku](/glossary/#blockchain)) au [mitandao ya rika-kwa-rika](/glossary/#peer-to-peer-network). Hii inafanya DIDs kuwa [za kipekee kimataifa, zinazoweza kutatuliwa kwa upatikanaji wa juu, na kuthibitishwa kikriptografia](https://w3c-ccg.github.io/did-primer/). Kitambulisho kilichogatuliwa kinaweza kuhusishwa na huluki tofauti, ikiwa ni pamoja na watu, mashirika, au taasisi za serikali.
+
+## Ni nini kinachowezesha vitambulisho vilivyogatuliwa? {#what-makes-decentralized-identifiers-possible}
+
+### 1. Kriptografia ya Ufunguo wa Umma {#public-key-cryptography}
+
+Kriptografia ya ufunguo wa umma ni hatua ya usalama wa taarifa inayozalisha [ufunguo wa umma](/glossary/#public-key) na [ufunguo binafsi](/glossary/#private-key) kwa ajili ya huluki. [Kriptografia](/glossary/#cryptography) ya ufunguo wa umma hutumika katika mitandao ya mnyororo wa bloku kuthibitisha utambulisho wa watumiaji na kuthibitisha umiliki wa mali za kidijitali.
+
+Baadhi ya vitambulisho vilivyogatuliwa, kama vile akaunti ya Ethereum, vina funguo za umma na za binafsi. Ufunguo wa umma hutambulisha mtawala wa akaunti, huku funguo za binafsi zikiweza kutia saini na kusimbua ujumbe wa akaunti hii. Kriptografia ya ufunguo wa umma hutoa uthibitisho unaohitajika ili kuthibitisha huluki na kuzuia kuiga na matumizi ya utambulisho bandia, kwa kutumia [sahihi za kikriptografia](https://andersbrownworth.com/blockchain/public-private-keys/) ili kuthibitisha madai yote.
+
+### 2. Hifadhi za data zilizogatuliwa {#decentralized-datastores}
+
+Mnyororo wa bloku hutumika kama sajili ya data inayoweza kuthibitishwa: hifadhi ya habari iliyo wazi, isiyohitaji kuaminiana, na iliyogatuliwa. Kuwepo kwa minyororo ya bloku za umma huondoa hitaji la kuhifadhi vitambulisho katika sajili za kati.
+
+Ikiwa mtu yeyote anahitaji kuthibitisha uhalali wa kitambulisho kilichogatuliwa, anaweza kuangalia ufunguo wa umma unaohusishwa kwenye mnyororo wa bloku. Hii ni tofauti na vitambulisho vya jadi vinavyohitaji wahusika wengine kuthibitisha.
+
+## Je, vitambulisho na uthibitishaji uliogatuliwa huwezeshaje utambulisho uliogatuliwa? {#how-decentralized-identifiers-and-attestations-enable-decentralized-identity}
+
+Utambulisho uliogatuliwa ni wazo kwamba taarifa zinazohusiana na utambulisho zinapaswa kujidhibiti, kuwa za faragha, na kuweza kuhamishika, huku vitambulisho na uthibitishaji vilivyogatuliwa vikiwa ndio msingi mkuu.
+
+Katika muktadha wa utambulisho uliogatuliwa, uthibitishaji (pia hujulikana kama [Vitambulisho Vinavyoweza Kuthibitishwa](https://www.w3.org/TR/vc-data-model/)) ni madai yasiyoweza kuchezewa, yanayoweza kuthibitishwa kikriptografia yaliyotolewa na mtoaji. Kila uthibitishaji au Kitambulisho Kinachoweza Kuthibitishwa ambacho huluki (k.m., shirika) hutoa kinahusishwa na DID yao.
+
+Kwa sababu DIDs huhifadhiwa kwenye mnyororo wa bloku, mtu yeyote anaweza kuthibitisha uhalali wa uthibitishaji kwa kuangalia DID ya mtoaji kwenye Ethereum. Kimsingi, mnyororo wa bloku wa Ethereum hufanya kazi kama saraka ya kimataifa inayowezesha uthibitishaji wa DIDs zinazohusiana na huluki fulani.
+
+Vitambulisho vilivyogatuliwa ndiyo sababu uthibitishaji unajidhibiti na unaweza kuthibitishwa. Hata kama mtoaji hayupo tena, mwenye nayo daima ana uthibitisho wa asili na uhalali wa uthibitishaji.
+
+Vitambulisho vilivyogatuliwa pia ni muhimu katika kulinda faragha ya taarifa za kibinafsi kupitia utambulisho uliogatuliwa. Kwa mfano, ikiwa mtu binafsi atawasilisha uthibitisho wa uthibitishaji (leseni ya udereva), mhusika anayethibitisha hahitaji kuangalia uhalali wa taarifa katika uthibitisho huo. Badala yake, mthibitishaji anahitaji tu dhamana za kikriptografia za uhalisi wa uthibitishaji na utambulisho wa shirika linalotoa ili kubaini kama uthibitisho ni halali.
+
+## Aina za uthibitishaji katika utambulisho uliogatuliwa {#types-of-attestations-in-decentralized-identity}
+
+Jinsi taarifa za uthibitishaji zinavyohifadhiwa na kupatikana katika mfumo ikolojia wa utambulisho unaotegemea Ethereum ni tofauti na usimamizi wa jadi wa utambulisho. Huu ni muhtasari wa mbinu mbalimbali za kutoa, kuhifadhi, na kuthibitisha uthibitishaji katika mifumo ya utambulisho iliyogatuliwa:
+
+### Uthibitishaji wa nje ya mnyororo {#offchain-attestations}
+
+Hoja moja kuhusu kuhifadhi uthibitishaji kwenye mnyororo ni kwamba inaweza kuwa na taarifa ambazo watu binafsi wanataka kuziweka faragha. Hali ya umma ya mnyororo wa bloku wa Ethereum hufanya isiwe ya kuvutia kuhifadhi uthibitishaji kama huo.
+
+Suluhisho ni kutoa uthibitishaji, unaoshikiliwa na watumiaji nje ya mnyororo katika pochi za kidijitali, lakini zilizosainiwa na DID ya mtoaji iliyohifadhiwa kwenye mnyororo. Uthibitishaji huu umesimbwa kama [Tokeni za Wavuti za JSON](https://en.wikipedia.org/wiki/JSON_Web_Token) na una saini ya dijitali ya mtoaji—ambayo inaruhusu uthibitishaji rahisi wa madai ya nje ya mnyororo.
+
+Huu ni mfano wa kinadharia kuelezea uthibitishaji wa nje ya mnyororo:
+
+1. Chuo kikuu (mtoaji) kinazalisha uthibitishaji (cheti cha kitaaluma cha kidijitali), kinasaini na funguo zake, na kumpa Bob (mmiliki wa utambulisho).
+
+2. Bob anaomba kazi na anataka kuthibitisha sifa zake za kitaaluma kwa mwajiri, kwa hiyo anashiriki uthibitishaji kutoka kwenye pochi yake ya simu. Kampuni (mthibitishaji) inaweza kisha kuthibitisha uhalali wa uthibitishaji kwa kuangalia DID ya mtoaji (yaani, ufunguo wake wa umma kwenye Ethereum).
+
+### Uthibitishaji wa nje ya mnyororo na ufikiaji wa kudumu {#offchain-attestations-with-persistent-access}
+
+Chini ya mpangilio huu, uthibitishaji hubadilishwa kuwa faili za JSON na kuhifadhiwa nje ya mnyororo (ikiwezekana kwenye jukwaa la [hifadhi ya wingu iliyogatuliwa](/developers/docs/storage/), kama vile IPFS au Swarm). Hata hivyo, [hashi](/glossary/#hash) ya faili ya JSON huhifadhiwa kwenye mnyororo na kuunganishwa na DID kupitia sajili ya kwenye mnyororo. DID inayohusishwa inaweza kuwa ya mtoaji wa uthibitishaji au mpokeaji.
+
+Mbinu hii huwezesha uthibitishaji kupata udumu unaotegemea mnyororo wa bloku, huku ukiweka taarifa za madai zikiwa zimesimbwa na zinazoweza kuthibitishwa. Pia inaruhusu ufichuzi wa kuchagua kwa kuwa mwenye ufunguo binafsi anaweza kusimbua taarifa.
+
+### Uthibitishaji wa kwenye mnyororo {#onchain-attestations}
+
+Uthibitishaji wa kwenye mnyororo hushikiliwa katika [mikataba-erevu](/glossary/#smart-contract) kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum. Mkataba-erevu (unaochukuwa jukumu kama sajili) utapanga uthibitishaji kwa kitambulisho kinacholingana cha ugatuzi kwenye mnyororo (ufunguo wa umma).
+
+Huu ni mfano wa kuonyesha jinsi uthibitishaji wa kwenye mnyororo unavyoweza kufanya kazi kwa vitendo:
+
+1. Kampuni (XYZ Corp) inapanga kuuza hisa za umiliki kwa kutumia mkataba-erevu lakini inataka tu wanunuzi ambao wamekamilisha ukaguzi wa usuli.
+
+2. XYZ Corp inaweza kuwa na kampuni inayofanya ukaguzi wa usuli kutoa uthibitishaji wa kwenye mnyororo kwenye Ethereum. Uthibitishaji huu unathibitisha kuwa mtu binafsi amefaulu ukaguzi wa usuli bila kufichua taarifa zozote za kibinafsi.
+
+3. Mkataba-erevu unaouza hisa unaweza kuangalia mkataba wa sajili kwa utambulisho wa wanunuzi waliochujwa, na kufanya iwezekane kwa mkataba-erevu kubaini ni nani anayeruhusiwa kununua hisa au la.
+
+### Tokeni za Soulbound na utambulisho {#soulbound}
+
+[Tokeni za Soulbound](https://vitalik.eth.limo/general/2022/01/26/soulbound.html) ([NFTs zisizohamishika](/glossary/#nft)) zinaweza kutumika kukusanya taarifa za kipekee kwa pochi maalum. Hii kwa ufanisi huunda utambulisho wa kipekee kwenye mnyororo unaofungamanishwa na anwani fulani ya Ethereum ambayo inaweza kujumuisha tokeni zinazowakilisha mafanikio (k.m., kumaliza kozi fulani ya mtandaoni au kufikia alama ya kiwango cha chini katika mchezo) au ushiriki wa jamii.
+
+## Tumia utambulisho uliogatuliwa {#use-decentralized-identity}
+
+Kuna miradi mingi kabambe inayotumia Ethereum kama msingi wa masuluhisho ya utambulisho uliogatuliwa:
+
+- **[Huduma ya Majina ya Ethereum (ENS)](https://ens.domains/)** - _Mfumo wa ugatuzi wa kutaja majina kwa vitambulisho vya kwenye mnyororo, vinavyoweza kusomwa na mashine, kama vile anwani za pochi za Ethereum, hashi za maudhui, na metadata._
+- **[Ingia na Ethereum (SIWE)](https://siwe.xyz/)** - _Kiwango wazi cha uthibitishaji na akaunti za Ethereum._
+- **[SpruceID](https://www.spruceid.com/)** - _Mradi wa utambulisho uliogatuliwa unaoruhusu watumiaji kudhibiti utambulisho wa kidijitali na akaunti za Ethereum na wasifu wa ENS badala ya kutegemea huduma za watu wengine._
+- **[Huduma ya Uthibitishaji ya Ethereum (EAS)](https://attest.org/)** - _Leja/itifaki iliyogatuliwa ya kufanya uthibitishaji kwenye mnyororo au nje ya mnyororo kuhusu chochote._
+- **[Uthibitisho wa Ubinadamu](https://www.proofofhumanity.id)** - _Uthibitisho wa Ubinadamu (au PoH) ni mfumo wa uthibitishaji wa utambulisho wa kijamii uliojengwa kwenye Ethereum._
+- **[BrightID](https://www.brightid.org/)** - _Mtandao wa utambulisho wa kijamii uliogatuliwa, wa chanzo-wazi unaotaka kurekebisha uthibitishaji wa utambulisho kupitia uundaji na uchambuzi wa grafu ya kijamii._
+- **[walt.id](https://walt.id)** — _Miundombinu ya utambulisho uliogatuliwa wa chanzo-wazi na pochi inayowawezesha wasanidi programu na mashirika kutumia utambulisho wa kujitawala na NFTs/SBTs._
+- **[Veramo](https://veramo.io/)** - _Mfumo wa JavaScript unaorahisisha mtu yeyote kutumia data inayoweza kuthibitishwa kikriptografia katika programu zao._
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+### Makala {#articles}
+
+- [Matumizi ya Mnyororo wa bloku: Mnyororo wa bloku katika Utambulisho wa Kidijitali](https://consensys.net/blockchain-use-cases/digital-identity/) — _ConsenSys_
+- [Ethereum ERC725 ni nini? Usimamizi wa Utambulisho wa Kujitawala kwenye Mnyororo wa bloku](https://cryptoslate.com/what-is-erc725-self-sovereign-identity-management-on-the-blockchain/) — _Sam Town_
+- [Jinsi Mnyororo wa bloku Unavyoweza Kutatua Tatizo la Utambulisho wa Kidijitali](https://time.com/6142810/proof-of-humanity/) — _Andrew R. Chow_
+- [Utambulisho Uliogatuliwa ni Nini na Kwa Nini Unapaswa Kujali?](https://web3.hashnode.com/what-is-decentralized-identity) — _Emmanuel Awosika_
+- [Utangulizi wa Utambulisho Uliogatuliwa](https://walt.id/white-paper/digital-identity) — _Dominik Beron_
+
+### Video {#videos}
+
+- [Utambulisho Uliogatuliwa (Kipindi cha Bonasi cha Mtanashati)](https://www.youtube.com/watch?v=ySHNB1za_SE&t=539s) — _Video nzuri ya maelezo kuhusu utambulisho uliogatuliwa na Andreas Antonopolous_
+- [Ingia na Ethereum na Utambulisho Uliogatuliwa na Ceramic, IDX, React, na 3ID Connect](https://www.youtube.com/watch?v=t9gWZYJxk7c) — _Mafunzo ya YouTube kuhusu kujenga mfumo wa usimamizi wa utambulisho kwa ajili ya kuunda, kusoma, na kusasisha wasifu wa mtumiaji kwa kutumia pochi yake ya Ethereum na Nader Dabit_
+- [BrightID - Utambulisho Uliogatuliwa kwenye Ethereum](https://www.youtube.com/watch?v=D3DbMFYGRoM) — _Kipindi cha podikasti cha Bankless kinachojadili BrightID, suluhisho la utambulisho uliogatuliwa kwa Ethereum_
+- [Mtandao wa Nje ya Mnyororo: Utambulisho Uliogatuliwa & Vitambulisho Vinavyoweza Kuthibitishwa](https://www.youtube.com/watch?v=EZ_Bb6j87mg) — Wasilisho la EthDenver 2022 na Evin McMullen
+- [Vitambulisho Vinavyoweza Kuthibitishwa Vyaelezwa](https://www.youtube.com/watch?v=ce1IdSr-Kig) - Video ya maelezo ya YouTube yenye onyesho na Tamino Baumann
+
+### Jumuiya {#communities}
+
+- [Muungano wa ERC-725 kwenye GitHub](https://github.com/erc725alliance) — _Wafuasi wa kiwango cha ERC725 cha kusimamia utambulisho kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum_
+- [Seva ya Discord ya EthID](https://discord.com/invite/ZUyG3mSXFD) — _Jumuiya ya wapenzi na wasanidi programu wanaofanyia kazi Kuingia na Ethereum, na Itifaki ya Kufuata Ethereum_
+- [Maabara za Veramo](https://discord.gg/sYBUXpACh4) — _Jumuiya ya wasanidi programu wanaochangia katika kujenga mfumo wa data inayoweza kuthibitishwa kwa ajili ya programu_
+- [walt.id](https://discord.com/invite/AW8AgqJthZ) — _Jumuiya ya wasanidi programu na wajenzi wanaofanyia kazi matumizi ya utambulisho uliogatuliwa katika tasnia mbalimbali_
diff --git a/public/content/translations/sw/defi/index.md b/public/content/translations/sw/defi/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..5be8ea06b4a
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/defi/index.md
@@ -0,0 +1,369 @@
+---
+title: Fedha zilizogatuliwa (DeFi)
+metaTitle: Nini ni DeFi (Uchumi Gatuzi)? manufaa na utumizi wa fedha huru kati
+description: Maelezo ya jumla ya DeFi kwenye Ethereum
+lang: sw
+template: use-cases
+emoji: ":money_with_wings:"
+image: /images/use-cases/defi.png
+alt: |-
+ Nembo ya Eth kufanywa
+ kwa matofali ya matofali.
+sidebarDepth: 2
+summaryPoint1: Mpango mwingine wa kimataifa, ulio wazi kwa mfumo wa sasa wa kifedha.
+summaryPoint2: Bidhaa ambayo Kuazima, kuhifadhi kufanya biashara, na zaidi.
+summaryPoint3: Kulingana na teknolojia ya chanzo wazi ambayo mtu yeyote anaweza Mpango na.
+---
+
+DeFi ni mfumo wa kifedha wa wazi na wa kimataifa uliojengwa kwa enzi ya mzunguko - chaguo wa mfumo ambao hauna uwazi, bila udhibiti kwa nguvu, na kushikamana na miundombinu na taratibu ya miongo kadhaa. Anatoa udhibiti na kujulikana kwa pesa zako. Anatoa ufikiaji wa masoko ya kimataifa na kwa sarafu yako ya ndani au chaguzi za benki. Bidhaa za DeFi hufungua huduma za kifedha kwa mtu yeyote aliye na kiungo wa shirikisho na kwa kiasi kikubwa inayoshikilia na kuhifadhiwa na watumiaji wao. Hadi sasa, kripto yenye thamani ya makumi ya mabilioni ya dola imepita kwenye programu za DeFi na inaendelea kukua kila siku.
+
+## DeFi ni nini? {#what-is-defi}
+
+DeFi ni neno la pamoja la bidhaa na huduma za kifedha ambazo kupatikana kwa mtu yeyote anayeweza kutumia Ethereum mtu yeyote aliye na Shirikisho uhusiano. Pamoja na DeFi, masoko huwa wazi kila wakati na hakuna mamlaka kuu ambayo inaweza kuzuia malipo au kukataa ufikiaji wa chochote. Huduma ambazo hapo awali zilikuwa polepole na hatari ya makosa ya kibinadamu ni moja kwa moja na salama zaidi sasa kwamba ni kushughulikia na kanuni kwamba mtu yeyote anaweza kukagua na kuchunguza.
+
+Kuna uchumi unaositawi huko nje, ambapo unaweza kukopesha, kuomba, kwa muda mrefu / mfupi, kupata riba, na zaidi. Wakazi wa pwani wenye ujuzi wa uchumi kutumika DeFi kutoroka kulemaza wa bei. Makampuni yameanza kutazama mishahara ya wafanya kazi wao kwa wakati halisi. Watu wengine hata wamechukua na kulipa mikopo yenye thamani ya mamilioni ya dola bila uhitaji wa utambulisho wowote wa kibinafsi.
+
+
+
+## DeFi dhidi ya fedha za jadi {#defi-vs-tradfi}
+
+Moja ya njia bora ya kuona uwezo wa DeFi ni kuelewa matatizo kuwepo leo.
+
+- Baadhi ya watu sio kufungua kuanzisha ya benki au kutumia huduma za kifedha.
+- Ukosefu wa huduma za kifedha unaweza kuwazuia watu kupata kazi.
+- Huduma za kifedha zinaweza kuzuia kulipwa.
+- Malipo ya siri ya huduma za kifedha ni takwimu yako binafsi.
+- Serikali na taasisi za serikali kuu zinaweza kufunga masoko kwa hiari.
+- Saa za biashara mara nyingi huwa na kikomo cha saa za kazi za ukanda maalum wa saa.
+- Uhamisho wa fedha unaweza kuchukua siku kutokana na taratibu ya ndani ya binadamu.
+- Kuna tuzo za huduma za fedha kwasababu mpatanishi anahitaji makato yake.
+
+### Ulinganisho {#defi-comparison}
+
+| DeFi | Fedha za jadi |
+| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| Unashikilia hela yako. | Pesa zako uendeshaji na makampuni. |
+| Wewe ndiye kudhibiti pesa zako huenda wapi na alitumia. | Lazima uamini makampuni si kwa usimamizi mbaya wa fedha yako, kama kukopesha kwa watoaji wa mikopo hatari. |
+| Uhamisho wa fedha hufanywa kwa dakika chache. | Malipo yanaweza kuchukua siku kadhaa kwasababu ya utendaji kazi wa mikono. |
+| Shughuli ya shughuli ni jina bandia. | Shughuli za kifedha pamoja sana na utambulisho wako. |
+| DeFi iko wazi kwa kila mmoja. | Lazima kutumika kutumia huduma za kifedha. |
+| Masoko yako wazi sikuzote. | Masoko hufungwa kwa sababu wafanyakazi haja mapumziko. |
+| Ni kujengwa juu ya uwazi - mtu yeyote anaweza kuangalia binafsi ya bidhaa na kukagua jinsi mfumo hufanya kazi. | Taasisi za kifedha ni vitabu kufungwa: huwezi kuuliza kuona mkopo historia yao, rekodi ya mali zao kuongozwa, na kadhalika. |
+
+
+ Chunguza programu za DeFi
+
+
+## Ilianza na Bitcoin... {#bitcoin}
+
+Bitcoin kwa njia nyingi ilikuwa maombi ya kwanza ya DeFi. Bitcoin kweli ruhusa wewe kweli kumiliki na kudhibiti thamani na kupeleka popote duniani kote. Hufanya hivyo kwa kutoa njia kwa idadi kubwa ya watu, ambao hawana imani na kila mmoja, kukubaliana juu ya kitabu cha hesabu bila ya haja ya mpatanishi wa kuaminika. Bitcoin iko wazi kwa kila mmoja na hamna mwenye uwezo wa kubadili masharti yake. Sheria za Bitcoin, kama upungufu mhusika na uwazi wa mhusika, zimeandikwa katika teknolojia. Si kama fedha za jadi ambapo serikali zinaweza kuandika pesa ambazo punguza thamani ya akiba yako na kampuni zinaweza kufunga masoko.
+
+Ethereum hujenga juu ya hii. Kama Bitcoin, kanuni haziwezi kubadilika kwako na kila mtu ana kupatikana. Lakini pia inafanya fedha hizi za kidijitali ziweze kupangwa, kwa kutumia [mikataba-erevu](/glossary/#smart-contract), ili uweze kufanya zaidi ya kuhifadhi na kutuma thamani.
+
+
+
+## Fedha zinazoweza kupangwa {#programmable-money}
+
+Hii inaonekana ya ajabu... "kwa nini nitake kupanga pesa zangu"? Hata hivyo, hii ni zaidi ya kipengele chaguo-msingi tu cha tokeni kwenye Ethereum. Mtu yeyote anaweza mpango hoja katika malipo. Hivyo unaweza kupata udhibiti na usalama wa Bitcoin mchanganyiko na huduma hutumiwa na taasisi za fedha. Hii ambayo Kuazima kufanya vitu na sarafu za kijamii kwamba huwezi kufanya na Bitcoin kama kukopesha na mkopo, malipo ya ratiba, kuchangia katika fedha faharisi na zaidi.
+
+
+
+
+ Chunguza mapendekezo yetu ya mpango za DeFi kujaribu ikiwa wewe ni mpya kwa Ethereum.
+
+ Chunguza programu za DeFi
+
+
+
+
+## Unaweza kufanya nini na DeFi? {#defi-use-cases}
+
+Kuna madaraka mwingine kwa huduma nyingi za kifedha. Lakini Ethereum inatoa nafasi ya kuunda bidhaa za kifedha ambazo ni mpya kabisa. Hii ni orodha inayoendelea kukua.
+
+- [Tuma pesa kote ulimwenguni](#send-money)
+- [Tiririsha pesa kote ulimwenguni](#stream-money)
+- [Pata sarafu thabiti](#stablecoins)
+- [Kopa fedha kwa dhamana](#lending)
+- [Kopa bila dhamana](#flash-loans)
+- [Anza akiba ya kripto](#saving)
+- [Fanya biashara ya tokeni](#swaps)
+- [Kuza kwingineko lako](#investing)
+- [Fadhili mawazo yako](#crowdfunding)
+- [Nunua bima](#insurance)
+- [Dhibiti kwingineko lako](#aggregators)
+
+
+
+### Tuma pesa kote ulimwenguni haraka {#send-money}
+
+Kama mlolongo wa vizuizi, Ethereum ni iliyoundwa kwa ajili ya kutumia shughuli katika njia salama na kimataifa. Kama Bitcoin, Ethereum hurahisisha kutumia pesa kuwa kama kutumia barua pepe. Weka tu [jina la ENS](/glossary/#ens) la mpokeaji wako (kama bob.eth) au anwani ya akaunti yake kutoka kwa mkoba wako na malipo yako yatakwenda moja kwa moja kwake kwa dakika chache (kawaida). Ili kutuma au kupokea malipo, utahitaji [mkoba](/wallets/).
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa malipo
+
+
+#### Pata mkondo wa pesa duniani kote... {#stream-money}
+
+Unaweza kupata mkondo wa pesa juu ya Ethereum. Hii ambayo kulipa mtu mshahara yao kwa sekunde, kuwapa pata wa fedha zao wakati wowote haja. Au kukodisha kitu ndani ya sekunde kama kufuli la hazina ama skuta ya umeme.
+
+Na kama hutaki kutuma au kutiririsha [ETH](/glossary/#ether) kwa sababu thamani yake inaweza kubadilika sana, kuna sarafu mbadala kwenye Ethereum: [sarafu-imara](/glossary/#stablecoin).
+
+
+
+### Pata sarafu thabiti {#stablecoins}
+
+Kutokuwa na uhakika kwa sarafu ni tatizo kwa bidhaa nyingi za kifedha na matumizi ya jumla. Jumuiya ya DeFi kurekebishwa hili kwa sarafu imara. Thamani yake huambukizwa kutoka kwenye mali nyingine, kwa kawaida ni sarafu mashuhuri kama dola.
+
+Sarafu kama Dai au USDC zina thamani ambayo kukaa ndani ya senti chache za dola. Hii hufanya kamili kwa ajili ya mapato au rejareja. Watu wengi katika Amerika ya Kusini kutumika sarafu imara kama njia ya kulinda akiba zao katika wakati wa kutokuwa na uhakika mkubwa na sarafu zao zilizotolewa na serikali.
+
+
+Zaidi juu ya sarafu imara
+
+
+
+
+### Kukopa {#lending}
+
+Kukopa fedha kutoka kwa watoaji madaraka huja katika aina kuu mbili.
+
+- Rika-kwa-rika, kwa maana kwamba mkopaji atapewa pesa kutoka kwa mkopeshaji maalum.
+- Msako msingi ambapo mkopeshaji kutoa fedha (upungufu wa fedha) kwa msako ambayo wanaweza wapeni fedha kutoka.
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa kukopa
+
+
+Kuna faida nyingi kwa kutumia mkopeshaji madaraka...
+
+#### Kukopa kwa faragha {#borrowing-privacy}
+
+Leo, kukopesha na ukopeshaji fedha hutegemea watu mmoja-mmoja wanaohusika. Benki haja kujua kama wewe ni uwezekano wa kulipa mkopo kabla ya kukopesha.
+
+Utoaji mkopo usio wa kati hufanya kazi bila yeyote kati ya pande hizo kuwa na wajibu wa kutambua. Badala yake, mkopeshaji lazima atoe dhamana ambayo mkopeshaji atapokea moja kwa moja ikiwa mkopo wao kurudishwa. Baadhi ya wakopeshaji hata hukubali [NFTs](/glossary/#nft) kama dhamana. NFT ni mkataba kwenda kwenye mali ya kipekee, kama mchoro au kazi ya mchoraji. [Zaidi kuhusu NFTs](/nft/)
+
+Hii inakuruhusu kukopa hela bila hitaji la kuchunguzwa ama kutoa taarifa zako za faragha.
+
+#### Upatikanaji wa fedha za kimataifa {#access-global-funds}
+
+Unapotumia mkopaji aliegatuliwa unaweza kufikia fedha zilizowekwa popote duniani, sio fedha zilizo chini ya mipaka ya benki yako au taasisi. Hii inafanya mikopo ipatikane kwa urahisi zaidi na inaboresha viwango vya riba.
+
+#### Ufanisi wa kodi {#tax-efficiencies}
+
+Ukikopa unapata pesa bila kuuza ETH yako (tukio litakalohisha kukatwa kodi). Badala yake unaweza kutumia ETH kama dhamana ya mkopo wa sarafu-imara. Hii inakupa mzunguko wa pesa unaohitaji na unakua umetunza ETH yako. Sarafu-imara ni tokeni zilizo bora kwako unapohitaji pesa kwasababu hazina utete wa thamani kama ETH. [Zaidi kuhusu sarafu-imara](#stablecoins)
+
+#### Mikopo ya haraka {#flash-loans}
+
+Mikopo myepesi iko kwenye majaribio ya ukopeshaji uliogatuliwa unaokuwezesha kukopa bila ya dhamana au kutoa taarifa binafsi.
+
+Wao ni hakuna kwa watu wasio wa kiufundi kwa sasa lakini wao kidokezo kile kinachoweza kufanyika kwa kila mtu katika siku zijazo.
+
+Ni kazi juu ya msingi kwamba mkopo ni kuchukuliwa na kulipwa nyuma ndani ya shughuli hiyo. Ikiwa haiwezi kulipwa tena, shughuli hiyo rudi nyuma kana kwamba hakuna kilichotokea.
+
+Fedha ambazo hutumiwa mara nyingi huhifadhiwa katika makundi ya fedha (makundi makubwa ya fedha kutumika kwa ajili ya ukopeshaji). Kama si kutumika katika wakati fulani, hii
+hujenga fursa kwa mtu ukopeshaji fedha hizi, kufanya biashara nao, na kulipa yao katika kamili kabisa asili wakati huo huo wao ni ukopeshaji.
+
+Hii ina maana mengi ya ufahamu lazima ni pamoja na katika shughuli sana bora. Mfano rahisi inaweza kuwa mtu kutumia mkopo mwangaza wa ghafula kopa kama kiasi cha mali kwa bei moja ili waweze kuuza katika kupeana tofauti ambapo bei ni ya juu.
+
+Kwa hiyo katika shughuli moja, yafuatayo hutokea:
+
+- Unakopa kiasi X cha mali $asset kwa $1.00 kutoka kwa jukwaa la mabadilishano A
+- Wewe uza X $asset kwenye jukwaa la kupeana B kwa $1.10
+- Wewe kulipa nyuma mkopo kupeana A
+- Wewe kuweka faida chini ada ya shughuli
+
+Kama kupeana B ya ugavi pungua ghafla na mtumiaji hakuwa na uwezo wa kununua kutosha ili kufidia mkopo wa awali, shughuli ingekuwa tu kushindwa.
+
+Ili uweze kufanya mfano hapo juu katika ulimwengu wa jadi wa kifedha, wewe ingekuwa kiasi kikubwa cha pesa. Mfumo huu wa upataji fedha unaweza kufikiwa na hao wenye utajiri. Mikopo ya haraka ni mfano wa mustakabali ambapo kuwa na pesa si lazima iwe sharti la kupata pesa.
+
+
+ Zaidi kuhusu mikopo ya haraka
+
+
+
+
+### Anza kuweka akiba kwa kutumia kripto {#saving}
+
+#### Kukopesha {#lending}
+
+Unaweza pata riba kwenye kripto zako kwa kukopesha na kuona fedha zako zinakuwa kwa muda halisi. Kwa sasa kiwango cha riba ni kikubwa zaidi ya nini weza kupata kwenye benki ya mji wako (Kama una bahati kufikia moja wapo). Mfano huu hapa:
+
+- Unakopesha Dai yako 100, [sarafu-imara](/stablecoins/), kwa bidhaa kama Aave.
+- Wewe pokea 100 mfumo wa kifedha usio na kituo Dai ( jukwaa la mikopo) ambayo ni ishara ambayo wakilisha Dai yako mkopo.
+- Jukwaa la mikopo yako ongezeko kulingana na viwango vya riba na unaweza kuona salio lako kukua kwenye mkoba wako. Kulingana na [APR](/glossary/#apr), salio la mkoba wako litaonyesha kitu kama 100.1234 baada ya siku chache au hata saa!
+- Unaweza kuondoa kiasi cha kawaida mikopo kwamba ni sawa na salio lako mikopo wakati wowote.
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa kukopesha
+
+
+#### Bahati nasibu zisizo na hasara {#no-loss-lotteries}
+
+Mashindano ya bahati nasibu yasiyo na hasara kama Kucheza Pamoja ni njia mpya ya kufurahisha na ya ubunifu ya kuokoa pesa.
+
+- Wewe kununua tiketi 100 kwa kutumia ishara 100 za mkopo.
+- Wewe kupokea 100 sarafu thabiti mkopo kuwakilisha yako 100 tiketi.
+- Kama moja ya tiketi yako ni kuchaguliwa kama mshindi, yako salio sarafu thabiti ongezeko kwa kiasi cha bwawa tuzo.
+- Kama huna kushinda, yako 100 salio mikunjo juu ya wiki ijayo sare.
+- Unaweza kuondoa kiasi cha kawaida Dai kwamba ni sawa na salio lako salio wakati wowote.
+
+Bwawa tuzo ni kuzalisha na riba yote kuzalisha na kukopesha amana tiketi kama katika mkopo mfano hapo juu.
+
+
+ Jaribu PoolTogether
+
+
+
+
+### Badilishana tokeni {#swaps}
+
+Kuna maelfu ya tokeni kwenye Ethereum. Kubadilisha madaraka (Masoko ya tarakimu) kuruhusu biashara ishara tofauti wakati wowote unataka. Kamwe usiache udhibiti wa mali zako. Kufanya hivyo ni kama kusafiri katika nchi ya kigeni na kubadilisha sarufi. Lakini toleo la DeFi halifungwi kamwe. Masoko ni 24/7, 365 siku kwa mwaka na teknolojia dhamana kutakuwa daima mtu kukubali biashara.
+
+Kwa mfano, kama unataka kutumia hakuna-hasara bahati nasibu kucheza pamoja (ilivyoelezwa hapo juu), unahitaji ishara kama Dai au USDC. Hizi Masoko ya tarakimu kuruhusu wewe kubadilisha ETH yako kwa ishara hizo na nyuma tena wakati wewe ni kumaliza.
+
+
+ Angalia mabadilishano ya tokeni
+
+
+
+
+### Biashara ya hali ya juu {#trading}
+
+Kuna chaguzi zaidi ya juu kwa wauzaji ambao kama kuongoza zaidi kidogo. Amri za kikomo, kudumu, biashara ya ukingo na zaidi yote inawezekana. Pamoja na biashara ya madaraka kupata kudhibiti wa fedha za kimataifa, soko kamwe kufunga, na wewe ni daima katika udhibiti wa mali yake.
+
+Wakati matumizi ya kuu kati una kuweka mali yako kabla ya biashara na kuamini yao kuangalia baada yao. Wakati mali yako ni zilizowekwa, wao ni katika hatari kama kati kuu ni malengo ya kuvutia kwa walaghai.
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa biashara
+
+
+
+
+### Kuza kwingineko lako {#investing}
+
+Fedha ya usimamizi wa bidhaa kwenye Ethereum ambayo jaribu kukua soko lako kulingana na mpango wa uteuzi wako. Hii ni moja kwa moja, wazi kwa kila mtu, na haina haja ya meneja binadamu kuchukua kukata ya faida yako.
+
+Mfano mzuri ni hazina ya [DeFi Pulse Index (DPI)](https://defipulse.com/blog/defi-pulse-index/). Hii ni mfuko ambao kusawazisha upya usawa moja kwa moja ili kuhakikisha mkusanyiko wako daima ishara za juu za DeFi kwa mtaji wa soko. Hauhitaji kusimamia kila maelezo na unaweza kutoa fedha wakati wowote ule.
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa uwekezaji
+
+
+
+
+### Fadhili mawazo yako {#crowdfunding}
+
+Ethereum ni mfumo zuri wa kukusanya fedha:
+
+- Wafadhili wa muhimu wanaweza kutoka popote - Ethereum na tokeni zake ziko huru kwa mtu yeyote, mahali popote ulimwenguni huu.
+- Ni wazi hivyo wakusanya fedha wanaweza kuthibitisha mkusanyo pesa. Unaweza hata kufuatilia jinsi fedha tumika kadri muda kwenda.
+- Wakusanya fedha wanaweza weka fedha kurudishwa moja kwa moja, kwa mfano, kuna muda wa mwisho maalumu na kiasi cha chini cha fedha ambacho haijafika mahitaji.
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa uchangishaji wa umma
+
+
+#### Ufadhili wa kipeo cha pili {#quadratic-funding}
+
+Ethereum ni ratiba ya chanzo wazi na mengi ya kazi hadi sasa imekuwa kufadhiliwa na jamii. Hii kuongozwa ukuaji wa mtindo mpya wa kuvutia wa kukusanya fedha: fedha wa mraba. Hii ina uwezo wa kuboresha jinsi tunavyofadhili aina zote za bidhaa za umma katika siku zijazo.
+
+Ufadhili wa kwadaratiki huhakikisha kuwa miradi inayopokea ufadhili mwingi ni ile yenye mahitaji ya kipekee. Kwa maneno mengine, miradi ambayo inasimama kuboresha maisha ya watu wengi. Hivi ndivyo jinsi gani kazi:
+
+1. Kuna kiasi kilekile cha pesa kuchangia.
+2. Mzunguko wa fedha za umma huanza.
+3. Watu wanaweza kuonyesha mahitaji yao kwa mradi kwa kutoa mchango wa pesa.
+4. Mara mzunguko ni juu, bwawa lingana ni kugawanywa kwa miradi. Hao wenye mahitaji ya kipekee wanapata kiasi kikubwa kutoka kwenye mfuko wa fedha.
+
+Hii inamaanisha kuwa mradi A na mchango wao wa dola 100 unaweza ikapata fedha zaidi ya mradi B ambao una mchango mmoja wa dola 10,000 (inategemea na ukubwa wa mfuko wa fedha).
+
+
+ Zaidi kuhusu ufadhili wa kipeo cha pili
+
+
+
+
+### Bima {#insurance}
+
+Bima madaraka ina lengo la kufanya bima kuwa nafuu, kulipa haraka, na uwazi zaidi. Pamoja na utumiaji wa mitambo endesha zaidi, chanjo ni zaidi nafuu na malipo ni mengi kwa kasi. Takwimu kutumika kuamua juu ya madai yako ni wazi kabisa.
+
+Bidhaa Ethereum, kama ratiba yoyote, wanaweza kuteseka kutokana na mende na kutumia. Kwa hiyo sasa bidhaa nyingi za bima katika nafasi ya kuzingatia kulinda watumiaji wao dhidi ya kupoteza fedha. Hata hivyo, kuna miradi kuanzia kujenga chanjo kwa kila kitu ambacho maisha yanaweza kutupa. Mfano mzuri wa hili ni Bima ya Mazao ya Etherisc ambayo inalenga [kuwalinda wakulima wadogo nchini Kenya dhidi ya ukame na mafuriko](https://blog.etherisc.com/etherisc-teams-up-with-chainlink-to-deliver-crop-insurance-in-kenya-137e433c29dc). Bima madaraka inaweza kutoa chanjo ya bei nafuu kwa wakulima ambao mara nyingi hulipwa nje ya bima ya jadi.
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa bima
+
+
+
+
+### Vikusanyaji na wasimamizi wa kwingineko {#aggregators}
+
+Kwa kuwa kuna kwenda mengi sana, hitaji njia ya kufuatilia changia kwa mradi wako wote, mikopo, na biashara. Kuna bidhaa nyingi kukuacha kuratibu shughuli zako zote za DeFi kutoka sehemu moja. Huu ndio uzuri wa uwazi wa muundo wa DeFi. Timu wanaweza kujenga nje kiunganishi ambapo huwezi tu kuona mizani yako katika bidhaa, unaweza kutumia makala yao pia. Unaweza kupata hii muhimu kama wewe kuchunguza zaidi ya DeFi.
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa kwingineko
+
+
+
+
+## Je, DeFi hufanya kazi? {#how-defi-works}
+
+DeFi hutumia Sarafu za tarakimu na mikataba Mzuri wa akili kutoa huduma ambazo si kufanya wapatanishi. Katika ulimwengu wa leo wa kifedha, taasisi za kifedha hutenda kama wakunga wa shughuli za kifedha. Hii anatoa taasisi hizi nguvu kubwa kwa sababu pesa zako mtiririko kupitia kwao. Zaidi ya hayo, mabilioni ya watu kote ulimwenguni hawawezi hata kupata akaunti ya benki.
+
+Kwenye DeFi, mkataba erevu inachukua nafasi ya mashirika ya fedha kwenye kufanya muamala. Mkataba erevu ni aina ya hesabu Ethereum ambayo inaweza kushikilia fedha na inaweza kuweka / malipo yao kulingana na hali fulani. Hakuna mtu anaweza kubadilisha kwamba mkataba erevu wakati ni kuishi daima kukimbia kama kupangwa.
+
+Mkataba ambao iliyoundwa kutoa posho au pesa za mfukoni unaweza kupangwa Kuweka pesa kutoka Akaunti A kwenda Akaunti B kila Ijumaa. Na itafanya hivyo tu kwa muda mrefu kama Akaunti A ina fedha kuhitajika. Hakuna mtu anayeweza kubadilisha mkataba na kuongeza Akaunti C kama mpokeaji kuiba fedha.
+
+Mikataba pia ni ya umma kwa mtu yeyote kukagua na ukaguzi. Hii ina maana mikataba mbaya mara nyingi kuja chini ya uchunguzi wa jamii rembo haraka.
+
+Hii haina maana kuna sasa haja ya kuamini wanachama zaidi ya kiufundi ya jamii Ethereum ambao wanaweza kusoma kanuni. Jamii ya chanzo wazi husaidia kuweka watengenezaji katika udhibiti, lakini hitaji hili kupungua kwa muda kama mikataba erevu kuwa rahisi kusoma na njia nyingine za kuthibitisha uaminifu wa kanuni ni maendeleo.
+
+## Ethereum na DeFi {#ethereum-and-defi}
+
+Ethereum ni msingi kamili kwa DeFi kwa sababu kadhaa:
+
+- Hakuna anayemiliki Ethereum au mikataba erevu kuishi juu yake ⁇ hii inatoa kila mtu fursa ya kutumia DeFi. Hii pia inamaanisha hakuna mtu anayeweza kubadilisha utawala juu yako.
+- Bidhaa za DeFi zote kusema lugha moja nyuma ya pazia: Ethereum. Hii inamaanisha bidhaa nyingi hufanya kazi pamoja bila mshono. Unaweza kukopesha ishara kwenye jukwaa moja na Kubadilika ishara ya riba katika soko tofauti kwenye kupangwa tofauti kabisa. Hii ni kama kutoa tiketi ya uaminifu kwenye benki yako.
+- Ishara na sarafu za kijamii ni kujengwa katika Ethereum, pamoja kitabu - kufuatilia shughuli na Uki wa mali ni kinda kitu Ethereum ya.
+- Ethereum kuruhusu uhuru kamili wa kifedha - bidhaa nyingi usichukue kamwe ulinzi wa fedha zako, kuondoka katika udhibiti.
+
+Unaweza kufikiria DeFi katika tabaka:
+
+1. Mtandao wa vizuizi - Ethereum ina historia ya shughuli na hali ya Hesabu.
+2. Mali – [ETH](/what-is-ether/) na tokeni zingine (sarafu).
+3. Itifaki – [mikataba-erevu](/glossary/#smart-contract) ambayo hutoa utendaji, kwa mfano, huduma inayoruhusu ukopeshaji uliogatuliwa wa mali.
+4. [Programu](/apps/) – bidhaa tunazotumia kudhibiti na kupata itifaki.
+
+Kumbuka: sehemu kubwa ya DeFi hutumia [kiwango cha ERC-20](/glossary/#erc-20). Usajili katika DeFi hutumia ukusanyaji cha ETH mkusanyo wa Ether (WETH). [Jifunze zaidi kuhusu ether iliyofungwa](/wrapped-eth).
+
+## Jenga DeFi {#build-defi}
+
+DeFi ni harakati ya chanzo wazi. Itifaki na matumizi ya DeFi yote yako wazi kwa ajili yako kukagua, kugawanya, na kubuni. Kwa sababu ya hii kuchanganya vitu vilivyo na tabaka (wao wote kushiriki Mtandao wa vizuizi msingi huo na mali), itifaki inaweza kuwa mchanganyiko na linganishwa kufungua kipekee fursa mchanganyiko.
+
+
+ Zaidi kuhusu kujenga mfumo mtawanyo wa kimamlaka
+
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+### Data za DeFi {#defi-data}
+
+- [DeFi Prime](https://defiprime.com/)
+- [DeFi Llama](https://defillama.com/)
+
+### Makala za DeFi {#defi-articles}
+
+- [Mwongozo wa wanaoanza wa DeFi](https://blog.coinbase.com/a-beginners-guide-to-decentralized-finance-defi-574c68ff43c4) – _Sid Coelho-Prabhu, Januari 6, 2020_
+- [Miongozo ya Kutathmini Hatari ya DeFi ya EEA](https://entethalliance.org/specs/defi-risks/) – Muhtasari unaoungwa mkono na sekta kuhusu jinsi ya kutambua na kutathmini hatari muhimu katika itifaki za DeFi.
+
+### Video {#videos}
+
+- [Finematics - elimu ya fedha zilizogatuliwa](https://finematics.com/) – _Video kuhusu DeFi_
+- [The Defiant](https://www.youtube.com/playlist?list=PLaDcID4s1KronHMKojfjwiHL0DdQEPDcq) - _Misingi ya DeFi: Kila kitu unachohitaji kujua ili kuanza katika nafasi hii ambayo wakati mwingine inachanganya._
+- [Whiteboard Crypto](https://youtu.be/17QRFlml4pA) _DeFi ni nini?_
+
+### Jumuiya {#communities}
+
+- [Seva ya Discord ya DeFi Llama](https://discord.defillama.com/)
+- [Seva ya Discord ya DeFi Pulse](https://discord.gg/Gx4TCTk)
+
+
+
+
diff --git a/public/content/translations/sw/desci/index.md b/public/content/translations/sw/desci/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..ceb1cb8b3bd
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/desci/index.md
@@ -0,0 +1,139 @@
+---
+title: Sayansi iliogatuliwa (DeSci)
+description: Muhtasari wa sayansi iliyogatuliwa kwenye Ethereum
+lang: sw
+template: use-cases
+emoji: ":microscope:"
+sidebarDepth: 2
+image: /images/future_transparent.png
+alt: ""
+summaryPoint1: Mbadala wa kimataifa, wazi kwa mfumo wa sasa wa kisayansi.
+summaryPoint2: Teknolojia inayowezesha wanasayansi kukusanya fedha, kufanya majaribio, kushiriki data, kusambaza maarifa, na zaidi.
+summaryPoint3: Inajengwa juu ya harakati ya sayansi huria.
+---
+
+## Sayansi iliyogatuliwa (DeSci) ni nini? {#what-is-desci}
+
+Sayansi iliyogatuliwa (DeSci) ni harakati inayolenga kujenga miundombinu ya umma kwa ajili ya kufadhili, kuunda, kupitia upya, kutambua mchango, kuhifadhi na kusambaza maarifa ya kisayansi kwa haki na usawa kwa kutumia mfumo wa [Web3](/glossary/#web3).
+
+DeSci inalenga kuunda mfumo ambapo wanasayansi wanahimizwa kushiriki utafiti wao waziwazi na kupokea sifa kwa kazi yao, huku ikiruhusu mtu yeyote kufikia na kuchangia katika utafiti kwa urahisi. DeSci inafanya kazi kutokana na wazo kwamba maarifa ya kisayansi yanapaswa kupatikana kwa kila mtu na kwamba mchakato wa utafiti wa kisayansi unapaswa kuwa wa uwazi. DeSci inaunda mfumo wa utafiti wa kisayansi uliogatuliwa na kusambazwa zaidi, na kuifanya iwe sugu zaidi dhidi ya udhibiti na usimamizi na mamlaka kuu. DeSci inatumai kuunda mazingira ambapo mawazo mapya na yasiyo ya kawaida yanaweza kustawi kwa kugatua ufikiaji wa ufadhili, zana za kisayansi, na njia za mawasiliano.
+
+Sayansi iliyogatuliwa inaruhusu vyanzo mbalimbali vya ufadhili (kutoka [DAOs](/glossary/#dao), [michango ya quadratic](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2003531) hadi ufadhili wa umma na zaidi), data na mbinu zinazopatikana zaidi, na kwa kutoa motisha kwa urudufishaji.
+
+### Juan Benet - Harakati ya DeSci
+
+
+
+## Jinsi DeSci inavyoboresha sayansi {#desci-improves-science}
+
+Orodha isiyo kamili ya matatizo muhimu katika sayansi na jinsi sayansi iliyogatuliwa inavyoweza kusaidia kushughulikia masuala haya
+
+| **Sayansi iliyogatuliwa** | **Sayansi ya jadi** |
+| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| Usambazaji wa fedha **huamuliwa na umma** kwa kutumia mifumo kama vile michango ya quadratic au DAOs. | Vikundi vidogo, vilivyofungwa, na **viliyopo katikati** hudhibiti usambazaji wa fedha. |
+| Unashirikiana na wenzako kutoka **kote ulimwenguni** katika timu zenye mabadiliko. | Mashirika ya ufadhili na taasisi za nyumbani **huzuia** ushirikiano wako. |
+| Maamuzi ya ufadhili hufanywa mtandaoni na **kwa uwazi**. Mifumo mipya ya ufadhili inachunguzwa. | Maamuzi ya ufadhili hufanywa kwa muda mrefu wa kusubiri na **uwazi mdogo**. Kuna mifumo michache ya ufadhili. |
+| Kushiriki huduma za maabara hurahisishwa na kuwa wazi zaidi kwa kutumia teknolojia ya [Web3](/glossary/#web3). | Kushiriki rasilimali za maabara mara nyingi huwa **polepole na hakuna uwazi**. |
+| **Miundo mipya ya uchapishaji** inaweza kuendelezwa inayotumia misingi ya Web3 kwa ajili ya uaminifu, uwazi na ufikiaji kwa wote. | Unachapisha kupitia njia zilizowekwa ambazo mara nyingi zinatambuliwa kuwa **zisizo na ufanisi, zenye upendeleo na unyonyaji**. |
+| Unaweza **kupata tokeni na sifa kwa kupitia kazi** za wenzako. | **Kazi yako ya kupitia kazi za wenzako hailipwi**, ikinufaisha wachapishaji wanaotafuta faida. |
+| **Unamiliki mali miliki (IP)** unayozalisha na kuisambaza kulingana na masharti ya wazi. | **Taasisi yako ya nyumbani inamiliki IP** unayozalisha. Ufikiaji wa IP hauko wazi. |
+| **Kushiriki utafiti wote**, ikiwa ni pamoja na data kutoka kwa jitihada zisizofanikiwa, kwa kuwa na hatua zote onchain. | **Upendeleo wa uchapishaji** unamaanisha kuwa watafiti wana uwezekano mkubwa wa kushiriki majaribio yaliyokuwa na matokeo ya mafanikio. |
+
+## Ethereum na DeSci {#ethereum-and-desci}
+
+Mfumo wa sayansi iliyogatuliwa utahitaji usalama imara, gharama ndogo za kifedha na miamala, na mfumo tajiri wa uendelezaji wa programu. Ethereum inatoa kila kitu kinachohitajika kwa ajili ya kujenga teknolojia ya sayansi iliyogatuliwa.
+
+## Matumizi ya DeSci {#use-cases}
+
+DeSci inajenga zana za kisayansi za kuingiza wasomi wa jadi katika ulimwengu wa kidijitali. Hapo chini ni sampuli ya matumizi ambayo Web3 inaweza kutoa kwa jamii ya kisayansi.
+
+### Uchapishaji {#publishing}
+
+Uchapishaji wa kisayansi una matatizo maarufu kwa sababu unasimamiwa na makampuni ya uchapishaji yanayotegemea kazi ya bure kutoka kwa wanasayansi, wapitiaji, na wahariri ili kutoa machapisho, lakini kisha hutoza ada za uchapishaji za juu sana. Umma, ambao kwa kawaida umelipia kazi na gharama za uchapishaji kwa njia isiyo ya moja kwa moja kupitia kodi, mara nyingi hauwezi kupata kazi hiyo hiyo bila kumlipa mchapishaji tena. Jumla ya ada za kuchapisha makala za kisayansi za kibinafsi mara nyingi ni tarakimu tano ($USD), ikidhoofisha dhana nzima ya maarifa ya kisayansi kama [bidhaa ya umma](/glossary/#public-goods) huku ikizalisha faida kubwa kwa kundi dogo la wachapishaji.
+
+Mifumo huria na ya wazi ipo kwa njia ya seva za machapisho ya awali, [kama vile ArXiv](https://arxiv.org/). Hata hivyo, mifumo hii haina udhibiti wa ubora, [mifumo ya kuzuia sybil](/glossary/#anti-sybil), na kwa ujumla haifuatilii vipimo vya kiwango cha makala, ikimaanisha kuwa kwa kawaida hutumiwa tu kutangaza kazi kabla ya kuiwasilisha kwa mchapishaji wa jadi. SciHub pia hufanya machapisho yaliyochapishwa kupatikana bure, lakini si kisheria, na tu baada ya wachapishaji tayari kuchukua malipo yao na kufunga kazi hiyo katika sheria kali za hakimiliki. Hii inaacha pengo muhimu kwa machapisho ya sayansi na data zinazopatikana na mfumo uliopachikwa wa uhalali na mfumo wa motisha. Zana za kujenga mfumo kama huo zipo katika Web3.
+
+### Urudufishaji na Uigaji {#reproducibility-and-replicability}
+
+Urudufishaji na uigaji ni misingi ya ugunduzi wa kisayansi wa ubora.
+
+- Matokeo yanayoweza kurudufishwa yanaweza kupatikana mara nyingi mfululizo na timu ileile ikitumia mbinu ileile.
+- Matokeo yanayoweza kuigwa yanaweza kupatikana na kundi tofauti likitumia usanidi uleule wa majaribio.
+
+Zana mpya za asili za Web3 zinaweza kuhakikisha kuwa urudufishaji na uigaji ni msingi wa ugunduzi. Tunaweza kuunganisha sayansi ya ubora katika muundo wa kiteknolojia wa wasomi. Web3 inatoa uwezo wa kuunda [uthibitishaji](/glossary/#attestation) kwa kila sehemu ya uchambuzi: data ghafi, injini ya kukokotoa, na matokeo ya programu. Uzuri wa mifumo ya makubaliano ni kwamba wakati mtandao unaoaminika unaundwa kwa ajili ya kudumisha vipengele hivi, kila mshiriki wa mtandao anaweza kuwajibika kwa kurudufisha hesabu na kuthibitisha kila matokeo.
+
+### Ufadhili {#funding}
+
+Mfumo wa sasa wa kawaida wa kufadhili sayansi ni kwamba watu binafsi au vikundi vya wanasayansi huwasilisha maombi yaliyoandikwa kwa shirika la ufadhili. Jopo dogo la watu wanaoaminika hutathmini maombi na kisha kuwahoji watahiniwa kabla ya kutoa fedha kwa sehemu ndogo ya waombaji. Mbali na kuunda vikwazo vinavyosababisha wakati mwingine **miaka ya kusubiri** kati ya kuomba na kupokea ruzuku, mfumo huu unajulikana kuwa katika hatari kubwa **ya upendeleo, maslahi binafsi na siasa** za jopo la mapitio.
+
+Uchunguzi umeonyesha kwamba majopo ya mapitio ya ruzuku hayafanyi kazi nzuri ya kuchagua mapendekezo ya hali ya juu kwani mapendekezo yale yale yanayopelekwa kwa majopo tofauti huwa na matokeo tofauti sana. Kadiri ufadhili unavyokuwa mchache, umejilimbikizia kwenye kundi dogo la watafiti waandamizi zaidi wenye miradi isiyo na ubunifu mwingi kiakili. Athari hiyo imeunda mazingira ya ufadhili yenye ushindani mkali, ikijenga motisha potofu na kukandamiza uvumbuzi.
+
+Web3 ina uwezo wa kuvuruga mfumo huu mbovu wa ufadhili kwa kujaribu mifumo tofauti ya motisha iliyoundwa na DAOs na Web3 kwa upana. [Ufadhili wa bidhaa za umma wa kurudi nyuma](https://medium.com/ethereum-optimism/retroactive-public-goods-funding-33c9b7d00f0c), [ufadhili wa quadratic](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2003531), [utawala wa DAO](https://www.antler.co/blog/daos-and-web3-governance-the-promise-implications-and-challenges-ahead) na [miundo ya motisha ya tokeni](https://cdixon.org/2017/05/27/crypto-tokens-a-breakthrough-in-open-network-design) ni baadhi ya zana za Web3 zinazoweza kuleta mapinduzi katika ufadhili wa sayansi.
+
+### Umiliki na uendelezaji wa IP {#ip-ownership}
+
+Mali miliki (IP) ni tatizo kubwa katika sayansi ya jadi: kuanzia kukwama katika vyuo vikuu au kutotumika katika bioteknolojia, hadi kuwa ngumu sana kuthaminiwa. Hata hivyo, umiliki wa mali za kidijitali (kama vile data ya kisayansi au makala) ni kitu ambacho Web3 hufanya vizuri sana kwa kutumia [tokeni zisizoweza kubadilishwa (NFTs)](/glossary/#nft).
+
+Kwa njia ileile ambayo NFTs zinaweza kupitisha mapato kwa miamala ya baadaye kurudi kwa muundaji wa asili, unaweza kuanzisha minyororo ya uwazi ya utoaji wa thamani ili kuwazawadia watafiti, miili ya uongozi (kama DAOs), au hata watu ambao data zao zimekusanywa.
+
+[IP-NFTs](https://medium.com/molecule-blog/ip-nfts-for-researchers-a-new-biomedical-funding-paradigm-91312d8d92e6) zinaweza pia kufanya kazi kama ufunguo wa hifadhi ya data iliyogatuliwa ya majaribio ya utafiti yanayofanywa, na kuunganisha kwenye uwekaji fedha wa NFT na [DeFi](/glossary/#defi) (kutoka ugawanyaji hadi mabwawa ya kukopesha na tathmini ya thamani). Pia inaruhusu huluki za asili za onchain kama vile DAOs kama [VitaDAO](https://www.vitadao.com/) kufanya utafiti moja kwa moja onchain.
+Ujio wa [tokeni za "soulbound"](https://vitalik.eth.limo/general/2022/01/26/soulbound.html) zisizoweza kuhamishwa unaweza pia kuwa na jukumu muhimu katika DeSci kwa kuruhusu watu binafsi kuthibitisha uzoefu wao na sifa zao zilizounganishwa na anwani yao ya Ethereum.
+
+### Hifadhi ya data, ufikiaji na usanifu {#data-storage}
+
+Data za kisayansi zinaweza kufanywa zipatikane kwa urahisi zaidi kwa kutumia ruwaza za Web3, na hifadhi iliyosambazwa huwezesha utafiti kustahimili matukio ya maafa.
+
+Kianzio lazima kiwe mfumo unaofikika na utambulisho wowote uliogatuliwa ulio na sifa zinazoweza kuthibitishwa. Hii inaruhusu data nyeti kurudufishwa kwa usalama na pande zinazoaminika, kuwezesha urudufu na ukinzani wa udhibiti, urudufishaji wa matokeo, na hata uwezo wa pande nyingi kushirikiana na kuongeza data mpya kwenye seti ya data. Mbinu za kompyuta za siri kama [compute-to-data](https://7wdata.be/predictive-analytics/compute-to-data-using-blockchain-to-decentralize-data-science-and-ai-with-the-ocean-protocol) hutoa mifumo mbadala ya ufikiaji kwa urudufishaji wa data ghafi, na kuunda Mazingira ya Utafiti Yanayoaminika kwa data nyeti zaidi. Mazingira ya Utafiti Yanayoaminika yametajwa na [NHS](https://medium.com/weavechain/whats-in-store-for-the-future-of-healthcare-data-b6398745fbbb) kama suluhisho la siku zijazo kwa faragha ya data na ushirikiano kwa kuunda mfumo ambapo watafiti wanaweza kufanya kazi na data kwa usalama papo hapo kwa kutumia mazingira sanifu ya kushiriki msimbo na mazoea.
+
+Suluhisho nyumbufu za data za Web3 huunga mkono hali zilizotajwa hapo juu na kutoa msingi wa Sayansi Huria ya kweli, ambapo watafiti wanaweza kuunda bidhaa za umma bila ruhusa za ufikiaji au ada. Suluhisho za data za umma za Web3 kama vile IPFS, Arweave na Filecoin zimeboreshwa kwa ajili ya ugatuaji. dClimate, kwa mfano, hutoa ufikiaji wa jumla kwa data ya hali ya hewa na tabianchi, ikiwa ni pamoja na kutoka kwa vituo vya hali ya hewa na miundo ya utabiri wa hali ya hewa.
+
+## Shiriki {#get-involved}
+
+Gundua miradi na ujiunge na jumuiya ya DeSci.
+
+- [DeSci.Global: kalenda ya matukio ya kimataifa na mikutano](https://desci.global)
+- [Telegramu ya Mnyororo wa bloku kwa ajili ya Sayansi](https://t.me/BlockchainForScience)
+- [Molecule: Fadhili na upate ufadhili kwa miradi yako ya utafiti](https://www.molecule.xyz/)
+- [VitaDAO: pokea ufadhili kupitia mikataba ya utafiti unaofadhiliwa kwa ajili ya utafiti wa maisha marefu](https://www.vitadao.com/)
+- [ResearchHub: chapisha matokeo ya kisayansi na ushiriki katika mazungumzo na wenzako](https://www.researchhub.com/)
+- [dClimate API: uliza data ya hali ya hewa iliyokusanywa na jumuiya iliyogatuliwa](https://www.dclimate.net/)
+- [DeSci Foundation: Mtengenezaji wa zana za uchapishaji za DeSci](https://descifoundation.org/)
+- [DeSci.World: kituo kimoja kwa watumiaji kutazama, kushiriki na sayansi iliyogatuliwa](https://desci.world)
+- [OceanDAO: ufadhili unaosimamiwa na DAO kwa ajili ya sayansi inayohusiana na data](https://oceanprotocol.com/)
+- [Opscientia: mtiririko wa kazi wazi wa sayansi iliyogatuliwa](https://opsci.io/research/)
+- [Bio.xyz: pata ufadhili kwa mradi wako wa biotech DAO au desci](https://www.bio.xyz/)
+- [Fleming Protocol: uchumi wa data huria unaochochea ugunduzi wa ushirikiano wa kibayomedikali](http://flemingprotocol.io/)
+- [Taasisi ya Active Inference](https://www.activeinference.org/)
+- [IdeaMarkets: kuwezesha uaminifu wa kisayansi uliogatuliwa](https://ideamarket.io/)
+- [DeSci Labs](https://www.desci.com/)
+- [ValleyDAO: jumuiya huria, ya kimataifa inayotoa ufadhili na usaidizi wa kutafsiri kwa utafiti wa biolojia ya sintetiki](https://www.valleydao.bio)
+- [Cerebrum DAO: kutafuta na kukuza suluhisho za kuendeleza afya ya ubongo na kuzuia kuzorota kwa neva](https://www.cerebrumdao.com/)
+- [CryoDAO: kufadhili utafiti wa kina katika uwanja wa uhifadhi baridi](https://www.cryodao.org)
+- [Elata: Kuwa na sauti katika mustakabali wa dawa za akili](https://www.elata.bio/)
+
+Tunakaribisha mapendekezo ya miradi mipya ya kuorodhesha - tafadhali angalia [sera yetu ya uorodheshaji](/contributing/adding-desci-projects/) ili kuanza!
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Wiki ya DeSci na Jocelynn Pearl na Ultrarare](https://docs.google.com/document/d/1aQC6zn-eXflSmpts0XGE7CawbUEHwnL6o-OFXO52PTc/edit#)
+- [Mwongozo wa bioteknolojia iliyogatuliwa na Jocelynn Pearl kwa ajili ya a16z future](https://future.a16z.com/a-guide-to-decentralized-biotech/)
+- [Hoja ya DeSci](https://gitcoin.co/blog/desci-the-case-for-decentralised-science/)
+- [Mwongozo wa DeSci](https://future.com/what-is-decentralized-science-aka-desci/)
+- [Rasilimali za sayansi iliyogatuliwa](https://www.vincentweisser.com/desci)
+- [IP-NFTs za Biopharma za Molecule - Maelezo ya Kiufundi](https://www.molecule.xyz/blog/molecules-biopharma-ip-nfts-a-technical-description)
+- [Kujenga Mifumo ya Sayansi Isiyo na Uaminifu na Jon Starr](https://medium.com/@jringo/building-systems-of-trustless-science-1cd2d072f673)
+- [Paul Kohlhaas - DeSci: Mustakabali wa Sayansi Iliyogatuliwa (podikasti)](https://anchor.fm/andrew-steinwold/episodes/Paul-Kohlhaas---DeSci-The-Future-of-Decentralized-Science---Zima-Red-ep-117-e1h683a)
+- [Ontolojia ya Ufafanuzi Amilifu kwa Sayansi Iliyogatuliwa: kutoka kwa Uelewa wa Muktadha hadi Mali ya Pamoja ya Kimaarifa](https://zenodo.org/record/6320575)
+- [DeSci: Mustakabali wa Utafiti na Samuel Akinosho](https://lucidsamuel.medium.com/desci-the-future-of-research-b76cfc88c8ec)
+- [Ufadhili wa Sayansi (Hitimisho: DeSci na misingi mipya ya crypto) na Nadia](https://nadia.xyz/science-funding)
+- [Ugatuaji Unavuruga Uendelezaji wa Dawa](https://medium.com/id-theory/decentralisation-is-disrupting-drug-development-28b5ba5d447f)
+- [DeSci ni Nini – Sayansi Iliyogatuliwa?](https://usadailytimes.com/2022/09/12/what-is-desci-decentralized-science/)
+
+### Video {#videos}
+
+- [Sayansi Iliyogatuliwa ni Nini?](https://www.youtube.com/watch?v=-DeMklVWNdA)
+- [Mazungumzo kati ya Vitalik Buterin na mwanasayansi Aubrey de Grey kuhusu makutano ya utafiti wa maisha marefu na crypto](https://www.youtube.com/watch?v=x9TSJK1widA)
+- Uchapishaji wa Kisayansi Umeharibika. Je, Web3 Inaweza Kuirekebisha?](https://www.youtube.com/watch?v=WkvzYgCvWj8)
+- [Juan Benet - DeSci, Maabara Huru, na Sayansi ya Data ya Kiwango Kikubwa](https://www.youtube.com/watch?v=zkXM9H90g_E)
+- [Sebastian Brunemeier - Jinsi DeSci Inaweza Kubadilisha Utafiti wa Kibayomedikali na Mtaji wa Ubia](https://www.youtube.com/watch?v=qB4Tc3FcVbM)
+- [Paige Donner - Kuandaa Zana za Sayansi Huria kwa Web3 na Mnyororo wa Bloku](https://www.youtube.com/watch?v=nC-2QWQ-lgw&t=17s)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/accounts/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/accounts/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..7a0d605a4af
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/accounts/index.md
@@ -0,0 +1,137 @@
+---
+title: Akaunti za Ethereum
+description: "Maelezo ya akaunti za Ethereum – miundo yao ya data na uhusiano wao na usimbaji fiche wa jozi za funguo."
+lang: sw
+---
+
+Akaunti ya Ethereum ni chombo chenye salio la ether (ETH) ambacho kinaweza kutuma ujumbe kwenye Ethereum. Akaunti zinaweza kudhibitiwa na mtumiaji au kupelekwa kama mikataba mahiri
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kukusaidia kuelewa ukurasa huu vyema, tunapendekeza usome kwanza [utangulizi wetu wa Ethereum](/developers/docs/intro-to-ethereum/).
+
+## Aina za akaunti {#types-of-account}
+
+Ethereum ina aina mbili za akaunti:
+
+- Akaunti inayomilikiwa nje (EOA) – inadhibitiwa na yeyote mwenye funguo za kibinafsi
+- Akaunti ya mkataba – mkataba mahiri uliowekwa kwenye mtandao, unaodhibitiwa na msimbo Jifunze kuhusu [mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/)
+
+Aina zote mbili za akaunti zina uwezo wa:
+
+- Pokea, shikilia, na tuma ETH na tokeni
+- Shirikiana na mikataba mahiri iliyowekwa
+
+### Tofauti muhimu {#key-differences}
+
+**Inayomilikiwa Nje**
+
+- Kuunda akaunti hakugharimu chochote
+- Inaweza kuanzisha miamala
+- Miamala kati ya akaunti zinazomilikiwa nje inaweza kuwa ni uhamisho wa ETH/tokeni pekee
+- Inaundwa na jozi ya funguo za usimbaji fiche: funguo za umma na za kibinafsi zinazodhibiti shughuli za akaunti
+
+**Mkataba**
+
+- Kuunda mkataba kuna gharama kwa sababu unatumia hifadhi ya mtandao
+- Inaweza tu kutuma ujumbe kwa kujibu kupokea muamala
+- Miamala kutoka akaunti ya nje kwenda akaunti ya mkataba inaweza kuchochea msimbo ambao unaweza kutekeleza vitendo mbalimbali, kama vile kuhamisha tokeni au hata kuunda mkataba mpya
+- Akaunti za mkataba hazina funguo za kibinafsi Badala yake, zinadhibitiwa na mantiki ya msimbo wa mkataba mahiri
+
+## Uchunguzi wa akaunti {#an-account-examined}
+
+Akaunti za Ethereum zina sehemu nne:
+
+- `nonce` – Kihesabu kinachoonyesha idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa akaunti inayomilikiwa nje au idadi ya mikataba iliyoundwa na akaunti ya mkataba. Ni muamala mmoja tu wenye nonce fulani unaweza kutekelezwa kwa kila akaunti, ikilinda dhidi ya mashambulio ya kurudia ambapo miamala iliyosainiwa inatangazwa tena na kutekelezwa upya
+- `balance` – Idadi ya wei inayomilikiwa na anwani hii. Wei ni mgawanyo wa ETH na kuna 1e+18 wei kwa kila ETH.
+- `codeHash` – Hashi hii inarejelea _msimbo_ wa akaunti kwenye mashine halisi ya ethereum (EVM). Akaunti za mkataba zina vipande vya msimbo vilivyopangwa ambavyo vinaweza kutekeleza shughuli tofauti. Msimbo huu wa EVM hutekelezwa ikiwa akaunti inapokea mwito wa ujumbe. Haiwezi kubadilishwa, tofauti na sehemu zingine za akaunti. Vipande vyote vya msimbo kama hivyo huhifadhiwa kwenye hifadhidata ya hali chini ya hash zinazolingana kwa upatikanaji wa baadaye. Thamani hii ya hash inajulikana kama codeHash. Kwa akaunti zinazomilikiwa nje, sehemu ya codeHash ni hash ya herufi tupu.
+- `storageRoot` – Wakati mwingine hujulikana kama hashi ya hifadhi. Hashi ya biti 256 ya nodi ya mzizi ya [Merkle Patricia Trie](/developers/docs/data-structures-and-encoding/patricia-merkle-trie/) inayoweka msimbo wa yaliyomo kwenye hifadhi ya akaunti (ramani kati ya thamani za nambari kamili za biti 256), iliyowekwa msimbo ndani ya trie kama ramani kutoka kwa hashi ya Keccak ya biti 256 ya funguo za nambari kamili za biti 256 hadi kwa thamani za nambari kamili za biti 256 zilizowekwa msimbo kwa RLP. Trie hii inaonyesha hash ya maudhui ya hifadhi ya akaunti hii, na kwa chaguo-msingi huwa tupu.
+
+
+_Mchoro umechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+## Akaunti zinazomilikiwa nje na jozi za funguo {#externally-owned-accounts-and-key-pairs}
+
+Akaunti inaundwa na jozi ya funguo za usimbaji fiche: ya umma na ya kibinafsi. Hizi husaidia kuthibitisha kuwa muamala ulisainiwa kweli na mtumaji na kuzuia ulaghai. Funguo yako ya kibinafsi ndiyo unayotumia kusaini miamala, kwa hivyo inakupa umiliki wa fedha zilizounganishwa na akaunti yako. Huwezi kamwe kushikilia sarafu za kidijitali moja kwa moja, unashikilia funguo za kibinafsi – fedha daima zipo kwenye leja ya Ethereum.
+
+Hii huzuia wahalifu kutoka kutangaza miamala bandia kwa sababu unaweza kila mara kuthibitisha mtumaji wa muamala.
+
+Ikiwa Alice anataka kutuma ether kutoka kwa akaunti yake kwenda kwa akaunti ya Bob, Alice anapaswa kuunda ombi la muamala na kulituma kwa mtandao ili lithibitishwe. Matumizi ya Ethereum ya usimbaji fiche wa funguo za umma yanahakikisha kwamba Alice anaweza kuthibitisha kuwa yeye ndiye aliyekusudia kuanzisha ombi la muamala. Bila mbinu za usimbaji fiche, mshambulizi Eve anaweza kutangaza ombi hadharani linalofanana na "tuma 5 ETH kutoka kwa akaunti ya Alice kwenda kwa akaunti ya Eve," na hakuna mtu anayeweza kuthibitisha kuwa halikutoka kwa Alice.
+
+## Uundaji wa akaunti {#account-creation}
+
+Unapotaka kuunda akaunti, maktaba nyingi zitakutengenezea funguo ya kibinafsi ya nasibu.
+
+Funguo ya kibinafsi inaundwa na herufi 64 za hex na inaweza kusimbwa kwa nenosiri.
+
+Mfano:
+
+`fffffffffffffffffffffffffffffffebaaedce6af48a03bbfd25e8cd036415f`
+
+Ufunguo wa umma hutengenezwa kutoka kwa ufunguo binafsi kwa kutumia [Elliptic Curve Digital Signature Algorithm](https://wikipedia.org/wiki/Elliptic_Curve_Digital_Signature_Algorithm). Unapata anwani ya umma ya akaunti yako kwa kuchukua baiti 20 za mwisho za hashi ya Keccak-256 ya ufunguo wa umma na kuongeza `0x` mwanzoni.
+
+Hii inamaanisha kuwa akaunti inayomilikiwa nje (EOA) ina anwani ya herufi 42 (sehemu ya baiti 20 ambayo ni herufi 40 za heksadesimali pamoja na kiambishi awali cha `0x`).
+
+Mfano:
+
+`Mfano wa Anwani ya Ethereum 0x5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120`
+
+Mfano ufuatao unaonyesha jinsi ya kutumia zana ya kusaini iitwayo [Clef](https://geth.ethereum.org/docs/tools/clef/introduction) ili kuunda akaunti mpya. Clef ni zana ya usimamizi wa akaunti na utiaji saini inayokuja pamoja na mteja wa Ethereum, [Geth](https://geth.ethereum.org). Amri ya `clef newaccount` huunda jozi mpya ya funguo na kuzihifadhi kwenye keystore iliyosimbwa kwa njia fiche.
+
+```
+> clef newaccount --keystore
+
+Please enter a password for the new account to be created:
+>
+
+------------
+INFO [10-28|16:19:09.156] Your new key was generated address=0x5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+WARN [10-28|16:19:09.306] Please backup your key file path=/home/user/go-ethereum/data/keystore/UTC--2022-10-28T15-19-08.000825927Z--5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+WARN [10-28|16:19:09.306] Please remember your password!
+Generated account 0x5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+```
+
+[Nyaraka za Geth](https://geth.ethereum.org/docs)
+
+Inawezekana kupata funguo mpya za umma kutoka kwa funguo yako ya kibinafsi, lakini huwezi kupata funguo ya kibinafsi kutoka kwa funguo za umma. Ni muhimu kuweka funguo zako za kibinafsi salama na, kama jina linavyopendekeza, **KIBINAFSI**.
+
+Unahitaji funguo ya kibinafsi kusaini jumbe na miamala inayozalisha saini. Wengine wanaweza kuchukua saini hiyo ili kupata funguo yako ya umma, kuthibitisha mwandishi wa ujumbe. Katika programu yako, unaweza kutumia maktaba ya JavaScript kutuma miamala kwa mtandao.
+
+## Akaunti za mkataba {#contract-accounts}
+
+Akaunti za mkataba pia zina anwani ya herufi 42 ya hexadesimali:
+
+Mfano:
+
+`0x06012c8cf97bead5deae237070f9587f8e7a266d`
+
+Anwani ya mkataba kwa kawaida hutolewa wakati mkataba unapowekwa kwenye Blockchain ya Ethereum. Anwani hutokana na anwani ya muundaji na idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani hiyo ("nonce").
+
+## Funguo za mthibitishaji {#validators-keys}
+
+Kuna aina nyingine ya funguo katika Ethereum, iliyoanzishwa Ethereum ilipobadilika kutoka uthibitisho wa kazi hadi uthibitisho wa hisa kama mfumo wa makubaliano. Hizi ni funguo za BLS, na zinatumika kutambua vihakiki. Funguo hizi zinaweza kujumlishwa kwa ufanisi ili kupunguza bandwidth inayohitajika kwa mtandao kufikia makubaliano. Bila ujumuishaji huu wa funguo, kiwango cha chini cha hisa kwa kihakiki (validator) kingekuwa cha juu zaidi.
+
+[Zaidi kuhusu funguo za mthibitishaji](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/keys/).
+
+## Dokezo kuhusu mikoba {#a-note-on-wallets}
+
+Akaunti siyo wallet. Wallet ni kiolesura au programu inayokuwezesha kuingiliana na akaunti yako ya Ethereum, iwe ni akaunti inayomilikiwa nje au akaunti ya mkataba.
+
+## Onyesho la picha {#a-visual-demo}
+
+Tazama Austin akielezea jinsi hash functions na key pairs zinavyofanya kazi.
+
+
+
+
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Kuelewa Akaunti za Ethereum](https://info.etherscan.com/understanding-ethereum-accounts/) - etherscan
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/)
+- [Miamala](/developers/docs/transactions/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/backend/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/backend/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..104b4127503
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/backend/index.md
@@ -0,0 +1,211 @@
+---
+title: Maktaba za API za Backend
+description: Utangulizi wa API za mteja wa Ethereum zinazokuruhusu kuingiliana na mnyororo wa bloku kutoka kwenye programu yako.
+lang: sw
+---
+
+Ili programu ya kompyuta iweze kuingiliana na mnyororo wa bloku wa Ethereum (yaani, kusoma data ya mnyororo wa bloku na/au kutuma miamala kwenye mtandao), ni lazima iunganishwe na nodi ya Ethereum.
+
+Kwa kusudi hili, kila mteja wa Ethereum hutekeleza vipimo vya [JSON-RPC](/developers/docs/apis/json-rpc/), kwa hivyo kuna seti sare ya [njia](/developers/docs/apis/json-rpc/#json-rpc-methods) ambazo programu zinaweza kutegemea.
+
+Ikiwa unataka kutumia lugha maalum ya programu kuungana na nodi ya Ethereum, kuna maktaba nyingi za kurahisisha ndani ya mfumo ikolojia ambazo hurahisisha hili zaidi. Kwa maktaba hizi, wasanidi programu wanaweza kuandika njia angavu, za mstari mmoja ili kuanzisha maombi ya JSON-RPC (chini ya pazia) yanayoingiliana na Ethereum.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Inaweza kusaidia kuelewa [mkusanyiko wa Ethereum](/developers/docs/ethereum-stack/) na [wateja wa Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/).
+
+## Kwa nini utumie maktaba? {#why-use-a-library}
+
+Maktaba hizi hurahisisha sehemu kubwa ya utata wa kuingiliana moja kwa moja na nodi ya Ethereum. Pia hutoa kazi za matumizi (k.m., kubadilisha ETH kwenda Gwei) hivyo kama msanidi programu unaweza kutumia muda mfupi kushughulikia ugumu wa wateja wa Ethereum na muda mwingi zaidi kulenga utendaji wa kipekee wa programu yako.
+
+## Maktaba zinazopatikana {#available-libraries}
+
+### Miundombinu na huduma za nodi {#infrastructure-and-node-services}
+
+**Alchemy -** **_Jukwaa la Maendeleo la Ethereum._**
+
+- [alchemy.com](https://www.alchemy.com/)
+- [Nyaraka](https://www.alchemy.com/docs/)
+- [GitHub](https://github.com/alchemyplatform)
+- [Discord](https://discord.com/invite/alchemyplatform)
+
+**All That Node -** **_Nodi-kama-Huduma._**
+
+- [All That Node.com](https://www.allthatnode.com/)
+- [Nyaraka](https://docs.allthatnode.com)
+- [Discord](https://discord.gg/GmcdVEUbJM)
+
+**Blast by Bware Labs -** **_API zilizogatuliwa za Mtandao Mkuu wa Ethereum na Testnet._**
+
+- [blastapi.io](https://blastapi.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.blastapi.io)
+- [Discord](https://discord.gg/SaRqmRUjjQ)
+
+**BlockPi -** **_Hutoa huduma za RPC zenye ufanisi na kasi zaidi_**
+
+- [blockpi.io](https://blockpi.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.blockpi.io/)
+- [GitHub](https://github.com/BlockPILabs)
+- [Discord](https://discord.com/invite/xTvGVrGVZv)
+
+**Lango la Cloudflare Ethereum.**
+
+- [cloudflare-eth.com](https://www.cloudflare.com/application-services/products/web3/)
+
+**Etherscan - Kichunguzi cha Bloku na API za Miamala**
+
+- [Nyaraka](https://docs.etherscan.io/)
+
+**Blockscout - Kichunguzi cha Bloku cha Chanzo Huria**
+
+- [Nyaraka](https://docs.blockscout.com/)
+
+**GetBlock-** **_Blockchain-kama-huduma kwa ajili ya maendeleo ya Web3_**
+
+- [GetBlock.io](https://getblock.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.getblock.io/)
+
+**Infura -** **_API ya Ethereum kama huduma._**
+
+- [infura.io](https://infura.io)
+- [Nyaraka](https://docs.infura.io/api)
+- [GitHub](https://github.com/INFURA)
+
+**Node RPC - _Mtoa huduma wa EVM JSON-RPC wa gharama nafuu_**
+
+- [noderpc.xyz](https://www.noderpc.xyz/)
+- [Nyaraka](https://docs.noderpc.xyz/node-rpc)
+
+**NOWNodes - _Nodi Kamili na Vichunguzi vya Bloku._**
+
+- [NOWNodes.io](https://nownodes.io/)
+- [Nyaraka](https://nownodes.gitbook.io/documentation)
+
+**QuickNode -** **_Miundombinu ya Blockchain kama Huduma._**
+
+- [quicknode.com](https://quicknode.com)
+- [Nyaraka](https://www.quicknode.com/docs/welcome)
+- [Discord](https://discord.gg/quicknode)
+
+**Rivet -** **_API za Ethereum na Ethereum Classic kama huduma zinazoendeshwa na programu ya chanzo huria._**
+
+- [rivet.cloud](https://rivet.cloud)
+- [Nyaraka](https://rivet.cloud/docs/)
+- [GitHub](https://github.com/openrelayxyz/ethercattle-deployment)
+
+**Zmok -** **_Nodi za Ethereum zinazozingatia kasi kama API ya JSON-RPC/WebSockets._**
+
+- [zmok.io](https://zmok.io/)
+- [GitHub](https://github.com/zmok-io)
+- [Nyaraka](https://docs.zmok.io/)
+- [Discord](https://discord.gg/fAHeh3ka6s)
+
+### Zana za maendeleo {#development-tools}
+
+**ethers-kt -** **_Maktaba ya Async, ya utendaji wa juu ya Kotlin/Java/Android kwa minyororo ya bloku inayotumia EVM._**
+
+- [GitHub](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt)
+- [Mifano](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt/tree/master/examples)
+- [Discord](https://discord.gg/rx35NzQGSb)
+
+**Nethereum -** **_Maktaba ya chanzo huria ya .NET ya kuunganisha kwa ajili ya blockchain._**
+
+- [GitHub](https://github.com/Nethereum/Nethereum)
+- [Nyaraka](http://docs.nethereum.com/en/latest/)
+- [Discord](https://discord.com/invite/jQPrR58FxX)
+
+**Zana za Python -** **_Aina mbalimbali za maktaba kwa ajili ya mwingiliano wa Ethereum kupitia Python._**
+
+- [py.ethereum.org](https://snakecharmers.ethereum.org/)
+- [GitHub ya web3.py](https://github.com/ethereum/web3.py)
+- [Gumzo la web3.py](https://gitter.im/ethereum/web3.py)
+
+**Tatum -** **_Jukwaa bora kabisa la maendeleo ya blockchain._**
+
+- [Tatum](https://tatum.io/)
+- [GitHub](https://github.com/tatumio/)
+- [Nyaraka](https://docs.tatum.io/)
+- [Discord](https://discord.gg/EDmW3kjTC9)
+
+**web3j -** **_Maktaba ya kuunganisha ya Java/Android/Kotlin/Scala kwa ajili ya Ethereum._**
+
+- [GitHub](https://github.com/web3j/web3j)
+- [Nyaraka](https://docs.web3j.io/)
+- [Gitter](https://gitter.im/web3j/web3j)
+
+### Huduma za Blockchain {#blockchain-services}
+
+**BlockCypher -** **_API za Wavuti za Ethereum._**
+
+- [blockcypher.com](https://www.blockcypher.com/)
+- [Nyaraka](https://www.blockcypher.com/dev/ethereum/)
+
+**Chainbase -** **_Miundombinu ya data ya web3 yote kwa moja kwa ajili ya Ethereum._**
+
+- [chainbase.com](https://chainbase.com/)
+- [Nyaraka](https://docs.chainbase.com/)
+- [Discord](https://discord.gg/Wx6qpqz4AF)
+
+**Chainstack -** **_Nodi za Ethereum zenye kunyumbulika na maalum kama huduma._**
+
+- [chainstack.com](https://chainstack.com)
+- [Nyaraka](https://docs.chainstack.com/)
+- [Rejeleo la API ya Ethereum](https://docs.chainstack.com/reference/ethereum-getting-started)
+
+**Nodi ya Wingu ya Coinbase -** **_API ya Miundombinu ya Blockchain._**
+
+- [Nodi ya Wingu ya Coinbase](https://www.coinbase.com/developer-platform)
+- [Nyaraka](https://docs.cdp.coinbase.com/)
+
+**DataHub by Figment -** **_Huduma za API za Web3 pamoja na Mtandao Mkuu wa Ethereum na testnet._**
+
+- [DataHub](https://www.figment.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.figment.io/)
+
+**Moralis -** **_Mtoa Huduma wa API wa EVM wa Kiwango cha Biashara._**
+
+- [moralis.io](https://moralis.io)
+- [Nyaraka](https://docs.moralis.io/)
+- [GitHub](https://github.com/MoralisWeb3)
+- [Discord](https://moralis.io/joindiscord/)
+- [Jukwaa](https://forum.moralis.io/)
+
+**NFTPort -** **_Data za Ethereum na API za Mint._**
+
+- [nftport.xyz](https://www.nftport.xyz/)
+- [Nyaraka](https://docs.nftport.xyz/)
+- [GitHub](https://github.com/nftport/)
+- [Discord](https://discord.com/invite/K8nNrEgqhE)
+
+**Tokenview -** **_Jukwaa la Jumla la API za Blockchain za Sarafu-Crypto Nyingi._**
+
+- [services.tokenview.io](https://services.tokenview.io/)
+- [Nyaraka](https://services.tokenview.io/docs?type=api)
+- [GitHub](https://github.com/Tokenview)
+
+**Watchdata -** **_Hutoa ufikiaji rahisi na wa kuaminika wa API kwa blockchain ya Ethereum._**
+
+- [Watchdata](https://watchdata.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.watchdata.io/)
+- [Discord](https://discord.com/invite/TZRJbZ6bdn)
+
+**Covalent -** **_API za blockchain zilizoboreshwa kwa Minyororo 200+._**
+
+- [covalenthq.com](https://www.covalenthq.com/)
+- [Nyaraka](https://www.covalenthq.com/docs/api/)
+- [GitHub](https://github.com/covalenthq)
+- [Discord](https://www.covalenthq.com/discord/)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Nodi na wateja](/developers/docs/nodes-and-clients/)
+- [Mifumo ya uundaji](/developers/docs/frameworks/)
+
+## Mafunzo yanayohusiana {#related-tutorials}
+
+- [Sanidi Web3js kutumia blockchain ya Ethereum katika JavaScript](/developers/tutorials/set-up-web3js-to-use-ethereum-in-javascript/) _– Maagizo ya kusanidi web3.js katika mradi wako._
+- [Kuita mkataba-erevu kutoka JavaScript](/developers/tutorials/calling-a-smart-contract-from-javascript/) _– Kwa kutumia tokeni ya DAI, ona jinsi ya kuita kazi za mikataba kwa kutumia JavaScript._
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/javascript/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/javascript/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..49084baced3
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/javascript/index.md
@@ -0,0 +1,289 @@
+---
+title: Maktaba za JavaScript API
+description: Utangulizi wa maktaba za wateja za JavaScript zinazokuwezesha kuingiliana na mnyororo wa bloku kutoka kwa programu yako.
+lang: sw
+---
+
+Ili programu ya wavuti iweze kuingiliana na mnyororo wa bloku wa Ethereum (yaani, kusoma data ya mnyororo wa bloku na/au kutuma miamala kwenye mtandao), lazima iunganishwe na nodi ya Ethereum.
+
+Kwa madhumuni haya, kila mteja wa Ethereum hutekeleza vipimo vya [JSON-RPC](/developers/docs/apis/json-rpc/), kwa hivyo kuna seti sare ya [mbinu](/developers/docs/apis/json-rpc/#json-rpc-methods) ambazo programu zinaweza kutegemea.
+
+Ikiwa unataka kutumia JavaScript kuungana na nodi ya Ethereum, inawezekana kutumia JavaScript tupu lakini maktaba kadhaa za kurahisisha zipo ndani ya mfumo ikolojia zinazofanya hili kuwa rahisi zaidi. Kwa maktaba hizi, wasanidi programu wanaweza kuandika njia angavu, za mstari mmoja ili kuanzisha maombi ya JSON-RPC (chini ya pazia) yanayoingiliana na Ethereum.
+
+Tafadhali kumbuka kuwa tangu [Muungano](/roadmap/merge/), sehemu mbili zilizounganishwa za programu ya Ethereum - mteja wa utekelezaji na mteja wa makubaliano - zinahitajika ili kuendesha nodi. Tafadhali hakikisha nodi yako inajumuisha mteja wa utekelezaji na mteja wa makubaliano. Ikiwa nodi yako haiko kwenye mashine yako ya karibu (k.m., nodi yako inaendeshwa kwenye kielelezo cha AWS) sasisha anwani za IP katika mafunzo ipasavyo. Kwa maelezo zaidi tafadhali angalia ukurasa wetu kuhusu [kuendesha nodi](/developers/docs/nodes-and-clients/run-a-node/).
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Pamoja na kuelewa JavaScript, inaweza kusaidia kuelewa [rundo la Ethereum](/developers/docs/ethereum-stack/) na [wateja wa Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/).
+
+## Kwa nini utumie maktaba? {#why-use-a-library}
+
+Maktaba hizi hurahisisha sehemu kubwa ya utata wa kuingiliana moja kwa moja na nodi ya Ethereum. Pia hutoa kazi za matumizi (k.m., kubadilisha ETH kwenda Gwei) hivyo kama msanidi programu unaweza kutumia muda mfupi kushughulikia ugumu wa wateja wa Ethereum na muda mwingi zaidi kulenga utendaji wa kipekee wa programu yako.
+
+## Vipengele vya maktaba {#library-features}
+
+### Ungana na nodi za Ethereum {#connect-to-ethereum-nodes}
+
+Kwa kutumia watoa huduma, maktaba hizi zinakuruhusu kuungana na Ethereum na kusoma data yake, iwe ni kupitia JSON-RPC, INFURA, Etherscan, Alchemy au MetaMask.
+
+> **Onyo:** Web3.js iliwekwa kwenye kumbukumbu tarehe 4 Machi 2025. [Soma tangazo](https://blog.chainsafe.io/web3-js-sunset/). Fikiria kutumia maktaba mbadala kama [ethers.js](https://ethers.org) au [viem](https://viem.sh) kwa miradi mipya.
+
+**Mfano wa Ethers**
+
+```js
+// A BrowserProvider wraps a standard Web3 provider, which is
+// what MetaMask injects as window.ethereum into each page
+const provider = new ethers.BrowserProvider(window.ethereum)
+
+// The MetaMask plugin also allows signing transactions to
+// send ether and pay to change state within the blockchain.
+// For this, we need the account signer...
+const signer = provider.getSigner()
+```
+
+**Mfano wa Web3js**
+
+```js
+var web3 = new Web3("http://localhost:8545")
+// or
+var web3 = new Web3(new Web3.providers.HttpProvider("http://localhost:8545"))
+
+// change provider
+web3.setProvider("ws://localhost:8546")
+// or
+web3.setProvider(new Web3.providers.WebsocketProvider("ws://localhost:8546"))
+
+// Using the IPC provider in node.js
+var net = require("net")
+var web3 = new Web3("/Users/myuser/Library/Ethereum/geth.ipc", net) // mac os path
+// or
+var web3 = new Web3(
+ new Web3.providers.IpcProvider("/Users/myuser/Library/Ethereum/geth.ipc", net)
+) // mac os path
+// on windows the path is: "\\\\.\\pipe\\geth.ipc"
+// on linux the path is: "/users/myuser/.ethereum/geth.ipc"
+```
+
+Baada ya kusanidi utaweza kuuliza mnyororo wa bloku kwa:
+
+- nambari za bloku
+- makadirio ya gesi
+- matukio ya mkataba-erevu
+- kitambulisho cha mtandao
+- na zaidi...
+
+### Utendaji wa mkoba {#wallet-functionality}
+
+Maktaba hizi hukupa utendaji wa kuunda mikoba, kusimamia funguo na kusaini miamala.
+
+Huu hapa ni mfano kutoka kwa Ethers
+
+```js
+// Create a wallet instance from a mnemonic...
+mnemonic =
+ "announce room limb pattern dry unit scale effort smooth jazz weasel alcohol"
+walletMnemonic = Wallet.fromPhrase(mnemonic)
+
+// ...or from a private key
+walletPrivateKey = new Wallet(walletMnemonic.privateKey)
+
+walletMnemonic.address === walletPrivateKey.address
+// true
+
+// The address as a Promise per the Signer API
+walletMnemonic.getAddress()
+// { Promise: '0x71CB05EE1b1F506fF321Da3dac38f25c0c9ce6E1' }
+
+// A Wallet address is also available synchronously
+walletMnemonic.address
+// '0x71CB05EE1b1F506fF321Da3dac38f25c0c9ce6E1'
+
+// The internal cryptographic components
+walletMnemonic.privateKey
+// '0x1da6847600b0ee25e9ad9a52abbd786dd2502fa4005dd5af9310b7cc7a3b25db'
+walletMnemonic.publicKey
+// '0x04b9e72dfd423bcf95b3801ac93f4392be5ff22143f9980eb78b3a860c4843bfd04829ae61cdba4b3b1978ac5fc64f5cc2f4350e35a108a9c9a92a81200a60cd64'
+
+// The wallet mnemonic
+walletMnemonic.mnemonic
+// {
+// locale: 'en',
+// path: 'm/44\'/60\'/0\'/0/0',
+// phrase: 'announce room limb pattern dry unit scale effort smooth jazz weasel alcohol'
+// }
+
+// Note: A wallet created with a private key does not
+// have a mnemonic (the derivation prevents it)
+walletPrivateKey.mnemonic
+// null
+
+// Signing a message
+walletMnemonic.signMessage("Hello World")
+// { Promise: '0x14280e5885a19f60e536de50097e96e3738c7acae4e9e62d67272d794b8127d31c03d9cd59781d4ee31fb4e1b893bd9b020ec67dfa65cfb51e2bdadbb1de26d91c' }
+
+tx = {
+ to: "0x8ba1f109551bD432803012645Ac136ddd64DBA72",
+ value: utils.parseEther("1.0"),
+}
+
+// Signing a transaction
+walletMnemonic.signTransaction(tx)
+// { Promise: '0xf865808080948ba1f109551bd432803012645ac136ddd64dba72880de0b6b3a7640000801ca0918e294306d177ab7bd664f5e141436563854ebe0a3e523b9690b4922bbb52b8a01181612cec9c431c4257a79b8c9f0c980a2c49bb5a0e6ac52949163eeb565dfc' }
+
+// The connect method returns a new instance of the
+// Wallet connected to a provider
+wallet = walletMnemonic.connect(provider)
+
+// Querying the network
+wallet.getBalance()
+// { Promise: { BigNumber: "42" } }
+wallet.getTransactionCount()
+// { Promise: 0 }
+
+// Sending ether
+wallet.sendTransaction(tx)
+```
+
+[Soma hati kamili](https://docs.ethers.io/v5/api/signer/#Wallet)
+
+Baada ya kusanidi utaweza:
+
+- kuunda akaunti
+- kutuma miamala
+- kusaini miamala
+- na zaidi...
+
+### Ingiliana na utendaji wa mkataba-erevu {#interact-with-smart-contract-functions}
+
+Maktaba za wateja za JavaScript huruhusu programu yako kuita utendaji wa mkataba-erevu kwa kusoma Kiolesura cha Binary cha Programu (ABI) ya mkataba uliokusanywa.
+
+Kimsingi ABI inaelezea utendaji wa mkataba katika muundo wa JSON na hukuruhusu kuitumia kama kitu cha kawaida cha JavaScript.
+
+Kwa hivyo mkataba ufuatao wa Solidity:
+
+```solidity
+contract Test {
+ uint a;
+ address d = 0x12345678901234567890123456789012;
+
+ constructor(uint testInt) { a = testInt;}
+
+ event Event(uint indexed b, bytes32 c);
+
+ event Event2(uint indexed b, bytes32 c);
+
+ function foo(uint b, bytes32 c) returns(address) {
+ Event(b, c);
+ return d;
+ }
+}
+```
+
+Itasababisha JSON ifuatayo:
+
+```json
+[{
+ "type":"constructor",
+ "payable":false,
+ "stateMutability":"nonpayable"
+ "inputs":[{"name":"testInt","type":"uint256"}],
+ },{
+ "type":"function",
+ "name":"foo",
+ "constant":false,
+ "payable":false,
+ "stateMutability":"nonpayable",
+ "inputs":[{"name":"b","type":"uint256"}, {"name":"c","type":"bytes32"}],
+ "outputs":[{"name":"","type":"address"}]
+ },{
+ "type":"event",
+ "name":"Event",
+ "inputs":[{"indexed":true,"name":"b","type":"uint256"}, {"indexed":false,"name":"c","type":"bytes32"}],
+ "anonymous":false
+ },{
+ "type":"event",
+ "name":"Event2",
+ "inputs":[{"indexed":true,"name":"b","type":"uint256"},{"indexed":false,"name":"c","type":"bytes32"}],
+ "anonymous":false
+}]
+```
+
+Hii inamaanisha unaweza:
+
+- Tuma muamala kwa mkataba-erevu na utekeleze mbinu yake
+- Piga simu ili kukadiria gesi ambayo utekelezaji wa mbinu utachukua unapotekelezwa katika EVM
+- Sambaza mkataba
+- Na zaidi...
+
+### Utendaji wa matumizi {#utility-functions}
+
+Utendaji wa matumizi hukupa njia za mkato zinazofaa ambazo hufanya ujenzi na Ethereum kuwa rahisi kidogo.
+
+Thamani za ETH ziko katika Wei kwa chaguo-msingi. ETH 1 = WEI 1,000,000,000,000,000,000 – hii inamaanisha unashughulika na nambari nyingi! `web3.utils.toWei` hubadilisha ether kuwa Wei kwa ajili yako.
+
+Na katika ethers inaonekana kama hivi:
+
+```js
+// Get the balance of an account (by address or ENS name)
+balance = await provider.getBalance("ethers.eth")
+// { BigNumber: "2337132817842795605" }
+
+// Often you will need to format the output for the user
+// which prefer to see values in ether (instead of wei)
+ethers.utils.formatEther(balance)
+// '2.337132817842795605'
+```
+
+- [Utendaji wa matumizi wa Web3js](https://docs.web3js.org/api/web3-utils)
+- [Utendaji wa matumizi wa Ethers](https://docs.ethers.org/v6/api/utils/)
+
+## Maktaba zinazopatikana {#available-libraries}
+
+**Web3.js -** **_API ya JavaScript ya Ethereum._**
+
+- [Nyaraka](https://docs.web3js.org)
+- [GitHub](https://github.com/ethereum/web3.js)
+
+**Ethers.js -** **_Utekelezaji kamili wa mkoba wa Ethereum na huduma katika JavaScript na TypeScript._**
+
+- [Nyumbani kwa Ethers.js](https://ethers.org/)
+- [Nyaraka](https://docs.ethers.io)
+- [GitHub](https://github.com/ethers-io/ethers.js)
+
+**The Graph -** **_Itifaki ya kuorodhesha data ya Ethereum na IPFS na kuiuliza kwa kutumia GraphQL._**
+
+- [The Graph](https://thegraph.com)
+- [Graph Explorer](https://thegraph.com/explorer)
+- [Nyaraka](https://thegraph.com/docs)
+- [GitHub](https://github.com/graphprotocol)
+- [Discord](https://thegraph.com/discord)
+
+**Alchemy SDK -** **_Kifuniko karibu na Ethers.js na api zilizoboreshwa._**
+
+- [Nyaraka](https://www.alchemy.com/docs)
+- [GitHub](https://github.com/alchemyplatform/alchemy-sdk-js)
+
+**viem -** **_Kiolesura cha TypeScript cha Ethereum._**
+
+- [Nyaraka](https://viem.sh)
+- [GitHub](https://github.com/wagmi-dev/viem)
+
+**Drift -** **_Maktaba-meta ya TypeScript iliyo na kashe iliyojengewa ndani, ndoano, na dhihaka za majaribio._**
+
+- [Nyaraka](https://ryangoree.github.io/drift/)
+- [GitHub](https://github.com/ryangoree/drift/)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Nodi na wateja](/developers/docs/nodes-and-clients/)
+- [Mifumo ya uundaji](/developers/docs/frameworks/)
+
+## Mafunzo yanayohusiana {#related-tutorials}
+
+- [Sanidi Web3js kutumia blockchain ya Ethereum katika JavaScript](/developers/tutorials/set-up-web3js-to-use-ethereum-in-javascript/) _– Maagizo ya kusanidi web3.js katika mradi wako._
+- [Kuita mkataba-erevu kutoka JavaScript](/developers/tutorials/calling-a-smart-contract-from-javascript/) _– Kwa kutumia tokeni ya DAI, ona jinsi ya kuita kazi za mikataba kwa kutumia JavaScript._
+- [Kutuma miamala kwa kutumia web3 na Alchemy](/developers/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy/) _– Mwongozo wa hatua kwa hatua kwa ajili ya kutuma miamala kutoka sehemu ya nyuma._
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/json-rpc/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/json-rpc/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..b54c84bf9a1
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/apis/json-rpc/index.md
@@ -0,0 +1,1898 @@
+---
+title: API ya JSON-RPC
+description: Itifaki isiyo na hali, nyepesi ya wito wa utaratibu wa mbali (RPC) kwa wateja wa Ethereum.
+lang: sw
+---
+
+Ili programu ya programu kuingiliana na blockchain ya Ethereum - ama kwa kusoma data ya blockchain au kutuma shughuli kwenye mtandao lazima iunganishe kwenye node ya Ethereum.
+
+Kwa kusudi hili, kila [mteja wa Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients) hutekeleza [vipimo vya JSON-RPC](https://github.com/ethereum/execution-apis), kwa hivyo kuna seti sare ya mbinu ambazo programu zinaweza kutegemea bila kujali nodi maalum au utekelezaji wa mteja.
+
+[JSON-RPC](https://www.jsonrpc.org/specification) ni itifaki isiyo na hali, nyepesi ya wito wa utaratibu wa mbali (RPC). Inafafanua miundo kadhaa ya data na sheria zinazohusu usindikaji wao. Ni usafiri usioaminika kwa kuwa dhana zinaweza kutumika ndani ya mchakato sawa, juu ya soketi, juu ya HTTP, au katika mazingira mengi ya kupitisha ujumbe. Inatumia JSON (RFC 4627) kama umbizo la data.
+
+## Utekelezaji wa mteja {#client-implementations}
+
+Wateja wa Ethereum kila mmoja anaweza kutumia lugha tofauti za kupanga wakati wa kutekeleza vipimo vya JSON-RPC. Angalia [nyaraka za mteja](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients) binafsi kwa maelezo zaidi yanayohusiana na lugha maalum za programu. Tunapendekeza uangalie nyaraka za kila mteja kwa taarifa za hivi karibuni za usaidizi wa API.
+
+## Maktaba za Urahisi {#convenience-libraries}
+
+Ingawa unaweza kuchagua kuingiliana moja kwa moja na wateja wa Ethereum kupitia API ya JSON-RPC, mara nyingi kuna chaguo rahisi kwa wasanidi wa dapp. Maktaba nyingi za [JavaScript](/developers/docs/apis/javascript/#available-libraries) na [API za backend](/developers/docs/apis/backend/#available-libraries) zipo ili kutoa vifuniko juu ya API ya JSON-RPC. Kwa kutumia maktaba hizi, watengenezaji wanaweza kuandika mbinu angavu, za mstari mmoja katika lugha ya programu wanayochagua ili kuanzisha maombi ya JSON-RPC (chini ya kifuniko) ambayo yanaingiliana na Ethereum.
+
+## API za mteja wa makubaliano {#consensus-clients}
+
+Ukurasa huu unahusika hasa na API ya JSON-RPC inayotumiwa na wateja wa utekelezaji wa Ethereum. Hata hivyo, wateja wa makubaliano pia wana API ya RPC ambayo inaruhusu watumiaji kuuliza maelezo kuhusu nodi, kuomba vizuizi vya Beacon, hali ya Beacon, na maelezo mengine yanayohusiana na makubaliano moja kwa moja kutoka kwa nodi. API hii imeandikwa kwenye [ukurasa wa wavuti wa Beacon API](https://ethereum.github.io/beacon-APIs/#/).
+
+API ya ndani pia inatumika kwa mawasiliano kati ya mteja ndani ya nodi - yaani, inawezesha mteja wa makubaliano na mteja wa utekelezaji kubadilishana data. Hii inaitwa 'Engine API' na vipimo vinapatikana kwenye [GitHub](https://github.com/ethereum/execution-apis/blob/main/src/engine/common.md).
+
+## Vipimo vya mteja wa utekelezaji {#spec}
+
+[Soma vipimo kamili vya API ya JSON-RPC kwenye GitHub](https://github.com/ethereum/execution-apis). API hii imeandikwa kwenye [ukurasa wa wavuti wa Execution API](https://ethereum.github.io/execution-apis/) na inajumuisha Mkaguzi ili kujaribu mbinu zote zinazopatikana.
+
+## Mikataba {#conventions}
+
+### Usimbaji wa thamani ya hex {#hex-encoding}
+
+Aina mbili kuu za data hupitishwa kupitia JSON: safu za baiti zisizo na umbizo na idadi. Zote mbili hupitishwa kwa usimbaji wa hex lakini na mahitaji tofauti ya uumbizaji.
+
+#### Idadi {#quantities-encoding}
+
+Wakati wa kusimba idadi (nambari kamili, nambari): simba kama hex, kiambishi awali chenye "0x", kiwakilishi chanya zaidi (isipokuwa kidogo: sufuri inapaswa kuwakilishwa kama "0x0").
+
+Hapa kuna baadhi ya mifano:
+
+- 0x41 (65 katika desimali)
+- 0x400 (1024 katika desimali)
+- SI SAHIHI: 0x (inapaswa kuwa na angalau tarakimu moja - sifuri ni "0x0")
+- SI SAHIHI: 0x0400 (sifuri zinazoongoza haziruhusiwi)
+- SI SAHIHI: ff (lazima iwe na kiambishi awali 0x)
+
+### Data isiyo na umbizo {#unformatted-data-encoding}
+
+Wakati wa kusimba data ambayo haijaumbizwa (safu za baiti, anwani za akaunti, heshi, safu za msimbo wa baiti): simba kama hex, kiambishi awali na "0x", tarakimu mbili za heksi kwa kila baiti.
+
+Hapa kuna baadhi ya mifano:
+
+- 0x41 (ukubwa 1, "A")
+- 0x004200 (ukubwa 3, "0B0")
+- 0x (ukubwa 0, "")
+- SI SAHIHI: 0xf0f0f (lazima iwe nambari sawa ya tarakimu)
+- SI SAHIHI: 004200 (lazima iwe na kiambishi awali 0x)
+
+### Kigezo cha kizuizi {#block-parameter}
+
+Mbinu zifuatazo zina kigezo cha kizuizi:
+
+- [eth_getBalance](#eth_getbalance)
+- [eth_getCode](#eth_getcode)
+- [eth_getTransactionCount](#eth_gettransactioncount)
+- [eth_getStorageAt](#eth_getstorageat)
+- [eth_call](#eth_call)
+
+Wakati maombi yanafanywa kwamba swala hali ya Ethereum, parameter ya kuzuia iliyotolewa huamua urefu wa kizuizi.
+
+Chaguo zifuatazo zinawezekana kwa kigezo cha kizuizi:
+
+- `HEX String` - nambari kamili ya kizuizi
+- `String "earliest"` kwa kizuizi cha mwanzo kabisa/cha mwanzo
+- `String "latest"` - kwa kizuizi cha hivi karibuni kilichopendekezwa
+- `String "safe"` - kwa kizuizi cha hivi karibuni salama cha kichwa
+- `String "finalized"` - kwa kizuizi cha hivi karibuni kilichokamilishwa
+- `String "pending"` - kwa hali/miamala inayosubiri
+
+## Mifano
+
+Katika ukurasa huu tunatoa mifano ya jinsi ya kutumia ncha za mwisho za API za JSON_RPC kwa kutumia zana ya mstari wa amri, [curl](https://curl.se). Mifano hii ya ncha za mwisho za kibinafsi inapatikana hapa chini katika sehemu ya [Mifano ya Curl](#curl-examples). Zaidi chini ya ukurasa, tunatoa pia [mfano wa mwanzo hadi mwisho](#usage-example) wa kuandaa na kupeleka mkataba-erevu kwa kutumia nodi ya Geth, API ya JSON_RPC na curl.
+
+## Mifano ya Curl {#curl-examples}
+
+Mifano ya kutumia API ya JSON_RPC kwa kufanya maombi ya [curl](https://curl.se) kwa nodi ya Ethereum imetolewa hapa chini. Kila mfano
+unajumuisha maelezo ya ncha maalum ya mwisho, vigezo vyake, aina ya urejeshaji, na mfano uliofanyiwa kazi wa jinsi inapaswa kutumika.
+
+Maombi ya curl yanaweza kurudisha ujumbe wa hitilafu unaohusiana na aina ya maudhui. Hii ni kwa sababu chaguo la `--data` huweka aina ya maudhui kuwa `application/x-www-form-urlencoded`. Ikiwa nodi yako inalalamika kuhusu hili, weka kichwa kwa mikono kwa kuweka `-H "Content-Type: application/json"` mwanzoni mwa wito. Mifano pia haijumuishi mchanganyiko wa URL/IP & mlango ambao lazima uwe hoja ya mwisho iliyotolewa kwa curl (k.m., `127.0.0.1:8545`). Ombi kamili la curl linalojumuisha data hizi za ziada huchukua fomu ifuatayo:
+
+```shell
+curl -H "Content-Type: application/json" -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"web3_clientVersion","params":[],"id":67}' 127.0.0.1:8545
+```
+
+## Uvumi, Hali, Historia {#gossip-state-history}
+
+Mbinu chache za msingi za JSON-RPC zinahitaji data kutoka kwa mtandao wa Ethereum, na ziko katika kategoria tatu kuu: _Uvumi, Hali, na Historia_. Tumia viungo katika sehemu hizi kurukia kila mbinu, au tumia jedwali la yaliyomo kuchunguza orodha nzima ya mbinu.
+
+### Mbinu za Uvumi {#gossip-methods}
+
+> Mbinu hizi hufuatilia kichwa cha mnyororo. Hivi ndivyo miamala inavyozunguka mtandao, kutafuta njia kwenye vizuizi, na jinsi wateja wanavyojua kuhusu vizuizi vipya.
+
+- [eth_blockNumber](#eth_blocknumber)
+- [eth_sendRawTransaction](#eth_sendrawtransaction)
+
+### Mbinu za Hali {#state_methods}
+
+> Mbinu zinazoripoti hali ya sasa ya data zote zilizohifadhiwa. "Jimbo" ni kama sehemu kubwa ya RAM iliyoshirikiwa, na inajumuisha salio la akaunti, data ya mkataba na makadirio ya gharama ya muamala.
+
+- [eth_getBalance](#eth_getbalance)
+- [eth_getStorageAt](#eth_getstorageat)
+- [eth_getTransactionCount](#eth_gettransactioncount)
+- [eth_getCode](#eth_getcode)
+- [eth_call](#eth_call)
+- [eth_estimateGas](#eth_estimategas)
+
+### Mbinu za Historia {#history_methods}
+
+> Hupata rekodi za kihistoria za kila kizuizi kurudi hadi mwanzo. Hii ni kama faili moja kubwa ya kiambatisho pekee, na inajumuisha vichwa vyote vya block, vikundi vya kuzuia, vizuizi vya ukaribu, na risiti za muamala.
+
+- [eth_getBlockTransactionCountByHash](#eth_getblocktransactioncountbyhash)
+- [eth_getBlockTransactionCountByNumber](#eth_getblocktransactioncountbynumber)
+- [eth_getUncleCountByBlockHash](#eth_getunclecountbyblockhash)
+- [eth_getUncleCountByBlockNumber](#eth_getunclecountbyblocknumber)
+- [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+- [eth_getBlockByNumber](#eth_getblockbynumber)
+- [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+- [eth_getTransactionByBlockHashAndIndex](#eth_gettransactionbyblockhashandindex)
+- [eth_getTransactionByBlockNumberAndIndex](#eth_gettransactionbyblocknumberandindex)
+- [eth_getTransactionReceipt](#eth_gettransactionreceipt)
+- [eth_getUncleByBlockHashAndIndex](#eth_getunclebyblockhashandindex)
+- [eth_getUncleByBlockNumberAndIndex](#eth_getunclebyblocknumberandindex)
+
+## Uwanja wa Michezo wa API ya JSON-RPC
+
+Unaweza kutumia [zana ya uwanja wa michezo](https://ethereum-json-rpc.com) kugundua na kujaribu mbinu za API. Pia inakuonyesha ni mbinu na mitandao gani inasaidiwa na watoa huduma mbalimbali wa nodi.
+
+## Mbinu za API za JSON-RPC {#json-rpc-methods}
+
+### web3_clientVersion {#web3_clientversion}
+
+Inarudisha toleo la sasa la mteja.
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`String` - Toleo la sasa la mteja
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"web3_clientVersion","params":[],"id":67}'
+// Matokeo
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "result": "Geth/v1.12.1-stable/linux-amd64/go1.19.1"
+}
+```
+
+### web3_sha3 {#web3_sha3}
+
+Inarudisha Keccak-256 (_sio_ SHA3-256 iliyosanifishwa) ya data iliyotolewa.
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA` - Data ya kubadilisha kuwa hashi ya SHA3
+
+```js
+params: ["0x68656c6c6f20776f726c64"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA` - Matokeo ya SHA3 ya mfuatano uliotolewa.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"web3_sha3","params":["0x68656c6c6f20776f726c64"],"id":64}'
+// Matokeo
+{
+ "id":64,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x47173285a8d7341e5e972fc677286384f802f8ef42a5ec5f03bbfa254cb01fad"
+}
+```
+
+### net_version {#net_version}
+
+Inarudisha kitambulisho cha sasa cha mtandao.
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`String` - Kitambulisho cha sasa cha mtandao.
+
+Orodha kamili ya vitambulisho vya sasa vya mtandao inapatikana kwenye [chainlist.org](https://chainlist.org). Baadhi ya za kawaida ni:
+
+- `1`: Mtandao Mkuu wa Ethereum
+- `11155111`: Testnet ya Sepolia
+- `560048` : Testnet ya Hoodi
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"net_version","params":[],"id":67}'
+// Matokeo
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "3"
+}
+```
+
+### net_listening {#net_listening}
+
+Inarudisha `true` ikiwa mteja anasikiliza kikamilifu miunganisho ya mtandao.
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`Boolean` - `true` inaposikiliza, vinginevyo `false`.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"net_listening","params":[],"id":67}'
+// Matokeo
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "result":true
+}
+```
+
+### net_peerCount {#net_peercount}
+
+Inarudisha idadi ya rika zilizounganishwa kwa sasa na mteja.
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya rika zilizounganishwa.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"net_peerCount","params":[],"id":74}'
+// Matokeo
+{
+ "id":74,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x2" // 2
+}
+```
+
+### eth_protocolVersion {#eth_protocolversion}
+
+Inarudisha toleo la sasa la itifaki ya Ethereum. Kumbuka kuwa mbinu hii [haipatikani katika Geth](https://github.com/ethereum/go-ethereum/pull/22064#issuecomment-788682924).
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`String` - Toleo la sasa la itifaki ya Ethereum
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_protocolVersion","params":[],"id":67}'
+// Matokeo
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "54"
+}
+```
+
+### eth_syncing {#eth_syncing}
+
+Inarudisha kitu chenye data kuhusu hali ya usawazishaji au `false`.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+Data kamili ya urejeshaji hutofautiana kati ya utekelezaji wa mteja. Wateja wote hurudisha `False` wakati nodi haisawazishi, na wateja wote hurudisha sehemu zifuatazo.
+
+`Object|Boolean`, Kitu chenye data ya hali ya usawazishaji au `FALSE`, wakati haisawazishi:
+
+- `startingBlock`: `QUANTITY` - Kizuizi ambapo uingizaji ulianza (itawekwa upya tu, baada ya usawazishaji kufikia kichwa chake)
+- `currentBlock`: `QUANTITY` - Kizuizi cha sasa, sawa na eth_blockNumber
+- `highestBlock`: `QUANTITY` - Kizuizi cha juu zaidi kinachokadiriwa
+
+Hata hivyo, wateja binafsi wanaweza pia kutoa data ya ziada. Kwa mfano, Geth inarudisha yafuatayo:
+
+```json
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "currentBlock": "0x3cf522",
+ "healedBytecodeBytes": "0x0",
+ "healedBytecodes": "0x0",
+ "healedTrienodes": "0x0",
+ "healingBytecode": "0x0",
+ "healingTrienodes": "0x0",
+ "highestBlock": "0x3e0e41",
+ "startingBlock": "0x3cbed5",
+ "syncedAccountBytes": "0x0",
+ "syncedAccounts": "0x0",
+ "syncedBytecodeBytes": "0x0",
+ "syncedBytecodes": "0x0",
+ "syncedStorage": "0x0",
+ "syncedStorageBytes": "0x0"
+ }
+}
+```
+
+Wakati Besu inarudisha:
+
+```json
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 51,
+ "result": {
+ "startingBlock": "0x0",
+ "currentBlock": "0x1518",
+ "highestBlock": "0x9567a3",
+ "pulledStates": "0x203ca",
+ "knownStates": "0x200636"
+ }
+}
+```
+
+Rejelea nyaraka za mteja wako maalum kwa maelezo zaidi.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_syncing","params":[],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": {
+ startingBlock: '0x384',
+ currentBlock: '0x386',
+ highestBlock: '0x454'
+ }
+}
+// Au wakati haisawazishi
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": false
+}
+```
+
+### eth_coinbase {#eth_coinbase}
+
+Inarudisha anwani ya coinbase ya mteja.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+> **Kumbuka:** Mbinu hii imeacha kutumika kuanzia **v1.14.0** na haitumiki tena. Kujaribu kutumia mbinu hii kutasababisha hitilafu ya "Mbinu haitumiki".
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`, baiti 20 - anwani ya sasa ya coinbase.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_coinbase","params":[],"id":64}'
+// Matokeo
+{
+ "id":64,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1"
+}
+```
+
+### eth_chainId {#eth_chainId}
+
+Inarudisha kitambulisho cha mnyororo kinachotumiwa kutia saini miamala iliyolindwa dhidi ya uchezaji tena.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`chainId`, thamani ya heksadesimali kama mfuatano unaowakilisha nambari kamili ya kitambulisho cha sasa cha mnyororo.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_chainId","params":[],"id":67}'
+// Matokeo
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1"
+}
+```
+
+### eth_mining {#eth_mining}
+
+Inarudisha `true` ikiwa mteja anachimba kikamilifu vizuizi vipya. Hii inaweza tu kurudisha `true` kwa mitandao ya uthibitishaji-wa-kazi na huenda isipatikane kwa baadhi ya wateja tangu [Muungano](/roadmap/merge/).
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`Boolean` - inarudisha `true` ikiwa mteja anachimba, vinginevyo `false`.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_mining","params":[],"id":71}'
+//
+{
+ "id":71,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": true
+}
+```
+
+### eth_hashrate {#eth_hashrate}
+
+Inarudisha idadi ya hashi kwa sekunde ambayo nodi inachimba nayo. Hii inaweza tu kurudisha `true` kwa mitandao ya uthibitishaji-wa-kazi na huenda isipatikane kwa baadhi ya wateja tangu [Muungano](/roadmap/merge/).
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - idadi ya hashi kwa sekunde.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_hashrate","params":[],"id":71}'
+// Matokeo
+{
+ "id":71,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x38a"
+}
+```
+
+### eth_gasPrice {#eth_gasprice}
+
+Inarudisha makadirio ya bei ya sasa kwa kila gesi katika wei. Kwa mfano, mteja wa Besu huchunguza vitalu 100 vya mwisho na kurejesha bei ya wastani ya kitengo cha gesi kwa chaguo-msingi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya bei ya sasa ya gesi katika wei.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_gasPrice","params":[],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":73,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1dfd14000" // 8049999872 Wei
+}
+```
+
+### eth_accounts {#eth_accounts}
+
+Inarudisha orodha ya anwani zinazomilikiwa na mteja.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`Array of DATA`, Baiti 20 - anwani zinazomilikiwa na mteja.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_accounts","params":[],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": ["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1"]
+}
+```
+
+### eth_blockNumber {#eth_blocknumber}
+
+Hurudisha nambari ya bloku ya hivi karibuni zaidi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya nambari ya sasa ya kizuizi ambayo mteja yuko.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_blockNumber","params":[],"id":83}'
+// Matokeo
+{
+ "id":83,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x4b7" // 1207
+}
+```
+
+### eth_getBalance {#eth_getbalance}
+
+Hurudisha salio la akaunti kwenye anwani fulani.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani ya kuangalia salio.
+2. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"`, au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+```js
+params: ["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1", "latest"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya salio la sasa katika wei.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBalance","params":["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1", "latest"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x0234c8a3397aab58" // 158972490234375000
+}
+```
+
+### eth_getStorageAt {#eth_getstorageat}
+
+Inarudisha thamani kutoka kwa nafasi ya hifadhi katika anwani fulani.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani ya hifadhi.
+2. `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi katika hifadhi.
+3. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"`, `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA` - thamani katika nafasi hii ya hifadhi.
+
+**Mfano**
+Kukokotoa nafasi sahihi kunategemea hifadhi ya kupata. Fikiria mkataba ufuatao uliotumwa katika `0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251` kwa anwani `0x391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298`.
+
+```
+contract Storage {
+ uint pos0;
+ mapping(address => uint) pos1;
+ constructor() {
+ pos0 = 1234;
+ pos1[msg.sender] = 5678;
+ }
+}
+```
+
+Kupata thamani ya pos0 ni rahisi.
+
+```js
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0", "method": "eth_getStorageAt", "params": ["0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251", "0x0", "latest"], "id": 1}' localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":1,"result":"0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000004d2"}
+```
+
+Kupata kipengele cha ramani ni ngumu zaidi. Nafasi ya kipengele katika ramani inakokotolewa na:
+
+```js
+keccak(LeftPad32(key, 0), LeftPad32(map position, 0))
+```
+
+Hii inamaanisha kupata hifadhi kwenye pos1["0x391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298"] tunahitaji kukokotoa nafasi na:
+
+```js
+keccak(
+ decodeHex(
+ "000000000000000000000000391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298" +
+ "0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001"
+ )
+)
+```
+
+Koni ya geth ambayo inakuja na maktaba ya web3 inaweza kutumika kufanya hesabu:
+
+```js
+> var key = "000000000000000000000000391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298" + "0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001"
+undefined
+> web3.sha3(key, {"encoding": "hex"})
+"0x6661e9d6d8b923d5bbaab1b96e1dd51ff6ea2a93520fdc9eb75d059238b8c5e9"
+```
+
+Sasa ili kupata hifadhi:
+
+```js
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0", "method": "eth_getStorageAt", "params": ["0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251", "0x6661e9d6d8b923d5bbaab1b96e1dd51ff6ea2a93520fdc9eb75d059238b8c5e9", "latest"], "id": 1}' localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":1,"result":"0x000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000162e"}
+```
+
+### eth_getTransactionCount {#eth_gettransactioncount}
+
+Inarudisha idadi ya miamala _iliyotumwa_ kutoka kwa anwani.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani.
+2. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+```js
+params: [
+ "0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1",
+ "latest", // hali kwenye kizuizi cha hivi karibuni
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani hii.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionCount","params":["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1","latest"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_getBlockTransactionCountByHash {#eth_getblocktransactioncountbyhash}
+
+Inarudisha idadi ya miamala katika kizuizi kutoka kwa kizuizi kinacholingana na hashi ya kizuizi iliyotolewa.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi
+
+```js
+params: ["0xd03ededb7415d22ae8bac30f96b2d1de83119632693b963642318d87d1bece5b"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya miamala katika kizuizi hiki.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockTransactionCountByHash","params":["0xd03ededb7415d22ae8bac30f96b2d1de83119632693b963642318d87d1bece5b"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x8b" // 139
+}
+```
+
+### eth_getBlockTransactionCountByNumber {#eth_getblocktransactioncountbynumber}
+
+Inarudisha idadi ya miamala katika kizuizi kinacholingana na nambari ya kizuizi iliyotolewa.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya nambari ya kizuizi, au mfuatano `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, kama ilivyo katika [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter).
+
+```js
+params: [
+ "0x13738ca", // 20396234
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya miamala katika kizuizi hiki.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockTransactionCountByNumber","params":["0x13738ca"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x8b" // 139
+}
+```
+
+### eth_getUncleCountByBlockHash {#eth_getunclecountbyblockhash}
+
+Inarudisha idadi ya wajomba katika kizuizi kutoka kwa kizuizi kinacholingana na hashi ya kizuizi iliyotolewa.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi
+
+```js
+params: ["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya wajomba katika kizuizi hiki.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleCountByBlockHash","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_getUncleCountByBlockNumber {#eth_getunclecountbyblocknumber}
+
+Inarudisha idadi ya wajomba katika kizuizi kutoka kwa kizuizi kinacholingana na nambari ya kizuizi iliyotolewa.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya nambari ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+```js
+params: [
+ "0xe8", // 232
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya wajomba katika kizuizi hiki.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleCountByBlockNumber","params":["0xe8"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x0" // 0
+}
+```
+
+### eth_getCode {#eth_getcode}
+
+Inarudisha msimbo katika anwani fulani.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani
+2. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+```js
+params: [
+ "0xC02aaA39b223FE8D0A0e5C4F27eAD9083C756Cc2",
+ "0x5daf3b", // 6139707
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA` - msimbo kutoka kwa anwani iliyotolewa.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getCode","params":["0xC02aaA39b223FE8D0A0e5C4F27eAD9083C756Cc2", "0x5daf3b"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x6060604052600436106100af576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff16806306fdde03146100b9578063095ea7b31461014757806318160ddd146101a157806323b872dd146101ca5780632e1a7d4d14610243578063313ce5671461026657806370a082311461029557806395d89b41146102e2578063a9059cbb14610370578063d0e30db0146103ca578063dd62ed3e146103d4575b6100b7610440565b005b34156100c457600080fd5b6100cc6104dd565b6040518080602001828103825283818151815260200191508051906020019080838360005b8381101561010c5780820151818401526020810190506100f1565b50505050905090810190601f1680156101395780820380516001836020036101000a031916815260200191505b509250505060405180910390f35b341561015257600080fd5b610187600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803590602001909190505061057b565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b34156101ac57600080fd5b6101b461066d565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34156101d557600080fd5b610229600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803590602001909190505061068c565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b341561024e57600080fd5b61026460048080359060200190919050506109d9565b005b341561027157600080fd5b610279610b05565b604051808260ff1660ff16815260200191505060405180910390f35b34156102a057600080fd5b6102cc600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091905050610b18565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34156102ed57600080fd5b6102f5610b30565b6040518080602001828103825283818151815260200191508051906020019080838360005b8381101561033557808201518184015260208101905061031a565b50505050905090810190601f1680156103625780820380516001836020036101000a031916815260200191505b509250505060405180910390f35b341561037b57600080fd5b6103b0600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091908035906020019091905050610bce565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b6103d2610440565b005b34156103df57600080fd5b61042a600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091905050610be3565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825401925050819055503373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167fe1fffcc4923d04b559f4d29a8bfc6cda04eb5b0d3c460751c2402c5c5cc9109c346040518082815260200191505060405180910390a2565b60008054600181600116156101000203166002900480601f0160208091040260200160405190810160405280929190818152602001828054600181600116156101000203166002900480156105735780601f1061054857610100808354040283529160200191610573565b820191906000526020600020905b81548152906001019060200180831161055657829003601f168201915b505050505081565b600081600460003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060008573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020819055508273ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff163373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167f8c5be1e5ebec7d5bd14f71427d1e84f3dd0314c0f7b2291e5b200ac8c7c3b925846040518082815260200191505060405180910390a36001905092915050565b60003073ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1631905090565b600081600360008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002054101515156106dc57600080fd5b3373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168473ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16141580156107b457507fffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000205414155b156108cf5781600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020541015151561084457600080fd5b81600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825403925050819055505b81600360008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000206000828254039250508190555081600360008573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825401925050819055508273ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168473ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167fddf252ad1be2c89b69c2b068fc378daa952ba7f163c4a11628f55a4df523b3ef846040518082815260200191505060405180910390a3600190509392505050565b80600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000205410151515610a2757600080fd5b80600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825403925050819055503373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff166108fc829081150290604051600060405180830381858888f193505050501515610ab457600080fd5b3373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167f7fcf532c15f0a6db0bd6d0e038bea71d30d808c7d98cb3bf7268a95bf5081b65826040518082815260200191505060405180910390a250565b600260009054906101000a900460ff1681565b60036020528060005260406000206000915090505481565b60018054600181600116156101000203166002900480601f016020809104026020016040519081016040528092919081815260200182805460018160011615610100020316600290048015610bc65780601f10610b9b57610100808354040283529160200191610bc6565b820191906000526020600020905b815481529060010190602001808311610ba957829003601f168201915b505050505081565b6000610bdb33848461068c565b905092915050565b60046020528160005260406000206020528060005260406000206000915091505054815600a165627a7a72305820deb4c2ccab3c2fdca32ab3f46728389c2fe2c165d5fafa07661e4e004f6c344a0029"
+}
+```
+
+### eth_sign {#eth_sign}
+
+Mbinu ya kutia saini inakokotoa saini maalum ya Ethereum na: `sign(keccak256("\x19Ethereum Signed Message:\n" + len(message) + message)))`.
+
+Kwa kuongeza kiambishi awali kwenye ujumbe hufanya saini iliyokokotolewa itambulike kama saini maalum ya Ethereum. Hii inazuia matumizi mabaya ambapo mfumo mtawanyo wa kimamlaka hasidi unaweza kusaini data holela (k.m., muamala) na kutumia saini kumwiga mwathiriwa.
+
+Kumbuka: anwani ya kutia saini nayo lazima ifunguliwe.
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani
+2. `DATA`, Baiti N - ujumbe wa kutia saini
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`: Sahihi
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sign","params":["0x9b2055d370f73ec7d8a03e965129118dc8f5bf83", "0xdeadbeaf"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xa3f20717a250c2b0b729b7e5becbff67fdaef7e0699da4de7ca5895b02a170a12d887fd3b17bfdce3481f10bea41f45ba9f709d39ce8325427b57afcfc994cee1b"
+}
+```
+
+### eth_signTransaction {#eth_signtransaction}
+
+Inatia saini muamala ambao unaweza kuwasilishwa kwenye mtandao baadaye kwa kutumia [eth_sendRawTransaction](#eth_sendrawtransaction).
+
+**Vigezo**
+
+1. `Object` - Kitu cha muamala
+
+- `type`:
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - Anwani ambayo muamala unatumwa kutoka.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - (si lazima unapounda mkataba mpya) Anwani ambayo muamala unaelekezwa.
+- `gas`: `QUANTITY` - (si lazima, chaguo-msingi: 90000) Nambari kamili ya gesi iliyotolewa kwa ajili ya utekelezaji wa muamala. Itarudisha gesi isiyotumika.
+- `gasPrice`: `QUANTITY` - (si lazima, chaguo-msingi: Itaamuliwa) Nambari kamili ya gasPrice inayotumika kwa kila gesi inayolipwa, katika Wei.
+- `value`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya thamani iliyotumwa na muamala huu, katika Wei.
+- `data`: `DATA` - Msimbo uliokusanywa wa mkataba AU hashi ya saini ya mbinu iliyoitwa na vigezo vilivyosimbwa.
+- `nonce`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya nonce. Hii inaruhusu kubatilisha miamala yako mwenyewe inayosubiri inayotumia nonce sawa.
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`, Kitu cha muamala kilichosimbwa na RLP kilichotiwa saini na akaunti maalum.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"id": 1,"jsonrpc": "2.0","method": "eth_signTransaction","params": [{"data":"0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675","from": "0xb60e8dd61c5d32be8058bb8eb970870f07233155","gas": "0x76c0","gasPrice": "0x9184e72a000","to": "0xd46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f07244567","value": "0x9184e72a"}]}'
+// Matokeo
+{
+ "id": 1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xa3f20717a250c2b0b729b7e5becbff67fdaef7e0699da4de7ca5895b02a170a12d887fd3b17bfdce3481f10bea41f45ba9f709d39ce8325427b57afcfc994cee1b"
+}
+```
+
+### eth_sendTransaction {#eth_sendtransaction}
+
+Huunda muamala mpya wa wito wa ujumbe au uundaji wa mkataba, ikiwa sehemu ya data ina msimbo, na inautia saini kwa kutumia akaunti maalum katika `from`.
+
+**Vigezo**
+
+1. `Object` - Kitu cha muamala
+
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - Anwani ambayo muamala unatumwa kutoka.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - (si lazima unapounda mkataba mpya) Anwani ambayo muamala unaelekezwa.
+- `gas`: `QUANTITY` - (si lazima, chaguo-msingi: 90000) Nambari kamili ya gesi iliyotolewa kwa ajili ya utekelezaji wa muamala. Itarudisha gesi isiyotumika.
+- `gasPrice`: `QUANTITY` - (si lazima, chaguo-msingi: Itaamuliwa) Nambari kamili ya gasPrice inayotumika kwa kila gesi inayolipwa.
+- `value`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya thamani iliyotumwa na muamala huu.
+- `input`: `DATA` - Msimbo uliokusanywa wa mkataba AU hashi ya saini ya mbinu iliyoitwa na vigezo vilivyosimbwa.
+- `nonce`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya nonce. Hii inaruhusu kubatilisha miamala yako mwenyewe inayosubiri inayotumia nonce sawa.
+
+```js
+params: [
+ {
+ from: "0xb60e8dd61c5d32be8058bb8eb970870f07233155",
+ to: "0xd46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f07244567",
+ gas: "0x76c0", // 30400
+ gasPrice: "0x9184e72a000", // 10000000000000
+ value: "0x9184e72a", // 2441406250
+ input:
+ "0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675",
+ },
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala, au hashi sifuri ikiwa muamala bado haupatikani.
+
+Tumia [eth_getTransactionReceipt](#eth_gettransactionreceipt) kupata anwani ya mkataba, baada ya muamala kupendekezwa katika kizuizi, ulipounda mkataba.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sendTransaction","params":[{see above}],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xe670ec64341771606e55d6b4ca35a1a6b75ee3d5145a99d05921026d1527331"
+}
+```
+
+### eth_sendRawTransaction {#eth_sendrawtransaction}
+
+Huunda muamala mpya wa wito wa ujumbe au uundaji wa mkataba kwa miamala iliyotiwa saini.
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Data ya muamala iliyotiwa saini.
+
+```js
+params: [
+ "0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675",
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala, au hashi sifuri ikiwa muamala bado haupatikani.
+
+Tumia [eth_getTransactionReceipt](#eth_gettransactionreceipt) kupata anwani ya mkataba, baada ya muamala kupendekezwa katika kizuizi, ulipounda mkataba.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sendRawTransaction","params":[{see above}],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xe670ec64341771606e55d6b4ca35a1a6b75ee3d5145a99d05921026d1527331"
+}
+```
+
+### eth_call {#eth_call}
+
+Hutekeleza wito mpya wa ujumbe mara moja bila kuunda muamala kwenye mnyororo wa bloku. Mara nyingi hutumika kutekeleza kazi za mkataba-erevu za kusoma tu, kwa mfano `balanceOf` kwa mkataba wa ERC-20.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `Object` - Kitu cha wito wa muamala
+
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - (si lazima) Anwani ambayo muamala unatumwa kutoka.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - Anwani ambayo muamala unaelekezwa.
+- `gas`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya gesi iliyotolewa kwa ajili ya utekelezaji wa muamala. eth_call hutumia gesi sifuri, lakini kigezo hiki kinaweza kuhitajika na baadhi ya utekelezaji.
+- `gasPrice`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya gasPrice inayotumika kwa kila gesi inayolipwa
+- `value`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya thamani iliyotumwa na muamala huu
+- `input`: `DATA` - (si lazima) Hashi ya saini ya mbinu na vigezo vilivyosimbwa. Kwa maelezo angalia [ABI ya Mkataba wa Ethereum katika nyaraka za Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html).
+
+2. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA` - thamani ya urejeshaji ya mkataba uliotekelezwa.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_call","params":[{see above}],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x"
+}
+```
+
+### eth_estimateGas {#eth_estimategas}
+
+Huzalisha na kurudisha makadirio ya gesi kiasi gani inahitajika kuruhusu muamala kukamilika. Muamala hautaongezwa kwenye mnyororo wa bloku. Kumbuka kwamba makadirio yanaweza kuwa zaidi ya kiasi cha gesi inayotumiwa na shughuli ya ununuzi, kwa sababu mbalimbali ikiwa ni pamoja na mechanics ya EVM na utendaji wa nodi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Angalia vigezo vya [eth_call](#eth_call), isipokuwa kwamba sifa zote ni za hiari. Ikiwa hakuna kikomo cha gesi kilichobainishwa, geth hutumia kikomo cha gesi ya block kutoka kwa kizuizi kinachosubiri kama njia ya juu. Matokeo yake, makadirio yaliyorejeshwa yanaweza yasitoshe kutekeleza wito/muamala wakati kiasi cha gesi ni cha juu kuliko kikomo cha gesi cha bloku inayosubiri.
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - kiasi cha gesi iliyotumika.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_estimateGas","params":[{see above}],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x5208" // 21000
+}
+```
+
+### eth_getBlockByHash {#eth_getblockbyhash}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu kizuizi kwa hashi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - Hashi ya kizuizi.
+2. `Boolean` - Ikiwa `true` inarudisha vitu kamili vya muamala, ikiwa `false` ni hashi tu za miamala.
+
+```js
+params: [
+ "0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae",
+ false,
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`Object` - Kitu cha kizuizi, au `null` wakati hakuna kizuizi kilichopatikana:
+
+- `number`: `QUANTITY` - nambari ya kizuizi. `null` wakati ni kizuizi kinachosubiri.
+- `hash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi. `null` wakati ni kizuizi kinachosubiri.
+- `parentHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi cha mzazi.
+- `nonce`: `DATA`, Baiti 8 - hashi ya uthibitishaji-wa-kazi uliotengenezwa. `null` wakati ni kizuizi kinachosubiri, `0x0` kwa vizuizi vya uthibitishaji-wa-hisa (tangu Muungano)
+- `sha3Uncles`: `DATA`, Baiti 32 - SHA3 ya data ya wajomba katika kizuizi.
+- `logsBloom`: `DATA`, Baiti 256 - kichujio cha bloom kwa kumbukumbu za kizuizi. `null` wakati ni kizuizi kinachosubiri.
+- `transactionsRoot`: `DATA`, Baiti 32 - mzizi wa trie ya muamala wa kizuizi.
+- `stateRoot`: `DATA`, Baiti 32 - mzizi wa trie ya hali ya mwisho ya kizuizi.
+- `receiptsRoot`: `DATA`, Baiti 32 - mzizi wa trie ya risiti za kizuizi.
+- `miner`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mnufaika ambaye zawadi za kizuizi zilipewa.
+- `difficulty`: `QUANTITY` - nambari kamili ya ugumu kwa kizuizi hiki.
+- `totalDifficulty`: `QUANTITY` - nambari kamili ya ugumu jumla wa mnyororo hadi kizuizi hiki.
+- `extraData`: `DATA` - sehemu ya "data ya ziada" ya kizuizi hiki.
+- `size`: `QUANTITY` - nambari kamili ya ukubwa wa kizuizi hiki katika baiti.
+- `gasLimit`: `QUANTITY` - gesi ya juu inayoruhusiwa katika kizuizi hiki.
+- `gasUsed`: `QUANTITY` - jumla ya gesi iliyotumika na miamala yote katika kizuizi hiki.
+- `timestamp`: `QUANTITY` - muhuri wa muda wa unix wa wakati kizuizi kilikusanywa.
+- `transactions`: `Array` - Safu ya vitu vya muamala, au hashi za muamala za Baiti 32 kulingana na kigezo cha mwisho kilichotolewa.
+- `uncles`: `Array` - Safu ya hashi za wajomba.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Request
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockByHash","params":["0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae", false],"id":1}'
+// Result
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "difficulty": "0x4ea3f27bc",
+ "extraData": "0x476574682f4c5649562f76312e302e302f6c696e75782f676f312e342e32",
+ "gasLimit": "0x1388",
+ "gasUsed": "0x0",
+ "hash": "0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae",
+ "logsBloom": "0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000",
+ "miner": "0xbb7b8287f3f0a933474a79eae42cbca977791171",
+ "mixHash": "0x4fffe9ae21f1c9e15207b1f472d5bbdd68c9595d461666602f2be20daf5e7843",
+ "nonce": "0x689056015818adbe",
+ "number": "0x1b4",
+ "parentHash": "0xe99e022112df268087ea7eafaf4790497fd21dbeeb6bd7a1721df161a6657a54",
+ "receiptsRoot": "0x56e81f171bcc55a6ff8345e692c0f86e5b48e01b996cadc001622fb5e363b421",
+ "sha3Uncles": "0x1dcc4de8dec75d7aab85b567b6ccd41ad312451b948a7413f0a142fd40d49347",
+ "size": "0x220",
+ "stateRoot": "0xddc8b0234c2e0cad087c8b389aa7ef01f7d79b2570bccb77ce48648aa61c904d",
+ "timestamp": "0x55ba467c",
+ "totalDifficulty": "0x78ed983323d",
+ "transactions": [
+ ],
+ "transactionsRoot": "0x56e81f171bcc55a6ff8345e692c0f86e5b48e01b996cadc001622fb5e363b421",
+ "uncles": [
+ ]
+ }
+}
+```
+
+### eth_getBlockByNumber {#eth_getblockbynumber}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu kizuizi kwa nambari ya kizuizi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya nambari ya kizuizi, au mfuatano `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, kama ilivyo katika [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter).
+2. `Boolean` - Ikiwa `true` inarudisha vitu kamili vya muamala, ikiwa `false` ni hashi tu za miamala.
+
+```js
+params: [
+ "0x1b4", // 436
+ true,
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockByNumber","params":["0x1b4", true],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+### eth_getTransactionByHash {#eth_gettransactionbyhash}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu muamala ulioombwa kwa hashi ya muamala.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala
+
+```js
+params: ["0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`Object` - Kitu cha muamala, au `null` wakati hakuna muamala uliopatikana:
+
+- `blockHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi ambapo muamala huu ulikuwa. `null` wakati inasubiri.
+- `blockNumber`: `QUANTITY` - nambari ya kizuizi ambapo muamala huu ulikuwa. `null` wakati inasubiri.
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mtumaji.
+- `gas`: `QUANTITY` - gesi iliyotolewa na mtumaji.
+- `gasPrice`: `QUANTITY` - bei ya gesi iliyotolewa na mtumaji katika Wei.
+- `hash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala.
+- `input`: `DATA` - data iliyotumwa pamoja na muamala.
+- `nonce`: `QUANTITY` - idadi ya miamala iliyofanywa na mtumaji kabla ya hii.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mpokeaji. `null` wakati ni muamala wa uundaji wa mkataba.
+- `transactionIndex`: `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya miamala katika kizuizi. `null` wakati inasubiri.
+- `value`: `QUANTITY` - thamani iliyohamishwa katika Wei.
+- `v`: `QUANTITY` - kitambulisho cha urejeshaji cha ECDSA
+- `r`: `QUANTITY` - saini ya ECDSA r
+- `s`: `QUANTITY` - saini ya ECDSA s
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByHash","params":["0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "id":1,
+ "result":{
+ "blockHash":"0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "blockNumber":"0x5daf3b", // 6139707
+ "from":"0xa7d9ddbe1f17865597fbd27ec712455208b6b76d",
+ "gas":"0xc350", // 50000
+ "gasPrice":"0x4a817c800", // 20000000000
+ "hash":"0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b",
+ "input":"0x68656c6c6f21",
+ "nonce":"0x15", // 21
+ "to":"0xf02c1c8e6114b1dbe8937a39260b5b0a374432bb",
+ "transactionIndex":"0x41", // 65
+ "value":"0xf3dbb76162000", // 4290000000000000
+ "v":"0x25", // 37
+ "r":"0x1b5e176d927f8e9ab405058b2d2457392da3e20f328b16ddabcebc33eaac5fea",
+ "s":"0x4ba69724e8f69de52f0125ad8b3c5c2cef33019bac3249e2c0a2192766d1721c"
+ }
+}
+```
+
+### eth_getTransactionByBlockHashAndIndex {#eth_gettransactionbyblockhashandindex}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu muamala kwa hashi ya kizuizi na nafasi ya faharasa ya muamala.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi.
+2. `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya muamala.
+
+```js
+params: [
+ "0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByBlockHashAndIndex","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+
+### eth_getTransactionByBlockNumberAndIndex {#eth_gettransactionbyblocknumberandindex}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu muamala kwa nambari ya kizuizi na nafasi ya faharasa ya muamala.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari ya kizuizi, au mfuatano `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, kama ilivyo katika [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter).
+2. `QUANTITY` - nafasi ya faharasa ya muamala.
+
+```js
+params: [
+ "0x9c47cf", // 10241999
+ "0x24", // 36
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByBlockNumberAndIndex","params":["0x9c47cf", "0x24"],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+
+### eth_getTransactionReceipt {#eth_gettransactionreceipt}
+
+Inarudisha risiti ya muamala kwa hashi ya muamala.
+
+**Kumbuka** Kwamba risiti haipatikani kwa miamala inayosubiri.
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala
+
+```js
+params: ["0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5"]
+```
+
+**Inarudisha**
+`Object` - Kitu cha risiti ya muamala, au `null` wakati hakuna risiti iliyopatikana:
+
+- `transactionHash `: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala.
+- `transactionIndex`: `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya miamala katika kizuizi.
+- `blockHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi ambapo muamala huu ulikuwa.
+- `blockNumber`: `QUANTITY` - nambari ya kizuizi ambapo muamala huu ulikuwa.
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mtumaji.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mpokeaji. `null` wakati ni muamala wa uundaji wa mkataba.
+- `cumulativeGasUsed` : `QUANTITY ` - Jumla ya kiasi cha gesi iliyotumika wakati muamala huu ulitekelezwa katika kizuizi.
+- `effectiveGasPrice` : `QUANTITY` - Jumla ya ada ya msingi na ncha iliyolipwa kwa kila kitengo cha gesi.
+- `gasUsed `: `QUANTITY ` - Kiasi cha gesi kilichotumiwa na muamala huu maalum pekee.
+- `contractAddress `: `DATA`, Baiti 20 - Anwani ya mkataba iliyoundwa, ikiwa muamala ulikuwa uundaji wa mkataba, vinginevyo `null`.
+- `logs`: `Array` - Safu ya vitu vya kumbukumbu, ambavyo muamala huu ulizalisha.
+- `logsBloom`: `DATA`, Baiti 256 - Kichujio cha Bloom kwa wateja wepesi kupata kumbukumbu zinazohusiana haraka.
+- `type`: `QUANTITY` - nambari kamili ya aina ya muamala, `0x0` kwa miamala ya zamani, `0x1` kwa aina za orodha ya ufikiaji, `0x2` kwa ada za nguvu.
+
+Pia inarudisha _ama_ :
+
+- `root` : `DATA` baiti 32 za mzizi wa hali baada ya muamala (kabla ya Byzantium).
+- `status`: `QUANTITY` ama `1` (mafanikio) au `0` (kushindwa)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionReceipt","params":["0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "blockHash":
+ "0xa957d47df264a31badc3ae823e10ac1d444b098d9b73d204c40426e57f47e8c3",
+ "blockNumber": "0xeff35f",
+ "contractAddress": null, // mfuatano wa anwani ikiwa iliundwa
+ "cumulativeGasUsed": "0xa12515",
+ "effectiveGasPrice": "0x5a9c688d4",
+ "from": "0x6221a9c005f6e47eb398fd867784cacfdcfff4e7",
+ "gasUsed": "0xb4c8",
+ "logs": [{
+ // kumbukumbu kama zilivyorudishwa na getFilterLogs, n.k.
+ }],
+ "logsBloom": "0x00...0", // kichujio cha bloom cha baiti 256
+ "status": "0x1",
+ "to": "0xc02aaa39b223fe8d0a0e5c4f27ead9083c756cc2",
+ "transactionHash":
+ "0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5",
+ "transactionIndex": "0x66",
+ "type": "0x2"
+ }
+}
+```
+
+### eth_getUncleByBlockHashAndIndex {#eth_getunclebyblockhashandindex}
+
+Hurejesha taarifa kuhusu uncle wa bloku kwa hashi na nafasi ya faharasa ya uncle.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - Hashi ya kizuizi.
+2. `QUANTITY` - Nafasi ya faharasa ya mjomba.
+
+```js
+params: [
+ "0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleByBlockHashAndIndex","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+**Kumbuka**: Mjomba hana miamala ya kibinafsi.
+
+### eth_getUncleByBlockNumberAndIndex {#eth_getunclebyblocknumberandindex}
+
+Hurejesha taarifa kuhusu uncle wa bloku kwa nambari na nafasi ya faharasa ya uncle.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari ya kizuizi, au mfuatano `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"`, `"finalized"`, kama ilivyo katika [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter).
+2. `QUANTITY` - nafasi ya faharasa ya mjomba.
+
+```js
+params: [
+ "0x29c", // 668
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+**Kumbuka**: Mjomba hana miamala ya kibinafsi.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleByBlockNumberAndIndex","params":["0x29c", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+### eth_newFilter {#eth_newfilter}
+
+Huunda kitu cha kichujio, kulingana na chaguzi za kichujio, ili kuarifu wakati hali inabadilika (kumbukumbu).
+Ili kuangalia kama hali imebadilika, piga simu [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges).
+
+**Kumbuka kuhusu kubainisha vichujio vya mada:**
+Mada zinategemea mpangilio. Muamala wenye kumbukumbu na mada [A, B] utalinganishwa na vichujio vifuatavyo vya mada:
+
+- `[]` "chochote"
+- `[A]` "A katika nafasi ya kwanza (na chochote baada)"
+- `[null, B]` "chochote katika nafasi ya kwanza NA B katika nafasi ya pili (na chochote baada)"
+- `[A, B]` "A katika nafasi ya kwanza NA B katika nafasi ya pili (na chochote baada)"
+- `[[A, B], [A, B]]` "(A AU B) katika nafasi ya kwanza NA (A AU B) katika nafasi ya pili (na chochote baada)"
+- **Vigezo**
+
+1. `Object` - Chaguzi za kichujio:
+
+- `fromBlock`: `QUANTITY|TAG` - (si lazima, chaguo-msingi: `"latest"`) Nambari kamili ya kizuizi, au `"latest"` kwa kizuizi cha mwisho kilichopendekezwa, `"safe"` kwa kizuizi cha mwisho salama, `"finalized"` kwa kizuizi cha mwisho kilichokamilishwa, au `"pending"`, `"earliest"` kwa miamala ambayo bado haiko kwenye kizuizi.
+- `toBlock`: `QUANTITY|TAG` - (si lazima, chaguo-msingi: `"latest"`) Nambari kamili ya kizuizi, au `"latest"` kwa kizuizi cha mwisho kilichopendekezwa, `"safe"` kwa kizuizi cha mwisho salama, `"finalized"` kwa kizuizi cha mwisho kilichokamilishwa, au `"pending"`, `"earliest"` kwa miamala ambayo bado haiko kwenye kizuizi.
+- `address`: `DATA|Array`, Baiti 20 - (si lazima) Anwani ya mkataba au orodha ya anwani ambazo kumbukumbu zinapaswa kutoka.
+- `topics`: `Array of DATA`, - (si lazima) Safu ya mada za `DATA` za Baiti 32. Mada zinategemea mpangilio. Kila mada inaweza pia kuwa safu ya DATA na chaguzi za "au".
+
+```js
+params: [
+ {
+ fromBlock: "0x1",
+ toBlock: "0x2",
+ address: "0x8888f1f195afa192cfee860698584c030f4c9db1",
+ topics: [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ null,
+ [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ "0x0000000000000000000000000aff3454fce5edbc8cca8697c15331677e6ebccc",
+ ],
+ ],
+ },
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+`QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newFilter","params":[{"topics":["0x12341234"]}],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_newBlockFilter {#eth_newblockfilter}
+
+Huunda kichujio katika nodi, ili kuarifu wakati kizuizi kipya kinafika.
+Ili kuangalia kama hali imebadilika, piga simu [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges).
+
+**Vigezo**
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+`QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newBlockFilter","params":[],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_newPendingTransactionFilter {#eth_newpendingtransactionfilter}
+
+Huunda kichujio katika nodi, ili kuarifu wakati miamala mipya inayosubiri inafika.
+Ili kuangalia kama hali imebadilika, piga simu [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges).
+
+**Vigezo**
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+`QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newPendingTransactionFilter","params":[],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_uninstallFilter {#eth_uninstallfilter}
+
+Huondoa kichujio chenye kitambulisho fulani. Inapaswa kuitwa kila wakati ufuatiliaji hauhitajiki tena.
+Zaidi ya hayo, Vichujio huisha muda wake wakati havijaombwa na [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) kwa kipindi fulani.
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+```js
+params: [
+ "0xb", // 11
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+`Boolean` - `true` ikiwa kichujio kimeondolewa kwa mafanikio, vinginevyo `false`.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_uninstallFilter","params":["0xb"],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": true
+}
+```
+
+### eth_getFilterChanges {#eth_getfilterchanges}
+
+Mbinu ya kupiga kura kwa kichujio, ambayo inarudisha safu ya kumbukumbu zilizotokea tangu upigaji kura wa mwisho.
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY` - kitambulisho cha kichujio.
+
+```js
+params: [
+ "0x16", // 22
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+`Array` - Safu ya vitu vya kumbukumbu, au safu tupu ikiwa hakuna kitu kilichobadilika tangu upigaji kura wa mwisho.
+
+- Kwa vichujio vilivyoundwa na `eth_newBlockFilter` marejesho ni hashi za bloku (`DATA`, Baiti 32), k.m., `["0x3454645634534..."]`.
+
+- Kwa vichujio vilivyoundwa na `eth_newPendingTransactionFilter ` marejesho ni hashi za muamala (`DATA`, Baiti 32), k.m., `["0x6345343454645..."]`.
+
+- Kwa vichujio vilivyoundwa na `eth_newFilter` kumbukumbu ni vitu vyenye vigezo vifuatavyo:
+ - `removed`: `TAG` - `true` wakati kumbukumbu iliondolewa, kutokana na upangaji upya wa mnyororo. `false` ikiwa ni kumbukumbu halali.
+ - `logIndex`: `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya kumbukumbu katika kizuizi. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `transactionIndex`: `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya miamala ambayo kumbukumbu ilitengenezwa kutoka. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `transactionHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya miamala ambayo kumbukumbu hii ilitengenezwa kutoka. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `blockHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi ambapo kumbukumbu hii ilikuwa. `null` wakati inasubiri. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `blockNumber`: `QUANTITY` - nambari ya kizuizi ambapo kumbukumbu hii ilikuwa. `null` wakati inasubiri. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `address`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ambayo kumbukumbu hii ilitoka.
+ - `data`: `DATA` - data ya kumbukumbu isiyo na faharasa ya urefu-tofauti. (Katika _solidity_: hoja sifuri au zaidi za kumbukumbu zisizo na faharasa za Baiti 32.)
+ - `topics`: `Array of DATA` - Safu ya hoja za kumbukumbu zilizoorodheshwa za Baiti 0 hadi 4 32 za `DATA`. (Katika _solidity_: Mada ya kwanza ni _hashi_ ya saini ya tukio (k.m., `Deposit(address,bytes32,uint256)`), isipokuwa umetangaza tukio hilo na kibainishi `anonymous`.)
+
+- **Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getFilterChanges","params":["0x16"],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "result": [{
+ "logIndex": "0x1", // 1
+ "blockNumber":"0x1b4", // 436
+ "blockHash": "0x8216c5785ac562ff41e2dcfdf5785ac562ff41e2dcfdf829c5a142f1fccd7d",
+ "transactionHash": "0xdf829c5a142f1fccd7d8216c5785ac562ff41e2dcfdf5785ac562ff41e2dcf",
+ "transactionIndex": "0x0", // 0
+ "address": "0x16c5785ac562ff41e2dcfdf829c5a142f1fccd7d",
+ "data":"0x0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000",
+ "topics": ["0x59ebeb90bc63057b6515673c3ecf9438e5058bca0f92585014eced636878c9a5"]
+ },{
+ ...
+ }]
+}
+```
+
+### eth_getFilterLogs {#eth_getfilterlogs}
+
+Inarudisha safu ya kumbukumbu zote zinazolingana na kichujio chenye kitambulisho fulani.
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+```js
+params: [
+ "0x16", // 22
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getFilterLogs","params":["0x16"],"id":74}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges)
+
+### eth_getLogs {#eth_getlogs}
+
+Inarudisha safu ya kumbukumbu zote zinazolingana na kitu fulani cha kichujio.
+
+**Vigezo**
+
+1. `Object` - Chaguzi za kichujio:
+
+- `fromBlock`: `QUANTITY|TAG` - (si lazima, chaguo-msingi: `"latest"`) Nambari kamili ya kizuizi, au `"latest"` kwa kizuizi cha mwisho kilichopendekezwa, `"safe"` kwa kizuizi cha mwisho salama, `"finalized"` kwa kizuizi cha mwisho kilichokamilishwa, au `"pending"`, `"earliest"` kwa miamala ambayo bado haiko kwenye kizuizi.
+- `toBlock`: `QUANTITY|TAG` - (si lazima, chaguo-msingi: `"latest"`) Nambari kamili ya kizuizi, au `"latest"` kwa kizuizi cha mwisho kilichopendekezwa, `"safe"` kwa kizuizi cha mwisho salama, `"finalized"` kwa kizuizi cha mwisho kilichokamilishwa, au `"pending"`, `"earliest"` kwa miamala ambayo bado haiko kwenye kizuizi.
+- `address`: `DATA|Array`, Baiti 20 - (si lazima) Anwani ya mkataba au orodha ya anwani ambazo kumbukumbu zinapaswa kutoka.
+- `topics`: `Array of DATA`, - (si lazima) Safu ya mada za `DATA` za Baiti 32. Mada zinategemea mpangilio. Kila mada inaweza pia kuwa safu ya DATA na chaguzi za "au".
+- `blockHash`: `DATA`, Baiti 32 - (si lazima, **baadaye**) Kwa kuongezwa kwa EIP-234, `blockHash` itakuwa chaguo jipya la kichujio ambalo linazuia kumbukumbu zilizorudishwa kwa kizuizi kimoja na hashi ya baiti 32 `blockHash`. Kutumia `blockHash` ni sawa na `fromBlock` = `toBlock` = nambari ya kizuizi na hashi `blockHash`. Ikiwa `blockHash` ipo katika vigezo vya kichujio, basi `fromBlock` wala `toBlock` haziruhusiwi.
+
+```js
+params: [
+ {
+ topics: [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ ],
+ },
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getLogs","params":[{"topics":["0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b"]}],"id":74}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges)
+
+## Mfano wa Matumizi {#usage-example}
+
+### Kupeleka mkataba kwa kutumia JSON_RPC {#deploying-contract}
+
+Sehemu hii inajumuisha onyesho la jinsi ya kupeleka mkataba kwa kutumia kiolesura cha RPC pekee. Kuna njia mbadala za kupeleka mikataba ambapo utata huu unaondolewa—kwa mfano, kutumia maktaba zilizojengwa juu ya kiolesura cha RPC kama vile [web3.js](https://web3js.readthedocs.io/) na [web3.py](https://github.com/ethereum/web3.py). Uondoaji huu kwa ujumla ni rahisi kuelewa na una makosa machache, lakini bado ni muhimu kuelewa kinachoendelea chini ya kofia.
+
+Ifuatayo ni mkataba-erevu ulio wazi unaoitwa `Multiply7` ambao utapelekwa kwa kutumia kiolesura cha JSON-RPC kwa nodi ya Ethereum. Mafunzo haya yanadhania msomaji tayari anaendesha nodi ya Geth. Maelezo zaidi kuhusu nodi na wateja yanapatikana [hapa](/developers/docs/nodes-and-clients/run-a-node). Tafadhali rejelea nyaraka za [mteja](/developers/docs/nodes-and-clients/) binafsi ili kuona jinsi ya kuanza HTTP JSON-RPC kwa wateja wasio wa Geth. Wateja wengi hutoa huduma kwa chaguo-msingi kwenye `localhost:8545`.
+
+```javascript
+contract Multiply7 {
+ event Print(uint);
+ function multiply(uint input) returns (uint) {
+ Print(input * 7);
+ return input * 7;
+ }
+}
+```
+
+Jambo la kwanza kufanya ni kuhakikisha kiolesura cha HTTP RPC kimewashwa. Hii inamaanisha tunatoa Geth na bendera ya `--http` wakati wa kuanza. Katika mfano huu tunatumia nodi ya Geth kwenye mnyororo wa kibinafsi wa maendeleo. Kwa kutumia mbinu hii hatuhitaji ether kwenye mtandao halisi.
+
+```bash
+geth --http --dev console 2>>geth.log
+```
+
+Hii itaanza kiolesura cha HTTP RPC kwenye `http://localhost:8545`.
+
+Tunaweza kuthibitisha kuwa kiolesura kinafanya kazi kwa kupata anwani ya coinbase (kwa kupata anwani ya kwanza kutoka kwenye safu ya akaunti) na salio kwa kutumia [curl](https://curl.se). Tafadhali kumbuka kuwa data katika mifano hii itatofautiana kwenye nodi yako ya ndani. Ikiwa unataka kujaribu amri hizi, badilisha vigezo vya ombi katika ombi la pili la curl na matokeo yaliyorudishwa kutoka kwa la kwanza.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_accounts","params":[], "id":1}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":1,"jsonrpc":"2.0","result":["0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955"]}
+
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBalance", "params": ["0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "latest"], "id":2}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":2,"jsonrpc":"2.0","result":"0x1639e49bba16280000"}
+```
+
+Kwa sababu nambari zimesimbwa kwa hex, salio hurudishwa katika wei kama mfuatano wa hex. Ikiwa tunataka kuwa na salio katika ether kama nambari tunaweza kutumia web3 kutoka kwa koni ya Geth.
+
+```javascript
+web3.fromWei("0x1639e49bba16280000", "ether")
+// "410"
+```
+
+Sasa kwa kuwa kuna ether fulani kwenye mnyororo wetu wa kibinafsi wa maendeleo, tunaweza kupeleka mkataba. Hatua ya kwanza ni kuandaa mkataba wa Multiply7 kuwa msimbo wa baiti ambao unaweza kutumwa kwa EVM. Ili kusakinisha solc, mkusanyaji wa Solidity, fuata [nyaraka za Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/latest/installing-solidity.html). (Unaweza kutaka kutumia toleo la zamani la `solc` ili kuendana na [toleo la mkusanyaji lililotumika kwa mfano wetu](https://github.com/ethereum/solidity/releases/tag/v0.4.20).)
+
+Hatua inayofuata ni kuandaa mkataba wa Multiply7 kuwa msimbo wa baiti unaoweza kutumwa kwa EVM.
+
+```bash
+echo 'pragma solidity ^0.4.16; contract Multiply7 { event Print(uint); function multiply(uint input) public returns (uint) { Print(input * 7); return input * 7; } }' | solc --bin
+
+======= :Multiply7 =======
+Binary:
+6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029
+```
+
+Sasa kwa kuwa tuna msimbo uliokusanywa tunahitaji kuamua ni kiasi gani cha gesi kinagharimu kuupeleka. Kiolesura cha RPC kina mbinu ya `eth_estimateGas` ambayo itatupa makadirio.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_estimateGas", "params": [{"from": "0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "data": "0x6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029"}], "id": 5}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":5,"result":"0x1c31e"}
+```
+
+Na hatimaye peleka mkataba.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_sendTransaction", "params": [{"from": "0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "gas": "0x1c31e", "data": "0x6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029"}], "id": 6}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":6,"jsonrpc":"2.0","result":"0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf"}
+```
+
+Muamala unakubaliwa na nodi na hashi ya muamala inarudishwa. Hashi hii inaweza kutumika kufuatilia muamala. Hatua inayofuata ni kuamua anwani ambapo mkataba wetu umepelekwa. Kila muamala uliotekelezwa utaunda risiti. Risiti hii ina taarifa mbalimbali kuhusu muamala kama vile ni katika kizuizi gani muamala ulijumuishwa na ni kiasi gani cha gesi kilitumika na EVM. Ikiwa muamala
+unaunda mkataba pia utakuwa na anwani ya mkataba. Tunaweza kupata risiti kwa kutumia mbinu ya `eth_getTransactionReceipt` ya RPC.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_getTransactionReceipt", "params": ["0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf"], "id": 7}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":7,"result":{"blockHash":"0x77b1a4f6872b9066312de3744f60020cbd8102af68b1f6512a05b7619d527a4f","blockNumber":"0x1","contractAddress":"0x4d03d617d700cf81935d7f797f4e2ae719648262","cumulativeGasUsed":"0x1c31e","from":"0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955","gasUsed":"0x1c31e","logs":[],"logsBloom":"0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000","status":"0x1","to":null,"transactionHash":"0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf","transactionIndex":"0x0"}}
+```
+
+Mkataba wetu uliundwa kwenye `0x4d03d617d700cf81935d7f797f4e2ae719648262`. Matokeo ya null badala ya risiti inamaanisha muamala bado haujajumuishwa kwenye kizuizi. Subiri kwa muda na uangalie ikiwa mteja wako wa makubaliano anafanya kazi na ujaribu tena.
+
+#### Kuwasiliana na mikataba-erevu {#interacting-with-smart-contract}
+
+Katika mfano huu tutakuwa tunatuma muamala kwa kutumia `eth_sendTransaction` kwa mbinu ya `multiply` ya mkataba.
+
+`eth_sendTransaction` inahitaji hoja kadhaa, hasa `from`, `to` na `data`. `Kutoka` ni anwani ya umma ya akaunti yetu, na `kwenda` ni anwani ya mkataba. Hoja ya `data` ina mzigo unaobainisha ni mbinu gani lazima itumike na kwa hoja gani. Hapa ndipo [ABI (application binary interface)](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html) inapoingia. ABI ni faili ya JSON inayobainisha jinsi ya kubainisha na kusimba data kwa ajili ya EVM.
+
+Baiti za mzigo hubainisha ni mbinu gani katika mkataba inayoitwa. Hizi ni baiti 4 za kwanza kutoka kwenye hashi ya Keccak juu ya jina la utendakazi na aina zake za hoja, zilizosimbwa kwa hex. Kazi ya kuzidisha inakubali uint ambayo ni jina lingine la uint256. Hii inatuacha na:
+
+```javascript
+web3.sha3("multiply(uint256)").substring(0, 10)
+// "0xc6888fa1"
+```
+
+Hatua inayofuata ni kusimba hoja. Kuna uint256 moja tu, tuseme, thamani 6. ABI ina sehemu inayobainisha jinsi ya kusimba aina za uint256.
+
+`int: enc(X)` ni usimbaji wa kikamilisho cha mbili-kubwa-mwisho cha X, kilichopachikwa kwenye upande wa juu (kushoto) na 0xff kwa X hasi na baiti > sifuri kwa X chanya ili urefu uwe zidisho la baiti 32.
+
+Hii inasimba hadi `0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006`.
+
+Kuchanganya kiteuzi cha kazi na hoja iliyosimbwa, data yetu itakuwa `0xc6888fa10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006`.
+
+Hii sasa inaweza kutumwa kwa nodi:
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_sendTransaction", "params": [{"from": "0xeb85a5557e5bdc18ee1934a89d8bb402398ee26a", "to": "0x6ff93b4b46b41c0c3c9baee01c255d3b4675963d", "data": "0xc6888fa10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006"}], "id": 8}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":8,"jsonrpc":"2.0","result":"0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74"}
+```
+
+Kwa kuwa muamala ulitumwa, hashi ya muamala ilirejeshwa. Kupata risiti kunatoa:
+
+```javascript
+{
+ blockHash: "0xbf0a347307b8c63dd8c1d3d7cbdc0b463e6e7c9bf0a35be40393588242f01d55",
+ blockNumber: 268,
+ contractAddress: null,
+ cumulativeGasUsed: 22631,
+ gasUsed: 22631,
+ logs: [{
+ address: "0x6ff93b4b46b41c0c3c9baee01c255d3b4675963d",
+ blockHash: "0xbf0a347307b8c63dd8c1d3d7cbdc0b463e6e7c9bf0a35be40393588242f01d55",
+ blockNumber: 268,
+ data: "0x000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002a",
+ logIndex: 0,
+ topics: ["0x24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da"],
+ transactionHash: "0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74",
+ transactionIndex: 0
+ }],
+ transactionHash: "0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74",
+ transactionIndex: 0
+}
+```
+
+Risiti ina kumbukumbu. Kumbukumbu hii ilitolewa na EVM kwenye utekelezaji wa muamala na kujumuishwa kwenye risiti. Kazi ya `multiply` inaonyesha kuwa tukio la `Print` liliibuliwa na ingizo mara 7. Kwa kuwa hoja ya tukio la `Print` ilikuwa uint256 tunaweza kuisimbua kulingana na sheria za ABI ambazo zitatuacha na desimali inayotarajiwa 42. Kando na data inafaa kuzingatia kwamba mada zinaweza kutumika kubainisha ni tukio gani lililounda kumbukumbu:
+
+```javascript
+web3.sha3("Print(uint256)")
+// "24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da"
+```
+
+Huu ulikuwa utangulizi mfupi tu wa baadhi ya kazi za kawaida, ukionyesha matumizi ya moja kwa moja ya JSON-RPC.
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Ufafanuzi wa JSON-RPC](http://www.jsonrpc.org/specification)
+- [Nodi na wateja](/developers/docs/nodes-and-clients/)
+- [API za JavaScript](/developers/docs/apis/javascript/)
+- [API za Backend](/developers/docs/apis/backend/)
+- [Wateja wa utekelezaji](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/blocks/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/blocks/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..4778dbb6e1a
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/blocks/index.md
@@ -0,0 +1,153 @@
+---
+title: Vipande
+description: "Muhtasari wa bloku katika mnyororo wa bloku wa Ethereum – muundo wao wa data, kwa nini zinahitajika, na jinsi zinavyotengenezwa."
+lang: sw
+---
+
+Bloku ni makundi ya miamala yenye hashi ya bloku iliyotangulia katika mnyororo. Hii inaunganisha bloku pamoja (katika mnyororo) kwa sababu hashi hutokana na usimbaji fiche kutoka kwa data ya bloku. Hii inazuia udanganyifu, kwa sababu badiliko moja katika bloku yoyote katika historia litabatilisha bloku zote zinazofuata kwa kuwa hashi zote zinazofuata zingebadilika na kila mtu anayeendesha mnyororo wa bloku angetambua.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Bloku ni mada rahisi sana kwa wanaoanza. Lakini ili kukusaidia kuelewa ukurasa huu vizuri zaidi, tunapendekeza usome kwanza [Akaunti](/developers/docs/accounts/), [Miamala](/developers/docs/transactions/), na [utangulizi wetu wa Ethereum](/developers/docs/intro-to-ethereum/).
+
+## Kwa nini bloku? {#why-blocks}
+
+Ili kuhakikisha kuwa washiriki wote kwenye mtandao wa Ethereum wanadumisha hali iliyosawazishwa na kukubaliana kuhusu historia kamili ya miamala, tunakusanya miamala katika bloku. Hii inamaanisha miamala kadhaa (au mamia) inakamilishwa, inakubaliwa, na kusawazishwa yote kwa wakati mmoja.
+
+
+_Mchoro umechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+Kwa kutenga muda kati ya uthibitisho, tunawapa washiriki wote wa mtandao muda wa kutosha kufikia makubaliano: ingawa maombi ya miamala hutokea mara nyingi kwa sekunde, bloku hutengenezwa na kuthibitishwa kwenye Ethereum mara moja kila sekunde kumi na mbili.
+
+## Jinsi bloku zinavyofanya kazi {#how-blocks-work}
+
+Ili kuhifadhi historia ya miamala, bloku zimepangwa kwa utaratibu mkali (kila bloku mpya inayoundwa huwa na marejeleo ya bloku yake mzazi), na miamala ndani ya bloku pia imepangwa kwa utaratibu mkali. Isipokuwa katika visa nadra, wakati wowote, washiriki wote kwenye mtandao wanakubaliana kuhusu idadi kamili na historia ya bloku, na wanafanya kazi ya kukusanya maombi ya sasa ya miamala katika bloku inayofuata.
+
+Pindi bloku inapokusanywa na mthibitishaji aliyechaguliwa bila mpangilio kwenye mtandao, husambazwa kwa mtandao wote; nodi zote huongeza bloku hii mwishoni mwa mnyororo wao wa bloku, na mthibitishaji mpya huchaguliwa kuunda bloku inayofuata. Mchakato kamili wa kuunganisha bloku na mchakato wa uthibitisho/makubaliano kwa sasa umeainishwa na itifaki ya "Uthibitisho wa Hisa" ya Ethereum.
+
+## Itifaki ya Uthibitisho wa Hisa {#proof-of-stake-protocol}
+
+Uthibitisho wa Hisa inamaanisha yafuatayo:
+
+- Nodi za kuthibitisha zinapaswa kuweka hisa ya ETH 32 katika mkataba wa amana kama dhamana dhidi ya tabia mbaya. Hii husaidia kulinda mtandao kwa sababu shughuli isiyo ya uaminifu inayoweza kuthibitishwa husababisha baadhi au hisa yote hiyo kuharibiwa.
+- Katika kila nafasi (yenye muda wa sekunde kumi na mbili) mthibitishaji huchaguliwa bila mpangilio kuwa mpendekezaji wa bloku. Wanakusanya miamala pamoja, wanazitekeleza na kubainisha 'hali' mpya. Wanafunga taarifa hii katika bloku na kuisambaza kwa wathibitishaji wengine.
+- Wathibitishaji wengine wanaopata habari kuhusu bloku mpya hutekeleza upya miamala ili kuhakikisha wanakubaliana na mabadiliko yaliyopendekezwa kwa hali ya kimataifa. Ikichukuliwa kuwa bloku ni halali, wanaiongeza kwenye hifadhidata yao.
+- Ikiwa mthibitishaji atapata habari kuhusu bloku mbili zinazokinzana kwa nafasi moja, hutumia algoriti yao ya kuchagua uma kuchagua ile inayoungwa mkono na ETH nyingi zaidi zilizowekwa kama hisa.
+
+[Zaidi kuhusu Uthibitisho wa Hisa](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos)
+
+## Kuna nini ndani ya bloku? {#block-anatomy}
+
+Kuna taarifa nyingi zilizomo ndani ya bloku. Katika kiwango cha juu kabisa, bloku huwa na sehemu zifuatazo:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :--------------- | :---------------------------------------------------------- |
+| `yanayopangwa` | nafasi ambayo bloku ni yake |
+| `proposer_index` | kitambulisho cha mthibitishaji anayependekeza bloku |
+| `parent_root` | hashi ya bloku iliyotangulia |
+| `state_root` | hashi ya msingi ya kitu cha hali |
+| `mwili` | kitu chenye sehemu kadhaa, kama ilivyofafanuliwa hapa chini |
+
+`Mwili` wa bloku una sehemu zake kadhaa:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :------------------- | :---------------------------------------------------------------------- |
+| `randao_reveal` | thamani inayotumika kuchagua mpendekezaji wa bloku inayofuata |
+| `eth1_data` | taarifa kuhusu mkataba wa amana |
+| `graffiti` | data yoyote inayotumika kuweka lebo kwenye bloku |
+| `proposer_slashings` | orodha ya wathibitishaji watakaoadhibiwa |
+| `attester_slashings` | orodha ya waidhinishaji watakaoadhibiwa |
+| `attestations` | orodha ya uidhinishaji uliofanywa dhidi ya nafasi za awali |
+| `weka` | orodha ya amana mpya kwenye mkataba wa amana |
+| `voluntary_exits` | orodha ya wathibitishaji wanaoondoka kwenye mtandao |
+| `sync_aggregate` | kikundi kidogo cha wathibitishaji kinachotumika kuhudumia wateja wepesi |
+| `execution_payload` | miamala iliyopitishwa kutoka kwa programu ya utekelezaji |
+
+Sehemu ya `attestations` ina orodha ya uidhinishaji wote katika bloku. Uidhinishaji una aina yake ya data ambayo ina vipande kadhaa vya data. Kila uidhinishaji una:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :----------------- | :------------------------------------------------------------------ |
+| `aggregation_bits` | orodha ya wathibitishaji walioshiriki katika uidhinishaji huu |
+| `data` | chombo chenye sehemu ndogo nyingi |
+| `signature` | sahihi ya jumla ya seti ya wathibitishaji dhidi ya sehemu ya `data` |
+
+Sehemu ya `data` katika `attestation` ina yafuatayo:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :------------------ | :----------------------------------------------------------------------- |
+| `yanayopangwa` | nafasi ambayo uidhinishaji unahusiana nayo |
+| `index` | faharasa za wathibitishaji wanaoidhinisha |
+| `beacon_block_root` | hashi ya msingi ya bloku ya Beacon inayoonekana kama kichwa cha mnyororo |
+| `chanzo` | kituo cha ukaguzi cha mwisho kilichohalalishwa |
+| `target` | bloku ya mpaka wa enzi ya hivi karibuni |
+
+Kutekeleza miamala katika `execution_payload` husasisha hali ya kimataifa. Wateja wote hutekeleza upya miamala katika `execution_payload` ili kuhakikisha hali mpya inalingana na ile katika sehemu ya `state_root` ya bloku mpya. Hivi ndivyo wateja wanaweza kujua kwamba bloku mpya ni halali na salama kuiongeza kwenye mnyororo wao wa bloku. `execution payload` yenyewe ni kitu chenye sehemu kadhaa. Pia kuna `execution_payload_header` ambayo ina taarifa muhimu za muhtasari kuhusu data ya utekelezaji. Miundo hii ya data imepangwa kama ifuatavyo:
+
+`execution_payload_header` ina sehemu zifuatazo:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :------------------ | :--------------------------------------------------------------------------------- |
+| `parent_hash` | hashi ya bloku mzazi |
+| `fee_recipient` | anwani ya akaunti ya kulipia ada za muamala |
+| `state_root` | hashi ya msingi kwa hali ya kimataifa baada ya kutumia mabadiliko katika bloku hii |
+| `receipts_root` | hashi ya trie ya risiti za miamala |
+| `logs_bloom` | muundo wa data wenye kumbukumbu za matukio |
+| `prev_randao` | thamani inayotumika katika uteuzi wa mthibitishaji bila mpangilio |
+| `block_number` | nambari ya bloku ya sasa |
+| `gas_limit` | kiwango cha juu cha gesi kinachoruhusiwa katika bloku hii |
+| `gas_used` | kiasi halisi cha gesi kilichotumika katika bloku hii |
+| `timestamp` | muda wa bloku |
+| `extra_data` | data ya ziada yoyote kama baiti ghafi |
+| `base_fee_per_gas` | thamani ya ada ya msingi |
+| `block_hash` | Hashi ya bloku ya utekelezaji |
+| `transactions_root` | hashi ya msingi ya miamala katika payload |
+| `withdrawal_root` | hashi ya msingi ya utoaji fedha katika payload |
+
+`execution_payload` yenyewe ina yafuatayo (kumbuka hii inafanana na kichwa isipokuwa badala ya hashi ya msingi ya miamala inajumuisha orodha halisi ya miamala na taarifa za utoaji fedha) :
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :----------------- | :--------------------------------------------------------------------------------- |
+| `parent_hash` | hashi ya bloku mzazi |
+| `fee_recipient` | anwani ya akaunti ya kulipia ada za muamala |
+| `state_root` | hashi ya msingi kwa hali ya kimataifa baada ya kutumia mabadiliko katika bloku hii |
+| `receipts_root` | hashi ya trie ya risiti za miamala |
+| `logs_bloom` | muundo wa data wenye kumbukumbu za matukio |
+| `prev_randao` | thamani inayotumika katika uteuzi wa mthibitishaji bila mpangilio |
+| `block_number` | nambari ya bloku ya sasa |
+| `gas_limit` | kiwango cha juu cha gesi kinachoruhusiwa katika bloku hii |
+| `gas_used` | kiasi halisi cha gesi kilichotumika katika bloku hii |
+| `timestamp` | muda wa bloku |
+| `extra_data` | data ya ziada yoyote kama baiti ghafi |
+| `base_fee_per_gas` | thamani ya ada ya msingi |
+| `block_hash` | Hashi ya bloku ya utekelezaji |
+| `miamala` | orodha ya miamala itakayotekelezwa |
+| `kutoa` | orodha ya vitu vya utoaji fedha |
+
+Orodha ya `withdrawals` ina vitu vya `withdrawal` vilivyopangwa kwa njia ifuatayo:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :--------------- | :----------------------------------- |
+| `anwani` | anwani ya akaunti iliyotoa fedha |
+| `amount` | kiasi cha utoaji fedha |
+| `index` | thamani ya faharasa ya utoaji fedha |
+| `validatorIndex` | thamani ya faharasa ya mthibitishaji |
+
+## Muda wa bloku {#block-time}
+
+Muda wa bloku unarejelea muda unaotenganisha bloku. Katika Ethereum, muda umegawanywa katika vipande vya sekunde kumi na mbili vinavyoitwa 'nafasi'. Katika kila nafasi mthibitishaji mmoja huchaguliwa kupendekeza bloku. Ikichukuliwa kuwa wathibitishaji wote wako mtandaoni na wanafanya kazi kikamilifu, kutakuwa na bloku katika kila nafasi, ikimaanisha muda wa bloku ni sekunde 12. Hata hivyo, mara kwa mara wathibitishaji wanaweza kuwa nje ya mtandao wanapoitwa kupendekeza bloku, ikimaanisha nafasi zinaweza kuwa tupu wakati mwingine.
+
+Utekelezaji huu ni tofauti na mifumo inayotegemea uthibitishaji-wa-kazi ambapo muda wa bloku ni wa uwezekano na hurekebishwa na ugumu unaolengwa wa uchimbaji wa itifaki. [Muda wa wastani wa bloku](https://etherscan.io/chart/blocktime) wa Ethereum ni mfano kamili wa hili ambapo mpito kutoka uthibitishaji-wa-kazi kwenda uthibitisho wa hisa unaweza kufahamika wazi kulingana na uthabiti wa muda mpya wa bloku wa sekunde 12.
+
+## Ukubwa wa bloku {#block-size}
+
+Jambo la mwisho muhimu la kuzingatia ni kwamba bloku zenyewe zina ukomo wa ukubwa. Kila bloku ina ukubwa unaolengwa wa gesi milioni 30 lakini ukubwa wa bloku utaongezeka au kupungua kulingana na mahitaji ya mtandao, hadi kufikia kikomo cha bloku cha gesi milioni 60 (mara 2 ya ukubwa unaolengwa wa bloku). Kikomo cha gesi cha bloku kinaweza kurekebishwa juu au chini kwa sababu ya 1/1024 kutoka kwa kikomo cha gesi cha bloku iliyotangulia. Kutokana na hayo, wathibitishaji wanaweza kubadilisha kikomo cha gesi cha bloku kupitia makubaliano. Jumla ya kiasi cha gesi kinachotumiwa na miamala yote katika bloku lazima iwe chini ya kikomo cha gesi cha bloku. Hii ni muhimu kwa sababu inahakikisha kwamba bloku haziwezi kuwa na ukubwa wa kiholela. Kama bloku zingeweza kuwa na ukubwa wa kiholela, basi nodi kamili zenye utendaji duni zingeacha polepole kuweza kwenda sambamba na mtandao kwa sababu ya mahitaji ya nafasi na kasi. Kadiri bloku inavyokuwa kubwa, ndivyo nguvu kubwa zaidi ya kompyuta inavyohitajika kuzichakata kwa wakati kwa ajili ya nafasi inayofuata. Hii ni nguvu ya uwekaji wa mamlaka kati, ambayo inapingwa kwa kuweka ukomo wa ukubwa wa bloku.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Miamala](/developers/docs/transactions/)
+- [Gesi](/developers/docs/gas/)
+- [Uthibitisho wa Hisa](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/bridges/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/bridges/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..4fbf2b47312
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/bridges/index.md
@@ -0,0 +1,138 @@
+---
+title: Madaraja
+description: Muhtasari wa kuunda madaraja kwa ajili ya wasanidi programu
+lang: sw
+---
+
+Kutokana na kuongezeka kwa minyororo ya bloku ya L1 na suluhu za [uongezaji](/developers/docs/scaling/) wa L2, pamoja na idadi inayoongezeka ya programu zilizogatuliwa zinazovuka minyororo, hitaji la mawasiliano na uhamishaji wa rasilimali kwenye minyororo limekuwa sehemu muhimu ya miundombinu ya mtandao. Kuna aina tofauti za madaraja zinazosaidia kufanya hili liwezekane.
+
+## Haja ya madaraja {#need-for-bridges}
+
+Madaraja yapo ili kuunganisha mitandao ya blokucheni. Huwezesha muunganisho na utangamano kati ya minyororo ya bloku.
+
+Minyororo ya bloku ipo katika mazingira yaliyotengwa, ikimaanisha hakuna njia ya minyororo ya bloku kufanya biashara na kuwasiliana na minyororo mingine ya bloku kiasili. Matokeo yake, ingawa kunaweza kuwa na shughuli kubwa na uvumbuzi ndani ya mfumo ikolojia, inazuiliwa na ukosefu wa muunganisho na utangamano na mifumo mingine ikolojia.
+
+Madaraja hutoa njia kwa mazingira ya minyororo ya bloku yaliyotengwa kuungana. Huanzisha njia ya usafirishaji kati ya minyororo ya bloku ambapo tokeni, ujumbe, data holela, na hata wito za [mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) zinaweza kuhamishwa kutoka mnyororo mmoja hadi mwingine.
+
+## Faida za madaraja {#benefits-of-bridges}
+
+Kwa ufupi, madaraja hufungua visa vingi vya utumiaji kwa kuruhusu mitandao ya minyororo ya bloku kubadilishana data na kuhamisha rasilimali baina yao.
+
+Minyororo ya bloku ina nguvu, udhaifu na mbinu za kipekee za kuunda programu (kama vile kasi, upitishaji, gharama, n.k.). Madaraja husaidia maendeleo ya mfumo ikolojia mzima wa crypto kwa kuwezesha minyororo ya bloku kutumia ubunifu wa kila mmoja.
+
+Kwa wasanidi programu, madaraja huwezesha yafuatayo:
+
+- uhamishaji wa data, taarifa, na rasilimali zozote kwenye minyororo.
+- kufungua vipengele vipya na visa vya utumiaji kwa ajili ya itifaki kwani madaraja hupanua nafasi ya usanifu kwa kile ambacho itifaki zinaweza kutoa. Kwa mfano, itifaki ya kilimo cha mavuno iliyotumwa awali kwenye Mtandao Mkuu wa Ethereum inaweza kutoa vidimbwi vya ukwasi kwenye minyororo yote inayotangamana na EVM.
+- fursa ya kutumia nguvu za minyororo tofauti ya bloku. Kwa mfano, wasanidi programu wanaweza kufaidika na ada za chini zinazotolewa na suluhu mbalimbali za L2 kwa kutuma dApps zao kwenye unda-mpya na sidechains na watumiaji wanaweza kutumia daraja baina yao.
+- ushirikiano kati ya wasanidi programu kutoka mifumo ikolojia mbalimbali ya minyororo ya bloku ili kuunda bidhaa mpya.
+- kuvutia watumiaji na jamii kutoka mifumo mbalimbali ikolojia hadi kwenye dApps zao.
+
+## Madaraja hufanyaje kazi? {#how-do-bridges-work}
+
+Ingawa kuna [aina nyingi za miundo ya madaraja](https://li.fi/knowledge-hub/blockchain-bridges-and-classification/), njia tatu za kuwezesha uhamishaji wa rasilimali kwenye minyororo tofauti hujitokeza:
+
+- **Funga na unda –** Funga rasilimali kwenye mnyororo chanzo na unda rasilimali kwenye mnyororo lengwa.
+- **Teketeza na unda –** Teketeza rasilimali kwenye mnyororo chanzo na unda rasilimali kwenye mnyororo lengwa.
+- **Ubadilishanaji wa atomiki –** Badilisha rasilimali kwenye mnyororo chanzo kwa rasilimali kwenye mnyororo lengwa na upande mwingine.
+
+## Aina za madaraja {#bridge-types}
+
+Madaraja kwa kawaida yanaweza kuainishwa katika mojawapo ya makundi yafuatayo:
+
+- **Madaraja ya asili –** Madaraja haya kwa kawaida hujengwa ili kuanzisha ukwasi kwenye mnyororo fulani wa bloku, na kurahisisha watumiaji kuhamisha fedha kwenye mfumo ikolojia. Kwa mfano, [Daraja la Arbitrum](https://bridge.arbitrum.io/) limejengwa ili kurahisisha watumiaji kutumia daraja kutoka Mtandao Mkuu wa Ethereum kwenda Arbitrum. Madaraja mengine kama hayo ni pamoja na Daraja la PoS la Polygon, [Lango la Optimism](https://app.optimism.io/bridge), n.k.
+- **Madaraja yanayotegemea wathibitishaji au oracles –** Madaraja haya hutegemea seti ya wathibitishaji wa nje au oracles ili kuthibitisha uhamishaji wa minyororo-tofauti. Mifano: Multichain na Across.
+- **Madaraja ya upitishaji ujumbe yaliyo jumla –** Madaraja haya yanaweza kuhamisha rasilimali, pamoja na ujumbe na data holela kwenye minyororo. Mifano: Axelar, LayerZero, na Nomad.
+- **Mitandao ya ukwasi –** Madaraja haya hulenga hasa kuhamisha rasilimali kutoka mnyororo mmoja hadi mwingine kupitia ubadilishanaji wa atomiki. Kwa ujumla, hayaauni upitishaji wa ujumbe kwenye minyororo-tofauti. Mifano: Connext na Hop.
+
+## Mambo ya kubadilishana ya kuzingatia {#trade-offs}
+
+Kuhusu madaraja, hakuna suluhu kamilifu. Badala yake, kuna mabadilishano tu yanayofanywa ili kutimiza kusudi. Wasanidi programu na watumiaji wanaweza kutathmini madaraja kulingana na mambo yafuatayo:
+
+- **Usalama –** Nani anathibitisha mfumo? Madaraja yanayolindwa na wathibitishaji wa nje kwa kawaida si salama sana kuliko madaraja yanayolindwa ndani ya nchi au asili na wathibitishaji wa mnyororo wa bloku.
+- **Urahisi –** Inachukua muda gani kukamilisha muamala, na je, mtumiaji alihitaji kusaini miamala mingapi? Kwa msanidi programu, inachukua muda gani kuunganisha daraja, na mchakato ni mgumu kiasi gani?
+- **Muunganisho –** Je, ni minyororo gani tofauti lengwa ambayo daraja linaweza kuunganisha (k.m., unda-mpya, sidechains, minyororo mingine ya bloku ya safu ya 1, n.k.), na ni vigumu kiasi gani kuunganisha mnyororo mpya wa bloku?
+- **Uwezo wa kupitisha data changamano zaidi –** Je, daraja linaweza kuwezesha uhamishaji wa ujumbe na data holela changamano zaidi kwenye minyororo, au linasaidia tu uhamishaji wa rasilimali kwenye minyororo-tofauti?
+- **Ufanisi wa gharama –** Inagharimu kiasi gani kuhamisha rasilimali kwenye minyororo kupitia daraja? Kwa kawaida, madaraja hutoza ada isiyobadilika au inayobadilika kulingana na gharama za gesi na ukwasi wa njia maalum. Pia ni muhimu kutathmini ufanisi wa gharama wa daraja kulingana na mtaji unaohitajika ili kuhakikisha usalama wake.
+
+Kwa kiwango cha juu, madaraja yanaweza kugawanywa kama yanayoaminika na yasiyo na uaminifu.
+
+- **Yanayoaminika –** Madaraja yanayoaminika yanathibitishwa na wahusika wa nje. Hutumia seti ya nje ya wathibitishaji (Mashirikisho yenye sahihi-nyingi, mifumo ya ukokotoaji ya wahusika wengi, mtandao wa oracle) kutuma data kwenye minyororo. Matokeo yake, yanaweza kutoa muunganisho mzuri na kuwezesha upitishaji wa ujumbe ulio jumla kabisa kwenye minyororo. Pia huwa yanafanya vizuri kwa kasi na ufanisi wa gharama. Hii inakuja kwa gharama ya usalama, kwani watumiaji wanapaswa kutegemea usalama wa daraja.
+- **Yasiyo na uaminifu –** Madaraja haya hutegemea minyororo ya bloku wanayounganisha na wathibitishaji wao kuhamisha ujumbe na tokeni. Haya 'hayana uaminifu' kwa sababu hayaongezi dhana mpya za uaminifu (pamoja na minyororo ya bloku). Matokeo yake, madaraja yasiyo na uaminifu yanachukuliwa kuwa salama zaidi kuliko madaraja yanayoaminika.
+
+Ili kutathmini madaraja yasiyo na uaminifu kulingana na mambo mengine, lazima tuyagawanye katika madaraja ya upitishaji wa ujumbe yaliyo jumla na mitandao ya ukwasi.
+
+- **Madaraja ya upitishaji ujumbe yaliyo jumla –** Madaraja haya hufanya vizuri sana kwa usalama na uwezo wa kuhamisha data changamano zaidi kwenye minyororo. Kwa kawaida, pia ni mazuri kwa ufanisi wa gharama. Hata hivyo, nguvu hizi kwa ujumla huja kwa gharama ya muunganisho kwa madaraja ya wateja wepesi (k.m., IBC) na hasara za kasi kwa madaraja ya matumaini (k.m., Nomad) yanayotumia ushahidi wa ulaghai.
+- **Mitandao ya ukwasi –** Madaraja haya hutumia ubadilishanaji wa atomiki kuhamisha rasilimali na ni mifumo iliyothibitishwa ndani (yaani, hutumia wathibitishaji wa minyororo ya bloku ya msingi kuthibitisha miamala). Matokeo yake, hufanya vizuri sana kwa usalama na kasi. Zaidi ya hayo, yanachukuliwa kuwa na ufanisi wa gharama kwa kulinganisha na hutoa muunganisho mzuri. Hata hivyo, mbadilishano mkuu ni kutokuwa na uwezo wa kupitisha data changamano zaidi – kwani hayaauni upitishaji wa ujumbe kwenye minyororo-tofauti.
+
+## Hatari zinazohusiana na madaraja {#risk-with-bridges}
+
+Madaraja yanahusika na [udukuzi tatu kubwa zaidi katika DeFi](https://rekt.news/leaderboard/) na bado yako katika hatua za awali za maendeleo. Kutumia daraja lolote kuna hatari zifuatazo:
+
+- **Hatari ya mkataba-erevu –** Ingawa madaraja mengi yamefaulu kupita ukaguzi, kinachohitajika ni kasoro moja tu katika mkataba-erevu ili rasilimali ziwe wazi kwa udukuzi (k.m., [Daraja la Wormhole la Solana](https://rekt.news/wormhole-rekt/)).
+- **Hatari za kifedha za kimfumo** – Madaraja mengi hutumia rasilimali zilizofungwa ili kuunda matoleo ya kikanuni ya rasilimali asili kwenye mnyororo mpya. Hii huweka mfumo ikolojia kwenye hatari ya kimfumo, kama tulivyoona matoleo yaliyofungwa ya tokeni yakitumiwa vibaya.
+- **Hatari ya mhusika mwingine –** Baadhi ya madaraja hutumia muundo unaoaminika unaohitaji watumiaji kutegemea dhana kwamba wathibitishaji hawatashirikiana kuiba fedha za watumiaji. Haja ya watumiaji kuwaamini wahusika hawa wa tatu huwaweka katika hatari kama vile uvutaji zulia, udhibiti, na shughuli nyingine hasidi.
+- **Masuala yaliyo wazi –** Kwa kuwa madaraja yako katika hatua za awali za maendeleo, kuna maswali mengi yasiyo na majibu yanayohusiana na jinsi madaraja yatakavyofanya kazi katika hali tofauti za soko, kama vile nyakati za msongamano wa mtandao na wakati wa matukio yasiyotarajiwa kama vile mashambulizi ya kiwango cha mtandao au urejeshaji wa hali. Kutokuwa na uhakika huu huleta hatari fulani, ambazo kiwango chake bado hakijulikani.
+
+## Je, dApps zinawezaje kutumia madaraja? {#how-can-dapps-use-bridges}
+
+Hapa kuna baadhi ya matumizi ya vitendo ambayo wasanidi programu wanaweza kuzingatia kuhusu madaraja na kupeleka dApp yao kwenye minyororo-tofauti:
+
+### Kuunganisha madaraja {#integrating-bridges}
+
+Kwa wasanidi programu, kuna njia nyingi za kuongeza usaidizi kwa madaraja:
+
+1. **Kujenga daraja lako mwenyewe –** Kujenga daraja salama na la kuaminika si rahisi, hasa ukichukua njia iliyopunguzwa uaminifu. Zaidi ya hayo, inahitaji miaka ya uzoefu na utaalamu wa kiufundi unaohusiana na masomo ya uongezaji na utangamano. Zaidi ya hayo, ingehitaji timu ya vitendo ili kudumisha daraja na kuvutia ukwasi wa kutosha ili kuifanya iwezekane.
+
+2. **Kuwaonyesha watumiaji chaguo nyingi za madaraja –** [dApps](/developers/docs/dapps/) nyingi huhitaji watumiaji wawe na tokeni yao asili ili kuingiliana nazo. Ili kuwawezesha watumiaji kufikia tokeni zao, hutoa chaguo tofauti za madaraja kwenye tovuti yao. Hata hivyo, njia hii ni suluhu ya haraka kwa tatizo kwani humwondoa mtumiaji kwenye kiolesura cha dApp na bado inamhitaji aingiliane na dApps na madaraja mengine. Huu ni uzoefu mgumu wa kuanza kutumia wenye wigo ulioongezeka wa kufanya makosa.
+
+3. **Kuunganisha daraja –** Suluhu hii haihitaji dApp kuwatuma watumiaji kwenye daraja la nje na violesura vya DEX. Inaruhusu dApps kuboresha uzoefu wa mtumiaji anayeanza. Hata hivyo, mbinu hii ina mapungufu yake:
+
+ - Tathmini na matengenezo ya madaraja ni magumu na huchukua muda mwingi.
+ - Kuchagua daraja moja huunda sehemu moja ya kutofaulu na utegemezi.
+ - dApp inawekewa mipaka na uwezo wa daraja.
+ - Madaraja pekee huenda yasitoshe. dApps zinaweza kuhitaji DEXs kutoa utendaji zaidi kama vile ubadilishanaji wa minyororo-tofauti.
+
+4. **Kuunganisha madaraja mengi –** Suluhu hii hutatua matatizo mengi yanayohusiana na kuunganisha daraja moja. Hata hivyo, pia ina mapungufu, kwani kuunganisha madaraja mengi hutumia rasilimali nyingi na huleta gharama za ziada za kiufundi na mawasiliano kwa wasanidi programu—rasilimali adimu zaidi katika crypto.
+
+5. **Kuunganisha mkusanyaji wa madaraja –** Chaguo jingine kwa dApps ni kuunganisha suluhisho la mkusanyiko wa madaraja ambalo huwapa ufikiaji wa madaraja mengi. Wakusanyaji wa madaraja hurithi nguvu za madaraja yote na hivyo hawazuiliwi na uwezo wa daraja lolote moja. Hasa, wakusanyaji wa madaraja kwa kawaida hudumisha uunganishaji wa madaraja, jambo ambalo huiepusha dApp na usumbufu wa kufuatilia masuala ya kiufundi na kiutendaji ya uunganishaji wa daraja.
+
+Hata hivyo, wakusanyaji wa madaraja pia wana mapungufu yao. Kwa mfano, ingawa wanaweza kutoa chaguo zaidi za madaraja, kwa kawaida kuna madaraja mengi zaidi yanayopatikana sokoni kuliko yale yanayotolewa kwenye jukwaa la mkusanyaji. Zaidi ya hayo, kama vile madaraja, wakusanyaji wa madaraja pia wako wazi kwa hatari za mkataba-erevu na teknolojia (mikataba-erevu zaidi = hatari zaidi).
+
+Ikiwa dApp itafuata njia ya kuunganisha daraja au mkusanyaji, kuna chaguo tofauti kulingana na jinsi uunganishaji unavyokusudiwa kuwa wa kina. Kwa mfano, ikiwa ni uunganishaji wa mbele tu ili kuboresha uzoefu wa kuanza kwa mtumiaji, dApp itaunganisha wijeti. Hata hivyo, ikiwa uunganishaji ni kuchunguza mikakati ya kina ya minyororo-tofauti kama vile kusimamisha, kilimo cha mavuno, n.k., dApp huunganisha SDK au API.
+
+### Kutuma dApp kwenye minyororo mingi {#deploying-a-dapp-on-multiple-chains}
+
+Ili kutuma dApp kwenye minyororo mingi, wasanidi programu wanaweza kutumia majukwaa ya maendeleo kama [Alchemy](https://www.alchemy.com/), [Hardhat](https://hardhat.org/), [Moralis](https://moralis.io/), n.k. Kwa kawaida, majukwaa haya huja na programu-jalizi zinazoweza kutungika ambazo zinaweza kuwezesha dApps kwenda kwenye minyororo-tofauti. Kwa mfano, wasanidi programu wanaweza kutumia proksi ya utumaji ya kudhamiria inayotolewa na [programu-jalizi ya hardhat-deploy](https://github.com/wighawag/hardhat-deploy).
+
+#### Mifano:
+
+- [Jinsi ya kuunda dApps za minyororo-tofauti](https://moralis.io/how-to-build-cross-chain-dapps/)
+- [Kuunda Soko la NFT la Minyororo-Tofauti](https://youtu.be/WZWCzsB1xUE)
+- [Moralis: Kuunda dApps za NFT za minyororo-tofauti](https://www.youtube.com/watch?v=ehv70kE1QYo)
+
+### Kufuatilia shughuli za mkataba kwenye minyororo {#monitoring-contract-activity-across-chains}
+
+Ili kufuatilia shughuli za mkataba kwenye minyororo, wasanidi programu wanaweza kutumia subgrafu na majukwaa ya wasanidi programu kama Tenderly ili kuchunguza mikataba-erevu kwa wakati halisi. Majukwaa kama haya pia yana zana zinazotoa utendaji mkuu zaidi wa ufuatiliaji wa data kwa shughuli za minyororo-tofauti, kama vile kuangalia [matukio yanayotolewa na mikataba](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.14/contracts.html?highlight=events#events), n.k.
+
+#### Zana
+
+- [The Graph](https://thegraph.com/en/)
+- [Tenderly](https://tenderly.co/)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Madaraja ya Mnyororo wa bloku](/bridges/) – ethereum.org
+- [Mfumo wa Hatari wa Daraja wa L2Beat](https://l2beat.com/bridges/summary)
+- [Madaraja ya Mnyororo wa bloku: Kujenga Mitandao ya Mitandao ya Crypto](https://medium.com/1kxnetwork/blockchain-bridges-5db6afac44f8) - Sep 8, 2021 – Dmitriy Berenzon
+- [Utata wa Utangamano](https://blog.connext.network/the-interoperability-trilemma-657c2cf69f17) - Okt 1, 2021 – Arjun Bhuptani
+- [Makundi: Jinsi Madaraja Yanayoaminika na Yaliyopunguzwa Uaminifu Yanavyounda Mandhari ya Minyororo-Mingi](https://blog.celestia.org/clusters/) - Okt 4, 2021 – Mustafa Al-Bassam
+- [LI.FI: Kwa Madaraja, Uaminifu ni Wigo](https://blog.li.fi/li-fi-with-bridges-trust-is-a-spectrum-354cd5a1a6d8) - Apr 28, 2022 – Arjun Chand
+- [Hali ya Suluhu za Utangamano za Unda-mpya](https://web.archive.org/web/20250428015516/https://research.2077.xyz/the-state-of-rollup-interoperability) - Juni 20, 2024 – Alex Hook
+- [Kutumia Usalama wa Pamoja kwa Utangamano Salama wa Minyororo-Tofauti: Kamati za Hali za Lagrange na Zaidi](https://web.archive.org/web/20250125035123/https://research.2077.xyz/harnessing-shared-security-for-secure-blockchain-interoperability) - Juni 12, 2024 – Emmanuel Awosika
+
+Zaidi ya hayo, hapa kuna mawasilisho yenye ufahamu wa kina na [James Prestwich](https://twitter.com/_prestwich) ambayo yanaweza kusaidia kukuza uelewa wa kina wa madaraja:
+
+- [Kujenga Madaraja, Sio Bustani Zenye Ukuta](https://youtu.be/ZQJWMiX4hT0)
+- [Kuchambua Madaraja](https://youtu.be/b0mC-ZqN8Oo)
+- [Kwa Nini Madaraja Yanaungua](https://youtu.be/c7cm2kd20j8)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..70ef8e036a0
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md
@@ -0,0 +1,92 @@
+---
+title: Utaratibu wa makubaliano
+description: Ufafanuzi wa itifaki za makubaliano katika mifumo iliyosambazwa na jukumu wanalocheza katika Ethereum.
+lang: sw
+---
+
+Neno 'utaratibu wa makubaliano' mara nyingi hutumika kwa mazungumzo kurejelea 'uthibitisho-wa-stake', 'uthibitisho-wa-kazi' au 'uthibitisho-wa-mamlaka'. Hata hivyo, hivi ni vipengele tu katika utaratibu wa makubaliano unaolinda dhidi ya [mashambulizi ya Sybil](/glossary/#sybil-attack). Mbinu za Makubaliano ni mkusanyiko kamili wa mawazo, itifaki na motisha zinazowezesha seti iliyosambazwa ya nodi kukubaliana juu ya hali ya kiambajengo.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa ukurasa huu vizuri, tunapendekeza kwanza usome [utangulizi wetu wa Ethereum](/developers/docs/intro-to-ethereum/).
+
+## Makubaliano ni nini? {#what-is-consensus}
+
+Kwa makubaliano, tunamaanisha kuwa makubaliano ya jumla yamefikiwa. Fikiria kikundi cha watu wanaoenda kwenye sinema. Ikiwa hakuna kutokubaliana juu ya uchaguzi uliopendekezwa wa filamu, basi makubaliano yanapatikana. Ikiwa kuna kutokubaliana, kikundi lazima kiwe na njia ya kuamua ni filamu gani itaonyeshwa. Katika hali mbaya, kikundi hatimaye kitagawanyika.
+
+Kuhusiana na kiambajengo cha Ethereum, mchakato huo umewekwa rasmi, na kufikia makubaliano ina maana kwamba angalau 66% ya nodi kwenye mtandao hukubaliana juu ya hali ya kimataifa ya mtandao.
+
+## Utaratibu wa makubaliano ni nini? {#what-is-a-consensus-mechanism}
+
+Neno utaratibu wa makubaliano hurejelea rundo zima la itifaki, motisha na mawazo ambayo huruhusu mtandao wa nodi kukubaliana juu ya hali ya kiambajengo.
+
+Ethereum hutumia utaratibu wa makubaliano wa uthibitisho wa stake unaopata usalama wake wa kiuchumi wa kripto kutoka kwa seti ya zawadi na adhabu zinazotumika kwa mtaji uliofungwa na wahusika. Muundo huu wa motisha huwahimiza washikadau binafsi kutumia vithibitishaji waaminifu, huwaadhibu wale wasiofanya hivyo, na huleta gharama ya juu sana kushambulia mtandao.
+
+Kisha, kuna itifaki ambayo inasimamia jinsi wathibitishaji waaminifu wanachaguliwa ili kupendekeza au kuthibitisha vitalu, mchakato wa shughuli na kupiga kura kwa maoni yao ya mkuu wa mnyororo. Katika hali nadra ambapo vitalu vingi viko katika nafasi sawa karibu na kichwa cha mnyororo, kuna utaratibu wa kuchagua uma unaochagua vitalu vinavyounda mnyororo 'mzito zaidi', unaopimwa kwa idadi ya viidhinishi vilivyopiga kura kwa vitalu vilivyopimwa kwa salio lao la etha lililowekwa kigingi.
+
+Baadhi ya dhana ni muhimu kwa maafikiano ambayo hayajafafanuliwa kwa uwazi katika msimbo, kama vile usalama wa ziada unaotolewa na uratibu wa kijamii wa nje ya bendi kama njia ya mwisho ya ulinzi dhidi ya mashambulizi kwenye mtandao.
+
+Vipengele hivi kwa pamoja huunda utaratibu wa makubaliano.
+
+## Aina za taratibu za makubaliano {#types-of-consensus-mechanisms}
+
+### Kulingana na Uthibitisho wa kazi {#proof-of-work}
+
+Kama Bitcoin, Ethereum hapo awali ilitumia itifaki ya makubaliano inayotegemea **uthibitisho wa kazi (PoW)**.
+
+#### Uundaji wa Bloku {#pow-block-creation}
+
+Wachimbaji madini hushindana kuunda vitalu vipya vilivyojazwa na miamala iliyochakatwa. Mshindi hushiriki kitalu kipya na mtandao wengine na hupata ETH mpya iliyotengenezwa hivi karibuni. Mbio hizo hushinda kwa kompyuta ambayo ina uwezo wa kutatua fumbo la hesabu haraka sana. Hii hutoa kiunga cha kriptografia kati ya kitalu cha sasa na kitalu kilichotangulia. Kutatua fumbo hili ni kazi katika "uthibitisho wa kazi". Mnyororo wa canonical kisha huamuliwa na sheria ya kuchagua uma ambayo huchagua seti ya vitalu ambavyo vimekuwa na kazi kubwa zaidi ya kuzichimba.
+
+#### Usalama {#pow-security}
+
+Mtandao umewekwa salama kwa kuwa utahitaji 51% ya nguvu ya kompyuta ya mtandao ili kulaghai mnyororo. Hii ingehitaji uwekezaji mkubwa kama huu katika vifaa na nishati; una uwezekano wa kutumia zaidi ya unayoweza kupata.
+
+Maelezo zaidi kuhusu [uthibitisho wa kazi](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/)
+
+### Kulingana na Uthibitisho wa Rehani {#proof-of-stake}
+
+Ethereum sasa inatumia itifaki ya makubaliano inayotegemea **uthibitisho wa rehani (PoS)**.
+
+#### Uundaji wa Bloku {#pos-block-creation}
+
+Kidhibiti cha kuunda kitalu. Kithibitishaji kimoja kimechaguliwa kwa nasibu katika kila nafasi kuwa mpendekezaji wa kitalu. Mteja wao wa makubaliano anaomba fungu la miamala na malipo ya utekelezaji kutoka kwa mteja wao wa utekelezaji waliooanishwa. Wanafunga hii kwa data ya makubaliano ili kuunda kitalu, ambayo hutuma kwa nodi nyingine kwenye mtandao wa Ethereum. Uzalishaji huu wa kitalu hutuzwa katika ETH. Katika hali nadra wakati vitalu vingi vinavyowezekana vipo kwa nafasi moja, au nodi husikia juu ya vitalu kwa nyakati tofauti, algorithm ya uchaguzi wa uma huchagua kitalu kinachounda mnyororo wenye uzito mkubwa wa uthibitisho (ambapo uzani ni idadi ya wathibitishaji wanaothibitisha kupunguzwa kwa usawa wao wa ETH).
+
+#### Usalama {#pos-security}
+
+Mfumo wa uthibitisho wa dau ni salama kwa njia ya kripto-kiuchumi kwa sababu mvamizi anayejaribu kuchukua udhibiti wa mnyororo lazima aharibu kiasi kikubwa cha ETH. Mfumo wa zawadi huwapa motisha washikadau binafsi kuwa waaminifu, na adhabu huwakatisha tamaa wadau kutokana na kutenda kwa nia mbaya.
+
+Maelezo zaidi kuhusu [uthibitisho wa rehani](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/)
+
+### Mwongozo wa picha {#types-of-consensus-video}
+
+Tazama zaidi kuhusu aina tofauti za mbinu za makubaliano zinazotumika kwenye Ethereum:
+
+
+
+### Ukinzani wa Sybil na uteuzi wa mnyororo {#sybil-chain}
+
+Uthibitisho wa kazi na uthibitisho wa stake pekee sio itifaki ya makubaliano, lakini mara nyingi hurejelewa kama hivyo kwa urahisi. Kwa kweli ni mifumo ya upinzani ya Sybil na wateuzi wa waandishi vitalu; wao ni njia ya kuamua nani ni mwandishi wa vitalu hivi karibuni. Sehemu nyingine muhimu ni algorithm ya uteuzi wa mnyororo (aka chaguo la uma) ambayo huwezesha nodi kuchukua kitalu kimoja kilicho sahihi kwenye kichwa cha mnyororo katika hali ambapo vitalu vingi vipo katika nafasi sawa.
+
+**Ukinzani wa Sybil** hupima jinsi itifaki inavyokabiliana na shambulio la Sybil. Upinzani wa aina hii ya shambulio ni muhimu kwa kiambajengo cha mfumo mtawanyo na kuwawezesha wachimbaji na wathibitishaji kutuzwa kwa usawa kulingana na rasilimali iliyowekwa. Kuanzishwa kwa ishara hizi ni kiini cha kiambajengo ambacho itafunguliwa na kulipwa na mtumiaji kutoka kwa mtumiaji kulingana na kiasi cha fedha kilichowekwa. Ulinzi huu ni kikwazo cha kiuchumi kwa mashambulizi ya Sybil.
+
+**Kanuni ya uteuzi wa mnyororo** hutumika kuamua ni mnyororo upi ndio "sahihi". Bitcoin hutumia sheria ya "mnyororo mrefu zaidi", ambayo inamaanisha kuwa kiambajengo chochote nikirefu zaidi itakuwa ile ambayo nodi zingine zitakubali kuwa halali na kufanya kazi nayo. Kwa minyororo ya uthibitisho wa kazi, msururu mrefu zaidi hubainishwa na ugumu wa jumla wa uthibitisho wa kazi. Ethereum ilitumia sheria ndefu zaidi ya mnyororo; hata hivyo, kwa kuwa sasa Ethereum inaendeshwa kwa uthibitisho wa stake ilipitisha algorithm iliyosasishwa ya kuchagua uma ambayo inapima 'uzito' wa mnyororo. Uzito ni jumla iliyokusanywa ya kura za kiidhinishaji, zinazopimwa kwa stake ya wadhibiti vilivyowekwa kigingi.
+
+Ethereum hutumia utaratibu wa makubaliano unaojulikana kama [Gasper](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/gasper/) unaochanganya [Uthibitisho wa Rehani wa Casper FFG](https://arxiv.org/abs/1710.09437) na [kanuni ya uteuzi wa uma ya GHOST](https://arxiv.org/abs/2003.03052).
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Algorithm ya Makubaliano ya Mnyororo wa Bloku ni Nini?](https://academy.binance.com/en/articles/what-is-a-blockchain-consensus-algorithm)
+- [Makubaliano ya Nakamoto ni nini? Mwongozo Kamili kwa Wanaoanza](https://blockonomi.com/nakamoto-consensus/)
+- [Casper Inafanyaje Kazi?](https://medium.com/unitychain/intro-to-casper-ffg-9ed944d98b2d)
+- [Kuhusu Usalama na Utendaji wa Minyororo ya Bloku ya Uthibitisho wa Kazi](https://eprint.iacr.org/2016/555.pdf)
+- [Kosa la Byzantine](https://en.wikipedia.org/wiki/Byzantine_fault)
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Uthibitisho wa kazi](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/)
+- [Uchimbaji](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/)
+- [Uthibitisho wa rehani](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/)
+- [Uthibitisho wa Mamlaka](/developers/docs/consensus-mechanisms/poa/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/poa/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/poa/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..169ff2fbd5b
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/poa/index.md
@@ -0,0 +1,80 @@
+---
+title: Uthibitisho wa mamlaka (PoA)
+description: Maelezo ya itifaki ya makubaliano ya uthibitisho wa mamlaka na jukumu lake katika mfumo ikolojia wa mnyororo wa bloku.
+lang: sw
+---
+
+**Uthibitisho wa mamlaka (PoA)** ni kanuni ya makubaliano inayotegemea sifa ambayo ni toleo lililorekebishwa la [uthibitisho wa hisa](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/). Hutumika zaidi na minyororo ya kibinafsi, testnet, na mitandao ya usanidi wa ndani. PoA ni kanuni ya makubaliano inayotegemea sifa ambayo inahitaji kuamini seti ya watiaji saini walioidhinishwa ili kutoa bloku, badala ya utaratibu unaotegemea hisa katika PoS.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuielewa ukurasa huu vizuri, tunapendekeza usome kwanza kuhusu [miamala](/developers/docs/transactions/), [bloku](/developers/docs/blocks/), na [taratibu za makubaliano](/developers/docs/consensus-mechanisms/).
+
+## Uthibitisho wa mamlaka (PoA) ni nini? {#what-is-poa}
+
+Uthibitisho wa mamlaka ni toleo lililorekebishwa la **[uthibitisho wa hisa](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) (PoS)** ambalo ni kanuni ya makubaliano inayotegemea sifa badala ya utaratibu unaotegemea hisa katika PoS. Istilahi hii ilianzishwa kwa mara ya kwanza mnamo 2017 na Gavin Wood, na kanuni hii ya makubaliano imekuwa ikitumika zaidi na minyororo ya kibinafsi, testnet na mitandao ya usanidi wa ndani, kwani inashinda hitaji la rasilimali za hali ya juu kama PoW, na inashinda masuala ya kuongezeka kwa PoS kwa kuwa na seti ndogo ya nodi zinazohifadhi mnyororo wa bloku na kutoa bloku.
+
+Uthibitisho wa mamlaka unahitaji kuamini seti ya watiaji saini walioidhinishwa ambao wamewekwa katika [bloku ya mwanzo](/glossary/#genesis-block). Katika utekelezaji mwingi wa sasa, watiaji saini wote walioidhinishwa huhifadhi nguvu na mapendeleo sawa wakati wa kuamua makubaliano ya mnyororo. Wazo la kusimamisha sifa ni kwamba kila mthibitishaji aliyeidhinishwa anajulikana vyema kwa kila mtu kupitia mambo kama vile mjue mteja wako (KYC), au kwa kuwa na shirika linalojulikana kuwa ndiye mthibitishaji pekee—kwa njia hii ikiwa mthibitishaji atafanya kosa lolote, utambulisho wake unajulikana.
+
+Kuna utekelezaji mwingi wa PoA, lakini utekelezaji wa kawaida wa Ethereum ni **clique**, ambayo inatekeleza [EIP-225](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-225). Clique ni rafiki kwa wasanidi programu na ni kiwango rahisi kutekeleza, kinachoauni aina zote za ulandanishi wa mteja. Utekelezaji mwingine unajumuisha [IBFT 2.0](https://besu.hyperledger.org/private-networks/concepts/poa) na [Aura](https://openethereum.github.io/Chain-specification).
+
+## Inavyofanya kazi {#how-it-works}
+
+Katika PoA, seti ya watiaji saini walioidhinishwa huchaguliwa ili kuunda bloku mpya. Watiaji saini huchaguliwa kulingana na sifa zao, na wao ndio pekee wanaoruhusiwa kuunda bloku mpya. Watiaji saini huchaguliwa kwa mtindo wa mzunguko, na kila mtiaji saini anaruhusiwa kuunda bloku katika muda maalum. Muda wa uundaji wa bloku umewekwa, na watiaji saini wanatakiwa kuunda bloku ndani ya muda huo.
+
+Sifa katika muktadha huu si jambo linaloweza kupimika bali ni sifa ya mashirika yanayojulikana kama Microsoft na Google, hivyo basi njia ya kuchagua watiaji saini wanaoaminika si ya kikanuni bali ni kitendo cha kawaida cha binadamu cha _kuamini_ ambapo chombo, tuseme kwa mfano Microsoft, huunda mtandao wa kibinafsi wa PoA kati ya mamia au maelfu ya kampuni zinazoanza na jukumu lenyewe kama mtiaji saini pekee anayeaminika na uwezekano wa kuongeza watiaji saini wengine wanaojulikana kama Google katika siku zijazo, kampuni zinazoanza, bila shaka, zingeamini Microsoft kutenda kwa uaminifu kila wakati na kutumia mtandao. Hii hutatua hitaji la kuweka hisa katika mitandao tofauti midogo/ya kibinafsi ambayo ilijengwa kwa madhumuni tofauti ili kuiweka ikiwa imegatuliwa na kufanya kazi, pamoja na hitaji la wachimbaji, ambalo hutumia nguvu na rasilimali nyingi. Baadhi ya mitandao ya kibinafsi hutumia kiwango cha PoA kama vile VeChain, na baadhi huirekebisha kama vile Binance ambayo hutumia [PoSA](https://academy.binance.com/en/glossary/proof-of-staked-authority-posa) ambayo ni toleo la kawaida lililorekebishwa la PoA na PoS.
+
+Mchakato wa kupiga kura unafanywa na watiaji saini wenyewe. Kila mtiaji saini hupiga kura kwa ajili ya kuongeza au kumwondoa mtiaji saini katika bloku yao wanapounda bloku mpya. Kura huhesabiwa na nodi, na watiaji saini huongezwa au kuondolewa kulingana na kura kufikia kiwango fulani cha `SIGNER_LIMIT`.
+
+Kunaweza kuwa na hali ambapo nyuma ndogo hutokea, ugumu wa bloku hutegemea kama bloku ilitiwa saini kwa zamu au nje ya zamu. Bloku za “kwa zamu” zina ugumu wa 2, na bloku za “nje ya zamu” zina ugumu wa 1. Katika kisa cha nyuma ndogo, mnyororo wenye watiaji saini wengi wanaofunga bloku “kwa zamu” utakusanya ugumu mwingi zaidi na kushinda.
+
+## Vekta za mashambulizi {#attack-vectors}
+
+### Watiaji saini hasidi {#malicious-signers}
+
+Mtumiaji hasidi anaweza kuongezwa kwenye orodha ya watiaji saini, au ufunguo/mashine ya kutia saini inaweza kuathiriwa. Katika hali kama hiyo itifaki inahitaji kuwa na uwezo wa kujilinda dhidi ya upangaji upya na barua taka. Suluhisho lililopendekezwa ni kwamba kwa orodha fulani ya watiaji saini N walioidhinishwa, mtiaji saini yeyote anaweza tu kutengeneza bloku 1 kati ya kila K. Hii inahakikisha kwamba uharibifu ni mdogo, na wathibitishaji waliosalia wanaweza kumpigia kura kumtoa mtumiaji hasidi.
+
+### Udhibiti {#censorship-attack}
+
+Vekta nyingine ya mashambulizi ya kuvutia ni ikiwa mtiaji saini (au kikundi cha watiaji saini) anajaribu kudhibiti bloku zinazopiga kura kuwaondoa kwenye orodha ya uidhinishaji. Ili kukabiliana na hili, marudio ya kutengeneza yanayoruhusiwa ya watiaji saini yamezuiliwa kwa 1 kati ya N/2. Hii inahakikisha kwamba watiaji saini hasidi wanahitaji kudhibiti angalau 51% ya akaunti za kutia saini, ambapo kwa wakati huo watakuwa chanzo kipya cha ukweli kwa mnyororo.
+
+### Barua taka {#spam-attack}
+
+Vekta nyingine ndogo ya mashambulizi ni watiaji saini hasidi wanaoanzisha mapendekezo mapya ya kura ndani ya kila bloku wanayotengeneza. Kwa kuwa nodi zinahitaji kuhesabu kura zote ili kuunda orodha halisi ya watiaji saini walioidhinishwa, ni lazima zirekodi kura zote kwa muda. Bila kuweka kikomo kwenye dirisha la kura, hii inaweza kukua polepole, lakini bila kikomo. Suluhisho ni kuweka dirisha _linalosonga_ la bloku W baada ya hapo kura huchukuliwa kuwa zimepitwa na wakati. _Dirisha linalofaa linaweza kuwa epoch 1-2._
+
+### Bloku za wakati mmoja {#concurrent-blocks}
+
+Katika mtandao wa PoA, kunapokuwa na watiaji saini N walioidhinishwa, kila mtiaji saini anaruhusiwa kutengeneza bloku 1 kati ya K, ambayo ina maana kwamba wathibitishaji N-K+1 wanaruhusiwa kutengeneza kwa wakati wowote. Ili kuzuia wathibitishaji hawa kushindania bloku, kila mtiaji saini anapaswa kuongeza "tofauti" ndogo ya nasibu kwenye muda anaotoa bloku mpya. Ingawa mchakato huu unahakikisha kwamba nyuma ndogo ni nadra, nyuma za mara kwa mara bado zinaweza kutokea, kama vile Mtandao Mkuu. Ikiwa mtiaji saini atapatikana akitumia vibaya mamlaka yake na kusababisha fujo, watiaji saini wengine wanaweza kumpigia kura kumtoa.
+
+Ikiwa kwa mfano kuna watiaji saini 10 walioidhinishwa na kila mtiaji saini anaruhusiwa kuunda bloku 1 kati ya 20, basi wakati wowote, wathibitishaji 11 wanaweza kuunda bloku. Ili kuwazuia wasishindane kuunda bloku, kila mtiaji saini huongeza "tofauti" ndogo ya nasibu kwenye muda wanaotoa bloku mpya. Hii inapunguza kutokea kwa nyuma ndogo lakini bado inaruhusu nyuma za mara kwa mara, kama inavyoonekana kwenye Mtandao Mkuu wa Ethereum. Ikiwa mtiaji saini atatumia vibaya mamlaka yake na kusababisha usumbufu, anaweza kupigiwa kura kuondolewa kwenye mtandao.
+
+## Faida na hasara {#pros-and-cons}
+
+| Faida | Hasara |
+| --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
+| Inaweza kuongezeka zaidi kuliko mifumo mingine maarufu kama PoS na PoW, kwani inategemea idadi ndogo ya watiaji saini wa bloku | Mitandao ya PoA kwa kawaida huwa na idadi ndogo ya nodi za kuthibitisha. Hii hufanya mtandao wa PoA kuwa wa kati zaidi. |
+| Minyororo ya bloku ya PoA ni nafuu sana kuendesha na kudumisha | Kuwa mtiaji saini aliyeidhinishwa kwa kawaida huwa ni vigumu kwa mtu wa kawaida, kwa sababu mnyororo wa bloku unahitaji vyombo vyenye sifa iliyoimarika. |
+| Miamala inathibitishwa haraka sana kwani inaweza kufikia chini ya sekunde 1 kwa sababu ni idadi ndogo tu ya watiaji saini wanaohitajika kuthibitisha bloku mpya | Watiaji saini hasidi wanaweza kupanga upya, kutumia mara mbili, kudhibiti miamala katika mtandao, mashambulizi hayo yanapunguzwa lakini bado yanawezekana |
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [EIP-225](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-225) _Kiwango cha Clique_
+- [Utafiti wa Uthibitisho wa Mamlaka](https://github.com/cryptoeconomics-study/website/blob/master/docs/sync/2.4-lecture.md) _Cryptoeconomics_
+- [Uthibitisho wa Mamlaka ni Nini](https://forum.openzeppelin.com/t/proof-of-authority/3577) _OpenZeppelin_
+- [Ufafanuzi wa Uthibitisho wa Mamlaka](https://academy.binance.com/en/articles/proof-of-authority-explained) _binance_
+- [PoA katika mnyororo wa bloku](https://medium.com/techskill-brew/proof-of-authority-or-poa-in-blockchain-part-11-blockchain-series-be15b3321cba)
+- [Ufafanuzi wa Clique](https://medium.com/@Destiner/clique-cross-client-proof-of-authority-algorithm-for-ethereum-8b2a135201d)
+- [PoA iliyopitwa na wakati, vipimo vya Aura](https://openethereum.github.io/Chain-specification)
+- [IBFT 2.0, utekelezaji mwingine wa PoA](https://besu.hyperledger.org/private-networks/concepts/poa)
+
+### Wewe ni mwanafunzi wa kuona zaidi? {#visual-learner}
+
+Tazama maelezo ya picha ya uthibitisho wa mamlaka:
+
+
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Uthibitisho wa kazi](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/)
+- [Uthibitisho wa rehani](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/)
+
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/attack-and-defense/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/attack-and-defense/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..ad02912c522
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/attack-and-defense/index.md
@@ -0,0 +1,166 @@
+---
+title: Mashambulizi na Ulinzi wa uthibitisho wa hisa za Ethereum
+description: Jifunze kuhusu njia mbalimbali zinazojulikana za kushambulia uthibitisho wa hisa za Ethereum na mbinu zinazotumika kujilinda dhidi ya mashambulizi hayo.
+lang: sw
+---
+
+Wezi na waharibifu huwa mara nyingi wanatafuta mianya ya kushambulia programu za wateja wa Ethereum. Ukurasa huu unaeleza mbinu zinazojulikana za kushambulia safu ya makubaliano ya Ethereum na jinsi mashambulizi hayo yanavyoweza kuzuiwa. Taarifa zilizopo hapa zimetokana na [toleo refu zaidi la maelezo haya](https://mirror.xyz/jmcook.eth/YqHargbVWVNRQqQpVpzrqEQ8IqwNUJDIpwRP7SS5FXs).
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ufahamu wa msingi wa [uthibitisho wa hisa](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) unahitajika. Pia, itasaidia kuwa na uelewa wa msingi wa [faida za Ethereum](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/rewards-and-penalties) na algoriti ya uchaguzi wa uma, [LMD-GHOST](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/gasper).
+
+## Washambuliaji wanataka nini? {#what-do-attackers-want}
+
+Dhana potofu inayojirudia ni kwamba mshambuliaji anayefanikiwa anaweza kuzalisha ether mpya au kuondoa ether kutoka kwenye akaunti yoyote anayoichagua. Hakuna kati ya haya yanayowezekana kwa sababu miamala yote inaendeshwa na wateja wote wa utekelezaji kwenye mtandao. Ni lazima yatimize masharti ya msingi ya uhalali (k.m., miamala imesainiwa na ufunguo binafsi wa mtumaji, mtumaji ana salio la kutosha, n.k.) la sivyo yanarudishwa. Kuna makundi matatu ya matokeo ambayo mshambuliaji anaweza kulenga: reorgs, double finality, au finality delay.
+
+**Reorg** ni mpangilio wa vitalu kwa mpangilio mpya, huenda kwa kuongeza au kupunguza vitalu kwenye mnyororo rasmi. Reorg ya kiuhalifu inaweza kuhakikisha vitalu fulani kujumuishwa au kuondolewa, jambo linaloweza kuruhusu matumizi mara mbili au kuchukua thamani kupitia mbinu za mbele-na-nyuma katika miamala(MEV). Pia, reorg zinaweza kutumika kuzuia baadhi ya miamala isijumuishwe kwenye mnyororo rasmi - aina ya udhibiti. Aina iliyokithiri zaidi ya reorg ni “kurudishwa kwa uthibitisho wa mwisho” ambapo vitalu vilivyokuwa tayari vimehakikishwa vinaondolewa au kubadilishwa. Hii inawezekana tu ikiwa zaidi ya ⅓ ya jumla ya ether iliyowekwa kama dhamana itaharibiwa na mshambuliaji - uhakika huu unajulikana kama “economic finality” - tutaeleza zaidi kuhusu hili baadae.
+
+"Double finality" ni hali isiyowezekana kwa urahisi lakini yenye madhara makubwa, ambapo matawi mawili ya mnyororo yanaweza kuthibitishwa kwa wakati mmoja, na kusababisha mgawanyiko wa kudumu kwenye mnyororo. Kidhana, hili linawezekana kwa mshambuliaji aliye tayari kuhatarisha 34% ya jumla ya ether iliyowekwa kama dhamana. Jamii ya watumiaji italazimika kuratibu maamuzi nje ya mtandao na kukubaliana ni mlolongo upi ufuatwe, jambo ambalo litahitaji mshikamano na nguvu katika kijamii.
+
+Shambulio la **ucheleweshaji wa uthibitisho wa mwisho** huzuia mtandao kufikia masharti muhimu ya kuthibitisha sehemu za mnyororo. Bila uthibitisho wa mwisho, ni vigumu kuamini programu za kifedha zilizojengwa juu ya Ethereum. Lengo la shambulio la aina hii mara nyingi ni kuvuruga mtandao wa Ethereum kuliko kupata faida ya moja kwa moja, au labda mshambuliaji awe na mkakati wa kupata faida kwenye ushukaji wa thamani wa Ethereum.
+
+Shambulio kwa jamii linaweza kulenga kudhoofisha imani ya umma kwa Ethereum, kushusha thamani ya ether, kupunguza matumizi yake, au kudhoofisha jamii ya Ethereum ili kufanya uratibu wa nje ya mtandao kuwa mgumu zaidi.
+
+Baada ya kueleza kwa nini mshambuliaji anaweza kushambulia Ethereum, sehemu zinazofuata zinaeleza jinsi gani wanaweza kufanya hivyo.
+
+## Mbinu za Mashambulizi {#methods-of-attack}
+
+### Mashambulizi ya Safu ya 0 {#layer-0}
+
+Kwanza kabisa, watu ambao hawashiriki moja kwa moja katika mtandao wa Ethereum (kupitia kuendesha programu za wateja) wanaweza kushambulia kwa kulenga safu ya kijamii (Layer 0). Safu ya 0 ndiyo msingi ambao Ethereum imejengwa juu yake, na kwa hivyo inawakilisha sehemu inayoweza kushambuliwa yenye madhara yanayoweza kuenea kwenye sehemu zote za mfumo. Baadhi ya mifano ni pamoja na:
+
+- Kampeni ya upotoshaji inayoweza kuharibu imani ambayo jumuiya inayo kwa ramani ya maendeleo ya Ethereum, timu za wasanidi, programu, n.k. Hii inaweza kupunguza idadi ya watu walioko tayari kushiriki katika kulinda mtandao, na hivyo kudhoofisha ugatuzi na usalama wa kiuchumi wa kripto.
+
+- Mashambulizi ya moja kwa moja au vitisho dhidi ya jamii ya wasanidi. Hili linaweza kusababisha baadhi ya wasanidi kuacha kwa hiari, na hatimaye kupunguza kasi ya maendeleo ya Ethereum.
+
+- Kanuni kali kupita kiasi zinaweza pia kuchukuliwa kama shambulio la Safu ya 0, kwa kuwa zinaweza kuondoa motisha haraka ya ushiriki na matumizi.
+
+- Upenyezaji wa watu wenye ujuzi lakini waovu ndani ya jamii ya wasanidi, ambao lengo lao ni kuchelewesha maendeleo kwa majadiliano yasiyo na tija, kuchelewesha maamuzi muhimu, kuunda taka ya kidijitali, n.k.
+
+- Rushwa kwa wachezaji muhimu katika mfumo wa Ethereum ili kushawishi maamuzi.
+
+Kinachofanya mashambulizi haya kuwa hatari zaidi ni kwamba mara nyingi hayahitaji mtaji mkubwa au ujuzi wa juu wa kiufundi. Shambulio la Safu ya 0 linaweza kuwa kizidishi cha shambulio la kripto kiuchumi. Kwa mfano, iwapo udhibiti wa taarifa au kurudishwa nyuma kwa uthibitisho wa mwisho vitafanywa na mshikiliaji mkubwa mwenye nia mbaya, kudhoofisha safu ya kijamii kunaweza kufanya iwe vigumu zaidi kuratibu mwitikio wa jumuiya nje ya mfumo rasmi.
+
+Kujilinda dhidi ya mashambulizi ya Layer 0 si jambo rahisi, lakini kanuni za msingi zinaweza kuwekwa. Moja wapo ni kuhakikisha kuwa kuna uwiano mzuri wa taarifa sahihi dhidi ya kelele za upotoshaji kuhusu Ethereum, zinazoundwa na kusambazwa na wanajamii waaminifu kupitia blogu, majukwaa ya Discord, maelezo ya viwango, vitabu, podikasti na YouTube. Hapa ethereum.org tunajitahidi sana kudumisha taarifa sahihi na kuzitafsiri katika lugha nyingi kadri inavyowezekana. Kusambaza taarifa sahihi na picha za kuchekesha nyingi ni njia bora ya kujikinga na upotoshaji.
+
+Ngome nyingine muhimu dhidi ya mashambulizi ya kijamii ni kuwa na tamko la wazi la dhamira na utaratibu wa utawala. Ethereum imejiweka kama kinara wa ugatuzi na usalama miongoni mwa safu ya 1 ya mikataba mahiri, huku pia ikithamini sana uwezo wa kupanuka na uendelevu. Haijalishi tofauti zipi zitakazojitokeza katika jamii ya Ethereum, kanuni hizi kuu hubaki zikiheshimiwa kwa kiwango cha juu kabisa. Kutathmini simulizi kwa kuzingatia kanuni hizi, na kuchambua mizunguko ya mapitio katika mchakato wa EIP (Ethereum Improvement Proposal), kunaweza kusaidia jamii kutofautisha waigizaji wazuri na wabaya, na kupunguza nafasi ya waharibifu kuathiri mwelekeo wa baadaye wa Ethereum.
+
+Mwisho, ni muhimu jamii ya Ethereum ibaki wazi na yenye kukaribisha washiriki wote. Jumuiya yenye wahakiki na upekee huwa ni rahisi kushambuliwa kijamii kwa sababu ni rahisi kujenga simulizi za “sisi na wao”. Ubagauzi wa kikabila na imani kwamba sarafu moja ndiyo pekee yenye thamani ya kweli na kwamba zote zingine hazina maana au ni udanganyifu huumiza jamii na kudhoofisha usalama wa safu ya 0. Wana-Ethereum wenye maslahi ya moja kwa moja katika usalama wa mtandao wanapaswa kuangalia mwenendo wao mtandaoni na katika maisha halisi kama mchango wa moja kwa moja katika usalama wa safu ya 0 la Ethereum.
+
+### Kushambulia Itifaki {#attacking-the-protocol}
+
+Mtu yeyote anaweza kuendesha programu ya mteja ya Ethereum. Ili kumuongeza mthibitishaji kwa mteja, mtumiaji anatakiwa kuweka ether 32 kwenye mkataba wa amana. Mthibitishaji humruhusu mtumiaji kushiriki kikamilifu katika usalama wa mtandao wa Ethereum kwa kupendekeza na kuthibitisha vitalu vipya. Mthibitishaji sasa ana sauti ambayo anaweza kuitumia kuathiri maudhui ya baadaye ya blockchain - anaweza kufanya hivyo kwa uaminifu na kukuza akiba yake ya ether kupitia zawadi, au anaweza kujaribu kudanganya mchakato kwa manufaa yake binafsi, akihatarisha amana yake. Njia moja wapo ya kushambulia ni kujikusanyia sehemu kubwa zaidi ya jumla ya amana kisha kuitumia kuwazidi kura wathibitishaji waaminifu. Kadri mshambuliaji anavyodhibiti sehemu kubwa ya dhamana, ndivyo nguvu yake ya kupiga kura inavyoongezeka, hasa kwenye hatua fulani za kiuchumi ambazo tutazichunguza baadaye. Hata hivyo, washambuliaji wengi hawawezi kukusanya ether za kutosha kushambulia kwa njia hii, kwa hivyo badala yake hutumia mbinu za hila kushawishi wengi waaminifu wachukue hatua fulani.
+
+Kimsingi, mashambulizi yote ya wale wenye dhamana ndogo ni mabadiliko ya hila ya aina mbili za mienendo mibaya ya wathibitishaji: kutokuwa na shughuli za kutosha (kushindwa kuthibitisha/kupendekeza au kufanya hivyo kwa kuchelewa) au kuwa na shughuli kupita kiasi (kupendekeza/kuthibitisha mara nyingi mno ndani ya nafasi moja). Katika hali zao za kawaida kabisa, vitendo hivi hushughulikiwa kirahisi na algoriti ya uchaguzi wa uma na safu ya motisha, lakini kuna mbinu za ujanja ambazo zinaweza kumsaidia mshambuliaji kuchezea mfumo kwa manufaa yake.
+
+### Mashambulizi kwa kutumia kiasi kidogo cha ETH {#attacks-by-small-stakeholders}
+
+#### reorgs {#reorgs}
+
+Machapisho kadhaa yameelezea mashambulizi dhidi ya Ethereum ambayo yanaweza kusababisha reorgs au ucheleweshaji wa ukamilishaji kwa kutumia sehemu ndogo tu ya jumla ya Eth iliyowekwa kwenye dhamana. Mashambulizi haya kwa kawaida hutegemea mshambuliaji kuficha taarifa fulani kutoka kwa wathibitishaji wengine na kisha kuziachia kwa namna ya hila na/au katika muda muafaka. Lengo lao mara nyingi ni kuondoa baadhi ya vitalu vya kweli kutoka kwenye mlolongo rasmi. [Neuder et al 2020](https://arxiv.org/pdf/2102.02247.pdf) walionyesha jinsi mthibitishaji mshambuliaji anaweza kuunda na kuthibitisha kwa kitalu (B) kwa nafasi fulani `n+1` lakini akakataa kukisambaza kwa nodi nyingine kwenye mtandao. Badala yake, huifadhi kitalu hiko kilichothibitishwa hadi nafasi inayofuata `n+2`. Mthibitishaji mwaminifu hupendekeza kitalu (C) kwa nafasi ya `n+2`. Wakati huohuo, mshambuliaji anaweza kuachia kitalu (B) chake alichokizuia pamoja na uthibitisho wake aliokuwa ameuficha, na pia kuthibitisha kuwa `B` ndio kichwa cha mlolongo kwa kura zake za nafasi `n+2`, na hivyo kukataa kuwepo kwa kitalu `C` ambacho ni cha ukweli. Wakati kitalu `D` ambacho ni cha kweli kinapotolewa, algoriti ya kuchagua tawi inaona `D` ikijengwa juu ya `B` ikiwa nzito zaidi kuliko `D` kujengwa juu ya `C`. Kwa hivyo, mshambuliaji atakuwa ameweza kuondoa bloku `C` ambayo ni ya kweli katika nafasi `n+2` kutoka kwenye mlolongo rasmi kwa kutumia reorg ya bloku moja ya aina ya ex‑ante. [Mshambuliaji mwenye 34%](https://www.youtube.com/watch?v=6vzXwwk12ZE) ya dhamana ana nafasi kubwa ya kufanikisha shambulio hili, kama ilivyoelezwa kwenye [makala hii](https://notes.ethereum.org/plgVdz-ORe-fGjK06BZ_3A#Fork-choice-by-block-slot-pair). Kidhana, hata hivyo, shambulio hili linaweza kujaribiwa kwa dhamana ndogo zaidi. [Neuder et al 2020](https://arxiv.org/pdf/2102.02247.pdf) alieleza shambulio hili likifanya kazi kwa dhamana ya 30%, lakini baadaye ikaonyeshwa kuwa linawezekana kwa [2% ya jumla ya dhamana](https://arxiv.org/pdf/2009.04987.pdf) na hata kwa [mthibitishaji mmoja](https://arxiv.org/abs/2110.10086#) tu akitumia mbinu za usawa ambazo tutazichunguza katika sehemu inayofuata.
+
+
+
+Mchoro wa kifikra unaoonyesha shambulio la reorg ya bloku moja lililoelezwa hapo juu (limechukuliwa na kubadilishwa kutoka https://notes.ethereum.org/plgVdz-ORe-fGjK06BZ_3A#Fork-choice-by-block-slot-pair)
+
+Shambulio lililosukwa kwa ustadi zaidi linaweza kugawanya kundi la wathibitishaji waaminifu katika makundi tofauti yenye mitazamo tofauti kuhusu kichwa cha mlolongo. Hii inajulikana kama **ushambuliaji wa usawa**. Mshambuliaji husubiri nafasi yake ya kupendekeza bloku, na inapofika, hutoa taarifa mbili zinazokinzana na kupendekeza bloku mbili tofauti. Anatuma bloku moja kwa nusu ya kundi la wathibitishaji waaminifu na bloku nyingine kwa nusu iliyosalia. Kitendo cha kutoa taarifa zinazokinzana kingebainika na algoriti ya kuchagua tawi, na mpangaji wa bloku angeadhibiwa na kuondolewa kwenye mtandao, lakini bloku hizo mbili zingebaki zipo na kila moja ikiwa na takribani nusu ya wathibitishaji wakithibitisha tawi husika. Wakati huohuo, wathibitishaji waovu waliobaki wanazuia uthibitisho wao. Kisha, kwa kuachia uthibitisho unaounga mkono tawi fulani kwa idadi ya kutosha ya wathibitishaji wakati tu algoriti ya kuchagua tawi inapotekelezwa, wanapindua uzito wa jumla wa uthibitisho kuunga mkono tawi moja au jingine. Hii inaweza kuendelea bila kikomo, huku wathibitishaji washambuliaji wakidumisha mgawanyiko sawa wa wathibitishaji kwenye matawi hayo mawili. Kwa kuwa hakuna tawi linaloweza kupata wingi wa 2/3, mtandao hautakamilisha.
+
+**Mashambulizi ya kurukaruka** yanafanana. Kura zinashikiliwa tena na wathibitishaji washambuliaji. Badala ya kuziachia kura ili kudumisha mgawanyiko sawa kati ya matawi mawili, wanazitumia kura zao katika nyakati muafaka kuhalalisha checkpoints zinazobadilishana kati ya tawi A na tawi B. Kubadilishana huku kwa uhalalishaji kati ya matawi mawili kunazuia kuwepo kwa jozi za checkpoints za chanzo na shabaha zilizohalalishwa ambazo zinaweza kukamilishwa kwenye mlolongo wowote, na hivyo kusitisha finality.
+
+
+
+Mashambulizi ya kurukaruka na ya usawa yote hutegemea mshambuliaji kuwa na mamlaka juu ya muda wa ujumbe kwenye mtandao, jambo ambalo si la kawaida. Hata hivyo, ulinzi umejengwa ndani ya itifaki kupitia utoaji wa uzito wa ziada kwa ujumbe unaowasili haraka ukilinganisha na wa taratibu. Hii hujulikana kama [Uongezaji uzito kwa mpangaji wa bloku](https://github.com/ethereum/consensus-specs/pull/2730). Ili kujilinda dhidi ya mashambulizi ya bouncing, algoriti ya kuchagua tawi ilisahihishwa ili kuhakikisha kwamba checkpoint ya hivi karibuni iliyohalalishwa inaweza kubadilishwa na ile ya mlolongo mbadala tu katika [1/3 ya mwanzo wa nafasi za kila epoch](https://ethresear.ch/t/prevention-of-bouncing-attack-on-ffg/6114). Sharti hili linazuia mshambuliaji kuhifadhi kura ili azitumie baadaye - algoriti ya kuchagua tawi hubaki ikishikilia checkpoint iliyoichagua katika 1/3 ya mwanzo wa epoch, kipindi ambacho wathibitishaji wengi waaminifu huwa tayari wamepiga kura.
+
+Kwa pamoja, hatua hizi zinaunda mazingira ambayo mpendekeza bloku mwaminifu anatoa bloku yake kwa haraka mara baada ya nafasi kuanza, kisha kunakuwa na kipindi cha takribani 1/3 ya nafasi (sekunde 4) ambapo bloku mpya inaweza kusababisha algoriti ya kuchagua tawi kubadilisha blockchain. Baada ya muda huo kuisha, uthibitisho unaokuja kutoka kwa wathibitishaji wa polepole hupunguzwa uzito ukilinganisha na ule uliowasili mapema. Hii inapendelea sana wapendekezaji na wathibitishaji wa haraka katika kubainisha mwanzo wa mnyororo na inapunguza kwa kiasi kikubwa uwezekano wa shambulio la kusawazisha au kudunda.
+
+Inafaa kukumbuka, kwamba uongezaji wa wapendekezaji pekee hulinda dhidi ya “upangaji upya wa bei nafuu”, yaani, yale yanayojaribiwa na mshambulizi mwenye hisa ndogo. Kwa hakika, uongezaji wa wapendekezaji wenyewe unaweza kudhibitiwa na washikadau wakubwa. Waandishi wa [chapisho hili](https://ethresear.ch/t/change-fork-choice-rule-to-mitigate-balancing-and-reorging-attacks/11127) wanaelezea jinsi mshambulizi mwenye hisa ya 7% anaweza kutumia kura zake kimkakati ili kuwahadaa wathibitishaji waaminifu kujenga kwenye mgawanyiko wao, na kuondoa bloku ya kweli. Shambulio hili lilibuniwa kwa kudhani hali bora za muda wa kusubiri ambazo hazina uwezekano mkubwa. Uwezekano bado ni mdogo sana kwa mshambulizi, na hisa kubwa pia inamaanisha mtaji zaidi uko hatarini na kizuizi kikubwa cha kiuchumi.
+
+[Shambulio la kusawazisha linalolenga sheria ya LMD haswa](https://ethresear.ch/t/balancing-attack-lmd-edition/11853) lilipendekezwa pia, ambalo lilipendekezwa kuwa linawezekana licha ya uongezaji wa wapendekezaji. Mshambulizi huweka minyororo miwili inayoshindana kwa kutoa mapendekezo ya bloku yanayokinzana na kusambaza kila bloku kwa takriban nusu ya mtandao kila mmoja, na kuweka usawa wa takriban kati ya migawanyiko. Kisha, wathibitishaji wanaoshirikiana hutoa kura zinazokinzana, wakipanga wakati ili nusu ya mtandao ipokee kura zao za Mgawanyiko `A` kwanza na nusu nyingine ipokee kura zao za Mgawanyiko `B` kwanza. Kwa kuwa sheria ya LMD inatupa uthibitishaji wa pili na kuweka tu wa kwanza kwa kila mthibitishaji, nusu ya mtandao huona kura za `A` na hakuna za `B`, na nusu nyingine huona kura za `B` na hakuna za `A`. Waandishi wanaelezea sheria ya LMD ikimpa adui “nguvu ya ajabu” ya kufanya shambulio la kusawazisha.
+
+Njia hii ya mashambulizi ya LMD ilifungwa kwa [kusasisha algoriti ya kuchagua mgawanyiko](https://github.com/ethereum/consensus-specs/pull/2845) ili iwatupilie mbali kabisa wathibitishaji wanaokinzana kutoka kwa uzingatiaji wa uchaguzi wa mgawanyiko. Wathibitishaji wanaokinzana pia ushawishi wao wa baadaye hupunguzwa na algoriti ya kuchagua mgawanyiko. Hii inazuia shambulio la kusawazisha lililoelezwa hapo juu huku pia ikidumisha uwezo wa kustahimili mashambulizi ya avalanche.
+
+Aina nyingine ya shambulio, inayoitwa [**mashambulizi ya avalanche**](https://ethresear.ch/t/avalanche-attack-on-proof-of-stake-ghost/11854/3), ilielezewa katika [karatasi ya Machi 2022](https://arxiv.org/pdf/2203.01315.pdf). Ili kufanya shambulio la avalanche, mshambulizi anahitaji kudhibiti wapendekezaji kadhaa wa bloku mfululizo. Katika kila nafasi ya pendekezo la bloku, mshambulizi huzuia bloku yake, akizikusanya hadi mnyororo wa kweli ufikie uzito sawa wa mti mdogo na bloku zilizozuiliwa. Kisha, bloku zilizozuiliwa hutolewa ili zikinzane kwa kiwango cha juu. Waandishi wanapendekeza kuwa uongezaji wa wapendekezaji - ulinzi mkuu dhidi ya mashambulizi ya kusawazisha na kudunda - haulindi dhidi ya aina fulani za mashambulizi ya avalanche. Hata hivyo, waandishi pia walionyesha shambulio hilo kwenye toleo la kubuniwa sana la algoriti ya kuchagua mgawanyiko ya Ethereum (walitumia GHOST bila LMD).
+
+Shambulio la avalanche linapunguzwa na sehemu ya LMD ya algoriti ya kuchagua mgawanyiko ya LMD-GHOST. LMD inamaanisha “inayoendeshwa na ujumbe wa hivi karibuni” na inarejelea jedwali linalohifadhiwa na kila mthibitishaji lenye ujumbe wa hivi karibuni uliopokelewa kutoka kwa wathibitishaji wengine. Sehemu hiyo inasasishwa tu ikiwa ujumbe mpya unatoka kwenye nafasi ya baadaye kuliko ile iliyopo tayari kwenye jedwali kwa mthibitishaji fulani. Kwa vitendo, hii inamaanisha kuwa katika kila nafasi, ujumbe wa kwanza uliopokelewa ndio unaokubaliwa na ujumbe wowote wa ziada ni ukinzani wa kupuuzwa. Kwa maneno mengine, wateja wa makubaliano hawahesabu ukinzani - wanatumia ujumbe wa kwanza kufika kutoka kwa kila mthibitishaji na ukinzani hutupwa tu, na kuzuia mashambulizi ya avalanche.
+
+Kuna maboresho mengine kadhaa ya baadaye yanayowezekana kwa sheria ya kuchagua mgawanyiko ambayo yanaweza kuongeza usalama unaotolewa na uongezaji wa wapendekezaji. Moja ni [view-merge](https://ethresear.ch/t/view-merge-as-a-replacement-for-proposer-boost/13739), ambapo wathibitishaji husitisha mtazamo wao wa uchaguzi wa mgawanyiko sekunde `n` kabla ya kuanza kwa nafasi na kisha mpendekezaji husaidia kusawazisha mtazamo wa mnyororo kwenye mtandao mzima. Boresho jingine linalowezekana ni [umwisho wa nafasi moja](https://notes.ethereum.org/@vbuterin/single_slot_finality), ambalo hulinda dhidi ya mashambulizi yanayotegemea muda wa ujumbe kwa kukamilisha mnyororo baada ya nafasi moja tu.
+
+#### Ucheleweshaji wa Umwisho {#finality-delay}
+
+[Karatasi ileile](https://econcs.pku.edu.cn/wine2020/wine2020/Workshop/GTiB20_paper_8.pdf) iliyoelezea kwa mara ya kwanza shambulio la gharama nafuu la kupanga upya bloku moja pia ilielezea shambulio la ucheleweshaji wa umwisho (yaani “kushindwa kwa uhai”) ambalo linategemea mshambulizi kuwa mpendekezaji wa bloku kwa bloku ya mpaka wa epoch. Hii ni muhimu kwa sababu bloku hizi za mpaka wa epoch huwa vituo vya ukaguzi ambavyo Casper FFG hutumia kukamilisha sehemu za mnyororo. Mshambulizi huzuia tu bloku yake hadi wathibitishaji waaminifu wa kutosha watumie kura zao za FFG kwa kupendelea bloku ya awali ya mpaka wa epoch kama lengo la sasa la ukamilishaji. Kisha wanatoa bloku yao iliyozuiliwa. Wanathibitisha bloku yao na wathibitishaji waaminifu waliobaki pia wanafanya hivyo, na kuunda migawanyiko yenye vituo tofauti vya ukaguzi. Ikiwa walipanga muda vizuri, watazuia umwisho kwa sababu hakutakuwa na wingi wa 2/3 unaothibitisha mgawanyiko wowote. Kadiri hisa inavyokuwa ndogo, ndivyo muda unavyohitaji kuwa sahihi zaidi kwa sababu mshambulizi hudhibiti thibitisho chache moja kwa moja, na ndivyo uwezekano wa mshambulizi kudhibiti mthibitishaji anayependekeza bloku fulani ya mpaka wa epoch unavyopungua.
+
+#### Mashambulizi ya masafa marefu {#long-range-attacks}
+
+Pia kuna aina ya shambulio mahususi kwa minyororo ya bloku ya uthibitisho wa hisa ambayo inahusisha mthibitishaji aliyeshiriki katika bloku ya mwanzo kudumisha mgawanyiko tofauti wa mnyororo wa bloku kando ya ule wa kweli, hatimaye kuwashawishi wathibitishaji waaminifu kuhamia kwake wakati fulani unaofaa baadaye sana. Aina hii ya shambulio haiwezekani kwenye Ethereum kwa sababu ya kifaa cha umwisho kinachohakikisha wathibitishaji wote wanakubaliana juu ya hali ya mnyororo wa kweli kwa vipindi vya kawaida (“vituo vya ukaguzi”). Utaratibu huu rahisi hupunguza nguvu za washambuliaji wa masafa marefu kwa sababu wateja wa Ethereum hawatapanga upya bloku zilizokamilishwa. Nodi mpya zinazojiunga na mtandao hufanya hivyo kwa kupata hashi ya hali ya hivi karibuni inayoaminika (kituo cha ukaguzi cha “[udhaifu wa kibinafsi](https://blog.ethereum.org/2014/11/25/proof-stake-learned-love-weak-subjectivity/)”) na kuitumia kama bloku bandia ya mwanzo ya kujenga juu yake. Hii inaunda 'lango la uaminifu' kwa nodi mpya inayoingia kwenye mtandao kabla ya kuanza kuthibitisha habari yenyewe.
+
+#### Kukataliwa kwa Huduma {#denial-of-service}
+
+Utaratibu wa PoS wa Ethereum huchagua mthibitishaji mmoja kutoka kwa seti nzima ya wathibitishaji kuwa mpendekezaji wa bloku katika kila nafasi. Hii inaweza kukokotwa kwa kutumia kazi inayojulikana hadharani na inawezekana kwa adui kumtambua mpendekezaji wa bloku anayefuata mapema kidogo kabla ya pendekezo lake la bloku. Kisha, mshambulizi anaweza kumsumbua mpendekezaji wa bloku kwa barua taka ili kuwazuia kubadilishana habari na wenzao. Kwa mtandao wote, ingeonekana kuwa mpendekezaji wa bloku hakuwa hewani na nafasi ingebaki tupu. Hii inaweza kuwa aina ya udhibiti dhidi ya wathibitishaji maalum, kuwazuia kuongeza habari kwenye mnyororo wa bloku. Utekelezaji wa chaguzi za kiongozi mmoja wa siri (SSLE) au chaguzi za kiongozi zisizo za siri moja utapunguza hatari za DoS kwa sababu ni mpendekezaji wa bloku pekee anayejua kuwa amechaguliwa na uchaguzi haujulikani mapema. Hii bado haijatekelezwa, lakini ni eneo tendaji la [utafiti na maendeleo](https://ethresear.ch/t/secret-non-single-leader-election/11789).
+
+Yote haya yanaashiria ukweli kwamba ni vigumu sana kushambulia Ethereum kwa mafanikio ukiwa na hisa ndogo. Mashambulizi yanayowezekana ambayo yameelezwa hapa yanahitaji algoriti ya kubuniwa ya kuchagua mgawanyiko, hali za mtandao zisizowezekana, au njia za mashambulizi tayari zimefungwa na viraka vidogo kiasi kwenye programu ya mteja. Hii, bila shaka, haiondoi uwezekano wa kuwepo kwa zero-days, lakini inaonyesha kiwango cha juu sana cha uwezo wa kiufundi, ujuzi wa safu ya makubaliano na bahati inayohitajika kwa mshambulizi mwenye hisa ndogo kuwa na ufanisi. Kwa mtazamo wa mshambulizi, dau lao bora linaweza kuwa kukusanya ether nyingi iwezekanavyo na kurudi wakiwa na sehemu kubwa zaidi ya hisa yote.
+
+### Washambuliaji wanaotumia >= 33% ya hisa yote {#attackers-with-33-stake}
+
+Mashambulizi yote yaliyotajwa hapo awali katika makala haya yana uwezekano mkubwa wa kufanikiwa wakati mshambulizi ana ether nyingi zaidi iliyowekwa hisa ya kupigia kura, na wathibitishaji wengi zaidi ambao wanaweza kuchaguliwa kupendekeza bloku katika kila nafasi. Kwa hiyo, mthibitishaji hasidi anaweza kulenga kudhibiti ether nyingi iwezekanavyo iliyowekwa hisa.
+
+33% ya ether iliyowekwa hisa ni kigezo kwa mshambulizi kwa sababu kwa kiasi chochote kikubwa kuliko hiki wana uwezo wa kuzuia mnyororo kukamilika bila kulazimika kudhibiti kwa makini matendo ya wathibitishaji wengine. Wanaweza tu kutoweka wote pamoja. Ikiwa 1/3 au zaidi ya ether iliyowekwa hisa inathibitisha kwa nia mbaya au inashindwa kuthibitisha, basi wingi wa 2/3 hauwezi kuwepo na mnyororo hauwezi kukamilika. Ulinzi dhidi ya hili ni uvujaji wa kutotenda kazi. Uvujaji wa kutotenda kazi huwatambua wathibitishaji wale wanaoshindwa kuthibitisha au wanaothibitisha kinyume na wengi. Ether iliyowekwa hisa inayomilikiwa na wathibitishaji hawa wasiothibitisha hupunguzwa polepole hadi hatimaye kwa pamoja wanawakilisha chini ya 1/3 ya jumla ili mnyororo uweze kukamilika tena.
+
+Madhumuni ya uvujaji wa kutotenda kazi ni kuufanya mnyororo ukamilike tena. Hata hivyo, mshambulizi pia hupoteza sehemu ya ether yake iliyowekwa hisa. Kutotenda kazi kwa kudumu kwa wathibitishaji wanaowakilisha 33% ya ether yote iliyowekwa hisa ni ghali sana ingawa wathibitishaji hawakatwi.
+
+Tukichukulia kuwa mtandao wa Ethereum haufuatani (yaani, kuna ucheleweshaji kati ya ujumbe kutumwa na kupokelewa), mshambulizi anayedhibiti 34% ya hisa yote anaweza kusababisha umwisho maradufu. Hii ni kwa sababu mshambulizi anaweza kutoa kauli zinazokinzana anapochaguliwa kuwa mzalishaji wa bloku, kisha apige kura mara mbili na wathibitishaji wake wote. Hii inaunda hali ambapo mgawanyiko wa mnyororo wa bloku unakuwepo, kila mmoja ukiwa na 34% ya ether iliyowekwa hisa ikipigia kura. Kila mgawanyiko unahitaji tu 50% ya wathibitishaji waliobaki kupiga kura kuunga mkono ili migawanyiko yote miwili iungwe mkono na wingi mkuu, ambapo minyororo yote miwili inaweza kukamilika (kwa sababu 34% ya wathibitishaji wa washambuliaji + nusu ya 66% iliyobaki = 67% kwa kila mgawanyiko). Bloku zinazoshindana zingelazimika kupokelewa na takriban 50% ya wathibitishaji waaminifu kwa hivyo shambulio hili linawezekana tu wakati mshambulizi ana kiwango fulani cha udhibiti juu ya muda wa ujumbe unaosambaa kwenye mtandao ili waweze kusukuma nusu ya wathibitishaji waaminifu kwenye kila mnyororo. Mshambulizi bila shaka angeharibu hisa yake yote (34% ya ~milioni 10 za ether na seti ya leo ya wathibitishaji) ili kufikia umwisho huu maradufu kwa sababu 34% ya wathibitishaji wake wangekuwa wakipiga kura mara mbili kwa wakati mmoja - kosa linaloweza kukatwa na adhabu ya juu zaidi ya uwiano. Ulinzi dhidi ya shambulio hili ni gharama kubwa sana ya kuharibu 34% ya ether yote iliyowekwa hisa. Kupona kutokana na shambulio hili kungehitaji jamii ya Ethereum kuratibu “nje ya bendi” na kukubaliana kufuata mmoja wa migawanyiko na kupuuza mwingine.
+
+### Washambuliaji wanaotumia ~50% ya hisa yote {#attackers-with-50-stake}
+
+Kwa 50% ya ether iliyowekwa hisa, kikundi hasidi cha wathibitishaji kinaweza kinadharia kugawanya mnyororo katika migawanyiko miwili ya ukubwa sawa na kisha kutumia tu hisa yao yote ya 50% kupiga kura kinyume na seti ya wathibitishaji waaminifu, na hivyo kudumisha migawanyiko miwili na kuzuia umwisho. Uvujaji wa kutotenda kazi kwenye migawanyiko yote miwili hatimaye ungesababisha minyororo yote miwili kukamilika. Katika hatua hii, chaguo pekee ni kutegemea urejesho wa kijamii.
+
+Haiwezekani sana kwamba kundi la wathibitishaji hasidi lingeweza kudhibiti kwa usahihi 50% ya hisa yote kwa kuzingatia kiwango cha mabadiliko katika idadi ya wathibitishaji waaminifu, muda wa kusubiri wa mtandao n.k - gharama kubwa ya kufanya shambulio kama hilo pamoja na uwezekano mdogo wa kufanikiwa inaonekana kuwa kizuizi kikubwa kwa mshambulizi mwenye busara, haswa wakati uwekezaji mdogo wa ziada katika kupata _zaidi ya_ 50% unafungua nguvu nyingi zaidi.
+
+Kwa >50% ya hisa yote mshambulizi anaweza kutawala algoriti ya kuchagua mgawanyiko. Katika kesi hii, mshambulizi angeweza kuthibitisha kwa kura ya wengi, na kuwapa udhibiti wa kutosha kufanya upangaji upya mfupi bila kuhitaji kuwahadaa wateja waaminifu. Wathibitishaji waaminifu wangefuata mkondo kwa sababu algoriti yao ya kuchagua mgawanyiko pia ingeona mnyororo unaopendelewa na mshambulizi kama mzito zaidi, kwa hivyo mnyororo ungeweza kukamilika. Hii inamwezesha mshambulizi kudhibiti miamala fulani, kufanya upangaji upya wa masafa mafupi na kutoa MEV ya juu zaidi kwa kupanga upya bloku kwa manufaa yao. Ulinzi dhidi ya hili ni gharama kubwa ya hisa ya wengi (kwa sasa chini kidogo ya dola bilioni 19 za Kimarekani) ambayo inawekwa hatarini na mshambulizi kwa sababu safu ya kijamii ina uwezekano wa kuingilia kati na kupitisha mgawanyiko wa wachache waaminifu, na kupunguza thamani ya hisa ya mshambulizi kwa kiasi kikubwa.
+
+### Washambuliaji wanaotumia >=66% ya hisa yote {#attackers-with-66-stake}
+
+Mshambulizi mwenye 66% au zaidi ya ether yote iliyowekwa hisa anaweza kukamilisha mnyororo wake anaopendelea bila kulazimisha wathibitishaji wowote waaminifu. Mshambulizi anaweza tu kupiga kura kwa mgawanyiko wake anaopendelea na kisha kuukamilisha, kwa sababu tu wanaweza kupiga kura na wingi mkuu usio waaminifu. Kama mshikadau mwenye wingi mkuu, mshambulizi angekuwa akidhibiti yaliyomo kwenye bloku zilizokamilishwa kila wakati, akiwa na uwezo wa kutumia, kurudisha nyuma na kutumia tena, kudhibiti miamala fulani na kupanga upya mnyororo apendavyo. Kwa kununua ether ya ziada ili kudhibiti 66% badala ya 51%, mshambulizi ananunua uwezo wa kufanya upangaji upya wa baada ya tukio na ugeuzaji wa umwisho (yaani, kubadilisha yaliyopita na kudhibiti yajayo). Ulinzi pekee wa kweli hapa ni gharama kubwa sana ya 66% ya ether yote iliyowekwa hisa, na chaguo la kutegemea safu ya kijamii kuratibu upitishaji wa mgawanyiko mbadala. Tunaweza kuchunguza hili kwa undani zaidi katika sehemu inayofuata.
+
+## Watu: mstari wa mwisho wa ulinzi {#people-the-last-line-of-defense}
+
+Ikiwa wathibitishaji wasio waaminifu watafanikiwa kukamilisha toleo lao wanalopendelea la mnyororo, jamii ya Ethereum inawekwa katika hali ngumu. Mnyororo wa kikanuni unajumuisha sehemu isiyo ya uaminifu iliyojikita katika historia yake, huku wathibitishaji waaminifu wanaweza kuishia kuadhibiwa kwa kuthibitisha mnyororo mbadala (waaminifu). Kumbuka kuwa mnyororo uliokamilishwa lakini usio sahihi unaweza pia kutokea kutokana na hitilafu katika mteja wa wengi. Mwishowe, suluhisho la mwisho ni kutegemea safu ya kijamii - Safu ya 0 - kutatua hali hiyo.
+
+Moja ya nguvu za makubaliano ya PoS ya Ethereum ni kwamba kuna [mikakati mbalimbali ya kujihami](https://youtu.be/1m12zgJ42dI?t=1712) ambayo jamii inaweza kutumia inapokabiliwa na shambulio. Jibu dogo linaweza kuwa kuwaondoa kwa nguvu wathibitishaji wa washambuliaji kutoka kwenye mtandao bila adhabu yoyote ya ziada. Ili kuingia tena kwenye mtandao mshambulizi angelazimika kujiunga na foleni ya uanzishaji ambayo inahakikisha seti ya wathibitishaji inakua polepole. Kwa mfano, kuongeza wathibitishaji wa kutosha kuongeza maradufu kiasi cha ether iliyowekwa hisa huchukua takriban siku 200, na kuwapa wathibitishaji waaminifu siku 200 kabla ya mshambulizi kujaribu shambulio lingine la 51%. Hata hivyo, jamii inaweza pia kuamua kumwadhibu mshambulizi vikali zaidi, kwa kubatilisha zawadi za zamani au kuchoma sehemu fulani (hadi 100%) ya mtaji wao uliowekwa hisa.
+
+Licha ya adhabu yoyote anayopewa mshambulizi, jamii pia inapaswa kuamua pamoja ikiwa mnyororo usio waaminifu, licha ya kuwa ndio unaopendelewa na algoriti ya kuchagua mgawanyiko iliyowekwa kwenye wateja wa Ethereum, kwa kweli ni batili na kwamba jamii inapaswa kujenga juu ya mnyororo wa kweli badala yake. Wathibitishaji waaminifu wanaweza kwa pamoja kukubaliana kujenga juu ya mgawanyiko unaokubaliwa na jamii wa mnyororo wa bloku wa Ethereum ambao unaweza, kwa mfano, kuwa umejitenga na mnyororo wa kikanuni kabla ya shambulio kuanza au wathibitishaji wa washambuliaji kuondolewa kwa nguvu. Wathibitishaji waaminifu wangehamasishwa kujenga kwenye mnyororo huu kwa sababu wangeepuka adhabu zinazotolewa kwao kwa kushindwa (ipasavyo) kuthibitisha mnyororo wa mshambulizi. Majukwaa ya kubadilishana, njia za kuingia na programu zilizojengwa kwenye Ethereum labda zingependelea kuwa kwenye mnyororo wa kweli na zingefuata wathibitishaji waaminifu hadi kwenye mnyororo wa bloku wa kweli.
+
+Hata hivyo, hii itakuwa changamoto kubwa ya utawala. Baadhi ya watumiaji na wathibitishaji bila shaka wangepoteza kutokana na kurudi kwenye mnyororo wa kweli, miamala katika bloku zilizothibitishwa baada ya shambulio inaweza kurudishwa nyuma, na kuvuruga safu ya programu, na kwa urahisi inadhoofisha maadili ya baadhi ya watumiaji ambao huwa wanaamini “msimbo ni sheria”. Majukwaa ya kubadilishana na programu huenda zimeunganisha vitendo vya nje ya mnyororo na miamala ya ndani ya mnyororo ambayo sasa inaweza kurudishwa nyuma, na kuanzisha mfululizo wa uondoaji na marekebisho ambayo itakuwa vigumu kuyafumbua kwa haki, hasa ikiwa faida haramu zimechanganywa, kuwekwa kwenye DeFi au derivatifi zingine zenye athari za pili kwa watumiaji waaminifu. Bila shaka baadhi ya watumiaji, labda hata wa kitaasisi, wangekuwa wameshanufaika na mnyororo usio waaminifu ama kwa kuwa werevu au kwa bahati, na wanaweza kupinga mgawanyiko ili kulinda faida zao. Kumekuwa na wito wa kufanya mazoezi ya jibu la jamii kwa mashambulizi ya >51% ili upunguzaji wa kuratibiwa wenye busara uweze kutekelezwa haraka. Kuna mjadala muhimu wa Vitalik kwenye ethresear.ch [hapa](https://ethresear.ch/t/timeliness-detectors-and-51-attack-recovery-in-blockchains/6925) na [hapa](https://ethresear.ch/t/responding-to-51-attacks-in-casper-ffg/6363) na kwenye Twitter [hapa](https://twitter.com/skylar_eth/status/1551798684727508992?s=20&t=oHZ1xv8QZdOgAXhxZKtHEw). Lengo la jibu la kijamii lililoratibiwa linapaswa kuwa kulenga na kuwa maalum sana kuhusu kumwadhibu mshambulizi na kupunguza athari kwa watumiaji wengine.
+
+Utawala tayari ni mada ngumu. Kusimamia jibu la dharura la Safu-0 kwa mnyororo unaokamilisha kwa njia isiyo ya uaminifu bila shaka kutakuwa changamoto kwa jamii ya Ethereum, lakini [limewahi kutokea](/ethereum-forks/#dao-fork-summary) - [mara mbili](/ethereum-forks/#tangerine-whistle) - katika historia ya Ethereum).
+
+Hata hivyo, kuna kitu cha kuridhisha katika suluhisho la mwisho kuwa katika ulimwengu halisi. Mwishowe, hata na rundo hili la ajabu la teknolojia juu yetu, ikiwa mabaya zaidi yangetokea watu halisi wangelazimika kuratibu njia yao ya kutoka.
+
+## Muhtasari {#summary}
+
+Ukurasa huu ulichunguza baadhi ya njia ambazo washambuliaji wanaweza kujaribu kutumia vibaya itifaki ya makubaliano ya uthibitisho wa hisa ya Ethereum. Upangaji upya na ucheleweshaji wa umwisho ulichunguzwa kwa washambuliaji wenye idadi inayoongezeka ya ether yote iliyowekwa hisa. Kwa ujumla, mshambulizi tajiri ana nafasi kubwa zaidi ya kufanikiwa kwa sababu hisa yake inatafsiriwa kuwa nguvu ya kupiga kura anayoweza kutumia kushawishi yaliyomo kwenye bloku za baadaye. Katika viwango fulani vya kizingiti vya ether iliyowekwa hisa, nguvu za mshambulizi huongezeka:
+
+33%: ucheleweshaji wa umwisho
+
+34%: ucheleweshaji wa umwisho, umwisho maradufu
+
+51%: ucheleweshaji wa umwisho, umwisho maradufu, udhibiti, udhibiti juu ya mustakabali wa mnyororo wa bloku
+
+66%: ucheleweshaji wa umwisho, umwisho maradufu, udhibiti, udhibiti juu ya mustakabali na zamani za mnyororo wa bloku
+
+Pia kuna aina mbalimbali za mashambulizi ya kisasa zaidi ambayo yanahitaji kiasi kidogo cha ether iliyowekwa hisa lakini yanategemea mshambulizi wa kisasa sana kuwa na udhibiti mzuri juu ya muda wa ujumbe ili kuwashawishi wathibitishaji waaminifu kwa manufaa yao.
+
+Kwa ujumla, licha ya njia hizi za mashambulizi zinazowezekana, hatari ya shambulio lenye mafanikio ni ndogo, hakika ni ndogo kuliko vielelezo vya uthibitisho wa kazi. Hii ni kwa sababu ya gharama kubwa ya ether iliyowekwa hisa iliyowekwa hatarini na mshambulizi anayelenga kuwazidi nguvu wathibitishaji waaminifu kwa nguvu zao za kupiga kura. Safu ya motisha iliyojengwa ndani ya “karoti na fimbo” inalinda dhidi ya uovu mwingi, hasa kwa washambuliaji wenye hisa ndogo. Mashambulizi ya hila zaidi ya kudunda na kusawazisha pia hayana uwezekano wa kufanikiwa kwa sababu hali halisi ya mtandao hufanya udhibiti mzuri wa utoaji wa ujumbe kwa vikundi maalum vya wathibitishaji kuwa mgumu sana kufikia, na timu za wateja zimefunga haraka njia zinazojulikana za mashambulizi ya kudunda, kusawazisha na avalanche na viraka rahisi.
+
+Mashambulizi ya 34%, 51% au 66% huenda yakahitaji uratibu wa kijamii nje ya bendi ili kuyatatua. Ingawa hii inaweza kuwa chungu kwa jamii, uwezo wa jamii kujibu nje ya bendi ni kizuizi kikubwa kwa mshambulizi. Safu ya kijamii ya Ethereum ndio kinga ya mwisho - shambulio lililofanikiwa kiufundi bado linaweza kudhibitiwa na jamii kukubaliana kupitisha mgawanyiko wa kweli. Kungekuwa na mbio kati ya mshambulizi na jamii ya Ethereum - mabilioni ya dola yaliyotumika kwenye shambulio la 66% huenda yangefutwa na shambulio la uratibu wa kijamii lililofanikiwa ikiwa lingewasilishwa haraka vya kutosha, na kumwacha mshambulizi na mifuko mizito ya ether isiyoweza kuuzika iliyowekwa hisa kwenye mnyororo unaojulikana kuwa si waaminifu na unaopuuzwa na jamii ya Ethereum. Uwezekano kwamba hili lingeishia kuwa na faida kwa mshambulizi ni mdogo vya kutosha kuwa kizuizi cha ufanisi. Hii ndiyo sababu uwekezaji katika kudumisha safu ya kijamii yenye mshikamano na maadili yaliyopangiliwa vizuri ni muhimu sana.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Toleo la kina zaidi la ukurasa huu](https://mirror.xyz/jmcook.eth/YqHargbVWVNRQqQpVpzrqEQ8IqwNUJDIpwRP7SS5FXs)
+- [Vitalik kuhusu umwisho wa suluhu](https://blog.ethereum.org/2016/05/09/on-settlement-finality/)
+- [Karatasi ya LMD GHOST](https://arxiv.org/abs/2003.03052)
+- Hati ya Utafiti ya Casper
+- [Karatasi ya Gasper](https://arxiv.org/pdf/2003.03052.pdf)
+- [Vipimo vya makubaliano ya kuongeza uzito wa mpendekezaji](https://github.com/ethereum/consensus-specs/pull/2730)
+- [Mashambulizi ya kudunda kwenye ethresear.ch](https://ethresear.ch/t/prevention-of-bouncing-attack-on-ffg/6114)
+- [Utafiti wa SSLE](https://ethresear.ch/t/secret-non-single-leader-election/11789)