`nonce``
+
+`` - _ओपनिंग टॅग, ज्यामध्ये एक कोड स्निपेट आहे_
+
+nonce - _भाषांतर न करण्यायोग्य मजकूर_
+
+`` - _क्लोजिंग टॅग_
+
+
+
+मूळ मजकुरात लहान केलेले टॅग देखील असतात, ज्यात फक्त संख्या असतात, याचा अर्थ त्यांचे कार्य लगेच स्पष्ट होत नाही. हे टॅग नेमके कोणते कार्य करतात हे पाहण्यासाठी तुम्ही त्यांच्यावर होव्हर करू शकता.
+
+खालील उदाहरणात, तुम्ही पाहू शकता की `<0>` टॅगवर होव्हर केल्यावर ते `` दर्शवते आणि त्यात एक कोड स्निपेट आहे, त्यामुळे या टॅगमधील सामग्रीचे भाषांतर करू नये.
+
+
+
+## लहान विरुद्ध पूर्ण रूपे/संक्षेप {#short-vs-full-forms}
+
+वेबसाइटवर अनेक संक्षेप वापरले जातात, उदा., dapps, NFT, DAO, DeFi, इ. हे संक्षेप इंग्रजीमध्ये सामान्यतः वापरले जातात आणि वेबसाइटला भेट देणारे बहुतेकजण त्यांच्याशी परिचित आहेत.
+
+कारण त्यांचे सामान्यतः इतर भाषांमध्ये स्थापित भाषांतर नसते, त्यामुळे या आणि अशाच शब्दांना हाताळण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे पूर्ण रूपाचे वर्णनात्मक भाषांतर प्रदान करणे, आणि कंसात इंग्रजी संक्षेप जोडणे.
+
+या संक्षेपांचे भाषांतर करू नका, कारण बहुतेक लोक त्यांच्याशी परिचित नसतील, आणि स्थानिक आवृत्त्या बहुतेक अभ्यागतांना जास्त अर्थपूर्ण वाटणार नाहीत.
+
+dapps चे भाषांतर कसे करावे याचे उदाहरण:
+
+- विकेंद्रित ॲप्लिकेशन्स (dapps) → _भाषांतरित पूर्ण रूप (कंसात इंग्रजी संक्षेप)_
+
+## स्थापित भाषांतर नसलेले शब्द {#terms-without-established-translations}
+
+काही शब्दांचे इतर भाषांमध्ये स्थापित भाषांतर नसण्याची शक्यता आहे, आणि ते मूळ इंग्रजी शब्दाने मोठ्या प्रमाणावर ओळखले जातात. अशा शब्दांमध्ये बहुतेक करून प्रूफ-ऑफ-वर्क, प्रूफ-ऑफ-स्टेक, बीकन चेन, स्टेकिंग, इत्यादींसारख्या नवीन संकल्पनांचा समावेश होतो.
+
+या शब्दांचे भाषांतर करणे अनैसर्गिक वाटू शकते, कारण इंग्रजी आवृत्ती इतर भाषांमध्ये देखील सामान्यतः वापरली जाते, तरीही त्यांचे भाषांतर करण्याची अत्यंत शिफारस केली जाते.
+
+त्यांचे भाषांतर करताना, सर्जनशील होण्यास, वर्णनात्मक भाषांतरे वापरण्यास, किंवा फक्त शब्दशः भाषांतर करण्यास मोकळेपणाने वागा.
+
+**बहुतेक शब्दांचे भाषांतर का केले पाहिजे, काही इंग्रजीमध्ये सोडण्याऐवजी, याचे कारण हे आहे की ही नवीन परिभाषा भविष्यात अधिक व्यापक होईल, कारण अधिक लोक Ethereum आणि संबंधित तंत्रज्ञानाचा वापर सुरू करतील.** जर आपल्याला जगभरातील अधिक लोकांना या क्षेत्रात आणायचे असेल, तर आपल्याला शक्य तितक्या जास्त भाषांमध्ये समजण्यायोग्य परिभाषा प्रदान करणे आवश्यक आहे, जरी ती आपल्याला स्वतः तयार करावी लागली तरी.\*\*
+
+## बटणे आणि CTAs {#buttons-and-ctas}
+
+वेबसाइटवर असंख्य बटणे आहेत, ज्यांचे भाषांतर इतर सामग्रीपेक्षा वेगळ्या पद्धतीने केले पाहिजे.
+
+बटण मजकूर ओळखण्यासाठी, बहुतेक स्ट्रिंगशी जोडलेले संदर्भ स्क्रीनशॉट पाहता येतात, किंवा एडिटरमधील संदर्भ तपासता येतो, ज्यात ‘’बटण’’ हा वाक्यांश समाविष्ट असतो.
+
+बटणांसाठी भाषांतर शक्य तितके लहान असावे, जेणेकरून फॉरमॅटिंगमधील विसंगती टाळता येईल. याव्यतिरिक्त, बटणाचे भाषांतर आज्ञार्थी असावे, म्हणजेच, आज्ञा किंवा विनंती सादर करणारे असावे.
+
+
+
+## सर्वसमावेशकतेसाठी भाषांतर {#translating-for-inclusivity}
+
+Ethereum.org चे अभ्यागत जगभरातून आणि वेगवेगळ्या पार्श्वभूमीतून येतात. त्यामुळे वेबसाइटवरील भाषा तटस्थ, सर्वांचे स्वागत करणारी आणि विशिष्ट गटापुरती मर्यादित नसलेली असावी.
+
+याचा एक महत्त्वाचा पैलू म्हणजे लिंग तटस्थता. हे संबोधनाची औपचारिक पद्धत वापरून, आणि भाषांतरामध्ये कोणतेही लिंग-विशिष्ट शब्द टाळून सहज साध्य करता येते.
+
+सर्वसमावेशकतेचा आणखी एक प्रकार म्हणजे कोणत्याही विशिष्ट देश, वंश किंवा प्रदेशापुरते मर्यादित न राहता, जागतिक प्रेक्षकांसाठी भाषांतर करण्याचा प्रयत्न करणे.
+
+शेवटी, भाषा सर्व प्रेक्षक आणि वयोगटांसाठी योग्य असावी.
+
+## भाषा-विशिष्ट भाषांतरे {#language-specific-translations}
+
+भाषांतर करताना, मूळ स्रोतामधून कॉपी करण्याऐवजी, तुमच्या भाषेत वापरलेले व्याकरण नियम, परंपरा आणि फॉरमॅटिंगचे पालन करणे महत्त्वाचे आहे. मूळ मजकूर इंग्रजी व्याकरण नियम आणि परंपरांचे पालन करतो, जे इतर अनेक भाषांना लागू होत नाही.
+
+तुम्हाला तुमच्या भाषेच्या नियमांची जाणीव असावी आणि त्यानुसार भाषांतर करावे. तुम्हाला मदतीची आवश्यकता असल्यास, आमच्याशी संपर्क साधा आणि आम्ही तुम्हाला तुमच्या भाषेत हे घटक कसे वापरावेत यावर काही संसाधने शोधण्यात मदत करू.
+
+विशेषतः कशाबद्दल काळजी घ्यावी याची काही उदाहरणे:
+
+### विरामचिन्हे, फॉरमॅटिंग {#punctuation-and-formatting}
+
+**मोठी लिपी (कॅपिटलायझेशन)**
+
+- वेगवेगळ्या भाषांमध्ये कॅपिटलायझेशनमध्ये मोठे फरक आहेत.
+- इंग्रजीमध्ये, शीर्षके आणि नावे, महिने आणि दिवस, भाषांची नावे, सुट्ट्या, इत्यादींमधील सर्व शब्द मोठे करणे सामान्य आहे. इतर अनेक भाषांमध्ये, हे व्याकरणाच्या दृष्टीने चुकीचे आहे, कारण त्यांचे कॅपिटलायझेशनचे नियम वेगळे आहेत.
+- काही भाषांमध्ये पुरुषवाचक सर्वनामे, नामे आणि काही विशेषणे मोठी करण्याबद्दलचे नियम देखील आहेत, जे इंग्रजीमध्ये मोठे केले जात नाहीत.
+
+**स्पेसिंग**
+
+- ऑर्थोग्राफीचे नियम प्रत्येक भाषेसाठी स्पेसच्या वापराची व्याख्या करतात. कारण स्पेस सर्वत्र वापरले जातात, हे नियम काही सर्वात वेगळे आहेत, आणि स्पेस हे सर्वात जास्त चुकीच्या पद्धतीने भाषांतरित होणाऱ्या घटकांपैकी एक आहेत.
+- इंग्रजी आणि इतर भाषांमधील स्पेसिंगमधील काही सामान्य फरक:
+ - मापनाची एकके आणि चलनांच्या आधी स्पेस (उदा., USD, EUR, kB, MB)
+ - डिग्री चिन्हांच्या आधी स्पेस (उदा., °C, ℉)
+ - काही विरामचिन्हांपूर्वी स्पेस, विशेषतः एलिप्सिस (...)
+ - स्लॅश (/) च्या आधी आणि नंतर स्पेस
+
+**याद्या**
+
+- प्रत्येक भाषेत याद्या लिहिण्यासाठी नियमांचा एक विविध आणि गुंतागुंतीचा संच असतो. हे इंग्रजीपेक्षा लक्षणीयरीत्या वेगळे असू शकतात.
+- काही भाषांमध्ये, प्रत्येक नवीन ओळीचा पहिला शब्द मोठा करणे आवश्यक असते, तर इतरांमध्ये, नवीन ओळी लहान अक्षरांनी सुरू झाल्या पाहिजेत. अनेक भाषांमध्ये प्रत्येक ओळीच्या लांबीनुसार याद्यांमधील कॅपिटलायझेशनबद्दल वेगवेगळे नियम देखील आहेत.
+- हेच ओळ आयटमच्या विरामचिन्हांना लागू होते. याद्यांमधील शेवटचे विरामचिन्ह भाषेनुसार पूर्णविराम (.), स्वल्पविराम (,), किंवा अर्धविराम (;) असू शकते.
+
+**अवतरण चिन्हे**
+
+- भाषा अनेक भिन्न अवतरण चिन्हे वापरतात. स्रोतामधून इंग्रजी अवतरण चिन्हे फक्त कॉपी करणे बहुतेकदा चुकीचे असते.
+- सर्वात सामान्य प्रकारच्या अवतरण चिन्हांमध्ये यांचा समावेश आहे:
+ - „उदाहरण मजकूर“
+ - ‚उदाहरण मजकूर’
+ - »उदाहरण मजकूर«
+ - “उदाहरण मजकूर”
+ - ‘उदाहरण मजकूर’
+ - «उदाहरण मजकूर»
+
+**हायफन आणि डॅश**
+
+- इंग्रजीमध्ये, हायफन (-) शब्द किंवा शब्दाचे वेगवेगळे भाग जोडण्यासाठी वापरला जातो, तर डॅश (–) एक श्रेणी किंवा विराम दर्शवण्यासाठी वापरला जातो.
+- अनेक भाषांमध्ये हायफन आणि डॅश वापरण्याचे वेगवेगळे नियम आहेत ज्यांचे पालन केले पाहिजे.
+
+### स्वरूप {#formats}
+
+**संख्या**
+
+- वेगवेगळ्या भाषांमध्ये संख्या लिहिण्यामधील मुख्य फरक म्हणजे दशांश आणि हजारांसाठी वापरलेले विभाजक. हजारांसाठी, हे पूर्णविराम, स्वल्पविराम किंवा स्पेस असू शकते. त्याचप्रमाणे, काही भाषा दशांश चिन्ह वापरतात, तर काही दशांश स्वल्पविराम वापरतात.
+ - मोठ्या संख्यांची काही उदाहरणे:
+ - इंग्रजी – **1,000.50**
+ - स्पॅनिश – **1.000,50**
+ - फ्रेंच – **1 000,50**
+- संख्यांचे भाषांतर करताना आणखी एक महत्त्वाचा विचार म्हणजे टक्केवारीचे चिन्ह. हे वेगवेगळ्या प्रकारे लिहिले जाऊ शकते: **100%**, **100 %** किंवा **%100**.
+- शेवटी, ऋण संख्या भाषेनुसार वेगवेगळ्या प्रकारे प्रदर्शित केल्या जाऊ शकतात: -100, 100-, (100) किंवा [100].
+
+**तारखा**
+
+- तारखांचे भाषांतर करताना, भाषेनुसार अनेक विचार आणि फरक आहेत. यामध्ये तारीख स्वरूप, विभाजक, कॅपिटलायझेशन आणि अग्रगण्य शून्य यांचा समावेश आहे. पूर्ण-लांबीच्या आणि अंकीय तारखांमध्ये देखील फरक आहेत.
+ - वेगवेगळ्या तारीख स्वरूपांची काही उदाहरणे:
+ - इंग्रजी यूके (dd/mm/yyyy) – 1 जानेवारी, 2022
+ - इंग्रजी यूएस (mm/dd/yyyy) – जानेवारी 1, 2022
+ - चीनी (yyyy-mm-dd) – 2022 年 1 月 1 日
+ - फ्रेंच (dd/mm/yyyy) – 1er janvier 2022
+ - इटालियन (dd/mm/yyyy) – 1º gennaio 2022
+ - जर्मन (dd/mm/yyyy) – 1. Januar 2022
+
+**चलने**
+
+- वेगवेगळे स्वरूप, परंपरा आणि रूपांतरणांमुळे चलनांचे भाषांतर करणे आव्हानात्मक असू शकते. एक सामान्य नियम म्हणून, कृपया चलने मूळ स्रोताप्रमाणेच ठेवा. वाचकाच्या फायद्यासाठी तुम्ही तुमचे स्थानिक चलन आणि रूपांतरण कंसात जोडू शकता.
+- वेगवेगळ्या भाषांमध्ये चलने लिहिण्यामधील मुख्य फरकांमध्ये चिन्ह स्थान, दशांश स्वल्पविराम विरुद्ध दशांश चिन्ह, स्पेसिंग आणि संक्षेप विरुद्ध चिन्हे यांचा समावेश आहे.
+ - चिन्ह स्थान: $100 किंवा 100$
+ - दशांश स्वल्पविराम विरुद्ध दशांश चिन्ह: 100,50$ किंवा 100.50$
+ - स्पेसिंग: 100$ किंवा 100 $
+ - संक्षेप विरुद्ध चिन्हे: 100 $ किंवा 100 USD
+
+**मापनाची एकके**
+
+- एक सामान्य नियम म्हणून, कृपया मापनाची एकके मूळ स्रोताप्रमाणेच ठेवा. जर तुमचा देश वेगळी प्रणाली वापरत असेल, तर तुम्ही कंसात रूपांतरण समाविष्ट करू शकता.
+- मापनाच्या एककांच्या स्थानिकीकरणाव्यतिरिक्त, भाषा या एककांना कशा प्रकारे हाताळतात यामधील फरक लक्षात घेणे देखील महत्त्वाचे आहे. मुख्य फरक संख्या आणि एकक यांच्यातील स्पेसिंगचा आहे, जो भाषेनुसार वेगळा असू शकतो. याची उदाहरणे म्हणजे 100kB विरुद्ध 100 kB किंवा 50ºF विरुद्ध 50 ºF.
+
+## निष्कर्ष {#conclusion}
+
+ethereum.org चे भाषांतर करणे हा Ethereum च्या विविध पैलूंबद्दल शिकण्याची एक उत्तम संधी आहे.
+
+भाषांतर करताना घाई न करण्याचा प्रयत्न करा. आरामात करा आणि मजा घ्या!
+
+भाषांतर कार्यक्रमात सहभागी झाल्याबद्दल आणि वेबसाइट व्यापक प्रेक्षकांसाठी प्रवेशयोग्य बनविण्यात आम्हाला मदत केल्याबद्दल धन्यवाद. Ethereum समुदाय जागतिक आहे, आणि तुम्ही त्याचा एक भाग आहात याचा आम्हाला आनंद आहे!
diff --git a/public/content/translations/mr/dao/index.md b/public/content/translations/mr/dao/index.md
index f367a037108..1a0306ed2a5 100644
--- a/public/content/translations/mr/dao/index.md
+++ b/public/content/translations/mr/dao/index.md
@@ -1,24 +1,25 @@
---
-title: विकेंद्रीकृत स्वायत्त संगठन (DAO)
-description: Ethereum वर DAO चे विहंगावलोकन
+title: "DAO म्हणजे काय?"
+metaTitle: "DAO म्हणजे काय? | विकेंद्रित स्वायत्त संस्था"
+description: "Ethereum वर DAO चे विहंगावलोकन"
lang: mr
template: use-cases
emoji: ":handshake:"
sidebarDepth: 2
image: /images/use-cases/dao-2.png
-alt: प्रस्तावावर मतदान करणाऱ्या DAO चे प्रतिनिधित्व.
-summaryPoint1: केंद्रीकृत नेतृत्वाशिवाय सदस्यांच्या मालकीचे समुदाय.
-summaryPoint2: इंटरनेट अनोळखी लोकांसह सहयोग करण्याचा एक सुरक्षित मार्ग.
-summaryPoint3: विशिष्ट कारणासाठी निधी कमिट करण्यासाठी सुरक्षित ठिकाण.
+alt: "प्रस्तावावर मतदान करणाऱ्या DAO चे प्रतिनिधित्व."
+summaryPoint1: "केंद्रीकृत नेतृत्वाशिवाय सदस्यांच्या मालकीचे समुदाय."
+summaryPoint2: "इंटरनेट अनोळखी लोकांसह सहयोग करण्याचा एक सुरक्षित मार्ग."
+summaryPoint3: "विशिष्ट कारणासाठी निधी कमिट करण्यासाठी सुरक्षित ठिकाण."
---
## DAO म्हणजे काय? {#what-are-daos}
-DAO ही एक सामूहिक मालकीची, ब्लॉकचेन-शासित संस्था आहे जी सामायिक मिशनसाठी काम करते.
+DAO ही एक सामूहिक-मालकीची संस्था आहे जी एका सामायिक ध्येयासाठी काम करते.
DAO आम्हाला निधी किंवा ऑपरेशन्स व्यवस्थापित करण्यासाठी परोपकारी नेत्यावर विश्वास न ठेवता जगभरातील समविचारी लोकांसोबत काम करण्याची परवानगी देतात. एकही CEO नाही जो फुशारकीवर निधी खर्च करू शकेल किंवा पुस्तकांमध्ये फेरफार करू शकेल असा CFO नाही. त्याऐवजी, कोडमध्ये बेक केलेले ब्लॉकचेन-आधारित नियम संस्था कशी कार्य करते आणि निधी कसा खर्च केला जातो हे परिभाषित करतात.
-त्यांच्याकडे अंगभूत कोषागार आहेत ज्यात गटाच्या मान्यतेशिवाय प्रवेश करण्याचा अधिकार कोणालाही नाही. संस्थेतील प्रत्येकाचा आवाज आहे आणि सर्व काही पारदर्शकपणे ऑन-चेन होते हे सुनिश्चित करण्यासाठी प्रस्ताव आणि मतदानाद्वारे निर्णय नियंत्रित केले जातात.
+त्यांच्याकडे अंगभूत कोषागार आहेत ज्यात गटाच्या मान्यतेशिवाय प्रवेश करण्याचा अधिकार कोणालाही नाही. संस्थेतील प्रत्येकाला आवाज मिळावा हे सुनिश्चित करण्यासाठी निर्णय प्रस्ताव आणि मतदानाद्वारे नियंत्रित केले जातात आणि सर्वकाही पारदर्शकपणे [ऑनचेन](/glossary/#onchain) घडते.
## आम्हाला DAO ची गरज का आहे? {#why-dao}
@@ -28,37 +29,35 @@ DAO आम्हाला निधी किंवा ऑपरेशन्स
### एक तुलना {#dao-comparison}
-| DAO | पारंपारिक संघटना |
-| ------------------------------------------------------------------------------------------------------ | -------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
-| सहसा सपाट, आणि पूर्णपणे लोकशाही. | सहसा श्रेणीबद्ध. |
-| कोणतेही बदल अंमलात आणण्यासाठी सदस्यांना मतदान करणे आवश्यक आहे. | संरचनेनुसार, बदलांची मागणी एकमेव पक्षाकडून केली जाऊ शकते किंवा मतदानाची ऑफर दिली जाऊ शकते. |
-| मते मोजली जातात आणि विश्वसनीय मध्यस्थाशिवाय निकाल आपोआप लागू होतो. | मतदानास परवानगी असल्यास, मतांची गणना अंतर्गत केली जाते आणि मतदानाचा निकाल स्वतः हाताळला जाणे आवश्यक आहे. |
+| DAO | पारंपारिक संघटना |
+| ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
+| सहसा सपाट, आणि पूर्णपणे लोकशाही. | सहसा श्रेणीबद्ध. |
+| कोणतेही बदल अंमलात आणण्यासाठी सदस्यांना मतदान करणे आवश्यक आहे. | संरचनेनुसार, बदलांची मागणी एकमेव पक्षाकडून केली जाऊ शकते किंवा मतदानाची ऑफर दिली जाऊ शकते. |
+| मते मोजली जातात आणि विश्वसनीय मध्यस्थाशिवाय निकाल आपोआप लागू होतो. | मतदानास परवानगी असल्यास, मतांची गणना अंतर्गत केली जाते आणि मतदानाचा निकाल स्वतः हाताळला जाणे आवश्यक आहे. |
| ऑफर केलेल्या सेवा विकेंद्रित पद्धतीने स्वयंचलितपणे हाताळल्या जातात (उदाहरणार्थ परोपकारी निधीचे वितरण). | मानवी हाताळणी, किंवा केंद्रीय नियंत्रित ऑटोमेशन आवश्यक आहे, हाताळणीसाठी प्रवण. |
-| सर्व क्रियाकलाप पारदर्शक आणि पूर्णपणे सार्वजनिक आहेत. | अॅक्टिव्हिटी सामान्यत: खाजगी असते आणि लोकांपर्यंत मर्यादित असते. |
+| सर्व क्रियाकलाप पारदर्शक आणि पूर्णपणे सार्वजनिक आहेत. | अॅक्टिव्हिटी सामान्यत: खाजगी असते आणि लोकांपर्यंत मर्यादित असते. |
### DAO उदाहरणे {#dao-examples}
हे अधिक अर्थपूर्ण होण्यासाठी, तुम्ही DAO कसे वापरू शकता याची काही उदाहरणे येथे आहेत:
-- एक धर्मादाय - तुम्ही जगातील कोणाकडूनही देणगी स्वीकारू शकता आणि कोणत्या कारणासाठी निधी देऊ शकता यावर मत देऊ शकता.
-- सामूहिक मालकी - तुम्ही भौतिक किंवा डिजिटल मालमत्ता खरेदी करू शकता आणि सदस्य त्यांचा वापर कसा करायचा यावर मत देऊ शकतात.
-- उपक्रम आणि अनुदान - तुम्ही एक उपक्रम फंड तयार करू शकता जो गुंतवणूक भांडवल जमा करतो आणि उपक्रमांना परत मत देतो. परत केलेले पैसे नंतर DAO-सदस्यांमध्ये पुन्हा वितरित केले जाऊ शकतात.
+- **एक धर्मादाय संस्था** – तुम्ही जगातील कोणाकडूनही देणगी स्वीकारू शकता आणि कोणत्या कार्यासाठी निधी द्यायचा यावर मतदान करू शकता.
+- **सामूहिक मालकी** – तुम्ही भौतिक किंवा डिजिटल मालमत्ता खरेदी करू शकता आणि सदस्य त्यांचा वापर कसा करायचा यावर मतदान करू शकतात.
+- **उपक्रम आणि अनुदान** – तुम्ही एक व्हेंचर फंड तयार करू शकता जो गुंतवणुकीचे भांडवल एकत्र करतो आणि कोणत्या उपक्रमांना पाठिंबा द्यायचा यावर मतदान करतो. परत केलेले पैसे नंतर DAO-सदस्यांमध्ये पुन्हा वितरित केले जाऊ शकतात.
+
+
## DAO कसे काम करतात? {#how-daos-work}
-DAO चा कणा हा त्याचा स्मार्ट करार असतो, जो संस्थेचे नियम परिभाषित करतो आणि समूहाचा खजिना धारण करतो. एकदा करार Ethereum वर लाइव्ह झाल्यानंतर, मतदानाशिवाय कोणीही नियम बदलू शकत नाही. जर कोणी असे काहीतरी करण्याचा प्रयत्न केला ज्यामध्ये नियम आणि तर्कशास्त्राचा समावेश नाही, तो अयशस्वी होईल. आणि तिजोरीची व्याख्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टद्वारे देखील केली जाते याचा अर्थ असा आहे की गटाच्या मंजुरीशिवाय कोणीही पैसे खर्च करू शकत नाही. याचा अर्थ DAO ला केंद्रीय प्राधिकरणाची गरज नाही. त्याऐवजी, गट एकत्रितपणे निर्णय घेतो आणि जेव्हा मते पास होतात तेव्हा देयके आपोआप अधिकृत होतात.
+DAO चा कणा त्याचा [स्मार्ट करार](/glossary/#smart-contract) आहे, जो संस्थेचे नियम परिभाषित करतो आणि गटाची तिजोरी सांभाळतो. एकदा करार Ethereum वर लाइव्ह झाल्यानंतर, मतदानाशिवाय कोणीही नियम बदलू शकत नाही. जर कोणी असे काहीतरी करण्याचा प्रयत्न केला ज्यामध्ये नियम आणि तर्कशास्त्राचा समावेश नाही, तो अयशस्वी होईल. आणि तिजोरीची व्याख्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टद्वारे देखील केली जाते याचा अर्थ असा आहे की गटाच्या मंजुरीशिवाय कोणीही पैसे खर्च करू शकत नाही. याचा अर्थ DAO ला केंद्रीय प्राधिकरणाची गरज नाही. त्याऐवजी, गट एकत्रितपणे निर्णय घेतो आणि जेव्हा मते पास होतात तेव्हा देयके आपोआप अधिकृत होतात.
हे शक्य आहे कारण स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट एकदा Ethereum वर लाइव्ह झाल्यावर ते छेडछाड-प्रूफ असतात. तुम्ही फक्त कोड (DAO नियम) संपादित करू शकत नाही कारण सर्व काही सार्वजनिक आहे.
-
- हुशार करारांवर अधिक
-
-
-## Ethereum आणि DAO {#ethereum-and-daos}
+## Ethereum आणि DAOs {#ethereum-and-daos}
अनेक कारणांमुळे DAO साठी Ethereum हा परिपूर्ण पाया आहे:
-- Ethereum चे स्वतःचे एकमत वितरित केले जाते आणि संस्थांना नेटवर्कवर विश्वास ठेवण्यासाठी पुरेसे स्थापित केले जाते.
+- Ethereum चे स्वतःचे कन्सेंसस (एकमत) विकेंद्रित आणि पुरेसे स्थापित आहे की संस्था नेटवर्कवर विश्वास ठेवू शकतात.
- स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट कोड लाइव्ह एकदा बदलला जाऊ शकत नाही, अगदी त्याच्या मालकांद्वारे. हे DAO ला प्रोग्राम केलेल्या नियमांनुसार चालवण्यास अनुमती देते.
- स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट निधी पाठवू/प्राप्त करू शकतात. याशिवाय ग्रुप फंड व्यवस्थापित करण्यासाठी तुम्हाला एका विश्वासू मध्यस्थीची आवश्यकता असेल.
- Ethereum समुदायाने स्पर्धात्मकतेपेक्षा अधिक सहयोगी असल्याचे सिद्ध केले आहे, ज्यामुळे सर्वोत्तम पद्धती आणि समर्थन प्रणाली लवकर उदयास येऊ शकतात.
@@ -67,13 +66,11 @@ DAO चा कणा हा त्याचा स्मार्ट करा
DAO ला चालवताना अनेक बाबी विचारात घेतल्या जातात, जसे की मतदान आणि प्रस्ताव कसे कार्य करतात.
-### शिष्टमंडळ {#governance-delegation}
+### प्रतिनिधित्व {#governance-delegation}
प्रतिनिधी मंडळ हे प्रातिनिधिक लोकशाहीच्या DAO आवृत्तीसारखे आहे. टोकन धारक स्वतःला नामनिर्देशित करणार्या वापरकर्त्यांना मते देतात आणि प्रोटोकॉलचे स्टीवर्डिंग आणि माहिती ठेवण्यासाठी वचनबद्ध असतात.
-#### एक प्रसिद्ध उदाहरण {#governance-example}
-
-[ENS](https://claim.ens.domains/delegate-ranking) – ENS धारक त्यांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी गुंतलेल्या समुदाय सदस्यांना त्यांची मते देऊ शकतात.
+#### एक प्रसिद्ध उदाहरण {#governance-example}[ENS](https://claim.ens.domains/delegate-ranking) – ENS धारक त्यांचे प्रतिनिधित्व करण्यासाठी सक्रिय समुदाय सदस्यांना आपली मते देऊ शकतात.
### स्वयंचलित व्यवहार शासन {#governance-example}
@@ -81,19 +78,19 @@ DAO ला चालवताना अनेक बाबी विचारा
#### एक प्रसिद्ध उदाहरण {#governance-example}
-[नावा](https://nouns.wtf) – नाव DAO मध्ये, मतांचा कोरम पूर्ण झाल्यास आणि बहुसंख्य मते होकारार्थी असल्यास व्यवहार आपोआप अंमलात आणला जातो, जोपर्यंत त्यावर व्हेटो केला जात नाही. संस्थापक.
+[Nouns](https://nouns.wtf) – Nouns DAO मध्ये, मतांची गणपूर्ती झाल्यास आणि बहुमताने होकारार्थी मतदान केल्यास व्यवहार आपोआप कार्यान्वित होतो, जोपर्यंत संस्थापकांकडून त्याला व्हेटो (नकार) दिला जात नाही.
-### मल्टीसिग गव्हर्नन्स {#governance-example}
+### मल्टीसिग शासन {#governance-example}
-DAO मध्ये हजारो मतदान सदस्य असू शकतात, तरीही निधी 5-20 सक्रिय समुदाय सदस्यांद्वारे सामायिक केलेल्या वॉलेटमध्ये राहू शकतो जे विश्वासू आणि सहसा डॉक्स केलेले असतात (समुदायाला ज्ञात सार्वजनिक ओळख). मतदानानंतर, मल्टीसिग स्वाक्षरी करणारे समुदायाच्या इच्छेची अंमलबजावणी करतात.
+DAO मध्ये हजारो मतदान सदस्य असू शकतात, परंतु निधी 5-20 सक्रिय समुदाय सदस्यांद्वारे सामायिक केलेल्या [वॉलेटमध्ये](/glossary/#wallet) राहू शकतो, जे विश्वासार्ह असतात आणि सहसा डॉक्स्ड (ज्यांची सार्वजनिक ओळख समुदायाला ज्ञात असते) असतात. मतदानानंतर, [मल्टीसिग](/glossary/#multisig) स्वाक्षरीकर्ते समुदायाच्या इच्छेची अंमलबजावणी करतात.
-## DAO नियम {#dao-laws}
+## DAO कायदे {#dao-laws}
1977 मध्ये, वायोमिंगने LLC चा शोध लावला, जे उद्योजकांचे संरक्षण करते आणि त्यांचे दायित्व मर्यादित करते. अगदी अलीकडे, त्यांनी DAO कायद्याचा पुढाकार घेतला जो DAO साठी कायदेशीर स्थिती स्थापित करतो. सध्या वायोमिंग, व्हरमाँट आणि व्हर्जिन बेटांवर काही स्वरूपात DAO कायदे आहेत.
### एक प्रसिद्ध उदाहरण {#law-example}
-[CityDAO](https://citizen.citydao.io/) – CityDAO ने यलोस्टोन नॅशनल पार्कजवळ 40 एकर जमीन खरेदी करण्यासाठी वायोमिंगच्या DAO कायद्याचा वापर केला.
+[CityDAO](https://citizen.citydao.io/) – CityDAO ने येलोस्टोन नॅशनल पार्कजवळ 40 एकर जमीन खरेदी करण्यासाठी वायोमिंगच्या DAO कायद्याचा वापर केला.
## DAO सदस्यत्व {#dao-membership}
@@ -101,65 +98,70 @@ DAO सदस्यत्वासाठी विविध मॉडेल्
### टोकन-आधारित सदस्यत्व {#token-based-membership}
-वापरलेल्या टोकनवर अवलंबून, सहसा पूर्णपणे परवानगी नसलेले. बहुतेक या गव्हर्नन्स टोकन्सचा विकेंद्रीकृत एक्सचेंजवर परवानगीशिवाय व्यापार केला जाऊ शकतो. इतरांना तरलता किंवा इतर काही ‘प्रूफ-ऑफ-वर्क’ प्रदान करून कमावले पाहिजे. कोणत्याही प्रकारे, फक्त टोकन धारण केल्याने मतदानासाठी प्रवेश मिळतो.
+वापरलेल्या टोकनवर अवलंबून, सहसा पूर्णपणे [परवानगी-रहित](/glossary/#permissionless) असते. बहुतेक हे गव्हर्नन्स टोकन [विकेंद्रित एक्सचेंजवर](/glossary/#dex) परवानगीशिवाय ट्रेड (व्यापार) केले जाऊ शकतात. इतरांना तरलता किंवा इतर काही ‘प्रूफ-ऑफ-वर्क’ प्रदान करून कमावले पाहिजे. कोणत्याही प्रकारे, फक्त टोकन धारण केल्याने मतदानासाठी प्रवेश मिळतो.
-_सामान्यत: व्यापक विकेंद्रित प्रोटोकॉल आणि/किंवा टोकन स्वतः नियंत्रित करण्यासाठी वापरले जाते._
+_सामान्यतः व्यापक विकेंद्रित प्रोटोकॉल आणि/किंवा स्वतः टोकन्सवर शासन करण्यासाठी वापरले जाते._
#### एक प्रसिद्ध उदाहरण {#token-example}
-[MakerDAO](https://makerdao.com) – MakerDAO चे टोकन MKR विकेंद्रित एक्सचेंजेसवर मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध आहे आणि कोणीही मेकर प्रोटोकॉलच्या भविष्यावर मतदानाचा अधिकार विकत घेऊ शकतो.
+[MakerDAO](https://makerdao.com) – MakerDAO चे MKR टोकन विकेंद्रित एक्सचेंजेसवर मोठ्या प्रमाणावर उपलब्ध आहे आणि मेकर प्रोटोकॉलच्या भविष्यावर मतदानाचा अधिकार कोणीही खरेदी करू शकतो.
### शेअर-आधारित सदस्यत्व {#share-based-membership}
शेअर-आधारित DAO ला अधिक परवानगी आहे, परंतु तरीही ते खुले आहेत. कोणतेही संभाव्य सदस्य DAO मध्ये सामील होण्यासाठी प्रस्ताव सादर करू शकतात, सामान्यतः टोकन किंवा कामाच्या स्वरूपात काही मूल्याची श्रद्धांजली देतात. शेअर्स थेट मतदानाची शक्ती आणि मालकी दर्शवतात. सभासद खजिन्यातील त्यांच्या प्रमाणानुसार वाटा घेऊन कधीही बाहेर पडू शकतात.
-_सामान्यतः धर्मादाय संस्था, कामगार समूह आणि गुंतवणूक क्लब यासारख्या अधिक जवळच्या, मानव-केंद्रित संस्थांसाठी वापरले जाते. प्रोटोकॉल आणि टोकन्स देखील नियंत्रित करू शकतात._
+_सामान्यतः धर्मादाय संस्था, कामगार समूह आणि गुंतवणूक क्लब यांसारख्या अधिक जवळच्या, मानव-केंद्रित संस्थांसाठी वापरले जाते._ प्रोटोकॉल आणि टोकन्स देखील नियंत्रित करू शकतात._
#### एक प्रसिद्ध उदाहरण {#share-example}
-[MolochDAO](http://molochdao.com/) – MolochDAO Ethereum प्रकल्पांना निधी देण्यावर लक्ष केंद्रित करते. त्यांना सदस्यत्वासाठी प्रस्तावाची आवश्यकता आहे जेणेकरुन संभाव्य अनुदान देणाऱ्यांबद्दल माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी तुमच्याकडे आवश्यक कौशल्य आणि भांडवल आहे की नाही हे गट मूल्यांकन करू शकेल. तुम्ही फक्त खुल्या बाजारात DAO मध्ये प्रवेश खरेदी करू शकत नाही.
+[MolochDAO](http://molochdao.com/) – MolochDAO हे Ethereum प्रकल्पांना निधी देण्यावर केंद्रित आहे. त्यांना सदस्यत्वासाठी प्रस्तावाची आवश्यकता आहे जेणेकरुन संभाव्य अनुदान देणाऱ्यांबद्दल माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी तुमच्याकडे आवश्यक कौशल्य आणि भांडवल आहे की नाही हे गट मूल्यांकन करू शकेल. तुम्ही फक्त खुल्या बाजारात DAO मध्ये प्रवेश खरेदी करू शकत नाही.
### प्रतिष्ठा-आधारित सदस्यत्व {#reputation-based-membership}
-प्रतिष्ठा सहभागाचा पुरावा दर्शवते आणि DAO मध्ये मतदानाची शक्ती देते. प्रतिक किंवा शेअर-आधारित सदस्यत्वाच्या विपरीत, प्रतिष्ठा-आधारित DAO योगदानकर्त्यांना मालकी हस्तांतरित करत नाहीत. प्रतिष्ठा विकत घेतली जाऊ शकत नाही, हस्तांतरित केली जाऊ शकत नाही किंवा नियुक्त केली जाऊ शकत नाही; DAO सदस्यांनी सहभागातून प्रतिष्ठा मिळवली पाहिजे. ऑन-चेन मतदान अनुज्ञेय आहे आणि संभाव्य सदस्य मुक्तपणे DAO मध्ये सामील होण्यासाठी प्रस्ताव सबमिट करू शकतात आणि त्यांच्या योगदानाच्या बदल्यात प्रतिष्ठा आणि टोकन प्राप्त करण्याची विनंती करू शकतात.
+प्रतिष्ठा सहभागाचा पुरावा दर्शवते आणि DAO मध्ये मतदानाची शक्ती देते. प्रतिक किंवा शेअर-आधारित सदस्यत्वाच्या विपरीत, प्रतिष्ठा-आधारित DAO योगदानकर्त्यांना मालकी हस्तांतरित करत नाहीत. प्रतिष्ठा विकत घेतली जाऊ शकत नाही, हस्तांतरित केली जाऊ शकत नाही किंवा नियुक्त केली जाऊ शकत नाही; DAO सदस्यांनी सहभागातून प्रतिष्ठा मिळवली पाहिजे. ऑनचेन मतदान परवानगी-रहित आहे आणि संभाव्य सदस्य DAO मध्ये सामील होण्यासाठी मुक्तपणे प्रस्ताव सादर करू शकतात आणि त्यांच्या योगदानाच्या बदल्यात बक्षीस म्हणून प्रतिष्ठा आणि टोकन मिळवण्याची विनंती करू शकतात.
-_सामान्यत: प्रोटोकॉल आणि dapps च्या विकेंद्रित विकासासाठी आणि प्रशासनासाठी वापरला जातो, परंतु धर्मादाय संस्था, कामगार समूह, गुंतवणूक क्लब इ. सारख्या विविध संस्थांसाठी देखील योग्य आहे._
+_सामान्यतः प्रोटोकॉल आणि [dapps](/glossary/#dapp) च्या विकेंद्रित विकासासाठी आणि शासनासाठी वापरले जाते, परंतु धर्मादाय संस्था, कामगार समूह, गुंतवणूक क्लब, इत्यादी विविध संस्थांसाठी देखील हे योग्य आहे._
#### एक प्रसिद्ध उदाहरण {#reputation-example}
-[DXdao](https://DXdao.eth.link) – DXdao ही एक जागतिक सार्वभौम सामूहिक इमारत आहे आणि 2019 पासून विकेंद्रित प्रोटोकॉल आणि अनुप्रयोग नियंत्रित करते. हे निधीचे समन्वय आणि व्यवस्थापन करण्यासाठी प्रतिष्ठा-आधारित प्रशासन आणि होलोग्राफिक सहमतीचा लाभ घेते, याचा अर्थ कोणीही त्याच्या भविष्यावर प्रभाव टाकण्याचा मार्ग विकत घेऊ शकत नाही.
+[DXdao](https://DXdao.eth.limo) – DXdao हे 2019 पासून विकेंद्रित प्रोटोकॉल आणि ॲप्लिकेशन्स तयार करणारा आणि त्यांचे शासन करणारा एक जागतिक सार्वभौम समूह होता. याने निधीचे समन्वय आणि व्यवस्थापन करण्यासाठी प्रतिष्ठा-आधारित शासन आणि [होलोग्राफिक कन्सेंससचा](/glossary/#holographic-consensus) वापर केला, याचा अर्थ असा की कोणीही त्याच्या भविष्यावर किंवा शासनावर प्रभाव टाकण्यासाठी मतांची खरेदी करू शकत नव्हते.
## DAO मध्ये सामील व्हा / सुरू करा {#join-start-a-dao}
-### Join a DAO {#join-a-dao}
+### DAO मध्ये सामील व्हा {#join-a-dao}
-- [Ethereum समुदाय DAO](/community/get-involved/#decentralized-autonomous-organizations-daos)
-- [DAOHaus ची DAO ची यादी](https://app.daohaus.club/explore)
-- [DAO ची Tally.xyz यादी](https://www.tally.xyz)
+- [Ethereum समुदाय DAOs](/community/get-involved/#decentralized-autonomous-organizations-daos)
+- [DAOHaus ची DAOs ची यादी](https://app.daohaus.club/explore)
+- [Tally.xyz ची DAOs ची यादी](https://www.tally.xyz/explore)
+- [DeGov.AI ची DAOs ची यादी](https://apps.degov.ai/)
-### DAO सुरू करा {#start-a-dao}
+### एक DAO सुरू करा {#start-a-dao}
-- [DAOHaus सह DAO ला बोलावा](https://app.daohaus.club/summon)
-- [Tally सह गव्हर्नर DAO सुरू करा](https://www.tally.xyz/add-a-dao)
-- [Aragon-सक्षम DAO तयार करा](https://aragon.org/product)
-- [वसाहत सुरू करा](https://colony.io/)
-- [DAOstack च्या होलोग्राफिक एकमताने DAO तयार करा](https://alchemy.daostack.io/daos/create)
+- [DAOHaus सह एक DAO सुरू करा](https://app.daohaus.club/summon)
+- [Tally सह एक गव्हर्नर DAO सुरू करा](https://www.tally.xyz/get-started)
+- [Aragon-चालित DAO तयार करा](https://aragon.org/product)
+- [एक Colony सुरू करा](https://colony.io/)
+- [DAOstack च्या होलोग्राफिक कन्सेंसससह एक DAO तयार करा](https://alchemy.daostack.io/daos/create)
+- [DeGov Launcher सह एक DAO लाँच करा](https://docs.degov.ai/integration/deploy)
-## Further reading {#further-reading}
+## पुढील वाचन {#further-reading}
### DAO लेख {#dao-articles}
- [DAO म्हणजे काय?](https://aragon.org/dao) – [Aragon](https://aragon.org/)
-- [DAO पुस्तिका](https://daohandbook.xyz)
-- [हाउस ऑफ DAO](https://wiki.metagame.wtf/docs/great-houses/house-of-daos) – [मेटागेम](https://wiki.metagame.wtf/)
+- [House of DAOs](https://wiki.metagame.wtf/docs/great-houses/house-of-daos) – [Metagame](https://wiki.metagame.wtf/)
- [DAO म्हणजे काय आणि ते कशासाठी आहे?](https://daohaus.substack.com/p/-what-is-a-dao-and-what-is-it-for) – [DAOhaus](https://daohaus.club/)
-- [DAO-सक्षम डिजिटल समुदाय कसा सुरू करावा](https://daohaus.substack.com/p/four-and-a-half-steps-to-start-a) – [DAOhaus](https://daohaus.club/)
+- [DAO-चालित डिजिटल समुदाय कसा सुरू करावा](https://daohaus.substack.com/p/four-and-a-half-steps-to-start-a) – [DAOhaus](https://daohaus.club/)
- [DAO म्हणजे काय?](https://coinmarketcap.com/alexandria/article/what-is-a-dao) – [Coinmarketcap](https://coinmarketcap.com)
-- [होलोग्राफिक कॉन्सेन्सस म्हणजे काय?](https://medium.com/daostack/holographic-consensus-part-1-116a73ba1e1c) - [DAOstack](https://daostack.io/)
-- [DAO कॉर्पोरेशन नाहीत: जेथे विटालिकद्वारे स्वायत्त संस्थांमध्ये विकेंद्रीकरण महत्त्वाचे आहे](https://vitalik.eth.limo/general/2022/09/20/daos.html)
-- [DAO, DAC, DA आणि बरेच काही: एक अपूर्ण शब्दावली मार्गदर्शक](https://blog.ethereum.org/2014/05/06/daos-dacs-das-and-more-an-incomplete-terminology-guide) - [Ethereum ब्लॉग](https://blog.ethereum.org)
+- [होलोग्राफिक कन्सेंसस म्हणजे काय?](https://medium.com/daostack/holographic-consensus-part-1-116a73ba1e1c) - [DAOstack](https://daostack.io/)
+- [DAOs कॉर्पोरेशन्स नाहीत: विटालिकच्या मते स्वायत्त संस्थांमध्ये विकेंद्रीकरण कुठे महत्त्वाचे आहे](https://vitalik.eth.limo/general/2022/09/20/daos.html)
+- [DAOs, DACs, DAs आणि बरेच काही: एक अपूर्ण पारिभाषिक मार्गदर्शक](https://blog.ethereum.org/2014/05/06/daos-dacs-das-and-more-an-incomplete-terminology-guide) - [Ethereum ब्लॉग](https://blog.ethereum.org)
-### Videos {#videos}
+### व्हिडिओ {#videos}
- [क्रिप्टोमध्ये DAO म्हणजे काय?](https://youtu.be/KHm0uUPqmVE)
-- [DAO शहर तयार करू शकतो का?](https://www.ted.com/talks/scott_fitsimones_could_a_dao_build_the_next_great_city) – [TED](https://www.ted.com/)
+- [एक DAO शहर बनवू शकतो का?](https://www.ted.com/talks/scott_fitsimones_could_a_dao_build_the_next_great_city) – [TED](https://www.ted.com/)
+
+
+
+
diff --git a/public/content/translations/mr/decentralized-identity/index.md b/public/content/translations/mr/decentralized-identity/index.md
index 27b31447679..e04288e09bb 100644
--- a/public/content/translations/mr/decentralized-identity/index.md
+++ b/public/content/translations/mr/decentralized-identity/index.md
@@ -1,25 +1,27 @@
---
-title: विकेंद्रित ओळख
-description: विकेंद्रित ओळख म्हणजे काय आणि ते का महत्त्वाचे आहे?
+title: "विकेंद्रित ओळख"
+description: "विकेंद्रित ओळख म्हणजे काय आणि ते का महत्त्वाचे आहे?"
lang: mr
template: use-cases
emoji: ":id:"
sidebarDepth: 2
image: /images/eth-gif-cat.png
-summaryPoint1: पारंपारिक ओळख प्रणालींनी आपल्या अभिज्ञापकांचे जारी करणे, देखभाल आणि नियंत्रण केंद्रीकृत केले आहे.
-summaryPoint2: विकेंद्रित ओळख केंद्रीकृत तृतीय पक्षावरील अवलंबित्व काढून टाकते.
-summaryPoint3: क्रिप्टोचे आभार, वापरकर्त्यांकडे आता पुन्हा एकदा त्यांचे स्वतःचे अभिज्ञापक आणि साक्ष्यीकरण जारी करण्यासाठी, धरून ठेवण्यासाठी आणि नियंत्रित करण्यासाठी साधने आहेत.
+summaryPoint1: "पारंपारिक ओळख प्रणालींनी आपल्या अभिज्ञापकांचे जारी करणे, देखभाल आणि नियंत्रण केंद्रीकृत केले आहे."
+summaryPoint2: "विकेंद्रित ओळख केंद्रीकृत तृतीय पक्षावरील अवलंबित्व काढून टाकते."
+summaryPoint3: "क्रिप्टोचे आभार, वापरकर्त्यांकडे आता पुन्हा एकदा त्यांचे स्वतःचे अभिज्ञापक आणि साक्ष्यीकरण जारी करण्यासाठी, धरून ठेवण्यासाठी आणि नियंत्रित करण्यासाठी साधने आहेत."
---
ओळख आज तुमच्या जीवनातील अक्षरशः प्रत्येक पैलूवर आधारित आहे. ऑनलाइन सेवा वापरणे, बँक खाते उघडणे, निवडणुकीत मतदान करणे, मालमत्ता खरेदी करणे, रोजगार सुरक्षित करणे—या सर्व गोष्टींसाठी तुमची ओळख सिद्ध करणे आवश्यक आहे.
-तथापि, पारंपारिक ओळख व्यवस्थापन प्रणाली दीर्घकाळापासून केंद्रीकृत मध्यस्थांवर अवलंबून आहेत जे तुमचे अभिज्ञापक आणि [प्रमाणीकरण](#what-are-attestations) जारी करतात, ठेवतात आणि नियंत्रित करतात. याचा अर्थ तुम्ही तुमची ओळख-संबंधित माहिती नियंत्रित करू शकत नाही किंवा वैयक्तिकरित्या ओळखण्यायोग्य माहिती (PII) मध्ये कोणाचा प्रवेश आहे आणि या पक्षांना किती प्रवेश आहे हे तुम्ही ठरवू शकत नाही.
+तथापि, पारंपारिक ओळख व्यवस्थापन प्रणाली दीर्घकाळापासून केंद्रीकृत मध्यस्थांवर अवलंबून आहेत जे तुमचे अभिज्ञापक आणि [साक्षांकने](/glossary/#attestation) जारी करतात, ठेवतात आणि नियंत्रित करतात. याचा अर्थ तुम्ही तुमची ओळख-संबंधित माहिती नियंत्रित करू शकत नाही किंवा वैयक्तिकरित्या ओळखण्यायोग्य माहिती (PII) मध्ये कोणाचा प्रवेश आहे आणि या पक्षांना किती प्रवेश आहे हे तुम्ही ठरवू शकत नाही.
-या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी, आम्ही Ethereum सारख्या सार्वजनिक ब्लॉकचेनवर विकेंद्रित ओळख प्रणाली तयार केली आहे. विकेंद्रित ओळख व्यक्तींना त्यांची ओळख-संबंधित माहिती व्यवस्थापित करण्यास अनुमती देते. विकेंद्रित ओळख समाधानांसह, _आपण_ आयडेंटिफायर तयार करू शकता आणि सेवा प्रदाते किंवा सरकार यांसारख्या केंद्रीय प्राधिकरणांवर विसंबून न राहता तुमच्या साक्ष्यांवर दावा करू शकता.
+या समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी, आम्ही Ethereum सारख्या सार्वजनिक ब्लॉकचेनवर विकेंद्रित ओळख प्रणाली तयार केली आहे. विकेंद्रित ओळख व्यक्तींना त्यांची ओळख-संबंधित माहिती व्यवस्थापित करण्यास अनुमती देते. विकेंद्रित ओळख सोल्यूशन्ससह, _तुम्ही_ अभिज्ञापक तयार करू शकता आणि सेवा प्रदाते किंवा सरकार यांसारख्या केंद्रीय प्राधिकरणांवर अवलंबून न राहता तुमच्या साक्षांकनांवर दावा करू शकता आणि ते धारण करू शकता.
## ओळख म्हणजे काय? {#what-is-identity}
-ओळख म्हणजे एखाद्या व्यक्तीची स्वतःची भावना, अद्वितीय वैशिष्ट्यांद्वारे परिभाषित. ओळख म्हणजे एक _व्यक्ती_, म्हणजे, एक विशिष्ट मानवी अस्तित्व होय. ओळख इतर गैर-मानवी घटकांना देखील संदर्भित करू शकते, जसे की संस्था किंवा प्राधिकरण.
+ओळख म्हणजे एखाद्या व्यक्तीची स्वतःची भावना, अद्वितीय वैशिष्ट्यांद्वारे परिभाषित. ओळख म्हणजे एक _व्यक्ती_ असणे, म्हणजेच, एक वेगळे मानवी अस्तित्व. ओळख इतर गैर-मानवी घटकांना देखील संदर्भित करू शकते, जसे की संस्था किंवा प्राधिकरण.
+
+
## अभिज्ञापक काय आहेत? {#what-are-identifiers}
@@ -33,153 +35,184 @@ summaryPoint3: क्रिप्टोचे आभार, वापरकर
आयडेंटिफायरची ही पारंपारिक उदाहरणे केंद्रीय संस्थांद्वारे जारी केली जातात, ठेवली जातात आणि नियंत्रित केली जातात. तुमचे नाव बदलण्यासाठी तुम्हाला तुमच्या सरकारकडून किंवा तुमचे हँडल बदलण्यासाठी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्मची परवानगी आवश्यक आहे.
-## प्रमाणीकरणे म्हणजे काय? {#what-are-attestations}
+## विकेंद्रित ओळखीचे फायदे {#benefits-of-decentralized-identity}
-प्रमाणीकरण म्हणजे एका घटकाने दुसर्या संस्थेबद्दल केलेला दावा. तुम्ही युनायटेड स्टेट्समध्ये रहात असल्यास, मोटार वाहन विभाग (एक संस्था) द्वारे तुम्हाला जारी केलेला चालक परवाना तुम्हाला (दुसऱ्या संस्थेला) कायदेशीररित्या कार चालवण्याची परवानगी आहे याची साक्ष देतो.
+1. विकेंद्रित ओळख माहिती ओळखण्याचे वैयक्तिक नियंत्रण वाढवते. विकेंद्रित अभिज्ञापक आणि प्रमाणीकरण केंद्रीकृत प्राधिकरणे आणि तृतीय-पक्ष सेवांवर अवलंबून न राहता सत्यापित केले जाऊ शकतात.
-साक्षांकन ओळखकर्त्यांपेक्षा भिन्न आहेत. एखाद्या प्रमाणिकरणामध्ये विशिष्ट ओळखीचा संदर्भ देण्यासाठी अभिज्ञापक _असतात_ आणि या ओळखीशी संबंधित विशेषताबद्दल दावा करते. त्यामुळे, तुमच्या ड्रायव्हिंग लायसन्समध्ये आयडेंटिफायर आहेत (नाव, जन्मतारीख, पत्ता) पण ते तुमच्या वाहन चालवण्याच्या कायदेशीर अधिकाराचे प्रमाणीकरण देखील आहे.
+2. विकेंद्रित ओळख सोल्यूशन्स वापरकर्त्याची ओळख सत्यापित आणि व्यवस्थापित करण्यासाठी एक ट्रस्टलेस, अखंड आणि गोपनीयतेचे संरक्षण करणारी पद्धत सुलभ करतात.
-### विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक काय आहेत? {#what-are-decentralized-identifiers}
+3. विकेंद्रित ओळख ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाचा उपयोग करते, जे विविध पक्षांमध्ये विश्वास निर्माण करते आणि साक्ष्यीकरणांची वैधता सिद्ध करण्यासाठी क्रिप्टोग्राफिक हमी प्रदान करते.
-तुमचे कायदेशीर नाव किंवा ईमेल पत्ता यांसारखे पारंपारिक अभिज्ञापक तृतीय पक्षांवर-सरकार आणि ईमेल प्रदात्यांवर अवलंबून असतात. विकेंद्रित अभिज्ञापक (DID) भिन्न आहेत - ते कोणत्याही केंद्रीय घटकाद्वारे जारी, व्यवस्थापित किंवा नियंत्रित केले जात नाहीत.
+4. विकेंद्रित ओळख ओळख डेटा पोर्टेबल बनवते. वापरकर्ते मोबाईल वॉलेटमध्ये साक्षांकने आणि अभिज्ञापक साठवतात आणि ते त्यांच्या आवडीच्या कोणत्याही पक्षासोबत सामायिक करू शकतात. विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक आणि प्रमाणीकरण जारी करणार्या संस्थेच्या डेटाबेसमध्ये लॉक केलेले नाहीत.
-विकेंद्रित अभिज्ञापक जारी केले जातात, आयोजित केले जातात आणि व्यक्तीद्वारे नियंत्रित केले जातात. [Ethereum खाते](/developers/docs/accounts/) हे विकेंद्रित अभिज्ञापकाचे उदाहरण आहे. तुम्ही कोणाच्याही परवानगीशिवाय आणि केंद्रीय नोंदणीमध्ये संग्रहित न करता तुम्हाला हवी तितकी खाती तयार करू शकता.
+5. विकेंद्रित ओळख उदयोन्मुख [शून्य-ज्ञान](/glossary/#zk-proof) तंत्रज्ञानासह चांगले कार्य करायला पाहिजे, जे व्यक्तींना ती गोष्ट काय आहे हे उघड न करता स्वतःची मालकी सिद्ध करण्यास किंवा काहीतरी केले आहे हे सिद्ध करण्यास सक्षम करेल. मतदानासारख्या अनुप्रयोगांसाठी विश्वास आणि गोपनीयता एकत्र करण्याचा हा एक शक्तिशाली मार्ग बनू शकतो.
-विकेंद्रित अभिज्ञापक वितरित लेजर (ब्लॉकचेन) किंवा पीअर-टू-पीअर नेटवर्कवर संग्रहित केले जातात. हे DID [जागतिकदृष्ट्या अद्वितीय, उच्च उपलब्धतेसह निराकरण करण्यायोग्य आणि क्रिप्टोग्राफिकली पडताळण्यायोग्य](https://w3c-ccg.github.io/did-primer/) बनवते. विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक लोक, संस्था किंवा सरकारी संस्थांसह विविध घटकांशी संबंधित असू शकतो.
+6. विकेंद्रित ओळख [अँटी-सिबिल](/glossary/#anti-sybil) यंत्रणांना हे ओळखण्यास सक्षम करते की, जेव्हा एखादी व्यक्ती प्रणालीला फसविण्यासाठी (game) किंवा स्पॅम करण्यासाठी अनेक व्यक्ती असल्याचे भासवते.
-## विकेंद्रित अभिज्ञापक कशामुळे शक्य होते? {#what-makes-decentralized-identifiers-possible}
+## विकेंद्रित ओळखीचे उपयोग {#decentralized-identity-use-cases}
-### 1. सार्वजनिक की पायाभूत सुविधा (PKI) {#public-key-cryptography}
+विकेंद्रित ओळख अनेक संभाव्य वापर-केस आहेत:
-पब्लिक-की इन्फ्रास्ट्रक्चर (PKI) ही माहिती सुरक्षा उपाय आहे जी एखाद्या घटकासाठी [सार्वजनिक की](/glossary/#public-key) आणि [खाजगी की](/glossary/#private-key) व्युत्पन्न करते. वापरकर्ता ओळख प्रमाणित करण्यासाठी आणि डिजिटल मालमत्तेची मालकी सिद्ध करण्यासाठी ब्लॉकचेन नेटवर्कमध्ये सार्वजनिक-की क्रिप्टोग्राफी वापरली जाते.
+### १. सार्वत्रिक लॉगिन {#universal-dapp-logins}
-काही विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक, जसे की Ethereum खाते, सार्वजनिक आणि खाजगी की असतात. सार्वजनिक की खात्याच्या नियंत्रकाला ओळखते, तर खाजगी की या खात्यासाठी संदेश साइन आणि डिक्रिप्ट करू शकतात. PKI सर्व दाव्यांची पडताळणी करण्यासाठी [क्रिप्टोग्राफिक स्वाक्षरी](https://andersbrownworth.com/blockchain/public-private-keys/) वापरून संस्था प्रमाणित करण्यासाठी आणि तोतयागिरी आणि बनावट ओळखींचा वापर रोखण्यासाठी आवश्यक पुरावे प्रदान करते.
+विकेंद्रीकृत ओळख पासवर्ड-आधारित लॉगिन विकेंद्रित प्रमाणीकरण सह बदलण्यात मदत करू शकते. सेवा प्रदाते वापरकर्त्यांना साक्ष्यीकरण देऊ शकतात, जे Ethereum वॉलेटमध्ये संग्रहित केले जाऊ शकतात. एका साक्षांकनाचे उदाहरण म्हणजे एक [NFT](/glossary/#nft) जे धारकाला ऑनलाइन समुदायात प्रवेश देते.
-### 2. विकेंद्रित डेटास्टोअर {#decentralized-datastores}
+[Ethereum सह साइन-इन करा](https://siwe.xyz/) फंक्शन सर्व्हरला वापरकर्त्याच्या Ethereum खात्याची पुष्टी करण्यास आणि त्यांच्या खात्याच्या पत्त्यावरून आवश्यक साक्षांकन मिळविण्यास सक्षम करेल. याचा अर्थ वापरकर्ते लांब पासवर्ड लक्षात ठेवल्याशिवाय प्लॅटफॉर्म आणि वेबसाइट्समध्ये प्रवेश करू शकतात आणि वापरकर्त्यांसाठी ऑनलाइन अनुभव सुधारतात.
-ब्लॉकचेन एक पडताळणीयोग्य डेटा रेजिस्ट्री म्हणून काम करते: माहितीचा खुला, विश्वासहीन आणि विकेंद्रित भांडार. सार्वजनिक ब्लॉकचेनचे अस्तित्व केंद्रीकृत रजिस्ट्रीमध्ये अभिज्ञापक संचयित करण्याची आवश्यकता दूर करते.
+### २. केवायसी प्रमाणीकरण {#kyc-authentication}
-विकेंद्रित अभिज्ञापकाच्या वैधतेची पुष्टी करणे आवश्यक असल्यास, ते ब्लॉकचेनवर संबंधित सार्वजनिक की पाहू शकतात. हे पारंपारिक अभिज्ञापकांपेक्षा वेगळे आहे ज्यांना तृतीय पक्षांना प्रमाणीकरण आवश्यक आहे.
+अनेक ऑनलाइन सेवा वापरण्यासाठी व्यक्तींना ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा राष्ट्रीय पासपोर्ट यांसारखी साक्षांकन आणि क्रेडेन्शियल प्रदान करणे आवश्यक आहे. परंतु हा दृष्टीकोन समस्याप्रधान आहे कारण खाजगी वापरकर्ता माहितीशी तडजोड केली जाऊ शकते आणि सेवा प्रदाते प्रमाणीकरणाची सत्यता सत्यापित करू शकत नाहीत.
-## विकेंद्रित अभिज्ञापक आणि साक्ष्यीकरणे विकेंद्रित ओळख कशी सक्षम करतात? {#how-decentralized-identifiers-and-attestations-enable-decentralized-identity}
+विकेंद्रित ओळख कंपन्यांना पारंपारिक [तुमचा-ग्राहक-जाणा (KYC)](https://en.wikipedia.org/wiki/Know_your_customer) प्रक्रिया वगळण्याची आणि व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल्सद्वारे वापरकर्ता ओळख प्रमाणित करण्याची अनुमती देते. हे ओळख व्यवस्थापनाची किंमत कमी करते आणि बनावट कागदपत्रांचा वापर प्रतिबंधित करते.
-विकेंद्रित ओळख ही कल्पना आहे की ओळख-संबंधित माहिती स्वयं-नियंत्रित, खाजगी आणि पोर्टेबल असावी, विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक आणि साक्ष्यीकरणे हे प्राथमिक बिल्डिंग ब्लॉक्स आहेत.
+### ३. मतदान आणि ऑनलाइन समुदाय {#voting-and-online-communities}
-विकेंद्रित ओळखीच्या संदर्भात, साक्ष्यीकरणे ([पडताळणी करण्यायोग्य क्रेडेन्शियल्स](https://www.w3.org/TR/vc-data-model/) म्हणूनही ओळखली जाते) हे छेडछाड-प्रूफ, क्रिप्टोग्राफिकली आहेत जारीकर्त्याने केलेले सत्यापित दावे. प्रत्येक प्रमाणीकरण किंवा पडताळणीयोग्य क्रेडेन्शियल एखाद्या घटकाच्या (उदा. संस्था) समस्या त्यांच्या DID शी संबंधित असतात.
+ऑनलाइन मतदान आणि सोशल मीडिया विकेंद्रित ओळखीसाठी दोन नवीन अनुप्रयोग आहेत. ऑनलाइन मतदान योजना हेराफेरीसाठी संवेदनाक्षम असतात, विशेषतः जर दुर्भावनापूर्ण अभिनेते मतदान करण्यासाठी खोटी ओळख निर्माण करतात. व्यक्तींना ऑनचेन साक्षांकने सादर करण्यास सांगण्याने ऑनलाइन मतदान प्रक्रियेची अखंडता सुधारू शकते.
-ब्लॉकचेनवर DID संग्रहित केल्यामुळे, कोणीही Ethereum वर जारीकर्त्याच्या DID ची क्रॉस-तपासणी करून अॅटेस्टेशनची वैधता सत्यापित करू शकतो. मूलत:, Ethereum ब्लॉकचेन जागतिक निर्देशिकेप्रमाणे कार्य करते जे विशिष्ट घटकांशी संबंधित DID चे सत्यापन सक्षम करते.
+विकेंद्रित ओळख ऑनलाइन समुदाय तयार करण्यात मदत करू शकते जे बनावट खात्यांपासून मुक्त आहेत. उदाहरणार्थ, प्रत्येक वापरकर्त्याला बॉट्सची शक्यता कमी करण्यासाठी, Ethereum नेम सर्व्हिससारख्या ऑनचेन ओळख प्रणालीचा वापर करून आपली ओळख प्रमाणित करावी लागेल.
-विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक हे प्रमाणीकरण स्वयं-नियंत्रित आणि सत्यापित करण्यायोग्य असण्याचे कारण आहेत. जरी जारीकर्ता यापुढे अस्तित्वात नसला तरीही, धारकाकडे नेहमी प्रमाणीकरणाच्या मूळ आणि वैधतेचा पुरावा असतो.
+### ४. अँटी-सिबिल संरक्षण {#sybil-protection}
-विकेंद्रित ओळखीद्वारे वैयक्तिक माहितीच्या गोपनीयतेचे संरक्षण करण्यासाठी विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक देखील महत्त्वपूर्ण आहेत. उदाहरणार्थ, एखाद्या व्यक्तीने साक्षांकनाचा पुरावा (ड्रायव्हिंग लायसन्स) सबमिट केल्यास, पडताळणी करणाऱ्या पक्षाला पुराव्यातील माहितीची वैधता तपासण्याची आवश्यकता नाही. त्याऐवजी, पडताळकाला पुरावा वैध आहे की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी प्रमाणीकरणाची सत्यता आणि जारी करणाऱ्या संस्थेच्या ओळखीची क्रिप्टोग्राफिक हमी आवश्यक असते.
+[क्वाड्रॅटिक व्होटिंग](/glossary/#quadratic-voting) वापरणारे अनुदान देणारे ऍप्लिकेशन्स [सिबिल हल्ल्यांसाठी](/glossary/#sybil-attack) असुरक्षित आहेत कारण जेव्हा अधिक व्यक्ती त्यासाठी मतदान करतात तेव्हा अनुदानाचे मूल्य वाढते, ज्यामुळे वापरकर्त्यांना त्यांचे योगदान अनेक ओळखींमध्ये विभागण्यास प्रोत्साहन मिळते. विकेंद्रीकृत ओळख प्रत्येक सहभागीवर भार वाढवून ते खरोखरच मानव आहेत हे सिद्ध करण्यासाठी हे रोखण्यात मदत करतात, जरी अनेकदा विशिष्ट खाजगी माहिती उघड न करता.
-## विकेंद्रित ओळख मध्ये प्रमाणीकरणाचे प्रकार {#types-of-attestations-in-decentralized-identity}
+### ५. राष्ट्रीय आणि सरकारी ओळखपत्र {#national-and-government-id}
-Ethereum-आधारित ओळख इकोसिस्टममध्ये प्रमाणीकरण माहिती कशी संग्रहित आणि पुनर्प्राप्त केली जाते हे पारंपारिक ओळख व्यवस्थापनापेक्षा वेगळे आहे. विकेंद्रित ओळख प्रणालींमध्ये साक्ष्यीकरण जारी करणे, संचयित करणे आणि सत्यापित करणे यासाठी विविध दृष्टिकोनांचे विहंगावलोकन येथे आहे:
+सरकार विकेंद्रित ओळखीची तत्त्वे वापरून राष्ट्रीय ओळखपत्रे, पासपोर्ट किंवा ड्रायव्हिंग लायसन्स यांसारखी मूलभूत ओळखपत्रे Ethereum वर व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल्स म्हणून जारी करू शकतात, ज्यामुळे ऑनलाइन ओळख पडताळणीमधील फसवणूक आणि बनावटगिरी कमी करण्यासाठी सत्यतेची मजबूत क्रिप्टोग्राफिक हमी मिळते. नागरिक ही साक्षांकने त्यांच्या वैयक्तिक [वॉलेटमध्ये](/wallets/) साठवू शकतात आणि त्यांचा वापर आपली ओळख, वय किंवा मतदानाचा हक्क सिद्ध करण्यासाठी करू शकतात.
-### ऑफ-चेन प्रमाणपत्रे {#off-chain-attestations}
+हे मॉडेल निवडक खुलाशास परवानगी देते, विशेषतः जेव्हा [शून्य-ज्ञान पुरावा (ZKP)](/zero-knowledge-proofs/) गोपनीयता तंत्रज्ञानासह एकत्रित केले जाते. उदाहरणार्थ, एखादा नागरिक पारंपारिक ओळखपत्रापेक्षा अधिक गोपनीयता मिळवत, आपली अचूक जन्मतारीख उघड न करता वय-प्रतिबंधित सेवेमध्ये प्रवेश करण्यासाठी आपण 18 वर्षांपेक्षा जास्त वयाचे असल्याचे क्रिप्टोग्राफिकदृष्ट्या सिद्ध करू शकतो.
-ऑन-चेन साक्ष्यीकरण संचयित करण्याबाबत एक चिंतेची बाब म्हणजे त्यामध्ये व्यक्ती खाजगी ठेवू इच्छित असलेली माहिती असू शकते. Ethereum ब्लॉकचेनच्या सार्वजनिक स्वरूपामुळे अशी साक्ष्यीकरणे संग्रहित करणे अनाकर्षक बनते.
+#### 💡केस स्टडी: Ethereum वरील भूतान नॅशनल डिजिटल आयडी (NDI) {#case-study-bhutan-ndi}
-डिजिटल वॉलेटमध्ये ऑफ-चेन वापरकर्त्यांद्वारे साक्षांकन जारी करणे हा उपाय आहे, परंतु जारीकर्त्याच्या DID ऑन-चेनमध्ये संग्रहित आहे. ही साक्षांकने [JSON वेब टोकन](https://en.wikipedia.org/wiki/JSON_Web_Token) म्हणून एन्कोड केलेली आहेत आणि त्यात जारीकर्त्याची डिजिटल स्वाक्षरी असते—ज्यामुळे ऑफ-चेन दाव्यांची सहज पडताळणी करता येते.
+- भूतानच्या जवळपास ८००,००० नागरिकांसाठी व्हेरिफायेबल ओळखपत्रांचा ऍक्सेस प्रदान करते
+- ऑक्टोबर २०२५ मध्ये Polygon नेटवर्कवरून [Ethereum मेननेटवर](https://www.bhutanndi.com/article/bhutan-adopts-ethereum-for-national-identity-a-new-chapter-in-digital-sovereignty_2d0c7ec2-5605-4c42-b258-bd9361ae8878) स्थलांतरित
+- मार्च २०२५ पर्यंत [२३४,००० हून अधिक डिजिटल आयडी](https://www.blockchain-council.org/blockchain/bhutan-uses-blockchain-in-digital-id-project/) जारी
-ऑफ-चेन साक्ष्यीकरण स्पष्ट करण्यासाठी येथे एक काल्पनिक परिस्थिती आहे:
+भूतान राज्याने ऑक्टोबर २०२५ मध्ये आपली [नॅशनल डिजिटल आयडेंटिटी (NDI) प्रणाली](https://www.bhutanndi.com/article/bhutan-adopts-ethereum-for-national-identity-a-new-chapter-in-digital-sovereignty_2d0c7ec2-5605-4c42-b258-bd9361ae8878) Ethereum वर स्थलांतरित केली. विकेंद्रित ओळख आणि सेल्फ-सॉव्हरिन आयडेंटिटीच्या तत्त्वांवर आधारित, भूतानची NDI प्रणाली नागरिकाच्या वैयक्तिक वॉलेटमध्ये थेट डिजिटल स्वाक्षरी असलेले क्रेडेन्शियल्स जारी करण्यासाठी विकेंद्रित अभिज्ञापक आणि व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल्स वापरते. या क्रेडेन्शियल्सचे क्रिप्टोग्राफिक पुरावे Ethereum वर अँकर करून, ही प्रणाली सुनिश्चित करते की ते अस्सल, टॅम्पर-प्रूफ आहेत आणि कोणत्याही केंद्रीय प्राधिकरणाची विचारपूस न करता कोणत्याही पक्षाद्वारे सत्यापित केले जाऊ शकतात.
-1. विद्यापीठ (जारीकर्ता) एक प्रमाणीकरण (डिजिटल शैक्षणिक प्रमाणपत्र) व्युत्पन्न करते, त्याच्या की सह स्वाक्षरी करते आणि बॉब (ओळख मालक) यांना जारी करते.
+या प्रणालीची रचना [शून्य-ज्ञान पुरावा (ZKP)](/zero-knowledge-proofs/) तंत्रज्ञानाच्या वापराद्वारे गोपनीयतेवर जोर देते. "निवडक खुलासा" ची ही अंमलबजावणी नागरिकांना सेवांमध्ये प्रवेश करण्यासाठी त्यांची पूर्ण ओळखपत्र क्रमांक किंवा अचूक जन्मतारीख यासारखा मूळ वैयक्तिक डेटा उघड न करता विशिष्ट तथ्ये (उदा. "मी १८ वर्षांवरील आहे" किंवा "मी एक नागरिक आहे") सिद्ध करण्यास अनुमती देते. हे एका सुरक्षित, वापरकर्ता-केंद्रित आणि गोपनीयतेचे संरक्षण करणाऱ्या राष्ट्रीय ओळखपत्र प्रणालीसाठी Ethereum चा एक शक्तिशाली, वास्तविक-जगातील वापर दर्शवते.
-2. बॉब नोकरीसाठी अर्ज करतो आणि त्याला त्याची शैक्षणिक पात्रता नियोक्त्याला सिद्ध करायची आहे, म्हणून तो त्याच्या मोबाइल वॉलेटमधून साक्षांकन शेअर करतो. कंपनी (पडताळणीकर्ता) नंतर जारीकर्त्याचा DID (म्हणजे, Ethereum वरील सार्वजनिक की) तपासून साक्षांकनाच्या वैधतेची पुष्टी करू शकते.
+#### 💡केस स्टडी: Ethereum [लेयर 2](/layer-2/) ZKSync Era वरील ब्युनोस आयर्स शहराचा QuarkID {#case-study-buenos-aires-quarkid}
-### सतत प्रवेशासह ऑफ-चेन साक्ष्यीकरण {#offchain-attestations-with-persistent-access}
+- लाँचच्या वेळी [३.६ दशलक्षाहून अधिक वापरकर्त्यांना](https://buenosaires.gob.ar/innovacionytransformaciondigital/miba-con-tecnologia-quarkid-la-ciudad-de-buenos-aires-incorporo) विकेंद्रित ओळखपत्रे जारी केली
+- QuarkID हा एक ओपन-सोर्स प्रोटोकॉल आहे जो UN सस्टेनेबल डेव्हलपमेंट गोल्स अंतर्गत [डिजिटल पब्लिक गुड](https://www.digitalpublicgoods.net/r/quarkid) म्हणून ओळखला जातो
+- "[सरकार-एक-वापरकर्ता](https://buenosaires.gob.ar/innovacionytransformaciondigital/miba-con-tecnologia-quarkid-la-ciudad-de-buenos-aires-incorporo)" मॉडेलवर जोर देते, जिथे शहराची प्रोटोकॉलवर मालकी नसते, ज्यामुळे नागरिकांना पूर्ण डेटा मालकी आणि गोपनीयता मिळते
-या व्यवस्थेअंतर्गत साक्ष्यीकरणे JSON फायलींमध्ये रूपांतरित केली जातात आणि ऑफ-चेन संग्रहित केली जातात (आदर्शपणे [विकेंद्रित क्लाउड स्टोरेज](/developers/docs/storage/) प्लॅटफॉर्मवर, जसे की IPFS किंवा Swarm). तथापि, JSON फाइलचा [हॅश](/glossary/#hash) ऑन-चेन संग्रहित केला जातो आणि ऑन-चेन रेजिस्ट्रीद्वारे DID शी लिंक केला जातो. संबंधित DID एकतर प्रमाणीकरण जारीकर्ता किंवा प्राप्तकर्त्याचा असू शकतो.
+२०२४ मध्ये, ब्युनोस आयर्स शहर सरकारने (GCBA) QuarkID, जे GCBA च्या इनोव्हेशन आणि डिजिटल ट्रान्सफॉर्मेशन सचिवालयाने तयार केलेले एक ओपन-सोर्स “डिजिटल ट्रस्ट फ्रेमवर्क” आहे, ते miBA मध्ये एकत्रित केले, जे रहिवाशांना सरकारी सेवा आणि अधिकृत कागदपत्रांमध्ये प्रवेश करण्यासाठी शहराचे अधिकृत ॲप आहे. लाँचच्या वेळी, miBA च्या सर्व ३.६ दशलक्ष+ वापरकर्त्यांना विकेंद्रित डिजिटल ओळखपत्रे जारी करण्यात आली, जी त्यांना नागरिकत्व प्रमाणपत्रे, जन्म, विवाह आणि मृत्यू प्रमाणपत्रे, कर रेकॉर्ड, लसीकरण रेकॉर्ड आणि बरेच काही यासह व्हेरिफायेबल डिजिटल दस्तऐवज आणि प्रमाणपत्रे ऑनचेन व्यवस्थापित आणि सामायिक करण्याची परवानगी देतात.
-हा दृष्टिकोन दाव्यांची माहिती एनक्रिप्टेड आणि सत्यापित करण्यायोग्य ठेवताना, ब्लॉकचेन-आधारित चिकाटी मिळविण्यासाठी साक्ष्यीकरणांना सक्षम करतो. हे निवडक प्रकटीकरणास देखील अनुमती देते कारण खाजगी की धारक माहिती डिक्रिप्ट करू शकतो.
+Ethereum [लेयर 2](/layer-2/) नेटवर्क ZKSync Era वर तयार केलेली, QuarkID प्रणाली ZKP तंत्रज्ञान वापरते जे नागरिकांना अनावश्यक वैयक्तिक डेटा उघड न करता—त्यांच्या मोबाईल डिव्हाइसेसद्वारे पीअर-टू-पीअर वैयक्तिक क्रेडेन्शियल्स सत्यापित करण्याची परवानगी देते. हा कार्यक्रम “सरकार-एक-वापरकर्ता” मॉडेलवर प्रकाश टाकतो ज्यामध्ये GCBA केंद्रीकृत मालक म्हणून काम करण्याऐवजी, ओपन-सोर्स, इंटरऑपरेबल QuarkID प्रोटोकॉलचा एक वापरकर्ता म्हणून काम करते. ही ZKP-सक्षम रचना एक महत्त्वाची गोपनीयता सुविधा प्रदान करते: कोणतीही तृतीय-पक्ष, अगदी GCBA सुद्धा, एखादा नागरिक आपले क्रेडेन्शियल्स कसे, केव्हा, किंवा का वापरतो याचा मागोवा घेऊ शकत नाही. हा यशस्वी कार्यक्रम नागरिकांना संपूर्ण सेल्फ-सॉव्हरिन आयडेंटिटी आणि त्यांच्या संवेदनशील डेटावर नियंत्रण प्रदान करतो, जे सर्व Ethereum च्या जागतिक-वितरित नेटवर्कद्वारे सुरक्षित आहे.
-### ऑन-चेन प्रमाणपत्रे {#onchain-attestations}
+## प्रमाणीकरणे म्हणजे काय? {#what-are-attestations}
-Ethereum ब्लॉकचेनवरील [स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट](/developers/docs/smart-contracts/) मध्ये ऑन-चेन साक्ष्यीकरणे आयोजित केली जातात. स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट (रेजिस्ट्री म्हणून काम करणे) संबंधित ऑन-चेन विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक (सार्वजनिक की) चे प्रमाणीकरण मॅप करेल.
+प्रमाणीकरण म्हणजे एका घटकाने दुसर्या संस्थेबद्दल केलेला दावा. तुम्ही युनायटेड स्टेट्समध्ये रहात असल्यास, मोटार वाहन विभाग (एक संस्था) द्वारे तुम्हाला जारी केलेला चालक परवाना तुम्हाला (दुसऱ्या संस्थेला) कायदेशीररित्या कार चालवण्याची परवानगी आहे याची साक्ष देतो.
-ऑन-चेन साक्ष्यीकरण व्यवहारात कसे कार्य करू शकते हे दर्शवण्यासाठी येथे एक उदाहरण आहे:
+साक्षांकन ओळखकर्त्यांपेक्षा भिन्न आहेत. एका साक्षांकनामध्ये विशिष्ट ओळखीचा संदर्भ देण्यासाठी अभिज्ञापक _असतात_, आणि ते या ओळखीशी संबंधित गुणधर्माबद्दल दावा करते. त्यामुळे, तुमच्या ड्रायव्हिंग लायसन्समध्ये आयडेंटिफायर आहेत (नाव, जन्मतारीख, पत्ता) पण ते तुमच्या वाहन चालवण्याच्या कायदेशीर अधिकाराचे प्रमाणीकरण देखील आहे.
-1. एक कंपनी (XYZ कॉर्प) स्मार्ट कराराचा वापर करून मालकीचे शेअर्स विकण्याची योजना आखत आहे परंतु केवळ पार्श्वभूमी तपासणी पूर्ण केलेल्या खरेदीदारांनाच हवे आहे.
+### विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक काय आहेत? {#what-are-decentralized-identifiers}
-2. XYZ Corp कडे Ethereum वर ऑन-चेन अटेस्टेशन जारी करण्यासाठी पार्श्वभूमी तपासणी करणारी कंपनी असू शकते. हे प्रमाणीकरण प्रमाणित करते की एखाद्या व्यक्तीने कोणतीही वैयक्तिक माहिती उघड न करता पार्श्वभूमी तपासणी उत्तीर्ण केली आहे.
+तुमचे कायदेशीर नाव किंवा ईमेल पत्ता यांसारखे पारंपारिक अभिज्ञापक तृतीय पक्षांवर-सरकार आणि ईमेल प्रदात्यांवर अवलंबून असतात. विकेंद्रित अभिज्ञापक (DID) भिन्न आहेत - ते कोणत्याही केंद्रीय घटकाद्वारे जारी, व्यवस्थापित किंवा नियंत्रित केले जात नाहीत.
-3. समभाग विक्री करणारे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट स्क्रीन केलेल्या खरेदीदारांच्या ओळखीसाठी रेजिस्ट्री करार तपासू शकतात, ज्यामुळे कोणाला शेअर्स खरेदी करण्याची परवानगी आहे किंवा नाही हे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टला निर्धारित करणे शक्य होते.
+विकेंद्रित अभिज्ञापक जारी केले जातात, आयोजित केले जातात आणि व्यक्तीद्वारे नियंत्रित केले जातात. [Ethereum खाते](/glossary/#account) हे विकेंद्रित अभिज्ञापकाचे उदाहरण आहे. तुम्ही कोणाच्याही परवानगीशिवाय आणि केंद्रीय नोंदणीमध्ये संग्रहित न करता तुम्हाला हवी तितकी खाती तयार करू शकता.
+
+विकेंद्रित अभिज्ञापक वितरित लेजर ([ब्लॉकचेन्स](/glossary/#blockchain)) किंवा [पीअर-टू-पीअर नेटवर्क्सवर](/glossary/#peer-to-peer-network) साठवले जातात. हे DIDs ला [जागतिक स्तरावर अद्वितीय, उच्च उपलब्धतेसह निराकरण करण्यायोग्य आणि क्रिप्टोग्राफिकदृष्ट्या पडताळण्यायोग्य](https://w3c-ccg.github.io/did-primer/) बनवते. विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक लोक, संस्था किंवा सरकारी संस्थांसह विविध घटकांशी संबंधित असू शकतो.
-### सोलबाउंड टोकन आणि ओळख {#soulbound}
+## विकेंद्रित अभिज्ञापक कशामुळे शक्य होते? {#what-makes-decentralized-identifiers-possible}
-[सोलबाउंड टोकन](https://vitalik.eth.limo/general/2022/01/26/soulbound.html) (नॉन-हस्तांतरणीय NFT) विशिष्ट वॉलेटसाठी अद्वितीय माहिती गोळा करण्यासाठी वापरली जाऊ शकतात. हे प्रभावीपणे विशिष्ट Ethereum पत्त्याशी बांधील एक अनन्य ऑन-चेन ओळख तयार करते ज्यामध्ये उपलब्धी दर्शविणारे टोकन समाविष्ट असू शकतात (उदा. काही विशिष्ट ऑनलाइन कोर्स पूर्ण करणे किंवा गेममध्ये थ्रेशोल्ड स्कोअर उत्तीर्ण करणे) किंवा समुदाय सहभाग.
+### १. सार्वजनिक की क्रिप्टोग्राफी {#public-key-cryptography}
-## विकेंद्रित ओळखीचे फायदे {#benefits-of-decentralized-identity}
+पब्लिक-की क्रिप्टोग्राफी हा एक माहिती सुरक्षा उपाय आहे जो एका संस्थेसाठी [सार्वजनिक की](/glossary/#public-key) आणि [खाजगी की](/glossary/#private-key) तयार करतो. वापरकर्ता ओळख प्रमाणित करण्यासाठी आणि डिजिटल मालमत्तेची मालकी सिद्ध करण्यासाठी ब्लॉकचेन नेटवर्क्समध्ये पब्लिक-की [क्रिप्टोग्राफी](/glossary/#cryptography) वापरली जाते.
-1. विकेंद्रित ओळख माहिती ओळखण्याचे वैयक्तिक नियंत्रण वाढवते. विकेंद्रित अभिज्ञापक आणि प्रमाणीकरण केंद्रीकृत प्राधिकरणे आणि तृतीय-पक्ष सेवांवर अवलंबून न राहता सत्यापित केले जाऊ शकतात.
+काही विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक, जसे की Ethereum खाते, सार्वजनिक आणि खाजगी की असतात. सार्वजनिक की खात्याच्या नियंत्रकाला ओळखते, तर खाजगी की या खात्यासाठी संदेश साइन आणि डिक्रिप्ट करू शकतात. पब्लिक की क्रिप्टोग्राफी सर्व दाव्यांची पडताळणी करण्यासाठी [क्रिप्टोग्राफिक स्वाक्षऱ्या](https://andersbrownworth.com/blockchain/public-private-keys/) वापरून, संस्था प्रमाणित करण्यासाठी आणि तोतयागिरी व बनावट ओळखींचा वापर रोखण्यासाठी आवश्यक पुरावे प्रदान करते.
-2. विकेंद्रित ओळख समाधाने वापरकर्ता ओळख सत्यापित आणि व्यवस्थापित करण्यासाठी विश्वासहीन, अखंड आणि गोपनीयता-संरक्षण पद्धती सुलभ करतात.
+### २. विकेंद्रित डेटास्टोअर्स {#decentralized-datastores}
-3. विकेंद्रित ओळख ब्लॉकचेन तंत्रज्ञानाचा उपयोग करते, जे विविध पक्षांमध्ये विश्वास निर्माण करते आणि साक्ष्यीकरणांची वैधता सिद्ध करण्यासाठी क्रिप्टोग्राफिक हमी प्रदान करते.
+ब्लॉकचेन एक पडताळणीयोग्य डेटा रेजिस्ट्री म्हणून काम करते: माहितीचा खुला, विश्वासहीन आणि विकेंद्रित भांडार. सार्वजनिक ब्लॉकचेनचे अस्तित्व केंद्रीकृत रजिस्ट्रीमध्ये अभिज्ञापक संचयित करण्याची आवश्यकता दूर करते.
-4. विकेंद्रित ओळख ओळख डेटा पोर्टेबल बनवते. वापरकर्ते मोबाइल वॉलेटमध्ये साक्ष्यीकरणे आणि अभिज्ञापक संग्रहित करतात आणि त्यांच्या आवडीच्या कोणत्याही पक्षासह सामायिक करू शकतात. विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक आणि प्रमाणीकरण जारी करणार्या संस्थेच्या डेटाबेसमध्ये लॉक केलेले नाहीत.
+विकेंद्रित अभिज्ञापकाच्या वैधतेची पुष्टी करणे आवश्यक असल्यास, ते ब्लॉकचेनवर संबंधित सार्वजनिक की पाहू शकतात. हे पारंपारिक अभिज्ञापकांपेक्षा वेगळे आहे ज्यांना तृतीय पक्षांना प्रमाणीकरण आवश्यक आहे.
-5. विकेंद्रित ओळख उदयोन्मुख शून्य-ज्ञान तंत्रज्ञानासह चांगले कार्य करते जे व्यक्तींना ती गोष्ट काय आहे हे उघड न करता स्वतःची मालकी किंवा काहीतरी केले आहे हे सिद्ध करण्यास सक्षम करेल. मतदानासारख्या अनुप्रयोगांसाठी विश्वास आणि गोपनीयता एकत्र करण्याचा हा एक शक्तिशाली मार्ग बनू शकतो.
+## विकेंद्रित अभिज्ञापक आणि साक्ष्यीकरणे विकेंद्रित ओळख कशी सक्षम करतात? {#how-decentralized-identifiers-and-attestations-enable-decentralized-identity}
-6. विकेंद्रीकृत ओळख सिबिल-विरोधी यंत्रणांना ओळखण्यासाठी सक्षम करते जेव्हा एक व्यक्ती अनेक मानव असल्याचे भासवत असते तेव्हा एखाद्या प्रणालीशी गेम किंवा स्पॅम करतात.
+विकेंद्रित ओळख ही कल्पना आहे की ओळख-संबंधित माहिती स्वयं-नियंत्रित, खाजगी आणि पोर्टेबल असावी, विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक आणि साक्ष्यीकरणे हे प्राथमिक बिल्डिंग ब्लॉक्स आहेत.
-## विकेंद्रित ओळख वापर प्रकरणे {#decentralized-identity-use-cases}
+विकेंद्रित ओळखीच्या संदर्भात, साक्षांकने ([व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल्स](https://www.w3.org/TR/vc-data-model/) म्हणूनही ओळखली जातात) जारीकर्त्याने केलेले छेडछाड-रोधक, क्रिप्टोग्राफिकदृष्ट्या पडताळणीयोग्य दावे आहेत. प्रत्येक प्रमाणीकरण किंवा पडताळणीयोग्य क्रेडेन्शियल एखाद्या घटकाच्या (उदा. संस्था) समस्या त्यांच्या DID शी संबंधित असतात.
-विकेंद्रित ओळख अनेक संभाव्य वापर-केस आहेत:
+ब्लॉकचेनवर DID संग्रहित केल्यामुळे, कोणीही Ethereum वर जारीकर्त्याच्या DID ची क्रॉस-तपासणी करून अॅटेस्टेशनची वैधता सत्यापित करू शकतो. मूलत:, Ethereum ब्लॉकचेन जागतिक निर्देशिकेप्रमाणे कार्य करते जे विशिष्ट घटकांशी संबंधित DID चे सत्यापन सक्षम करते.
-### 1. युनिव्हर्सल लॉगिन {#universal-dapp-logins}
+विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक हे प्रमाणीकरण स्वयं-नियंत्रित आणि सत्यापित करण्यायोग्य असण्याचे कारण आहेत. जरी जारीकर्ता यापुढे अस्तित्वात नसला तरीही, धारकाकडे नेहमी प्रमाणीकरणाच्या मूळ आणि वैधतेचा पुरावा असतो.
-विकेंद्रीकृत ओळख पासवर्ड-आधारित लॉगिन [विकेंद्रित प्रमाणीकरण](https://www.ibm.com/blogs/blockchain/2018/10/decentralized-identity-an-alternative-to-password-based-authentication/) सह बदलण्यात मदत करू शकते. सेवा प्रदाते वापरकर्त्यांना साक्ष्यीकरण देऊ शकतात, जे Ethereum वॉलेटमध्ये संग्रहित केले जाऊ शकतात. धारकास ऑनलाइन समुदायामध्ये प्रवेश प्रदान करणारे एक उदाहरण प्रमाणीकरण हे [NFT](/nft/) असेल.
+विकेंद्रित ओळखीद्वारे वैयक्तिक माहितीच्या गोपनीयतेचे संरक्षण करण्यासाठी विकेंद्रीकृत अभिज्ञापक देखील महत्त्वपूर्ण आहेत. उदाहरणार्थ, एखाद्या व्यक्तीने साक्षांकनाचा पुरावा (ड्रायव्हिंग लायसन्स) सबमिट केल्यास, पडताळणी करणाऱ्या पक्षाला पुराव्यातील माहितीची वैधता तपासण्याची आवश्यकता नाही. त्याऐवजी, पडताळकाला पुरावा वैध आहे की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी प्रमाणीकरणाची सत्यता आणि जारी करणाऱ्या संस्थेच्या ओळखीची क्रिप्टोग्राफिक हमी आवश्यक असते.
-[Ethereum सह साइन-इन](https://siwe.xyz/) फंक्शन नंतर सर्व्हरला वापरकर्त्याच्या Ethereum खात्याची पुष्टी करण्यास आणि त्यांच्या खात्याच्या पत्त्यावरून आवश्यक प्रमाणीकरण आणण्यास सक्षम करेल. याचा अर्थ वापरकर्ते लांब पासवर्ड लक्षात ठेवल्याशिवाय प्लॅटफॉर्म आणि वेबसाइट्समध्ये प्रवेश करू शकतात आणि वापरकर्त्यांसाठी ऑनलाइन अनुभव सुधारतात.
+## विकेंद्रित ओळखीमधील साक्षांकनांचे प्रकार {#types-of-attestations-in-decentralized-identity}
-### 2. KYC प्रमाणीकरण {#kyc-authentication}
+Ethereum-आधारित ओळख इकोसिस्टममध्ये प्रमाणीकरण माहिती कशी संग्रहित आणि पुनर्प्राप्त केली जाते हे पारंपारिक ओळख व्यवस्थापनापेक्षा वेगळे आहे. विकेंद्रित ओळख प्रणालींमध्ये साक्ष्यीकरण जारी करणे, संचयित करणे आणि सत्यापित करणे यासाठी विविध दृष्टिकोनांचे विहंगावलोकन येथे आहे:
-अनेक ऑनलाइन सेवा वापरण्यासाठी व्यक्तींना ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा राष्ट्रीय पासपोर्ट यांसारखी साक्षांकन आणि क्रेडेन्शियल प्रदान करणे आवश्यक आहे. परंतु हा दृष्टीकोन समस्याप्रधान आहे कारण खाजगी वापरकर्ता माहितीशी तडजोड केली जाऊ शकते आणि सेवा प्रदाते प्रमाणीकरणाची सत्यता सत्यापित करू शकत नाहीत.
+### ऑफचेन साक्षांकने {#offchain-attestations}
-विकेंद्रित ओळख कंपन्यांना पारंपारिक [तुमचा-ग्राहक जाणून घ्या (KYC)](https://en.wikipedia.org/wiki/Know_your_customer) प्रक्रिया वगळण्याची आणि पडताळणीयोग्य क्रेडेन्शियल्सद्वारे वापरकर्ता ओळख प्रमाणित करण्यास अनुमती देते. हे ओळख व्यवस्थापनाची किंमत कमी करते आणि बनावट कागदपत्रांचा वापर प्रतिबंधित करते.
+ऑनचेन साक्षांकने साठवण्यामधील एक चिंता ही आहे की त्यामध्ये अशी माहिती असू शकते जी व्यक्तींना खाजगी ठेवायची आहे. Ethereum ब्लॉकचेनच्या सार्वजनिक स्वरूपामुळे अशी साक्ष्यीकरणे संग्रहित करणे अनाकर्षक बनते.
-### 3. मतदान आणि ऑनलाइन समुदाय {#voting-and-online-communities}
+यावर उपाय म्हणजे साक्षांकने जारी करणे, जे वापरकर्त्यांद्वारे डिजिटल वॉलेटमध्ये ऑफचेन ठेवले जातात, परंतु जारीकर्त्याच्या ऑनचेन साठवलेल्या DID ने स्वाक्षरी केलेले असतात. ही साक्षांकने [JSON वेब टोकन्स](https://en.wikipedia.org/wiki/JSON_Web_Token) म्हणून एन्कोड केलेली आहेत आणि त्यात जारीकर्त्याची डिजिटल स्वाक्षरी असते—ज्यामुळे ऑफचेन दाव्यांची सहज पडताळणी करता येते.
-ऑनलाइन मतदान आणि सोशल मीडिया विकेंद्रित ओळखीसाठी दोन नवीन अनुप्रयोग आहेत. ऑनलाइन मतदान योजना हेराफेरीसाठी संवेदनाक्षम असतात, विशेषतः जर दुर्भावनापूर्ण अभिनेते मतदान करण्यासाठी खोटी ओळख निर्माण करतात. व्यक्तींना ऑन-चेन साक्षांकन सादर करण्यास सांगणे ऑनलाइन मतदान प्रक्रियेची अखंडता सुधारू शकते.
+ऑफचेन साक्षांकने स्पष्ट करण्यासाठी येथे एक काल्पनिक परिस्थिती आहे:
-विकेंद्रित ओळख ऑनलाइन समुदाय तयार करण्यात मदत करू शकते जे बनावट खात्यांपासून मुक्त आहेत. उदाहरणार्थ, प्रत्येक वापरकर्त्याला ऑन-चेन ओळख प्रणाली वापरून त्यांची ओळख प्रमाणित करावी लागेल, जसे की Ethereum नेम सेवा, बॉट्सची शक्यता कमी करते.
+1. विद्यापीठ (जारीकर्ता) एक प्रमाणीकरण (डिजिटल शैक्षणिक प्रमाणपत्र) व्युत्पन्न करते, त्याच्या की सह स्वाक्षरी करते आणि बॉब (ओळख मालक) यांना जारी करते.
+
+2. बॉब नोकरीसाठी अर्ज करतो आणि त्याला त्याची शैक्षणिक पात्रता नियोक्त्याला सिद्ध करायची आहे, म्हणून तो त्याच्या मोबाइल वॉलेटमधून साक्षांकन शेअर करतो. कंपनी (पडताळणीकर्ता) नंतर जारीकर्त्याचा DID (म्हणजे, Ethereum वरील सार्वजनिक की) तपासून साक्षांकनाच्या वैधतेची पुष्टी करू शकते.
+
+### पर्सिस्टंट ऍक्सेससह ऑफचेन साक्षांकने {#offchain-attestations-with-persistent-access}
+
+या व्यवस्थेअंतर्गत साक्षांकने JSON फायलींमध्ये रूपांतरित केली जातात आणि ऑफचेन साठवली जातात (आदर्शपणे IPFS किंवा Swarm सारख्या [विकेंद्रित क्लाउड स्टोरेज](/developers/docs/storage/) प्लॅटफॉर्मवर). तथापि, JSON फाइलचा [हॅश](/glossary/#hash) ऑनचेन साठवला जातो आणि ऑनचेन रेजिस्ट्रीद्वारे DID शी लिंक केला जातो. संबंधित DID एकतर प्रमाणीकरण जारीकर्ता किंवा प्राप्तकर्त्याचा असू शकतो.
+
+हा दृष्टिकोन दाव्यांची माहिती एनक्रिप्टेड आणि सत्यापित करण्यायोग्य ठेवताना, ब्लॉकचेन-आधारित चिकाटी मिळविण्यासाठी साक्ष्यीकरणांना सक्षम करतो. हे निवडक प्रकटीकरणास देखील अनुमती देते कारण खाजगी की धारक माहिती डिक्रिप्ट करू शकतो.
+
+### ऑनचेन साक्षांकने {#onchain-attestations}
+
+ऑनचेन साक्षांकने Ethereum ब्लॉकचेनवरील [स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्समध्ये](/glossary/#smart-contract) ठेवली जातात. स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट (रेजिस्ट्री म्हणून काम करणारा) एका साक्षांकनाला संबंधित ऑनचेन विकेंद्रित अभिज्ञापकाशी (एक पब्लिक की) मॅप करेल.
+
+ऑनचेन साक्षांकने व्यवहारात कशी कार्य करू शकतात हे दाखवण्यासाठी येथे एक उदाहरण आहे:
+
+1. एक कंपनी (XYZ Corp) स्मार्ट कराराचा वापर करून मालकीचे शेअर्स विकण्याची योजना आखत आहे परंतु केवळ पार्श्वभूमी तपासणी पूर्ण केलेल्या खरेदीदारांनाच हवे आहे.
+
+2. XYZ कॉर्प पार्श्वभूमी तपासणी करणार्या कंपनीकडून Ethereum वर ऑनचेन साक्षांकने जारी करून घेऊ शकते. हे प्रमाणीकरण प्रमाणित करते की एखाद्या व्यक्तीने कोणतीही वैयक्तिक माहिती उघड न करता पार्श्वभूमी तपासणी उत्तीर्ण केली आहे.
+
+3. समभाग विक्री करणारे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट स्क्रीन केलेल्या खरेदीदारांच्या ओळखीसाठी रेजिस्ट्री करार तपासू शकतात, ज्यामुळे कोणाला शेअर्स खरेदी करण्याची परवानगी आहे किंवा नाही हे स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टला निर्धारित करणे शक्य होते.
-### 4. अँटी-सिबिल संरक्षण {#sybil-protection}
+### सोलबाउंड टोकन्स आणि ओळख {#soulbound}
-सिबिल हल्ल्यांचा संदर्भ आहे की वैयक्तिक मानव आपला प्रभाव वाढवण्यासाठी एकापेक्षा जास्त लोक आहेत असा विचार करून प्रणालीला फसवतात. [अनुदान देणारे अनुप्रयोग](https://gitcoin.co/grants/) जे [वापरतात चतुर्भुज मतदान](https://www.radicalxchange.org/concepts/plural-voting/) या सिबिल हल्ल्यांसाठी असुरक्षित आहेत कारण जेव्हा अधिक लोक त्यास मतदान करतात तेव्हा अनुदानाचे मूल्य वाढते, वापरकर्त्यांना त्यांचे योगदान अनेक ओळखींमध्ये विभाजित करण्यास प्रोत्साहन देते. विकेंद्रीकृत ओळख प्रत्येक सहभागीवर भार वाढवून ते खरोखरच मानव आहेत हे सिद्ध करण्यासाठी हे रोखण्यात मदत करतात, जरी अनेकदा विशिष्ट खाजगी माहिती उघड न करता.
+[सोलबाउंड टोकन्स](https://vitalik.eth.limo/general/2022/01/26/soulbound.html) ([नॉन-ट्रान्सफरेबल NFTs](/glossary/#nft)) विशिष्ट वॉलेटसाठी अद्वितीय माहिती गोळा करण्यासाठी वापरले जाऊ शकतात. हे प्रभावीपणे एका विशिष्ट Ethereum पत्त्याशी बांधील एक अद्वितीय ऑनचेन ओळख तयार करते ज्यामध्ये उपलब्धी दर्शविणारे टोकन (उदा. एखादा विशिष्ट ऑनलाइन कोर्स पूर्ण करणे किंवा गेममध्ये थ्रेशोल्ड स्कोअर पास करणे) किंवा समुदाय सहभाग समाविष्ट असू शकतो.
## विकेंद्रित ओळख वापरा {#use-decentralized-identity}
विकेंद्रित ओळख सोल्यूशन्सचा पाया म्हणून Ethereum वापरणारे अनेक महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प आहेत:
-- **[Ethereum नेम सेवा (ENS)](https://ens.domains/)** - _ऑन-चेन, मशीन-वाचनीय अभिज्ञापकांसाठी विकेंद्रित नामकरण प्रणाली, जसे की, Ethereum वॉलेट पत्ते, सामग्री हॅश आणि मेटाडेटा._
-- **[SpruceID](https://www.spruceid.com/)** - _एक विकेंद्रित ओळख प्रकल्प जे वापरकर्त्यांना तृतीय-पक्ष सेवांवर अवलंबून न राहता Ethereum खाती आणि ENS प्रोफाइलसह डिजिटल ओळख नियंत्रित करण्यास अनुमती देते._
-- **[Ethereum प्रमाणीकरण सेवा (EAS)](https://attest.sh/)** - _कोणत्याही गोष्टीबद्दल ऑन-चेन किंवा ऑफ-चेन साक्ष्यीकरण करण्यासाठी विकेंद्रीकृत लेजर/प्रोटोकॉल._
-- **[मानवतेचा पुरावा](https://www.proofofhumanity.id)** - _पुरावा मानवता (किंवा PoH) ही Ethereum वर तयार केलेली सामाजिक ओळख पडताळणी प्रणाली आहे._
-- **[BrightID](https://www.brightid.org/)** - _एक विकेंद्रित, ओपन-सोर्स सोशल आयडेंटिटी नेटवर्क सामाजिक आलेख निर्मिती आणि विश्लेषणाद्वारे ओळख पडताळणीमध्ये सुधारणा करू इच्छित आहे._
-- **[प्रुफ-ऑफ-पर्सनहुड पासपोर्ट](https://passport.human.tech/)** - _विकेंद्रित डिजिटल ओळख एकत्रित करणारा._
+- **[Ethereum नेम सर्व्हिस (ENS)](https://ens.domains/)** - _ऑनचेन, मशीन-वाचनीय अभिज्ञापकांसाठी एक विकेंद्रित नामकरण प्रणाली, जसे की, Ethereum वॉलेट पत्ते, सामग्री हॅश आणि मेटाडेटा._
+- **[Ethereum सह साइन इन करा (SIWE)](https://siwe.xyz/)** - _Ethereum खात्यांसह प्रमाणीकरणासाठी खुले मानक._
+- **[SpruceID](https://www.spruceid.com/)** - _एक विकेंद्रित ओळख प्रकल्प जो वापरकर्त्यांना तृतीय-पक्ष सेवांवर अवलंबून न राहता Ethereum खाती आणि ENS प्रोफाइलसह डिजिटल ओळख नियंत्रित करण्याची अनुमती देतो._
+- **[Ethereum साक्षांकन सेवा (EAS)](https://attest.org/)** - _कोणत्याही गोष्टीबद्दल ऑनचेन किंवा ऑफचेन साक्षांकने करण्यासाठी एक विकेंद्रित लेजर/प्रोटोकॉल._
+- **[प्रूफ ऑफ ह्युमॅनिटी](https://www.proofofhumanity.id)** - _प्रूफ ऑफ ह्युमॅनिटी (किंवा PoH) ही Ethereum वर तयार केलेली एक सामाजिक ओळख पडताळणी प्रणाली आहे._
+- **[BrightID](https://www.brightid.org/)** - _एक विकेंद्रित, ओपन-सोर्स सामाजिक ओळख नेटवर्क जे सामाजिक आलेखाच्या निर्मिती आणि विश्लेषणाद्वारे ओळख पडताळणीमध्ये सुधारणा करू पाहते._
+- **[walt.id](https://walt.id)** — _ओपन सोर्स विकेंद्रित ओळख आणि वॉलेट इन्फ्रास्ट्रक्चर जे डेव्हलपर आणि संस्थांना सेल्फ-सॉव्हरिन आयडेंटिटी आणि NFTs/SBTs चा वापर करण्यास सक्षम करते._
+- **[Veramo](https://veramo.io/)** - _एक जावास्क्रिप्ट फ्रेमवर्क जे कोणालाही त्यांच्या ऍप्लिकेशन्समध्ये क्रिप्टोग्राफिकदृष्ट्या पडताळणीयोग्य डेटा वापरणे सोपे करते._
-## Further reading {#further-reading}
+## पुढील वाचन {#further-reading}
### लेख {#articles}
-- [ब्लॉकचेन वापर प्रकरणे: डिजिटल आयडेंटिटीमध्ये ब्लॉकचेन](https://consensys.net/blockchain-use-cases/digital-identity/) — _ConsenSys_
-- [Ethereum ERC725 म्हणजे काय? ब्लॉकचेनवर स्व-सार्वभौम ओळख व्यवस्थापन](https://cryptoslate.com/what-is-erc725-self-sovereign-identity-management-on-the-blockchain/) — _सॅम टाउन_
-- [ब्लॉकचेन डिजिटल आयडेंटिटीची समस्या कशी सोडवू शकते](https://time.com/6142810/proof-of-humanity/) — _अँड्र्यू आर. चाऊ_
-- [विकेंद्रित ओळख म्हणजे काय आणि आपण काळजी का घ्यावी?](https://web3.hashnode.com/what-is-decentralized-identity) — _इमॅन्युएल अवोसिका_
+- [ब्लॉकचेन उपयोग प्रकरणे: डिजिटल ओळखीमध्ये ब्लॉकचेन](https://consensys.net/blockchain-use-cases/digital-identity/) — _ConsenSys_
+- [Ethereum ERC725 म्हणजे काय? ब्लॉकचेनवर सेल्फ-सॉव्हरिन ओळख व्यवस्थापन](https://cryptoslate.com/what-is-erc725-self-sovereign-identity-management-on-the-blockchain/) — _सॅम टाउन_
+- [ब्लॉकचेन डिजिटल ओळखीची समस्या कशी सोडवू शकते](https://time.com/6142810/proof-of-humanity/) — _अँड्र्यू आर. चाऊ_
+- [विकेंद्रित ओळख म्हणजे काय आणि तुम्ही का काळजी घ्यावी?](https://web3.hashnode.com/what-is-decentralized-identity) — _इमॅन्युएल अवोसिका_
+- [विकेंद्रित ओळखीचा परिचय](https://walt.id/white-paper/digital-identity) — _डॉमिनिक बेरॉन_
-### Videos {#videos}
+### व्हिडिओ {#videos}
-- [विकेंद्रित ओळख (बोनस लाइव्हस्ट्रीम सत्र)](https://www.youtube.com/watch?v=ySHNB1za_SE&t=539s) — _एक उत्तम एंड्रियास अँटोनोपोलस द्वारे विकेंद्रित ओळखीवरील स्पष्टीकरण व्हिडिओ_
-- [सिरेमिक, IDX, प्रतिक्रिया आणि 3ID कनेक्टसह Ethereum आणि विकेंद्रीकृत ओळख सह साइन इन करा](https://www.youtube.com/watch?v=t9gWZYJxk7c) — _Nader Dabit द्वारे Ethereum वॉलेट वापरून वापरकर्त्याचे प्रोफाइल तयार करण्यासाठी, वाचण्यासाठी आणि अपडेट करण्यासाठी ओळख व्यवस्थापन प्रणाली तयार करण्यावर YouTube ट्यूटोरियल_
-- [BrightID - Ethereum वर विकेंद्रित ओळख](https://www.youtube.com/watch?v=D3DbMFYGRoM) — _बँकलेस पॉडकास्ट भाग BrightID वर चर्चा करतो, a Ethereum साठी विकेंद्रित ओळख समाधान_
-- [द ऑफ चेन इंटरनेट: विकेंद्रीकृत ओळख आणि पडताळणीयोग्य क्रेडेन्शियल्स](https://www.youtube.com/watch?v=EZ_Bb6j87mg) — एव्हिन मॅकमुलेन द्वारे EthDenver 2022 सादरीकरण
+- [विकेंद्रित ओळख (बोनस लाइव्हस्ट्रीम सत्र)](https://www.youtube.com/watch?v=ySHNB1za_SE&t=539s) — _एंड्रियास अँटोनोपोलस यांचा विकेंद्रित ओळखीवरील एक उत्तम स्पष्टीकरणात्मक व्हिडिओ_
+- [Ceramic, IDX, React, आणि 3ID Connect सह Ethereum आणि विकेंद्रित ओळखीसह साइन इन करा](https://www.youtube.com/watch?v=t9gWZYJxk7c) — _नादेर दाबिट यांच्याद्वारे Ethereum वॉलेट वापरून वापरकर्त्याचे प्रोफाइल तयार करण्यासाठी, वाचण्यासाठी आणि अद्यतनित करण्यासाठी ओळख व्यवस्थापन प्रणाली तयार करण्यावर YouTube ट्यूटोरियल_
+- [BrightID - Ethereum वरील विकेंद्रित ओळख](https://www.youtube.com/watch?v=D3DbMFYGRoM) — _बँकलेस पॉडकास्ट भाग BrightID वर चर्चा करतो, जो Ethereum साठी एक विकेंद्रित ओळख सोल्यूशन आहे_
+- [ऑफचेन इंटरनेट: विकेंद्रित ओळख आणि व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल्स](https://www.youtube.com/watch?v=EZ_Bb6j87mg) — इव्हिन मॅकमुलेन यांचे EthDenver 2022 सादरीकरण
+- [व्हेरिफायेबल क्रेडेन्शियल्सचे स्पष्टीकरण](https://www.youtube.com/watch?v=ce1IdSr-Kig) - टॅमिनो बॉमन यांच्या डेमोसह YouTube स्पष्टीकरणात्मक व्हिडिओ
### समुदाय {#communities}
-- [ERC-725 GitHub वर अलायन्स](https://github.com/erc725alliance) — _Ethereum ब्लॉकचेन वर ओळख व्यवस्थापित करण्यासाठी ERC725 मानकांचे समर्थक_
-- [EthID Discord सर्व्हर](https://discord.com/invite/ZUyG3mSXFD) — _Ethereum सह साइन-इनवर काम करणाऱ्या उत्साही आणि विकासकांसाठी समुदाय_
-- [Veramo Labs](https://discord.gg/sYBUXpACh4) — _अनुप्रयोगांसाठी पडताळणी करण्यायोग्य डेटासाठी फ्रेमवर्क तयार करण्यात योगदान देणारा विकासकांचा समुदाय_
+- [GitHub वरील ERC-725 अलायन्स](https://github.com/erc725alliance) — _Ethereum ब्लॉकचेनवर ओळख व्यवस्थापित करण्यासाठी ERC725 मानकाचे समर्थक_
+- [EthID डिस्कॉर्ड सर्व्हर](https://discord.com/invite/ZUyG3mSXFD) — _Ethereum सह साइन-इन आणि Ethereum फॉलो प्रोटोकॉलवर काम करणाऱ्या उत्साही आणि डेव्हलपरसाठी समुदाय_
+- [Veramo लॅब्स](https://discord.gg/sYBUXpACh4) — _ऍप्लिकेशन्ससाठी व्हेरिफायेबल डेटासाठी एक फ्रेमवर्क तयार करण्यात योगदान देणाऱ्या डेव्हलपरचा समुदाय_
+- [walt.id](https://discord.com/invite/AW8AgqJthZ) — _विविध उद्योगांमध्ये विकेंद्रित ओळखीच्या वापराच्या प्रकरणांवर काम करणाऱ्या डेव्हलपर आणि बिल्डर्सचा समुदाय_
diff --git a/public/content/translations/mr/defi/index.md b/public/content/translations/mr/defi/index.md
index 7aa55254a30..0fafd7870c6 100644
--- a/public/content/translations/mr/defi/index.md
+++ b/public/content/translations/mr/defi/index.md
@@ -1,18 +1,19 @@
---
-title: विकेंद्रीत अर्थव्यवस्था (DeFi)
-description: Ethereum वर DeFi चे विहंगावलोकन
+title: "विकेंद्रीत अर्थव्यवस्था (DeFi)"
+metaTitle: "DeFi म्हणजे काय? | विकेंद्रित वित्ताचे फायदे आणि उपयोग"
+description: "Ethereum वर DeFi चे विहंगावलोकन"
lang: mr
template: use-cases
emoji: ":money_with_wings:"
image: /images/use-cases/defi.png
-alt: लेगो विटांनी बनवलेला Eth लोगो.
+alt: "lego विटांनी बनवलेला Eth लोगो."
sidebarDepth: 2
-summaryPoint1: सध्याच्या आर्थिक व्यवस्थेसाठी जागतिक, खुला पर्याय.
-summaryPoint2: अशी उत्पादने जी तुम्हाला कर्ज घेऊ देतात, बचत करू देतात, गुंतवणूक करू शकतात, व्यापार करू शकतात आणि बरेच काही करू शकतात.
-summaryPoint3: मुक्त-स्रोत तंत्रज्ञानावर आधारित ज्यासह कोणीही प्रोग्राम करू शकतो.
+summaryPoint1: "सध्याच्या आर्थिक व्यवस्थेसाठी जागतिक, खुला पर्याय."
+summaryPoint2: "अशी उत्पादने जी तुम्हाला कर्ज घेऊ देतात, बचत करू देतात, गुंतवणूक करू शकतात, व्यापार करू शकतात आणि बरेच काही करू शकतात."
+summaryPoint3: "मुक्त-स्रोत तंत्रज्ञानावर आधारित ज्यासह कोणीही प्रोग्राम करू शकतो."
---
-DeFi ही इंटरनेट युगासाठी तयार केलेली एक खुली आणि जागतिक आर्थिक प्रणाली आहे – अपारदर्शक, घट्टपणे नियंत्रित आणि दशकानुशतके जुन्या पायाभूत सुविधा आणि प्रक्रियांनी एकत्र ठेवलेल्या प्रणालीचा पर्याय. हे तुम्हाला तुमच्या पैशांवर नियंत्रण आणि दृश्यमानता देते. हे तुम्हाला जागतिक बाजारपेठा आणि तुमच्या स्थानिक चलन किंवा बँकिंग पर्यायांना एक्सपोजर देते. DeFi उत्पादने इंटरनेट कनेक्शन असलेल्या प्रत्येकासाठी आर्थिक सेवा उघडतात आणि त्या मोठ्या प्रमाणात त्यांच्या वापरकर्त्यांच्या मालकीच्या आणि देखरेखीच्या असतात. आतापर्यंत कोट्यवधी डॉलर्स किमतीचे क्रिप्टो DeFi ऍप्लिकेशन्समधून आले आहे आणि ते दररोज वाढत आहे.
+DeFi ही इंटरनेट युगासाठी तयार केलेली एक खुली आणि जागतिक आर्थिक प्रणाली आहे – अपारदर्शक, घट्टपणे नियंत्रित आणि दशकानुशतके जुन्या पायाभूत सुविधा आणि प्रक्रियांनी एकत्र ठेवलेल्या प्रणालीचा पर्याय. हे तुम्हाला तुमच्या पैशांवर नियंत्रण आणि दृश्यमानता देते. हे तुम्हाला जागतिक बाजारपेठा आणि तुमच्या स्थानिक चलन किंवा बँकिंग पर्यायांना एक्सपोजर देते. DeFi उत्पादने इंटरनेट कनेक्शन असलेल्या प्रत्येकासाठी आर्थिक सेवा उघडतात आणि त्या मोठ्या प्रमाणात त्यांच्या वापरकर्त्यांच्या मालकीच्या आणि देखरेखीच्या असतात. आतापर्यंत, अब्जावधी डॉलर्स किमतीचा क्रिप्टो DeFi ॲप्लिकेशन्समधून प्रवाहित झाला आहे आणि तो दररोज वाढत आहे.
## DeFi म्हणजे काय? {#what-is-defi}
@@ -22,7 +23,7 @@ DeFi ही आर्थिक उत्पादने आणि सेवा
-## DeFi वि पारंपारिक वित्त {#defi-vs-tradfi}
+## DeFi विरुद्ध पारंपरिक वित्त {#defi-vs-tradfi}
DeFi ची क्षमता पाहण्याचा एक उत्तम मार्ग म्हणजे आज अस्तित्वात असलेल्या समस्या समजून घेणे.
@@ -31,44 +32,44 @@ DeFi ची क्षमता पाहण्याचा एक उत्त
- आर्थिक सेवा तुम्हाला पैसे मिळण्यापासून रोखू शकतात.
- आर्थिक सेवांचे छुपे शुल्क म्हणजे तुमचा वैयक्तिक डेटा.
- सरकार आणि केंद्रीकृत संस्था इच्छेनुसार बाजार बंद करू शकतात.
-- व्यापाराचे तास अनेकदा विशिष्ट टाइम झोनच्या व्यावसायिक तासांपुरते मर्यादित असतात.
+- ट्रेडिंगचे तास अनेकदा विशिष्ट टाइम झोनच्या व्यावसायिक तासांपुरते मर्यादित असतात.
- मानवी अंतर्गत प्रक्रियेमुळे पैसे हस्तांतरित होण्यास काही दिवस लागू शकतात.
- आर्थिक सेवांसाठी प्रीमियम आहे कारण मध्यस्थ संस्थांना त्यांच्या कपातीची आवश्यकता आहे.
### एक तुलना {#defi-comparison}
-| DeFi | पारंपारिक वित्त |
-| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
-| तुम्ही तुमचे पैसे धरा. | तुमचे पैसे कंपन्यांकडे आहेत. |
-| तुमचा पैसा कुठे जातो आणि तो कसा खर्च होतो हे तुम्ही नियंत्रित करता. | जोखमीच्या कर्जदारांना कर्ज देण्यासारख्या तुमच्या पैशांचे गैरव्यवस्थापन न करण्यासाठी तुम्हाला कंपन्यांवर विश्वास ठेवावा लागेल. |
-| निधीचे हस्तांतरण काही मिनिटांत होते. | मॅन्युअल प्रक्रियांमुळे पेमेंटला दिवस लागू शकतात. |
-| व्यवहार क्रियाकलाप छद्मनाम आहे. | आर्थिक क्रियाकलाप आपल्या ओळखीशी घट्ट जोडलेले आहेत. |
-| DeFi कोणासाठीही खुले आहे. | तुम्ही आर्थिक सेवा वापरण्यासाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे. |
-| बाजारपेठा नेहमी खुल्या असतात. | कर्मचार्यांना विश्रांतीची गरज असल्याने बाजारपेठा बंद होतात. |
+| DeFi | पारंपारिक वित्त |
+| ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| तुम्ही तुमचे पैसे धरा. | तुमचे पैसे कंपन्यांकडे आहेत. |
+| तुमचा पैसा कुठे जातो आणि तो कसा खर्च होतो हे तुम्ही नियंत्रित करता. | जोखमीच्या कर्जदारांना कर्ज देण्यासारख्या तुमच्या पैशांचे गैरव्यवस्थापन न करण्यासाठी तुम्हाला कंपन्यांवर विश्वास ठेवावा लागेल. |
+| निधीचे हस्तांतरण काही मिनिटांत होते. | मॅन्युअल प्रक्रियांमुळे पेमेंटला दिवस लागू शकतात. |
+| व्यवहार क्रियाकलाप छद्मनाम आहे. | आर्थिक क्रियाकलाप आपल्या ओळखीशी घट्ट जोडलेले आहेत. |
+| DeFi कोणासाठीही खुले आहे. | तुम्ही आर्थिक सेवा वापरण्यासाठी अर्ज करणे आवश्यक आहे. |
+| बाजारपेठा नेहमी खुल्या असतात. | कर्मचार्यांना विश्रांतीची गरज असल्याने बाजारपेठा बंद होतात. |
| हे पारदर्शकतेवर आधारित आहे – कोणीही उत्पादनाचा डेटा पाहू शकतो आणि सिस्टम कसे कार्य करते याची तपासणी करू शकतो. | वित्तीय संस्था ही बंद पुस्तके आहेत: तुम्ही त्यांचा कर्जाचा इतिहास, त्यांच्या व्यवस्थापित मालमत्तेचा रेकॉर्ड इत्यादी पाहण्यास सांगू शकत नाही. |
- DeFi अॅप्स एक्सप्लोर करा
+ DeFi ॲप्स एक्सप्लोर करा
## याची सुरुवात Bitcoin पासून झाली... {#bitcoin}
Bitcoin हे अनेक प्रकारे पहिले DeFi ऍप्लिकेशन होते. Bitcoin तुम्हाला खरच स्वतःचे आणि मूल्य नियंत्रित करू देते आणि जगभरात कुठेही पाठवू देते. विश्वासू मध्यस्थाच्या गरजेशिवाय, मोठ्या संख्येने लोकांना, जे एकमेकांवर विश्वास ठेवत नाहीत, खात्यांच्या लेजरवर सहमत होण्यासाठी एक मार्ग प्रदान करून हे करते. Bitcoin कोणासाठीही खुले आहे आणि त्याचे नियम बदलण्याचा अधिकार कोणालाही नाही. Bitcoin चे नियम, जसे की त्याची कमतरता आणि त्याचे मोकळेपणा, तंत्रज्ञानामध्ये लिहिलेले आहेत. हे पारंपारिक फायनान्ससारखे नाही जिथे सरकार पैसे छापू शकतात जे तुमच्या बचतीचे अवमूल्यन करतात आणि कंपन्या बाजार बंद करू शकतात.
-यावर Ethereum तयार होतो. Bitcoin प्रमाणे, नियम तुमच्यावर बदलू शकत नाहीत आणि प्रत्येकाला प्रवेश आहे. परंतु ते [स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट](/glossary#smart-contract) वापरून हे डिजिटल मनी प्रोग्राम करण्यायोग्य देखील बनवते, जेणेकरून तुम्ही मूल्य संचयित आणि पाठवण्यापलीकडे जाऊ शकता.
+यावर Ethereum तयार होतो. Bitcoin प्रमाणे, नियम तुमच्यावर बदलू शकत नाहीत आणि प्रत्येकाला प्रवेश आहे. परंतु यामुळे हे डिजिटल पैसे [स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स](/glossary/#smart-contract) वापरून प्रोग्राम करण्यायोग्य बनतात, ज्यामुळे तुम्ही मूल्य संग्रहित करणे आणि पाठवण्यापलीकडे जाऊ शकता.
-## प्रोग्राम करण्यायोग्य पैसा {#programmable-money}
+## प्रोग्राम करण्यायोग्य पैसे {#programmable-money}
-हे विचित्र वाटते... "मला माझे पैसे का प्रोग्राम करायचे आहेत"? तथापि, Ethereum वरील टोकनचे हे फक्त एक डीफॉल्ट वैशिष्ट्य आहे. कोणीही पेमेंटमध्ये लॉजिक प्रोग्राम करू शकतो. त्यामुळे तुम्हाला Bitcoin चे नियंत्रण आणि सुरक्षा वित्तीय संस्थांद्वारे पुरवल्या जाणाऱ्या सेवांमध्ये मिसळून मिळू शकते. हे तुम्हाला क्रिप्टोकरन्सीसह अशा गोष्टी करू देते जे तुम्ही Bitcoin सह करू शकत नाही जसे की कर्ज देणे आणि कर्ज घेणे, पेमेंट शेड्यूल करणे, इंडेक्स फंडांमध्ये गुंतवणूक करणे आणि बरेच काही.
+हे विचित्र वाटते... "मला माझे पैसे का प्रोग्राम करायचे आहेत"? तथापि, हे Ethereum वरील टोकनच्या डीफॉल्ट वैशिष्ट्यापेक्षा अधिक आहे. कोणीही पेमेंटमध्ये लॉजिक प्रोग्राम करू शकतो. त्यामुळे तुम्हाला Bitcoin चे नियंत्रण आणि सुरक्षा वित्तीय संस्थांद्वारे पुरवल्या जाणाऱ्या सेवांमध्ये मिसळून मिळू शकते. हे तुम्हाला क्रिप्टोकरन्सीसह अशा गोष्टी करू देते जे तुम्ही Bitcoin सह करू शकत नाही जसे की कर्ज देणे आणि कर्ज घेणे, पेमेंट शेड्यूल करणे, इंडेक्स फंडांमध्ये गुंतवणूक करणे आणि बरेच काही.
-
+
तुम्ही Ethereum वर नवीन असाल तर वापरून पाहण्यासाठी DeFi ऍप्लिकेशन्ससाठी आमच्या सूचना एक्सप्लोर करा.
- DeFi अॅप्स एक्सप्लोर करा
+ DeFi ॲप्स एक्सप्लोर करा
@@ -77,13 +78,13 @@ Bitcoin हे अनेक प्रकारे पहिले DeFi ऍप्
बहुतांश वित्तीय सेवांसाठी विकेंद्रित पर्याय आहे. परंतु Ethereum पूर्णपणे नवीन आर्थिक उत्पादने तयार करण्यासाठी संधी देखील निर्माण करते. ही एक सतत वाढत जाणारी यादी आहे.
-- [जगभर पैसे पाठवा](#send-money)
-- [जगभरात पैसा प्रवाहित करा](#stream-money)
+- [जगभरात पैसे पाठवा](#send-money)
+- [जगभरात पैसे प्रवाहित करा](#stream-money)
- [स्थिर चलनांमध्ये प्रवेश करा](#stablecoins)
-- [संपार्श्विक सह निधी उधार घ्या](#lending)
-- [तारण न घेता कर्ज घ्या](#flash-loans)
+- [तारणासह निधी कर्ज घ्या](#lending)
+- [तारणाशिवाय कर्ज घ्या](#flash-loans)
- [क्रिप्टो बचत सुरू करा](#saving)
-- [व्यापार टोकन](#swaps)
+- [टोकन्स ट्रेड करा](#swaps)
- [तुमचा पोर्टफोलिओ वाढवा](#investing)
- [तुमच्या कल्पनांना निधी द्या](#crowdfunding)
- [विमा खरेदी करा](#insurance)
@@ -93,7 +94,7 @@ Bitcoin हे अनेक प्रकारे पहिले DeFi ऍप्
### जगभरात त्वरीत पैसे पाठवा {#send-money}
-ब्लॉकचेन म्हणून, Ethereum सुरक्षित आणि जागतिक मार्गाने व्यवहार पाठवण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. Bitcoin प्रमाणे, Ethereum जगभरात पैसे पाठवणे ईमेल पाठवण्याइतके सोपे करते. तुमच्या वॉलेटमधून फक्त तुमच्या प्राप्तकर्त्याचे [ENS नाव](/nft/#nft-domains) (जसे bob.eth) किंवा त्यांचा खाते पत्ता प्रविष्ट करा आणि तुमचे पेमेंट थेट त्यांच्याकडे काही मिनिटांत जाईल (सामान्यतः). पेमेंट पाठवण्यासाठी किंवा प्राप्त करण्यासाठी, तुम्हाला [वॉलेट](/wallets/) आवश्यक असेल.
+ब्लॉकचेन म्हणून, Ethereum सुरक्षित आणि जागतिक मार्गाने व्यवहार पाठवण्यासाठी डिझाइन केलेले आहे. Bitcoin प्रमाणे, Ethereum जगभरात पैसे पाठवणे ईमेल पाठवण्याइतके सोपे करते. फक्त तुमच्या प्राप्तकर्त्याचे [ENS नाव](/glossary/#ens) (जसे की bob.eth) किंवा तुमच्या वॉलेटमधून त्यांच्या खात्याचा पत्ता प्रविष्ट करा आणि तुमचे पेमेंट थेट काही मिनिटांत (सहसा) त्यांच्यापर्यंत पोहोचेल. पेमेंट पाठवण्यासाठी किंवा प्राप्त करण्यासाठी, तुम्हाला एका [वॉलेटची](/wallets/) आवश्यकता असेल.
पेमेंट dapps पहा
@@ -103,7 +104,7 @@ Bitcoin हे अनेक प्रकारे पहिले DeFi ऍप्
तुम्ही Ethereum वर पैसे देखील प्रवाहित करू शकता. हे तुम्हाला एखाद्याला त्यांचा पगार दुसऱ्याने अदा करू देते, त्यांना जेव्हा गरज असेल तेव्हा त्यांच्या पैशात प्रवेश मिळवून देते. किंवा स्टोरेज लॉकर किंवा इलेक्ट्रिक स्कूटरसारखे दुसरे काहीतरी भाड्याने घ्या.
-आणि जर तुम्ही [ETH](/what-is-ether/) पाठवू इच्छित नसाल किंवा प्रवाहित करू इच्छित नसाल कारण त्याचे मूल्य किती बदलू शकते, Ethereum वर पर्यायी चलने आहेत: स्टेबलकॉइन्स.
+आणि जर तुम्हाला [ETH](/glossary/#ether) पाठवायचा किंवा प्रवाहित करायचा नसेल कारण त्याचे मूल्य खूप बदलू शकते, तर Ethereum वर पर्यायी चलने आहेत: [स्टेबलकॉइन्स](/glossary/#stablecoin).
@@ -114,7 +115,7 @@ Bitcoin हे अनेक प्रकारे पहिले DeFi ऍप्
Dai किंवा USDC सारख्या नाण्यांचे मूल्य डॉलरच्या काही सेंट्समध्ये असते. हे त्यांना कमाई किंवा किरकोळ विक्रीसाठी योग्य बनवते. लॅटिन अमेरिकेतील बर्याच लोकांनी त्यांच्या सरकारने जारी केलेल्या चलनांसह मोठ्या अनिश्चिततेच्या काळात त्यांच्या बचतीचे संरक्षण करण्याचा एक मार्ग म्हणून स्टेबलकॉइन्सचा वापर केला आहे.
- स्टेबलकॉइन्स वर अधिक
+ स्टेबलकॉइन्सवर अधिक
@@ -127,7 +128,7 @@ Dai किंवा USDC सारख्या नाण्यांचे म
- पूल-आधारित जेथे कर्जदार कर्ज घेऊ शकतात अशा पूलला निधी (तरलता) प्रदान करतात.
- उधारी dapps पहा
+ कर्ज घेण्याचे dapps पहा
विकेंद्रित कर्जदार वापरण्याचे अनेक फायदे आहेत...
@@ -136,19 +137,19 @@ Dai किंवा USDC सारख्या नाण्यांचे म
आज, पैसे देणे आणि कर्ज घेणे हे सर्व गुंतलेल्या व्यक्तींभोवती फिरते. कर्ज देण्यापूर्वी तुम्ही कर्जाची परतफेड करण्याची शक्यता आहे की नाही हे बँकांना माहित असणे आवश्यक आहे.
-विकेंद्रित कर्ज देणे कोणत्याही पक्षाला स्वतःची ओळख न करता कार्य करते. त्याऐवजी, कर्जदाराने त्याच्या कर्जाची परतफेड न केल्यास कर्जदाराला आपोआप प्राप्त होणारी संपार्श्विकता ठेवली पाहिजे. काही सावकार संपार्श्विक म्हणून NFT देखील स्वीकारतात. NFT हे चित्रकलेप्रमाणे एका अनन्य मालमत्तेसाठी एक डीड आहे. [NFT वर अधिक](/nft/)
+विकेंद्रित कर्ज देणे कोणत्याही पक्षाला स्वतःची ओळख न करता कार्य करते. त्याऐवजी, कर्जदाराने त्याच्या कर्जाची परतफेड न केल्यास कर्जदाराला आपोआप प्राप्त होणारी संपार्श्विकता ठेवली पाहिजे. काही कर्जदाते [NFTs](/glossary/#nft) सुद्धा तारण म्हणून स्वीकारतात. NFT हे चित्रकलेप्रमाणे एका अनन्य मालमत्तेसाठी एक डीड आहे. [NFTs वर अधिक](/nft/)
हे तुम्हाला क्रेडिट चेकशिवाय किंवा खाजगी माहिती न देता पैसे उधार घेण्यास अनुमती देते.
#### जागतिक निधीमध्ये प्रवेश {#access-global-funds}
-जेव्हा तुम्ही विकेंद्रित सावकार वापरता तेव्हा तुम्हाला तुमच्या निवडलेल्या बँकेच्या किंवा संस्थेच्या ताब्यातील निधीच नव्हे तर जगभरातून जमा केलेल्या निधीमध्ये प्रवेश असतो. यामुळे कर्जे अधिक सुलभ होतात आणि व्याजदर सुधारतात.
+जेव्हा तुम्ही विकेंद्रित सावकार वापरता तेव्हा तुम्हाला तुमच्या निवडलेल्या बँकेच्या किंवा संस्थेच्या ताब्यातील निधीच नव्हे तर जगभरातून जमा केलेल्या निधीमध्ये प्रवेश असतो. यामुळे कर्ज अधिक सुलभ होते आणि व्याजदर सुधारतात.
#### कर-कार्यक्षमता {#tax-efficiencies}
-कर्ज घेतल्याने तुमचा ETH (करपात्र कार्यक्रम) विकल्याशिवाय तुम्हाला आवश्यक असलेल्या निधीमध्ये प्रवेश मिळू शकतो. त्याऐवजी, तुम्ही स्टेबलकॉइन कर्जासाठी संपार्श्विक म्हणून ETH वापरू शकता. हे तुम्हाला आवश्यक असलेला रोख प्रवाह देते आणि तुम्हाला तुमचा ETH ठेवू देते. स्टेबलकॉइन्स हे टोकन आहेत जे तुम्हाला जेव्हा रोखीची गरज असते तेव्हा ते जास्त चांगले असतात कारण ते ETH सारख्या मूल्यात चढ-उतार होत नाहीत. [स्टेबलकॉइन्स वर अधिक](#stablecoins)
+कर्ज घेतल्याने तुमचा ETH (करपात्र कार्यक्रम) विकल्याशिवाय तुम्हाला आवश्यक असलेल्या निधीमध्ये प्रवेश मिळू शकतो. त्याऐवजी, तुम्ही स्टेबलकॉइन कर्जासाठी संपार्श्विक म्हणून ETH वापरू शकता. हे तुम्हाला आवश्यक असलेला रोख प्रवाह देते आणि तुम्हाला तुमचा ETH ठेवू देते. स्टेबलकॉइन्स हे टोकन आहेत जे तुम्हाला जेव्हा रोखीची गरज असते तेव्हा ते जास्त चांगले असतात कारण ते ETH सारख्या मूल्यात चढ-उतार होत नाहीत. [स्टेबलकॉइन्सवर अधिक](#stablecoins)
-#### फ्लॅश कर्ज {#flash-loans}
+#### फ्लॅश लोन्स {#flash-loans}
फ्लॅश कर्ज हे विकेंद्रित कर्जाचे अधिक प्रायोगिक स्वरूप आहे जे तुम्हाला संपार्श्विक किंवा कोणतीही वैयक्तिक माहिती प्रदान न करता कर्ज घेऊ देते.
@@ -171,33 +172,35 @@ Dai किंवा USDC सारख्या नाण्यांचे म
पारंपारिक वित्त जगात वरील उदाहरण करण्यास सक्षम होण्यासाठी, तुम्हाला खूप मोठ्या रकमेची आवश्यकता असेल. पैसे कमावण्याच्या या रणनीती केवळ विद्यमान संपत्ती असलेल्यांनाच उपलब्ध आहेत. फ्लॅश लोन हे भविष्याचे एक उदाहरण आहे जिथे पैसे कमावण्यासाठी पैसे असणे ही एक पूर्व शर्त नाही.
-[फ्लॅश कर्जावर अधिक](https://aave.com/docs/aave-v3/guides/flash-loans)
+
+ फ्लॅश लोन्सवर अधिक
+
-### क्रिप्टोसह बचत सुरू करा {#saving}
+### क्रिप्टोद्वारे बचत सुरू करा {#saving}
#### कर्ज देणे {#lending}
तुम्ही तुमच्या क्रिप्टोला कर्ज देऊन त्यावर व्याज मिळवू शकता आणि तुमचे फंड रिअल टाइममध्ये वाढताना पाहू शकता. सध्या तुम्हाला तुमच्या स्थानिक बँकेत मिळू शकणार्या व्याजदरापेक्षा कितीतरी जास्त व्याजदर आहेत (जर तुम्ही नशीबवान असल्यास ते अॅक्सेस करण्यास सक्षम असाल). येथे एक उदाहरण आहे:
-- तुम्ही Aave सारख्या उत्पादनाला तुमचे 100 Dai, [स्टेबलकॉइन](/stablecoins/) उधार देता.
+- तुम्ही तुमचे 100 Dai, एक [स्टेबलकॉइन](/stablecoins/), Aave सारख्या उत्पादनाला कर्ज देता.
- तुम्हाला 100 Aave Dai (aDai) मिळतात जे तुमच्या कर्ज घेतलेल्या दैचे प्रतिनिधित्व करणारे टोकन आहे.
-- तुमची aDai व्याजदरांच्या आधारे वाढेल आणि तुम्ही तुमच्या वॉलेटमध्ये तुमची शिल्लक वाढताना पाहू शकता. APR वर अवलंबून, तुमचे वॉलेट शिल्लक काही दिवसांनी किंवा काही तासांनंतर 100.1234 सारखे वाचेल!
+- तुमची aDai व्याजदरांच्या आधारे वाढेल आणि तुम्ही तुमच्या वॉलेटमध्ये तुमची शिल्लक वाढताना पाहू शकता. [APR](/glossary/#apr) वर अवलंबून, काही दिवसांनी किंवा काही तासांनंतर तुमच्या वॉलेटमधील शिल्लक 100.1234 सारखी दिसेल!
- तुम्ही कधीही नियमित Dai ची रक्कम काढू शकता जी तुमच्या aDai शिल्लक असेल.
- कर्ज देणे dapps पहा
+ कर्ज देणारे dapps पहा
-#### नो-तोटा लॉटरी {#no-loss-lotteries}
+#### नुकसान-विरहित लॉटरी {#no-loss-lotteries}
PoolTogether सारख्या नो-लॉस लॉटरी पैसे वाचवण्याचा एक मजेदार आणि नाविन्यपूर्ण मार्ग आहे.
- तुम्ही 100 Dai टोकन वापरून 100 तिकिटे खरेदी करता.
- तुम्हाला तुमच्या 100 तिकिटांचे प्रतिनिधित्व करणारे 100 plDai मिळतात.
- तुमच्या तिकिटांपैकी एक विजेते म्हणून निवडले गेल्यास, तुमची plDai शिल्लक बक्षीस पूलच्या रकमेने वाढेल.
-- तुम्ही जिंकले नाही तर, तुमचे 100 जुने पुढील आठवड्याच्या ड्रॉवर रोल ओव्हर होतील.
+- तुम्ही जिंकले नाही तर, तुमचे 100 plDai पुढील आठवड्याच्या ड्रॉवर रोल ओव्हर केले जाईल.
- तुम्ही कधीही नियमित Dai ची रक्कम काढू शकता जी तुमच्या plDai शिल्लक असेल.
बक्षीस पूल वरील कर्ज उदाहरणाप्रमाणे तिकीट ठेवींवर कर्ज देऊन व्युत्पन्न केलेल्या सर्व व्याजाने व्युत्पन्न केला जातो.
@@ -208,19 +211,19 @@ PoolTogether सारख्या नो-लॉस लॉटरी पैसे
-### टोकन एक्सचेंज करा {#swaps}
+### टोकन्सची देवाणघेवाण करा {#swaps}
Ethereum वर हजारो टोकन आहेत. विकेंद्रित एक्सचेंज (DEXs) तुम्हाला हवे तेव्हा भिन्न टोकन्सचा व्यापार करू देतात. तुम्ही तुमच्या मालमत्तेचे नियंत्रण कधीही सोडत नाही. हे वेगळ्या देशाला भेट देताना चलन विनिमय वापरण्यासारखे आहे. परंतु DeFi आवृत्ती कधीही बंद होत नाही. बाजार वर्षातील 24/7, 365 दिवस असतात आणि तंत्रज्ञान हमी देते की व्यापार स्वीकारण्यासाठी नेहमीच कोणीतरी असेल.
उदाहरणार्थ, तुम्हाला नो-लॉस लॉटरी PoolTogether (वर वर्णन केलेले) वापरायचे असल्यास, तुम्हाला Dai किंवा USDC सारखे टोकन आवश्यक असेल. हे DEX तुम्हाला त्या टोकन्ससाठी तुमचा ETH स्वॅप करू देतात आणि तुमचे काम पूर्ण झाल्यावर पुन्हा परत येतात.
- प्रतिक एक्सचेंज पहा
+ टोकन एक्सचेंज पहा
-### प्रगत व्यापार {#trading}
+### प्रगत ट्रेडिंग {#trading}
ज्या व्यापाऱ्यांना थोडे अधिक नियंत्रण आवडते त्यांच्यासाठी अधिक प्रगत पर्याय आहेत. मर्यादा ऑर्डर, शाश्वत, मार्जिन ट्रेडिंग आणि बरेच काही शक्य आहे. विकेंद्रित व्यापारामुळे तुम्हाला जागतिक तरलतेमध्ये प्रवेश मिळतो, बाजार कधीही बंद होत नाही आणि तुम्ही तुमच्या मालमत्तेवर नेहमी नियंत्रण ठेवता.
@@ -236,7 +239,7 @@ Ethereum वर हजारो टोकन आहेत. विकेंद्
Ethereum वर फंड मॅनेजमेंट उत्पादने आहेत जी तुमच्या पसंतीच्या धोरणावर आधारित तुमचा पोर्टफोलिओ वाढवण्याचा प्रयत्न करतील. हे आपोआप आहे, प्रत्येकासाठी खुले आहे आणि तुमच्या नफ्यातील एक मानवी व्यवस्थापकाची गरज नाही.
-याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे [DeFi Pulse इंडेक्स फंड (DPI)](https://defipulse.com/blog/defi-pulse-index/). हा असा फंड आहे जो तुमच्या पोर्टफोलिओमध्ये नेहमी [मार्केट कॅपिटलायझेशननुसार शीर्ष DeFi टोकन्स](https://www.coingecko.com/en/defi) समाविष्ट असल्याची खात्री करण्यासाठी आपोआप पुनर्संतुलित होतो. तुम्हाला कधीही कोणताही तपशील व्यवस्थापित करण्याची गरज नाही आणि तुम्हाला पाहिजे तेव्हा तुम्ही फंडातून पैसे काढू शकता.
+याचे एक चांगले उदाहरण म्हणजे [DeFi Pulse Index fund (DPI)](https://defipulse.com/blog/defi-pulse-index/). हा असा फंड आहे जो तुमच्या पोर्टफोलिओमध्ये नेहमी मार्केट कॅपिटलायझेशननुसार शीर्ष DeFi टोकन्स समाविष्ट असल्याची खात्री करण्यासाठी आपोआप पुनर्संतुलित होतो. तुम्हाला कधीही कोणताही तपशील व्यवस्थापित करण्याची गरज नाही आणि तुम्हाला पाहिजे तेव्हा तुम्ही फंडातून पैसे काढू शकता.
गुंतवणूक dapps पहा
@@ -256,11 +259,11 @@ Ethereum हे क्राउडफंडिंगसाठी एक आद
क्राउडफंडिंग dapps पहा
-#### चतुर्भुज निधी {#quadratic-funding}
+#### क्वाड्रॅटिक निधी {#quadratic-funding}
-Ethereum हे ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर आहे आणि आत्तापर्यंतच्या बर्याच कामांना समुदायाने निधी दिला आहे. यामुळे एक मनोरंजक नवीन निधी उभारणी मॉडेलची वाढ झाली आहे: चतुर्भुज निधी. This has the potential to improve the way we fund all types of public goods in the future.
+Ethereum हे ओपन सोर्स सॉफ्टवेअर आहे आणि आत्तापर्यंतच्या बर्याच कामांना समुदायाने निधी दिला आहे. यामुळे एक मनोरंजक नवीन निधी उभारणी मॉडेलची वाढ झाली आहे: चतुर्भुज निधी. भविष्यात सर्व प्रकारच्या सार्वजनिक वस्तूंना निधी देण्याच्या पद्धतीत सुधारणा करण्याची यात क्षमता आहे.
-Quadratic funding makes sure that the projects that receive the most funding are those with the most unique demand. In other words, projects that stand to improve the lives of the most people. ते कसे कार्य करते ते येथे आहे:
+क्वाड्रॅटिक निधी हे सुनिश्चित करते की ज्या प्रकल्पांना सर्वाधिक निधी मिळतो, तेच प्रकल्प आहेत ज्यांना सर्वात जास्त अद्वितीय मागणी आहे. दुसऱ्या शब्दांत, असे प्रकल्प जे जास्तीत जास्त लोकांचे जीवन सुधारू शकतात. ते कसे कार्य करते ते येथे आहे:
1. दान केलेल्या निधीचा एक जुळणारा पूल आहे.
2. सार्वजनिक निधीची फेरी सुरू होते.
@@ -269,7 +272,9 @@ Quadratic funding makes sure that the projects that receive the most funding are
याचा अर्थ 1 डॉलरच्या 100 देणग्यांसह प्रोजेक्ट A ला 10,000 डॉलर्स (जुळणार्या पूलच्या आकारावर अवलंबून) एका देणगीसह प्रोजेक्ट B पेक्षा जास्त निधी मिळू शकतो.
-[चतुर्भुज निधीवर अधिक](https://wtfisqf.com)
+
+ क्वाड्रॅटिक निधीवर अधिक
+
@@ -277,7 +282,7 @@ Quadratic funding makes sure that the projects that receive the most funding are
विकेंद्रित विम्याचे उद्दिष्ट विमा स्वस्त करणे, भरणे जलद करणे आणि अधिक पारदर्शक करणे आहे. अधिक ऑटोमेशनसह, अधिक कव्हरेज हे परवडणारे आहे आणि पे-आउट खूप जलद आहेत. तुमच्या दाव्यावर निर्णय घेण्यासाठी वापरलेला डेटा पूर्णपणे पारदर्शक आहे.
-Ethereum उत्पादने, कोणत्याही सॉफ्टवेअरप्रमाणे, दोष आणि शोषणांमुळे ग्रस्त होऊ शकतात. त्यामुळे सध्या अवकाशातील बरीच विमा उत्पादने त्यांच्या वापरकर्त्यांना निधीच्या नुकसानापासून संरक्षण देण्यावर लक्ष केंद्रित करतात. तथापि, जीवन आपल्यावर टाकू शकेल अशा प्रत्येक गोष्टीसाठी कव्हरेज तयार करण्यासाठी प्रकल्प सुरू होत आहेत. याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे Etherisc चे क्रॉप कव्हर ज्याचा उद्देश [केनियामधील अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना दुष्काळ आणि पुरापासून संरक्षण करणे](https://blog.etherisc.com/etherisc-teams-up-with-chainlink-to-deliver-crop-insurance-in-kenya-137e433c29dc) आहे. विकेंद्रित विमा शेतकर्यांना स्वस्त कवच देऊ शकतो ज्यांची किंमत पारंपारिक विम्यापेक्षा जास्त आहे.
+Ethereum उत्पादने, कोणत्याही सॉफ्टवेअरप्रमाणे, दोष आणि शोषणांमुळे ग्रस्त होऊ शकतात. त्यामुळे सध्या अवकाशातील बरीच विमा उत्पादने त्यांच्या वापरकर्त्यांना निधीच्या नुकसानापासून संरक्षण देण्यावर लक्ष केंद्रित करतात. तथापि, जीवन आपल्यावर टाकू शकेल अशा प्रत्येक गोष्टीसाठी कव्हरेज तयार करण्यासाठी प्रकल्प सुरू होत आहेत. याचे एक उत्तम उदाहरण म्हणजे Etherisc's Crop cover, ज्याचा उद्देश [केनियातील अल्पभूधारक शेतकऱ्यांना दुष्काळ आणि पुरापासून संरक्षण देणे](https://blog.etherisc.com/etherisc-teams-up-with-chainlink-to-deliver-crop-insurance-in-kenya-137e433c29dc) हा आहे. विकेंद्रित विमा शेतकर्यांना स्वस्त कवच देऊ शकतो ज्यांची किंमत पारंपारिक विम्यापेक्षा जास्त आहे.
विमा dapps पहा
@@ -297,7 +302,7 @@ Ethereum उत्पादने, कोणत्याही सॉफ्ट
## DeFi कसे कार्य करते? {#how-defi-works}
-मध्यस्थांची गरज नसलेल्या सेवा प्रदान करण्यासाठी DeFi क्रिप्टोकरन्सी आणि स्मार्ट करार वापरते. आजच्या आर्थिक जगात, वित्तीय संस्था व्यवहारांचे हमीदार म्हणून काम करतात. यामुळे या संस्थांना प्रचंड शक्ती मिळते कारण तुमचा पैसा त्यांच्यामार्फत वाहतो. शिवाय जगभरातील अब्जावधी लोकांकडे बँक खाते देखील नाही.
+मध्यस्थांची गरज नसलेल्या सेवा प्रदान करण्यासाठी DeFi क्रिप्टोकरन्सी आणि स्मार्ट करार वापरते. आजच्या आर्थिक जगात, वित्तीय संस्था व्यवहारांचे हमीदार म्हणून काम करतात. यामुळे या संस्थांना प्रचंड शक्ती मिळते कारण तुमचा पैसा त्यांच्यामार्फत वाहतो. शिवाय, जगभरातील अब्जावधी लोक बँक खात्यात प्रवेश देखील करू शकत नाहीत.
DeFi मध्ये, एक स्मार्ट करार व्यवहारात वित्तीय संस्थेची जागा घेते. स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट हा Ethereum खात्याचा एक प्रकार आहे ज्यामध्ये फंड्स ठेवता येतात आणि काही अटींवर आधारित ते पाठवू/परतावा देऊ शकतो. लाइव्ह असताना ते स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट कोणीही बदलू शकत नाही – ते नेहमी प्रोग्राम केलेले असते.
@@ -321,35 +326,41 @@ Ethereum अनेक कारणांमुळे DeFi साठी परि
1. ब्लॉकचेन – Ethereumमध्ये व्यवहाराचा इतिहास आणि खात्यांची स्थिती असते.
2. मालमत्ता – [ETH](/what-is-ether/) आणि इतर टोकन (चलने).
3. प्रोटोकॉल – [स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स](/glossary/#smart-contract) जे कार्यक्षमता प्रदान करतात, उदाहरणार्थ, एक सेवा जी मालमत्तेचे विकेंद्रित कर्ज देण्यास परवानगी देते.
-4. [अनुप्रयोग](/apps/) – आम्ही प्रोटोकॉल व्यवस्थापित करण्यासाठी आणि प्रवेश करण्यासाठी वापरतो ती उत्पादने.
+4. [ॲप्लिकेशन्स](/apps/) – आम्ही प्रोटोकॉल व्यवस्थापित करण्यासाठी आणि त्यात प्रवेश करण्यासाठी वापरत असलेली उत्पादने.
+
+टीप: बहुतेक DeFi [ERC-20 स्टँडर्डचा](/glossary/#erc-20) वापर करते. DeFi मधील ॲप्लिकेशन्स ETH साठी एका रॅपरचा वापर करतात ज्याला रॅप्ड ईथर (WETH) म्हणतात. [रॅप्ड ईथरबद्दल अधिक जाणून घ्या](/wrapped-eth).
-## DeFi तयार करणे {#build-defi}
+## DeFi तयार करा {#build-defi}
DeFi एक मुक्त-स्रोत चळवळ आहे. DeFi प्रोटोकॉल आणि ऍप्लिकेशन्स तुमच्यासाठी तपासणी, काटा आणि नवीन शोध घेण्यासाठी खुले आहेत. या स्तरित स्टॅकमुळे (ते सर्व समान बेस ब्लॉकचेन आणि मालमत्ता सामायिक करतात), अद्वितीय कॉम्बो संधी अनलॉक करण्यासाठी प्रोटोकॉल मिश्रित आणि जुळवले जाऊ शकतात.
- Dapps तयार करण्याबद्दल अधिक
+ dapps तयार करण्याबद्दल अधिक
-## Further reading {#futher-reading}
+## पुढील वाचन {#further-reading}
### DeFi डेटा {#defi-data}
-- [DeFi प्राइम](https://defiprime.com/)
+- [DeFi Prime](https://defiprime.com/)
- [DeFi Llama](https://defillama.com/)
-- [DeFi रेट](https://defirate.com/)
-### DeFi आर्टिकल्स {#defi-articles}
+### DeFi लेख {#defi-articles}
-- [DeFi साठी नवशिक्यांसाठी मार्गदर्शक](https://blog.coinbase.com/a-beginners-guide-to-decentralized-finance-defi-574c68ff43c4) – _सिड कोएल्हो-प्रभू, 6 जानेवारी 2020_
+- [DeFi साठी नवशिक्यांची मार्गदर्शिका](https://blog.coinbase.com/a-beginners-guide-to-decentralized-finance-defi-574c68ff43c4) – _सिड कोएल्हो-प्रभू, 6 जानेवारी, 2020_
+- [EEA DeFi जोखीम मूल्यांकन मार्गदर्शक तत्त्वे](https://entethalliance.org/specs/defi-risks/) – DeFi प्रोटोकॉलमधील मुख्य धोके कसे ओळखावे आणि त्यांचे मूल्यांकन कसे करावे याचा उद्योग-समर्थित आढावा.
-### Videos {#videos}
+### व्हिडिओ {#videos}
-- [फाइनेमॅटिक्स - विकेंद्रित वित्त शिक्षण](https://finematics.com/) – _DeFi वर व्हिडिओ_
-- [The Defiant](https://www.youtube.com/playlist?list=PLaDcID4s1KronHMKojfjwiHL0DdQEPDcq) - _DeFi मूलभूत गोष्टी: या अधूनमधून गोंधळात टाकणाऱ्या जागेत प्रारंभ करण्यासाठी तुम्हाला जे काही माहित असणे आवश्यक आहे._
-- [व्हाइटबोर्ड क्रिप्टो](https://youtu.be/17QRFlml4pA) _DeFi म्हणजे काय?_
+- [Finematics - विकेंद्रित वित्त शिक्षण](https://finematics.com/) – _DeFi वरील व्हिडिओ_
+- [The Defiant](https://www.youtube.com/playlist?list=PLaDcID4s1KronHMKojfjwiHL0DdQEPDcq) - _DeFi मूलतत्त्वे: या कधीकधी गोंधळात टाकणाऱ्या क्षेत्रात सुरुवात करण्यासाठी तुम्हाला आवश्यक असलेली प्रत्येक गोष्ट._
+- [Whiteboard Crypto](https://youtu.be/17QRFlml4pA) _DeFi म्हणजे काय?_
### समुदाय {#communities}
-- [DeFi Llama Discord सर्व्हर](https://discord.gg/buPFYXzDDd)
-- [DeFi Pulse Discord सर्व्हर](https://discord.gg/Gx4TCTk)
+- [DeFi Llama डिस्कॉर्ड सर्व्हर](https://discord.defillama.com/)
+- [DeFi Pulse डिस्कॉर्ड सर्व्हर](https://discord.gg/Gx4TCTk)
+
+
+
+
diff --git a/public/content/translations/mr/desci/index.md b/public/content/translations/mr/desci/index.md
index ba61c00e943..b5edbaec21c 100644
--- a/public/content/translations/mr/desci/index.md
+++ b/public/content/translations/mr/desci/index.md
@@ -1,137 +1,139 @@
---
-title: विकेंद्रित विज्ञान (DeSci)
-description: Ethereum वर विकेंद्रित विज्ञानाचे विहंगावलोकन
+title: "विकेंद्रित विज्ञान (DeSci)"
+description: "Ethereum वर विकेंद्रित विज्ञानाचे विहंगावलोकन"
lang: mr
template: use-cases
emoji: ":microscope:"
sidebarDepth: 2
image: /images/future_transparent.png
alt: ""
-summaryPoint1: सध्याच्या वैज्ञानिक प्रणालीसाठी जागतिक, खुला पर्याय.
-summaryPoint2: तंत्रज्ञान जे शास्त्रज्ञांना निधी उभारण्यास, प्रयोग चालविण्यास, डेटा सामायिक करण्यास, अंतर्दृष्टी वितरित करण्यास आणि बरेच काही करण्यास सक्षम करते.
-summaryPoint3: मुक्त विज्ञान चळवळीवर तयार होते.
+summaryPoint1: "सध्याच्या वैज्ञानिक प्रणालीसाठी जागतिक, खुला पर्याय."
+summaryPoint2: "तंत्रज्ञान जे शास्त्रज्ञांना निधी उभारण्यास, प्रयोग चालविण्यास, डेटा सामायिक करण्यास, अंतर्दृष्टी वितरित करण्यास आणि बरेच काही करण्यास सक्षम करते."
+summaryPoint3: "मुक्त विज्ञान चळवळीवर तयार होते."
---
## विकेंद्रित विज्ञान (DeSci) म्हणजे काय? {#what-is-desci}
-विकेंद्रित विज्ञान (DeSci) ही एक चळवळ आहे ज्याचा उद्देश Web3 स्टॅकचा वापर करून वैज्ञानिक ज्ञानाचा न्याय्य आणि समानतेने निधी, निर्मिती, पुनरावलोकन, क्रेडिट, संग्रहण आणि प्रसार करण्यासाठी सार्वजनिक पायाभूत सुविधा निर्माण करणे आहे.
+विकेंद्रित विज्ञान (DeSci) ही एक चळवळ आहे ज्याचा उद्देश [Web3](/glossary/#web3) स्टॅकचा वापर करून वैज्ञानिक ज्ञानासाठी निधी उभारणे, ते तयार करणे, त्याचे पुनरावलोकन करणे, श्रेय देणे, संग्रहित करणे आणि न्याय्य व समान रीतीने प्रसारित करणे यासाठी सार्वजनिक पायाभूत सुविधा निर्माण करणे आहे.
DeSci चे उद्दिष्ट एक अशी परिसंस्था निर्माण करणे आहे जिथे शास्त्रज्ञांना त्यांचे संशोधन उघडपणे सामायिक करण्यासाठी आणि त्यांच्या कार्याचे श्रेय प्राप्त करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जाते आणि कोणालाही संशोधनात सहज प्रवेश आणि योगदान देण्याची परवानगी दिली जाते. DeSci वैज्ञानिक ज्ञान प्रत्येकासाठी प्रवेशयोग्य असावे आणि वैज्ञानिक संशोधनाची प्रक्रिया पारदर्शक असावी या कल्पनेवर कार्य करते. DeSci अधिक विकेंद्रित आणि वितरित वैज्ञानिक संशोधन मॉडेल तयार करत आहे, जे सेन्सॉरशिप आणि केंद्रीय प्राधिकरणांच्या नियंत्रणास अधिक प्रतिरोधक बनवत आहे. DeSci ला असे वातावरण निर्माण करण्याची आशा आहे जिथे नवीन आणि अपारंपरिक कल्पना निधी, वैज्ञानिक साधने आणि संप्रेषण चॅनेलच्या प्रवेशाचे विकेंद्रीकरण करून भरभराट करू शकतात.
-विकेंद्रित विज्ञान अधिक वैविध्यपूर्ण निधी स्रोतांना अनुमती देते ([DAO](/dao/) कडून, [चतुर्भुज देणग्या](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2003531) क्राउडफंडिंग आणि अधिक), अधिक प्रवेशयोग्य प्रवेश डेटा आणि पद्धती आणि पुनरुत्पादनासाठी प्रोत्साहन प्रदान करून.
+विकेंद्रित विज्ञान अधिक वैविध्यपूर्ण निधी स्त्रोतांना अनुमती देते ([DAOs](/glossary/#dao) पासून, [चतुर्भुज देणग्या](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2003531) ते क्राउडफंडिंग आणि बरेच काही), अधिक प्रवेशयोग्य डेटा आणि पद्धती, आणि पुनरुत्पादकतेसाठी प्रोत्साहन प्रदान करून.
### जुआन बेनेट - DeSci चळवळ
-## DeSci विज्ञान कसे सुधारते {#desci-improves-science}
+## DeSci विज्ञानात कशी सुधारणा करते {#desci-improves-science}
विज्ञानातील प्रमुख समस्यांची अपूर्ण यादी आणि विकेंद्रित विज्ञान या समस्यांचे निराकरण करण्यात कशी मदत करू शकते
-| **विकेंद्रित विज्ञान** | **पारंपारिक विज्ञान** |
-| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
-| चतुर्भुज देणग्या किंवा DAO सारख्या यंत्रणेचा वापर करून निधीचे वितरण जनतेद्वारे निश्चित केले जाते. | लहान, बंद, केंद्रीकृत गट निधीचे वितरण नियंत्रित करतात. |
-| तुम्ही डायनॅमिक संघांमध्ये जगभरातील समवयस्कांसह सहयोग करता. | निधी देणार्या संस्था आणि गृहसंस्था तुमचे सहकार्य मर्यादित करतात. |
-| निधीचे निर्णय ऑनलाइन आणि पारदर्शकपणे घेतले जातात. नवीन निधीची यंत्रणा शोधली जाते. | निधीचे निर्णय दीर्घ टर्नअराउंड वेळ आणि मर्यादित पारदर्शकतेसह घेतले जातात. काही निधीची यंत्रणा अस्तित्वात आहे. |
-| Web3 प्रिमिटिव्ह वापरून प्रयोगशाळा सेवा सामायिक करणे सोपे आणि अधिक पारदर्शक केले आहे. | प्रयोगशाळेतील संसाधने सामायिक करणे अनेकदा धीमे आणि अपारदर्शक असते. |
-| प्रकाशनासाठी नवीन मॉडेल विकसित केले जाऊ शकतात जे विश्वास, पारदर्शकता आणि सार्वत्रिक प्रवेशासाठी Web3 आदिम वापरतात. | तुम्ही वारंवार अकार्यक्षम, पक्षपाती आणि शोषक म्हणून मान्य केलेल्या स्थापित मार्गांद्वारे प्रकाशित करता. |
-| तुम्ही पीअर-पुनरावलोकन कार्यासाठी टोकन आणि प्रतिष्ठा मिळवू शकता. | तुमचे पीअर-पुनरावलोकन कार्य न भरलेले आहे, फायद्यासाठी प्रकाशकांना लाभदायक आहे. |
-| तुम्ही व्युत्पन्न करत असलेल्या बौद्धिक संपत्तीचे (IP) मालक आहात आणि ते पारदर्शक अटींनुसार वितरित करता. | तुम्ही व्युत्पन्न केलेला IP तुमच्या गृहसंस्थेच्या मालकीचा आहे. IP वर एक्सेस पारदर्शक नाही. |
-| अयशस्वी प्रयत्नांच्या डेटासह सर्व संशोधन सामायिक करणे, सर्व पायऱ्या ऑन-चेन करून. | प्रकाशन पूर्वाग्रह म्हणजे संशोधक यशस्वी परिणाम देणारे प्रयोग सामायिक करण्याची अधिक शक्यता असते. |
+| **विकेंद्रित विज्ञान** | **पारंपारिक विज्ञान** |
+| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| निधीचे वितरण चतुर्भुज देणग्या किंवा DAO सारख्या यंत्रणा वापरून **जनतेद्वारे निर्धारित केले जाते**. | लहान, बंद, **केंद्रीकृत गट** निधीचे वितरण नियंत्रित करतात. |
+| तुम्ही डायनॅमिक टीम्समध्ये **जगभरातील** समवयस्कांसह सहयोग करता. | निधीपुरवठा करणाऱ्या संस्था आणि गृहसंस्था तुमच्या सहकार्याला **मर्यादित** करतात. |
+| निधीपुरवठ्याचे निर्णय ऑनलाइन आणि **पारदर्शकपणे** घेतले जातात. नवीन निधीची यंत्रणा शोधली जाते. | निधीपुरवठ्याचे निर्णय दीर्घ कालावधीत आणि **मर्यादित पारदर्शकतेसह** घेतले जातात. काही निधीची यंत्रणा अस्तित्वात आहे. |
+| [Web3](/glossary/#web3) तंत्रज्ञानाचा वापर करून प्रयोगशाळा सेवा सामायिक करणे सोपे आणि अधिक पारदर्शक बनवले आहे. | प्रयोगशाळेतील संसाधने सामायिक करणे अनेकदा **हळू आणि अपारदर्शक** असते. |
+| विश्वास, पारदर्शकता आणि सार्वत्रिक प्रवेशासाठी Web3 प्रिमीटिव्हज वापरणारी **प्रकाशनासाठी नवीन मॉडेल्स** विकसित केली जाऊ शकतात. | तुम्ही अशा प्रस्थापित मार्गांद्वारे प्रकाशित करता जे अनेकदा **अकार्यक्षम, पक्षपाती आणि शोषक** म्हणून ओळखले जातात. |
+| तुम्ही **पीअर-रिव्ह्यू कामासाठी टोकन आणि प्रतिष्ठा मिळवू शकता**. | तुमचे **पीअर-रिव्ह्यू काम विनामोबदला** असते, ज्याचा फायदा नफा-कमावणाऱ्या प्रकाशकांना होतो. |
+| **तुम्ही तयार करत असलेल्या बौद्धिक मालमत्तेची (IP) मालकी तुमची असते** आणि तुम्ही ती पारदर्शक अटींनुसार वितरित करता. | **तुमची गृहसंस्था तुम्ही तयार केलेल्या IP ची मालक असते**. IP वर एक्सेस पारदर्शक नाही. |
+| **सर्व पायऱ्या ऑनचेन ठेवून**, अयशस्वी प्रयत्नांच्या डेटासह **सर्व संशोधन सामायिक करणे**. | **प्रकाशन पूर्वाग्रह** म्हणजे संशोधक यशस्वी परिणाम असलेले प्रयोग सामायिक करण्याची अधिक शक्यता असते. |
## Ethereum आणि DeSci {#ethereum-and-desci}
-विकेंद्रित विज्ञान प्रणालीसाठी मजबूत सुरक्षा, किमान आर्थिक आणि व्यवहार खर्च आणि अनुप्रयोग विकासासाठी समृद्ध परिसंस्था आवश्यक असेल. विकेंद्रित विज्ञान स्टॅक तयार करण्यासाठी आवश्यक असलेली प्रत्येक गोष्ट Ethereum पुरवते.
+विकेंद्रित विज्ञान प्रणालीसाठी मजबूत सुरक्षा, किमान आर्थिक आणि व्यवहार खर्च आणि अनुप्रयोग विकासासाठी समृद्ध परिसंस्था आवश्यक असेल. विकेंद्रित विज्ञान तंत्रज्ञान तयार करण्यासाठी आवश्यक असलेली प्रत्येक गोष्ट Ethereum पुरवते.
## DeSci वापर प्रकरणे {#use-cases}
-DeSci डिजिटल जगामध्ये Web2 अकादमीला ऑनबोर्ड करण्यासाठी वैज्ञानिक टूलसेट तयार करत आहे. खाली Web3 वैज्ञानिक समुदायाला ऑफर करू शकणार्या वापराच्या प्रकरणांचा नमुना आहे.
+DeSci पारंपारिक शिक्षणविश्वाला डिजिटल जगात ऑनबोर्ड करण्यासाठी वैज्ञानिक टूलसेट तयार करत आहे. खाली Web3 वैज्ञानिक समुदायाला ऑफर करू शकणार्या वापराच्या प्रकरणांचा नमुना आहे.
### प्रकाशन {#publishing}
-विज्ञान प्रकाशन हे प्रसिद्धपणे समस्याप्रधान आहे कारण ते प्रकाशन संस्थांद्वारे व्यवस्थापित केले जाते जे शोधनिबंध तयार करण्यासाठी वैज्ञानिक, समीक्षक आणि संपादक यांच्या मोफत श्रमांवर अवलंबून असतात परंतु नंतर अत्याधिक प्रकाशन शुल्क आकारतात. ज्या लोकांनी सहसा अप्रत्यक्षपणे कामासाठी आणि प्रकाशनाच्या खर्चासाठी कर आकारणीद्वारे पैसे दिले आहेत, ते प्रकाशकाला पुन्हा पैसे दिल्याशिवाय त्याच कामात प्रवेश करू शकत नाहीत. वैयक्तिक विज्ञान पेपर प्रकाशित करण्यासाठी एकूण फी बहुतेकदा पाच आकडे ($USD) असते, जी म्हणून वैज्ञानिक ज्ञानाची संपूर्ण संकल्पना [सार्वजनिक हित](https://www.econlib.org/library/Enc/PublicGoods.html) प्रकाशकांच्या छोट्या गटासाठी प्रचंड नफा कमावताना कमी करते.
+विज्ञान प्रकाशन हे प्रसिद्धपणे समस्याप्रधान आहे कारण ते प्रकाशन संस्थांद्वारे व्यवस्थापित केले जाते जे शोधनिबंध तयार करण्यासाठी वैज्ञानिक, समीक्षक आणि संपादक यांच्या मोफत श्रमांवर अवलंबून असतात परंतु नंतर अत्याधिक प्रकाशन शुल्क आकारतात. ज्या लोकांनी सहसा अप्रत्यक्षपणे कामासाठी आणि प्रकाशनाच्या खर्चासाठी कर आकारणीद्वारे पैसे दिले आहेत, ते प्रकाशकाला पुन्हा पैसे दिल्याशिवाय त्याच कामात प्रवेश करू शकत नाहीत. वैयक्तिक विज्ञान पेपर्स प्रकाशित करण्यासाठी एकूण शुल्क अनेकदा पाच-अंकी ($USD) असते, जे प्रकाशकांच्या एका लहान गटासाठी प्रचंड नफा मिळवताना वैज्ञानिक ज्ञानाची [सार्वजनिक हित](/glossary/#public-goods) म्हणून असलेली संपूर्ण संकल्पना कमकुवत करते.
-विनामूल्य आणि मुक्त-प्रवेश प्लॅटफॉर्म प्री-प्रिंट सर्व्हरच्या स्वरूपात अस्तित्वात आहेत, [जसे की ArXiv](https://arxiv.org/). तथापि, या प्लॅटफॉर्ममध्ये गुणवत्ता नियंत्रण, [अँटी-सिबिल मेकॅनिझम](https://csrc.nist.gov/glossary/term/sybil_attack) नसतात आणि सामान्यतः लेख-स्तरीय मेट्रिक्सचा मागोवा घेत नाहीत, म्हणजे ते सहसा पारंपारिक प्रकाशकाला सादर करण्यापूर्वी कामाची प्रसिद्धी करण्यासाठी वापरले जातात. SciHub प्रकाशित पेपर्स देखील प्रवेशासाठी विनामूल्य बनवते, परंतु कायदेशीररित्या नाही, आणि प्रकाशकांनी आधीच त्यांचे पेमेंट घेतल्यानंतर आणि कठोर कॉपीराइट कायद्यात काम गुंडाळल्यानंतरच. हे प्रवेशयोग्य विज्ञान पेपर्स आणि एम्बेडेड वैधता यंत्रणा आणि प्रोत्साहन मॉडेलसह डेटासाठी एक महत्त्वपूर्ण अंतर सोडते. अशी प्रणाली तयार करण्यासाठी साधने Web3 मध्ये अस्तित्वात आहेत.
+विनामूल्य आणि मुक्त-प्रवेश प्लॅटफॉर्म प्री-प्रिंट सर्व्हरच्या स्वरूपात अस्तित्वात आहेत, [जसे की ArXiv](https://arxiv.org/). तथापि, या प्लॅटफॉर्ममध्ये गुणवत्ता नियंत्रण, [अँटी-सिबिल मेकॅनिझम](/glossary/#anti-sybil) नसतात, आणि सामान्यतः लेख-स्तरीय मेट्रिक्सचा मागोवा घेत नाहीत, याचा अर्थ ते सहसा केवळ पारंपरिक प्रकाशकाकडे सादर करण्यापूर्वी कामाची प्रसिद्धी करण्यासाठी वापरले जातात. SciHub प्रकाशित पेपर्स देखील प्रवेशासाठी विनामूल्य बनवते, परंतु कायदेशीररित्या नाही, आणि प्रकाशकांनी आधीच त्यांचे पेमेंट घेतल्यानंतर आणि कठोर कॉपीराइट कायद्यात काम गुंडाळल्यानंतरच. हे प्रवेशयोग्य विज्ञान पेपर्स आणि एम्बेडेड वैधता यंत्रणा आणि प्रोत्साहन मॉडेलसह डेटासाठी एक महत्त्वपूर्ण अंतर सोडते. अशी प्रणाली तयार करण्यासाठी साधने Web3 मध्ये अस्तित्वात आहेत.
-### पुनरुत्पादनक्षमता आणि प्रतिकृती {#reproducibility-and-replicability}
+### पुनरुत्पादकता आणि प्रतिकृतीक्षमता {#reproducibility-and-replicability}
पुनरुत्पादनक्षमता आणि प्रतिकृती हे दर्जेदार वैज्ञानिक शोधाचा पाया आहेत.
- समान कार्यपद्धती वापरून एकाच कार्यसंघाद्वारे पुनरुत्पादक परिणाम सलग अनेक वेळा प्राप्त केले जाऊ शकतात.
- त्याच प्रायोगिक सेटअपचा वापर करून वेगळ्या गटाद्वारे प्रतिकृतियोग्य परिणाम प्राप्त केले जाऊ शकतात.
-नवीन Web3-नेटिव्ह टूल्स हे सुनिश्चित करू शकतात की पुनरुत्पादकता आणि प्रतिकृती हे शोधाचा आधार आहेत. आम्ही शैक्षणिक क्षेत्रातील तांत्रिक फॅब्रिकमध्ये दर्जेदार विज्ञान विणू शकतो. Web3 प्रत्येक विश्लेषण घटकासाठी साक्ष्यीकरण तयार करण्याची क्षमता देते: कच्चा डेटा, संगणकीय इंजिन आणि अनुप्रयोग परिणाम. एकमत प्रणालीचे सौंदर्य हे आहे की जेव्हा हे घटक राखण्यासाठी विश्वसनीय नेटवर्क तयार केले जाते, तेव्हा प्रत्येक नेटवर्क सहभागी गणना पुनरुत्पादित करण्यासाठी आणि प्रत्येक परिणाम प्रमाणित करण्यासाठी जबाबदार असू शकतो.
+नवीन Web3-नेटिव्ह टूल्स हे सुनिश्चित करू शकतात की पुनरुत्पादकता आणि प्रतिकृती हे शोधाचा आधार आहेत. आम्ही शैक्षणिक क्षेत्रातील तांत्रिक फॅब्रिकमध्ये दर्जेदार विज्ञान विणू शकतो. Web3 प्रत्येक विश्लेषण घटकासाठी [साक्षांकन](/glossary/#attestation) तयार करण्याची क्षमता देते: रॉ डेटा, संगणकीय इंजिन आणि ऍप्लिकेशनचा निकाल. एकमत प्रणालीचे सौंदर्य हे आहे की जेव्हा हे घटक राखण्यासाठी विश्वसनीय नेटवर्क तयार केले जाते, तेव्हा प्रत्येक नेटवर्क सहभागी गणना पुनरुत्पादित करण्यासाठी आणि प्रत्येक परिणाम प्रमाणित करण्यासाठी जबाबदार असू शकतो.
-### निधी {#funding}
+### निधीपुरवठा {#funding}
-विज्ञान निधीसाठी सध्याचे मानक मॉडेल असे आहे की व्यक्ती किंवा शास्त्रज्ञांचे गट निधी एजन्सीला लेखी अर्ज करतात. विश्वासू व्यक्तींचे एक लहान पॅनेल अर्जांचे गुणांकन करतात आणि नंतर अर्जदारांच्या छोट्या भागाला निधी देण्याआधी उमेदवारांची मुलाखत घेतात. अनुदानासाठी अर्ज करणे आणि प्राप्त करणे यामध्ये काहीवेळा अनेक वर्षे प्रतीक्षा करावी लागतील अशा अडचणी निर्माण करण्याव्यतिरिक्त, हे मॉडेल पुनरावलोकन पॅनेलच्या पक्षपात, स्वार्थ आणि राजकारणासाठी अत्यंत असुरक्षित म्हणून ओळखले जाते.
+विज्ञान निधीसाठी सध्याचे मानक मॉडेल असे आहे की व्यक्ती किंवा शास्त्रज्ञांचे गट निधी एजन्सीला लेखी अर्ज करतात. विश्वासू व्यक्तींचे एक लहान पॅनेल अर्जांचे गुणांकन करतात आणि नंतर अर्जदारांच्या छोट्या भागाला निधी देण्याआधी उमेदवारांची मुलाखत घेतात. अनुदानासाठी अर्ज करणे आणि ते मिळवणे यात कधीकधी **अनेक वर्षांची प्रतीक्षा** करावी लागते, ज्यामुळे अडथळे निर्माण होतात. याव्यतिरिक्त, हे मॉडेल पुनरावलोकन पॅनेलच्या **पूर्वग्रह, स्वार्थ आणि राजकारणासाठी** अत्यंत असुरक्षित असल्याचे ओळखले जाते.
अभ्यासातून असे दिसून आले आहे की अनुदान पुनरावलोकन पॅनेल उच्च-गुणवत्तेचे प्रस्ताव निवडण्याचे खराब काम करतात कारण वेगवेगळ्या पॅनेलला दिलेल्या समान प्रस्तावांचे परिणाम खूप वेगळे असतात. निधी अधिक दुर्मिळ झाला असल्याने, ते अधिक बौद्धिकदृष्ट्या पुराणमतवादी प्रकल्पांसह अधिक ज्येष्ठ संशोधकांच्या लहान गटात केंद्रित झाले आहे. या परिणामामुळे अति-स्पर्धात्मक निधीची लँडस्केप तयार झाली आहे, विकृत प्रोत्साहने आणि नवकल्पना रोखून धरण्यात आली आहे.
-Web3 मध्ये DAO आणि Web3 द्वारे विकसित केलेल्या विविध प्रोत्साहन मॉडेल्ससह प्रयोग करून या तुटलेल्या निधी मॉडेलमध्ये व्यत्यय आणण्याची क्षमता आहे. [रेट्रोएक्टिव्ह सार्वजनिक वस्तू निधी](https://medium.com/ethereum-optimism/retroactive-public-goods-funding-33c9b7d00f0c), [चतुर्भुज निधी](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2003531), [DAO गव्हर्नन्स](https://www.antler.co/blog/daos-and-web3-governance-the-promise-implications-and-challenges-ahead) आणि [टोकनीकृत प्रोत्साहन संरचना](https://cdixon.org/2017/05/27/crypto-tokens-a-breakthrough-in-open-network-design) हे काही आहेत Web3 साधने जी विज्ञान निधीमध्ये क्रांती घडवू शकतात.
+Web3 मध्ये DAO आणि Web3 द्वारे विकसित केलेल्या विविध प्रोत्साहन मॉडेल्ससह प्रयोग करून या तुटलेल्या निधी मॉडेलमध्ये व्यत्यय आणण्याची क्षमता आहे. [रेट्रोऍक्टिव्ह पब्लिक गुड्स फंडिंग](https://medium.com/ethereum-optimism/retroactive-public-goods-funding-33c9b7d00f0c), [क्वाड्रॅटिक फंडिंग](https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2003531), [DAO गव्हर्नन्स](https://www.antler.co/blog/daos-and-web3-governance-the-promise-implications-and-challenges-ahead) आणि [टोकनाइज्ड इन्सेंटिव्ह स्ट्रक्चर्स](https://cdixon.org/2017/05/27/crypto-tokens-a-breakthrough-in-open-network-design) ही काही Web3 साधने आहेत जी विज्ञान निधीपुरवठ्यात क्रांती घडवू शकतात.
### IP मालकी आणि विकास {#ip-ownership}
-बौद्धिक संपदा (IP) ही पारंपारिक विज्ञानातील एक मोठी समस्या आहे: विद्यापीठांमध्ये अडकून राहण्यापासून किंवा बायोटेकमध्ये न वापरल्या जाण्यापासून, कुप्रसिद्धपणे मूल्य देणे कठीण आहे. तथापि, डिजिटल मालमत्तेची मालकी (जसे की वैज्ञानिक डेटा किंवा लेख) ही Web3 [नॉन-फंगीबल टोकन्स (NFT)](/nft/) वापरून अपवादात्मकपणे चांगली कामगिरी करते.
+बौद्धिक संपदा (IP) ही पारंपारिक विज्ञानातील एक मोठी समस्या आहे: विद्यापीठांमध्ये अडकून राहण्यापासून किंवा बायोटेकमध्ये न वापरल्या जाण्यापासून, कुप्रसिद्धपणे मूल्य देणे कठीण आहे. तथापि, डिजिटल मालमत्तेची मालकी (जसे की वैज्ञानिक डेटा किंवा लेख) ही अशी गोष्ट आहे जी Web3 [नॉन-फंजिबल टोकन्स (NFTs)](/glossary/#nft) वापरून अपवादात्मकरित्या चांगली करते.
ज्या प्रकारे NFT भविष्यातील व्यवहारांसाठी महसूल मूळ निर्मात्याकडे पाठवू शकतात, त्याच प्रकारे तुम्ही संशोधक, प्रशासकीय संस्था (DAO सारख्या) किंवा ज्यांचा डेटा संकलित केला आहे अशा विषयांना पुरस्कृत करण्यासाठी पारदर्शक मूल्य विशेषता साखळी स्थापन करू शकता.
-[IP-NFT](https://medium.com/molecule-blog/ip-nfts-for-researchers-a-new-biomedical-funding-paradigm-91312d8d92e6) देखील एक म्हणून कार्य करू शकतात हाती घेतलेल्या संशोधन प्रयोगांच्या विकेंद्रित डेटा भांडाराची गुरुकिल्ली, आणि NFT आणि [DeFi](/defi/) आर्थिककरण (फ्रॅक्शनलायझेशनपासून कर्ज पूल आणि मूल्य मूल्यांकनापर्यंत) प्लग इन करा. हे थेट ऑन-चेन संशोधन करण्यासाठी DAO सारख्या DAO जसे की [VitaDAO](https://www.vitadao.com/) ला देखील अनुमती देते. नॉन-हस्तांतरणीय ["सोलबाउंड" टोकन्स](https://vitalik.eth.limo/general/2022/01/26/soulbound.html)चे आगमन देखील DeSci मध्ये महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावू शकते आणि व्यक्तींना त्यांचे अनुभव आणि त्यांच्या Ethereum पत्त्याशी जोडलेले क्रेडेन्शियल्स सिद्ध करू शकतात.
+[IP-NFTs](https://medium.com/molecule-blog/ip-nfts-for-researchers-a-new-biomedical-funding-paradigm-91312d8d92e6) हाती घेतलेल्या संशोधन प्रयोगांच्या विकेंद्रित डेटा भांडाराची किल्ली म्हणूनही कार्य करू शकतात आणि NFT आणि [DeFi](/glossary/#defi) फायनान्शियलायझेशनमध्ये (फ्रॅक्शनलायझेशनपासून लेंडिंग पूल्स आणि मूल्य मूल्यांकनापर्यंत) प्लग इन करू शकतात. हे [VitaDAO](https://www.vitadao.com/) सारख्या DAOs सारख्या नेटिव्ह ऑनचेन घटकांना थेट ऑनचेन संशोधन करण्यास देखील अनुमती देते.
+नॉन-ट्रान्सफरेबल ["सोलबाउंड" टोकन्स](https://vitalik.eth.limo/general/2022/01/26/soulbound.html) चे आगमन देखील व्यक्तींना त्यांच्या Ethereum ऍड्रेसशी जोडलेले त्यांचे अनुभव आणि क्रेडेन्शियल्स सिद्ध करण्यास अनुमती देऊन DeSci मध्ये एक महत्त्वाची भूमिका बजावू शकते.
### डेटा स्टोरेज, ऍक्सेस आणि आर्किटेक्चर {#data-storage}
Web3 पॅटर्नचा वापर करून वैज्ञानिक डेटा मोठ्या प्रमाणात प्रवेशयोग्य बनविला जाऊ शकतो आणि वितरीत स्टोरेज संशोधनास आपत्तीजनक घटनांमध्ये टिकून राहण्यास सक्षम करते.
-प्रारंभ बिंदू योग्य सत्यापित करण्यायोग्य क्रेडेन्शियल्स असलेल्या कोणत्याही विकेंद्रीकृत ओळखीद्वारे प्रवेशयोग्य प्रणाली असणे आवश्यक आहे. हे विश्वसनीय पक्षांद्वारे संवेदनशील डेटाची सुरक्षितपणे प्रतिकृती बनवण्याची अनुमती देते, रिडंडंसी आणि सेन्सॉरशिप प्रतिकार सक्षम करते, परिणामांचे पुनरुत्पादन आणि एकाधिक पक्षांना सहयोग करण्याची आणि डेटासेटमध्ये नवीन डेटा जोडण्याची क्षमता देखील सक्षम करते. सारख्या गोपनीय संगणकीय पद्धती [कम्प्युट-टू-डेटा](https://7wdata.be/predictive-analytics/compute-to-data-using-blockchain-to-decentralize-data-science-and-ai-with-the-ocean-protocol) कच्च्या डेटाच्या प्रतिकृतीसाठी पर्यायी प्रवेश यंत्रणा प्रदान करते, सर्वात संवेदनशील डेटासाठी विश्वसनीय संशोधन वातावरण तयार करते. विश्वसनीय संशोधन वातावरण [NHS द्वारे उद्धृत केले आहे](https://medium.com/weavechain/whats-in-store-for-the-future-of-healthcare-data-b6398745fbbb) डेटा गोपनीयतेसाठी आणि सहकार्यासाठी एक इकोसिस्टम तयार करून भविष्यातील समाधान ज्यामध्ये संशोधक कोड आणि पद्धती सामायिक करण्यासाठी प्रमाणित वातावरण वापरून साइटवर डेटासह सुरक्षितपणे कार्य करू शकतात.
+प्रारंभ बिंदू योग्य सत्यापित करण्यायोग्य क्रेडेन्शियल्स असलेल्या कोणत्याही विकेंद्रीकृत ओळखीद्वारे प्रवेशयोग्य प्रणाली असणे आवश्यक आहे. हे विश्वसनीय पक्षांद्वारे संवेदनशील डेटाची सुरक्षितपणे प्रतिकृती बनवण्याची अनुमती देते, रिडंडंसी आणि सेन्सॉरशिप प्रतिकार सक्षम करते, परिणामांचे पुनरुत्पादन आणि एकाधिक पक्षांना सहयोग करण्याची आणि डेटासेटमध्ये नवीन डेटा जोडण्याची क्षमता देखील सक्षम करते. कॉन्फिडेन्शियल कंप्युटिंग पद्धती जसे की [कंप्युट-टू-डेटा](https://7wdata.be/predictive-analytics/compute-to-data-using-blockchain-to-decentralize-data-science-and-ai-with-the-ocean-protocol) रॉ डेटा रेप्लिकेशनसाठी पर्यायी ऍक्सेस यंत्रणा प्रदान करतात, ज्यामुळे सर्वात संवेदनशील डेटासाठी विश्वसनीय संशोधन वातावरण (Trusted Research Environments) तयार होते. कोड आणि पद्धती सामायिक करण्यासाठी प्रमाणित वातावरणाचा वापर करून संशोधक साइटवर डेटासह सुरक्षितपणे काम करू शकतील अशी इकोसिस्टम तयार करून, डेटा गोपनीयता आणि सहकार्यासाठी भविष्यातील उपाय म्हणून विश्वसनीय संशोधन वातावरणाचा (Trusted Research Environments) [NHS ने उल्लेख केला आहे](https://medium.com/weavechain/whats-in-store-for-the-future-of-healthcare-data-b6398745fbbb).
लवचिक Web3 डेटा सोल्यूशन्स वरील परिस्थितींना समर्थन देतात आणि खरोखर मुक्त विज्ञानासाठी पाया प्रदान करतात, जेथे संशोधक प्रवेश परवानगी किंवा शुल्काशिवाय सार्वजनिक वस्तू तयार करू शकतात. Web3 सार्वजनिक डेटा सोल्यूशन्स जसे की IPFS, Arweave आणि Filecoin विकेंद्रीकरणासाठी ऑप्टिमाइझ केले आहेत. dClimate, उदाहरणार्थ, हवामान आणि हवामान डेटावर सार्वत्रिक प्रवेश प्रदान करते, ज्यामध्ये हवामान केंद्रे आणि हवामानाच्या अंदाज मॉडेल्सचा समावेश आहे.
-## यात सामील व्हा {#get-involved}
+## सहभागी व्हा {#get-involved}
प्रकल्प एक्सप्लोर करा आणि DeSci समुदायात सामील व्हा.
-- [DeSci.Global: जागतिक कार्यक्रम आणि भेटीचे कॅलेंडर](https://desci.global)
-- [विज्ञान टेलिग्रामसाठी ब्लॉकचेन](https://t.me/BlockchainForScience)
-- [रेणू: तुमच्या संशोधन प्रकल्पांसाठी निधी द्या आणि निधी मिळवा](https://discover.molecule.to/)
-- [VitaDAO: दीर्घायुषी संशोधनासाठी प्रायोजित संशोधन कराराद्वारे निधी प्राप्त करा](https://www.vitadao.com/)
-- [ResearchHub: वैज्ञानिक परिणाम पोस्ट करा आणि समवयस्कांशी संभाषण करा](https://www.researchhub.com/)
-- [dClimate API: विकेंद्रित समुदायाद्वारे गोळा केलेला हवामान डेटा क्वेरी](https://www.dclimate.net/)
-- [DeSci फाउंडेशन: DeSci प्रकाशन साधन बिल्डर](https://descifoundation.org/)
-- [DeSci.World: वापरकर्त्यांना विकेंद्रित विज्ञान पाहण्यासाठी, व्यस्त ठेवण्यासाठी वन-स्टॉप शॉप](https://desci.world)
-- [फ्लेमिंग प्रोटोकॉल: ओपन-सोर्स डेटा इकॉनॉमी जी सहयोगात्मक बायोमेडिकल शोधांना चालना देते](https://medium.com/@FlemingProtocol/a-data-economy-for-patient-driven-biomedical-innovation-9d56bf63d3dd)
-- [OceanDAO: DAO डेटा-संबंधित विज्ञानासाठी निधी नियंत्रित करते](https://oceanprotocol.com/dao)
-- [जाणीव: खुले विकेंद्रित विज्ञान कार्यप्रवाह](https://opsci.io/research/)
-- [Bio.xyz: तुमच्या बायोटेक DAO किंवा desci प्रकल्पासाठी निधी मिळवा](https://www.molecule.to/)
-- [ResearchHub: वैज्ञानिक परिणाम पोस्ट करा आणि समवयस्कांशी संभाषण करा](https://www.researchhub.com/)
-- [VitaDAO: दीर्घायुषी संशोधनासाठी प्रायोजित संशोधन कराराद्वारे निधी प्राप्त करा](https://www.vitadao.com/)
-- [फ्लेमिंग प्रोटोकॉल: ओपन-सोर्स डेटा इकॉनॉमी जी सहयोगात्मक बायोमेडिकल शोधांना चालना देते](https://medium.com/@FlemingProtocol/a-data-economy-for-patient-driven-biomedical-innovation-9d56bf63d3dd)
-- [सक्रिय अनुमान प्रयोगशाळा](https://www.activeinference.org/)
-- [CureDAO: समुदायाच्या मालकीचे प्रिसिजन हेल्थ प्लॅटफॉर्म](https://docs.curedao.org/)
+- [DeSci.Global: जागतिक इव्हेंट्स आणि मीटअप कॅलेंडर](https://desci.global)
+- [Blockchain for Science टेलिग्राम](https://t.me/BlockchainForScience)
+- [Molecule: तुमच्या संशोधन प्रकल्पांसाठी निधी द्या आणि निधी मिळवा](https://www.molecule.xyz/)
+- [VitaDAO: दीर्घायुष्य संशोधनासाठी प्रायोजित संशोधन करारांद्वारे निधी मिळवा](https://www.vitadao.com/)
+- [ResearchHub: वैज्ञानिक परिणाम पोस्ट करा आणि समवयस्कांशी संभाषणात व्यस्त रहा](https://www.researchhub.com/)
+- [dClimate API: विकेंद्रित समुदायाद्वारे गोळा केलेल्या हवामान डेटाची क्वेरी करा](https://www.dclimate.net/)
+- [DeSci Foundation: DeSci प्रकाशन टूल बिल्डर](https://descifoundation.org/)
+- [DeSci.World: वापरकर्त्यांना विकेंद्रित विज्ञान पाहण्यासाठी, त्यात सहभागी होण्यासाठी वन-स्टॉप शॉप](https://desci.world)
+- [OceanDAO: डेटा-संबंधित विज्ञानासाठी DAO-शासित निधीपुरवठा](https://oceanprotocol.com/)
+- [Opscientia: खुले विकेंद्रित विज्ञान वर्कफ्लो](https://opsci.io/research/)
+- [Bio.xyz: तुमच्या बायोटेक DAO किंवा desci प्रोजेक्टसाठी निधी मिळवा](https://www.bio.xyz/)
+- [Fleming Protocol: ओपन-सोर्स डेटा इकॉनॉमी जी सहयोगी बायोमेडिकल शोधाला चालना देते](http.flemingprotocol.io/)
+- [Active Inference Institute](https://www.activeinference.org/)
- [IdeaMarkets: विकेंद्रित वैज्ञानिक विश्वासार्हता सक्षम करणे](https://ideamarket.io/)
-- [DeSci लॅब](https://www.desci.com/)
+- [DeSci Labs](https://www.desci.com/)
+- [ValleyDAO: सिंथेटिक बायोलॉजी संशोधनासाठी निधी आणि भाषांतरात्मक समर्थन देणारा एक खुला, जागतिक समुदाय](https://www.valleydao.bio)
+- [Cerebrum DAO: मेंदूच्या आरोग्याला चालना देण्यासाठी आणि न्यूरोडिजनरेशन रोखण्यासाठी उपाय शोधणे आणि त्यांना प्रोत्साहन देणे](https://www.cerebrumdao.com/)
+- [CryoDAO: क्रायोप्रिझर्वेशन क्षेत्रातील मूनशॉट संशोधनासाठी निधीपुरवठा](https://www.cryodao.org)
+- [Elata: सायकियाट्रिक मेडिसिनच्या भविष्यात आपले मत मांडा](https://www.elata.bio/)
-आम्ही नवीन प्रकल्पांच्या सूचीसाठी सूचनांचे स्वागत करतो - कृपया प्रारंभ करण्यासाठी आमचे [सूची धोरण](/contributing/adding-desci-projects/) पहा!
+आम्ही सूचीत समाविष्ट करण्यासाठी नवीन प्रोजेक्ट्सच्या सूचनांचे स्वागत करतो - कृपया प्रारंभ करण्यासाठी आमचे [सूची धोरण](/contributing/adding-desci-projects/) पहा!
-## Further reading {#further-reading}
+## पुढील वाचन {#further-reading}
-- [DeSci Wiki Jocelyn Pearl आणि Ultrarare द्वारे](https://docs.google.com/document/d/1aQC6zn-eXflSmpts0XGE7CawbUEHwnL6o-OFXO52PTc/edit#)
-- [a16z भविष्यासाठी जोसेलिन पर्लद्वारे विकेंद्रित बायोटेकसाठी मार्गदर्शक](https://future.a16z.com/a-guide-to-decentralized-biotech/)
-- [DeSci साठी केस](https://gitcoin.co/blog/desci-the-case-for-decentralised-science/)
+- [DeSci Wiki by Jocelynn Pearl and Ultrarare](https://docs.google.com/document/d/1aQC6zn-eXflSmpts0XGE7CawbUEHwnL6o-OFXO52PTc/edit#)
+- [a16z future साठी Jocelynn Pearl द्वारे विकेंद्रित बायोटेकसाठी एक मार्गदर्शक](https://future.a16z.com/a-guide-to-decentralized-biotech/)
+- [DeSci चे समर्थन](https://gitcoin.co/blog/desci-the-case-for-decentralised-science/)
- [DeSci साठी मार्गदर्शक](https://future.com/what-is-decentralized-science-aka-desci/)
- [विकेंद्रित विज्ञान संसाधने](https://www.vincentweisser.com/desci)
-- [रेणूचे बायोफार्मा IP-NFT - एक तांत्रिक वर्णन](https://molecule.to/blog/molecules-biopharma-ip-nfts-a-technical-description)
-- [जॉन स्टारद्वारे विश्वासार्ह विज्ञान प्रणाली तयार करणे](https://medium.com/@jringo/building-systems-of-trustless-science-1cd2d072f673)
-- [बायोटेक DAO चा उदय](https://molecule.to/blog/the-emergence-of-biotech-daos)
-- [पॉल कोल्हास - DeSci: विकेंद्रित विज्ञानाचे भविष्य (पॉडकास्ट)](https://anchor.fm/andrew-steinwold/episodes/Paul-Kohlhaas---DeSci-The-Future-of-Decentralized-Science---Zima-Red-ep-117-e1h683a)
-- [विकेंद्रीकृत विज्ञानासाठी एक सक्रिय अनुमान ऑन्टोलॉजी: स्थित सेन्समेकिंगपासून एपिस्टेमिक कॉमन्सपर्यंत](https://zenodo.org/record/6320575)
-- [DeSci: सॅम्युअल अकिनोशो द्वारे संशोधनाचे भविष्य](https://lucidsamuel.medium.com/desci-the-future-of-research-b76cfc88c8ec)
-- [नादिया द्वारे विज्ञान निधी (उपसंहार: DeSci आणि नवीन क्रिप्टो प्रिमिटिव्स)](https://nadia.xyz/science-funding)
-- [विकेंद्रीकरण औषधांच्या विकासात व्यत्यय आणत आहे](https://medium.com/id-theory/decentralisation-is-disrupting-drug-development-28b5ba5d447f)
+- [Molecule चे बायोफार्मा IP-NFTs - एक तांत्रिक वर्णन](https://www.molecule.xyz/blog/molecules-biopharma-ip-nfts-a-technical-description)
+- [Jon Starr द्वारे विज्ञानाच्या ट्रस्टलेस सिस्टीम्सची उभारणी](https://medium.com/@jringo/building-systems-of-trustless-science-1cd2d072f673)
+- [Paul Kohlhaas - DeSci: विकेंद्रित विज्ञानाचे भविष्य (पॉडकास्ट)](https://anchor.fm/andrew-steinwold/episodes/Paul-Kohlhaas---DeSci-The-Future-of-Decentralized-Science---Zima-Red-ep-117-e1h683a)
+- [विकेंद्रित विज्ञानासाठी एक सक्रिय अनुमान ऑन्टोलॉजी: स्थित सेन्समेकिंगपासून एपिस्टेमिक कॉमन्सपर्यंत](https://zenodo.org/record/6320575)
+- [Samuel Akinosho द्वारे DeSci: संशोधनाचे भविष्य](https://lucidsamuel.medium.com/desci-the-future-of-research-b76cfc88c8ec)
+- [नादिया द्वारे सायन्स फंडिंग (उपसंहार: DeSci आणि नवीन क्रिप्टो प्रिमीटिव्हज)](https://nadia.xyz/science-funding)
+- [विकेंद्रीकरण औषध विकासात व्यत्यय आणत आहे](https://medium.com/id-theory/decentralisation-is-disrupting-drug-development-28b5ba5d447f)
+- [DeSci म्हणजे काय – विकेंद्रित विज्ञान?](https://usadailytimes.com/2022/09/12/what-is-desci-decentralized-science/)
-### Videos {#videos}
+### व्हिडिओ {#videos}
- [विकेंद्रित विज्ञान म्हणजे काय?](https://www.youtube.com/watch?v=-DeMklVWNdA)
- [दीर्घायुष्य संशोधन आणि क्रिप्टोच्या छेदनबिंदूबद्दल विटालिक बुटेरिन आणि वैज्ञानिक ऑब्रे डी ग्रे यांच्यातील संभाषण](https://www.youtube.com/watch?v=x9TSJK1widA)
-- [वैज्ञानिक प्रकाशन तुटलेले आहे. Web3 याचे निराकरण करू शकते?](https://www.youtube.com/watch?v=WkvzYgCvWj8)
-- [जॉन बेनेट - DeSci, स्वतंत्र प्रयोगशाळा आणि लार्ज स्केल डेटा सायन्स](https://www.youtube.com/watch?v=zkXM9H90g_E)
-- [सेबॅस्टियन ब्रुनेमेयर - DeSci बायोमेडिकल संशोधन कसे बदलू शकते आणि व्हेंचर कॅपिटल](https://www.youtube.com/watch?v=qB4Tc3FcVbM)
+- वैज्ञानिक प्रकाशन व्यवस्था कोलमडली आहे. Web3 ते दुरुस्त करू शकते का?](https://www.youtube.com/watch?v=WkvzYgCvWj8)
+- [Juan Benet - DeSci, स्वतंत्र लॅब्स, आणि मोठ्या प्रमाणातील डेटा सायन्स](https://www.youtube.com/watch?v=zkXM9H90g_E)
+- [Sebastian Brunemeier - DeSci बायोमेडिकल संशोधन आणि व्हेंचर कॅपिटलमध्ये कसे परिवर्तन घडवू शकते](https://www.youtube.com/watch?v=qB4Tc3FcVbM)
+- [Paige Donner - Web3 आणि ब्लॉकचेनसह ओपन सायन्सची टूलिंग](https://www.youtube.com/watch?v=nC-2QWQ-lgw&t=17s)
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/accounts/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/accounts/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..46d57250bfb
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/accounts/index.md
@@ -0,0 +1,137 @@
+---
+title: "Ethereum खाती"
+description: "Ethereum खात्यांचे स्पष्टीकरण – त्यांची डेटा संरचना आणि की पेअर क्रिप्टोग्राफीशी असलेला त्यांचा संबंध."
+lang: mr
+---
+
+Ethereum खाते हे एक ईथर (ETH) शिल्लक असलेले एक घटक आहे जे Ethereum वर संदेश पाठवू शकते. खाती वापरकर्ता-नियंत्रित किंवा स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट म्हणून डिप्लॉय केलेली असू शकतात.
+
+## पूर्वतयारी {#prerequisites}
+
+तुम्हाला हे पान अधिक चांगल्या प्रकारे समजण्यास मदत व्हावी यासाठी, आम्ही शिफारस करतो की तुम्ही प्रथम आमचे [Ethereum ची ओळख](/developers/docs/intro-to-ethereum/) वाचा.
+
+## खात्याचे प्रकार {#types-of-account}
+
+Ethereum मध्ये दोन प्रकारचे खाती आहेत:
+
+- बाह्यतः-मालकीचे खाते (EOA) – प्रायव्हेट की असलेल्या कोणाकडूनही नियंत्रित.
+- कॉन्ट्रॅक्ट खाते – नेटवर्कवर डिप्लॉय केलेला, कोडद्वारे नियंत्रित एक स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट. [स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स](/developers/docs/smart-contracts/) बद्दल जाणून घ्या
+
+दोन्ही प्रकारच्या खात्यांमध्ये खालील गोष्टी करण्याची क्षमता आहे:
+
+- ETH आणि टोकन मिळवणे, ठेवणे आणि पाठवणे
+- डिप्लॉय केलेल्या स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्ससोबत संवाद साधणे
+
+### मुख्य फरक {#key-differences}
+
+**बाह्यतः-मालकीचे**
+
+- खाते तयार करण्यासाठी कोणताही खर्च येत नाही
+- व्यवहार सुरू करू शकतात
+- बाह्यतः-मालकीच्या खात्यांमधील व्यवहार फक्त ETH/टोकन हस्तांतरण असू शकतात
+- की च्या क्रिप्टोग्राफिक जोडीने बनलेले: पब्लिक आणि प्रायव्हेट की जे खात्याच्या क्रियाकलापांवर नियंत्रण ठेवतात
+
+**कॉन्ट्रॅक्ट**
+
+- कॉन्ट्रॅक्ट तयार करण्यासाठी खर्च येतो कारण तुम्ही नेटवर्क स्टोरेज वापरता
+- व्यवहार प्राप्त करण्याच्या प्रतिसादातच संदेश पाठवू शकतात
+- बाह्य खात्यातून कॉन्ट्रॅक्ट खात्यातील व्यवहार कोड ट्रिगर करू शकतात, जे टोकन हस्तांतरित करणे किंवा नवीन कॉन्ट्रॅक्ट तयार करणे यासारख्या अनेक विविध क्रिया कार्यान्वित करू शकतात
+- कॉन्ट्रॅक्ट खात्यांना प्रायव्हेट की नसतात. त्याऐवजी, ते स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट कोडच्या लॉजिकद्वारे नियंत्रित केले जातात
+
+## खात्याचे परीक्षण {#an-account-examined}
+
+Ethereum खात्यांमध्ये चार फील्ड्स असतात:
+
+- `nonce` – एक काउंटर जो बाह्यतः-मालकीच्या खात्यातून पाठवलेल्या व्यवहारांची संख्या किंवा कॉन्ट्रॅक्ट खात्याद्वारे तयार केलेल्या कॉन्ट्रॅक्ट्सची संख्या दर्शवतो. प्रत्येक खात्यासाठी दिलेल्या नॉन्ससह फक्त एकच व्यवहार कार्यान्वित केला जाऊ शकतो, ज्यामुळे रिप्ले हल्ल्यांपासून संरक्षण होते, ज्यात स्वाक्षरी केलेले व्यवहार वारंवार प्रसारित केले जातात आणि पुन्हा कार्यान्वित केले जातात.
+- `balance` – या ॲड्रेसच्या मालकीची वेईची (wei) संख्या. वेई हे ETH चे एक मूल्यमापन आहे आणि प्रति ETH मध्ये 1e+18 वेई असतात.
+- `codeHash` – हा हॅश Ethereum व्हर्च्युअल मशीन (EVM) वरील खात्याच्या _कोड_ला सूचित करतो. कॉन्ट्रॅक्ट खात्यांमध्ये प्रोग्राम केलेले कोड फ्रॅगमेंट्स असतात जे विविध ऑपरेशन्स करू शकतात. जर खात्याला मेसेज कॉल आला तर हा EVM कोड कार्यान्वित होतो. इतर खाते फील्ड्सच्या विपरीत, तो बदलला जाऊ शकत नाही. असे सर्व कोड फ्रॅगमेंट्स नंतर पुनर्प्राप्त करण्यासाठी त्यांच्या संबंधित हॅश अंतर्गत स्टेट डेटाबेसमध्ये समाविष्ट केलेले असतात. हे हॅश मूल्य codeHash म्हणून ओळखले जाते. बाह्यतः मालकीच्या खात्यांसाठी, codeHash फील्ड हे एका रिकाम्या स्ट्रिंगचा हॅश असते.
+- `storageRoot` – कधीकधी स्टोरेज हॅश म्हणून ओळखले जाते. [Merkle Patricia Trie](/developers/docs/data-structures-and-encoding/patricia-merkle-trie/) च्या रूट नोडचा 256-बिट हॅश जो खात्याची स्टोरेज सामग्री एन्कोड करतो (256-बिट पूर्णांक मूल्यांमधील मॅपिंग), 256-बिट पूर्णांक कीच्या केccak 256-बिट हॅशपासून RLP-एनकोडेड 256-बिट पूर्णांक मूल्यांपर्यंतच्या मॅपिंगच्या रूपात ट्रायमध्ये एन्कोड केलेला आहे. ही ट्राय या खात्याच्या स्टोरेज सामग्रीचा हॅश एन्कोड करते आणि डीफॉल्टनुसार रिकामी असते.
+
+
+_[Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf) वरून रुपांतरित केलेले रेखाचित्र_
+
+## बाह्यतः-मालकीची खाती आणि की पेअर्स {#externally-owned-accounts-and-key-pairs}
+
+एक खाते क्रिप्टोग्राफिक कीच्या जोडीने बनलेले असते: पब्लिक आणि प्रायव्हेट. ते हे सिद्ध करण्यास मदत करतात की व्यवहारावर प्रत्यक्षात प्रेषकाने स्वाक्षरी केली होती आणि बनावटगिरी टाळतात. तुमची प्रायव्हेट की तुम्ही व्यवहारांवर स्वाक्षरी करण्यासाठी वापरता, त्यामुळे ती तुम्हाला तुमच्या खात्याशी संबंधित निधीवर ताबा देते. तुम्ही कधीही खऱ्या अर्थाने क्रिप्टोकरन्सी ठेवत नाही, तुम्ही प्रायव्हेट की ठेवता – निधी नेहमी Ethereum च्या लेजरवर असतो.
+
+हे दुर्भावनापूर्ण घटकांना बनावट व्यवहार प्रसारित करण्यापासून प्रतिबंधित करते, कारण तुम्ही नेहमी व्यवहाराच्या प्रेषकाची पडताळणी करू शकता.
+
+जर एलिसला तिच्या स्वतःच्या खात्यातून बॉबच्या खात्यात ईथर पाठवायचे असेल, तर एलिसला एक व्यवहार विनंती तयार करून ती पडताळणीसाठी नेटवर्कवर पाठवावी लागेल. Ethereum चा पब्लिक-की क्रिप्टोग्राफीचा वापर हे सुनिश्चित करतो की एलिस हे सिद्ध करू शकते की तिनेच मूळ व्यवहार विनंती सुरू केली होती. क्रिप्टोग्राफिक यंत्रणेशिवाय, एक दुर्भावनापूर्ण प्रतिस्पर्धी, ईव्ह, सहजपणे सार्वजनिकरित्या “एलिसच्या खात्यातून ईव्हच्या खात्यात 5 ETH पाठवा,” अशी दिसणारी विनंती प्रसारित करू शकेल आणि ती एलिसकडून आलेली नाही हे कोणीही पडताळू शकणार नाही.
+
+## खाते निर्मिती {#account-creation}
+
+जेव्हा तुम्हाला खाते तयार करायचे असते, तेव्हा बहुतेक लायब्ररी तुमच्यासाठी एक यादृच्छिक (random) प्रायव्हेट की तयार करतात.
+
+एक प्रायव्हेट की 64 हेक्स वर्णांनी बनलेली असते आणि ती पासवर्डने एनक्रिप्ट केली जाऊ शकते.
+
+उदाहरण:
+
+`fffffffffffffffffffffffffffffffebaaedce6af48a03bbfd25e8cd036415f`
+
+पब्लिक की [एलिप्टिक कर्व्ह डिजिटल सिग्नेचर अल्गोरिदम](https://wikipedia.org/wiki/Elliptic_Curve_Digital_Signature_Algorithm) वापरून प्रायव्हेट की पासून तयार केली जाते. पब्लिक कीच्या केccak-256 हॅशचे शेवटचे 20 बाइट्स घेऊन आणि सुरुवातीला `0x` जोडून तुम्हाला तुमच्या खात्यासाठी एक पब्लिक ॲड्रेस मिळतो.
+
+याचा अर्थ बाह्यतः मालकीच्या खात्याला (EOA) 42-वर्णांचा ॲड्रेस असतो (20-बाइट सेगमेंट जो 40 हेक्साडेसिमल वर्ण अधिक `0x` उपसर्ग आहे).
+
+उदाहरण:
+
+`0x5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120`
+
+पुढील उदाहरण नवीन खाते तयार करण्यासाठी [Clef](https://geth.ethereum.org/docs/tools/clef/introduction) नावाचे साइनिंग टूल कसे वापरायचे हे दाखवते. Clef हे एक खाते व्यवस्थापन आणि साइनिंग टूल आहे जे Ethereum क्लायंट, [Geth](https://geth.ethereum.org) सोबत येते. `clef newaccount` कमांड एक नवीन की पेअर तयार करते आणि त्यांना एनक्रिप्टेड कीस्टोअरमध्ये सेव्ह करते.
+
+```
+> clef newaccount --keystore
+
+कृपया तयार करायच्या नवीन खात्यासाठी पासवर्ड टाका:
+>
+
+------------
+INFO [10-28|16:19:09.156] तुमची नवीन की तयार झाली आहे address=0x5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+WARN [10-28|16:19:09.306] कृपया तुमच्या की फाईलचा बॅकअप घ्या path=/home/user/go-ethereum/data/keystore/UTC--2022-10-28T15-19-08.000825927Z--5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+WARN [10-28|16:19:09.306] कृपया तुमचा पासवर्ड लक्षात ठेवा!
+तयार केलेले खाते 0x5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+```
+
+[Geth डॉक्युमेंटेशन](https://geth.ethereum.org/docs)
+
+तुमच्या प्रायव्हेट की पासून नवीन पब्लिक की मिळवणे शक्य आहे, परंतु तुम्ही पब्लिक की पासून प्रायव्हेट की मिळवू शकत नाही. तुमच्या प्रायव्हेट की सुरक्षित ठेवणे आणि नावाप्रमाणेच, **खाजगी (PRIVATE)** ठेवणे अत्यावश्यक आहे.
+
+संदेश आणि व्यवहारांवर स्वाक्षरी करण्यासाठी तुम्हाला एका प्रायव्हेट कीची आवश्यकता आहे, जी एक स्वाक्षरी आउटपुट करते. इतर नंतर ती स्वाक्षरी घेऊन तुमची पब्लिक की मिळवू शकतात, ज्यामुळे संदेशाचा लेखक कोण आहे हे सिद्ध होते. तुमच्या ॲप्लिकेशनमध्ये, नेटवर्कवर व्यवहार पाठवण्यासाठी तुम्ही जावास्क्रिप्ट लायब्ररी वापरू शकता.
+
+## कॉन्ट्रॅक्ट खाती {#contract-accounts}
+
+कॉन्ट्रॅक्ट खात्यांना देखील 42 वर्णांचा हेक्साडेसिमल ॲड्रेस असतो:
+
+उदाहरण:
+
+`0x06012c8cf97bead5deae237070f9587f8e7a266d`
+
+जेव्हा एखादा कॉन्ट्रॅक्ट Ethereum ब्लॉकचेनवर डिप्लॉय केला जातो तेव्हा सहसा कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस दिला जातो. हा ॲड्रेस निर्मात्याच्या ॲड्रेसवरून आणि त्या ॲड्रेसवरून पाठवलेल्या व्यवहारांच्या संख्येवरून (”नॉन्स”) येतो.
+
+## व्हॅलिडेटर की {#validators-keys}
+
+Ethereum मध्ये आणखी एका प्रकारची की आहे, जी Ethereum प्रूफ-ऑफ-वर्क वरून प्रूफ-ऑफ-स्टेक आधारित कन्सेंससकडे वळले तेव्हा सादर केली गेली. या 'BLS' की आहेत आणि त्या व्हॅलिडेटर्सना ओळखण्यासाठी वापरल्या जातात. नेटवर्कला कन्सेंससवर येण्यासाठी आवश्यक असलेली बँडविड्थ कमी करण्यासाठी या की कार्यक्षमतेने एकत्रित केल्या जाऊ शकतात. या की एग्रीगेशनशिवाय, एका व्हॅलिडेटरसाठी किमान स्टेक खूप जास्त असेल.
+
+[व्हॅलिडेटर कीबद्दल अधिक माहिती](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/keys/).
+
+## वॉलेट्सवर एक टीप {#a-note-on-wallets}
+
+खाते म्हणजे वॉलेट नाही. वॉलेट हे एक इंटरफेस किंवा ॲप्लिकेशन आहे जे तुम्हाला तुमच्या Ethereum खात्याशी संवाद साधू देते, मग ते बाह्यतः-मालकीचे खाते असो किंवा कॉन्ट्रॅक्ट खाते.
+
+## एक दृश्यात्मक डेमो {#a-visual-demo}
+
+ऑस्टिन तुम्हाला हॅश फंक्शन्स आणि की पेअर्स समजावून सांगताना पहा.
+
+
+
+
+
+## पुढील वाचन {#further-reading}
+
+- [Ethereum खाती समजून घेणे](https://info.etherscan.com/understanding-ethereum-accounts/) - etherscan
+
+_तुम्हाला मदत केलेल्या सामुदायिक संसाधनाबद्दल माहिती आहे का?_ हे पृष्ठ संपादित करा आणि ते जोडा!_
+
+## संबंधित विषय {#related-topics}
+
+- [स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स](/developers/docs/smart-contracts/)
+- [व्यवहार](/developers/docs/transactions/)
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/backend/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/backend/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..7a262f3d611
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/backend/index.md
@@ -0,0 +1,211 @@
+---
+title: "बॅकएंड API लायब्ररीज"
+description: "इथेरियम क्लायंट APIs ची ओळख, जी तुम्हाला तुमच्या ॲप्लिकेशनमधून ब्लॉकचेनसोबत संवाद साधू देते."
+lang: mr
+---
+
+एखाद्या सॉफ्टवेअर ॲप्लिकेशनला इथेरियम ब्लॉकचेनशी संवाद साधण्यासाठी (म्हणजे, ब्लॉकचेन डेटा वाचणे आणि/किंवा नेटवर्कवर व्यवहार पाठवणे), त्याला इथेरियम नोडशी कनेक्ट करणे आवश्यक आहे.
+
+या उद्देशासाठी, प्रत्येक इथेरियम क्लायंट [JSON-RPC](/developers/docs/apis/json-rpc/) तपशीलाची अंमलबजावणी करतो, त्यामुळे [पद्धतींचा](/developers/docs/apis/json-rpc/#json-rpc-methods) एकसमान संच उपलब्ध आहे ज्यावर ॲप्लिकेशन्स अवलंबून राहू शकतात.
+
+जर तुम्हाला इथेरियम नोडशी कनेक्ट करण्यासाठी विशिष्ट प्रोग्रामिंग भाषा वापरायची असेल, तर इकोसिस्टममध्ये अनेक सोयीस्कर लायब्ररीज आहेत ज्या हे खूप सोपे करतात. या लायब्ररीजच्या मदतीने, डेव्हलपर इथेरियमशी संवाद साधणाऱ्या JSON-RPC विनंत्या (पडद्याआड) सुरू करण्यासाठी सहज, एका ओळीच्या पद्धती लिहू शकतात.
+
+## पूर्वतयारी {#prerequisites}
+
+[इथेरियम स्टॅक](/developers/docs/ethereum-stack/) आणि [इथेरियम क्लायंट](/developers/docs/nodes-and-clients/) समजून घेणे उपयुक्त ठरू शकते.
+
+## लायब्ररी का वापरावी? {#why-use-a-library}
+
+या लायब्ररीज इथेरियम नोडशी थेट संवाद साधण्यातील बरीचशी गुंतागुंत दूर करतात. त्या उपयुक्तता कार्ये (utility functions) देखील प्रदान करतात (उदा. ETH चे Gwei मध्ये रूपांतर करणे), त्यामुळे एक डेव्हलपर म्हणून तुम्ही इथेरियम क्लायंटच्या गुंतागुंतीमध्ये कमी वेळ घालवून तुमच्या ॲप्लिकेशनच्या अद्वितीय कार्यक्षमतेवर अधिक लक्ष केंद्रित करू शकता.
+
+## उपलब्ध लायब्ररीज {#available-libraries}
+
+### पायाभूत सुविधा आणि नोड सेवा {#infrastructure-and-node-services}
+
+**Alchemy -** **_Ethereum डेव्हलपमेंट प्लॅटफॉर्म._**
+
+- [alchemy.com](https://www.alchemy.com/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://www.alchemy.com/docs/)
+- [GitHub](https://github.com/alchemyplatform)
+- [Discord](https://discord.com/invite/alchemyplatform)
+
+**All That Node -** **_Node-as-a-Service._**
+
+- [All That Node.com](https://www.allthatnode.com/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.allthatnode.com)
+- [Discord](https://discord.gg/GmcdVEUbJM)
+
+**Blast by Bware Labs -** **_इथेरियम मेननेट आणि टेस्टनेटसाठी विकेंद्रित APIs._**
+
+- [blastapi.io](https://blastapi.io/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.blastapi.io)
+- [Discord](https://discord.gg/SaRqmRUjjQ)
+
+**BlockPi -** **_अधिक कार्यक्षम आणि जलद RPC सेवा प्रदान करते_**
+
+- [blockpi.io](https://blockpi.io/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.blockpi.io/)
+- [GitHub](https://github.com/BlockPILabs)
+- [Discord](https://discord.com/invite/xTvGVrGVZv)
+
+**Cloudflare इथेरियम गेटवे.**
+
+- [cloudflare-eth.com](https://www.cloudflare.com/application-services/products/web3/)
+
+**Etherscan - ब्लॉक एक्सप्लोरर आणि ट्रान्झॅक्शन APIs**
+
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.etherscan.io/)
+
+**Blockscout - ओपन सोर्स ब्लॉक एक्सप्लोरर**
+
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.blockscout.com/)
+
+**GetBlock-** **_Web3 विकासासाठी सेवा म्हणून ब्लॉकचेन_**
+
+- [GetBlock.io](https://getblock.io/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.getblock.io/)
+
+**Infura -** **_सेवा म्हणून इथेरियम API._**
+
+- [infura.io](https://infura.io)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.infura.io/api)
+- [GitHub](https://github.com/INFURA)
+
+**Node RPC - _किफायतशीर EVM JSON-RPC प्रदाता_**
+
+- [noderpc.xyz](https://www.noderpc.xyz/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.noderpc.xyz/node-rpc)
+
+**NOWNodes - _पूर्ण नोड्स आणि ब्लॉक एक्सप्लोरर्स._**
+
+- [NOWNodes.io](https://nownodes.io/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://nownodes.gitbook.io/documentation)
+
+**QuickNode -** **_सेवा म्हणून ब्लॉकचेन पायाभूत सुविधा._**
+
+- [quicknode.com](https://quicknode.com)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://www.quicknode.com/docs/welcome)
+- [Discord](https://discord.gg/quicknode)
+
+**Rivet -** **_ओपन-सोर्स सॉफ्टवेअरद्वारे समर्थित सेवा म्हणून इथेरियम आणि इथेरियम क्लासिक APIs._**
+
+- [rivet.cloud](https://rivet.cloud)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://rivet.cloud/docs/)
+- [GitHub](https://github.com/openrelayxyz/ethercattle-deployment)
+
+**Zmok -** **_JSON-RPC/WebSockets API म्हणून वेग-केंद्रित इथेरियम नोड्स._**
+
+- [zmok.io](https://zmok.io/)
+- [GitHub](https://github.com/zmok-io)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.zmok.io/)
+- [Discord](https://discord.gg/fAHeh3ka6s)
+
+### विकास साधने {#development-tools}
+
+**ethers-kt -** **_EVM-आधारित ब्लॉकचेनसाठी Async, उच्च-कार्यक्षमता असलेली Kotlin/Java/Android लायब्ररी._**
+
+- [GitHub](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt)
+- [उदाहरणे](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt/tree/master/examples)
+- [Discord](https://discord.gg/rx35NzQGSb)
+
+**Nethereum -** **_ब्लॉकचेनसाठी एक ओपन सोर्स .NET इंटिग्रेशन लायब्ररी._**
+
+- [GitHub](https://github.com/Nethereum/Nethereum)
+- [दस्तऐवजीकरण](http://docs.nethereum.com/en/latest/)
+- [Discord](https://discord.com/invite/jQPrR58FxX)
+
+**Python टूलिंग -** **_Python द्वारे इथेरियमशी संवाद साधण्यासाठी विविध लायब्ररीज._**
+
+- [py.ethereum.org](https://snakecharmers.ethereum.org/)
+- [web3.py GitHub](https://github.com/ethereum/web3.py)
+- [web3.py चॅट](https://gitter.im/ethereum/web3.py)
+
+**Tatum -** **_अंतिम ब्लॉकचेन विकास प्लॅटफॉर्म._**
+
+- [Tatum](https://tatum.io/)
+- [GitHub](https://github.com/tatumio/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.tatum.io/)
+- [Discord](https://discord.gg/EDmW3kjTC9)
+
+**web3j -** **_इथेरियमसाठी एक Java/Android/Kotlin/Scala इंटिग्रेशन लायब्ररी._**
+
+- [GitHub](https://github.com/web3j/web3j)
+- [डॉक्स](https://docs.web3j.io/)
+- [Gitter](https://gitter.im/web3j/web3j)
+
+### ब्लॉकचेन सेवा {#blockchain-services}
+
+**BlockCypher -** **_इथेरियम वेब APIs._**
+
+- [blockcypher.com](https://www.blockcypher.com/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://www.blockcypher.com/dev/ethereum/)
+
+**Chainbase -** **_इथेरियमसाठी सर्व-समावेशक वेब3 डेटा पायाभूत सुविधा._**
+
+- [chainbase.com](https://chainbase.com/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.chainbase.com/)
+- [Discord](https://discord.gg/Wx6qpqz4AF)
+
+**Chainstack -** **_सेवा म्हणून लवचिक आणि समर्पित इथेरियम नोड्स._**
+
+- [chainstack.com](https://chainstack.com)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.chainstack.com/)
+- [इथेरियम API संदर्भ](https://docs.chainstack.com/reference/ethereum-getting-started)
+
+**Coinbase Cloud Node -** **_ब्लॉकचेन पायाभूत सुविधा API._**
+
+- [Coinbase Cloud Node](https://www.coinbase.com/developer-platform)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.cdp.coinbase.com/)
+
+**DataHub by Figment -** **_इथेरियम मेननेट आणि टेस्टनेटसह वेब3 API सेवा._**
+
+- [DataHub](https://www.figment.io/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.figment.io/)
+
+**Moralis -** **_एंटरप्राइझ-ग्रेड EVM API प्रदाता._**
+
+- [moralis.io](https://moralis.io)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.moralis.io/)
+- [GitHub](https://github.com/MoralisWeb3)
+- [Discord](https://moralis.io/joindiscord/)
+- [फोरम](https://forum.moralis.io/)
+
+**NFTPort -** **_इथेरियम डेटा आणि मिंट APIs._**
+
+- [nftport.xyz](https://www.nftport.xyz/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.nftport.xyz/)
+- [GitHub](https://github.com/nftport/)
+- [Discord](https://discord.com/invite/K8nNrEgqhE)
+
+**Tokenview -** **_सर्वसाधारण मल्टी-क्रिप्टो ब्लॉकचेन APIs प्लॅटफॉर्म._**
+
+- [services.tokenview.io](https://services.tokenview.io/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://services.tokenview.io/docs?type=api)
+- [GitHub](https://github.com/Tokenview)
+
+**Watchdata -** **_इथेरियम ब्लॉकचेनवर साधा आणि विश्वासार्ह API ॲक्सेस प्रदान करते._**
+
+- [Watchdata](https://watchdata.io/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.watchdata.io/)
+- [Discord](https://discord.com/invite/TZRJbZ6bdn)
+
+**Covalent -** **_२००+ चेन्ससाठी समृद्ध ब्लॉकचेन APIs._**
+
+- [covalenthq.com](https://www.covalenthq.com/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://www.covalenthq.com/docs/api/)
+- [GitHub](https://github.com/covalenthq)
+- [Discord](https://www.covalenthq.com/discord/)
+
+## पुढील वाचन {#further-reading}
+
+_तुम्हाला मदत केलेल्या सामुदायिक संसाधनाबद्दल माहिती आहे का?_ हे पृष्ठ संपादित करा आणि ते जोडा!_
+
+## संबंधित विषय {#related-topics}
+
+- [नोड्स आणि क्लायंट](/developers/docs/nodes-and-clients/)
+- [डेव्हलपमेंट फ्रेमवर्क्स](/developers/docs/frameworks/)
+
+## संबंधित ट्युटोरियल्स {#related-tutorials}
+
+- [JavaScript मध्ये इथेरियम ब्लॉकचेन वापरण्यासाठी Web3js सेट अप करा](/developers/tutorials/set-up-web3js-to-use-ethereum-in-javascript/) _– तुमच्या प्रोजेक्टमध्ये web3.js सेट अप करण्याच्या सूचना._
+- [JavaScript मधून स्मार्ट कराराला कॉल करणे](/developers/tutorials/calling-a-smart-contract-from-javascript/) _– DAI टोकन वापरून, JavaScript वापरून कॉन्ट्रॅक्ट्स फंक्शन कसे कॉल करायचे ते पहा._
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/javascript/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/javascript/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..f390cbca232
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/javascript/index.md
@@ -0,0 +1,289 @@
+---
+title: "JavaScript API लायब्ररी"
+description: "JavaScript क्लायंट लायब्ररीचा परिचय जे तुम्हाला तुमच्या ॲप्लिकेशनमधून ब्लॉकचेनशी संवाद साधू देतात."
+lang: mr
+---
+
+वेब ॲपला Ethereum ब्लॉकचेनशी संवाद साधण्यासाठी (म्हणजे, ब्लॉकचेन डेटा वाचणे आणि/किंवा नेटवर्कवर व्यवहार पाठवणे), ते Ethereum नोडशी कनेक्ट करणे आवश्यक आहे.
+
+या उद्देशासाठी, प्रत्येक Ethereum क्लायंट [JSON-RPC](/developers/docs/apis/json-rpc/) तपशील लागू करतो, त्यामुळे [पद्धतींचा](/developers/docs/apis/json-rpc/#json-rpc-methods) एकसमान संच आहे ज्यावर ॲप्लिकेशन्स अवलंबून राहू शकतात.
+
+तुम्हाला Ethereum नोडशी कनेक्ट करण्यासाठी JavaScript वापरायचे असल्यास, व्हॅनिला JavaScript वापरणे शक्य आहे परंतु इकोसिस्टममध्ये अनेक सोयीस्कर लायब्ररी अस्तित्वात आहेत ज्यामुळे हे बरेच सोपे होते. या लायब्ररीजच्या मदतीने, डेव्हलपर इथेरियमशी संवाद साधणाऱ्या JSON-RPC विनंत्या (पडद्याआड) सुरू करण्यासाठी सहज, एका ओळीच्या पद्धती लिहू शकतात.
+
+कृपया लक्षात घ्या की [द मर्ज](/roadmap/merge/) पासून, Ethereum सॉफ्टवेअरचे दोन जोडलेले भाग - एक एक्झिक्युशन क्लायंट आणि एक कन्सेंसस क्लायंट - नोड चालवण्यासाठी आवश्यक आहेत. कृपया खात्री करा की तुमच्या नोडमध्ये एक्झिक्युशन आणि कन्सेंसस क्लायंट दोन्ही समाविष्ट आहेत. जर तुमचा नोड तुमच्या स्थानिक मशीनवर नसेल (उदा. तुमचा नोड AWS इंस्टन्सवर चालत असेल) तर ट्यूटोरियलमधील IP पत्ते त्यानुसार अपडेट करा. [नोड चालवण्यावर](/developers/docs/nodes-and-clients/run-a-node/) अधिक माहितीसाठी कृपया आमचे पेज पहा.
+
+## पूर्वतयारी {#prerequisites}
+
+JavaScript समजून घेण्याबरोबरच, [Ethereum स्टॅक](/developers/docs/ethereum-stack/) आणि [Ethereum क्लायंट](/developers/docs/nodes-and-clients/) समजून घेणे उपयुक्त ठरू शकते.
+
+## लायब्ररी का वापरावी? {#why-use-a-library}
+
+या लायब्ररीज इथेरियम नोडशी थेट संवाद साधण्यातील बरीचशी गुंतागुंत दूर करतात. त्या उपयुक्तता कार्ये (utility functions) देखील प्रदान करतात (उदा. ETH चे Gwei मध्ये रूपांतर करणे), त्यामुळे एक डेव्हलपर म्हणून तुम्ही इथेरियम क्लायंटच्या गुंतागुंतीमध्ये कमी वेळ घालवून तुमच्या ॲप्लिकेशनच्या अद्वितीय कार्यक्षमतेवर अधिक लक्ष केंद्रित करू शकता.
+
+## लायब्ररी वैशिष्ट्ये {#library-features}
+
+### Ethereum नोड्सशी कनेक्ट करा {#connect-to-ethereum-nodes}
+
+प्रोव्हायडर वापरून, या लायब्ररी तुम्हाला JSON-RPC, INFURA, Etherscan, Alchemy किंवा MetaMask द्वारे Ethereum शी कनेक्ट करण्याची आणि त्याचा डेटा वाचण्याची परवानगी देतात.
+
+> **चेतावणी:** Web3.js 4 मार्च 2025 रोजी संग्रहित केले गेले. [घोषणा वाचा](https://blog.chainsafe.io/web3-js-sunset/). नवीन प्रकल्पांसाठी [ethers.js](https://ethers.org) किंवा [viem](https://viem.sh) सारख्या पर्यायी लायब्ररी वापरण्याचा विचार करा.
+
+**Ethers उदाहरण**
+
+```js
+// ब्राउझरप्रोव्हायडर एक मानक Web3 प्रोव्हायडरला रॅप करतो, जो आहे
+// जे MetaMask प्रत्येक पेजमध्ये window.ethereum म्हणून इंजेक्ट करते
+const provider = new ethers.BrowserProvider(window.ethereum)
+
+// MetaMask प्लगइन देखील व्यवहार साइन करण्याची परवानगी देतो
+// ब्लॉकचेनमध्ये इथर पाठवण्यासाठी आणि स्थिती बदलण्यासाठी पैसे देण्यासाठी.
+// यासाठी, आम्हाला खाते साइनरची आवश्यकता आहे...
+const signer = provider.getSigner()
+```
+
+**Web3js उदाहरण**
+
+```js
+var web3 = new Web3("http://localhost:8545")
+// किंवा
+var web3 = new Web3(new Web3.providers.HttpProvider("http://localhost:8545"))
+
+// प्रोव्हायडर बदला
+web3.setProvider("ws://localhost:8546")
+// किंवा
+web3.setProvider(new Web3.providers.WebsocketProvider("ws://localhost:8546"))
+
+// node.js मध्ये IPC प्रोव्हायडर वापरणे
+var net = require("net")
+var web3 = new Web3("/Users/myuser/Library/Ethereum/geth.ipc", net) // mac os पाथ
+// किंवा
+var web3 = new Web3(
+ new Web3.providers.IpcProvider("/Users/myuser/Library/Ethereum/geth.ipc", net)
+) // mac os पाथ
+// विंडोजवर पाथ आहे: "\\\\.\\pipe\\geth.ipc"
+// लिनक्सवर पाथ आहे: "/users/myuser/.ethereum/geth.ipc"
+```
+
+एकदा सेट झाल्यावर तुम्ही ब्लॉकचेनला यासाठी क्वेरी करू शकाल:
+
+- ब्लॉक क्रमांक
+- गॅस अंदाज
+- स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट इव्हेंट्स
+- नेटवर्क आयडी
+- आणि बरेच काही...
+
+### वॉलेट कार्यक्षमता {#wallet-functionality}
+
+या लायब्ररी तुम्हाला वॉलेट तयार करण्यासाठी, की व्यवस्थापित करण्यासाठी आणि व्यवहार साइन करण्यासाठी कार्यक्षमता देतात.
+
+येथे Ethers मधील एक उदाहरण आहे
+
+```js
+// मेमोनिकमधून वॉलेट इंस्टन्स तयार करा...
+mnemonic =
+ "announce room limb pattern dry unit scale effort smooth jazz weasel alcohol"
+walletMnemonic = Wallet.fromPhrase(mnemonic)
+
+// ...किंवा खासगी की मधून
+walletPrivateKey = new Wallet(walletMnemonic.privateKey)
+
+walletMnemonic.address === walletPrivateKey.address
+// खरे
+
+// साइनर API नुसार पत्ता प्रॉमिस म्हणून
+walletMnemonic.getAddress()
+// { Promise: '0x71CB05EE1b1F506fF321Da3dac38f25c0c9ce6E1' }
+
+// वॉलेटचा पत्ता समकालिकपणे देखील उपलब्ध आहे
+walletMnemonic.address
+// '0x71CB05EE1b1F506fF321Da3dac38f25c0c9ce6E1'
+
+// अंतर्गत क्रिप्टोग्राफिक घटक
+walletMnemonic.privateKey
+// '0x1da6847600b0ee25e9ad9a52abbd786dd2502fa4005dd5af9310b7cc7a3b25db'
+walletMnemonic.publicKey
+// '0x04b9e72dfd423bcf95b3801ac93f4392be5ff22143f9980eb78b3a860c4843bfd04829ae61cdba4b3b1978ac5fc64f5cc2f4350e35a108a9c9a92a81200a60cd64'
+
+// वॉलेट मेमोनिक
+walletMnemonic.mnemonic
+// {
+// locale: 'en',
+// path: 'm/44\'/60\'/0\'/0/0',
+// phrase: 'announce room limb pattern dry unit scale effort smooth jazz weasel alcohol'
+// }
+
+// टीप: खासगी की सह तयार केलेल्या वॉलेटमध्ये
+// मेमोनिक नसते (व्युत्पन्नता ते प्रतिबंधित करते)
+walletPrivateKey.mnemonic
+// null
+
+// संदेश साइन करणे
+walletMnemonic.signMessage("Hello World")
+// { Promise: '0x14280e5885a19f60e536de50097e96e3738c7acae4e9e62d67272d794b8127d31c03d9cd59781d4ee31fb4e1b893bd9b020ec67dfa65cfb51e2bdadbb1de26d91c' }
+
+tx = {
+ to: "0x8ba1f109551bD432803012645Ac136ddd64DBA72",
+ value: utils.parseEther("1.0"),
+}
+
+// व्यवहार साइन करणे
+walletMnemonic.signTransaction(tx)
+// { Promise: '0xf865808080948ba1f109551bd432803012645ac136ddd64dba72880de0b6b3a7640000801ca0918e294306d177ab7bd664f5e141436563854ebe0a3e523b9690b4922bbb52b8a01181612cec9c431c4257a79b8c9f0c980a2c49bb5a0e6ac52949163eeb565dfc' }
+
+// कनेक्ट पद्धत नवीन इंस्टन्स परत करते
+// प्रोव्हायडरशी कनेक्ट केलेले वॉलेट
+wallet = walletMnemonic.connect(provider)
+
+// नेटवर्कला क्वेरी करणे
+wallet.getBalance()
+// { Promise: { BigNumber: "42" } }
+wallet.getTransactionCount()
+// { Promise: 0 }
+
+// इथर पाठवणे
+wallet.sendTransaction(tx)
+```
+
+[संपूर्ण दस्तऐवज वाचा](https://docs.ethers.io/v5/api/signer/#Wallet)
+
+एकदा सेट झाल्यावर तुम्ही हे करू शकाल:
+
+- खाती तयार करा
+- व्यवहार पाठवा
+- व्यवहारांवर सही करा
+- आणि बरेच काही...
+
+### स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट फंक्शन्सशी संवाद साधा {#interact-with-smart-contract-functions}
+
+JavaScript क्लायंट लायब्ररी तुमच्या ॲप्लिकेशनला संकलित कॉन्ट्रॅक्टचा ॲप्लिकेशन बायनरी इंटरफेस (ABI) वाचून स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट फंक्शन्स कॉल करण्याची परवानगी देतात.
+
+ABI मूलत: कॉन्ट्रॅक्टची फंक्शन्स JSON स्वरूपात स्पष्ट करते आणि तुम्हाला ते सामान्य JavaScript ऑब्जेक्टप्रमाणे वापरण्याची परवानगी देते.
+
+म्हणून खालील Solidity कॉन्ट्रॅक्ट:
+
+```solidity
+contract Test {
+ uint a;
+ address d = 0x12345678901234567890123456789012;
+
+ constructor(uint testInt) { a = testInt;}
+
+ event Event(uint indexed b, bytes32 c);
+
+ event Event2(uint indexed b, bytes32 c);
+
+ function foo(uint b, bytes32 c) returns(address) {
+ Event(b, c);
+ return d;
+ }
+}
+```
+
+याचा परिणाम खालील JSON मध्ये होईल:
+
+```json
+[{
+ "type":"constructor",
+ "payable":false,
+ "stateMutability":"nonpayable"
+ "inputs":[{"name":"testInt","type":"uint256"}],
+ },{
+ "type":"function",
+ "name":"foo",
+ "constant":false,
+ "payable":false,
+ "stateMutability":"nonpayable",
+ "inputs":[{"name":"b","type":"uint256"}, {"name":"c","type":"bytes32"}],
+ "outputs":[{"name":"","type":"address"}]
+ },{
+ "type":"event",
+ "name":"Event",
+ "inputs":[{"indexed":true,"name":"b","type":"uint256"}, {"indexed":false,"name":"c","type":"bytes32"}],
+ "anonymous":false
+ },{
+ "type":"event",
+ "name":"Event2",
+ "inputs":[{"indexed":true,"name":"b","type":"uint256"},{"indexed":false,"name":"c","type":"bytes32"}],
+ "anonymous":false
+}]
+```
+
+याचा अर्थ तुम्ही हे करू शकता:
+
+- स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टला व्यवहार पाठवा आणि त्याची पद्धत कार्यान्वित करा
+- EVM मध्ये कार्यान्वित केल्यावर पद्धतीच्या अंमलबजावणीसाठी किती गॅस लागेल याचा अंदाज घेण्यासाठी कॉल करा
+- कॉन्ट्रॅक्ट तैनात करा
+- आणि बरेच काही...
+
+### उपयुक्तता फंक्शन्स {#utility-functions}
+
+युटिलिटी फंक्शन्स तुम्हाला सुलभ शॉर्टकट देतात ज्यामुळे Ethereum सह बिल्डिंग थोडे सोपे होते.
+
+ETH मूल्ये डीफॉल्टनुसार Wei मध्ये असतात. १ ETH = १,०००,०००,०००,०००,०००,००० WEI – याचा अर्थ तुम्ही खूप मोठ्या संख्यांशी व्यवहार करत आहात! `web3.utils.toWei` तुमच्यासाठी इथरला Wei मध्ये रूपांतरित करते.
+
+आणि ethers मध्ये ते असे दिसते:
+
+```js
+// खात्याची शिल्लक मिळवा (पत्त्याद्वारे किंवा ENS नावाद्वारे)
+balance = await provider.getBalance("ethers.eth")
+// { BigNumber: "2337132817842795605" }
+
+// अनेकदा तुम्हाला वापरकर्त्यासाठी आउटपुट स्वरूपित करण्याची आवश्यकता असेल
+// जे (wei ऐवजी) इथरमध्ये मूल्ये पाहणे पसंत करतात
+ethers.utils.formatEther(balance)
+// '2.337132817842795605'
+```
+
+- [Web3js उपयुक्तता फंक्शन्स](https://docs.web3js.org/api/web3-utils)
+- [Ethers उपयुक्तता फंक्शन्स](https://docs.ethers.org/v6/api/utils/)
+
+## उपलब्ध लायब्ररीज {#available-libraries}
+
+**Web3.js -** **_Ethereum JavaScript API._**
+
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.web3js.org)
+- [GitHub](https://github.com/ethereum/web3.js)
+
+**Ethers.js -** **_JavaScript आणि TypeScript मध्ये संपूर्ण Ethereum वॉलेट अंमलबजावणी आणि उपयुक्तता._**
+
+- [Ethers.js होम](https://ethers.org/)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://docs.ethers.io)
+- [GitHub](https://github.com/ethers-io/ethers.js)
+
+**द ग्राफ -** **_Ethereum आणि IPFS डेटा अनुक्रमित करण्यासाठी आणि GraphQL वापरून क्वेरी करण्यासाठी एक प्रोटोकॉल._**
+
+- [द ग्राफ](https://thegraph.com)
+- [ग्राफ एक्सप्लोरर](https://thegraph.com/explorer)
+- [दस्तऐवजीकरण](https://thegraph.com/docs)
+- [GitHub](https://github.com/graphprotocol)
+- [डिस्कॉर्ड](https://thegraph.com/discord)
+
+**Alchemy SDK -** **_वर्धित apis सह Ethers.js भोवती रॅपर._**
+
+- [दस्तऐवजीकरण](https://www.alchemy.com/docs)
+- [GitHub](https://github.com/alchemyplatform/alchemy-sdk-js)
+
+**viem -** **_Ethereum साठी TypeScript इंटरफेस._**
+
+- [दस्तऐवजीकरण](https://viem.sh)
+- [GitHub](https://github.com/wagmi-dev/viem)
+
+**Drift -** **_अंगभूत कॅशिंग, हुक आणि चाचणी मॉक्ससह TypeScript मेटा-लायब्ररी._**
+
+- [दस्तऐवजीकरण](https://ryangoree.github.io/drift/)
+- [GitHub](https://github.com/ryangoree/drift/)
+
+## पुढील वाचन {#further-reading}
+
+_तुम्हाला मदत केलेल्या सामुदायिक संसाधनाबद्दल माहिती आहे का?_ हे पृष्ठ संपादित करा आणि ते जोडा!_
+
+## संबंधित विषय {#related-topics}
+
+- [नोड्स आणि क्लायंट](/developers/docs/nodes-and-clients/)
+- [डेव्हलपमेंट फ्रेमवर्क्स](/developers/docs/frameworks/)
+
+## संबंधित ट्युटोरियल्स {#related-tutorials}
+
+- [JavaScript मध्ये इथेरियम ब्लॉकचेन वापरण्यासाठी Web3js सेट अप करा](/developers/tutorials/set-up-web3js-to-use-ethereum-in-javascript/) _– तुमच्या प्रोजेक्टमध्ये web3.js सेट अप करण्याच्या सूचना._
+- [JavaScript मधून स्मार्ट कराराला कॉल करणे](/developers/tutorials/calling-a-smart-contract-from-javascript/) _– DAI टोकन वापरून, JavaScript वापरून कॉन्ट्रॅक्ट्स फंक्शन कसे कॉल करायचे ते पहा._
+- [web3 आणि Alchemy वापरून व्यवहार पाठवणे](/developers/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy/) _– बॅकएंडमधून व्यवहार पाठवण्यासाठी चरण-दर-चरण मार्गदर्शन._
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/json-rpc/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/json-rpc/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..8cd7097ef83
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/json-rpc/index.md
@@ -0,0 +1,1897 @@
+---
+title: JSON-RPC API
+description: "Ethereum क्लायंटसाठी एक स्टेटलेस, हलके रिमोट प्रोसिजर कॉल (RPC) प्रोटोकॉल."
+lang: mr
+---
+
+सॉफ्टवेअर ॲप्लिकेशनला Ethereum ब्लॉकचेनशी संवाद साधण्यासाठी - एकतर ब्लॉकचेन डेटा वाचून किंवा नेटवर्कवर व्यवहार पाठवून - त्याला Ethereum नोडशी कनेक्ट करणे आवश्यक आहे.
+
+या उद्देशासाठी, प्रत्येक [Ethereum क्लायंट](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients) [JSON-RPC स्पेसिफिकेशन](https://github.com/ethereum/execution-apis) लागू करतो, त्यामुळे विशिष्ट नोड किंवा क्लायंट अंमलबजावणीची पर्वा न करता ॲप्लिकेशन्स अवलंबून राहू शकतील अशा पद्धतींचा एकसमान संच आहे.
+
+[JSON-RPC](https://www.jsonrpc.org/specification) हे एक स्टेटलेस, हलके रिमोट प्रोसिजर कॉल (RPC) प्रोटोकॉल आहे. हे अनेक डेटा स्ट्रक्चर्स आणि त्यांच्या प्रक्रियेसंबंधीचे नियम परिभाषित करते. हे ट्रान्सपोर्ट ॲग्नोस्टिक आहे, कारण या संकल्पना एकाच प्रक्रियेत, सॉकेट्सवर, HTTP वर किंवा अनेक विविध मेसेज पासिंग वातावरणात वापरल्या जाऊ शकतात. हे डेटा फॉरमॅट म्हणून JSON (RFC 4627) वापरते.
+
+## क्लायंटची अंमलबजावणी {#client-implementations}
+
+JSON-RPC स्पेसिफिकेशन लागू करताना प्रत्येक Ethereum क्लायंट वेगवेगळ्या प्रोग्रामिंग भाषांचा वापर करू शकतो. विशिष्ट प्रोग्रामिंग भाषांशी संबंधित अधिक तपशीलांसाठी वैयक्तिक [क्लायंट डॉक्युमेंटेशन](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients) पहा. नवीनतम API सपोर्ट माहितीसाठी प्रत्येक क्लायंटचे डॉक्युमेंटेशन तपासण्याची आम्ही शिफारस करतो.
+
+## सुविधेसाठी लायब्ररीज {#convenience-libraries}
+
+तुम्ही JSON-RPC API द्वारे थेट Ethereum क्लायंटशी संवाद साधणे निवडू शकता, परंतु dapp डेव्हलपर्ससाठी अनेकदा सोपे पर्याय उपलब्ध असतात. JSON-RPC API च्या वर रॅपर्स प्रदान करण्यासाठी अनेक [JavaScript](/developers/docs/apis/javascript/#available-libraries) आणि [बॅकएंड API](/developers/docs/apis/backend/#available-libraries) लायब्ररीज अस्तित्वात आहेत. या लायब्ररीजसह, डेव्हलपर्स Ethereum शी संवाद साधणाऱ्या JSON-RPC रिक्वेस्ट्स (अंतर्गत) सुरू करण्यासाठी त्यांच्या आवडीच्या प्रोग्रामिंग भाषेत सहज, एक-ओळीच्या पद्धती लिहू शकतात.
+
+## कन्सेन्सस क्लायंट APIs {#consensus-clients}
+
+हे पृष्ठ प्रामुख्याने Ethereum एक्झिक्युशन क्लायंटद्वारे वापरल्या जाणार्या JSON-RPC API शी संबंधित आहे. तथापि, कन्सेन्सस क्लायंटकडे एक RPC API देखील आहे जे वापरकर्त्यांना नोडबद्दल माहिती विचारण्याची, बीकन ब्लॉक्स, बीकन स्टेट आणि इतर कन्सेन्सस-संबंधित माहिती थेट नोडवरून विनंती करण्याची परवानगी देते. हे API [बीकन API वेबपेज](https://ethereum.github.io/beacon-APIs/#/) वर डॉक्युमेंट केलेले आहे.
+
+नोडमधील इंटर-क्लायंट कम्युनिकेशनसाठी अंतर्गत API चा देखील वापर केला जातो - म्हणजेच, ते कन्सेन्सस क्लायंट आणि एक्झिक्युशन क्लायंटला डेटा स्वॅप करण्यास सक्षम करते. याला 'इंजिन API' म्हणतात आणि त्याचे स्पेक्स [GitHub](https://github.com/ethereum/execution-apis/blob/main/src/engine/common.md) वर उपलब्ध आहेत.
+
+## एक्झिक्युशन क्लायंट स्पेक {#spec}
+
+[GitHub वर संपूर्ण JSON-RPC API स्पेक वाचा](https://github.com/ethereum/execution-apis). हे API [एक्झिक्युशन API वेबपेज](https://ethereum.github.io/execution-apis/) वर डॉक्युमेंट केलेले आहे आणि त्यात सर्व उपलब्ध पद्धती वापरून पाहण्यासाठी एक इन्स्पेक्टर समाविष्ट आहे.
+
+## संकेत {#conventions}
+
+### हेक्स व्हॅल्यू एन्कोडिंग {#hex-encoding}
+
+JSON वर दोन प्रमुख डेटा प्रकार पाठवले जातात: अनफॉर्मेटेड बाइट ॲरे आणि क्वांटिटीज. दोन्ही हेक्स एन्कोडिंगसह पाठवले जातात परंतु फॉरमॅटिंगसाठी वेगवेगळ्या आवश्यकतांसह.
+
+#### क्वांटिटीज {#quantities-encoding}
+
+क्वांटिटीज (पूर्णांक, संख्या) एन्कोड करताना: हेक्स म्हणून एन्कोड करा, "0x" सह उपसर्ग लावा, सर्वात कॉम्पॅक्ट रिप्रेझेंटेशन (थोडा अपवाद: शून्य "0x0" म्हणून दर्शविले पाहिजे).
+
+येथे काही उदाहरणे आहेत:
+
+- 0x41 (दशमान पद्धतीत 65)
+- 0x400 (दशमान पद्धतीत 1024)
+- चुकीचे: 0x (नेहमी किमान एक अंक असावा - शून्य म्हणजे "0x0")
+- चुकीचे: 0x0400 (सुरुवातीला शून्य अनुमत नाही)
+- चुकीचे: ff (0x ने उपसर्ग लावलेला असणे आवश्यक आहे)
+
+### अनफॉर्मेटेड डेटा {#unformatted-data-encoding}
+
+अनफॉर्मेटेड डेटा (बाइट ॲरे, अकाउंट ॲड्रेस, हॅश, बायकोड ॲरे) एन्कोड करताना: हेक्स म्हणून एन्कोड करा, "0x" सह उपसर्ग लावा, प्रत्येक बाईटसाठी दोन हेक्स अंक.
+
+येथे काही उदाहरणे आहेत:
+
+- 0x41 (आकार 1, "A")
+- 0x004200 (आकार 3, "0B0")
+- 0x (आकार 0, "")
+- चुकीचे: 0xf0f0f (सम संख्येचे अंक असणे आवश्यक आहे)
+- चुकीचे: 004200 (0x ने उपसर्ग लावलेला असणे आवश्यक आहे)
+
+### ब्लॉक पॅरामीटर {#block-parameter}
+
+खालील पद्धतींमध्ये ब्लॉक पॅरामीटर आहे:
+
+- [eth_getBalance](#eth_getbalance)
+- [eth_getCode](#eth_getcode)
+- [eth_getTransactionCount](#eth_gettransactioncount)
+- [eth_getStorageAt](#eth_getstorageat)
+- [eth_call](#eth_call)
+
+जेव्हा Ethereum च्या स्टेटची क्वेरी करणाऱ्या रिक्वेस्ट्स केल्या जातात, तेव्हा प्रदान केलेला ब्लॉक पॅरामीटर ब्लॉकची उंची ठरवतो.
+
+ब्लॉक पॅरामीटरसाठी खालील पर्याय शक्य आहेत:
+
+- `HEX स्ट्रिंग` - एक पूर्णांक ब्लॉक क्रमांक
+- सर्वात आधीच्या/जेनेसिस ब्लॉकसाठी `स्ट्रिंग "earliest"`
+- नवीनतम प्रस्तावित ब्लॉकसाठी `स्ट्रिंग "latest"`
+- नवीनतम सुरक्षित हेड ब्लॉकसाठी `स्ट्रिंग "safe"`
+- नवीनतम फायनलाइज्ड ब्लॉकसाठी `स्ट्रिंग "finalized"`
+- प्रलंबित स्टेट/व्यवहारांसाठी `स्ट्रिंग "pending"`
+
+## उदाहरणे
+
+या पृष्ठावर आम्ही कमांड लाइन टूल, [curl](https://curl.se) वापरून वैयक्तिक JSON_RPC API एंडपॉइंट्स कसे वापरावे याची उदाहरणे देतो. हे वैयक्तिक एंडपॉइंट उदाहरणे खाली [Curl उदाहरणे](#curl-examples) विभागात आढळतील. पृष्ठावर पुढे, आम्ही Geth नोड, JSON_RPC API आणि curl वापरून स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट कंपाईल आणि डिप्लॉय करण्यासाठी [एंड-टू-एंड उदाहरण](#usage-example) देखील प्रदान करतो.
+
+## Curl उदाहरणे {#curl-examples}
+
+Ethereum नोडवर [curl](https://curl.se) रिक्वेस्ट करून JSON_RPC API वापरण्याची उदाहरणे खाली दिली आहेत. प्रत्येक उदाहरणात विशिष्ट एंडपॉइंटचे वर्णन, त्याचे पॅरामीटर्स, रिटर्न प्रकार आणि ते कसे वापरावे याचे एक सविस्तर उदाहरण समाविष्ट आहे.
+
+curl रिक्वेस्ट्स कंटेंट प्रकाराशी संबंधित एरर मेसेज परत करू शकतात. हे असे आहे कारण `--data` पर्याय कंटेंट प्रकार `application/x-www-form-urlencoded` वर सेट करतो. जर तुमचा नोड याबद्दल तक्रार करत असेल, तर कॉलच्या सुरुवातीला `-H "Content-Type: application/json"` ठेवून हेडर मॅन्युअली सेट करा. उदाहरणांमध्ये URL/IP आणि पोर्ट यांचे संयोजन समाविष्ट नाही, जे curl ला दिलेले शेवटचे आर्ग्युमेंट असणे आवश्यक आहे (उदा., `127.0.0.1:8545`). या अतिरिक्त डेटासह एक संपूर्ण curl रिक्वेस्ट खालीलप्रमाणे असते:
+
+```shell
+curl -H "Content-Type: application/json" -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"web3_clientVersion","params":[],"id":67}' 127.0.0.1:8545
+```
+
+## गॉसिप, स्टेट, हिस्ट्री {#gossip-state-history}
+
+काही मूळ JSON-RPC पद्धतींना Ethereum नेटवर्कमधून डेटा आवश्यक असतो आणि त्या मुख्यत्वे तीन श्रेणींमध्ये येतात: _गॉसिप, स्टेट आणि हिस्ट्री_. प्रत्येक पद्धतीवर जाण्यासाठी या विभागांमधील लिंक वापरा, किंवा पद्धतींची संपूर्ण यादी पाहण्यासाठी अनुक्रमणिका वापरा.
+
+### गॉसिप पद्धती {#gossip-methods}
+
+> या पद्धती चेनच्या हेडचा मागोवा ठेवतात. याद्वारे व्यवहार नेटवर्कमध्ये फिरतात, ब्लॉक्समध्ये त्यांचा मार्ग शोधतात आणि क्लायंटला नवीन ब्लॉक्सबद्दल माहिती मिळते.
+
+- [eth_blockNumber](#eth_blocknumber)
+- [eth_sendRawTransaction](#eth_sendrawtransaction)
+
+### स्टेट पद्धती {#state_methods}
+
+> सर्व संग्रहित डेटाची सद्यस्थिती नोंदवणाऱ्या पद्धती. "स्टेट" म्हणजे RAM चा एक मोठा सामायिक तुकडा, आणि त्यात अकाउंट बॅलन्स, कॉन्ट्रॅक्ट डेटा आणि गॅस अंदाज यांचा समावेश असतो.
+
+- [eth_getBalance](#eth_getbalance)
+- [eth_getStorageAt](#eth_getstorageat)
+- [eth_getTransactionCount](#eth_gettransactioncount)
+- [eth_getCode](#eth_getcode)
+- [eth_call](#eth_call)
+- [eth_estimateGas](#eth_estimategas)
+
+### हिस्ट्री पद्धती {#history_methods}
+
+> जेनेसिसपर्यंत प्रत्येक ब्लॉकचे ऐतिहासिक रेकॉर्ड मिळवते. हे एका मोठ्या ॲपेंड-ओन्ली फाईलसारखे आहे, आणि त्यात सर्व ब्लॉक हेडर्स, ब्लॉक बॉडीज, अंकल ब्लॉक्स आणि व्यवहार पावती यांचा समावेश असतो.
+
+- [eth_getBlockTransactionCountByHash](#eth_getblocktransactioncountbyhash)
+- [eth_getBlockTransactionCountByNumber](#eth_getblocktransactioncountbynumber)
+- [eth_getUncleCountByBlockHash](#eth_getunclecountbyblockhash)
+- [eth_getUncleCountByBlockNumber](#eth_getunclecountbyblocknumber)
+- [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+- [eth_getBlockByNumber](#eth_getblockbynumber)
+- [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+- [eth_getTransactionByBlockHashAndIndex](#eth_gettransactionbyblockhashandindex)
+- [eth_getTransactionByBlockNumberAndIndex](#eth_gettransactionbyblocknumberandindex)
+- [eth_getTransactionReceipt](#eth_gettransactionreceipt)
+- [eth_getUncleByBlockHashAndIndex](#eth_getunclebyblockhashandindex)
+- [eth_getUncleByBlockNumberAndIndex](#eth_getunclebyblocknumberandindex)
+
+## JSON-RPC API प्लेग्राउंड
+
+API पद्धती शोधण्यासाठी आणि वापरून पाहण्यासाठी तुम्ही [प्लेग्राउंड टूल](https://ethereum-json-rpc.com) वापरू शकता. हे तुम्हाला हे देखील दर्शवते की विविध नोड प्रदात्यांद्वारे कोणत्या पद्धती आणि नेटवर्क समर्थित आहेत.
+
+## JSON-RPC API पद्धती {#json-rpc-methods}
+
+### web3_clientVersion {#web3_clientversion}
+
+सध्याची क्लायंट आवृत्ती परत करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`स्ट्रिंग` - सध्याची क्लायंट आवृत्ती
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"web3_clientVersion","params":[],"id":67}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "result": "Geth/v1.12.1-stable/linux-amd64/go1.19.1"
+}
+```
+
+### web3_sha3 {#web3_sha3}
+
+दिलेल्या डेटाचे Keccak-256 (_प्रमाणित SHA3-256 नाही_) परत करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `DATA` - SHA3 हॅशमध्ये रूपांतरित करण्यासाठी डेटा
+
+```js
+params: ["0x68656c6c6f20776f726c64"]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`DATA` - दिलेल्या स्ट्रिंगचा SHA3 परिणाम.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"web3_sha3","params":["0x68656c6c6f20776f726c64"],"id":64}'
+// परिणाम
+{
+ "id":64,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x47173285a8d7341e5e972fc677286384f802f8ef42a5ec5f03bbfa254cb01fad"
+}
+```
+
+### net_version {#net_version}
+
+सध्याचा नेटवर्क आयडी परत करतो.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`स्ट्रिंग` - सध्याचा नेटवर्क आयडी.
+
+सध्याच्या नेटवर्क आयडींची संपूर्ण यादी [chainlist.org](https://chainlist.org) येथे उपलब्ध आहे. काही सामान्य आयडी खालीलप्रमाणे आहेत:
+
+- `1`: Ethereum Mainnet
+- `11155111`: Sepolia testnet
+- `560048` : Hoodi Testnet
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"net_version","params":[],"id":67}'
+// परिणाम
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "3"
+}
+```
+
+### net_listening {#net_listening}
+
+जर क्लायंट नेटवर्क कनेक्शनसाठी सक्रियपणे ऐकत असेल तर `true` परत करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`बूलियन` - ऐकत असताना `true`, अन्यथा `false`.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"net_listening","params":[],"id":67}'
+// परिणाम
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "result":true
+}
+```
+
+### net_peerCount {#net_peercount}
+
+सध्या क्लायंटशी कनेक्टेड असलेल्या पीअर्सची संख्या परत करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`QUANTITY` - कनेक्टेड पीअर्सच्या संख्येचा पूर्णांक.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"net_peerCount","params":[],"id":74}'
+// परिणाम
+{
+ "id":74,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x2" // 2
+}
+```
+
+### eth_protocolVersion {#eth_protocolversion}
+
+सध्याची Ethereum प्रोटोकॉल आवृत्ती परत करते. लक्षात घ्या की ही मेथड [Geth मध्ये उपलब्ध नाही](https://github.com/ethereum/go-ethereum/pull/22064#issuecomment-788682924).
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`स्ट्रिंग` - सध्याची Ethereum प्रोटोकॉल आवृत्ती
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_protocolVersion","params":[],"id":67}'
+// परिणाम
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "54"
+}
+```
+
+### eth_syncing {#eth_syncing}
+
+सिंक स्थितीबद्दल डेटा असलेले ऑब्जेक्ट किंवा `false` परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+अचूक रिटर्न डेटा क्लायंट अंमलबजावणीनुसार बदलतो. जेव्हा नोड सिंक होत नाही तेव्हा सर्व क्लायंट `False` परत करतात आणि सर्व क्लायंट खालील फील्ड्स परत करतात.
+
+`ऑब्जेक्ट|बूलियन`, सिंक स्थिती डेटा असलेले ऑब्जेक्ट किंवा सिंक होत नसताना `FALSE`:
+
+- `startingBlock`: `QUANTITY` - ज्या ब्लॉकवर आयात सुरू झाली (सिंक त्याच्या हेडवर पोहोचल्यानंतरच रीसेट होईल)
+- `currentBlock`: `QUANTITY` - सध्याचा ब्लॉक, eth_blockNumber प्रमाणेच
+- `highestBlock`: `QUANTITY` - अंदाजे सर्वोच्च ब्लॉक
+
+तथापि, वैयक्तिक क्लायंट अतिरिक्त डेटा देखील प्रदान करू शकतात. उदाहरणार्थ, Geth खालीलप्रमाणे परत करते:
+
+```json
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "currentBlock": "0x3cf522",
+ "healedBytecodeBytes": "0x0",
+ "healedBytecodes": "0x0",
+ "healedTrienodes": "0x0",
+ "healingBytecode": "0x0",
+ "healingTrienodes": "0x0",
+ "highestBlock": "0x3e0e41",
+ "startingBlock": "0x3cbed5",
+ "syncedAccountBytes": "0x0",
+ "syncedAccounts": "0x0",
+ "syncedBytecodeBytes": "0x0",
+ "syncedBytecodes": "0x0",
+ "syncedStorage": "0x0",
+ "syncedStorageBytes": "0x0"
+ }
+}
+```
+
+तर Besu परत करते:
+
+```json
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 51,
+ "result": {
+ "startingBlock": "0x0",
+ "currentBlock": "0x1518",
+ "highestBlock": "0x9567a3",
+ "pulledStates": "0x203ca",
+ "knownStates": "0x200636"
+ }
+}
+```
+
+अधिक तपशिलांसाठी तुमच्या विशिष्ट क्लायंटच्या डॉक्युमेंटेशनचा संदर्भ घ्या.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_syncing","params":[],"id":1}'
+// परिणाम
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": {
+ startingBlock: '0x384',
+ currentBlock: '0x386',
+ highestBlock: '0x454'
+ }
+}
+// किंवा सिंक होत नसताना
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": false
+}
+```
+
+### eth_coinbase {#eth_coinbase}
+
+क्लायंटचा कॉईनबेस ॲड्रेस परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+> **टीप:** ही मेथड **v1.14.0** पासून नापसंत केली आहे आणि आता समर्थित नाही. ही मेथड वापरण्याचा प्रयत्न केल्यास "Method not supported" अशी त्रुटी येईल.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`DATA`, 20 बाईट्स - सध्याचा कॉईनबेस ॲड्रेस.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_coinbase","params":[],"id":64}'
+// परिणाम
+{
+ "id":64,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1"
+}
+```
+
+### eth_chainId {#eth_chainId}
+
+रिप्ले-प्रोटेक्टेड व्यवहारांवर स्वाक्षरी करण्यासाठी वापरलेला चेन आयडी परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`chainId`, सध्याच्या चेन आयडीचा पूर्णांक दर्शवणारी स्ट्रिंग म्हणून हेक्साडेसिमल मूल्य.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_chainId","params":[],"id":67}'
+// परिणाम
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1"
+}
+```
+
+### eth_mining {#eth_mining}
+
+जर क्लायंट सक्रियपणे नवीन ब्लॉक्स माइन करत असेल तर `true` परत करते. हे फक्त प्रूफ-ऑफ-वर्क नेटवर्क्ससाठी `true` परत करू शकते आणि [The Merge](/roadmap/merge/) पासून काही क्लायंट्समध्ये उपलब्ध नसू शकते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`बूलियन` - जर क्लायंट माइनिंग करत असेल तर `true` परत करते, अन्यथा `false`.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_mining","params":[],"id":71}'
+//
+{
+ "id":71,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": true
+}
+```
+
+### eth_hashrate {#eth_hashrate}
+
+नोड ज्या दराने माइनिंग करत आहे, त्या दरातील हॅश प्रति सेकंद संख्या परत करते. हे फक्त प्रूफ-ऑफ-वर्क नेटवर्क्ससाठी `true` परत करू शकते आणि [The Merge](/roadmap/merge/) पासून काही क्लायंट्समध्ये उपलब्ध नसू शकते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - प्रति सेकंद हॅशची संख्या.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_hashrate","params":[],"id":71}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":71,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x38a"
+}
+```
+
+### eth_gasPrice {#eth_gasprice}
+
+wei मध्ये प्रति गॅस सध्याच्या किंमतीचा अंदाज परत करते. उदाहरणार्थ, बेसू क्लायंट शेवटच्या 100 ब्लॉक्सची तपासणी करतो आणि डीफॉल्टनुसार गॅस युनिटची सरासरी किंमत परत करतो.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - wei मधील सध्याच्या गॅस किंमतीचा पूर्णांक.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_gasPrice","params":[],"id":73}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":73,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1dfd14000" // 8049999872 Wei
+}
+```
+
+### eth_accounts {#eth_accounts}
+
+क्लायंटच्या मालकीच्या ॲड्रेसची यादी परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`डेटाची ॲरे`, 20 बाइट्स - क्लायंटच्या मालकीचे ॲड्रेस.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_accounts","params":[],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": ["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1"]
+}
+```
+
+### eth_blockNumber {#eth_blocknumber}
+
+सर्वात अलीकडील ब्लॉकचा क्रमांक परत करतो.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - क्लायंट ज्या वर्तमान ब्लॉक नंबरवर आहे त्याचा पूर्णांक.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_blockNumber","params":[],"id":83}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":83,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x4b7" // 1207
+}
+```
+
+### eth_getBalance {#eth_getbalance}
+
+दिलेल्या ॲड्रेसवरील अकाउंटची बॅलन्स परत करतो.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 20 बाइट्स - बॅलन्स तपासण्यासाठीचा ॲड्रेस.
+2. `क्वांटिटी|टॅग` - पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा स्ट्रिंग `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"`, किंवा `"finalized"`, [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) पहा.
+
+```js
+params: ["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1", "latest"]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - wei मध्ये वर्तमान बॅलन्सचा पूर्णांक.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBalance","params":["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1", "latest"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x0234c8a3397aab58" // 158972490234375000
+}
+```
+
+### eth_getStorageAt {#eth_getstorageat}
+
+दिलेल्या ॲड्रेसवर स्टोरेज पोझिशनवरून व्हॅल्यू परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 20 बाइट्स - स्टोरेजचा ॲड्रेस.
+2. `क्वांटिटी` - स्टोरेजमधील पोझिशनचा पूर्णांक.
+3. `क्वांटिटी|टॅग` - पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा स्ट्रिंग `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"`, `"finalized"`, [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) पहा.
+
+**रिटर्न्स**
+
+`डेटा` - या स्टोरेज पोझिशनवरील व्हॅल्यू.
+
+**उदाहरण**
+योग्य पोझिशनची गणना करणे मिळवल्या जाणाऱ्या स्टोरेजवर अवलंबून असते. `0x391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298` या ॲड्रेसद्वारे `0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251` येथे डिप्लॉय केलेला खालील कॉन्ट्रॅक्ट विचारात घ्या.
+
+```
+contract Storage {
+ uint pos0;
+ mapping(address => uint) pos1;
+ constructor() {
+ pos0 = 1234;
+ pos1[msg.sender] = 5678;
+ }
+}
+```
+
+pos0 चे मूल्य मिळवणे सोपे आहे:
+
+```js
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0", "method": "eth_getStorageAt", "params": ["0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251", "0x0", "latest"], "id": 1}' localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":1,"result":"0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000004d2"}
+```
+
+मॅपचा एक घटक मिळवणे अधिक कठीण आहे. मॅपमधील घटकाची स्थिती यासह मोजली जाते:
+
+```js
+keccak(LeftPad32(key, 0), LeftPad32(map position, 0))
+```
+
+याचा अर्थ pos1["0x391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298"] वरील स्टोरेज मिळवण्यासाठी आपल्याला यासह पोझिशनची गणना करणे आवश्यक आहे:
+
+```js
+keccak(
+ decodeHex(
+ "000000000000000000000000391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298" +
+ "0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001"
+ )
+)
+```
+
+Geth कन्सोल, जो web3 लायब्ररीसह येतो, गणना करण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो:
+
+```js
+> var key = "000000000000000000000000391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298" + "0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001"
+undefined
+> web3.sha3(key, {"encoding": "hex"})
+"0x6661e9d6d8b923d5bbaab1b96e1dd51ff6ea2a93520fdc9eb75d059238b8c5e9"
+```
+
+आता स्टोरेज मिळवण्यासाठी:
+
+```js
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0", "method": "eth_getStorageAt", "params": ["0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251", "0x6661e9d6d8b923d5bbaab1b96e1dd51ff6ea2a93520fdc9eb75d059238b8c5e9", "latest"], "id": 1}' localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":1,"result":"0x000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000162e"}
+```
+
+### eth_getTransactionCount {#eth_gettransactioncount}
+
+एका ॲड्रेसवरून _पाठवलेल्या_ व्यवहारांची संख्या परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 20 बाइट्स - ॲड्रेस.
+2. `क्वांटिटी|टॅग` - पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा स्ट्रिंग `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` किंवा `"finalized"`, [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) पहा.
+
+```js
+params: [
+ "0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1",
+ "latest", // नवीनतम ब्लॉकवरील स्टेट
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`QUANTITY` - या ॲड्रेसवरून पाठवलेल्या ट्रान्झॅक्शन्सची संख्या (पूर्णांक).
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionCount","params":["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1","latest"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_getBlockTransactionCountByHash {#eth_getblocktransactioncountbyhash}
+
+दिलेल्या ब्लॉक हॅशशी जुळणाऱ्या ब्लॉकमधील व्यवहारांची संख्या परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकचा हॅश
+
+```js
+params: ["0xd03ededb7415d22ae8bac30f96b2d1de83119632693b963642318d87d1bece5b"]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - या ब्लॉकमधील व्यवहारांच्या संख्येचा पूर्णांक.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockTransactionCountByHash","params":["0xd03ededb7415d22ae8bac30f96b2d1de83119632693b963642318d87d1bece5b"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x8b" // 139
+}
+```
+
+### eth_getBlockTransactionCountByNumber {#eth_getblocktransactioncountbynumber}
+
+दिलेल्या ब्लॉक नंबरशी जुळणाऱ्या ब्लॉकमधील व्यवहारांची संख्या परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `क्वांटिटी|टॅग` - ब्लॉक नंबरचा पूर्णांक, किंवा स्ट्रिंग `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` किंवा `"finalized"`, जसे की [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) मध्ये.
+
+```js
+params: [
+ "0x13738ca", // 20396234
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - या ब्लॉकमधील व्यवहारांच्या संख्येचा पूर्णांक.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockTransactionCountByNumber","params":["0x13738ca"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x8b" // 139
+}
+```
+
+### eth_getUncleCountByBlockHash {#eth_getunclecountbyblockhash}
+
+दिलेल्या ब्लॉक हॅशशी जुळणाऱ्या ब्लॉकमधील अंकलची संख्या परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकचा हॅश
+
+```js
+params: ["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2"]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - या ब्लॉकमधील अंकलच्या संख्येचा पूर्णांक.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleCountByBlockHash","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_getUncleCountByBlockNumber {#eth_getunclecountbyblocknumber}
+
+दिलेल्या ब्लॉक नंबरशी जुळणाऱ्या ब्लॉकमधील अंकलची संख्या परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `क्वांटिटी|टॅग` - ब्लॉक नंबरचा पूर्णांक, किंवा स्ट्रिंग `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` किंवा `"finalized"`, [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) पहा.
+
+```js
+params: [
+ "0xe8", // 232
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - या ब्लॉकमधील अंकलच्या संख्येचा पूर्णांक.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleCountByBlockNumber","params":["0xe8"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x0" // 0
+}
+```
+
+### eth_getCode {#eth_getcode}
+
+दिलेल्या ॲड्रेसवरील कोड परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 20 बाइट्स - ॲड्रेस
+2. `क्वांटिटी|टॅग` - पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा स्ट्रिंग `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` किंवा `"finalized"`, [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) पहा.
+
+```js
+params: [
+ "0xC02aaA39b223FE8D0A0e5C4F27eAD9083C756Cc2",
+ "0x5daf3b", // 6139707
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`डेटा` - दिलेल्या ॲड्रेसवरून कोड.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getCode","params":["0xC02aaA39b223FE8D0A0e5C4F27eAD9083C756Cc2", "0x5daf3b"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x6060604052600436106100af576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff16806306fdde03146100b9578063095ea7b31461014757806318160ddd146101a157806323b872dd146101ca5780632e1a7d4d14610243578063313ce5671461026657806370a082311461029557806395d89b41146102e2578063a9059cbb14610370578063d0e30db0146103ca578063dd62ed3e146103d4575b6100b7610440565b005b34156100c457600080fd5b6100cc6104dd565b6040518080602001828103825283818151815260200191508051906020019080838360005b8381101561010c5780820151818401526020810190506100f1565b50505050905090810190601f1680156101395780820380516001836020036101000a031916815260200191505b509250505060405180910390f35b341561015257600080fd5b610187600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803590602001909190505061057b565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b34156101ac57600080fd5b6101b461066d565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34156101d557600080fd5b610229600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803590602001909190505061068c565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b341561024e57600080fd5b61026460048080359060200190919050506109d9565b005b341561027157600080fd5b610279610b05565b604051808260ff1660ff16815260200191505060405180910390f35b34156102a057600080fd5b6102cc600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091905050610b18565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34156102ed57600080fd5b6102f5610b30565b6040518080602001828103825283818151815260200191508051906020019080838360005b8381101561033557808201518184015260208101905061031a565b50505050905090810190601f1680156103625780820380516001836020036101000a031916815260200191505b509250505060405180910390f35b341561037b57600080fd5b6103b0600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091908035906020019091905050610bce565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b6103d2610440565b005b34156103df57600080fd5b61042a600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091905050610be3565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825401925050819055503373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167fe1fffcc4923d04b559f4d29a8bfc6cda04eb5b0d3c460751c2402c5c5cc9109c346040518082815260200191505060405180910390a2565b60008054600181600116156101000203166002900480601f0160208091040260200160405190810160405280929190818152602001828054600181600116156101000203166002900480156105735780601f1061054857610100808354040283529160200191610573565b820191906000526020600020905b81548152906001019060200180831161055657829003601f168201915b505050505081565b600081600460003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060008573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020819055508273ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff163373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167f8c5be1e5ebec7d5bd14f71427d1e84f3dd0314c0f7b2291e5b200ac8c7c3b925846040518082815260200191505060405180910390a36001905092915050565b60003073ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1631905090565b600081600360008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002054101515156106dc57600080fd5b3373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168473ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16141580156107b457507fffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000205414155b156108cf5781600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020541015151561084457600080fd5b81600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825403925050819055505b81600360008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000206000828254039250508190555081600360008573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825401925050819055508273ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168473ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167fddf252ad1be2c89b69c2b068fc378daa952ba7f163c4a11628f55a4df523b3ef846040518082815260200191505060405180910390a3600190509392505050565b80600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000205410151515610a2757600080fd5b80600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825403925050819055503373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff166108fc829081150290604051600060405180830381858888f193505050501515610ab457600080fd5b3373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167f7fcf532c15f0a6db0bd6d0e038bea71d30d808c7d98cb3bf7268a95bf5081b65826040518082815260200191505060405180910390a250565b600260009054906101000a900460ff1681565b60036020528060005260406000206000915090505481565b60018054600181600116156101000203166002900480601f016020809104026020016040519081016040528092919081815260200182805460018160011615610100020316600290048015610bc65780601f10610b9b57610100808354040283529160200191610bc6565b820191906000526020600020905b815481529060010190602001808311610ba957829003601f168201915b505050505081565b6000610bdb33848461068c565b905092915050565b60046020528160005260406000206020528060005260406000206000915091505054815600a165627a7a72305820deb4c2ccab3c2fdca32ab3f46728389c2fe2c165d5fafa07661e4e004f6c344a0029"
+}
+```
+
+### eth_sign {#eth_sign}
+
+साइन पद्धत `sign(keccak256("\x19Ethereum Signed Message:\n" + len(message) + message)))` सह एक Ethereum विशिष्ट स्वाक्षरी मोजते.
+
+मेसेजमध्ये उपसर्ग जोडल्याने मोजलेली स्वाक्षरी Ethereum विशिष्ट स्वाक्षरी म्हणून ओळखण्यायोग्य बनते. हे गैरवापर टाळते, जिथे एक दुर्भावनायुक्त dapp कोणताही डेटा (उदा. ट्रान्झॅक्शन) साइन करू शकते आणि पीडिताचे सोंग घेण्यासाठी त्या सहीचा वापर करू शकते.
+
+टीप: स्वाक्षरी करण्यासाठी ॲड्रेस अनलॉक केलेला असणे आवश्यक आहे.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 20 बाइट्स - ॲड्रेस
+2. `डेटा`, N बाइट्स - स्वाक्षरी करण्यासाठी मेसेज
+
+**रिटर्न्स**
+
+`डेटा`: स्वाक्षरी
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sign","params":["0x9b2055d370f73ec7d8a03e965129118dc8f5bf83", "0xdeadbeaf"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xa3f20717a250c2b0b729b7e5becbff67fdaef7e0699da4de7ca5895b02a170a12d887fd3b17bfdce3481f10bea41f45ba9f709d39ce8325427b57afcfc994cee1b"
+}
+```
+
+### eth_signTransaction {#eth_signtransaction}
+
+नेटवर्कवर नंतर [eth_sendRawTransaction](#eth_sendrawtransaction) सह सबमिट करता येईल अशा व्यवहारावर स्वाक्षरी करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `ऑब्जेक्ट` - व्यवहार ऑब्जेक्ट
+
+- `प्रकार`:
+- `from`: `डेटा`, 20 बाइट्स - ज्या ॲड्रेसवरून व्यवहार पाठवला आहे.
+- `to`: `डेटा`, 20 बाइट्स - (नवीन कॉन्ट्रॅक्ट तयार करताना पर्यायी) ज्या ॲड्रेसवर व्यवहार पाठवला आहे.
+- `gas`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी, डीफॉल्ट: 90000) व्यवहार अंमलबजावणीसाठी प्रदान केलेल्या गॅसचा पूर्णांक. हे न वापरलेला गॅस परत करेल.
+- `gasPrice`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी, डीफॉल्ट: ठरवले जाईल) प्रत्येक भरलेल्या गॅससाठी वापरल्या जाणार्या gasPrice चा पूर्णांक, Wei मध्ये.
+- `value`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) या व्यवहारासह पाठवलेल्या व्हॅल्यूचा पूर्णांक, Wei मध्ये.
+- `data`: `डेटा` - कॉन्ट्रॅक्टचा कंपाईल केलेला कोड किंवा लागू केलेल्या पद्धतीच्या स्वाक्षरीचा हॅश आणि एन्कोड केलेले पॅरामीटर्स.
+- `nonce`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) नॉन्सचा पूर्णांक. हे तुम्हाला समान नॉन्स वापरणाऱ्या तुमच्या स्वतःच्या प्रलंबित व्यवहारांना ओव्हरराईट करण्याची परवानगी देते.
+
+**रिटर्न्स**
+
+`डेटा`, निर्दिष्ट खात्याद्वारे स्वाक्षरी केलेला RLP-एन्कोडेड व्यवहार ऑब्जेक्ट.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"id": 1,"jsonrpc": "2.0","method": "eth_signTransaction","params": [{"data":"0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675","from": "0xb60e8dd61c5d32be8058bb8eb970870f07233155","gas": "0x76c0","gasPrice": "0x9184e72a000","to": "0xd46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f07244567","value": "0x9184e72a"}]}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id": 1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xa3f20717a250c2b0b729b7e5becbff67fdaef7e0699da4de7ca5895b02a170a12d887fd3b17bfdce3481f10bea41f45ba9f709d39ce8325427b57afcfc994cee1b"
+}
+```
+
+### eth_sendTransaction {#eth_sendtransaction}
+
+नवीन मेसेज कॉल व्यवहार किंवा कॉन्ट्रॅक्ट निर्मिती तयार करते, जर डेटा फील्डमध्ये कोड असेल आणि `from` मध्ये निर्दिष्ट केलेल्या अकाउंटचा वापर करून त्यावर स्वाक्षरी करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `ऑब्जेक्ट` - व्यवहार ऑब्जेक्ट
+
+- `from`: `डेटा`, 20 बाइट्स - ज्या ॲड्रेसवरून व्यवहार पाठवला आहे.
+- `to`: `डेटा`, 20 बाइट्स - (नवीन कॉन्ट्रॅक्ट तयार करताना पर्यायी) ज्या ॲड्रेसवर व्यवहार पाठवला आहे.
+- `gas`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी, डीफॉल्ट: 90000) व्यवहार अंमलबजावणीसाठी प्रदान केलेल्या गॅसचा पूर्णांक. हे न वापरलेला गॅस परत करेल.
+- `gasPrice`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी, डीफॉल्ट: ठरवले जाईल) प्रत्येक भरलेल्या गॅससाठी वापरल्या जाणार्या gasPrice चा पूर्णांक.
+- `value`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) या व्यवहारासह पाठवलेल्या व्हॅल्यूचा पूर्णांक.
+- `input`: `डेटा` - कॉन्ट्रॅक्टचा कंपाईल केलेला कोड किंवा लागू केलेल्या पद्धतीच्या स्वाक्षरीचा हॅश आणि एन्कोड केलेले पॅरामीटर्स.
+- `nonce`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) नॉन्सचा पूर्णांक. हे तुम्हाला समान नॉन्स वापरणाऱ्या तुमच्या स्वतःच्या प्रलंबित व्यवहारांना ओव्हरराईट करण्याची परवानगी देते.
+
+```js
+params: [
+ {
+ from: "0xb60e8dd61c5d32be8058bb8eb970870f07233155",
+ to: "0xd46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f07244567",
+ gas: "0x76c0", // 30400
+ gasPrice: "0x9184e72a000", // 10000000000000
+ value: "0x9184e72a", // 2441406250
+ input:
+ "0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675",
+ },
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`डेटा`, 32 बाइट्स - व्यवहार हॅश, किंवा व्यवहार अद्याप उपलब्ध नसल्यास शून्य हॅश.
+
+तुम्ही कॉन्ट्रॅक्ट तयार केल्यावर, व्यवहार ब्लॉकमध्ये प्रस्तावित झाल्यानंतर, कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस मिळवण्यासाठी [eth_getTransactionReceipt](#eth_gettransactionreceipt) वापरा.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sendTransaction","params":[{see above}],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xe670ec64341771606e55d6b4ca35a1a6b75ee3d5145a99d05921026d1527331"
+}
+```
+
+### eth_sendRawTransaction {#eth_sendrawtransaction}
+
+स्वाक्षरी केलेल्या व्यवहारांसाठी नवीन मेसेज कॉल व्यवहार किंवा कॉन्ट्रॅक्ट निर्मिती तयार करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, स्वाक्षरी केलेला व्यवहार डेटा.
+
+```js
+params: [
+ "0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675",
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`डेटा`, 32 बाइट्स - व्यवहार हॅश, किंवा व्यवहार अद्याप उपलब्ध नसल्यास शून्य हॅश.
+
+तुम्ही कॉन्ट्रॅक्ट तयार केल्यावर, व्यवहार ब्लॉकमध्ये प्रस्तावित झाल्यानंतर, कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस मिळवण्यासाठी [eth_getTransactionReceipt](#eth_gettransactionreceipt) वापरा.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sendRawTransaction","params":[{see above}],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xe670ec64341771606e55d6b4ca35a1a6b75ee3d5145a99d05921026d1527331"
+}
+```
+
+### eth_call {#eth_call}
+
+ब्लॉकचेनवर व्यवहार तयार न करता त्वरित एक नवीन मेसेज कॉल कार्यान्वित करते. बर्याचदा केवळ-वाचनीय स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट फंक्शन्स कार्यान्वित करण्यासाठी वापरले जाते, उदाहरणार्थ ERC-20 कॉन्ट्रॅक्टसाठी `balanceOf`.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `ऑब्जेक्ट` - व्यवहार कॉल ऑब्जेक्ट
+
+- `from`: `डेटा`, 20 बाइट्स - (पर्यायी) ज्या ॲड्रेसवरून व्यवहार पाठवला आहे.
+- `to`: `डेटा`, 20 बाइट्स - ज्या ॲड्रेसवर व्यवहार पाठवला आहे.
+- `gas`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) व्यवहार अंमलबजावणीसाठी प्रदान केलेल्या गॅसचा पूर्णांक. eth_call शून्य गॅस वापरतो, परंतु काही अंमलबजावणीसाठी या पॅरामीटरची आवश्यकता असू शकते.
+- `gasPrice`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) प्रत्येक भरलेल्या गॅससाठी वापरल्या जाणार्या gasPrice चा पूर्णांक.
+- `value`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) या व्यवहारासह पाठवलेल्या व्हॅल्यूचा पूर्णांक.
+- `input`: `डेटा` - (पर्यायी) पद्धतीच्या स्वाक्षरीचा हॅश आणि एन्कोड केलेले पॅरामीटर्स. तपशीलांसाठी सॉलिडिटी डॉक्युमेंटेशनमधील [Ethereum Contract ABI](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html) पहा.
+
+2. `क्वांटिटी|टॅग` - पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा स्ट्रिंग `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` किंवा `"finalized"`, [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) पहा.
+
+**रिटर्न्स**
+
+`डेटा` - कार्यान्वित केलेल्या कॉन्ट्रॅक्टची रिटर्न व्हॅल्यू.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_call","params":[{see above}],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x"
+}
+```
+
+### eth_estimateGas {#eth_estimategas}
+
+व्यवहार पूर्ण होण्यासाठी किती गॅस आवश्यक आहे याचा अंदाज तयार करते आणि परत करते. व्यवहार ब्लॉकचेनमध्ये जोडला जाणार नाही. लक्षात घ्या की EVM मेकॅनिक्स आणि नोड परफॉर्मन्ससह विविध कारणांमुळे अंदाज व्यवहाराद्वारे प्रत्यक्षात वापरल्या गेलेल्या गॅसच्या रकमेपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त असू शकतो.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+[eth_call](#eth_call) पॅरामीटर्स पहा, वगळता सर्व प्रॉपर्टीज पर्यायी आहेत. जर कोणतीही गॅस मर्यादा निर्दिष्ट केली नसेल तर geth प्रलंबित ब्लॉकमधून ब्लॉक गॅस मर्यादा वरची मर्यादा म्हणून वापरते. परिणामी, जेव्हा गॅसची रक्कम प्रलंबित ब्लॉक गॅस मर्यादेपेक्षा जास्त असते, तेव्हा परत केलेला अंदाज कॉल/ट्रान्झॅक्शन कार्यान्वित करण्यासाठी पुरेसा नसू शकतो.
+
+**रिटर्न्स**
+
+`क्वांटिटी` - वापरलेल्या गॅसची रक्कम.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_estimateGas","params":[{see above}],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x5208" // 21000
+}
+```
+
+### eth_getBlockByHash {#eth_getblockbyhash}
+
+हॅशद्वारे ब्लॉकबद्दल माहिती परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकचा हॅश.
+2. `बुलियन` - `true` असल्यास ते संपूर्ण व्यवहार ऑब्जेक्ट परत करते, `false` असल्यास केवळ व्यवहारांचे हॅश.
+
+```js
+params: [
+ "0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae",
+ false,
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`ऑब्जेक्ट` - एक ब्लॉक ऑब्जेक्ट, किंवा कोणताही ब्लॉक न सापडल्यास `null`:
+
+- `number`: `क्वांटिटी` - ब्लॉक क्रमांक. प्रलंबित ब्लॉक असल्यास `null`.
+- `hash`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकचा हॅश. प्रलंबित ब्लॉक असल्यास `null`.
+- `parentHash`: `डेटा`, 32 बाइट्स - पॅरेंट ब्लॉकचा हॅश.
+- `nonce`: `डेटा`, 8 बाइट्स - व्युत्पन्न प्रूफ-ऑफ-वर्कचा हॅश. प्रलंबित ब्लॉक असल्यास `null`, प्रूफ-ऑफ-स्टेक ब्लॉक्ससाठी `0x0` (द मर्ज पासून)
+- `sha3Uncles`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकमधील अंकल डेटाचा SHA3.
+- `logsBloom`: `डेटा`, 256 बाइट्स - ब्लॉकच्या लॉगसाठी ब्लूम फिल्टर. प्रलंबित ब्लॉक असल्यास `null`.
+- `transactionsRoot`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकच्या व्यवहार ट्रीचे रूट.
+- `stateRoot`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकच्या अंतिम स्टेट ट्रीचे रूट.
+- `receiptsRoot`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकच्या रिसीट्स ट्रीचे रूट.
+- `miner`: `डेटा`, 20 बाइट्स - लाभार्थीचा ॲड्रेस ज्याला ब्लॉक रिवॉर्ड्स दिले गेले.
+- `difficulty`: `क्वांटिटी` - या ब्लॉकसाठी डिफिकल्टीचा पूर्णांक.
+- `totalDifficulty`: `क्वांटिटी` - या ब्लॉकपर्यंतच्या चेनच्या एकूण डिफिकल्टीचा पूर्णांक.
+- `extraData`: `डेटा` - या ब्लॉकचे "अतिरिक्त डेटा" फील्ड.
+- `size`: `क्वांटिटी` - या ब्लॉकचा बाइट्समधील आकाराचा पूर्णांक.
+- `gasLimit`: `क्वांटिटी` - या ब्लॉकमध्ये अनुमत कमाल गॅस.
+- `gasUsed`: `क्वांटिटी` - या ब्लॉकमधील सर्व व्यवहारांद्वारे वापरलेला एकूण गॅस.
+- `timestamp`: `क्वांटिटी` - ब्लॉक कधी एकत्रित केला गेला याचा युनिक्स टाइमस्टॅम्प.
+- `transactions`: `ॲरे` - व्यवहार ऑब्जेक्ट्सची ॲरे, किंवा शेवटच्या दिलेल्या पॅरामीटरवर अवलंबून 32 बाइट्स व्यवहार हॅश.
+- `uncles`: `ॲरे` - अंकल हॅशची ॲरे.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// विनंती
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockByHash","params":["0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae", false],"id":1}'
+// निकाल
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "difficulty": "0x4ea3f27bc",
+ "extraData": "0x476574682f4c5649562f76312e302e302f6c696e75782f676f312e342e32",
+ "gasLimit": "0x1388",
+ "gasUsed": "0x0",
+ "hash": "0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae",
+ "logsBloom": "0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000",
+ "miner": "0xbb7b8287f3f0a933474a79eae42cbca977791171",
+ "mixHash": "0x4fffe9ae21f1c9e15207b1f472d5bbdd68c9595d461666602f2be20daf5e7843",
+ "nonce": "0x689056015818adbe",
+ "number": "0x1b4",
+ "parentHash": "0xe99e022112df268087ea7eafaf4790497fd21dbeeb6bd7a1721df161a6657a54",
+ "receiptsRoot": "0x56e81f171bcc55a6ff8345e692c0f86e5b48e01b996cadc001622fb5e363b421",
+ "sha3Uncles": "0x1dcc4de8dec75d7aab85b567b6ccd41ad312451b948a7413f0a142fd40d49347",
+ "size": "0x220",
+ "stateRoot": "0xddc8b0234c2e0cad087c8b389aa7ef01f7d79b2570bccb77ce48648aa61c904d",
+ "timestamp": "0x55ba467c",
+ "totalDifficulty": "0x78ed983323d",
+ "transactions": [
+ ],
+ "transactionsRoot": "0x56e81f171bcc55a6ff8345e692c0f86e5b48e01b996cadc001622fb5e363b421",
+ "uncles": [
+ ]
+ }
+}
+```
+
+### eth_getBlockByNumber {#eth_getblockbynumber}
+
+ब्लॉक नंबरद्वारे ब्लॉकबद्दल माहिती परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `क्वांटिटी|टॅग` - ब्लॉक नंबरचा पूर्णांक, किंवा स्ट्रिंग `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` किंवा `"finalized"`, जसे की [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) मध्ये.
+2. `बुलियन` - `true` असल्यास ते संपूर्ण व्यवहार ऑब्जेक्ट परत करते, `false` असल्यास केवळ व्यवहारांचे हॅश.
+
+```js
+params: [
+ "0x1b4", // 436
+ true,
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+[eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash) पहा.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockByNumber","params":["0x1b4", true],"id":1}'
+```
+
+[eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash) चा रिझल्ट पहा.
+
+### eth_getTransactionByHash {#eth_gettransactionbyhash}
+
+व्यवहार हॅशद्वारे विनंती केलेल्या व्यवहाराबद्दल माहिती परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 32 बाइट्स - व्यवहाराचा हॅश
+
+```js
+params: ["0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b"]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+
+`ऑब्जेक्ट` - एक व्यवहार ऑब्जेक्ट, किंवा कोणताही व्यवहार न सापडल्यास `null`:
+
+- `blockHash`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ज्या ब्लॉकमध्ये हा व्यवहार होता त्याचा हॅश. प्रलंबित असल्यास `null`.
+- `blockNumber`: `क्वांटिटी` - ज्या ब्लॉक नंबरमध्ये हा व्यवहार होता. प्रलंबित असल्यास `null`.
+- `from`: `डेटा`, 20 बाइट्स - प्रेषकाचा ॲड्रेस.
+- `gas`: `क्वांटिटी` - प्रेषकाने प्रदान केलेला गॅस.
+- `gasPrice`: `क्वांटिटी` - प्रेषकाने Wei मध्ये प्रदान केलेली गॅस किंमत.
+- `hash`: `डेटा`, 32 बाइट्स - व्यवहाराचा हॅश.
+- `input`: `डेटा` - व्यवहारासह पाठवलेला डेटा.
+- `nonce`: `क्वांटिटी` - यापूर्वी प्रेषकाने केलेल्या व्यवहारांची संख्या.
+- `to`: `डेटा`, 20 बाइट्स - प्राप्तकर्त्याचा ॲड्रेस. कॉन्ट्रॅक्ट निर्मिती व्यवहार असल्यास `null`.
+- `transactionIndex`: `क्वांटिटी` - ब्लॉकमधील व्यवहारांच्या निर्देशांक स्थितीचा पूर्णांक. प्रलंबित असल्यास `null`.
+- `value`: `क्वांटिटी` - Wei मध्ये हस्तांतरित केलेली व्हॅल्यू.
+- `v`: `क्वांटिटी` - ECDSA रिकव्हरी आयडी
+- `r`: `क्वांटिटी` - ECDSA स्वाक्षरी r
+- `s`: `क्वांटिटी` - ECDSA स्वाक्षरी s
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByHash","params":["0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "id":1,
+ "result":{
+ "blockHash":"0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "blockNumber":"0x5daf3b", // 6139707
+ "from":"0xa7d9ddbe1f17865597fbd27ec712455208b6b76d",
+ "gas":"0xc350", // 50000
+ "gasPrice":"0x4a817c800", // 20000000000
+ "hash":"0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b",
+ "input":"0x68656c6c6f21",
+ "nonce":"0x15", // 21
+ "to":"0xf02c1c8e6114b1dbe8937a39260b5b0a374432bb",
+ "transactionIndex":"0x41", // 65
+ "value":"0xf3dbb76162000", // 4290000000000000
+ "v":"0x25", // 37
+ "r":"0x1b5e176d927f8e9ab405058b2d2457392da3e20f328b16ddabcebc33eaac5fea",
+ "s":"0x4ba69724e8f69de52f0125ad8b3c5c2cef33019bac3249e2c0a2192766d1721c"
+ }
+}
+```
+
+### eth_getTransactionByBlockHashAndIndex {#eth_gettransactionbyblockhashandindex}
+
+ब्लॉक हॅश आणि व्यवहार निर्देशांक स्थितीद्वारे व्यवहाराबद्दल माहिती परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकचा हॅश.
+2. `क्वांटिटी` - व्यवहार निर्देशांक स्थितीचा पूर्णांक.
+
+```js
+params: [
+ "0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+[eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash) पहा.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByBlockHashAndIndex","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+[eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash) चा रिझल्ट पहा.
+
+### eth_getTransactionByBlockNumberAndIndex {#eth_gettransactionbyblocknumberandindex}
+
+ब्लॉक नंबर आणि व्यवहार निर्देशांक स्थितीद्वारे व्यवहाराबद्दल माहिती परत करते.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `क्वांटिटी|टॅग` - एक ब्लॉक नंबर, किंवा स्ट्रिंग `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` किंवा `"finalized"`, जसे की [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) मध्ये.
+2. `क्वांटिटी` - व्यवहार निर्देशांक स्थिती.
+
+```js
+params: [
+ "0x9c47cf", // 10241999
+ "0x24", // 36
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+[eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash) पहा.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByBlockNumberAndIndex","params":["0x9c47cf", "0x24"],"id":1}'
+```
+
+[eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash) चा रिझल्ट पहा.
+
+### eth_getTransactionReceipt {#eth_gettransactionreceipt}
+
+व्यवहार हॅशद्वारे व्यवहाराची पावती परत करते.
+
+**टीप** ती पावती प्रलंबित व्यवहारांसाठी उपलब्ध नाही.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 32 बाइट्स - व्यवहाराचा हॅश
+
+```js
+params: ["0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5"]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+`ऑब्जेक्ट` - एक व्यवहार पावती ऑब्जेक्ट, किंवा कोणतीही पावती न सापडल्यास `null`:
+
+- `transactionHash `: `डेटा`, 32 बाइट्स - व्यवहाराचा हॅश.
+- `transactionIndex`: `क्वांटिटी` - ब्लॉकमधील व्यवहारांच्या निर्देशांक स्थितीचा पूर्णांक.
+- `blockHash`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ज्या ब्लॉकमध्ये हा व्यवहार होता त्याचा हॅश.
+- `blockNumber`: `क्वांटिटी` - ज्या ब्लॉक नंबरमध्ये हा व्यवहार होता.
+- `from`: `डेटा`, 20 बाइट्स - प्रेषकाचा ॲड्रेस.
+- `to`: `डेटा`, 20 बाइट्स - प्राप्तकर्त्याचा ॲड्रेस. कॉन्ट्रॅक्ट निर्मिती व्यवहार असल्यास null.
+- `cumulativeGasUsed` : `क्वांटिटी ` - ब्लॉकमध्ये हा व्यवहार कार्यान्वित झाल्यावर वापरलेल्या गॅसची एकूण रक्कम.
+- `effectiveGasPrice` : `क्वांटिटी` - प्रति गॅस युनिट भरलेल्या बेस फी आणि टिपची बेरीज.
+- `gasUsed `: `क्वांटिटी ` - केवळ या विशिष्ट व्यवहाराद्वारे वापरलेल्या गॅसची रक्कम.
+- `contractAddress `: `डेटा`, 20 बाइट्स - तयार केलेला कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस, जर व्यवहार कॉन्ट्रॅक्ट निर्मितीचा असेल, अन्यथा `null`.
+- `logs`: `ॲरे` - लॉग ऑब्जेक्ट्सची ॲरे, जी या व्यवहाराने तयार केली.
+- `logsBloom`: `डेटा`, 256 बाइट्स - लाईट क्लायंटसाठी संबंधित लॉग्स त्वरीत पुनर्प्राप्त करण्यासाठी ब्लूम फिल्टर.
+- `प्रकार`: `क्वांटिटी` - व्यवहार प्रकाराचा पूर्णांक, लेगसी व्यवहारांसाठी `0x0`, ॲक्सेस लिस्ट प्रकारांसाठी `0x1`, डायनॅमिक फीसाठी `0x2`.
+
+ते _एकतर_ परत करते:
+
+- `root` : `DATA` ट्रान्झॅक्शननंतरच्या स्टेट रूटचे 32 बाइट्स (बायझँटियमपूर्व)
+- `status`: `क्वांटिटी` एकतर `1` (यशस्वी) किंवा `0` (अयशस्वी)
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionReceipt","params":["0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5"],"id":1}'
+// रिझल्ट
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "blockHash":
+ "0xa957d47df264a31badc3ae823e10ac1d444b098d9b73d204c40426e57f47e8c3",
+ "blockNumber": "0xeff35f",
+ "contractAddress": null, // तयार झाल्यास ॲड्रेसची स्ट्रिंग
+ "cumulativeGasUsed": "0xa12515",
+ "effectiveGasPrice": "0x5a9c688d4",
+ "from": "0x6221a9c005f6e47eb398fd867784cacfdcfff4e7",
+ "gasUsed": "0xb4c8",
+ "logs": [{
+ // getFilterLogs, इत्यादीद्वारे परत केलेले लॉग.
+ }],
+ "logsBloom": "0x00...0", // 256 बाइट ब्लूम फिल्टर
+ "status": "0x1",
+ "to": "0xc02aaa39b223fe8d0a0e5c4f27ead9083c756cc2",
+ "transactionHash":
+ "0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5",
+ "transactionIndex": "0x66",
+ "type": "0x2"
+ }
+}
+```
+
+### eth_getUncleByBlockHashAndIndex {#eth_getunclebyblockhashandindex}
+
+हॅश आणि अंकल इंडेक्स पोझिशनद्वारे ब्लॉकच्या अंकलची माहिती परत करतो.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `डेटा`, 32 बाइट्स - ब्लॉकचा हॅश.
+2. `क्वांटिटी` - अंकलची निर्देशांक स्थिती.
+
+```js
+params: [
+ "0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+[eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash) पहा.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleByBlockHashAndIndex","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+[eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash) चा रिझल्ट पहा.
+
+**टीप**: अंकलमध्ये वैयक्तिक व्यवहार नसतात.
+
+### eth_getUncleByBlockNumberAndIndex {#eth_getunclebyblocknumberandindex}
+
+क्रमांक आणि अंकल इंडेक्स पोझिशनद्वारे ब्लॉकच्या अंकलची माहिती परत करतो.
+
+
+ प्लेग्राउंडमध्ये एंडपॉईंट वापरून पहा
+
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `क्वांटिटी|टॅग` - एक ब्लॉक नंबर, किंवा स्ट्रिंग `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"`, `"finalized"`, जसे की [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) मध्ये.
+2. `क्वांटिटी` - अंकलची निर्देशांक स्थिती.
+
+```js
+params: [
+ "0x29c", // 668
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+[eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash) पहा.
+
+**टीप**: अंकलमध्ये वैयक्तिक व्यवहार नसतात.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleByBlockNumberAndIndex","params":["0x29c", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+[eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash) चा रिझल्ट पहा.
+
+### eth_newFilter {#eth_newfilter}
+
+स्टेट बदलल्यावर (लॉग) सूचित करण्यासाठी, फिल्टर पर्यायांवर आधारित फिल्टर ऑब्जेक्ट तयार करते.
+स्टेट बदलले आहे की नाही हे तपासण्यासाठी, [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) कॉल करा.
+
+**विषय फिल्टर निर्दिष्ट करण्यावर एक टीप:**
+विषय क्रम-अवलंबून आहेत. [A, B] विषयांसह लॉग असलेल्या व्यवहारास खालील विषय फिल्टरद्वारे जुळवले जाईल:
+
+- `[]` "काहीही"
+- `[A]` "पहिल्या स्थानावर A (आणि नंतर काहीही)"
+- `[null, B]` "पहिल्या स्थानावर काहीही आणि दुसऱ्या स्थानावर B (आणि नंतर काहीही)"
+- `[A, B]` "पहिल्या स्थानावर A आणि दुसऱ्या स्थानावर B (आणि नंतर काहीही)"
+- `[[A, B], [A, B]]` "पहिल्या स्थानावर (A किंवा B) आणि दुसऱ्या स्थानावर (A किंवा B) (आणि नंतर काहीही)"
+- **पॅरामीटर्स**
+
+1. `ऑब्जेक्ट` - फिल्टर पर्याय:
+
+- `fromBlock`: `क्वांटिटी|टॅग` - (पर्यायी, डीफॉल्ट: `"latest"`) पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा शेवटच्या प्रस्तावित ब्लॉकसाठी `"latest"`, नवीनतम सुरक्षित ब्लॉकसाठी `"safe"`, नवीनतम फायनलाइज्ड ब्लॉकसाठी `"finalized"`, किंवा अद्याप ब्लॉकमध्ये नसलेल्या व्यवहारांसाठी `"pending"`, `"earliest"`.
+- `toBlock`: `क्वांटिटी|टॅग` - (पर्यायी, डीफॉल्ट: `"latest"`) पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा शेवटच्या प्रस्तावित ब्लॉकसाठी `"latest"`, नवीनतम सुरक्षित ब्लॉकसाठी `"safe"`, नवीनतम फायनलाइज्ड ब्लॉकसाठी `"finalized"`, किंवा अद्याप ब्लॉकमध्ये नसलेल्या व्यवहारांसाठी `"pending"`, `"earliest"`.
+- `address`: `डेटा|ॲरे`, 20 बाइट्स - (पर्यायी) कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस किंवा ॲड्रेसची यादी ज्यातून लॉग्स उत्पन्न व्हावेत.
+- `topics`: `डेटाची ॲरे`, - (पर्यायी) 32 बाइट्स `डेटा` विषयांची ॲरे. विषय क्रम-अवलंबून आहेत. प्रत्येक विषय "or" पर्यायांसह डेटाची एक ॲरे देखील असू शकतो.
+
+```js
+params: [
+ {
+ fromBlock: "0x1",
+ toBlock: "0x2",
+ address: "0x8888f1f195afa192cfee860698584c030f4c9db1",
+ topics: [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ null,
+ [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ "0x0000000000000000000000000aff3454fce5edbc8cca8697c15331677e6ebccc",
+ ],
+ ],
+ },
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+`क्वांटिटी` - एक फिल्टर आयडी.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newFilter","params":[{"topics":["0x12341234"]}],"id":73}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_newBlockFilter {#eth_newblockfilter}
+
+नोडमध्ये एक फिल्टर तयार करते, जेव्हा नवीन ब्लॉक येतो तेव्हा सूचित करण्यासाठी.
+स्टेट बदलले आहे की नाही हे तपासण्यासाठी, [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) कॉल करा.
+
+**पॅरामीटर्स**
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+`क्वांटिटी` - एक फिल्टर आयडी.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newBlockFilter","params":[],"id":73}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_newPendingTransactionFilter {#eth_newpendingtransactionfilter}
+
+नोडमध्ये एक फिल्टर तयार करते, जेव्हा नवीन प्रलंबित व्यवहार येतात तेव्हा सूचित करण्यासाठी.
+स्टेट बदलले आहे की नाही हे तपासण्यासाठी, [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) कॉल करा.
+
+**पॅरामीटर्स**
+काहीही नाही
+
+**रिटर्न्स**
+`क्वांटिटी` - एक फिल्टर आयडी.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newPendingTransactionFilter","params":[],"id":73}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_uninstallFilter {#eth_uninstallfilter}
+
+दिलेल्या आयडीसह एक फिल्टर अनइन्स्टॉल करते. जेव्हा पाहण्याची गरज नसते तेव्हा नेहमी कॉल केला पाहिजे.
+याव्यतिरिक्त, जेव्हा काही काळासाठी [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) सह विनंती केली जात नाही तेव्हा फिल्टर्स टाइमआउट होतात.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `क्वांटिटी` - फिल्टर आयडी.
+
+```js
+params: [
+ "0xb", // 11
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+`बुलियन` - फिल्टर यशस्वीरित्या अनइन्स्टॉल झाला असल्यास `true`, अन्यथा `false`.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_uninstallFilter","params":["0xb"],"id":73}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": true
+}
+```
+
+### eth_getFilterChanges {#eth_getfilterchanges}
+
+फिल्टरसाठी पोलिंग पद्धत, जी शेवटच्या पोलपासून झालेल्या लॉगची एक ॲरे परत करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `क्वांटिटी` - फिल्टर आयडी.
+
+```js
+params: [
+ "0x16", // 22
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+`ॲरे` - लॉग ऑब्जेक्ट्सची ॲरे, किंवा शेवटच्या पोलपासून काहीही बदलले नसल्यास रिकामी ॲरे.
+
+- `eth_newBlockFilter` सह तयार केलेल्या फिल्टरसाठी, परतावा ब्लॉक हॅशेस (`DATA`, 32 बाइट्स) असतो, उदा. `["0x3454645634534..."]`.
+
+- `eth_newPendingTransactionFilter` सह तयार केलेल्या फिल्टरसाठी, परतावा ट्रान्झॅक्शन हॅशेस (`DATA`, 32 बाइट्स) असतो, उदा. `["0x6345343454645..."]`.
+
+- `eth_newFilter` सह तयार केलेल्या फिल्टर्ससाठी लॉग्स खालील पॅरामीटर्ससह ऑब्जेक्ट्स असतात:
+ - `removed`: `टॅग` - चेन पुनर्रचनेमुळे लॉग काढला गेल्यास `true`. वैध लॉग असल्यास `false`.
+ - `logIndex`: `क्वांटिटी` - ब्लॉकमधील लॉग निर्देशांक स्थितीचा पूर्णांक. प्रलंबित लॉग असल्यास `null`.
+ - `transactionIndex`: `क्वांटिटी` - ज्या व्यवहारांच्या निर्देशांक स्थितीवरून लॉग तयार केला गेला त्याचा पूर्णांक. प्रलंबित लॉग असल्यास `null`.
+ - `transactionHash`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ज्या व्यवहारांमधून हा लॉग तयार केला गेला त्यांचा हॅश. प्रलंबित लॉग असल्यास `null`.
+ - `blockHash`: `डेटा`, 32 बाइट्स - ज्या ब्लॉकमध्ये हा लॉग होता त्याचा हॅश. प्रलंबित असल्यास `null`. प्रलंबित लॉग असल्यास `null`.
+ - `blockNumber`: `क्वांटिटी` - ज्या ब्लॉक नंबरमध्ये हा लॉग होता. प्रलंबित असल्यास `null`. प्रलंबित लॉग असल्यास `null`.
+ - `address`: `डेटा`, 20 बाइट्स - ज्या ॲड्रेसवरून हा लॉग उत्पन्न झाला.
+ - `data`: `DATA` - व्हेरिएबल-लेंग्थ नॉन-इंडेक्स्ड लॉग डेटा. ( _solidity_ मध्ये: शून्य किंवा अधिक 32 बाइट्सचे नॉन-इंडेक्स्ड लॉग आर्ग्युमेंट्स.)
+ - `topics`: `डेटाची ॲरे` - 0 ते 4 32 बाइट्स `डेटा` च्या अनुक्रमित लॉग आर्ग्युमेंट्सची ॲरे. ( _solidity_ मध्ये: पहिला टॉपिक हा इव्हेंटच्या सहीचा _हॅश_ असतो (उदा., `Deposit(address,bytes32,uint256)`), जोपर्यंत तुम्ही `anonymous` स्पेसिफायरसह इव्हेंट घोषित केला नसेल.)
+
+- **उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getFilterChanges","params":["0x16"],"id":73}'
+// रिझल्ट
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "result": [{
+ "logIndex": "0x1", // 1
+ "blockNumber":"0x1b4", // 436
+ "blockHash": "0x8216c5785ac562ff41e2dcfdf5785ac562ff41e2dcfdf829c5a142f1fccd7d",
+ "transactionHash": "0xdf829c5a142f1fccd7d8216c5785ac562ff41e2dcfdf5785ac562ff41e2dcf",
+ "transactionIndex": "0x0", // 0
+ "address": "0x16c5785ac562ff41e2dcfdf829c5a142f1fccd7d",
+ "data":"0x0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000",
+ "topics": ["0x59ebeb90bc63057b6515673c3ecf9438e5058bca0f92585014eced636878c9a5"]
+ },{
+ ...
+ }]
+}
+```
+
+### eth_getFilterLogs {#eth_getfilterlogs}
+
+दिलेल्या आयडीसह फिल्टरशी जुळणाऱ्या सर्व लॉगची एक ॲरे परत करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `क्वांटिटी` - फिल्टर आयडी.
+
+```js
+params: [
+ "0x16", // 22
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+[eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) पहा.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getFilterLogs","params":["0x16"],"id":74}'
+```
+
+[eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) चा रिझल्ट पहा.
+
+### eth_getLogs {#eth_getlogs}
+
+दिलेल्या फिल्टर ऑब्जेक्टशी जुळणाऱ्या सर्व लॉगची एक ॲरे परत करते.
+
+**पॅरामीटर्स**
+
+1. `ऑब्जेक्ट` - फिल्टर पर्याय:
+
+- `fromBlock`: `क्वांटिटी|टॅग` - (पर्यायी, डीफॉल्ट: `"latest"`) पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा शेवटच्या प्रस्तावित ब्लॉकसाठी `"latest"`, नवीनतम सुरक्षित ब्लॉकसाठी `"safe"`, नवीनतम फायनलाइज्ड ब्लॉकसाठी `"finalized"`, किंवा अद्याप ब्लॉकमध्ये नसलेल्या व्यवहारांसाठी `"pending"`, `"earliest"`.
+- `toBlock`: `क्वांटिटी|टॅग` - (पर्यायी, डीफॉल्ट: `"latest"`) पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा शेवटच्या प्रस्तावित ब्लॉकसाठी `"latest"`, नवीनतम सुरक्षित ब्लॉकसाठी `"safe"`, नवीनतम फायनलाइज्ड ब्लॉकसाठी `"finalized"`, किंवा अद्याप ब्लॉकमध्ये नसलेल्या व्यवहारांसाठी `"pending"`, `"earliest"`.
+- `address`: `डेटा|ॲरे`, 20 बाइट्स - (पर्यायी) कॉन्ट्रॅक्ट ॲड्रेस किंवा ॲड्रेसची यादी ज्यातून लॉग्स उत्पन्न व्हावेत.
+- `topics`: `डेटाची ॲरे`, - (पर्यायी) 32 बाइट्स `डेटा` विषयांची ॲरे. विषय क्रम-अवलंबून आहेत. प्रत्येक विषय "or" पर्यायांसह डेटाची एक ॲरे देखील असू शकतो.
+- `blockHash`: `डेटा`, 32 बाइट्स - (पर्यायी, **भविष्यात**) EIP-234 च्या जोडणीसह, `blockHash` एक नवीन फिल्टर पर्याय असेल जो परत केलेले लॉग 32-बाइट हॅश `blockHash` असलेल्या एकाच ब्लॉकपुरते मर्यादित करेल. `blockHash` वापरणे `fromBlock` = `toBlock` = हॅश `blockHash` असलेल्या ब्लॉक नंबरच्या बरोबरीचे आहे. जर फिल्टर निकषांमध्ये `blockHash` उपस्थित असेल, तर `fromBlock` किंवा `toBlock` दोन्ही अनुमत नाहीत.
+
+```js
+params: [
+ {
+ topics: [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ ],
+ },
+]
+```
+
+**रिटर्न्स**
+[eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) पहा.
+
+**उदाहरण**
+
+```js
+// रिक्वेस्ट
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getLogs","params":[{"topics":["0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b"]}],"id":74}'
+```
+
+[eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) चा रिझल्ट पहा.
+
+## वापराचे उदाहरण {#usage-example}
+
+### JSON_RPC वापरून कॉन्ट्रॅक्ट डिप्लॉय करणे {#deploying-contract}
+
+या विभागात फक्त RPC इंटरफेस वापरून कॉन्ट्रॅक्ट कसे डिप्लॉय करायचे याचे प्रात्यक्षिक समाविष्ट आहे. कॉन्ट्रॅक्ट डिप्लॉय करण्यासाठी पर्यायी मार्ग आहेत जिथे ही गुंतागुंत दूर केली जाते—उदाहरणार्थ, RPC इंटरफेसवर तयार केलेल्या लायब्ररीज वापरणे जसे की [web3.js](https://web3js.readthedocs.io/) आणि [web3.py](https://github.com/ethereum/web3.py). हे ॲबस्ट्रॅक्शन्स सामान्यतः समजण्यास सोपे आणि कमी त्रुटी-प्रवण असतात, परंतु पडद्यामागे काय घडत आहे हे समजून घेणे तरीही उपयुक्त आहे.
+
+खाली `Multiply7` नावाचा एक सरळ स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट आहे जो Ethereum नोडवर JSON-RPC इंटरफेस वापरून डिप्लॉय केला जाईल. हा ट्यूटोरियल असे गृहीत धरतो की वाचक आधीच एक Geth नोड चालवत आहे. नोड्स आणि क्लायंटबद्दल अधिक माहिती [येथे](/developers/docs/nodes-and-clients/run-a-node) उपलब्ध आहे. नॉन-Geth क्लायंटसाठी HTTP JSON-RPC कसे सुरू करावे हे पाहण्यासाठी कृपया वैयक्तिक [क्लायंट](/developers/docs/nodes-and-clients/) डॉक्युमेंटेशनचा संदर्भ घ्या. बहुतेक क्लायंट `localhost:8545` वर सर्व्ह करण्यासाठी डीफॉल्ट असतात.
+
+```javascript
+contract Multiply7 {
+ event Print(uint);
+ function multiply(uint input) returns (uint) {
+ Print(input * 7);
+ return input * 7;
+ }
+}
+```
+
+पहिली गोष्ट म्हणजे HTTP RPC इंटरफेस सक्षम असल्याची खात्री करणे. याचा अर्थ आम्ही स्टार्टअपवेळी Geth ला `--http` फ्लॅग पुरवतो. या उदाहरणात आम्ही एका खाजगी डेव्हलपमेंट चेनवर Geth नोड वापरतो. हा दृष्टिकोन वापरल्याने आम्हाला वास्तविक नेटवर्कवर इथरची आवश्यकता नाही.
+
+```bash
+geth --http --dev console 2>>geth.log
+```
+
+हे `http://localhost:8545` वर HTTP RPC इंटरफेस सुरू करेल.
+
+[curl](https://curl.se) वापरून कॉईनबेस ॲड्रेस (अकाउंट्सच्या ॲरेमधून पहिला ॲड्रेस मिळवून) आणि बॅलन्स मिळवून इंटरफेस चालू आहे की नाही हे आम्ही तपासू शकतो. कृपया लक्षात घ्या की या उदाहरणांमधील डेटा तुमच्या स्थानिक नोडवर भिन्न असेल. तुम्हाला हे कमांड्स वापरायचे असल्यास, दुसऱ्या curl रिक्वेस्टमधील रिक्वेस्ट पॅरामीटर्स पहिल्या रिक्वेस्टमधून परत आलेल्या परिणामाने बदला.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_accounts","params":[], "id":1}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":1,"jsonrpc":"2.0","result":["0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955"]}
+
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBalance", "params": ["0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "latest"], "id":2}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":2,"jsonrpc":"2.0","result":"0x1639e49bba16280000"}
+```
+
+संख्या हेक्स एन्कोडेड असल्यामुळे, बॅलन्स wei मध्ये हेक्स स्ट्रिंग म्हणून परत केला जातो. जर आपल्याला बॅलन्स इथरमध्ये संख्या म्हणून हवा असेल तर आपण Geth कन्सोलमधून web3 वापरू शकतो.
+
+```javascript
+web3.fromWei("0x1639e49bba16280000", "ether")
+// "410"
+```
+
+आता आमच्या खाजगी डेव्हलपमेंट चेनवर काही इथर आहे, तर आम्ही कॉन्ट्रॅक्ट डिप्लॉय करू शकतो. पहिली पायरी म्हणजे Multiply7 कॉन्ट्रॅक्टला बाईट कोडमध्ये कंपाईल करणे जो EVM ला पाठवला जाऊ शकतो. solc, सॉलिडिटी कंपायलर, इन्स्टॉल करण्यासाठी, [सॉलिडिटी डॉक्युमेंटेशन](https://docs.soliditylang.org/en/latest/installing-solidity.html) चे अनुसरण करा. ([आमच्या उदाहरणासाठी वापरलेल्या कंपायलरच्या आवृत्तीशी](https://github.com/ethereum/solidity/releases/tag/v0.4.20) जुळण्यासाठी तुम्ही जुनी `solc` रीलिझ वापरू शकता.)
+
+पुढची पायरी म्हणजे Multiply7 कॉन्ट्रॅक्टला बाइट कोडमध्ये कंपाईल करणे, जे EVM ला पाठवले जाऊ शकते.
+
+```bash
+echo 'pragma solidity ^0.4.16; contract Multiply7 { event Print(uint); function multiply(uint input) public returns (uint) { Print(input * 7); return input * 7; } }' | solc --bin
+
+======= :Multiply7 =======
+Binary:
+6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029
+```
+
+आता आमच्याकडे कंपाईल केलेला कोड आहे, तर तो डिप्लॉय करण्यासाठी किती गॅस लागेल हे ठरवणे आवश्यक आहे. RPC इंटरफेसमध्ये एक `eth_estimateGas` पद्धत आहे जी आपल्याला एक अंदाज देईल.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_estimateGas", "params": [{"from": "0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "data": "0x6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029"}], "id": 5}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":5,"result":"0x1c31e"}
+```
+
+आणि शेवटी कॉन्ट्रॅक्ट डिप्लॉय करा.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_sendTransaction", "params": [{"from": "0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "gas": "0x1c31e", "data": "0x6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029"}], "id": 6}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":6,"jsonrpc":"2.0","result":"0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf"}
+```
+
+व्यवहार नोडद्वारे स्वीकारला जातो आणि एक व्यवहार हॅश परत केला जातो. हा हॅश ट्रान्झॅक्शनचा माग काढण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो. पुढची पायरी म्हणजे आपला कॉन्ट्रॅक्ट कुठे डिप्लॉय केला आहे, तो ॲड्रेस ठरवणे. प्रत्येक कार्यान्वित केलेला ट्रान्झॅक्शन एक पावती (receipt) तयार करेल. या पावतीमध्ये (receipt) ट्रान्झॅक्शनबद्दल विविध माहिती असते, जसे की ट्रान्झॅक्शन कोणत्या ब्लॉकमध्ये समाविष्ट होता आणि EVM ने किती गॅस वापरला. जर एखादा ट्रान्झॅक्शन
+कॉन्ट्रॅक्ट तयार करत असेल तर त्यात कॉन्ट्रॅक्टचा ॲड्रेस देखील असेल. आपण `eth_getTransactionReceipt` RPC पद्धतीचा वापर करून पावती (receipt) मिळवू शकतो.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_getTransactionReceipt", "params": ["0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf"], "id": 7}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":7,"result":{"blockHash":"0x77b1a4f6872b9066312de3744f60020cbd8102af68b1f6512a05b7619d527a4f","blockNumber":"0x1","contractAddress":"0x4d03d617d700cf81935d7f797f4e2ae719648262","cumulativeGasUsed":"0x1c31e","from":"0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955","gasUsed":"0x1c31e","logs":[],"logsBloom":"0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000","status":"0x1","to":null,"transactionHash":"0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf","transactionIndex":"0x0"}}
+```
+
+आपला कॉन्ट्रॅक्ट `0x4d03d617d700cf81935d7f797f4e2ae719648262` वर तयार झाला. पावतीऐवजी (receipt) null निकाल मिळाल्यास याचा अर्थ ट्रान्झॅक्शन अद्याप ब्लॉकमध्ये समाविष्ट केलेला नाही. क्षणभर थांबा आणि तुमचा कन्सेन्सस क्लायंट चालू आहे की नाही ते तपासा आणि पुन्हा प्रयत्न करा.
+
+#### स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्सशी संवाद साधणे {#interacting-with-smart-contract}
+
+या उदाहरणात, आपण कॉन्ट्रॅक्टच्या `multiply` पद्धतीला `eth_sendTransaction` वापरून एक ट्रान्झॅक्शन पाठवू.
+
+`eth_sendTransaction` ला अनेक आर्ग्युमेंट्सची आवश्यकता असते, विशेषतः `from`, `to` आणि `data`. `From` हा आपल्या अकाउंटचा सार्वजनिक ॲड्रेस आहे आणि `to` हा कॉन्ट्रॅक्टचा ॲड्रेस आहे. `data` आर्ग्युमेंटमध्ये एक पेलोड असतो जो कोणती पद्धत कॉल करायची आणि कोणत्या आर्ग्युमेंट्ससह कॉल करायची हे परिभाषित करतो. येथे [ABI (ॲप्लिकेशन बायनरी इंटरफेस)](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html) वापरले जाते. ABI ही एक JSON फाईल आहे जी EVM साठी डेटा कसा परिभाषित आणि एन्कोड करायचा हे ठरवते.
+
+पेलोडमधील बाइट्स हे ठरवतात की कॉन्ट्रॅक्टमधील कोणती पद्धत कॉल केली जाईल. हे फंक्शनचे नाव आणि त्याच्या आर्ग्युमेंट प्रकारांवरून Keccak हॅशमधील पहिले 4 बाइट्स आहेत, जे हेक्स एन्कोड केलेले आहेत. मल्टिप्लाय फंक्शन एक uint स्वीकारते जे uint256 साठी एक उर्फ (alias) आहे. यामुळे आपल्याला मिळते:
+
+```javascript
+web3.sha3("multiply(uint256)").substring(0, 10)
+// "0xc6888fa1"
+```
+
+पुढची पायरी आर्ग्युमेंट्स एन्कोड करणे आहे. फक्त एक uint256 आहे, समजा, मूल्य 6. ABI मध्ये एक विभाग आहे जो uint256 प्रकार कसे एन्कोड करायचे हे निर्दिष्ट करतो.
+
+`int: enc(X)` हे X चे बिग-एंडियन टूज कॉम्प्लिमेंट एन्कोडिंग आहे, जे ऋण X साठी उच्च-ऑर्डर (डाव्या) बाजूला 0xff ने पॅड केलेले असते आणि धन X साठी शून्य बाइट्सने पॅड केलेले असते जेणेकरून लांबी 32 बाइट्सच्या पटीत असेल.
+
+हे `0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006` मध्ये एन्कोड होते.
+
+फंक्शन सिलेक्टर आणि एन्कोड केलेले आर्ग्युमेंट एकत्र केल्यावर आपला डेटा `0xc6888fa10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006` असेल.
+
+हे आता नोडला पाठवले जाऊ शकते:
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_sendTransaction", "params": [{"from": "0xeb85a5557e5bdc18ee1934a89d8bb402398ee26a", "to": "0x6ff93b4b46b41c0c3c9baee01c255d3b4675963d", "data": "0xc6888fa10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006"}], "id": 8}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":8,"jsonrpc":"2.0","result":"0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74"}
+```
+
+एक ट्रान्झॅक्शन पाठवला गेल्यामुळे, एक ट्रान्झॅक्शन हॅश परत आला. पावती (receipt) मिळवल्यावर हे मिळते:
+
+```javascript
+{
+ blockHash: "0xbf0a347307b8c63dd8c1d3d7cbdc0b463e6e7c9bf0a35be40393588242f01d55",
+ blockNumber: 268,
+ contractAddress: null,
+ cumulativeGasUsed: 22631,
+ gasUsed: 22631,
+ logs: [{
+ address: "0x6ff93b4b46b41c0c3c9baee01c255d3b4675963d",
+ blockHash: "0xbf0a347307b8c63dd8c1d3d7cbdc0b463e6e7c9bf0a35be40393588242f01d55",
+ blockNumber: 268,
+ data: "0x000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002a",
+ logIndex: 0,
+ topics: ["0x24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da"],
+ transactionHash: "0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74",
+ transactionIndex: 0
+ }],
+ transactionHash: "0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74",
+ transactionIndex: 0
+}
+```
+
+पावतीमध्ये (receipt) एक लॉग आहे. हा लॉग EVM द्वारे ट्रान्झॅक्शन एक्झिक्यूशनवर तयार केला गेला आणि पावतीमध्ये (receipt) समाविष्ट केला गेला. `multiply` फंक्शन दाखवते की इनपुटच्या 7 पट मूल्याने `Print` इव्हेंट तयार झाला. `Print` इव्हेंटसाठी आर्ग्युमेंट uint256 असल्याने आपण ते ABI नियमांनुसार डीकोड करू शकतो, ज्यामुळे आपल्याला अपेक्षित दशांश मूल्य 42 मिळेल. डेटा व्यतिरिक्त हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की कोणता इव्हेंटने लॉग तयार केला हे निर्धारित करण्यासाठी टॉपिक्स वापरले जाऊ शकतात:
+
+```javascript
+web3.sha3("Print(uint256)")
+// "24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da"
+```
+
+JSON-RPC चा थेट वापर दर्शविणाऱ्या काही सामान्य कामांची ही एक छोटी ओळख होती.
+
+## संबंधित विषय {#related-topics}
+
+- [JSON-RPC स्पेसिफिकेशन](http://www.jsonrpc.org/specification)
+- [नोड्स आणि क्लायंट](/developers/docs/nodes-and-clients/)
+- [JavaScript APIs](/developers/docs/apis/javascript/)
+- [बॅकएंड APIs](/developers/docs/apis/backend/)
+- [एक्झिक्यूशन क्लायंट्स](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients)
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/blocks/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/blocks/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..762549390f2
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/blocks/index.md
@@ -0,0 +1,153 @@
+---
+title: "ब्लॉक"
+description: "Ethereum ब्लॉकचेनमधील ब्लॉक्सचा आढावा – त्यांची डेटा संरचना, त्यांची गरज का आहे आणि ते कसे बनवले जातात."
+lang: mr
+---
+
+ब्लॉक्स हे व्यवहारांचे बॅचेस आहेत, ज्यात चेनमधील मागील ब्लॉकचा हॅश असतो. हे ब्लॉक्सना (चेनमध्ये) एकत्र जोडते कारण हॅश हे ब्लॉक डेटामधून क्रिप्टोग्राफिकरित्या मिळवले जातात. हे फसवणूक टाळते, कारण इतिहासातील कोणत्याही ब्लॉकमधील एक बदल पुढील सर्व ब्लॉक्सना अवैध ठरवेल कारण त्यानंतरचे सर्व हॅश बदलतील आणि ब्लॉकचेन चालवणाऱ्या प्रत्येकाच्या ते लक्षात येईल.
+
+## पूर्वतयारी {#prerequisites}
+
+ब्लॉक्स हा नवशिक्यांसाठी एक अतिशय सोपा विषय आहे. परंतु हे पृष्ठ तुम्हाला अधिक चांगल्या प्रकारे समजण्यास मदत करण्यासाठी, आम्ही शिफारस करतो की तुम्ही प्रथम [खाती](/developers/docs/accounts/), [व्यवहार](/developers/docs/transactions/), आणि आमची [Ethereum ची ओळख](/developers/docs/intro-to-ethereum/) वाचा.
+
+## ब्लॉक्स का? {#why-blocks}
+
+Ethereum नेटवर्कवरील सर्व सहभागी एक सिंक्रोनाइझ केलेली स्थिती राखतील आणि व्यवहारांच्या अचूक इतिहासावर सहमत होतील हे सुनिश्चित करण्यासाठी, आम्ही व्यवहारांना ब्लॉक्समध्ये गटबद्ध करतो. याचा अर्थ डझनभर (किंवा शेकडो) व्यवहार एकाच वेळी वचनबद्ध, सहमत आणि सिंक्रोनाइझ केले जातात.
+
+
+_[Ethereum EVM सचित्र](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf) वरून रूपांतरित केलेला आकृती_
+
+कमिट्समध्ये अंतर ठेवून, आम्ही सर्व नेटवर्क सहभागींना एकमतावर येण्यासाठी पुरेसा वेळ देतो: जरी प्रति सेकंद डझनभर व्यवहार विनंत्या येत असल्या तरी, Ethereum वर ब्लॉक्स दर बारा सेकंदांनी एकदाच तयार आणि वचनबद्ध केले जातात.
+
+## ब्लॉक्स कसे कार्य करतात {#how-blocks-work}
+
+व्यवहारांचा इतिहास जपण्यासाठी, ब्लॉक्स कठोरपणे क्रमाने लावलेले असतात (तयार केलेल्या प्रत्येक नवीन ब्लॉकमध्ये त्याच्या पॅरेंट ब्लॉकचा संदर्भ असतो), आणि ब्लॉक्समधील व्यवहार देखील कठोरपणे क्रमाने लावलेले असतात. दुर्मिळ प्रकरणे वगळता, कोणत्याही वेळी, नेटवर्कवरील सर्व सहभागी ब्लॉक्सच्या अचूक संख्येवर आणि इतिहासावर सहमत असतात, आणि सध्याच्या थेट व्यवहार विनंत्यांना पुढील ब्लॉकमध्ये गटबद्ध करण्यासाठी काम करत आहेत.
+
+एकदा नेटवर्कवरील यादृच्छिकपणे निवडलेल्या व्हॅलिडेटरद्वारे ब्लॉक एकत्र केल्यावर, तो उर्वरित नेटवर्कवर प्रसारित केला जातो; सर्व नोड्स हा ब्लॉक त्यांच्या ब्लॉकचेनच्या शेवटी जोडतात आणि पुढील ब्लॉक तयार करण्यासाठी नवीन व्हॅलिडेटर निवडला जातो. नेमकी ब्लॉक-असेम्ब्ली प्रक्रिया आणि वचनबद्धता/एकमत प्रक्रिया सध्या Ethereum च्या “प्रूफ-ऑफ-स्टेक” प्रोटोकॉलद्वारे निर्दिष्ट केली आहे.
+
+## प्रूफ-ऑफ-स्टेक प्रोटोकॉल {#proof-of-stake-protocol}
+
+प्रूफ-ऑफ-स्टेकचा अर्थ खालीलप्रमाणे आहे:
+
+- व्हॅलिडेटिंग नोड्सना वाईट वर्तनाविरुद्ध तारणासाठी एका डिपॉझिट करारामध्ये ३२ ETH स्टेक करावे लागतात. हे नेटवर्कचे संरक्षण करण्यास मदत करते कारण सिद्ध करण्यायोग्य अप्रामाणिक क्रियाकलापामुळे त्यापैकी काही किंवा सर्व स्टेक नष्ट होतात.
+- प्रत्येक स्लॉटमध्ये (बारा सेकंदांच्या अंतरावर) एक व्हॅलिडेटर यादृच्छिकपणे ब्लॉक प्रस्तावक म्हणून निवडला जातो. ते व्यवहार एकत्र बांधतात, त्यांना कार्यान्वित करतात आणि एक नवीन 'स्थिती' निश्चित करतात. ते ही माहिती एका ब्लॉकमध्ये गुंडाळतात आणि इतर व्हॅलिडेटर्सना पाठवतात.
+- नवीन ब्लॉकबद्दल ऐकणारे इतर व्हॅलिडेटर्स, जागतिक स्थितीतील प्रस्तावित बदलाशी ते सहमत आहेत याची खात्री करण्यासाठी व्यवहार पुन्हा कार्यान्वित करतात. ब्लॉक वैध आहे असे गृहीत धरून, ते तो त्यांच्या स्वतःच्या डेटाबेसमध्ये जोडतात.
+- जर एखाद्या व्हॅलिडेटरला एकाच स्लॉटसाठी दोन परस्परविरोधी ब्लॉक्सबद्दल कळले, तर ते सर्वाधिक स्टेक केलेल्या ETH द्वारे समर्थित असलेला एक निवडण्यासाठी त्यांचा फोर्क-चॉइस अल्गोरिदम वापरतात.
+
+[प्रूफ-ऑफ-स्टेक बद्दल अधिक](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos)
+
+## ब्लॉकमध्ये काय आहे? {#block-anatomy}
+
+एका ब्लॉकमध्ये बरीच माहिती असते. सर्वोच्च स्तरावर एका ब्लॉकमध्ये खालील फील्ड्स असतात:
+
+| फील्ड | वर्णन |
+| :--------------- | :-------------------------------------------------------------- |
+| `slot` | तो स्लॉट ज्यामध्ये ब्लॉक आहे |
+| `proposer_index` | ब्लॉक प्रस्तावित करणाऱ्या व्हॅलिडेटरचा ID |
+| `parent_root` | मागील ब्लॉकचा हॅश |
+| `state_root` | स्टेट ऑब्जेक्टचा रूट हॅश |
+| `body` | एक ऑब्जेक्ट ज्यात अनेक फील्ड्स आहेत, जसे खाली परिभाषित केले आहे |
+
+ब्लॉकच्या `body` मध्ये स्वतःचे अनेक फील्ड्स आहेत:
+
+| फील्ड | वर्णन |
+| :------------------- | :------------------------------------------------------------- |
+| `randao_reveal` | पुढील ब्लॉक प्रस्तावक निवडण्यासाठी वापरले जाणारे मूल्य |
+| `eth1_data` | डिपॉझिट कराराबद्दल माहिती |
+| `graffiti` | ब्लॉक्स टॅग करण्यासाठी वापरलेला अनियंत्रित डेटा |
+| `proposer_slashings` | स्लॅश करायच्या व्हॅलिडेटर्सची यादी |
+| `attester_slashings` | स्लॅश करायच्या अटेस्टर्सची यादी |
+| `attestations` | मागील स्लॉट्सच्या विरोधात केलेल्या अटेस्टेशन्सची यादी |
+| `deposits` | डिपॉझिट करारामधील नवीन डिपॉझिट्सची यादी |
+| `voluntary_exits` | नेटवर्कमधून बाहेर पडणाऱ्या व्हॅलिडेटर्सची यादी |
+| `sync_aggregate` | लाईट क्लायंट्सना सेवा देण्यासाठी वापरलेला व्हॅलिडेटर्सचा उपसंच |
+| `execution_payload` | एक्झिक्यूशन क्लायंटकडून आलेले व्यवहार |
+
+`attestations` फील्डमध्ये ब्लॉकमधील सर्व अटेस्टेशन्सची यादी असते. अटेस्टेशन्सचा स्वतःचा डेटा प्रकार असतो ज्यात डेटाचे अनेक भाग असतात. प्रत्येक अटेस्टेशनमध्ये असते:
+
+| फील्ड | वर्णन |
+| :----------------- | :-------------------------------------------------------------------- |
+| `aggregation_bits` | या अटेस्टेशनमध्ये भाग घेतलेल्या व्हॅलिडेटर्सची यादी |
+| `data` | अनेक सबफील्ड्स असलेला एक कंटेनर |
+| `signature` | `data` भागाच्या विरोधात व्हॅलिडेटर्सच्या एका संचाची एकत्रित स्वाक्षरी |
+
+`attestation` मधील `data` फील्डमध्ये खालील गोष्टी असतात:
+
+| फील्ड | वर्णन |
+| :------------------ | :------------------------------------------------------ |
+| `slot` | तो स्लॉट ज्याच्याशी अटेस्टेशन संबंधित आहे |
+| `index` | अटेस्टिंग व्हॅलिडेटर्ससाठी निर्देशांक |
+| `beacon_block_root` | चेनचा हेड म्हणून पाहिल्या जाणाऱ्या बीकन ब्लॉकचा रूट हॅश |
+| `स्रोत` | शेवटचा जस्टिफाइड चेकपॉइंट |
+| `target` | नवीनतम इपॉक बाउंड्री ब्लॉक |
+
+`execution_payload` मधील व्यवहार कार्यान्वित केल्याने जागतिक स्थिती अद्यतनित होते. नवीन स्थिती नवीन ब्लॉकच्या `state_root` फील्डमधील स्थितीशी जुळते याची खात्री करण्यासाठी सर्व क्लायंट `execution_payload` मधील व्यवहार पुन्हा कार्यान्वित करतात. अशाप्रकारे क्लायंट्सना कळू शकते की नवीन ब्लॉक वैध आहे आणि त्यांच्या ब्लॉकचेनमध्ये जोडण्यासाठी सुरक्षित आहे. `execution payload` स्वतःच अनेक फील्ड्स असलेला एक ऑब्जेक्ट आहे. एक `execution_payload_header` सुद्धा आहे ज्यात एक्झिक्यूशन डेटाबद्दल महत्त्वाची सारांश माहिती असते. या डेटा संरचना खालीलप्रमाणे आयोजित केल्या आहेत:
+
+`execution_payload_header` मध्ये खालील फील्ड्स असतात:
+
+| फील्ड | वर्णन |
+| :------------------ | :--------------------------------------------------------- |
+| `parent_hash` | पॅरेंट ब्लॉकचा हॅश |
+| `fee_recipient` | व्यवहार शुल्क भरण्यासाठी खाते पत्ता |
+| `state_root` | या ब्लॉकमधील बदल लागू केल्यानंतर जागतिक स्थितीसाठी रूट हॅश |
+| `receipts_root` | व्यवहार पावती ट्रायचा हॅश |
+| `logs_bloom` | इव्हेंट लॉग्स असलेली डेटा संरचना |
+| `prev_randao` | यादृच्छिक व्हॅलिडेटर निवडात वापरलेले मूल्य |
+| `block_number` | सध्याच्या ब्लॉकचा क्रमांक |
+| `gas_limit` | या ब्लॉकमध्ये परवानगी असलेली कमाल गॅस |
+| `gas_used` | या ब्लॉकमध्ये वापरलेली गॅसची वास्तविक रक्कम |
+| `timestamp` | ब्लॉकची वेळ |
+| `extra_data` | रॉ बाइट्स म्हणून अनियंत्रित अतिरिक्त डेटा |
+| `base_fee_per_gas` | बेस फी मूल्य |
+| `block_hash` | एक्झिक्यूशन ब्लॉकचा हॅश |
+| `transactions_root` | पेलोडमधील व्यवहारांचा रूट हॅश |
+| `withdrawal_root` | पेलोडमधील काढलेल्या रकमांचा रूट हॅश |
+
+`execution_payload` मध्येच खालील गोष्टी असतात (लक्षात घ्या की हे हेडरसारखेच आहे, फक्त फरक एवढाच की व्यवहारांच्या रूट हॅशऐवजी यात व्यवहारांची प्रत्यक्ष यादी आणि काढलेल्या रकमेची माहिती समाविष्ट आहे):
+
+| फील्ड | वर्णन |
+| :----------------- | :--------------------------------------------------------- |
+| `parent_hash` | पॅरेंट ब्लॉकचा हॅश |
+| `fee_recipient` | व्यवहार शुल्क भरण्यासाठी खाते पत्ता |
+| `state_root` | या ब्लॉकमधील बदल लागू केल्यानंतर जागतिक स्थितीसाठी रूट हॅश |
+| `receipts_root` | व्यवहार पावती ट्रायचा हॅश |
+| `logs_bloom` | इव्हेंट लॉग्स असलेली डेटा संरचना |
+| `prev_randao` | यादृच्छिक व्हॅलिडेटर निवडात वापरलेले मूल्य |
+| `block_number` | सध्याच्या ब्लॉकचा क्रमांक |
+| `gas_limit` | या ब्लॉकमध्ये परवानगी असलेली कमाल गॅस |
+| `gas_used` | या ब्लॉकमध्ये वापरलेली गॅसची वास्तविक रक्कम |
+| `timestamp` | ब्लॉकची वेळ |
+| `extra_data` | रॉ बाइट्स म्हणून अनियंत्रित अतिरिक्त डेटा |
+| `base_fee_per_gas` | बेस फी मूल्य |
+| `block_hash` | एक्झिक्यूशन ब्लॉकचा हॅश |
+| `व्यवहार` | कार्यान्वित करायच्या व्यवहारांची यादी |
+| `withdrawals` | विथड्रॉवल ऑब्जेक्ट्सची यादी |
+
+`withdrawals` यादीत खालीलप्रमाणे संरचित `withdrawal` ऑब्जेक्ट्स असतात:
+
+| फील्ड | वर्णन |
+| :--------------- | :---------------------------- |
+| `address` | पैसे काढलेल्या खात्याचा पत्ता |
+| `amount` | काढलेली रक्कम |
+| `index` | विथड्रॉवल इंडेक्स मूल्य |
+| `validatorIndex` | व्हॅलिडेटर इंडेक्स मूल्य |
+
+## ब्लॉकची वेळ {#block-time}
+
+ब्लॉकची वेळ म्हणजे ब्लॉक्सना वेगळे करणारी वेळ. Ethereum मध्ये, वेळेची विभागणी 'स्लॉट्स' नावाच्या बारा सेकंदांच्या युनिट्समध्ये केली जाते. प्रत्येक स्लॉटमध्ये ब्लॉक प्रस्तावित करण्यासाठी एकच व्हॅलिडेटर निवडला जातो. सर्व व्हॅलिडेटर्स ऑनलाइन आणि पूर्णपणे कार्यरत आहेत असे गृहीत धरल्यास, प्रत्येक स्लॉटमध्ये एक ब्लॉक असेल, म्हणजेच ब्लॉकची वेळ १२ सेकंद आहे. तथापि, कधीकधी व्हॅलिडेटर्स ब्लॉक प्रस्तावित करण्यासाठी बोलावल्यावर ऑफलाइन असू शकतात, म्हणजे स्लॉट्स कधीकधी रिकामे जाऊ शकतात.
+
+ही अंमलबजावणी प्रूफ-ऑफ-वर्क आधारित प्रणालींपेक्षा वेगळी आहे, जिथे ब्लॉकच्या वेळा संभाव्य असतात आणि प्रोटोकॉलच्या लक्ष्यित मायनिंग डिफिकल्टीद्वारे ट्यून केल्या जातात. Ethereum ची [सरासरी ब्लॉक वेळ](https://etherscan.io/chart/blocktime) हे याचे उत्तम उदाहरण आहे, ज्याद्वारे नवीन १२ सेकंदांच्या ब्लॉक वेळेच्या सुसंगततेच्या आधारावर प्रूफ-ऑफ-वर्ककडून प्रूफ-ऑफ-स्टेककडे संक्रमण स्पष्टपणे अनुमानित केले जाऊ शकते.
+
+## ब्लॉकचा आकार {#block-size}
+
+एक शेवटची महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे ब्लॉक्स स्वतः आकारात मर्यादित असतात. प्रत्येक ब्लॉकचे लक्ष्यित आकार ३० दशलक्ष गॅस आहे, परंतु नेटवर्कच्या मागणीनुसार ब्लॉक्सचा आकार वाढेल किंवा कमी होईल, तो ६० दशलक्ष गॅसच्या ब्लॉक मर्यादेपर्यंत (लक्ष्यित ब्लॉक आकाराच्या २ पट) जाईल. ब्लॉक गॅस मर्यादा मागील ब्लॉकच्या गॅस मर्यादेवरून १/१०२४ च्या घटकाने वर किंवा खाली समायोजित केली जाऊ शकते. परिणामी, व्हॅलिडेटर्स एकमताने ब्लॉक गॅस मर्यादा बदलू शकतात. ब्लॉकमधील सर्व व्यवहारांद्वारे खर्च केलेल्या गॅसची एकूण रक्कम ब्लॉक गॅस मर्यादेपेक्षा कमी असणे आवश्यक आहे. हे महत्त्वाचे आहे कारण ते सुनिश्चित करते की ब्लॉक्स अनियंत्रितपणे मोठे असू शकत नाहीत. जर ब्लॉक्स अनियंत्रितपणे मोठे असू शकले असते, तर कमी कार्यक्षम फुल नोड्स जागेच्या आणि गतीच्या आवश्यकतांमुळे हळूहळू नेटवर्कसोबत राहू शकणार नाहीत. ब्लॉक जितका मोठा, तितकी जास्त संगणकीय शक्ती पुढील स्लॉटच्या वेळेत त्यांना प्रक्रिया करण्यासाठी आवश्यक असते. ही एक केंद्रीकरण करणारी शक्ती आहे, ज्याला ब्लॉकच्या आकारावर मर्यादा घालून विरोध केला जातो.
+
+## पुढील वाचन {#further-reading}
+
+_तुम्हाला मदत केलेल्या सामुदायिक संसाधनाबद्दल माहिती आहे का?_ हे पृष्ठ संपादित करा आणि ते जोडा!_
+
+## संबंधित विषय {#related-topics}
+
+- [व्यवहार](/developers/docs/transactions/)
+- [गॅस](/developers/docs/gas/)
+- [प्रूफ-ऑफ-स्टेक](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos)
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/bridges/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/bridges/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..d049759b09f
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/bridges/index.md
@@ -0,0 +1,138 @@
+---
+title: "ब्रिज"
+description: "डेव्हलपर्ससाठी ब्रिजिंगचे एक अवलोकन"
+lang: mr
+---
+
+L1 ब्लॉकचेन आणि L2 [स्केलिंग](/developers/docs/scaling/) सोल्यूशन्सच्या प्रसारामुळे, तसेच क्रॉस-चेन जाणाऱ्या विकेंद्रित ऍप्लिकेशन्सच्या सतत वाढणाऱ्या संख्येमुळे, चेन्समध्ये संवाद आणि मालमत्तांच्या देवाणघेवाणीची गरज नेटवर्क इन्फ्रास्ट्रक्चरचा एक आवश्यक भाग बनली आहे. हे शक्य करण्यासाठी विविध प्रकारचे ब्रिज अस्तित्वात आहेत.
+
+## ब्रिजची गरज {#need-for-bridges}
+
+ब्लॉकचेन नेटवर्कला जोडण्यासाठी ब्रिज अस्तित्वात आहेत. ते ब्लॉकचेन दरम्यान कनेक्टिव्हिटी आणि इंटरऑपरेबिलिटी सक्षम करतात.
+
+ब्लॉकचेन वेगळ्या वातावरणात अस्तित्वात आहेत, याचा अर्थ ब्लॉकचेनसाठी नैसर्गिकरित्या इतर ब्लॉकचेनशी व्यापार आणि संवाद साधण्याचा कोणताही मार्ग नाही. परिणामी, इकोसिस्टममध्ये महत्त्वपूर्ण क्रियाकलाप आणि नवनवीन शोध असू शकतात, परंतु ते इतर इकोसिस्टमसह कनेक्टिव्हिटी आणि इंटरऑपरेबिलिटीच्या अभावामुळे मर्यादित आहे.
+
+ब्रिज वेगळ्या ब्लॉकचेन वातावरणाला एकमेकांशी जोडण्याचा मार्ग देतात. ते ब्लॉकचेन दरम्यान एक वाहतुकीचा मार्ग स्थापित करतात, जिथे टोकन, मेसेज, कोणतेही डेटा आणि अगदी [स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट](/developers/docs/smart-contracts/) कॉल्स एका चेनमधून दुसऱ्या चेनमध्ये हस्तांतरित केले जाऊ शकतात.
+
+## ब्रिजचे फायदे {#benefits-of-bridges}
+
+सोप्या भाषेत सांगायचे तर, ब्रिज ब्लॉकचेन नेटवर्क्सना डेटाची देवाणघेवाण करण्याची आणि त्यांच्यात मालमत्ता हस्तांतरित करण्याची परवानगी देऊन अनेक वापर प्रकरणे अनलॉक करतात.
+
+ब्लॉकचेनमध्ये अनन्य सामर्थ्ये, कमकुवतता आणि ॲप्लिकेशन्स तयार करण्याचे दृष्टिकोन असतात (जसे की वेग, थ्रुपुट, खर्च इ.). ब्रिज ब्लॉकचेनना एकमेकांच्या नवनवीन कल्पनांचा फायदा घेण्यास सक्षम करून संपूर्ण क्रिप्टो इकोसिस्टमच्या विकासास मदत करतात.
+
+डेव्हलपर्ससाठी, ब्रिज खालील गोष्टी सक्षम करतात:
+
+- चेनमध्ये कोणताही डेटा, माहिती आणि मालमत्तांचे हस्तांतरण.
+- प्रोटोकॉलसाठी नवीन वैशिष्ट्ये आणि वापर प्रकरणे अनलॉक करणे, कारण ब्रिज प्रोटोकॉल काय देऊ शकतात यासाठी डिझाइनची जागा विस्तृत करतात. उदाहरणार्थ, इथरियम मेननेटवर मूळतः तैनात केलेला यिल्ड फार्मिंगसाठी एक प्रोटोकॉल सर्व EVM-सुसंगत चेनवर लिक्विडिटी पूल देऊ शकतो.
+- वेगवेगळ्या ब्लॉकचेनच्या सामर्थ्यांचा फायदा घेण्याची संधी. उदाहरणार्थ, डेव्हलपर रोलअप आणि साइडचेनवर त्यांचे dapps तैनात करून विविध L2 सोल्यूशन्सद्वारे देऊ केलेल्या कमी शुल्काचा लाभ घेऊ शकतात आणि वापरकर्ते त्यांच्यामध्ये ब्रिज करू शकतात.
+- नवीन उत्पादने तयार करण्यासाठी विविध ब्लॉकचेन इकोसिस्टममधील डेव्हलपर्समधील सहयोग.
+- विविध इकोसिस्टममधील वापरकर्ते आणि समुदायांना त्यांच्या dapps कडे आकर्षित करणे.
+
+## ब्रिज कसे काम करतात? {#how-do-bridges-work}
+
+जरी अनेक [ब्रिज डिझाइनचे प्रकार](https://li.fi/knowledge-hub/blockchain-bridges-and-classification/) असले तरी, मालमत्तांचे क्रॉस-चेन हस्तांतरण सुलभ करण्यासाठी तीन मार्ग आहेत:
+
+- **लॉक आणि मिंट –** सोर्स चेनवर मालमत्ता लॉक करा आणि डेस्टिनेशन चेनवर मालमत्ता मिंट करा.
+- **बर्न आणि मिंट –** सोर्स चेनवर मालमत्ता बर्न करा आणि डेस्टिनेशन चेनवर मालमत्ता मिंट करा.
+- **ॲटॉमिक स्वॅप –** सोर्स चेनवरील मालमत्तेची डेस्टिनेशन चेनवरील मालमत्तेसाठी दुसऱ्या पक्षासोबत देवाणघेवाण करा.
+
+## ब्रिजचे प्रकार {#bridge-types}
+
+ब्रिजचे साधारणपणे खालीलपैकी एका गटात वर्गीकरण केले जाऊ शकते:
+
+- **नेटिव्ह ब्रिज –** हे ब्रिज सामान्यतः विशिष्ट ब्लॉकचेनवर लिक्विडिटी निर्माण करण्यासाठी तयार केले जातात, ज्यामुळे वापरकर्त्यांना इकोसिस्टममध्ये निधी हस्तांतरित करणे सोपे होते. उदाहरणार्थ, [आर्बिट्रम ब्रिज](https://bridge.arbitrum.io/) वापरकर्त्यांना इथरियम मेननेटवरून आर्बिट्रमवर ब्रिज करणे सोयीचे व्हावे यासाठी तयार केला आहे. इतर अशा ब्रिजमध्ये पॉलीगॉन PoS ब्रिज, [ऑप्टिमिझम गेटवे](https://app.optimism.io/bridge) इत्यादींचा समावेश आहे.
+- **व्हॅलिडेटर किंवा ऑरेकल आधारित ब्रिज –** हे ब्रिज क्रॉस-चेन हस्तांतरण प्रमाणित करण्यासाठी बाह्य व्हॅलिडेटर सेट किंवा ऑरेकलवर अवलंबून असतात. उदाहरणे: मल्टीचेन आणि अक्रॉस.
+- **जनरलाइज्ड मेसेज पासिंग ब्रिज –** हे ब्रिज मालमत्ता, तसेच मेसेज आणि कोणताही डेटा चेनमध्ये हस्तांतरित करू शकतात. उदाहरणे: एक्सेलार, लेयरझिरो, आणि नोमॅड.
+- **लिक्विडिटी नेटवर्क्स –** हे ब्रिज प्रामुख्याने एका चेनमधून दुसऱ्या चेनमध्ये ॲटॉमिक स्वॅपद्वारे मालमत्ता हस्तांतरित करण्यावर लक्ष केंद्रित करतात. सामान्यतः, ते क्रॉस-चेन मेसेज पासिंगला समर्थन देत नाहीत. उदाहरणे: कनेक्स्ट आणि हॉप.
+
+## विचारात घेण्यासारखे ट्रेड-ऑफ {#trade-offs}
+
+ब्रिजच्या बाबतीत, कोणतेही परिपूर्ण उपाय नाहीत. त्याऐवजी, उद्देश पूर्ण करण्यासाठी केवळ तडजोड केली जाते. डेव्हलपर आणि वापरकर्ते खालील घटकांच्या आधारे ब्रिजचे मूल्यांकन करू शकतात:
+
+- **सुरक्षा –** सिस्टम कोण सत्यापित करते? बाह्य व्हॅलिडेटर्सद्वारे सुरक्षित केलेले ब्रिज सामान्यतः ब्लॉकचेनच्या व्हॅलिडेटर्सद्वारे स्थानिक किंवा मूळतः सुरक्षित केलेल्या ब्रिजपेक्षा कमी सुरक्षित असतात.
+- **सोय –** एक व्यवहार पूर्ण होण्यासाठी किती वेळ लागतो आणि वापरकर्त्याला किती व्यवहार साइन करावे लागतात? एका डेव्हलपरसाठी, ब्रिज इंटिग्रेट करण्यासाठी किती वेळ लागतो आणि प्रक्रिया किती गुंतागुंतीची आहे?
+- **कनेक्टिव्हिटी –** ब्रिज कोणत्या वेगवेगळ्या डेस्टिनेशन चेन्सला कनेक्ट करू शकतो (उदा., रोलअप्स, साइडचेन्स, इतर लेयर 1 ब्लॉकचेन्स, इत्यादी), आणि नवीन ब्लॉकचेन इंटिग्रेट करणे किती कठीण आहे?
+- **अधिक गुंतागुंतीचा डेटा पास करण्याची क्षमता –** ब्रिज चेनमध्ये मेसेज आणि अधिक गुंतागुंतीचा डेटा हस्तांतरित करण्यास सक्षम करू शकतो, की तो फक्त क्रॉस-चेन मालमत्ता हस्तांतरणास समर्थन देतो?
+- **खर्च-प्रभावीपणा –** ब्रिजद्वारे चेनमध्ये मालमत्ता हस्तांतरित करण्यासाठी किती खर्च येतो? सामान्यतः, ब्रिज गॅसच्या खर्चावर आणि विशिष्ट मार्गांच्या लिक्विडिटीवर अवलंबून निश्चित किंवा बदलणारे शुल्क आकारतात. ब्रिजची सुरक्षा सुनिश्चित करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या भांडवलाच्या आधारे त्याच्या खर्च-प्रभावीपणाचे मूल्यांकन करणे देखील महत्त्वाचे आहे.
+
+उच्च स्तरावर, ब्रिजचे वर्गीकरण विश्वासार्ह आणि विश्वासहीन असे केले जाऊ शकते.
+
+- **विश्वासार्ह –** विश्वासार्ह ब्रिज बाह्यतः सत्यापित केले जातात. ते चेनमध्ये डेटा पाठवण्यासाठी बाह्य सत्यापनकर्त्यांचा (मल्टी-सिगसह फेडरेशन, मल्टी-पार्टी कंप्युटेशन सिस्टम, ऑरेकल नेटवर्क) वापर करतात. परिणामी, ते उत्तम कनेक्टिव्हिटी देऊ शकतात आणि चेनमध्ये पूर्णपणे सामान्यीकृत मेसेज पासिंग सक्षम करू शकतात. ते वेग आणि खर्च-प्रभावीपणामध्येही चांगले काम करतात. हे सुरक्षेच्या खर्चावर येते, कारण वापरकर्त्यांना ब्रिजच्या सुरक्षेवर अवलंबून राहावे लागते.
+- **विश्वासहीन –** हे ब्रिज मेसेज आणि टोकन हस्तांतरित करण्यासाठी ते जोडत असलेल्या ब्लॉकचेन आणि त्यांच्या व्हॅलिडेटर्सवर अवलंबून असतात. ते 'विश्वासहीन' आहेत कारण ते (ब्लॉकचेन व्यतिरिक्त) नवीन विश्वासाच्या धारणा जोडत नाहीत. परिणामी, विश्वासहीन ब्रिज विश्वासार्ह ब्रिजपेक्षा अधिक सुरक्षित मानले जातात.
+
+इतर घटकांवर विश्वासहीन ब्रिजचे मूल्यांकन करण्यासाठी, आपल्याला त्यांना सामान्यीकृत मेसेज पासिंग ब्रिज आणि लिक्विडिटी नेटवर्क्समध्ये विभाजित करावे लागेल.
+
+- **जनरलाइज्ड मेसेज पासिंग ब्रिज –** हे ब्रिज सुरक्षा आणि चेनमध्ये अधिक गुंतागुंतीचा डेटा हस्तांतरित करण्याच्या क्षमतेत उत्कृष्ट आहेत. सामान्यतः, ते खर्च-प्रभावीपणामध्येही चांगले असतात. तथापि, ही सामर्थ्ये सामान्यतः लाइट क्लायंट ब्रिजसाठी कनेक्टिव्हिटीच्या खर्चावर येतात (उदा: IBC) आणि फ्रॉड प्रूफ वापरणाऱ्या ऑप्टिमिस्टिक ब्रिजसाठी (उदा: Nomad) वेगातील कमतरतांच्या स्वरूपात येतात.
+- **लिक्विडिटी नेटवर्क्स –** हे ब्रिज मालमत्ता हस्तांतरित करण्यासाठी ॲटॉमिक स्वॅप वापरतात आणि स्थानिकरित्या सत्यापित प्रणाली आहेत (म्हणजे, ते व्यवहार सत्यापित करण्यासाठी अंतर्निहित ब्लॉकचेनच्या व्हॅलिडेटर्सचा वापर करतात). परिणामी, ते सुरक्षा आणि वेगात उत्कृष्ट आहेत. शिवाय, ते तुलनेने खर्च-प्रभावी मानले जातात आणि चांगली कनेक्टिव्हिटी देतात. तथापि, मोठी तडजोड म्हणजे त्यांची अधिक गुंतागुंतीचा डेटा पास करण्याची असमर्थता – कारण ते क्रॉस-चेन मेसेज पासिंगला समर्थन देत नाहीत.
+
+## ब्रिजमधील धोका {#risk-with-bridges}
+
+[DeFi मधील सर्वात मोठ्या हॅक](https://rekt.news/leaderboard/) मध्ये ब्रिजचा पहिल्या तीनमध्ये समावेश आहे आणि ते अजूनही विकासाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात आहेत. कोणताही ब्रिज वापरताना खालील धोके असतात:
+
+- **स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट धोका –** अनेक ब्रिजेसनी यशस्वीरित्या ऑडिट पास केले असले तरी, मालमत्ता हॅक होण्यासाठी स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टमधील एक त्रुटी पुरेशी आहे (उदा: [सोलानाचा वर्महोल ब्रिज](https://rekt.news/wormhole-rekt/)).
+- **प्रणालीगत आर्थिक धोके** – अनेक ब्रिज नवीन चेनवर मूळ मालमत्तेची कॅनोनिकल आवृत्ती मिंट करण्यासाठी रॅप्ड मालमत्ता वापरतात. हे इकोसिस्टमला प्रणालीगत धोक्यात आणते, जसे आपण टोकनच्या रॅप्ड आवृत्त्यांचे शोषण होताना पाहिले आहे.
+- **काउंटरपार्टी धोका –** काही ब्रिज विश्वासार्ह डिझाइन वापरतात ज्यात वापरकर्त्यांना या गृहितकावर अवलंबून राहावे लागते की व्हॅलिडेटर्स वापरकर्त्यांचे निधी चोरण्यासाठी संगनमत करणार नाहीत. वापरकर्त्यांना या तृतीय-पक्ष कलाकारांवर विश्वास ठेवण्याची गरज त्यांना रग पुल्स, सेन्सॉरशिप आणि इतर दुर्भावनापूर्ण क्रियाकलापांसारख्या धोक्यात आणते.
+- **खुल्या समस्या –** ब्रिज विकासाच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात असल्याने, ब्रिज वेगवेगळ्या बाजाराच्या परिस्थितीत, जसे की नेटवर्क गर्दीच्या वेळी आणि नेटवर्क-स्तरीय हल्ले किंवा स्टेट रोलबॅकसारख्या अनपेक्षित घटनांमध्ये कसे कार्य करतील याबद्दल अनेक अनुत्तरित प्रश्न आहेत. ही अनिश्चितता काही धोके निर्माण करते, ज्याची डिग्री अजूनही अज्ञात आहे.
+
+## dapps ब्रिज कसे वापरू शकतात? {#how-can-dapps-use-bridges}
+
+येथे काही व्यावहारिक ऍप्लिकेशन्स आहेत ज्यांचा डेव्हलपर ब्रिज आणि त्यांचे dapp क्रॉस-चेन नेण्याबद्दल विचार करू शकतात:
+
+### ब्रिज इंटिग्रेट करणे {#integrating-bridges}
+
+डेव्हलपर्ससाठी, ब्रिजसाठी समर्थन जोडण्याचे अनेक मार्ग आहेत:
+
+1. **स्वतःचा ब्रिज तयार करणे –** एक सुरक्षित आणि विश्वासार्ह ब्रिज तयार करणे सोपे नाही, विशेषतः जर तुम्ही अधिक विश्वास-कमी केलेला मार्ग निवडला तर. शिवाय, यासाठी स्केलेबिलिटी आणि इंटरऑपरेबिलिटी अभ्यासाशी संबंधित अनेक वर्षांचा अनुभव आणि तांत्रिक कौशल्य आवश्यक आहे. याव्यतिरिक्त, ब्रिजची देखभाल करण्यासाठी आणि तो व्यवहार्य बनवण्यासाठी पुरेसे लिक्विडिटी आकर्षित करण्यासाठी एक प्रत्यक्ष टीमची आवश्यकता असेल.
+
+2. **वापरकर्त्यांना अनेक ब्रिज पर्याय दर्शवणे –** अनेक [dapps](/developers/docs/dapps/) वापरकर्त्यांना त्यांच्याशी संवाद साधण्यासाठी त्यांचे नेटिव्ह टोकन असणे आवश्यक असते. वापरकर्त्यांना त्यांचे टोकन मिळवता यावे यासाठी, ते त्यांच्या वेबसाइटवर वेगवेगळे ब्रिज पर्याय देतात. तथापि, ही पद्धत समस्येवर एक जलद उपाय आहे कारण ती वापरकर्त्याला dapp इंटरफेसपासून दूर नेते आणि तरीही त्यांना इतर dapps आणि ब्रिजशी संवाद साधावा लागतो. हा एक त्रासदायक ऑनबोर्डिंग अनुभव आहे ज्यात चुका करण्याची व्याप्ती वाढते.
+
+3. **ब्रिज इंटिग्रेट करणे –** या सोल्यूशनमध्ये dapp ला वापरकर्त्यांना बाह्य ब्रिज आणि DEX इंटरफेसवर पाठवण्याची गरज नाही. हे dapps ला वापरकर्ता ऑनबोर्डिंग अनुभव सुधारण्यास अनुमती देते. तथापि, या दृष्टिकोनाला त्याच्या मर्यादा आहेत:
+
+ - ब्रिजचे मूल्यांकन आणि देखभाल करणे कठीण आणि वेळखाऊ आहे.
+ - एक ब्रिज निवडल्याने एकच अपयशाचा बिंदू आणि अवलंबित्व निर्माण होते.
+ - dapp ब्रिजच्या क्षमतांनी मर्यादित आहे.
+ - एकटे ब्रिज पुरेसे नसतील. dapps ला क्रॉस-चेन स्वॅपसारखी अधिक कार्यक्षमता देण्यासाठी DEX ची आवश्यकता असू शकते.
+
+4. **एकाधिक ब्रिज इंटिग्रेट करणे –** हे सोल्यूशन एकाच ब्रिजला इंटिग्रेट करण्याशी संबंधित अनेक समस्या सोडवते. तथापि, यालाही मर्यादा आहेत, कारण एकाधिक ब्रिज इंटिग्रेट करणे संसाधन-खर्चीक आहे आणि डेव्हलपर्ससाठी तांत्रिक आणि संवाद ओव्हरहेड्स तयार करते—जे क्रिप्टोमधील सर्वात दुर्मिळ संसाधन आहे.
+
+5. **ब्रिज ॲग्रीगेटर इंटिग्रेट करणे –** dapps साठी दुसरा पर्याय म्हणजे ब्रिज ॲग्रीगेशन सोल्यूशन इंटिग्रेट करणे जे त्यांना एकाधिक ब्रिजमध्ये प्रवेश देते. ब्रिज ॲग्रीगेटर सर्व ब्रिजची शक्ती वारसाहक्काने घेतात आणि त्यामुळे कोणत्याही एका ब्रिजच्या क्षमतेने मर्यादित नसतात. विशेषतः, ब्रिज ॲग्रीगेटर सामान्यतः ब्रिज इंटिग्रेशनची देखभाल करतात, ज्यामुळे dapp ला ब्रिज इंटिग्रेशनच्या तांत्रिक आणि कार्यान्वयन पैलूंवर लक्ष ठेवण्याच्या त्रासातून वाचवते.
+
+असे असले तरी, ब्रिज ॲग्रीगेटर्सनाही त्यांच्या मर्यादा आहेत. उदाहरणार्थ, ते अधिक ब्रिज पर्याय देऊ शकत असले तरी, बाजारात साधारणपणे ॲग्रीगेटरच्या प्लॅटफॉर्मवर दिलेल्या पर्यायांपेक्षा बरेच अधिक ब्रिज उपलब्ध असतात. शिवाय, ब्रिजप्रमाणेच, ब्रिज ॲग्रीगेटर देखील स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट आणि तंत्रज्ञान धोक्यात असतात (अधिक स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्ट्स = अधिक धोके).
+
+जर dapp ब्रिज किंवा ॲग्रीगेटर इंटिग्रेट करण्याच्या मार्गावर जात असेल, तर इंटिग्रेशन किती खोलवर करायचे आहे यावर आधारित वेगवेगळे पर्याय आहेत. उदाहरणार्थ, जर ते केवळ वापरकर्ता ऑनबोर्डिंग अनुभव सुधारण्यासाठी फ्रंट-एंड इंटिग्रेशन असेल, तर dapp विजेट इंटिग्रेट करेल. तथापि, जर इंटिग्रेशन स्टेकिंग, यिल्ड फार्मिंग इत्यादींसारख्या खोल क्रॉस-चेन धोरणांचा शोध घेण्यासाठी असेल, तर dapp SDK किंवा API इंटिग्रेट करेल.
+
+### एकाधिक चेनवर dapp तैनात करणे {#deploying-a-dapp-on-multiple-chains}
+
+एकाधिक चेनवर dapp तैनात करण्यासाठी, डेव्हलपर [अल्केमी](https://www.alchemy.com/), [हार्डहॅट](https://hardhat.org/), [मोरॅलिस](https://moralis.io/) इत्यादींसारख्या डेव्हलपमेंट प्लॅटफॉर्मचा वापर करू शकतात. सामान्यतः, हे प्लॅटफॉर्म कंपोजेबल प्लगइन्ससह येतात जे dapps ला क्रॉस-चेन जाण्यास सक्षम करू शकतात. उदाहरणार्थ, डेव्हलपर [हार्डहॅट-डिप्लॉय प्लगइन](https://github.com/wighawag/hardhat-deploy) द्वारे ऑफर केलेल्या डिटरमिनिस्टिक डिप्लॉयमेंट प्रॉक्सीचा वापर करू शकतात.
+
+#### उदाहरणे:
+
+- [क्रॉस-चेन dapps कसे तयार करावे](https://moralis.io/how-to-build-cross-chain-dapps/)
+- [क्रॉस-चेन NFT मार्केटप्लेस तयार करणे](https://youtu.be/WZWCzsB1xUE)
+- [मोरॅलिस: क्रॉस-चेन NFT dapps तयार करणे](https://www.youtube.com/watch?v=ehv70kE1QYo)
+
+### चेनवर कॉन्ट्रॅक्टच्या क्रियाकलापांचे निरीक्षण करणे {#monitoring-contract-activity-across-chains}
+
+चेनवर कॉन्ट्रॅक्टच्या क्रियाकलापांचे निरीक्षण करण्यासाठी, डेव्हलपर सबग्राफ आणि टेंडेरलीसारख्या डेव्हलपर प्लॅटफॉर्मचा वापर करून स्मार्ट कॉन्ट्रॅक्टचे रिअल-टाइममध्ये निरीक्षण करू शकतात. अशा प्लॅटफॉर्ममध्ये अशी साधने देखील असतात जी क्रॉस-चेन क्रियाकलापांसाठी अधिक डेटा मॉनिटरिंग कार्यक्षमता देतात, जसे की [कॉन्ट्रॅक्ट्सद्वारे उत्सर्जित केलेल्या इव्हेंट्स](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.14/contracts.html?highlight=events#events) तपासणे इत्यादी.
+
+#### साधने
+
+- [द ग्राफ](https://thegraph.com/en/)
+- [टेंडरली](https://tenderly.co/)
+
+## पुढील वाचन {#further-reading}
+
+- [ब्लॉकचेन ब्रिज](/bridges/) – ethereum.org
+- [L2Beat ब्रिज रिस्क फ्रेमवर्क](https://l2beat.com/bridges/summary)
+- [ब्लॉकचेन ब्रिज: क्रिप्टोनिटवर्क्सचे नेटवर्क तयार करणे](https://medium.com/1kxnetwork/blockchain-bridges-5db6afac44f8) - ८ सप्टेंबर, २०२१ – दिमित्री बेरेन्झॉन
+- [द इंटरऑपरेबिलिटी ट्रायलेमा](https://blog.connext.network/the-interoperability-trilemma-657c2cf69f17) - १ ऑक्टोबर, २०२१ – अर्जुन भुप्तानी
+- [क्लस्टर्स: विश्वासार्ह आणि विश्वास-कमी केलेले ब्रिज मल्टी-चेन लँडस्केप कसे आकार देतात](https://blog.celestia.org/clusters/) - ४ ऑक्टोबर, २०२१ – मुस्तफा अल-बस्सम
+- [LI.FI: ब्रिजसह, विश्वास एक स्पेक्ट्रम आहे](https://blog.li.fi/li-fi-with-bridges-trust-is-a-spectrum-354cd5a1a6d8) - २८ एप्रिल, २०२२ – अर्जुन चंद
+- [रोलअप इंटरऑपरेबिलिटी सोल्यूशन्सची स्थिती](https://web.archive.org/web/20250428015516/https://research.2077.xyz/the-state-of-rollup-interoperability) - २० जून, २०२४ – ॲलेक्स हूक
+- [सुरक्षित क्रॉस-चेन इंटरऑपरेबिलिटीसाठी शेअर केलेल्या सुरक्षेचा वापर करणे: लॅग्रेंज स्टेट कमिटी आणि त्यापलीकडे](https://web.archive.org/web/20250125035123/https://research.2077.xyz/harnessing-shared-security-for-secure-blockchain-interoperability) - १२ जून, २०२४ – इमॅन्युएल अवोसिका
+
+याव्यतिरिक्त, येथे [जेम्स प्रेस्टविच](https://twitter.com/_prestwich) द्वारे काही अंतर्दृष्टीपूर्ण सादरीकरणे आहेत जी ब्रिजची सखोल समज विकसित करण्यात मदत करू शकतात:
+
+- [भिंतींच्या बागा नव्हे, तर ब्रिज बांधणे](https://youtu.be/ZQJWMiX4hT0)
+- [ब्रिजचे विश्लेषण](https://youtu.be/b0mC-ZqN8Oo)
+- [ब्रिज का जळत आहेत](https://youtu.be/c7cm2kd20j8)
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..217b68bbec0
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md
@@ -0,0 +1,92 @@
+---
+title: "सहमती यंत्रणा"
+description: "वितरित प्रणालींमधील सहमती प्रोटोकॉल आणि इथेरियममध्ये त्यांची भूमिका याचे स्पष्टीकरण."
+lang: mr
+---
+
+'सहमती यंत्रणा' हा शब्द 'प्रूफ-ऑफ-स्टेक', 'प्रूफ-ऑफ-वर्क' किंवा 'प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटी' प्रोटोकॉलचा संदर्भ देण्यासाठी बोलचालीत वापरला जातो. तथापि, हे फक्त सहमती यंत्रणेतील घटक आहेत जे [सिबिल हल्ल्यांपासून](/glossary/#sybil-attack) संरक्षण करतात. सहमती यंत्रणा म्हणजे कल्पना, प्रोटोकॉल आणि प्रोत्साहनांचा संपूर्ण स्टॅक जो नोड्सच्या वितरित संचाला ब्लॉकचेनच्या स्थितीवर सहमत होण्यास सक्षम करतो.
+
+## पूर्वतयारी {#prerequisites}
+
+हे पान अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी, आम्ही शिफारस करतो की तुम्ही प्रथम आमचे [इथेरियमची ओळख](/developers/docs/intro-to-ethereum/) वाचा.
+
+## सहमती म्हणजे काय? {#what-is-consensus}
+
+सहमतीने, आमचा अर्थ असा आहे की एक सामान्य करार झाला आहे. सिनेमाला जाणाऱ्या लोकांच्या गटाचा विचार करा. जर चित्रपटाच्या प्रस्तावित निवडीवर कोणताही मतभेद नसेल, तर सहमती साधली जाते. जर मतभेद असतील, तर कोणता चित्रपट पाहायचा हे ठरवण्यासाठी गटाकडे साधन असणे आवश्यक आहे. टोकाच्या परिस्थितीत, गट अखेरीस विभाजित होईल.
+
+इथेरियम ब्लॉकचेनच्या संदर्भात, प्रक्रिया औपचारिक केली आहे आणि सहमती गाठणे म्हणजे नेटवर्कवरील किमान 66% नोड्स नेटवर्कच्या जागतिक स्थितीवर सहमत आहेत.
+
+## सहमती यंत्रणा म्हणजे काय? {#what-is-a-consensus-mechanism}
+
+सहमती यंत्रणा हा शब्द प्रोटोकॉल, प्रोत्साहन आणि कल्पनांच्या संपूर्ण स्टॅकचा संदर्भ देतो जे नोड्सच्या नेटवर्कला ब्लॉकचेनच्या स्थितीवर सहमत होऊ देतात.
+
+इथेरियम प्रूफ-ऑफ-स्टेक-आधारित सहमती यंत्रणा वापरते जी स्टेकर्सद्वारे लॉक केलेल्या भांडवलावर लागू केलेल्या बक्षिसे आणि दंडांच्या संचामधून तिची क्रिप्टो-आर्थिक सुरक्षा प्राप्त करते. ही प्रोत्साहन रचना वैयक्तिक स्टेकर्सना प्रामाणिक व्हॅलिडेटर चालवण्यासाठी प्रोत्साहित करते, जे करत नाहीत त्यांना शिक्षा देते आणि नेटवर्कवर हल्ला करण्यासाठी अत्यंत उच्च खर्च निर्माण करते.
+
+मग, एक प्रोटोकॉल आहे जो प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना ब्लॉक प्रस्तावित किंवा प्रमाणित करण्यासाठी, व्यवहारांवर प्रक्रिया करण्यासाठी आणि चेनच्या हेडबद्दल त्यांच्या मतासाठी मतदान करण्यासाठी कसे निवडले जाते हे नियंत्रित करतो. क्वचित प्रसंगी, जेव्हा एकापेक्षा जास्त ब्लॉक्स चेनच्या हेडजवळ एकाच स्थितीत असतात, तेव्हा एक फोर्क-चॉइस यंत्रणा असते जी 'सर्वात जड' चेन बनवणारे ब्लॉक्स निवडते, जे त्यांच्या स्टेक केलेल्या इथर बॅलन्सनुसार भारित केलेल्या ब्लॉक्ससाठी मतदान करणाऱ्या व्हॅलिडेटर्सच्या संख्येनुसार मोजले जाते.
+
+सहमतीसाठी काही संकल्पना महत्त्वाच्या आहेत ज्या कोडमध्ये स्पष्टपणे परिभाषित केलेल्या नाहीत, जसे की नेटवर्कवरील हल्ल्यांविरुद्ध संरक्षणाची शेवटची ओळ म्हणून संभाव्य आउट-ऑफ-बँड सामाजिक समन्वयाद्वारे देऊ केलेली अतिरिक्त सुरक्षा.
+
+हे घटक मिळून सहमती यंत्रणा तयार करतात.
+
+## सहमती यंत्रणेचे प्रकार {#types-of-consensus-mechanisms}
+
+### प्रूफ-ऑफ-वर्क आधारित {#proof-of-work}
+
+बिटकॉइनप्रमाणे, इथेरियमने एकेकाळी **प्रूफ-ऑफ-वर्क (PoW)** आधारित सहमती प्रोटोकॉल वापरला.
+
+#### ब्लॉक निर्मिती {#pow-block-creation}
+
+मायनर्स प्रक्रिया केलेल्या व्यवहारांनी भरलेले नवीन ब्लॉक्स तयार करण्यासाठी स्पर्धा करतात. विजेता नवीन ब्लॉक नेटवर्कच्या उर्वरित भागासह शेअर करतो आणि काही नव्याने तयार केलेले ETH मिळवतो. ही शर्यत तो संगणक जिंकतो जो गणिताचे कोडे सर्वात वेगाने सोडवू शकतो. हे सध्याचा ब्लॉक आणि त्यापूर्वीच्या ब्लॉकमध्ये क्रिप्टोग्राफिक दुवा तयार करते. हे कोडे सोडवणे हेच "प्रूफ-ऑफ-वर्क" मधील काम आहे. कॅनॉनिकल चेन नंतर फोर्क-चॉइस नियमाद्वारे निर्धारित केली जाते जी ब्लॉक्सचा संच निवडते ज्यांना माइन करण्यासाठी सर्वात जास्त काम केले गेले आहे.
+
+#### सुरक्षा {#pow-security}
+
+चेनची फसवणूक करण्यासाठी तुम्हाला नेटवर्कच्या संगणकीय शक्तीपैकी 51% शक्तीची आवश्यकता असेल या वस्तुस्थितीमुळे नेटवर्क सुरक्षित ठेवले जाते. यासाठी उपकरणे आणि उर्जेमध्ये मोठ्या प्रमाणात गुंतवणूक करावी लागेल; तुम्हाला जेवढा फायदा होईल त्यापेक्षा जास्त खर्च होण्याची शक्यता आहे.
+
+[प्रूफ-ऑफ-वर्क](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/) वर अधिक
+
+### प्रूफ-ऑफ-स्टेक आधारित {#proof-of-stake}
+
+इथेरियम आता **प्रूफ-ऑफ-स्टेक (PoS)** आधारित सहमती प्रोटोकॉल वापरते.
+
+#### ब्लॉक निर्मिती {#pos-block-creation}
+
+व्हॅलिडेटर्स ब्लॉक्स तयार करतात. प्रत्येक स्लॉटमध्ये ब्लॉक प्रस्तावक होण्यासाठी एका व्हॅलिडेटरची यादृच्छिकपणे निवड केली जाते. त्यांचा सहमती क्लायंट त्यांच्या जोडलेल्या एक्झिक्युशन क्लायंटकडून 'एक्झिक्युशन पेलोड' म्हणून व्यवहारांचा एक बंडल विनंती करतो. ते हे सहमती डेटामध्ये लपेटून एक ब्लॉक तयार करतात, जो ते इथेरियम नेटवर्कवरील इतर नोड्सना पाठवतात. या ब्लॉक उत्पादनासाठी ETH मध्ये बक्षीस दिले जाते. क्वचित प्रसंगी जेव्हा एकाच स्लॉटसाठी एकाधिक संभाव्य ब्लॉक्स अस्तित्वात असतात, किंवा नोड्स वेगवेगळ्या वेळी ब्लॉक्सबद्दल ऐकतात, तेव्हा फोर्क चॉईस अल्गोरिदम तो ब्लॉक निवडतो जो अटेस्टेशन्सच्या सर्वाधिक वजनासह चेन तयार करतो (जेथे वजन हे त्यांच्या ETH बॅलन्सद्वारे मोजलेले अटेस्ट करणाऱ्या व्हॅलिडेटर्सची संख्या आहे).
+
+#### सुरक्षा {#pos-security}
+
+एक प्रूफ-ऑफ-स्टेक प्रणाली क्रिप्टो-इकॉनॉमिकली सुरक्षित आहे कारण चेनवर नियंत्रण मिळविण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या हल्लेखोराला मोठ्या प्रमाणात ETH नष्ट करावे लागते. बक्षिसांची एक प्रणाली वैयक्तिक स्टेकर्सना प्रामाणिकपणे वागण्यासाठी प्रोत्साहित करते आणि दंड स्टेकर्सना दुर्भावनापूर्णपणे वागण्यापासून परावृत्त करतो.
+
+[प्रूफ-ऑफ-स्टेक](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) वर अधिक
+
+### एक व्हिज्युअल मार्गदर्शक {#types-of-consensus-video}
+
+इथेरियमवर वापरल्या जाणाऱ्या विविध प्रकारच्या सहमती यंत्रणांवर अधिक पहा:
+
+
+
+### सिबिल प्रतिकार आणि चेन निवड {#sybil-chain}
+
+प्रूफ-ऑफ-वर्क आणि प्रूफ-ऑफ-स्टेक हे एकटे सहमती प्रोटोकॉल नाहीत, परंतु साधेपणासाठी त्यांना अनेकदा असे संबोधले जाते. ते प्रत्यक्षात सिबिल प्रतिकार यंत्रणा आणि ब्लॉक लेखक निवडक आहेत; नवीनतम ब्लॉकचा लेखक कोण आहे हे ठरवण्याचा हा एक मार्ग आहे. आणखी एक महत्त्वाचा घटक म्हणजे चेन निवड (उर्फ फोर्क चॉईस) अल्गोरिदम जो नोड्सना चेनच्या हेडवर एकाच स्थितीत एकापेक्षा जास्त ब्लॉक्स अस्तित्वात असलेल्या परिस्थितीत एकच योग्य ब्लॉक निवडण्यास सक्षम करतो.
+
+**सिबिल प्रतिकार** हे मोजते की एखादा प्रोटोकॉल सिबिल हल्ल्याविरुद्ध कसा सामना करतो. या प्रकारच्या हल्ल्याला प्रतिकार करणे विकेंद्रित ब्लॉकचेनसाठी आवश्यक आहे आणि मायनर्स आणि व्हॅलिडेटर्सना गुंतवलेल्या संसाधनांवर आधारित समान बक्षीस मिळण्यास सक्षम करते. प्रूफ-ऑफ-वर्क आणि प्रूफ-ऑफ-स्टेक वापरकर्त्यांना भरपूर ऊर्जा खर्च करण्यास किंवा भरपूर कोलॅटरल ठेवण्यास लावून यापासून संरक्षण करतात. हे संरक्षण सिबिल हल्ल्यांना एक आर्थिक प्रतिबंधक आहेत.
+
+कोणती चेन "योग्य" चेन आहे हे ठरवण्यासाठी **चेन निवड नियम** वापरला जातो. बिटकॉइन "सर्वात लांब चेन" नियम वापरते, याचा अर्थ असा की जी ब्लॉकचेन सर्वात लांब असेल तीच बाकीचे नोड्स वैध म्हणून स्वीकारतील आणि तिच्यासोबत काम करतील. प्रूफ-ऑफ-वर्क चेन्ससाठी, सर्वात लांब चेन चेनच्या एकूण संचित प्रूफ-ऑफ-वर्क डिफिकल्टीद्वारे निर्धारित केली जाते. इथेरियम देखील सर्वात लांब चेन नियम वापरायचे; तथापि, आता इथेरियम प्रूफ-ऑफ-स्टेकवर चालत असल्याने, त्याने एक अद्ययावत फोर्क-चॉइस अल्गोरिदम स्वीकारला आहे जो चेनचे 'वजन' मोजतो. वजन हे व्हॅलिडेटर मतांची जमा झालेली बेरीज आहे, जी व्हॅलिडेटरच्या स्टेक केलेल्या इथर बॅलन्सद्वारे भारित केली जाते.
+
+इथेरियम [Gasper](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/gasper/) नावाची सहमती यंत्रणा वापरते जी [Casper FFG प्रूफ-ऑफ-स्टेक](https://arxiv.org/abs/1710.09437) ला [GHOST फोर्क-चॉइस नियमा](https://arxiv.org/abs/2003.03052) सह जोडते.
+
+## पुढील वाचन {#further-reading}
+
+- [ब्लॉकचेन सहमती अल्गोरिदम म्हणजे काय?](https://academy.binance.com/en/articles/what-is-a-blockchain-consensus-algorithm)
+- [नाकामोतो सहमती म्हणजे काय? पूर्ण नवशिक्यांसाठी मार्गदर्शक](https://blockonomi.com/nakamoto-consensus/)
+- [कॅस्पर कसे काम करते?](https://medium.com/unitychain/intro-to-casper-ffg-9ed944d98b2d)
+- [प्रूफ ऑफ वर्क ब्लॉकचेनच्या सुरक्षा आणि कामगिरीवर](https://eprint.iacr.org/2016/555.pdf)
+- [बायझेंटाईन फॉल्ट](https://en.wikipedia.org/wiki/Byzantine_fault)
+
+_तुम्हाला मदत केलेल्या सामुदायिक संसाधनाबद्दल माहिती आहे का?_ हे पृष्ठ संपादित करा आणि ते जोडा!_
+
+## संबंधित विषय {#related-topics}
+
+- [प्रूफ-ऑफ-वर्क](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/)
+- [मायनिंग](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/)
+- [प्रूफ-ऑफ-स्टेक](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/)
+- [प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटी](/developers/docs/consensus-mechanisms/poa/)
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/poa/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/poa/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..c923382e49b
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/poa/index.md
@@ -0,0 +1,80 @@
+---
+title: "प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटी (PoA)"
+description: "प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटी एकमत प्रोटोकॉल आणि ब्लॉकचेन इकोसिस्टममधील त्याच्या भूमिकेचे स्पष्टीकरण."
+lang: mr
+---
+
+**प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटी (PoA)** हा प्रतिष्ठेवर आधारित एकमत अल्गोरिदम आहे जो [प्रूफ-ऑफ-स्टेक](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) ची सुधारित आवृत्ती आहे. हे मुख्यतः खाजगी चेन्स, टेस्टनेट्स आणि स्थानिक विकास नेटवर्क्सद्वारे वापरले जाते. PoA हा प्रतिष्ठेवर आधारित एकमत अल्गोरिदम आहे ज्यामध्ये PoS मधील स्टेक-आधारित यंत्रणेऐवजी ब्लॉक्स तयार करण्यासाठी अधिकृत स्वाक्षरीकर्त्यांच्या संचावर विश्वास ठेवण्याची आवश्यकता असते.
+
+## पूर्वतयारी {#prerequisites}
+
+हे पान अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी, आम्ही शिफारस करतो की तुम्ही प्रथम [transactions](/developers/docs/transactions/), [blocks](/developers/docs/blocks/), आणि [consensus mechanisms](/developers/docs/consensus-mechanisms/) बद्दल वाचा.
+
+## प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटी (PoA) म्हणजे काय? {#what-is-poa}
+
+प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटी ही **[प्रूफ-ऑफ-स्टेक](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) (PoS)** ची एक सुधारित आवृत्ती आहे, जी PoS मधील स्टेक-आधारित यंत्रणेऐवजी प्रतिष्ठेवर आधारित एकमत अल्गोरिदम आहे. ही संज्ञा २०१७ मध्ये गॅविन वुड यांनी पहिल्यांदा मांडली होती आणि हा एकमत अल्गोरिदम मुख्यतः खाजगी चेन्स, टेस्टनेट्स आणि स्थानिक विकास नेटवर्क्सद्वारे वापरला गेला आहे, कारण तो PoW प्रमाणे उच्च दर्जाच्या संसाधनांची गरज दूर करतो आणि ब्लॉकचेन साठवणारे व ब्लॉक्स तयार करणाऱ्या नोड्सचा एक छोटा उपसंच ठेवून PoS मधील स्केलेबिलिटीच्या समस्यांवर मात करतो.
+
+प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटीमध्ये अधिकृत स्वाक्षरीकर्त्यांच्या एका संचावर विश्वास ठेवण्याची आवश्यकता असते जे [जेनेसिस ब्लॉक](/glossary/#genesis-block) मध्ये सेट केलेले असतात. सध्याच्या बहुतेक अंमलबजावणीमध्ये, चेनच्या एकमताचा निर्धार करताना सर्व अधिकृत स्वाक्षरीकर्ते समान अधिकार आणि विशेषाधिकार राखून ठेवतात. प्रतिष्ठा स्टेक करण्यामागील कल्पना अशी आहे की, प्रत्येक अधिकृत व्हॅलिडेटर नो युअर कस्टमर (KYC) सारख्या गोष्टींद्वारे किंवा एखादी सुप्रसिद्ध संस्था एकमेव व्हॅलिडेटर असल्याने प्रत्येकाला चांगलाच ओळखला जातो—यामुळे जर एखाद्या व्हॅलिडेटरने काही चुकीचे केले, तर त्यांची ओळख ज्ञात असते.
+
+PoA च्या अनेक अंमलबजावणी आहेत, परंतु मानक Ethereum अंमलबजावणी **clique** आहे, जी [EIP-225](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-225) लागू करते. Clique हे डेव्हलपर-फ्रेंडली आणि अंमलबजावणी करण्यास सोपे मानक आहे, जे सर्व क्लायंट सिंकिंग प्रकारांना सपोर्ट करते. इतर अंमलबजावणीमध्ये [IBFT 2.0](https://besu.hyperledger.org/private-networks/concepts/poa) आणि [Aura](https://openethereum.github.io/Chain-specification) यांचा समावेश आहे.
+
+## हे कसे कार्य करते {#how-it-works}
+
+PoA मध्ये, नवीन ब्लॉक्स तयार करण्यासाठी अधिकृत स्वाक्षरीकर्त्यांचा एक संच निवडला जातो. स्वाक्षरीकर्ते त्यांच्या प्रतिष्ठेच्या आधारावर निवडले जातात, आणि त्यांनाच नवीन ब्लॉक्स तयार करण्याची परवानगी असते. स्वाक्षरीकर्ते राउंड-रॉबिन पद्धतीने निवडले जातात, आणि प्रत्येक स्वाक्षरीकर्त्याला एका विशिष्ट वेळेच्या चौकटीत एक ब्लॉक तयार करण्याची परवानगी असते. ब्लॉक निर्मितीची वेळ निश्चित असते, आणि स्वाक्षरीकर्त्यांना त्या वेळेच्या चौकटीत एक ब्लॉक तयार करणे आवश्यक असते.
+
+या संदर्भात प्रतिष्ठा ही मोजता येण्याजोगी गोष्ट नाही तर ती Microsoft आणि Google सारख्या सुप्रसिद्ध कॉर्पोरेशन्सची प्रतिष्ठा आहे, त्यामुळे विश्वासू स्वाक्षरीकर्त्यांना निवडण्याची पद्धत अल्गोरिथमिक नाही तर ती _विश्वासाची_ सामान्य मानवी कृती आहे जिथे एक संस्था, उदाहरणार्थ, Microsoft, शेकडो किंवा हजारो स्टार्टअप्समध्ये एक PoA खाजगी नेटवर्क तयार करते आणि स्वतः एकमेव विश्वासू स्वाक्षरीकर्त्याची भूमिका बजावते, भविष्यात Google सारख्या इतर सुप्रसिद्ध स्वाक्षरीकर्त्यांना जोडण्याच्या शक्यतेसह, स्टार्टअप्स, निःसंशयपणे, Microsoft वर नेहमी प्रामाणिकपणे वागण्याचा आणि नेटवर्क वापरण्याचा विश्वास ठेवतील. यामुळे वेगवेगळ्या उद्देशांसाठी बनवलेल्या विविध छोट्या/खाजगी नेटवर्क्सना विकेंद्रित आणि कार्यरत ठेवण्यासाठी त्यात स्टेक करण्याची गरज संपते, तसेच मायनर्सची गरजही संपते, जे खूप जास्त ऊर्जा आणि संसाधने वापरतात. काही खाजगी नेटवर्क्स जसे की VeChain, PoA मानक जसे आहे तसे वापरतात, आणि काही त्यात बदल करतात जसे की Binance जे [PoSA](https://academy.binance.com/en/glossary/proof-of-staked-authority-posa) वापरते, जे PoA आणि PoS ची एक कस्टम सुधारित आवृत्ती आहे.
+
+मतदान प्रक्रिया स्वतः स्वाक्षरीकर्त्यांद्वारे केली जाते. प्रत्येक स्वाक्षरीकर्ता जेव्हा नवीन ब्लॉक तयार करतो, तेव्हा तो आपल्या ब्लॉकमध्ये एखाद्या स्वाक्षरीकर्त्याला जोडण्यासाठी किंवा काढण्यासाठी मत देतो. नोड्सद्वारे मतांची मोजणी केली जाते, आणि मते `SIGNER_LIMIT` या विशिष्ट मर्यादेपर्यंत पोहोचल्यावर स्वाक्षरीकर्त्यांना जोडले किंवा काढले जाते.
+
+अशी परिस्थिती उद्भवू शकते जिथे छोटे फोर्क्स होतात, ब्लॉकची अडचण यावर अवलंबून असते की ब्लॉकवर क्रमाने सही केली होती की क्रमाबाहेर. “क्रमाने” असलेल्या ब्लॉक्सची अडचण २ असते आणि “क्रमाबाहेर” असलेल्या ब्लॉक्सची अडचण १ असते. छोट्या फोर्क्सच्या बाबतीत, ज्या चेनमध्ये बहुतेक स्वाक्षरीकर्ते “क्रमाने” ब्लॉक्स सील करतात, ती सर्वात जास्त अडचण जमा करेल आणि जिंकेल.
+
+## हल्ल्याचे मार्ग {#attack-vectors}
+
+### दुर्भावनापूर्ण स्वाक्षरीकर्ते {#malicious-signers}
+
+एखादा दुर्भावनापूर्ण वापरकर्ता स्वाक्षरीकर्त्यांच्या यादीत जोडला जाऊ शकतो, किंवा स्वाक्षरी की/मशीनशी तडजोड केली जाऊ शकते. अशा परिस्थितीत प्रोटोकॉलला पुनर्रचना आणि स्पॅमिंगपासून स्वतःचे संरक्षण करता आले पाहिजे. प्रस्तावित उपाय असा आहे की N अधिकृत स्वाक्षरीकर्त्यांच्या यादीत, कोणताही स्वाक्षरीकर्ता प्रत्येक K पैकी फक्त १ ब्लॉक मिंट करू शकतो. यामुळे नुकसान मर्यादित राहते याची खात्री होते आणि उर्वरित व्हॅलिडेटर्स दुर्भावनापूर्ण वापरकर्त्याला मतदानाने बाहेर काढू शकतात.
+
+### सेन्सॉरशिप {#censorship-attack}
+
+आणखी एक मनोरंजक हल्ल्याचा मार्ग म्हणजे जर एखादा स्वाक्षरीकर्ता (किंवा स्वाक्षरीकर्त्यांचा गट) त्यांना अधिकृततेच्या यादीतून काढून टाकण्यासाठी मतदान करणाऱ्या ब्लॉक्सना सेन्सॉर करण्याचा प्रयत्न करतो. यावर उपाय म्हणून, स्वाक्षरीकर्त्यांची परवानगी असलेली मिंटिंग वारंवारता N/2 पैकी १ पर्यंत मर्यादित आहे. यामुळे दुर्भावनापूर्ण स्वाक्षरीकर्त्यांना किमान ५१% स्वाक्षरी खात्यांवर नियंत्रण ठेवण्याची गरज भासते याची खात्री होते, त्यावेळी ते प्रभावीपणे चेनसाठी सत्याचा नवीन स्रोत बनतील.
+
+### स्पॅम {#spam-attack}
+
+आणखी एक छोटा हल्ल्याचा मार्ग म्हणजे दुर्भावनापूर्ण स्वाक्षरीकर्ते त्यांनी मिंट केलेल्या प्रत्येक ब्लॉकमध्ये नवीन मत प्रस्ताव टाकतात. अधिकृत स्वाक्षरीकर्त्यांची प्रत्यक्ष यादी तयार करण्यासाठी नोड्सना सर्व मतांची मोजणी करण्याची आवश्यकता असल्याने, त्यांना कालांतराने सर्व मते रेकॉर्ड करणे आवश्यक आहे. मतदान विंडोवर मर्यादा न ठेवता, हे हळूहळू, पण अमर्यादपणे वाढू शकते. यावर उपाय म्हणजे W ब्लॉक्सची एक _मूव्हिंग_ विंडो ठेवणे, ज्यानंतर मते शिळी मानली जातात. _एक वाजवी विंडो १-२ इपॉक्स असू शकते._
+
+### समवर्ती ब्लॉक्स {#concurrent-blocks}
+
+एका PoA नेटवर्कमध्ये, जेव्हा N अधिकृत स्वाक्षरीकर्ते असतात, तेव्हा प्रत्येक स्वाक्षरीकर्त्याला K पैकी १ ब्लॉक मिंट करण्याची परवानगी असते, याचा अर्थ असा की N-K+1 व्हॅलिडेटर्सना कोणत्याही वेळी मिंट करण्याची परवानगी असते. या व्हॅलिडेटर्सना ब्लॉक्ससाठी स्पर्धा करण्यापासून रोखण्यासाठी, प्रत्येक स्वाक्षरीकर्त्याने नवीन ब्लॉक रिलीज करण्याच्या वेळेत एक छोटा यादृच्छिक "ऑफसेट" जोडला पाहिजे. जरी ही प्रक्रिया छोटे फोर्क्स दुर्मिळ असल्याची खात्री करत असली तरी, मेननेटप्रमाणेच कधीकधी फोर्क्स तरीही होऊ शकतात. जर एखादा स्वाक्षरीकर्ता आपल्या अधिकाराचा गैरवापर करून गोंधळ निर्माण करत असल्याचे आढळल्यास, इतर स्वाक्षरीकर्ते त्यांना मतदानाने बाहेर काढू शकतात.
+
+उदाहरणार्थ, जर १० अधिकृत स्वाक्षरीकर्ते असतील आणि प्रत्येक स्वाक्षरीकर्त्याला २० पैकी १ ब्लॉक तयार करण्याची परवानगी असेल, तर कोणत्याही वेळी, ११ व्हॅलिडेटर्स ब्लॉक्स तयार करू शकतात. त्यांना ब्लॉक्स तयार करण्यासाठी स्पर्धा करण्यापासून रोखण्यासाठी, प्रत्येक स्वाक्षरीकर्ता नवीन ब्लॉक रिलीज करण्याच्या वेळेत एक छोटा यादृच्छिक "ऑफसेट" जोडतो. यामुळे छोट्या फोर्क्सची घटना कमी होते परंतु तरीही कधीकधी फोर्क्सना परवानगी देते, जसे की Ethereum मेननेटवर पाहिले जाते. जर एखादा स्वाक्षरीकर्ता आपल्या अधिकाराचा गैरवापर करतो आणि व्यत्यय आणतो, तर त्यांना नेटवर्कमधून मतदानाने बाहेर काढले जाऊ शकते.
+
+## फायदे आणि तोटे {#pros-and-cons}
+
+| फायदे | बाधक |
+| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| PoS आणि PoW सारख्या इतर लोकप्रिय यंत्रणांपेक्षा अधिक स्केलेबल, कारण ते मर्यादित संख्येच्या ब्लॉक स्वाक्षरीकर्त्यांवर आधारित आहे. | PoA नेटवर्क्समध्ये सामान्यतः तुलनेने कमी संख्येने व्हॅलिडेटिंग नोड्स असतात. यामुळे PoA नेटवर्क अधिक केंद्रीकृत बनते. |
+| PoA ब्लॉकचेन्स चालवण्यासाठी आणि देखभालीसाठी अत्यंत स्वस्त आहेत. | अधिकृत स्वाक्षरीकर्ता बनणे सामान्यतः एका सामान्य व्यक्तीच्या आवाक्याबाहेरचे असते, कारण ब्लॉकचेनला प्रस्थापित प्रतिष्ठा असलेल्या संस्थांची आवश्यकता असते. |
+| व्यवहार खूप लवकर कन्फर्म होतात, कारण ते १ सेकंदापेक्षा कमी वेळेत होऊ शकतात कारण नवीन ब्लॉक्स व्हॅलिडेट करण्यासाठी फक्त मर्यादित संख्येने स्वाक्षरीकर्त्यांची आवश्यकता असते. | दुर्भावनापूर्ण स्वाक्षरीकर्ते नेटवर्कमध्ये पुनर्रचना (reorg), दुहेरी खर्च (double spend), व्यवहार सेन्सॉर करू शकतात, हे हल्ले कमी केले जातात पण तरीही शक्य आहेत. |
+
+## पुढील वाचन {#further-reading}
+
+- [EIP-225](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-225) _क्लिक मानक_
+- [प्रूफ ऑफ अथॉरिटी अभ्यास](https://github.com/cryptoeconomics-study/website/blob/master/docs/sync/2.4-lecture.md) _क्रिप्टोइकॉनॉमिक्स_
+- [प्रूफ ऑफ अथॉरिटी म्हणजे काय](https://forum.openzeppelin.com/t/proof-of-authority/3577) _OpenZeppelin_
+- [प्रूफ ऑफ अथॉरिटीचे स्पष्टीकरण](https://academy.binance.com/en/articles/proof-of-authority-explained) _binance_
+- [ब्लॉकचेनमधील PoA](https://medium.com/techskill-brew/proof-of-authority-or-poa-in-blockchain-part-11-blockchain-series-be15b3321cba)
+- [क्लिकचे स्पष्टीकरण](https://medium.com/@Destiner/clique-cross-client-proof-of-authority-algorithm-for-ethereum-8b2a135201d)
+- [अस्वीकृत PoA, Aura तपशील](https://openethereum.github.io/Chain-specification)
+- [IBFT 2.0, आणखी एक PoA अंमलबजावणी](https://besu.hyperledger.org/private-networks/concepts/poa)
+
+### तुम्ही पाहून शिकणारे आहात का? {#visual-learner}
+
+प्रूफ-ऑफ-अथॉरिटीचे दृष्य स्पष्टीकरण पहा:
+
+
+
+## संबंधित विषय {#related-topics}
+
+- [प्रूफ-ऑफ-वर्क](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/)
+- [प्रूफ-ऑफ-स्टेक](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/)
+
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/attack-and-defense/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/attack-and-defense/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..3938cae6180
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/attack-and-defense/index.md
@@ -0,0 +1,166 @@
+---
+title: "Ethereum प्रुफ-ऑफ-स्टेक हल्ला आणि संरक्षण"
+description: "प्रुफ-ऑफ-स्टेक Ethereum वरील ज्ञात हल्ला व्हेक्टरबद्दल आणि त्यांचे संरक्षण कसे केले जाते याबद्दल जाणून घ्या."
+lang: mr
+---
+
+चोर आणि घातपात करणारे Ethereum च्या क्लायंट सॉफ्टवेअरवर हल्ला करण्यासाठी सतत संधी शोधत असतात. हे पृष्ठ Ethereum च्या सहमती लेयरवरील ज्ञात हल्ला व्हेक्टरची आणि त्या हल्ल्यांपासून संरक्षण कसे करता येईल याची रूपरेषा देते. या पृष्ठावरील माहिती एका [लांब स्वरूपाच्या आवृत्तीतून](https://mirror.xyz/jmcook.eth/YqHargbVWVNRQqQpVpzrqEQ8IqwNUJDIpwRP7SS5FXs) रुपांतरित केली आहे.
+
+## पूर्वतयारी {#prerequisites}
+
+[प्रुफ-ऑफ-स्टेक](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) चे काही मूलभूत ज्ञान आवश्यक आहे. तसेच, Ethereum च्या [प्रोत्साहन लेयर](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/rewards-and-penalties) आणि फोर्क-चॉइस अल्गोरिदम, [LMD-GHOST](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/gasper) यांची मूलभूत समज असणे उपयुक्त ठरेल.
+
+## हल्लेखोरांना काय हवे आहे? {#what-do-attackers-want}
+
+एक सामान्य गैरसमज असा आहे की एक यशस्वी हल्लेखोर नवीन इथर तयार करू शकतो, किंवा अनियंत्रित खात्यांमधून इथर काढू शकतो. यापैकी काहीही शक्य नाही कारण नेटवर्कवरील सर्व एक्झिक्युशन क्लायंटद्वारे सर्व व्यवहार कार्यान्वित केले जातात. त्यांनी वैधतेच्या मूलभूत अटी पूर्ण केल्या पाहिजेत (उदा. व्यवहार प्रेषकाच्या खाजगी की द्वारे स्वाक्षरी केलेले आहेत, प्रेषकाकडे पुरेसा बॅलन्स आहे, इत्यादी) अन्यथा ते फक्त परत फिरतात. परिणामांचे तीन वर्ग आहेत ज्यांना हल्लेखोर वास्तववादीपणे लक्ष्य करू शकतो: रिओर्ग, दुहेरी अंतिमता किंवा अंतिमता विलंब.
+
+**“रिओर्ग”** म्हणजे कॅनॉनिकल चेनमध्ये काही ब्लॉक जोडून किंवा वजा करून, ब्लॉकची नवीन क्रमाने पुनर्रचना करणे. एक दुर्भावनापूर्ण रिओर्ग विशिष्ट ब्लॉक समाविष्ट किंवा वगळले जातील याची खात्री करू शकतो, ज्यामुळे फ्रंट-रनिंग आणि बॅक-रनिंग व्यवहारांद्वारे (MEV) दुहेरी-खर्च किंवा मूल्य काढण्यास परवानगी मिळते. विशिष्ट व्यवहारांना कॅनॉनिकल चेनमध्ये समाविष्ट होण्यापासून रोखण्यासाठी - एक प्रकारची सेन्सॉरशिप म्हणून - रि-ऑर्गचा वापर देखील केला जाऊ शकतो. रिओर्गचे सर्वात टोकाचे स्वरूप “अंतिमता रिव्हर्जन” आहे जे पूर्वी अंतिम केलेल्या ब्लॉकना काढून टाकते किंवा बदलते. हे तेव्हाच शक्य आहे जेव्हा एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी ⅓ पेक्षा जास्त इथर हल्लेखोराद्वारे नष्ट केले जाते - ही हमी “आर्थिक अंतिमता” म्हणून ओळखली जाते - याबद्दल नंतर अधिक माहिती.
+
+**दुहेरी अंतिमता** ही एक संभाव्य नसलेली पण गंभीर स्थिती आहे जिथे दोन फोर्क एकाच वेळी अंतिम होऊ शकतात, ज्यामुळे चेनमध्ये कायमस्वरूपी फूट निर्माण होते. एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी 34% धोका पत्करण्यास तयार असलेल्या हल्लेखोरासाठी हे सैद्धांतिकदृष्ट्या शक्य आहे. समुदायाला ऑफचेन समन्वय साधावा लागेल आणि कोणत्या चेनचे अनुसरण करावे यावर एकमत व्हावे लागेल, ज्यासाठी सामाजिक लेयरमध्ये ताकद आवश्यक असेल.
+
+**अंतिमता विलंब** हल्ला नेटवर्कला चेनच्या विभागांना अंतिम करण्यासाठी आवश्यक अटींपर्यंत पोहोचण्यापासून प्रतिबंधित करतो. अंतिमतेशिवाय, Ethereum वर तयार केलेल्या आर्थिक ऍप्लिकेशन्सवर विश्वास ठेवणे कठीण आहे. अंतिमता विलंब हल्ल्याचा उद्देश थेट नफा कमावण्याऐवजी बहुधा फक्त Ethereum मध्ये व्यत्यय आणणे हा असतो, जोपर्यंत हल्लेखोराकडे काही धोरणात्मक शॉर्ट पोझिशन नसतील.
+
+सामाजिक लेयरवरील हल्ल्याचा उद्देश Ethereum मधील सार्वजनिक विश्वासाला कमी लेखणे, इथरचे अवमूल्यन करणे, अवलंब कमी करणे किंवा Ethereum समुदायाला कमकुवत करणे असू शकतो जेणेकरून आउट-ऑफ-बँड समन्वय अधिक कठीण होईल.
+
+एखादा प्रतिस्पर्धी Ethereum वर हल्ला का करू शकतो हे स्थापित केल्यावर, पुढील विभाग ते _कसे_ करू शकतात याचे परीक्षण करतात.
+
+## हल्ल्याच्या पद्धती {#methods-of-attack}
+
+### लेयर 0 हल्ले {#layer-0}
+
+सर्वप्रथम, जे व्यक्ती Ethereum मध्ये सक्रियपणे सहभागी होत नाहीत (क्लायंट सॉफ्टवेअर चालवून) ते सामाजिक लेयर (लेयर 0) ला लक्ष्य करून हल्ला करू शकतात. लेयर 0 हा पाया आहे ज्यावर Ethereum तयार केले आहे, आणि त्यामुळे ते हल्ल्यांसाठी एक संभाव्य पृष्ठभाग दर्शवते ज्याचे परिणाम उर्वरित स्टॅकमध्ये पसरतात. काही उदाहरणांमध्ये हे समाविष्ट असू शकते:
+
+- एक चुकीच्या माहितीची मोहीम Ethereum च्या रोडमॅप, डेव्हलपर्सच्या टीम्स, ॲप्स इत्यादींवर समुदायाचा असलेला विश्वास कमी करू शकते. यामुळे नेटवर्क सुरक्षित करण्यात सहभागी होण्यास इच्छुक असलेल्या व्यक्तींची संख्या कमी होऊ शकते, ज्यामुळे विकेंद्रीकरण आणि क्रिप्टो-इकॉनॉमिक सुरक्षा दोन्ही कमी होतात.
+
+- डेव्हलपर समुदायावर लक्ष्यित हल्ले आणि/किंवा धमक्या. यामुळे डेव्हलपर्स स्वेच्छेने बाहेर पडू शकतात आणि Ethereum ची प्रगती मंद होऊ शकते.
+
+- अति-उत्साही नियमनांना देखील लेयर 0 वरील हल्ला मानले जाऊ शकते, कारण ते सहभाग आणि अवलंबनाला वेगाने निरुत्साहित करू शकते.
+
+- डेव्हलपर समुदायामध्ये जाणकार परंतु दुर्भावनापूर्ण कलाकारांची घुसखोरी ज्यांचा उद्देश बाईक-शेडिंग चर्चा, महत्त्वाचे निर्णय लांबवणे, स्पॅम तयार करणे इत्यादींद्वारे प्रगती मंद करणे आहे.
+
+- Ethereum इकोसिस्टममधील महत्त्वाच्या खेळाडूंना निर्णय प्रक्रियेवर प्रभाव टाकण्यासाठी दिलेली लाच.
+
+या हल्ल्यांना विशेषतः धोकादायक बनवणारी गोष्ट म्हणजे अनेक प्रकरणांमध्ये खूप कमी भांडवल किंवा तांत्रिक माहितीची आवश्यकता असते. लेयर 0 हल्ला क्रिप्टो-इकॉनॉमिक हल्ल्यावर गुणक असू शकतो. उदाहरणार्थ, जर एखाद्या दुर्भावनापूर्ण बहुसंख्य स्टेकहोल्डरद्वारे सेन्सॉरशिप किंवा अंतिमता रिव्हर्जन साध्य केले गेले, तर सामाजिक लेयरला कमजोर केल्याने आउट-ऑफ-बँड सामुदायिक प्रतिसाद समन्वय साधणे अधिक कठीण होऊ शकते.
+
+लेयर 0 हल्ल्यांपासून संरक्षण करणे कदाचित सोपे नाही, परंतु काही मूलभूत तत्त्वे स्थापित केली जाऊ शकतात. एक म्हणजे Ethereum बद्दलच्या सार्वजनिक माहितीसाठी एकंदरीत उच्च सिग्नल-टू-नॉइज गुणोत्तर राखणे, जे समुदायाच्या प्रामाणिक सदस्यांद्वारे ब्लॉग, डिस्कॉर्ड सर्व्हर, भाष्य केलेल्या वैशिष्ट्ये, पुस्तके, पॉडकास्ट आणि Youtube द्वारे तयार आणि प्रसारित केले जाते. येथे ethereum.org वर आम्ही अचूक माहिती राखण्याचा आणि शक्य तितक्या अनेक भाषांमध्ये त्याचे भाषांतर करण्याचा कठोर प्रयत्न करतो. एखाद्या जागेला उच्च दर्जाची माहिती आणि मीम्सने भरून टाकणे हे चुकीच्या माहितीविरुद्ध एक प्रभावी संरक्षण आहे.
+
+सामाजिक लेयर हल्ल्यांविरुद्ध आणखी एक महत्त्वाचे संरक्षण म्हणजे एक स्पष्ट मिशन स्टेटमेंट आणि शासन प्रोटोकॉल. Ethereum ने स्मार्ट-कॉन्ट्रॅक्ट लेयर 1's मध्ये विकेंद्रीकरण आणि सुरक्षेचा चॅम्पियन म्हणून स्वतःला स्थापित केले आहे, तसेच स्केलेबिलिटी आणि टिकाऊपणाला खूप महत्त्व दिले आहे. Ethereum समुदायात कोणतेही मतभेद उद्भवले तरी, या मूलभूत तत्त्वांशी कमीतकमी तडजोड केली जाते. या मूलभूत तत्त्वांनुसार एखाद्या कथनाचे मूल्यांकन करणे, आणि EIP (Ethereum Improvement Proposal) प्रक्रियेत पुनरावलोकनाच्या लागोपाठच्या फेऱ्यांमधून त्यांचे परीक्षण करणे, समुदायाला चांगल्या आणि वाईट कलाकारांमध्ये फरक करण्यास मदत करू शकते आणि दुर्भावनापूर्ण कलाकारांना Ethereum च्या भविष्यातील दिशेवर प्रभाव टाकण्याची व्याप्ती मर्यादित करते.
+
+शेवटी, हे महत्त्वाचे आहे की Ethereum समुदाय सर्व सहभागींसाठी खुला आणि स्वागतार्ह राहील. द्वारपाल आणि विशिष्टतेसह असलेला समुदाय सामाजिक हल्ल्यासाठी विशेषतः असुरक्षित असतो कारण "आम्ही आणि ते" असे कथन तयार करणे सोपे असते. आदिवासीवाद आणि विषारी मॅक्सिमलिझम समुदायाला दुखावतात आणि लेयर 0 सुरक्षा कमी करतात. नेटवर्कच्या सुरक्षेमध्ये निहित स्वारस्य असलेल्या Ethereans नी त्यांचे ऑनलाइन आणि मीटस्पेसमधील वर्तन Ethereum च्या लेयर 0 च्या सुरक्षेसाठी थेट योगदान देणारे म्हणून पाहिले पाहिजे.
+
+### प्रोटोकॉलवर हल्ला करणे {#attacking-the-protocol}
+
+कोणीही Ethereum चे क्लायंट सॉफ्टवेअर चालवू शकतो. क्लायंटमध्ये व्हॅलिडेटर जोडण्यासाठी, वापरकर्त्याला डिपॉझिट कॉन्ट्रॅक्टमध्ये 32 इथर स्टेक करणे आवश्यक आहे. एक व्हॅलिडेटर वापरकर्त्याला नवीन ब्लॉक प्रस्तावित करून आणि साक्षांकित करून Ethereum च्या नेटवर्क सुरक्षेमध्ये सक्रियपणे सहभागी होण्याची परवानगी देतो. आता व्हॅलिडेटरकडे एक आवाज आहे ज्याचा वापर ते ब्लॉकचेनच्या भविष्यातील सामग्रीवर प्रभाव टाकण्यासाठी करू शकतात - ते प्रामाणिकपणे असे करू शकतात आणि रिवॉर्डद्वारे त्यांच्या इथरचा साठा वाढवू शकतात किंवा ते प्रक्रियेला स्वतःच्या फायद्यासाठी हाताळण्याचा प्रयत्न करू शकतात, ज्यामुळे त्यांचा स्टेक धोक्यात येतो. हल्ला करण्याचा एक मार्ग म्हणजे एकूण स्टेकचा मोठा हिस्सा जमा करणे आणि नंतर त्याचा वापर प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना हरवण्यासाठी करणे. हल्लेखोराने नियंत्रित केलेल्या स्टेकचा जितका जास्त हिस्सा असेल, तितकी त्यांची मतदानाची शक्ती जास्त असेल, विशेषतः काही आर्थिक टप्प्यांवर ज्यांचा आपण नंतर शोध घेऊ. तथापि, बहुतेक हल्लेखोर अशा प्रकारे हल्ला करण्यासाठी पुरेसा इथर जमा करू शकणार नाहीत, त्यामुळे त्याऐवजी त्यांना प्रामाणिक बहुमताला एका विशिष्ट पद्धतीने वागण्यास प्रवृत्त करण्यासाठी सूक्ष्म तंत्रांचा वापर करावा लागतो.
+
+मूलतः, सर्व लहान-स्टेक हल्ले हे दोन प्रकारच्या व्हॅलिडेटर गैरवर्तनांचे सूक्ष्म फरक आहेत: कमी-क्रियाशीलता (साक्षांकन/प्रस्ताव करण्यात अयशस्वी होणे किंवा उशिरा करणे) किंवा अति-क्रियाशीलता (एका स्लॉटमध्ये अनेक वेळा प्रस्ताव/साक्षांकन करणे). त्यांच्या सर्वात सामान्य स्वरूपात या क्रिया फोर्क-चॉइस अल्गोरिदम आणि प्रोत्साहन लेयरद्वारे सहजपणे हाताळल्या जातात, परंतु हल्लेखोराच्या फायद्यासाठी सिस्टमला गेम करण्याचे हुशार मार्ग आहेत.
+
+### ETH च्या लहान रकमेचा वापर करून हल्ले {#attacks-by-small-stakeholders}
+
+#### रिओर्ग {#reorgs}
+
+अनेक पेपर्सनी Ethereum वरील हल्ल्यांचे स्पष्टीकरण दिले आहे जे एकूण स्टेक केलेल्या इथरच्या फक्त लहानशा हिश्श्याने रिओर्ग किंवा अंतिमता विलंब साध्य करतात. हे हल्ले सामान्यतः हल्लेखोराने इतर व्हॅलिडेटर्सकडून काही माहिती रोखून ठेवण्यावर आणि नंतर ती काही सूक्ष्म मार्गाने आणि/किंवा काही योग्य क्षणी प्रसिद्ध करण्यावर अवलंबून असतात. त्यांचा उद्देश सहसा कॅनॉनिकल चेनमधील काही प्रामाणिक ब्लॉक काढून टाकणे असतो. [Neuder et al 2020](https://arxiv.org/pdf/2102.02247.pdf) ने दाखवले की एक हल्लेखोर व्हॅलिडेटर एका विशिष्ट स्लॉट `n+1` साठी ब्लॉक (`B`) तयार आणि साक्षांकित करू शकतो परंतु तो नेटवर्कवरील इतर नोड्सवर प्रसारित करण्यापासून परावृत्त होतो. त्याऐवजी, ते त्या साक्षांकित ब्लॉकला पुढील स्लॉट `n+2` पर्यंत धरून ठेवतात. एक प्रामाणिक व्हॅलिडेटर स्लॉट `n+2` साठी ब्लॉक (`C`) प्रस्तावित करतो. जवळजवळ त्याच वेळी, हल्लेखोर आपला रोखून ठेवलेला ब्लॉक (`B`) आणि त्यासाठीची रोखून ठेवलेली साक्षांकने प्रसिद्ध करू शकतो, आणि स्लॉट `n+2` साठीच्या मतांसह `B` ला चेनचा हेड म्हणून साक्षांकित करू शकतो, ज्यामुळे प्रामाणिक ब्लॉक `C` चे अस्तित्व प्रभावीपणे नाकारले जाते. जेव्हा प्रामाणिक ब्लॉक `D` प्रसिद्ध होतो, तेव्हा फोर्क चॉइस अल्गोरिदम `B` वर तयार होणाऱ्या `D` चे वजन `C` वर तयार होणाऱ्या `D` पेक्षा जास्त असल्याचे पाहतो. त्यामुळे हल्लेखोराने 1-ब्लॉक एक्स-अँटे रिओर्ग वापरून स्लॉट `n+2` मधील प्रामाणिक ब्लॉक `C` कॅनॉनिकल चेनमधुन काढण्यात यश मिळवले आहे. [34% स्टेक असलेल्या हल्लेखोराला](https://www.youtube.com/watch?v=6vzXwwk12ZE) या हल्ल्यात यशस्वी होण्याची खूप चांगली संधी आहे, जसे [या नोटमध्ये](https://notes.ethereum.org/plgVdz-ORe-fGjK06BZ_3A#Fork-choice-by-block-slot-pair) स्पष्ट केले आहे. सैद्धांतिकदृष्ट्या, तथापि, हा हल्ला लहान स्टेकसह देखील प्रयत्न केला जाऊ शकतो. [Neuder et al 2020](https://arxiv.org/pdf/2102.02247.pdf) ने 30% स्टेकसह काम करणाऱ्या या हल्ल्याचे वर्णन केले, परंतु नंतर ते [एकूण स्टेकच्या 2%](https://arxiv.org/pdf/2009.04987.pdf) आणि नंतर [एका व्हॅलिडेटरसाठी](https://arxiv.org/abs/2110.10086#) देखील व्यवहार्य असल्याचे दर्शविले गेले, ज्यासाठी आपण पुढील विभागात तपासणार असलेल्या संतुलन तंत्रांचा वापर केला जातो.
+
+
+
+वर वर्णन केलेल्या वन-ब्लॉक रिओर्ग हल्ल्याचे एक संकल्पनात्मक चित्र (https://notes.ethereum.org/plgVdz-ORe-fGjK06BZ_3A#Fork-choice-by-block-slot-pair मधून रुपांतरित)
+
+एक अधिक अत्याधुनिक हल्ला प्रामाणिक व्हॅलिडेटर सेटला वेगवेगळ्या गटांमध्ये विभागू शकतो ज्यांचे चेनच्या हेडबद्दल वेगवेगळे दृष्टिकोन आहेत. याला **संतुलन हल्ला** म्हणून ओळखले जाते. हल्लेखोर ब्लॉक प्रस्तावित करण्याची संधी येण्याची वाट पाहतो, आणि जेव्हा ती येते तेव्हा ते संदिग्धता निर्माण करतात आणि दोन ब्लॉक प्रस्तावित करतात. ते एक ब्लॉक अर्ध्या प्रामाणिक व्हॅलिडेटर सेटला पाठवतात आणि दुसरा ब्लॉक दुसऱ्या अर्ध्याला पाठवतात. फोर्क-चॉइस अल्गोरिदमद्वारे संदिग्धता शोधली जाईल आणि ब्लॉक प्रस्तावक स्लॅश केला जाईल आणि नेटवर्कमधून बाहेर काढला जाईल, परंतु दोन्ही ब्लॉक अस्तित्वात राहतील आणि प्रत्येक फोर्कला सुमारे अर्धा व्हॅलिडेटर सेट साक्षांकित करेल. दरम्यान, उर्वरित दुर्भावनापूर्ण व्हॅलिडेटर त्यांची साक्षांकने रोखून धरतात. मग, फोर्क-चॉइस अल्गोरिदम कार्यान्वित होताना, एका किंवा दुसऱ्या फोर्कच्या बाजूने साक्षांकने निवडकपणे फक्त पुरेशा व्हॅलिडेटर्सना प्रसिद्ध करून, ते एका किंवा दुसऱ्या फोर्कच्या बाजूने साक्षांकनांचे संचित वजन झुकवतात. हे अनिश्चित काळासाठी चालू राहू शकते, ज्यात हल्ला करणारे व्हॅलिडेटर दोन्ही फोर्कवर व्हॅलिडेटर्सचे समान विभाजन राखतात. कोणत्याही फोर्कला 2/3 सुपरमेजोरिटी आकर्षित करता येत नसल्यामुळे, नेटवर्क अंतिम होणार नाही.
+
+**बाउन्सिंग हल्ले** समान आहेत. हल्ला करणाऱ्या व्हॅलिडेटर्सकडून पुन्हा मते रोखली जातात. दोन फोर्कमध्ये समान विभाजन ठेवण्यासाठी मते प्रसिद्ध करण्याऐवजी, ते फोर्क A आणि फोर्क B दरम्यान पर्यायी चेकपॉईंट्सना न्याय देण्यासाठी योग्य क्षणी त्यांच्या मतांचा वापर करतात. दोन फोर्कमधील न्याय्यतेच्या या फ्लिप-फ्लॉपिंगमुळे कोणत्याही चेनवर अंतिम केले जाऊ शकणारे न्याय्य स्त्रोत आणि लक्ष्य चेकपॉईंट्सची जोडी तयार होण्यापासून प्रतिबंधित होते, ज्यामुळे अंतिमता थांबते.
+
+
+
+बाउन्सिंग आणि बॅलन्सिंग दोन्ही हल्ले हल्लेखोराचे नेटवर्कमधील संदेशांच्या वेळेवर अत्यंत सूक्ष्म नियंत्रण असण्यावर अवलंबून असतात, जे संभव नाही. तरीसुद्धा, प्रोटोकॉलमध्ये संरक्षण तयार केले आहे, ज्यामध्ये धीम्या संदेशांच्या तुलनेत जलद संदेशांना अतिरिक्त वजन दिले जाते. याला [प्रपोजर-वेट बूस्टिंग](https://github.com/ethereum/consensus-specs/pull/2730) म्हणून ओळखले जाते. बाउन्सिंग हल्ल्यांपासून बचाव करण्यासाठी फोर्क-चॉइस अल्गोरिदम अद्यतनित करण्यात आला जेणेकरून नवीनतम न्याय्य चेकपॉईंट [प्रत्येक इपॉकमधील स्लॉटच्या पहिल्या 1/3 दरम्यान](https://ethresear.ch/t/prevention-of-bouncing-attack-on-ffg/6114) फक्त एका पर्यायी चेनच्या चेकपॉईंटवर स्विच करू शकेल. ही अट हल्लेखोराला नंतर तैनात करण्यासाठी मते वाचवण्यापासून प्रतिबंधित करते - फोर्क चॉईस अल्गोरिदम फक्त इपॉकच्या पहिल्या 1/3 मध्ये निवडलेल्या चेकपॉईंटलाच प्राधान्य देतो, ज्या काळात बहुतेक प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सनी मतदान केलेले असते.
+
+एकत्रितपणे, हे उपाय एक अशी परिस्थिती निर्माण करतात ज्यात एक प्रामाणिक ब्लॉक प्रस्तावक स्लॉटच्या सुरुवातीनंतर लगेच आपला ब्लॉक प्रसारित करतो, नंतर ~1/3 स्लॉट (4 सेकंद) कालावधी असतो ज्यात तो नवीन ब्लॉक फोर्क-चॉइस अल्गोरिदमला दुसऱ्या चेनवर स्विच करण्यास कारणीभूत ठरू शकतो. त्याच मुदतीनंतर, धीम्या व्हॅलिडेटर्सकडून येणाऱ्या साक्षांकनांचे वजन पूर्वी आलेल्यांच्या तुलनेत कमी केले जाते. हे चेनचा हेड निश्चित करण्यासाठी जलद प्रस्तावक आणि व्हॅलिडेटर्सना जोरदारपणे अनुकूल करते आणि यशस्वी संतुलन किंवा बाऊन्सिंग हल्ल्याची शक्यता लक्षणीयरीत्या कमी करते.
+
+हे लक्षात घेण्यासारखे आहे की, प्रपोजर बूस्टिंग एकटेच फक्त “स्वस्त रिओर्ग” पासून संरक्षण करते, म्हणजेच, कमी स्टेक असलेल्या हल्लेखोराने प्रयत्न केलेले हल्ले. खरं तर, प्रपोजर-बूस्टिंग स्वतःच मोठ्या स्टेकहोल्डर्सद्वारे गेम केले जाऊ शकते. [या पोस्टचे](https://ethresear.ch/t/change-fork-choice-rule-to-mitigate-balancing-and-reorging-attacks/11127) लेखक वर्णन करतात की 7% स्टेक असलेला हल्लेखोर प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना त्यांच्या फोर्कवर तयार होण्यासाठी फसवण्यासाठी, एका प्रामाणिक ब्लॉकला रिओर्ग करण्यासाठी आपल्या मतांचा धोरणात्मकपणे कसा वापर करू शकतो. हा हल्ला आदर्श लेटेंसी परिस्थिती गृहीत धरून तयार करण्यात आला होता, जी खूपच असंभव आहे. हल्लेखोरासाठी शक्यता अजूनही खूप कमी आहेत, आणि जास्त स्टेक म्हणजे अधिक भांडवल धोक्यात आणि एक मजबूत आर्थिक निरुत्साह.
+
+[LMD नियमाला विशेषतः लक्ष्य करणारा संतुलन हल्ला](https://ethresear.ch/t/balancing-attack-lmd-edition/11853) देखील प्रस्तावित करण्यात आला होता, जो प्रस्तावक बूस्टिंग असूनही व्यवहार्य असल्याचे सुचवण्यात आले होते. एक हल्लेखोर आपल्या ब्लॉक प्रस्तावाला संदिग्ध करून आणि प्रत्येक ब्लॉक सुमारे अर्ध्या नेटवर्कवर प्रसारित करून दोन प्रतिस्पर्धी चेन सेट करतो, ज्यामुळे फोर्कमध्ये अंदाजे संतुलन साधले जाते. मग, संगनमत करणारे व्हॅलिडेटर त्यांच्या मतांमध्ये संदिग्धता निर्माण करतात, अशा वेळेस की अर्ध्या नेटवर्कला फोर्क `A` साठी त्यांची मते प्रथम मिळतात आणि दुसऱ्या अर्ध्याला फोर्क `B` साठी प्रथम मिळतात. LMD नियम प्रत्येक व्हॅलिडेटरसाठी दुसरे साक्षांकन टाकून देतो आणि फक्त पहिलेच ठेवतो, त्यामुळे अर्धे नेटवर्क `A` साठी मते पाहते आणि `B` साठी काहीच नाही, तर दुसरे अर्धे नेटवर्क `B` साठी मते पाहते आणि `A` साठी काहीच नाही. लेखक वर्णन करतात की LMD नियम प्रतिस्पर्ध्याला संतुलन हल्ला करण्यासाठी “उल्लेखनीय शक्ती” देतो.
+
+हा LMD हल्ला व्हेक्टर [फोर्क चॉईस अल्गोरिदम अद्यतनित करून](https://github.com/ethereum/consensus-specs/pull/2845) बंद करण्यात आला, जेणेकरून तो संदिग्ध व्हॅलिडेटर्सना फोर्क चॉईस विचारातून पूर्णपणे काढून टाकतो. संदिग्ध व्हॅलिडेटर्सच्या भविष्यातील प्रभावाला देखील फोर्क चॉईस अल्गोरिदमद्वारे कमी केले जाते. हे वरील संतुलन हल्ल्याला प्रतिबंधित करते आणि त्याच वेळी हिमस्खलन हल्ल्यांविरुद्ध लवचिकता राखते.
+
+[मार्च 2022 च्या पेपरमध्ये](https://arxiv.org/pdf/2203.01315.pdf) [**हिमस्खलन हल्ले**](https://ethresear.ch/t/avalanche-attack-on-proof-of-stake-ghost/11854/3) नावाच्या दुसऱ्या प्रकारच्या हल्ल्याचे वर्णन करण्यात आले होते. हिमस्खलन हल्ला करण्यासाठी, हल्लेखोराला अनेक सलग ब्लॉक प्रस्तावक नियंत्रित करणे आवश्यक आहे. प्रत्येक ब्लॉक प्रस्ताव स्लॉटमध्ये, हल्लेखोर आपला ब्लॉक रोखून धरतो, जोपर्यंत प्रामाणिक चेन रोखून धरलेल्या ब्लॉकसह समान सबट्री वजनापर्यंत पोहोचत नाही तोपर्यंत ते गोळा करत राहतो. नंतर, रोखून धरलेले ब्लॉक अशा प्रकारे प्रसिद्ध केले जातात की ते जास्तीत जास्त संदिग्धता निर्माण करतात. लेखक सुचवतात की प्रस्तावक बूस्टिंग - संतुलन आणि बाऊन्सिंग हल्ल्यांविरुद्धचे प्राथमिक संरक्षण - हिमस्खलन हल्ल्याच्या काही प्रकारांपासून संरक्षण देत नाही. तथापि, लेखकांनी हा हल्ला फक्त Ethereum च्या फोर्क-चॉइस अल्गोरिदमच्या अत्यंत आदर्श आवृत्तीवर (त्यांनी LMD शिवाय GHOST वापरला) प्रदर्शित केला.
+
+हिमस्खलन हल्ला LMD-GHOST फोर्क चॉईस अल्गोरिदमच्या LMD भागाद्वारे कमी केला जातो. LMD म्हणजे “लेटेस्ट-मेसेज-ड्रिव्हन” आणि ते प्रत्येक व्हॅलिडेटरद्वारे ठेवलेल्या एका टेबलचा संदर्भ देते ज्यामध्ये इतर व्हॅलिडेटर्सकडून प्राप्त झालेला नवीनतम संदेश असतो. ते फील्ड तेव्हाच अद्यतनित केले जाते जेव्हा नवीन संदेश एका विशिष्ट व्हॅलिडेटरसाठी टेबलमध्ये असलेल्या स्लॉटपेक्षा नंतरच्या स्लॉटमधून येतो. व्यवहारात, याचा अर्थ असा की प्रत्येक स्लॉटमध्ये, प्राप्त झालेला पहिला संदेश स्वीकारला जातो आणि कोणतेही अतिरिक्त संदेश दुर्लक्षित केले जाणारे संदिग्ध संदेश असतात. दुसऱ्या शब्दांत सांगायचे झाल्यास, सहमती क्लायंट संदिग्ध संदेशांची गणना करत नाहीत - ते प्रत्येक व्हॅलिडेटरकडून प्रथम येणारा संदेश वापरतात आणि संदिग्ध संदेश फक्त टाकून दिले जातात, ज्यामुळे हिमस्खलन हल्ले टाळले जातात.
+
+फोर्क चॉईस नियमात अनेक संभाव्य भविष्यातील अपग्रेड्स आहेत जे प्रपोजर-बूस्टद्वारे प्रदान केलेल्या सुरक्षेत भर घालू शकतात. एक म्हणजे [व्ह्यू-मर्ज](https://ethresear.ch/t/view-merge-as-a-replacement-for-proposer-boost/13739), जिथे साक्षांकनकर्ते स्लॉटच्या सुरुवातीच्या `n` सेकंद आधी फोर्क चॉईसचे त्यांचे दृश्य गोठवतात आणि प्रस्तावक नंतर नेटवर्कवर चेनचे दृश्य सिंक्रोनाइझ करण्यास मदत करतो. आणखी एक संभाव्य अपग्रेड म्हणजे [सिंगल-स्लॉट अंतिमता](https://notes.ethereum.org/@vbuterin/single_slot_finality), जे संदेशांच्या वेळेवर आधारित हल्ल्यांपासून फक्त एका स्लॉटनंतर चेनला अंतिम करून संरक्षण देते.
+
+#### अंतिमता विलंब {#finality-delay}
+
+[ज्या पेपरने](https://econcs.pku.edu.cn/wine2020/wine2020/Workshop/GTiB20_paper_8.pdf) प्रथम कमी खर्चाच्या सिंगल ब्लॉक रिओर्ग हल्ल्याचे वर्णन केले, त्याच पेपरने अंतिमता विलंब (उर्फ “लाइव्हनेस फेल्युअर”) हल्ल्याचे वर्णन केले जो हल्लेखोर इपॉक-बाउंडरी ब्लॉकचा ब्लॉक प्रस्तावक असण्यावर अवलंबून असतो. हे गंभीर आहे कारण हे इपॉक बाउंडरी ब्लॉक चेकपॉईंट बनतात जे कॅस्पर FFG चेनच्या भागांना अंतिम करण्यासाठी वापरतो. हल्लेखोर आपला ब्लॉक तोपर्यंत रोखून ठेवतो जोपर्यंत पुरेसे प्रामाणिक व्हॅलिडेटर त्यांचे FFG मते मागील इपॉक-बाउंडरी ब्लॉकच्या बाजूने सध्याच्या अंतिमता लक्ष्यासाठी वापरत नाहीत. नंतर ते आपला रोखून ठेवलेला ब्लॉक प्रसिद्ध करतात. ते त्यांच्या ब्लॉकला साक्षांकित करतात आणि उर्वरित प्रामाणिक व्हॅलिडेटर देखील करतात, ज्यामुळे वेगवेगळ्या लक्ष्य चेकपॉईंटसह फोर्क तयार होतात. जर त्यांनी योग्य वेळी हे केले, तर ते अंतिमता रोखतील कारण कोणत्याही फोर्कला 2/3 सुपरमेजोरिटी साक्षांकित करणार नाही. स्टेक जितका लहान असेल, तितकीच वेळ अचूक असणे आवश्यक आहे कारण हल्लेखोर थेट कमी साक्षांकने नियंत्रित करतो, आणि हल्लेखोराला दिलेल्या इपॉक-बाउंडरी ब्लॉकचा व्हॅलिडेटर प्रस्तावित करण्याची शक्यता कमी असते.
+
+#### लांब पल्ल्याचे हल्ले {#long-range-attacks}
+
+प्रुफ-ऑफ-स्टेक ब्लॉकचेनसाठी विशिष्ट प्रकारचा हल्ला देखील आहे, ज्यामध्ये जेनेसिस ब्लॉकमध्ये सहभागी झालेला व्हॅलिडेटर प्रामाणिक ब्लॉकचेनसोबतच ब्लॉकचेनचा एक वेगळा फोर्क राखतो, आणि अखेरीस प्रामाणिक व्हॅलिडेटर सेटला खूप नंतर एका योग्य वेळी त्यावर स्विच करण्यासाठी पटवून देतो. Ethereum वर या प्रकारचा हल्ला शक्य नाही कारण अंतिमता गॅझेटमुळे सर्व व्हॅलिडेटर नियमित अंतराने (“चेकपॉईंट”) प्रामाणिक चेनच्या स्थितीवर सहमत होतात. हे सोपे तंत्र लांब पल्ल्याच्या हल्लेखोरांना निष्प्रभ करते कारण Ethereum क्लायंट अंतिम केलेल्या ब्लॉकना रिओर्ग करणार नाहीत. नेटवर्कमध्ये सामील होणारे नवीन नोड एक विश्वसनीय अलीकडील स्थिती हॅश (“[कमकुवत व्यक्तिनिष्ठता](https://blog.ethereum.org/2014/11/25/proof-stake-learned-love-weak-subjectivity/) चेकपॉईंट”) शोधून आणि त्याचा वापर स्यूडो-जेनेसिस ब्लॉक म्हणून त्यावर तयार करण्यासाठी करतात. हे नेटवर्कमध्ये प्रवेश करणाऱ्या नवीन नोडसाठी स्वतःसाठी माहिती सत्यापित करणे सुरू करण्यापूर्वी एक 'विश्वास प्रवेशद्वार' तयार करते.
+
+#### सेवा नाकारणे {#denial-of-service}
+
+Ethereum ची PoS यंत्रणा प्रत्येक स्लॉटमध्ये ब्लॉक प्रस्तावक होण्यासाठी एकूण व्हॅलिडेटर सेटमधून एका व्हॅलिडेटरची निवड करते. हे सार्वजनिकरित्या ज्ञात फंक्शन वापरून मोजले जाऊ शकते आणि प्रतिस्पर्ध्याला त्यांच्या ब्लॉक प्रस्तावाच्या थोडे आधी पुढील ब्लॉक प्रस्तावक ओळखणे शक्य आहे. मग, हल्लेखोर ब्लॉक प्रस्तावकाला त्यांच्या सहकाऱ्यांसोबत माहितीची देवाणघेवाण करण्यापासून रोखण्यासाठी स्पॅम करू शकतो. उर्वरित नेटवर्कला असे वाटेल की ब्लॉक प्रस्तावक ऑफलाइन होता आणि स्लॉट रिकामाच जाईल. हे विशिष्ट व्हॅलिडेटर्सविरूद्ध सेन्सॉरशिपचे एक स्वरूप असू शकते, ज्यामुळे त्यांना ब्लॉकचेनमध्ये माहिती जोडण्यापासून प्रतिबंधित केले जाते. सिंगल सीक्रेट लीडर इलेक्शन (SSLE) किंवा नॉन-सिंगल सीक्रेट लीडर इलेक्शन लागू केल्याने DoS जोखीम कमी होतील कारण फक्त ब्लॉक प्रस्तावकालाच माहित असते की त्यांची निवड झाली आहे आणि ही निवड आगाऊ जाणून घेणे शक्य नाही. हे अद्याप लागू केलेले नाही, परंतु [संशोधन आणि विकासाचे](https://ethresear.ch/t/secret-non-single-leader-election/11789) एक सक्रिय क्षेत्र आहे.
+
+या सर्वांवरून हे दिसून येते की Ethereum वर लहान स्टेकसह यशस्वीरित्या हल्ला करणे खूप कठीण आहे. येथे वर्णन केलेले व्यवहार्य हल्ले एक आदर्श फोर्क-चॉइस अल्गोरिदम, असंभाव्य नेटवर्क परिस्थितींची आवश्यकता ठेवतात, किंवा हल्ला व्हेक्टर आधीच क्लायंट सॉफ्टवेअरमध्ये तुलनेने किरकोळ पॅचसह बंद केले गेले आहेत. हे, अर्थातच, वाइल्डमध्ये झिरो-डे अस्तित्वात असण्याची शक्यता नाकारत नाही, परंतु हे दर्शवते की अल्पसंख्याक-स्टेक हल्लेखोराला प्रभावी होण्यासाठी तांत्रिक योग्यता, सहमती लेयरचे ज्ञान आणि नशिबाची अत्यंत उच्च पातळी आवश्यक आहे. हल्लेखोराच्या दृष्टिकोनातून, शक्य तितका इथर जमा करणे आणि एकूण स्टेकच्या मोठ्या हिश्श्यासह सशस्त्र परत येणे हे त्यांचे सर्वोत्तम पैज असू शकते.
+
+### एकूण स्टेकच्या >= 33% वापरणारे हल्लेखोर {#attackers-with-33-stake}
+
+या लेखात पूर्वी नमूद केलेले सर्व हल्ले यशस्वी होण्याची शक्यता अधिक असते जेव्हा हल्लेखोराकडे मत देण्यासाठी अधिक स्टेक केलेला इथर असतो, आणि प्रत्येक स्लॉटमध्ये ब्लॉक प्रस्तावित करण्यासाठी निवडले जाणारे अधिक व्हॅलिडेटर असतात. एक दुर्भावनापूर्ण व्हॅलिडेटर म्हणून शक्य तितका जास्त स्टेक केलेला इथर नियंत्रित करण्याचे ध्येय ठेवू शकतो.
+
+स्टेक केलेल्या इथरपैकी 33% हे हल्लेखोरासाठी एक बेंचमार्क आहे कारण या रकमेपेक्षा जास्त काहीही असल्यास, त्यांच्याकडे इतर व्हॅलिडेटर्सच्या कृतींवर बारीक नियंत्रण न ठेवता चेनला अंतिम होण्यापासून रोखण्याची क्षमता असते. ते फक्त सर्व एकत्र गायब होऊ शकतात. जर स्टेक केलेल्या इथरपैकी 1/3 किंवा अधिक इथर दुर्भावनापूर्णपणे साक्षांकित करत असेल किंवा साक्षांकन करण्यात अयशस्वी होत असेल, तर 2/3 सुपरमेजोरिटी अस्तित्वात असू शकत नाही आणि चेन अंतिम होऊ शकत नाही. याविरूद्धचे संरक्षण म्हणजे निष्क्रियता गळती. निष्क्रियता गळती त्या व्हॅलिडेटर्सना ओळखते जे साक्षांकन करण्यात अयशस्वी होत आहेत किंवा बहुमताच्या विरुद्ध साक्षांकन करत आहेत. या साक्षांकन न करणाऱ्या व्हॅलिडेटर्सच्या मालकीचा स्टेक केलेला इथर हळूहळू कमी होत जातो जोपर्यंत ते एकत्रितपणे एकूणच्या 1/3 पेक्षा कमी प्रतिनिधित्व करत नाहीत, जेणेकरून चेन पुन्हा अंतिम होऊ शकेल.
+
+निष्क्रियता गळतीचा उद्देश चेनला पुन्हा अंतिम करणे हा आहे. तथापि, हल्लेखोर आपल्या स्टेक केलेल्या इथरचा एक भाग देखील गमावतो. एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी 33% चे प्रतिनिधित्व करणाऱ्या व्हॅलिडेटर्समधील सततची निष्क्रियता खूप महागडी असते जरी व्हॅलिडेटर्स स्लॅश केले जात नसले तरी.
+
+Ethereum नेटवर्क असिंक्रोनस आहे (म्हणजे, संदेश पाठवणे आणि प्राप्त होणे यामध्ये विलंब होतो) असे गृहीत धरल्यास, एकूण स्टेकच्या 34% नियंत्रित करणारा हल्लेखोर दुहेरी अंतिमता घडवू शकतो. हे असे आहे कारण हल्लेखोर जेव्हा ब्लॉक उत्पादक म्हणून निवडला जातो तेव्हा तो संदिग्धता निर्माण करू शकतो, आणि नंतर आपल्या सर्व व्हॅलिडेटर्ससह दुहेरी मतदान करू शकतो. यामुळे अशी परिस्थिती निर्माण होते जिथे ब्लॉकचेनचा एक फोर्क अस्तित्वात येतो, ज्यातील प्रत्येकासाठी स्टेक केलेल्या इथरपैकी 34% मतदान करतात. प्रत्येक फोर्कला फक्त उर्वरित व्हॅलिडेटर्सपैकी 50% मते त्याच्या बाजूने मिळणे आवश्यक आहे जेणेकरून दोन्ही फोर्कला सुपरमेजोरिटीचा पाठिंबा मिळेल, अशा परिस्थितीत दोन्ही चेन अंतिम होऊ शकतात (कारण हल्लेखोरांच्या व्हॅलिडेटर्सपैकी 34% + उर्वरित 66% पैकी अर्धे = प्रत्येक फोर्कवर 67%). स्पर्धक ब्लॉक प्रत्येकी सुमारे 50% प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना प्राप्त होणे आवश्यक आहे, त्यामुळे हा हल्ला तेव्हाच व्यवहार्य आहे जेव्हा हल्लेखोराचे नेटवर्कवर प्रसारित होणाऱ्या संदेशांच्या वेळेवर काही प्रमाणात नियंत्रण असते जेणेकरून ते अर्ध्या प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना प्रत्येक चेनवर ढकलू शकतील. हल्लेखोर ही दुहेरी अंतिमता साध्य करण्यासाठी आपला संपूर्ण स्टेक (आजच्या व्हॅलिडेटर सेटसह ~10 दशलक्ष इथरपैकी 34%) नष्ट करेल कारण त्याचे 34% व्हॅलिडेटर एकाच वेळी दुहेरी-मतदान करतील - हा जास्तीत जास्त सहसंबंध दंडासह एक स्लॅश करण्यायोग्य गुन्हा आहे. या हल्ल्याविरूद्धचे संरक्षण म्हणजे एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी 34% नष्ट करण्याची मोठी किंमत. या हल्ल्यातून सावरण्यासाठी Ethereum समुदायाला “आउट-ऑफ-बँड” समन्वय साधावा लागेल आणि एका किंवा दुसऱ्या फोर्कचे अनुसरण करण्यास आणि दुसऱ्याकडे दुर्लक्ष करण्यास सहमती द्यावी लागेल.
+
+### एकूण स्टेकच्या ~50% वापरणारे हल्लेखोर {#attackers-with-50-stake}
+
+स्टेक केलेल्या इथरच्या 50% वर, व्हॅलिडेटर्सचा एक खोडकर गट सैद्धांतिकदृष्ट्या चेनला दोन समान आकाराच्या फोर्कमध्ये विभाजित करू शकतो आणि नंतर प्रामाणिक व्हॅलिडेटर सेटच्या विरुद्ध मतदान करण्यासाठी आपला संपूर्ण 50% स्टेक वापरू शकतो, ज्यामुळे दोन फोर्क कायम राहतात आणि अंतिमता प्रतिबंधित होते. दोन्ही फोर्कवरील निष्क्रियता गळतीमुळे अखेरीस दोन्ही चेन अंतिम होतील. या टप्प्यावर, एकमेव पर्याय म्हणजे सामाजिक पुनर्प्राप्तीवर अवलंबून राहणे.
+
+हे खूपच असंभाव्य आहे की व्हॅलिडेटर्सचा एक प्रतिकूल गट प्रामाणिक व्हॅलिडेटर संख्या, नेटवर्क लेटन्सी इत्यादींमधील बदलांमुळे एकूण स्टेकच्या अचूक 50% नियंत्रित करू शकेल - असा हल्ला चढवण्याची प्रचंड किंमत आणि यशाची कमी शक्यता ही एका तर्कसंगत हल्लेखोरासाठी एक मजबूत निरुत्साह आहे, विशेषतः जेव्हा _50% पेक्षा जास्त_ मिळवण्यासाठी थोडी अतिरिक्त गुंतवणूक खूप अधिक शक्ती अनलॉक करते.
+
+एकूण स्टेकच्या >50% वर हल्लेखोर फोर्क चॉईस अल्गोरिदमवर वर्चस्व गाजवू शकतो. या प्रकरणात, हल्लेखोर बहुमताने साक्षांकन करण्यास सक्षम असेल, ज्यामुळे त्यांना प्रामाणिक क्लायंटला फसवण्याची गरज न भासता लहान रिओर्ग करण्याचे पुरेसे नियंत्रण मिळेल. प्रामाणिक व्हॅलिडेटर त्याचे अनुसरण करतील कारण त्यांच्या फोर्क चॉईस अल्गोरिदमला देखील हल्लेखोराची आवडती चेन सर्वात वजनदार म्हणून दिसेल, त्यामुळे चेन अंतिम होऊ शकेल. हे हल्लेखोराला काही व्यवहारांना सेन्सॉर करण्यास, लहान-श्रेणीचे रिओर्ग करण्यास आणि त्यांच्या बाजूने ब्लॉक पुन्हा क्रमित करून जास्तीत जास्त MEV काढण्यास सक्षम करते. याविरूद्धचे संरक्षण म्हणजे बहुसंख्य स्टेकची प्रचंड किंमत (सध्या फक्त $19 अब्ज USD पेक्षा कमी) जी हल्लेखोराद्वारे धोक्यात आणली जाते कारण सामाजिक लेयर हस्तक्षेप करण्याची आणि एक प्रामाणिक अल्पसंख्याक फोर्क स्वीकारण्याची शक्यता आहे, ज्यामुळे हल्लेखोराच्या स्टेकचे मूल्य नाटकीयरीत्या कमी होते.
+
+### एकूण स्टेकच्या >=66% वापरणारे हल्लेखोर {#attackers-with-66-stake}
+
+एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी 66% किंवा अधिक असलेला हल्लेखोर कोणत्याही प्रामाणिक व्हॅलिडेटरला जबरदस्ती न करता आपली पसंतीची चेन अंतिम करू शकतो. हल्लेखोर फक्त आपल्या पसंतीच्या फोर्कसाठी मतदान करू शकतो आणि नंतर तो अंतिम करू शकतो, फक्त कारण ते एका अप्रामाणिक सुपरमेजोरिटीने मतदान करू शकतात. सुपरमेजोरिटी स्टेकहोल्डर म्हणून, हल्लेखोर नेहमीच अंतिम केलेल्या ब्लॉकच्या सामग्रीवर नियंत्रण ठेवेल, खर्च करण्याची, रिवाइंड करण्याची आणि पुन्हा खर्च करण्याची, काही व्यवहार सेन्सॉर करण्याची आणि इच्छेनुसार चेन रिओर्ग करण्याची शक्ती असेल. 51% ऐवजी 66% नियंत्रित करण्यासाठी अतिरिक्त इथर खरेदी करून, हल्लेखोर प्रभावीपणे एक्स पोस्ट रिओर्ग आणि अंतिमता रिव्हर्जन करण्याची क्षमता विकत घेत आहे (म्हणजे, भविष्य नियंत्रित करण्याबरोबरच भूतकाळ बदलणे). येथे एकमेव वास्तविक संरक्षण म्हणजे एकूण स्टेक केलेल्या इथरपैकी 66% ची प्रचंड किंमत, आणि पर्यायी फोर्कच्या अवलंबनावर समन्वय साधण्यासाठी सामाजिक लेयरवर अवलंबून राहण्याचा पर्याय. आपण याबद्दल पुढील विभागात अधिक तपशीलवार शोध घेऊ शकतो.
+
+## लोक: संरक्षणाची शेवटची ओळ {#people-the-last-line-of-defense}
+
+जर अप्रामाणिक व्हॅलिडेटर चेनची आपली पसंतीची आवृत्ती अंतिम करण्यात यशस्वी झाले, तर Ethereum समुदाय एका कठीण परिस्थितीत सापडतो. कॅनॉनिकल चेनमध्ये तिच्या इतिहासात एक अप्रामाणिक भाग समाविष्ट असतो, तर प्रामाणिक व्हॅलिडेटर पर्यायी (प्रामाणिक) चेनला साक्षांकित केल्याबद्दल शिक्षा भोगू शकतात. लक्षात घ्या की अंतिम परंतु चुकीची चेन बहुसंख्य क्लायंटमधील बगमुळे देखील उद्भवू शकते. शेवटी, अंतिम उपाय म्हणजे परिस्थितीचे निराकरण करण्यासाठी सामाजिक लेयर - लेयर 0 - वर अवलंबून राहणे.
+
+Ethereum च्या PoS सहमतीची एक ताकद म्हणजे [संरक्षणात्मक धोरणांची एक श्रेणी](https://youtu.be/1m12zgJ42dI?t=1712) आहे जी समुदाय हल्ल्याच्या वेळी वापरू शकतो. किमान प्रतिसाद म्हणजे हल्लेखोरांच्या व्हॅलिडेटर्सना कोणत्याही अतिरिक्त दंडाशिवाय नेटवर्कमधून जबरदस्तीने बाहेर काढणे. नेटवर्कमध्ये पुन्हा प्रवेश करण्यासाठी हल्लेखोराला एका सक्रियण रांगेत सामील व्हावे लागेल जे व्हॅलिडेटर सेट हळूहळू वाढेल याची खात्री करते. उदाहरणार्थ, स्टेक केलेल्या इथरची रक्कम दुप्पट करण्यासाठी पुरेसे व्हॅलिडेटर जोडण्यासाठी सुमारे 200 दिवस लागतात, ज्यामुळे हल्लेखोर दुसरा 51% हल्ला करण्याचा प्रयत्न करण्यापूर्वी प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना 200 दिवस मिळतात. तथापि, समुदाय हल्लेखोराला अधिक कठोर शिक्षा देण्याचा निर्णय घेऊ शकतो, जसे की मागील रिवॉर्ड रद्द करणे किंवा त्यांच्या स्टेक केलेल्या भांडवलाचा काही भाग (100% पर्यंत) जाळणे.
+
+हल्लेखोरावर कोणताही दंड लावला तरी, समुदायाला एकत्र ठरवावे लागेल की अप्रामाणिक चेन, जरी Ethereum क्लायंटमध्ये कोड केलेल्या फोर्क चॉईस अल्गोरिदमद्वारे पसंत केली गेली असली तरी, प्रत्यक्षात अवैध आहे आणि समुदायाने त्याऐवजी प्रामाणिक चेनवर तयार केले पाहिजे. प्रामाणिक व्हॅलिडेटर Ethereum ब्लॉकचेनच्या समुदाय-स्वीकृत फोर्कवर तयार करण्यास एकत्रितपणे सहमत होऊ शकतात, जो उदाहरणार्थ, हल्ला सुरू होण्यापूर्वी कॅनॉनिकल चेनमधुन फोर्क झाला असेल किंवा हल्लेखोरांचे व्हॅलिडेटर जबरदस्तीने काढून टाकले गेले असतील. प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना या चेनवर तयार करण्यासाठी प्रोत्साहन दिले जाईल कारण ते हल्लेखोराच्या चेनला (योग्यरित्या) साक्षांकित करण्यात अयशस्वी झाल्याबद्दल त्यांच्यावर लागू होणारे दंड टाळतील. Ethereum वर तयार केलेले एक्सचेंज, ऑन-रॅम्प आणि ॲप्लिकेशन्स बहुधा प्रामाणिक चेनवर असणे पसंत करतील आणि प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सचे अनुसरण करून प्रामाणिक ब्लॉकचेनवर जातील.
+
+तथापि, हे एक मोठे शासन आव्हान असेल. काही वापरकर्ते आणि व्हॅलिडेटर निःसंशयपणे प्रामाणिक चेनवर परत जाण्यामुळे तोट्यात येतील, हल्ल्यानंतर व्हॅलिडेट केलेल्या ब्लॉकमधील व्यवहार संभाव्यतः परत घेतले जाऊ शकतात, ज्यामुळे ॲप्लिकेशन लेयरमध्ये व्यत्यय येईल, आणि हे काही वापरकर्त्यांच्या नैतिकतेला कमी लेखते जे “कोड हाच कायदा आहे” असे मानतात. एक्सचेंज आणि ॲप्लिकेशन्सनी बहुधा ऑफचेन क्रिया ऑनचेन व्यवहारांशी जोडलेल्या असतील ज्या आता परत घेतल्या जाऊ शकतात, ज्यामुळे मागे घेणे आणि पुनरावृत्तीची एक मालिका सुरू होईल जी निष्पक्षपणे सोडवणे कठीण असेल, विशेषतः जर गैर-मिळवलेले नफे मिसळले गेले असतील, DeFi मध्ये किंवा इतर डेरिव्हेटिव्हमध्ये जमा केले गेले असतील ज्यांचे प्रामाणिक वापरकर्त्यांवर दुय्यम परिणाम होतील. निःसंशयपणे काही वापरकर्त्यांनी, कदाचित संस्थात्मक वापरकर्त्यांनी देखील, धूर्तपणामुळे किंवा योगायोगाने अप्रामाणिक चेनमधून आधीच फायदा मिळवला असेल, आणि आपले नफे संरक्षित करण्यासाठी फोर्कला विरोध करू शकतात. >51% हल्ल्यांना सामुदायिक प्रतिसादाची तालीम करण्याच्या मागण्या झाल्या आहेत जेणेकरून एक समंजस समन्वित निवारण त्वरीत कार्यान्वित करता येईल. ethresear.ch वर विटालिकची काही उपयुक्त चर्चा [येथे](https://ethresear.ch/t/timeliness-detectors-and-51-attack-recovery-in-blockchains/6925) आणि [येथे](https://ethresear.ch/t/responding-to-51-attacks-in-casper-ffg/6363) आणि ट्विटरवर [येथे](https://twitter.com/skylar_eth/status/1551798684727508992?s=20&t=oHZ1xv8QZdOgAXhxZKtHEw) आहे. समन्वित सामाजिक प्रतिसादाचा उद्देश हल्लेखोराला शिक्षा देण्यामध्ये आणि इतर वापरकर्त्यांवरील परिणाम कमी करण्यामध्ये अत्यंत लक्ष्यित आणि विशिष्ट असणे पाहिजे.
+
+शासन हा आधीच एक गुंतागुंतीचा विषय आहे. एका अप्रामाणिक अंतिम करणाऱ्या चेनला लेयर-0 आपत्कालीन प्रतिसाद व्यवस्थापित करणे Ethereum समुदायासाठी निःसंशयपणे आव्हानात्मक असेल, परंतु हे Ethereum च्या इतिहासात [घडले आहे](/ethereum-forks/#dao-fork-summary) - [दोनदा](/ethereum-forks/#tangerine-whistle)).
+
+तरीही, अंतिम उपाय मीटस्पेसमध्ये असण्यात काहीतरी समाधानकारक आहे. शेवटी, आपल्यावर या अभूतपूर्व तंत्रज्ञानाचा ढिगारा असूनही, जर सर्वात वाईट कधी घडले तर खऱ्या लोकांना त्यातून मार्ग काढण्यासाठी समन्वय साधावा लागेल.
+
+## सारांश {#summary}
+
+या पृष्ठाने हल्लेखोर Ethereum च्या प्रुफ-ऑफ-स्टेक सहमती प्रोटोकॉलचा गैरफायदा घेण्याचा प्रयत्न कसे करू शकतात याच्या काही मार्गांचा शोध घेतला. एकूण स्टेक केलेल्या इथरच्या वाढत्या प्रमाणासह हल्लेखोरांसाठी रिओर्ग आणि अंतिमता विलंब शोधण्यात आले. एकंदरीत, एका श्रीमंत हल्लेखोराला यशाची अधिक संधी असते कारण त्याचा स्टेक मतदानाच्या शक्तीत रूपांतरित होतो ज्याचा वापर तो भविष्यातील ब्लॉकच्या सामग्रीवर प्रभाव टाकण्यासाठी करू शकतो. स्टेक केलेल्या इथरच्या विशिष्ट मर्यादेच्या रकमेवर, हल्लेखोराची शक्ती वाढते:
+
+33%: अंतिमता विलंब
+
+34%: अंतिमता विलंब, दुहेरी अंतिमता
+
+51%: अंतिमता विलंब, दुहेरी अंतिमता, सेन्सॉरशिप, ब्लॉकचेनच्या भविष्यावर नियंत्रण
+
+66%: अंतिमता विलंब, दुहेरी अंतिमता, सेन्सॉरशिप, ब्लॉकचेनच्या भविष्य आणि भूतकाळावर नियंत्रण
+
+अनेक अधिक अत्याधुनिक हल्ले देखील आहेत ज्यांना कमी प्रमाणात स्टेक केलेला इथर आवश्यक असतो परंतु प्रामाणिक व्हॅलिडेटर सेटला त्यांच्या बाजूने वळवण्यासाठी संदेशांच्या वेळेवर अत्यंत अत्याधुनिक हल्लेखोराचे सूक्ष्म नियंत्रण असण्यावर अवलंबून असतात.
+
+एकंदरीत, या संभाव्य हल्ला व्हेक्टर असूनही यशस्वी हल्ल्याचा धोका कमी आहे, निश्चितपणे प्रुफ-ऑफ-वर्कच्या समकक्षांपेक्षा कमी. हे असे आहे कारण प्रामाणिक व्हॅलिडेटर्सना त्यांच्या मतदानाच्या शक्तीने दडपून टाकण्याचा प्रयत्न करणाऱ्या हल्लेखोराद्वारे धोक्यात आणलेल्या स्टेक केलेल्या इथरची प्रचंड किंमत आहे. अंगभूत “गाजर आणि काठी” प्रोत्साहन लेयर बहुतेक गैरवर्तनांपासून संरक्षण करते, विशेषतः कमी-स्टेक हल्लेखोरांसाठी. अधिक सूक्ष्म बाऊन्सिंग आणि बॅलन्सिंग हल्ले यशस्वी होण्याची शक्यता कमी आहे कारण वास्तविक नेटवर्क परिस्थितीमुळे व्हॅलिडेटर्सच्या विशिष्ट उपसमूहांना संदेश वितरणाचे सूक्ष्म नियंत्रण साधणे खूप कठीण होते, आणि क्लायंट टीम्सनी ज्ञात बाऊन्सिंग, बॅलन्सिंग आणि हिमस्खलन हल्ला व्हेक्टर सोप्या पॅचसह त्वरीत बंद केले आहेत.
+
+34%, 51% किंवा 66% हल्ल्यांना निराकरण करण्यासाठी बहुधा आउट-ऑफ-बँड सामाजिक समन्वयाची आवश्यकता असेल. हे समुदायासाठी वेदनादायक असेल, तरीही समुदायाची आउट-ऑफ-बँड प्रतिसाद देण्याची क्षमता हल्लेखोरासाठी एक मजबूत निरुत्साह आहे. Ethereum सामाजिक लेयर हा अंतिम आधारस्तंभ आहे - एक तांत्रिकदृष्ट्या यशस्वी हल्ला देखील समुदायाने एक प्रामाणिक फोर्क स्वीकारण्यास सहमती दिल्यास निष्प्रभ होऊ शकतो. हल्लेखोर आणि Ethereum समुदाय यांच्यात एक शर्यत असेल - 66% हल्ल्यावर खर्च केलेले अब्जावधी डॉलर्स बहुधा एका यशस्वी सामाजिक समन्वय हल्ल्याद्वारे नष्ट होतील जर तो पुरेसा त्वरीत दिला गेला, ज्यामुळे हल्लेखोराकडे Ethereum समुदायाने दुर्लक्षित केलेल्या ज्ञात अप्रामाणिक चेनवर इलिक्विड स्टेक केलेल्या इथरचे मोठे ओझे राहील. हल्लेखोरासाठी हे फायदेशीर ठरण्याची शक्यता इतकी कमी आहे की ती एक प्रभावी प्रतिबंधक आहे. म्हणूनच घट्ट संरेखित मूल्यांसह एकसंध सामाजिक लेयर राखण्यात गुंतवणूक करणे इतके महत्त्वाचे आहे.
+
+## अधिक वाचन {#further-reading}
+
+- [या पृष्ठाची अधिक तपशीलवार आवृत्ती](https://mirror.xyz/jmcook.eth/YqHargbVWVNRQqQpVpzrqEQ8IqwNUJDIpwRP7SS5FXs)
+- [सेटलमेंट अंतिमता वर विटालिक](https://blog.ethereum.org/2016/05/09/on-settlement-finality/)
+- [LMD GHOST पेपर](https://arxiv.org/abs/2003.03052)
+- [Casper-FFG पेपर](https://arxiv.org/abs/1710.09437)
+- [Gasper पेपर](https://arxiv.org/pdf/2003.03052.pdf)
+- [प्रस्तावक वजन बूस्टिंग सहमती वैशिष्ट्ये](https://github.com/ethereum/consensus-specs/pull/2730)
+- [ethresear.ch वर बाऊन्सिंग हल्ले](https://ethresear.ch/t/prevention-of-bouncing-attack-on-ffg/6114)
+- [SSLE संशोधन](https://ethresear.ch/t/secret-non-single-leader-election/11789)
From 6852d7b886577254478730aecd6742168667247e Mon Sep 17 00:00:00 2001
From: Joshua <62268199+minimalsm@users.noreply.github.com>
Date: Sun, 15 Feb 2026 17:09:57 +0000
Subject: [PATCH 2/2] fix(i18n): correct brand names and broken link in mr
translations
- Fix missing opening bracket in desci video link
- Restore Solidity, Hardhat, Alchemy, Moralis brand names from transliterated Devanagari
---
public/content/translations/mr/desci/index.md | 2 +-
.../translations/mr/developers/docs/apis/json-rpc/index.md | 4 ++--
.../content/translations/mr/developers/docs/bridges/index.md | 4 ++--
3 files changed, 5 insertions(+), 5 deletions(-)
diff --git a/public/content/translations/mr/desci/index.md b/public/content/translations/mr/desci/index.md
index b5edbaec21c..6a929122fe5 100644
--- a/public/content/translations/mr/desci/index.md
+++ b/public/content/translations/mr/desci/index.md
@@ -133,7 +133,7 @@ Web3 पॅटर्नचा वापर करून वैज्ञानि
- [विकेंद्रित विज्ञान म्हणजे काय?](https://www.youtube.com/watch?v=-DeMklVWNdA)
- [दीर्घायुष्य संशोधन आणि क्रिप्टोच्या छेदनबिंदूबद्दल विटालिक बुटेरिन आणि वैज्ञानिक ऑब्रे डी ग्रे यांच्यातील संभाषण](https://www.youtube.com/watch?v=x9TSJK1widA)
-- वैज्ञानिक प्रकाशन व्यवस्था कोलमडली आहे. Web3 ते दुरुस्त करू शकते का?](https://www.youtube.com/watch?v=WkvzYgCvWj8)
+- [वैज्ञानिक प्रकाशन व्यवस्था कोलमडली आहे. Web3 ते दुरुस्त करू शकते का?](https://www.youtube.com/watch?v=WkvzYgCvWj8)
- [Juan Benet - DeSci, स्वतंत्र लॅब्स, आणि मोठ्या प्रमाणातील डेटा सायन्स](https://www.youtube.com/watch?v=zkXM9H90g_E)
- [Sebastian Brunemeier - DeSci बायोमेडिकल संशोधन आणि व्हेंचर कॅपिटलमध्ये कसे परिवर्तन घडवू शकते](https://www.youtube.com/watch?v=qB4Tc3FcVbM)
- [Paige Donner - Web3 आणि ब्लॉकचेनसह ओपन सायन्सची टूलिंग](https://www.youtube.com/watch?v=nC-2QWQ-lgw&t=17s)
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/json-rpc/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/json-rpc/index.md
index 8cd7097ef83..2995e785ec2 100644
--- a/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/json-rpc/index.md
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/apis/json-rpc/index.md
@@ -1070,7 +1070,7 @@ curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sendRawTransaction","params"
- `gas`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) व्यवहार अंमलबजावणीसाठी प्रदान केलेल्या गॅसचा पूर्णांक. eth_call शून्य गॅस वापरतो, परंतु काही अंमलबजावणीसाठी या पॅरामीटरची आवश्यकता असू शकते.
- `gasPrice`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) प्रत्येक भरलेल्या गॅससाठी वापरल्या जाणार्या gasPrice चा पूर्णांक.
- `value`: `क्वांटिटी` - (पर्यायी) या व्यवहारासह पाठवलेल्या व्हॅल्यूचा पूर्णांक.
-- `input`: `डेटा` - (पर्यायी) पद्धतीच्या स्वाक्षरीचा हॅश आणि एन्कोड केलेले पॅरामीटर्स. तपशीलांसाठी सॉलिडिटी डॉक्युमेंटेशनमधील [Ethereum Contract ABI](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html) पहा.
+- `input`: `डेटा` - (पर्यायी) पद्धतीच्या स्वाक्षरीचा हॅश आणि एन्कोड केलेले पॅरामीटर्स. तपशीलांसाठी Solidity डॉक्युमेंटेशनमधील [Ethereum Contract ABI](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html) पहा.
2. `क्वांटिटी|टॅग` - पूर्णांक ब्लॉक नंबर, किंवा स्ट्रिंग `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` किंवा `"finalized"`, [ब्लॉक पॅरामीटर](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter) पहा.
@@ -1791,7 +1791,7 @@ web3.fromWei("0x1639e49bba16280000", "ether")
// "410"
```
-आता आमच्या खाजगी डेव्हलपमेंट चेनवर काही इथर आहे, तर आम्ही कॉन्ट्रॅक्ट डिप्लॉय करू शकतो. पहिली पायरी म्हणजे Multiply7 कॉन्ट्रॅक्टला बाईट कोडमध्ये कंपाईल करणे जो EVM ला पाठवला जाऊ शकतो. solc, सॉलिडिटी कंपायलर, इन्स्टॉल करण्यासाठी, [सॉलिडिटी डॉक्युमेंटेशन](https://docs.soliditylang.org/en/latest/installing-solidity.html) चे अनुसरण करा. ([आमच्या उदाहरणासाठी वापरलेल्या कंपायलरच्या आवृत्तीशी](https://github.com/ethereum/solidity/releases/tag/v0.4.20) जुळण्यासाठी तुम्ही जुनी `solc` रीलिझ वापरू शकता.)
+आता आमच्या खाजगी डेव्हलपमेंट चेनवर काही इथर आहे, तर आम्ही कॉन्ट्रॅक्ट डिप्लॉय करू शकतो. पहिली पायरी म्हणजे Multiply7 कॉन्ट्रॅक्टला बाईट कोडमध्ये कंपाईल करणे जो EVM ला पाठवला जाऊ शकतो. solc, Solidity कंपायलर, इन्स्टॉल करण्यासाठी, [Solidity डॉक्युमेंटेशन](https://docs.soliditylang.org/en/latest/installing-solidity.html) चे अनुसरण करा. ([आमच्या उदाहरणासाठी वापरलेल्या कंपायलरच्या आवृत्तीशी](https://github.com/ethereum/solidity/releases/tag/v0.4.20) जुळण्यासाठी तुम्ही जुनी `solc` रीलिझ वापरू शकता.)
पुढची पायरी म्हणजे Multiply7 कॉन्ट्रॅक्टला बाइट कोडमध्ये कंपाईल करणे, जे EVM ला पाठवले जाऊ शकते.
diff --git a/public/content/translations/mr/developers/docs/bridges/index.md b/public/content/translations/mr/developers/docs/bridges/index.md
index d049759b09f..9f4d5a47ecf 100644
--- a/public/content/translations/mr/developers/docs/bridges/index.md
+++ b/public/content/translations/mr/developers/docs/bridges/index.md
@@ -103,13 +103,13 @@ L1 ब्लॉकचेन आणि L2 [स्केलिंग](/developers/
### एकाधिक चेनवर dapp तैनात करणे {#deploying-a-dapp-on-multiple-chains}
-एकाधिक चेनवर dapp तैनात करण्यासाठी, डेव्हलपर [अल्केमी](https://www.alchemy.com/), [हार्डहॅट](https://hardhat.org/), [मोरॅलिस](https://moralis.io/) इत्यादींसारख्या डेव्हलपमेंट प्लॅटफॉर्मचा वापर करू शकतात. सामान्यतः, हे प्लॅटफॉर्म कंपोजेबल प्लगइन्ससह येतात जे dapps ला क्रॉस-चेन जाण्यास सक्षम करू शकतात. उदाहरणार्थ, डेव्हलपर [हार्डहॅट-डिप्लॉय प्लगइन](https://github.com/wighawag/hardhat-deploy) द्वारे ऑफर केलेल्या डिटरमिनिस्टिक डिप्लॉयमेंट प्रॉक्सीचा वापर करू शकतात.
+एकाधिक चेनवर dapp तैनात करण्यासाठी, डेव्हलपर [Alchemy](https://www.alchemy.com/), [Hardhat](https://hardhat.org/), [Moralis](https://moralis.io/) इत्यादींसारख्या डेव्हलपमेंट प्लॅटफॉर्मचा वापर करू शकतात. सामान्यतः, हे प्लॅटफॉर्म कंपोजेबल प्लगइन्ससह येतात जे dapps ला क्रॉस-चेन जाण्यास सक्षम करू शकतात. उदाहरणार्थ, डेव्हलपर [hardhat-deploy प्लगइन](https://github.com/wighawag/hardhat-deploy) द्वारे ऑफर केलेल्या डिटरमिनिस्टिक डिप्लॉयमेंट प्रॉक्सीचा वापर करू शकतात.
#### उदाहरणे:
- [क्रॉस-चेन dapps कसे तयार करावे](https://moralis.io/how-to-build-cross-chain-dapps/)
- [क्रॉस-चेन NFT मार्केटप्लेस तयार करणे](https://youtu.be/WZWCzsB1xUE)
-- [मोरॅलिस: क्रॉस-चेन NFT dapps तयार करणे](https://www.youtube.com/watch?v=ehv70kE1QYo)
+- [Moralis: क्रॉस-चेन NFT dapps तयार करणे](https://www.youtube.com/watch?v=ehv70kE1QYo)
### चेनवर कॉन्ट्रॅक्टच्या क्रियाकलापांचे निरीक्षण करणे {#monitoring-contract-activity-across-chains}