Nani anaweza kushiriki?
+ Mtu yeyote mwenye umri wa zaidi ya miaka 18, mzungumzaji asilia wa angalau lugha moja isiyo ya Kiingereza na anayekimudu Kiingereza. +Je, ninahitaji kuwa mtafsiri?
+ Hapana. Unahitaji tu kuwa na lugha mbili na kupendekeza tafsiri za kibinadamu (kutumia tafsiri ya mashine ni marufuku!) kwa kadri ya uwezo wako, uzoefu wa kitaalamu hauhitajiki. +Ninahitaji kutumia muda kiasi gani?
+ Muda wowote unaotaka. Kiwango cha chini cha kustahiki zawadi ni maneno 1,000 yaliyotafsiriwa, ambacho kinapaswa kuchukua takriban saa 2 kukamilisha, huku kushindania zawadi za juu kutahitaji kujitolea kwa muda mwingi zaidi. +Je, ninahitaji kuifahamu Ethereum?
+ Hapana. Ingawa kuifahamu Ethereum kunaweza kusaidia katika uzalishaji na ubora wako, Translatathon pia ni fursa ya kujifunza, na kila mtu anakaribishwa kujiunga na kujifunza zaidi kuhusu Ethereum huku akishiriki. +`nonce``
+
+`` - _Lebo ya ufunguzi, ambayo ina kijisehemu cha msimbo_
+
+nonce - _Maandishi yasiyoweza kutafsiriwa_
+
+`` - _Lebo ya kufunga_
+
+
+
+Maandishi chanzo pia yana lebo fupishi, ambazo zina nambari tu, ikimaanisha kuwa kazi yake haionekani wazi mara moja. Unaweza kuelekeza juu ya lebo hizi ili kuona hasa kazi gani zinafanya.
+
+Katika mfano ulio hapa chini, unaweza kuona kuwa kuelea juu ya lebo ya `<0>` huonyesha kuwa inawakilisha `` na ina kijisehemu cha msimbo, kwa hivyo maudhui yaliyo ndani ya lebo hizi hayapaswi kutafsiriwa.
+
+
+
+## Fomu fupi dhidi ya ndefu/vifupisho {#short-vs-full-forms}
+
+Kuna vifupisho vingi vinavyotumika kwenye tovuti, k.m., mfumo mtawanyo wa kimamlaka, NFT, DAO, DeFi, n.k. Vifupisho hivi hutumiwa sana katika lugha ya Kiingereza na wageni wengi kwenye tovuti wanavifahamu.
+
+Kwa kuwa kwa kawaida hazina tafsiri zilizoanzishwa katika lugha zingine, njia bora ya kushughulikia maneno haya na sawa ni kutoa tafsiri ya maelezo ya fomu kamili, na kuongeza ufupisho wa Kiingereza kwenye mabano.
+
+Usitafsiri vifupisho hivi, kwa kuwa watu wengi hawangevifahamu, na matoleo yaliyotanabaishwa hayatakuwa na maana kwa wageni wengi.
+
+Mfano wa jinsi ya kutafsiri mfumo mtawanyo wa kimamlaka:
+
+- Mifumo iliyotawanywa (mfumo mtawanyo wa kimamlaka) → _Fomu kamili iliyotafsiriwa (kifupisho cha Kiingereza kwenye mabano)_
+
+## Istilahi zisizo na tafsiri zilizozoeleka {#terms-without-established-translations}
+
+Baadhi ya istilahi huenda zisiwe na tafsiri zilizozoeleka katika lugha zingine, na zinajulikana sana kwa istilahi asilia ya Kiingereza. Istilahi kama hizo hujumuisha dhana mpya zaidi, kama vile uthibitisho-wa-kazi, uthibitisho-wa-usalama, Mnyororo Kioleza, kusimamisha, n.k.
+
+Ingawa kutafsiri maneno haya kunaweza kusikika kuwa si ya kawaida, kwa kuwa toleo la Kiingereza linatumiwa sana katika lugha nyingine pia, inashauriwa sana zitafsiliwe.
+
+Unapozitafsiri, jisikie huru kuwa mbunifu, tumia tafsiri zenye maelezo, au zafsiri kihalisi tu.
+
+**Sababu kwa nini maneno mengi yanapaswa kutafsiliwa, badala ya kuacha baadhi katika Kiingereza, ni ukweli kwamba istilahi hii mpya itaenea zaidi katika siku zijazo, watu wengi wanaanza kutumia Ethereum na teknolojia zinazohusiana. Iwapo tunataka kuvutia watu wengi zaidi kutoka pande zote za dunia kujiunga na eneo hili, tunapaswa kutoa istilahi zinazoweza kueleweka katika lugha nyingi kadri inavyowezekana, hata kama tutalazimika kuziunda sisi wenyewe.**
+
+## Vifungo na CTA {#buttons-and-ctas}
+
+Tovuti ina vifungo vingi, ambavyo vinapaswa kutafsiriwa tofauti na maudhui mengine.
+
+Maandishi ya vitufe yanaweza kutambuliwa kwa kuangalia picha za skrini za muktadha, zilizounganishwa na mifuatano mingi, au kwa kuangalia muktadha katika kihariri, ambacho kinajumuisha maneno ‘’kitufe’’.
+
+Tafsiri za vifungo zinapaswa kuwa fupi iwezekanavyo, ili kuzuia kutofautiana kwa uumbizaji. Zaidi ya hayo, tafsiri za vifungo zinapaswa kuwa za kuamuru, yaani, zionyeshe amri au ombi.
+
+
+
+## Kutafsiri kwa Ujumuishi {#translating-for-inclusivity}
+
+Wageni wa Ethereum.org wanatoka kote ulimwenguni na kutoka katika malezi tofauti. Kwa hiyo, lugha kwenye tovuti inapaswa kuwa ya upande wowote, inayomkaribisha kila mtu na isiyo ya ubaguzi.
+
+Kipengele muhimu cha hili ni kutokuwa na upendeleo wa kijinsia. Hili linaweza kufikiwa kwa urahisi kwa kutumia lugha rasmi, na kuepuka maneno yoyote maalum ya kijinsia katika tafsiri.
+
+Aina nyingine ya ujumuishi ni kujaribu kutafsiri kwa hadhira ya kimataifa, si mahususi kwa nchi, kabila au eneo lolote.
+
+Mwishowe, lugha inapaswa kufaa kwa hadhira na rika zote.
+
+## Tafsiri mahususi za lugha {#language-specific-translations}
+
+Wakati wa kutafsiri, ni muhimu kufuata kanuni za sarufi, desturi na mpangilio unaotumika katika lugha yako, badala ya kunakili moja kwa moja kutoka kwenye chanzo. Maandishi chanzo hufuata kanuni za sarufi na kaida za Kiingereza, ambazo hazitumiki kwa lugha nyingine nyingi.
+
+Unapaswa kufahamu kanuni za lugha yako na utafsiri ipasavyo. Ikiwa unahitaji usaidizi, wasiliana nasi na tutakusaidia kupata baadhi ya rasilimali kuhusu jinsi vipengele hivi vinavyopaswa kutumika katika lugha yako.
+
+Baadhi ya mifano ya mambo ya kuzingatia hasa:
+
+### Uakifishaji, uumbizaji {#punctuation-and-formatting}
+
+**Matumizi ya herufi kubwa**
+
+- Kuna tofauti kubwa katika matumizi ya herufi kubwa katika lugha tofauti.
+- Katika Kiingereza, ni kawaida kuanza maneno yote kwa herufi kubwa katika vichwa vya habari na majina, miezi na siku, majina ya lugha, likizo, n.k. Katika lugha nyingine nyingi, hii si sahihi kisarufi, kwani zina kanuni tofauti za matumizi ya herufi kubwa.
+- Baadhi ya lugha pia zina kanuni za kuanza na herufi kubwa kwa viwakilishi vya nafsi, nomino, na vivumishi fulani, ambavyo havianzi kwa herufi kubwa katika Kiingereza.
+
+**Nafasi**
+
+- Kanuni za tahajia hufafanua matumizi ya nafasi kwa kila lugha. Kwa sababu nafasi hutumiwa kila mahali, kanuni hizi ni baadhi ya zinazotofautiana zaidi, na nafasi ni baadhi ya vipengele vinavyotafsiriwa vibaya zaidi.
+- Baadhi ya tofauti za kawaida katika nafasi kati ya Kiingereza na lugha zingine:
+ - Nafasi kabla ya vipimo na sarafu (k.m., USD, EUR, kB, MB)
+ - Nafasi kabla ya alama za nyuzi (k.m., °C, ℉)
+ - Nafasi kabla ya baadhi ya alama za uakifishaji, hasa nukta-nukta (...)
+ - Nafasi kabla na baada ya mikwaju (/)
+
+**Orodha**
+
+- Kila lugha ina seti tofauti na changamano ya kanuni za kuandika orodha. Hizi zinaweza kuwa tofauti sana na Kiingereza.
+- Katika baadhi ya lugha, neno la kwanza la kila mstari mpya linahitaji kuanza kwa herufi kubwa, wakati katika lugha zingine, mistari mipya inapaswa kuanza kwa herufi ndogo. Lugha nyingi pia zina kanuni tofauti kuhusu matumizi ya herufi kubwa katika orodha, kulingana na urefu wa kila mstari.
+- Hali kadhalika kwa uakifishaji wa vipengee vya mstari. Uakifishaji wa mwisho katika orodha unaweza kuwa kitone (**.**), koma (**,**), au nusu-koma (**;**), kulingana na lugha.
+
+**Alama za nukuu**
+
+- Lugha hutumia alama nyingi tofauti za nukuu. Kunakili tu alama za nukuu za Kiingereza kutoka chanzo mara nyingi si sahihi.
+- Baadhi ya aina za kawaida za alama za nukuu ni pamoja na:
+ - „maandishi ya mfano“
+ - ‚maandishi ya mfano’
+ - »maandishi ya mfano«
+ - “maandishi ya mfano”
+ - ‘maandishi ya mfano’
+ - «maandishi ya mfano»
+
+**Vistariungio na Deshi**
+
+- Katika Kiingereza, kistariungio (-) hutumika kuunganisha maneno au sehemu tofauti za neno, wakati deshi (–) hutumika kuonyesha masafa au kusitisha.
+- Lugha nyingi zina kanuni tofauti za kutumia vistariungio na deshi ambazo zinapaswa kuzingatiwa.
+
+### Miundo {#formats}
+
+**Nambari**
+
+- Tofauti kuu katika kuandika nambari katika lugha tofauti ni kitenganishi kinachotumika kwa desimali na maelfu. Kwa maelfu, hii inaweza kuwa kitone, koma au nafasi. Vivyo hivyo, baadhi ya lugha hutumia nukta ya desimali, wakati zingine hutumia koma ya desimali.
+ - Baadhi ya mifano ya nambari kubwa:
+ - Kiingereza – **1,000.50**
+ - Kihispania – **1.000,50**
+ - Kifaransa – **1 000,50**
+- Jambo lingine muhimu la kuzingatia wakati wa kutafsiri nambari ni alama ya asilimia. Inaweza kuandikwa kwa njia tofauti: **100%**, **100 %** au **%100**.
+- Mwishowe, nambari hasi zinaweza kuonyeshwa tofauti, kulingana na lugha: -100, 100-, (100) au [100].
+
+**Tarehe**
+
+- Wakati wa kutafsiri tarehe, kuna idadi ya mazingatio na tofauti kulingana na lugha. Hizi ni pamoja na muundo wa tarehe, kitenganishi, matumizi ya herufi kubwa na sifuri zinazoongoza. Pia kuna tofauti kati ya tarehe za urefu kamili na za nambari.
+ - Baadhi ya mifano ya miundo tofauti ya tarehe:
+ - Kiingereza cha Uingereza (dd/mm/yyyy) – 1st January, 2022
+ - Kiingereza cha Marekani (mm/dd/yyyy) – January 1st, 2022
+ - Kichina (yyyy-mm-dd) – 2022 年 1 月 1 日
+ - Kifaransa (dd/mm/yyyy) – 1er janvier 2022
+ - Kiitaliano (dd/mm/yyyy) – 1º gennaio 2022
+ - Kijerumani (dd/mm/yyyy) – 1. Januar 2022
+
+**Sarafu**
+
+- Kutafsiri sarafu kunaweza kuwa changamoto, kutokana na miundo, kaida na ubadilishaji tofauti. Kama kanuni ya jumla, tafadhali weka sarafu sawa na chanzo. Unaweza kuongeza sarafu yako ya ndani na ubadilishaji katika mabano, kwa manufaa ya msomaji.
+- Tofauti kuu katika kuandika sarafu katika lugha tofauti ni pamoja na uwekaji wa alama, koma za desimali dhidi ya nukta za desimali, nafasi, na vifupisho dhidi ya alama.
+ - Uwekaji wa alama: $100 au 100$
+ - Koma za desimali dhidi ya nukta za desimali: 100,50$ au 100.50$
+ - Nafasi: 100$ au 100 $
+ - Vifupisho dhidi ya alama: 100 $ au 100 USD
+
+**Vipimo**
+
+- Kama kanuni ya jumla, tafadhali weka vipimo kulingana na chanzo. Ikiwa nchi yako inatumia mfumo tofauti, unaweza kujumuisha ubadilishaji katika mabano.
+- Kando na ujanibishaji wa vipimo, ni muhimu pia kutambua tofauti katika jinsi lugha zinavyoshughulikia vipimo hivi. Tofauti kuu ni nafasi kati ya nambari na kipimo, ambayo inaweza kuwa tofauti, kulingana na lugha. Mifano ya hii ni pamoja na 100kB dhidi ya 100 kB au 50ºF dhidi ya 50 ºF.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Kutafsiri ethereum.org ni fursa nzuri ya kujifunza kuhusu nyanja mbalimbali za Ethereum.
+
+Unapotafsiri, jaribu kutokuwa na haraka. Chukua kwa urahisi na ufurahie!
+
+Asante kwa kushiriki katika Mpango wa Tafsiri na kutusaidia kufanya tovuti ipatikane kwa hadhira pana zaidi. Jumuiya ya Ethereum ni ya kimataifa, na tunafurahi kuwa wewe ni sehemu yake!
diff --git a/public/content/translations/sw/dao/index.md b/public/content/translations/sw/dao/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..00220054911
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/dao/index.md
@@ -0,0 +1,169 @@
+---
+title: DAO ni nini?
+metaTitle: DAO ni nini? | Shirika Linalojitawala Lililogatuliwa
+description: Muhtasari wa DAO juu ya Ethereum
+lang: sw
+template: use-cases
+emoji: ":handshake:"
+sidebarDepth: 2
+image: /images/use-cases/dao-2.png
+alt: Uwakilishi wa DAO wa kupiga kura juu ya pendekezo.
+summaryPoint1: Jamii zinazomilikiwa na wanachama bila miongozo ya serikali.
+summaryPoint2: Njia salama ya kushirikiana na wageni wa mtandaoni.
+summaryPoint3: Sehemu salama ya kutoa fedha kwa sababu maalumu.
+---
+
+## DAOs ni nini? {#what-are-daos}
+
+Mashirika huru gatuzi (DAO) ni mashirika yanayomilikiwa kwa pamoja kufanya kazi kuelekea malengo ya kushirikishana.
+
+Mashirika huru yaliogatuliwa (DAOs) yanaturuhusu kufanya kazi na watu wenye mielekeo kama yetu ulimwenguni kote pasipokuwepo kuamini kiongozi mwema atakae simamia fedha au operesheni zetu. Hakuna mkurugenzi mtendaji ambaye atatumia fedha kwa mpigo wala afisa mkuu wa fedha wakuharibu vitabu vya fesha. Badala yake, sheria za minyororo ya bloku zilizookwa kwenye kanunu, zinafafanua vile shirika linafanya kazi na vile fedha zinatumika.
+
+Wana hazina zilizojengwa ndani ambazo hakuna mtu mwenye mamlaka ya kuzipata bila idhini ya kikundi. Maamuzi hutawaliwa na mapendekezo na upigaji kura ili kuhakikisha kila mtu katika shirika ana sauti, na kila kitu hutokea kwa uwazi [kwenye mnyororo](/glossary/#onchain).
+
+## Kwanini tunahitaji DAO? {#why-dao}
+
+Kuanzisha shirika na mtu anayehusisha ufadhili na pesa kunahitaji uaminifu mkubwa kwa watu unaofanya kazi nao. Lakini ni vigumu kumwamini mtu ambaye umesiliana naye mtandaoni tu. Ukiwa na DAO huhitaji kumwamini mtu mwingine yeyote kwenye kikundi, ila msimbo wa DAO pekee, ambao uko wazi 100% na unaweza kuthibitishwa na mtu yeyote.
+
+Hii inafungua fursa nyingi mpya za ushirikiano na uratibu wa kimataifa.
+
+### Ulinganisho {#dao-comparison}
+
+| DAO | Shirika la jadi |
+| ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
+| Huwa ni tambarare, na iliyo na demokrasia kamili. | Kwa kawaida huwa na madaraja. |
+| Ili mabadilioko yoyote yafanyike wanachama lazima wapige kura. | Mabadiliko yanaweza kuhitajika kutoka chama pekee, ama upigaji wa kura utakuwepo, kwa kutegemea muundo. |
+| Kura zitahesabiwa, na matokeo yatatekelezwa kwa njia ya otomatiki bila kutumia mpatanishi. | Kama upigaji kura utaruhusiwa, kura zitahesabiwa ndani, na matokeo ya upigaji kura lazima yashughulikiwe kwa mikono. |
+| Huduma zinazotolewa zinatekelwza kwa njia ya otomatiki kwa namna iliogatuliwa (kwa mfano ugawanyaji wa pesa za hisani). | Inahitaji kutekelezwa na binandamu, ama mfumo wa otomatiki wa kiserikali, ambao unakua hatarini kufanyiwa ghiliba. |
+| Shughuli zote ziko wazi kwa jamii. | Shughuli zote zinafanywa kwa siri, na hazitolewi kwa umma. |
+
+### Mifano ya DAO {#dao-examples}
+
+Ili kuongeza uelewa juu ya haya, angalia mifano kadhaa ya DAO ambayo ungeweza kutumia:
+
+- **Shirika la hisani** – unaweza kukubali michango kutoka kwa mtu yeyote duniani na kupiga kura ni sababu zipi za kufadhili.
+- **Umiliki wa pamoja** – unaweza kununua mali halisi au za kidijitali na wanachama wanaweza kupiga kura jinsi ya kuzitumia.
+- **Ubia na ruzuku** – unaweza kuunda mfuko wa ubia unaokusanya mtaji wa uwekezaji na kupiga kura kuhusu ubia gani wa kuunga mkono. Malipo yanaweza kugawanya baadae miongoni mwa wanachama wa DAO.
+
+
+ Chunguza programu za DeFi
+
+
+## Ilianza na Bitcoin... {#bitcoin}
+
+Bitcoin kwa njia nyingi ilikuwa maombi ya kwanza ya DeFi. Bitcoin kweli ruhusa wewe kweli kumiliki na kudhibiti thamani na kupeleka popote duniani kote. Hufanya hivyo kwa kutoa njia kwa idadi kubwa ya watu, ambao hawana imani na kila mmoja, kukubaliana juu ya kitabu cha hesabu bila ya haja ya mpatanishi wa kuaminika. Bitcoin iko wazi kwa kila mmoja na hamna mwenye uwezo wa kubadili masharti yake. Sheria za Bitcoin, kama upungufu mhusika na uwazi wa mhusika, zimeandikwa katika teknolojia. Si kama fedha za jadi ambapo serikali zinaweza kuandika pesa ambazo punguza thamani ya akiba yako na kampuni zinaweza kufunga masoko.
+
+Ethereum hujenga juu ya hii. Kama Bitcoin, kanuni haziwezi kubadilika kwako na kila mtu ana kupatikana. Lakini pia inafanya fedha hizi za kidijitali ziweze kupangwa, kwa kutumia [mikataba-erevu](/glossary/#smart-contract), ili uweze kufanya zaidi ya kuhifadhi na kutuma thamani.
+
+
+
+ Chunguza mapendekezo yetu ya mpango za DeFi kujaribu ikiwa wewe ni mpya kwa Ethereum.
+
+ Chunguza programu za DeFi
+
+
+
+
+## Unaweza kufanya nini na DeFi? {#defi-use-cases}
+
+Kuna madaraka mwingine kwa huduma nyingi za kifedha. Lakini Ethereum inatoa nafasi ya kuunda bidhaa za kifedha ambazo ni mpya kabisa. Hii ni orodha inayoendelea kukua.
+
+- [Tuma pesa kote ulimwenguni](#send-money)
+- [Tiririsha pesa kote ulimwenguni](#stream-money)
+- [Pata sarafu thabiti](#stablecoins)
+- [Kopa fedha kwa dhamana](#lending)
+- [Kopa bila dhamana](#flash-loans)
+- [Anza akiba ya kripto](#saving)
+- [Fanya biashara ya tokeni](#swaps)
+- [Kuza kwingineko lako](#investing)
+- [Fadhili mawazo yako](#crowdfunding)
+- [Nunua bima](#insurance)
+- [Dhibiti kwingineko lako](#aggregators)
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa malipo
+
+
+#### Pata mkondo wa pesa duniani kote... {#stream-money}
+
+Unaweza kupata mkondo wa pesa juu ya Ethereum. Hii ambayo kulipa mtu mshahara yao kwa sekunde, kuwapa pata wa fedha zao wakati wowote haja. Au kukodisha kitu ndani ya sekunde kama kufuli la hazina ama skuta ya umeme.
+
+Na kama hutaki kutuma au kutiririsha [ETH](/glossary/#ether) kwa sababu thamani yake inaweza kubadilika sana, kuna sarafu mbadala kwenye Ethereum: [sarafu-imara](/glossary/#stablecoin).
+
+
+Zaidi juu ya sarafu imara
+
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa kukopa
+
+
+Kuna faida nyingi kwa kutumia mkopeshaji madaraka...
+
+#### Kukopa kwa faragha {#borrowing-privacy}
+
+Leo, kukopesha na ukopeshaji fedha hutegemea watu mmoja-mmoja wanaohusika. Benki haja kujua kama wewe ni uwezekano wa kulipa mkopo kabla ya kukopesha.
+
+Utoaji mkopo usio wa kati hufanya kazi bila yeyote kati ya pande hizo kuwa na wajibu wa kutambua. Badala yake, mkopeshaji lazima atoe dhamana ambayo mkopeshaji atapokea moja kwa moja ikiwa mkopo wao kurudishwa. Baadhi ya wakopeshaji hata hukubali [NFTs](/glossary/#nft) kama dhamana. NFT ni mkataba kwenda kwenye mali ya kipekee, kama mchoro au kazi ya mchoraji. [Zaidi kuhusu NFTs](/nft/)
+
+Hii inakuruhusu kukopa hela bila hitaji la kuchunguzwa ama kutoa taarifa zako za faragha.
+
+#### Upatikanaji wa fedha za kimataifa {#access-global-funds}
+
+Unapotumia mkopaji aliegatuliwa unaweza kufikia fedha zilizowekwa popote duniani, sio fedha zilizo chini ya mipaka ya benki yako au taasisi. Hii inafanya mikopo ipatikane kwa urahisi zaidi na inaboresha viwango vya riba.
+
+#### Ufanisi wa kodi {#tax-efficiencies}
+
+Ukikopa unapata pesa bila kuuza ETH yako (tukio litakalohisha kukatwa kodi). Badala yake unaweza kutumia ETH kama dhamana ya mkopo wa sarafu-imara. Hii inakupa mzunguko wa pesa unaohitaji na unakua umetunza ETH yako. Sarafu-imara ni tokeni zilizo bora kwako unapohitaji pesa kwasababu hazina utete wa thamani kama ETH. [Zaidi kuhusu sarafu-imara](#stablecoins)
+
+#### Mikopo ya haraka {#flash-loans}
+
+Mikopo myepesi iko kwenye majaribio ya ukopeshaji uliogatuliwa unaokuwezesha kukopa bila ya dhamana au kutoa taarifa binafsi.
+
+Wao ni hakuna kwa watu wasio wa kiufundi kwa sasa lakini wao kidokezo kile kinachoweza kufanyika kwa kila mtu katika siku zijazo.
+
+Ni kazi juu ya msingi kwamba mkopo ni kuchukuliwa na kulipwa nyuma ndani ya shughuli hiyo. Ikiwa haiwezi kulipwa tena, shughuli hiyo rudi nyuma kana kwamba hakuna kilichotokea.
+
+Fedha ambazo hutumiwa mara nyingi huhifadhiwa katika makundi ya fedha (makundi makubwa ya fedha kutumika kwa ajili ya ukopeshaji). Kama si kutumika katika wakati fulani, hii
+hujenga fursa kwa mtu ukopeshaji fedha hizi, kufanya biashara nao, na kulipa yao katika kamili kabisa asili wakati huo huo wao ni ukopeshaji.
+
+Hii ina maana mengi ya ufahamu lazima ni pamoja na katika shughuli sana bora. Mfano rahisi inaweza kuwa mtu kutumia mkopo mwangaza wa ghafula kopa kama kiasi cha mali kwa bei moja ili waweze kuuza katika kupeana tofauti ambapo bei ni ya juu.
+
+Kwa hiyo katika shughuli moja, yafuatayo hutokea:
+
+- Unakopa kiasi X cha mali $asset kwa $1.00 kutoka kwa jukwaa la mabadilishano A
+- Wewe uza X $asset kwenye jukwaa la kupeana B kwa $1.10
+- Wewe kulipa nyuma mkopo kupeana A
+- Wewe kuweka faida chini ada ya shughuli
+
+Kama kupeana B ya ugavi pungua ghafla na mtumiaji hakuwa na uwezo wa kununua kutosha ili kufidia mkopo wa awali, shughuli ingekuwa tu kushindwa.
+
+Ili uweze kufanya mfano hapo juu katika ulimwengu wa jadi wa kifedha, wewe ingekuwa kiasi kikubwa cha pesa. Mfumo huu wa upataji fedha unaweza kufikiwa na hao wenye utajiri. Mikopo ya haraka ni mfano wa mustakabali ambapo kuwa na pesa si lazima iwe sharti la kupata pesa.
+
+
+ Zaidi kuhusu mikopo ya haraka
+
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa kukopesha
+
+
+#### Bahati nasibu zisizo na hasara {#no-loss-lotteries}
+
+Mashindano ya bahati nasibu yasiyo na hasara kama Kucheza Pamoja ni njia mpya ya kufurahisha na ya ubunifu ya kuokoa pesa.
+
+- Wewe kununua tiketi 100 kwa kutumia ishara 100 za mkopo.
+- Wewe kupokea 100 sarafu thabiti mkopo kuwakilisha yako 100 tiketi.
+- Kama moja ya tiketi yako ni kuchaguliwa kama mshindi, yako salio sarafu thabiti ongezeko kwa kiasi cha bwawa tuzo.
+- Kama huna kushinda, yako 100 salio mikunjo juu ya wiki ijayo sare.
+- Unaweza kuondoa kiasi cha kawaida Dai kwamba ni sawa na salio lako salio wakati wowote.
+
+Bwawa tuzo ni kuzalisha na riba yote kuzalisha na kukopesha amana tiketi kama katika mkopo mfano hapo juu.
+
+
+ Jaribu PoolTogether
+
+
+
+ Angalia mabadilishano ya tokeni
+
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa biashara
+
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa uwekezaji
+
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa uchangishaji wa umma
+
+
+#### Ufadhili wa kipeo cha pili {#quadratic-funding}
+
+Ethereum ni ratiba ya chanzo wazi na mengi ya kazi hadi sasa imekuwa kufadhiliwa na jamii. Hii kuongozwa ukuaji wa mtindo mpya wa kuvutia wa kukusanya fedha: fedha wa mraba. Hii ina uwezo wa kuboresha jinsi tunavyofadhili aina zote za bidhaa za umma katika siku zijazo.
+
+Ufadhili wa kwadaratiki huhakikisha kuwa miradi inayopokea ufadhili mwingi ni ile yenye mahitaji ya kipekee. Kwa maneno mengine, miradi ambayo inasimama kuboresha maisha ya watu wengi. Hivi ndivyo jinsi gani kazi:
+
+1. Kuna kiasi kilekile cha pesa kuchangia.
+2. Mzunguko wa fedha za umma huanza.
+3. Watu wanaweza kuonyesha mahitaji yao kwa mradi kwa kutoa mchango wa pesa.
+4. Mara mzunguko ni juu, bwawa lingana ni kugawanywa kwa miradi. Hao wenye mahitaji ya kipekee wanapata kiasi kikubwa kutoka kwenye mfuko wa fedha.
+
+Hii inamaanisha kuwa mradi A na mchango wao wa dola 100 unaweza ikapata fedha zaidi ya mradi B ambao una mchango mmoja wa dola 10,000 (inategemea na ukubwa wa mfuko wa fedha).
+
+
+ Zaidi kuhusu ufadhili wa kipeo cha pili
+
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa bima
+
+
+
+ Angalia mfumo mtawanyo wa kimamlaka wa kwingineko
+
+
+
+ Zaidi kuhusu kujenga mfumo mtawanyo wa kimamlaka
+
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+### Data za DeFi {#defi-data}
+
+- [DeFi Prime](https://defiprime.com/)
+- [DeFi Llama](https://defillama.com/)
+
+### Makala za DeFi {#defi-articles}
+
+- [Mwongozo wa wanaoanza wa DeFi](https://blog.coinbase.com/a-beginners-guide-to-decentralized-finance-defi-574c68ff43c4) – _Sid Coelho-Prabhu, Januari 6, 2020_
+- [Miongozo ya Kutathmini Hatari ya DeFi ya EEA](https://entethalliance.org/specs/defi-risks/) – Muhtasari unaoungwa mkono na sekta kuhusu jinsi ya kutambua na kutathmini hatari muhimu katika itifaki za DeFi.
+
+### Video {#videos}
+
+- [Finematics - elimu ya fedha zilizogatuliwa](https://finematics.com/) – _Video kuhusu DeFi_
+- [The Defiant](https://www.youtube.com/playlist?list=PLaDcID4s1KronHMKojfjwiHL0DdQEPDcq) - _Misingi ya DeFi: Kila kitu unachohitaji kujua ili kuanza katika nafasi hii ambayo wakati mwingine inachanganya._
+- [Whiteboard Crypto](https://youtu.be/17QRFlml4pA) _DeFi ni nini?_
+
+### Jumuiya {#communities}
+
+- [Seva ya Discord ya DeFi Llama](https://discord.defillama.com/)
+- [Seva ya Discord ya DeFi Pulse](https://discord.gg/Gx4TCTk)
+
+
+
+Tafadhali weka nenosiri kwa ajili ya akaunti mpya itakayoundwa:
+>
+
+------------
+INFO [10-28|16:19:09.156] Ufunguo wako mpya umetengenezwa address=0x5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+WARN [10-28|16:19:09.306] Tafadhali hifadhi nakala ya faili yako ya ufunguo path=/home/user/go-ethereum/data/keystore/UTC--2022-10-28T15-19-08.000825927Z--5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+WARN [10-28|16:19:09.306] Tafadhali kumbuka nenosiri lako!
+Akaunti iliyoundwa 0x5e97870f263700f46aa00d967821199b9bc5a120
+```
+
+[Nyaraka za Geth](https://geth.ethereum.org/docs)
+
+Inawezekana kupata funguo mpya za umma kutoka kwa funguo yako ya kibinafsi, lakini huwezi kupata funguo ya kibinafsi kutoka kwa funguo za umma. Ni muhimu kuweka funguo zako za kibinafsi salama na, kama jina linavyopendekeza, **KIBINAFSI**.
+
+Unahitaji funguo ya kibinafsi kusaini jumbe na miamala inayozalisha saini. Wengine wanaweza kuchukua saini hiyo ili kupata funguo yako ya umma, kuthibitisha mwandishi wa ujumbe. Katika programu yako, unaweza kutumia maktaba ya JavaScript kutuma miamala kwa mtandao.
+
+## Akaunti za mkataba {#contract-accounts}
+
+Akaunti za mkataba pia zina anwani ya herufi 42 ya hexadesimali:
+
+Mfano:
+
+`0x06012c8cf97bead5deae237070f9587f8e7a266d`
+
+Anwani ya mkataba kwa kawaida hutolewa wakati mkataba unapowekwa kwenye Blockchain ya Ethereum. Anwani hutokana na anwani ya muundaji na idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani hiyo ("nonce").
+
+## Funguo za mthibitishaji {#validators-keys}
+
+Kuna aina nyingine ya funguo katika Ethereum, iliyoanzishwa Ethereum ilipobadilika kutoka uthibitisho wa kazi hadi uthibitisho wa hisa kama mfumo wa makubaliano. Hizi ni funguo za BLS, na zinatumika kutambua vihakiki. Funguo hizi zinaweza kujumlishwa kwa ufanisi ili kupunguza bandwidth inayohitajika kwa mtandao kufikia makubaliano. Bila ujumuishaji huu wa funguo, kiwango cha chini cha hisa kwa kihakiki (validator) kingekuwa cha juu zaidi.
+
+[Zaidi kuhusu funguo za mthibitishaji](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/keys/).
+
+## Dokezo kuhusu mikoba {#a-note-on-wallets}
+
+Akaunti siyo wallet. Wallet ni kiolesura au programu inayokuwezesha kuingiliana na akaunti yako ya Ethereum, iwe ni akaunti inayomilikiwa nje au akaunti ya mkataba.
+
+## Onyesho la picha {#a-visual-demo}
+
+Tazama Austin akielezea jinsi hash functions na key pairs zinavyofanya kazi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+Data kamili ya urejeshaji hutofautiana kati ya utekelezaji wa mteja. Wateja wote hurudisha `False` wakati nodi haisawazishi, na wateja wote hurudisha sehemu zifuatazo.
+
+`Object|Boolean`, Kitu chenye data ya hali ya usawazishaji au `FALSE`, wakati haisawazishi:
+
+- `startingBlock`: `QUANTITY` - Kizuizi ambapo uingizaji ulianza (itawekwa upya tu, baada ya usawazishaji kufikia kichwa chake)
+- `currentBlock`: `QUANTITY` - Kizuizi cha sasa, sawa na eth_blockNumber
+- `highestBlock`: `QUANTITY` - Kizuizi cha juu zaidi kinachokadiriwa
+
+Hata hivyo, wateja binafsi wanaweza pia kutoa data ya ziada. Kwa mfano, Geth inarudisha yafuatayo:
+
+```json
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "currentBlock": "0x3cf522",
+ "healedBytecodeBytes": "0x0",
+ "healedBytecodes": "0x0",
+ "healedTrienodes": "0x0",
+ "healingBytecode": "0x0",
+ "healingTrienodes": "0x0",
+ "highestBlock": "0x3e0e41",
+ "startingBlock": "0x3cbed5",
+ "syncedAccountBytes": "0x0",
+ "syncedAccounts": "0x0",
+ "syncedBytecodeBytes": "0x0",
+ "syncedBytecodes": "0x0",
+ "syncedStorage": "0x0",
+ "syncedStorageBytes": "0x0"
+ }
+}
+```
+
+Wakati Besu inarudisha:
+
+```json
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 51,
+ "result": {
+ "startingBlock": "0x0",
+ "currentBlock": "0x1518",
+ "highestBlock": "0x9567a3",
+ "pulledStates": "0x203ca",
+ "knownStates": "0x200636"
+ }
+}
+```
+
+Rejelea nyaraka za mteja wako maalum kwa maelezo zaidi.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_syncing","params":[],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": {
+ startingBlock: '0x384',
+ currentBlock: '0x386',
+ highestBlock: '0x454'
+ }
+}
+// Au wakati haisawazishi
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": false
+}
+```
+
+### eth_coinbase {#eth_coinbase}
+
+Inarudisha anwani ya coinbase ya mteja.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+> **Kumbuka:** Mbinu hii imeacha kutumika kuanzia **v1.14.0** na haitumiki tena. Kujaribu kutumia mbinu hii kutasababisha hitilafu ya "Mbinu haitumiki".
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`, baiti 20 - anwani ya sasa ya coinbase.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_coinbase","params":[],"id":64}'
+// Matokeo
+{
+ "id":64,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1"
+}
+```
+
+### eth_chainId {#eth_chainId}
+
+Inarudisha kitambulisho cha mnyororo kinachotumiwa kutia saini miamala iliyolindwa dhidi ya uchezaji tena.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`chainId`, thamani ya heksadesimali kama mfuatano unaowakilisha nambari kamili ya kitambulisho cha sasa cha mnyororo.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_chainId","params":[],"id":67}'
+// Matokeo
+{
+ "id":67,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1"
+}
+```
+
+### eth_mining {#eth_mining}
+
+Inarudisha `true` ikiwa mteja anachimba kikamilifu vizuizi vipya. Hii inaweza tu kurudisha `true` kwa mitandao ya uthibitishaji-wa-kazi na huenda isipatikane kwa baadhi ya wateja tangu [Muungano](/roadmap/merge/).
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`Boolean` - inarudisha `true` ikiwa mteja anachimba, vinginevyo `false`.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_mining","params":[],"id":71}'
+//
+{
+ "id":71,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": true
+}
+```
+
+### eth_hashrate {#eth_hashrate}
+
+Inarudisha idadi ya hashi kwa sekunde ambayo nodi inachimba nayo. Hii inaweza tu kurudisha `true` kwa mitandao ya uthibitishaji-wa-kazi na huenda isipatikane kwa baadhi ya wateja tangu [Muungano](/roadmap/merge/).
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - idadi ya hashi kwa sekunde.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_hashrate","params":[],"id":71}'
+// Matokeo
+{
+ "id":71,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x38a"
+}
+```
+
+### eth_gasPrice {#eth_gasprice}
+
+Inarudisha makadirio ya bei ya sasa kwa kila gesi katika wei. Kwa mfano, mteja wa Besu huchunguza vitalu 100 vya mwisho na kurejesha bei ya wastani ya kitengo cha gesi kwa chaguo-msingi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya bei ya sasa ya gesi katika wei.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_gasPrice","params":[],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":73,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1dfd14000" // 8049999872 Wei
+}
+```
+
+### eth_accounts {#eth_accounts}
+
+Inarudisha orodha ya anwani zinazomilikiwa na mteja.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`Array of DATA`, Baiti 20 - anwani zinazomilikiwa na mteja.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_accounts","params":[],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": ["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1"]
+}
+```
+
+### eth_blockNumber {#eth_blocknumber}
+
+Hurudisha nambari ya bloku ya hivi karibuni zaidi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya nambari ya sasa ya kizuizi ambayo mteja yuko.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_blockNumber","params":[],"id":83}'
+// Matokeo
+{
+ "id":83,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x4b7" // 1207
+}
+```
+
+### eth_getBalance {#eth_getbalance}
+
+Hurudisha salio la akaunti kwenye anwani fulani.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani ya kuangalia salio.
+2. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"`, au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+```js
+params: ["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1", "latest"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya salio la sasa katika wei.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBalance","params":["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1", "latest"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x0234c8a3397aab58" // 158972490234375000
+}
+```
+
+### eth_getStorageAt {#eth_getstorageat}
+
+Inarudisha thamani kutoka kwa nafasi ya hifadhi katika anwani fulani.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani ya hifadhi.
+2. `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi katika hifadhi.
+3. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"`, `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA` - thamani katika nafasi hii ya hifadhi.
+
+**Mfano**
+Kukokotoa nafasi sahihi kunategemea hifadhi ya kupata. Fikiria mkataba ufuatao uliotumwa katika `0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251` kwa anwani `0x391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298`.
+
+```
+contract Storage {
+ uint pos0;
+ mapping(address => uint) pos1;
+ constructor() {
+ pos0 = 1234;
+ pos1[msg.sender] = 5678;
+ }
+}
+```
+
+Kupata thamani ya pos0 ni rahisi.
+
+```js
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0", "method": "eth_getStorageAt", "params": ["0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251", "0x0", "latest"], "id": 1}' localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":1,"result":"0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000004d2"}
+```
+
+Kupata kipengele cha ramani ni ngumu zaidi. Nafasi ya kipengele katika ramani inakokotolewa na:
+
+```js
+keccak(LeftPad32(key, 0), LeftPad32(map position, 0))
+```
+
+Hii inamaanisha kupata hifadhi kwenye pos1["0x391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298"] tunahitaji kukokotoa nafasi na:
+
+```js
+keccak(
+ decodeHex(
+ "000000000000000000000000391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298" +
+ "0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001"
+ )
+)
+```
+
+Koni ya geth ambayo inakuja na maktaba ya web3 inaweza kutumika kufanya hesabu:
+
+```js
+> var key = "000000000000000000000000391694e7e0b0cce554cb130d723a9d27458f9298" + "0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001"
+undefined
+> web3.sha3(key, {"encoding": "hex"})
+"0x6661e9d6d8b923d5bbaab1b96e1dd51ff6ea2a93520fdc9eb75d059238b8c5e9"
+```
+
+Sasa ili kupata hifadhi:
+
+```js
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0", "method": "eth_getStorageAt", "params": ["0x295a70b2de5e3953354a6a8344e616ed314d7251", "0x6661e9d6d8b923d5bbaab1b96e1dd51ff6ea2a93520fdc9eb75d059238b8c5e9", "latest"], "id": 1}' localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":1,"result":"0x000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000162e"}
+```
+
+### eth_getTransactionCount {#eth_gettransactioncount}
+
+Inarudisha idadi ya miamala _iliyotumwa_ kutoka kwa anwani.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani.
+2. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+```js
+params: [
+ "0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1",
+ "latest", // hali kwenye kizuizi cha hivi karibuni
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani hii.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionCount","params":["0x407d73d8a49eeb85d32cf465507dd71d507100c1","latest"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_getBlockTransactionCountByHash {#eth_getblocktransactioncountbyhash}
+
+Inarudisha idadi ya miamala katika kizuizi kutoka kwa kizuizi kinacholingana na hashi ya kizuizi iliyotolewa.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi
+
+```js
+params: ["0xd03ededb7415d22ae8bac30f96b2d1de83119632693b963642318d87d1bece5b"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya miamala katika kizuizi hiki.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockTransactionCountByHash","params":["0xd03ededb7415d22ae8bac30f96b2d1de83119632693b963642318d87d1bece5b"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x8b" // 139
+}
+```
+
+### eth_getBlockTransactionCountByNumber {#eth_getblocktransactioncountbynumber}
+
+Inarudisha idadi ya miamala katika kizuizi kinacholingana na nambari ya kizuizi iliyotolewa.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya nambari ya kizuizi, au mfuatano `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, kama ilivyo katika [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter).
+
+```js
+params: [
+ "0x13738ca", // 20396234
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya miamala katika kizuizi hiki.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockTransactionCountByNumber","params":["0x13738ca"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x8b" // 139
+}
+```
+
+### eth_getUncleCountByBlockHash {#eth_getunclecountbyblockhash}
+
+Inarudisha idadi ya wajomba katika kizuizi kutoka kwa kizuizi kinacholingana na hashi ya kizuizi iliyotolewa.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi
+
+```js
+params: ["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya wajomba katika kizuizi hiki.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleCountByBlockHash","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_getUncleCountByBlockNumber {#eth_getunclecountbyblocknumber}
+
+Inarudisha idadi ya wajomba katika kizuizi kutoka kwa kizuizi kinacholingana na nambari ya kizuizi iliyotolewa.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya nambari ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+```js
+params: [
+ "0xe8", // 232
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - nambari kamili ya idadi ya wajomba katika kizuizi hiki.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleCountByBlockNumber","params":["0xe8"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x0" // 0
+}
+```
+
+### eth_getCode {#eth_getcode}
+
+Inarudisha msimbo katika anwani fulani.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani
+2. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+```js
+params: [
+ "0xC02aaA39b223FE8D0A0e5C4F27eAD9083C756Cc2",
+ "0x5daf3b", // 6139707
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA` - msimbo kutoka kwa anwani iliyotolewa.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getCode","params":["0xC02aaA39b223FE8D0A0e5C4F27eAD9083C756Cc2", "0x5daf3b"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x6060604052600436106100af576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff16806306fdde03146100b9578063095ea7b31461014757806318160ddd146101a157806323b872dd146101ca5780632e1a7d4d14610243578063313ce5671461026657806370a082311461029557806395d89b41146102e2578063a9059cbb14610370578063d0e30db0146103ca578063dd62ed3e146103d4575b6100b7610440565b005b34156100c457600080fd5b6100cc6104dd565b6040518080602001828103825283818151815260200191508051906020019080838360005b8381101561010c5780820151818401526020810190506100f1565b50505050905090810190601f1680156101395780820380516001836020036101000a031916815260200191505b509250505060405180910390f35b341561015257600080fd5b610187600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803590602001909190505061057b565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b34156101ac57600080fd5b6101b461066d565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34156101d557600080fd5b610229600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803590602001909190505061068c565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b341561024e57600080fd5b61026460048080359060200190919050506109d9565b005b341561027157600080fd5b610279610b05565b604051808260ff1660ff16815260200191505060405180910390f35b34156102a057600080fd5b6102cc600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091905050610b18565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34156102ed57600080fd5b6102f5610b30565b6040518080602001828103825283818151815260200191508051906020019080838360005b8381101561033557808201518184015260208101905061031a565b50505050905090810190601f1680156103625780820380516001836020036101000a031916815260200191505b509250505060405180910390f35b341561037b57600080fd5b6103b0600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091908035906020019091905050610bce565b604051808215151515815260200191505060405180910390f35b6103d2610440565b005b34156103df57600080fd5b61042a600480803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1690602001909190803573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16906020019091905050610be3565b6040518082815260200191505060405180910390f35b34600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825401925050819055503373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167fe1fffcc4923d04b559f4d29a8bfc6cda04eb5b0d3c460751c2402c5c5cc9109c346040518082815260200191505060405180910390a2565b60008054600181600116156101000203166002900480601f0160208091040260200160405190810160405280929190818152602001828054600181600116156101000203166002900480156105735780601f1061054857610100808354040283529160200191610573565b820191906000526020600020905b81548152906001019060200180831161055657829003601f168201915b505050505081565b600081600460003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060008573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020819055508273ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff163373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167f8c5be1e5ebec7d5bd14f71427d1e84f3dd0314c0f7b2291e5b200ac8c7c3b925846040518082815260200191505060405180910390a36001905092915050565b60003073ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1631905090565b600081600360008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002054101515156106dc57600080fd5b3373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168473ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16141580156107b457507fffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000205414155b156108cf5781600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020541015151561084457600080fd5b81600460008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff16815260200190815260200160002060003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825403925050819055505b81600360008673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000206000828254039250508190555081600360008573ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825401925050819055508273ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168473ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167fddf252ad1be2c89b69c2b068fc378daa952ba7f163c4a11628f55a4df523b3ef846040518082815260200191505060405180910390a3600190509392505050565b80600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1681526020019081526020016000205410151515610a2757600080fd5b80600360003373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff1673ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff168152602001908152602001600020600082825403925050819055503373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff166108fc829081150290604051600060405180830381858888f193505050501515610ab457600080fd5b3373ffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff167f7fcf532c15f0a6db0bd6d0e038bea71d30d808c7d98cb3bf7268a95bf5081b65826040518082815260200191505060405180910390a250565b600260009054906101000a900460ff1681565b60036020528060005260406000206000915090505481565b60018054600181600116156101000203166002900480601f016020809104026020016040519081016040528092919081815260200182805460018160011615610100020316600290048015610bc65780601f10610b9b57610100808354040283529160200191610bc6565b820191906000526020600020905b815481529060010190602001808311610ba957829003601f168201915b505050505081565b6000610bdb33848461068c565b905092915050565b60046020528160005260406000206020528060005260406000206000915091505054815600a165627a7a72305820deb4c2ccab3c2fdca32ab3f46728389c2fe2c165d5fafa07661e4e004f6c344a0029"
+}
+```
+
+### eth_sign {#eth_sign}
+
+Mbinu ya kutia saini inakokotoa saini maalum ya Ethereum na: `sign(keccak256("\x19Ethereum Signed Message:\n" + len(message) + message)))`.
+
+Kwa kuongeza kiambishi awali kwenye ujumbe hufanya saini iliyokokotolewa itambulike kama saini maalum ya Ethereum. Hii inazuia matumizi mabaya ambapo mfumo mtawanyo wa kimamlaka hasidi unaweza kusaini data holela (k.m., muamala) na kutumia saini kumwiga mwathiriwa.
+
+Kumbuka: anwani ya kutia saini nayo lazima ifunguliwe.
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 20 - anwani
+2. `DATA`, Baiti N - ujumbe wa kutia saini
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`: Sahihi
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sign","params":["0x9b2055d370f73ec7d8a03e965129118dc8f5bf83", "0xdeadbeaf"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xa3f20717a250c2b0b729b7e5becbff67fdaef7e0699da4de7ca5895b02a170a12d887fd3b17bfdce3481f10bea41f45ba9f709d39ce8325427b57afcfc994cee1b"
+}
+```
+
+### eth_signTransaction {#eth_signtransaction}
+
+Inatia saini muamala ambao unaweza kuwasilishwa kwenye mtandao baadaye kwa kutumia [eth_sendRawTransaction](#eth_sendrawtransaction).
+
+**Vigezo**
+
+1. `Object` - Kitu cha muamala
+
+- `type`:
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - Anwani ambayo muamala unatumwa kutoka.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - (si lazima unapounda mkataba mpya) Anwani ambayo muamala unaelekezwa.
+- `gas`: `QUANTITY` - (si lazima, chaguo-msingi: 90000) Nambari kamili ya gesi iliyotolewa kwa ajili ya utekelezaji wa muamala. Itarudisha gesi isiyotumika.
+- `gasPrice`: `QUANTITY` - (si lazima, chaguo-msingi: Itaamuliwa) Nambari kamili ya gasPrice inayotumika kwa kila gesi inayolipwa, katika Wei.
+- `value`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya thamani iliyotumwa na muamala huu, katika Wei.
+- `data`: `DATA` - Msimbo uliokusanywa wa mkataba AU hashi ya saini ya mbinu iliyoitwa na vigezo vilivyosimbwa.
+- `nonce`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya nonce. Hii inaruhusu kubatilisha miamala yako mwenyewe inayosubiri inayotumia nonce sawa.
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`, Kitu cha muamala kilichosimbwa na RLP kilichotiwa saini na akaunti maalum.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"id": 1,"jsonrpc": "2.0","method": "eth_signTransaction","params": [{"data":"0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675","from": "0xb60e8dd61c5d32be8058bb8eb970870f07233155","gas": "0x76c0","gasPrice": "0x9184e72a000","to": "0xd46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f07244567","value": "0x9184e72a"}]}'
+// Matokeo
+{
+ "id": 1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xa3f20717a250c2b0b729b7e5becbff67fdaef7e0699da4de7ca5895b02a170a12d887fd3b17bfdce3481f10bea41f45ba9f709d39ce8325427b57afcfc994cee1b"
+}
+```
+
+### eth_sendTransaction {#eth_sendtransaction}
+
+Huunda muamala mpya wa wito wa ujumbe au uundaji wa mkataba, ikiwa sehemu ya data ina msimbo, na inautia saini kwa kutumia akaunti maalum katika `from`.
+
+**Vigezo**
+
+1. `Object` - Kitu cha muamala
+
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - Anwani ambayo muamala unatumwa kutoka.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - (si lazima unapounda mkataba mpya) Anwani ambayo muamala unaelekezwa.
+- `gas`: `QUANTITY` - (si lazima, chaguo-msingi: 90000) Nambari kamili ya gesi iliyotolewa kwa ajili ya utekelezaji wa muamala. Itarudisha gesi isiyotumika.
+- `gasPrice`: `QUANTITY` - (si lazima, chaguo-msingi: Itaamuliwa) Nambari kamili ya gasPrice inayotumika kwa kila gesi inayolipwa.
+- `value`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya thamani iliyotumwa na muamala huu.
+- `input`: `DATA` - Msimbo uliokusanywa wa mkataba AU hashi ya saini ya mbinu iliyoitwa na vigezo vilivyosimbwa.
+- `nonce`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya nonce. Hii inaruhusu kubatilisha miamala yako mwenyewe inayosubiri inayotumia nonce sawa.
+
+```js
+params: [
+ {
+ from: "0xb60e8dd61c5d32be8058bb8eb970870f07233155",
+ to: "0xd46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f07244567",
+ gas: "0x76c0", // 30400
+ gasPrice: "0x9184e72a000", // 10000000000000
+ value: "0x9184e72a", // 2441406250
+ input:
+ "0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675",
+ },
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala, au hashi sifuri ikiwa muamala bado haupatikani.
+
+Tumia [eth_getTransactionReceipt](#eth_gettransactionreceipt) kupata anwani ya mkataba, baada ya muamala kupendekezwa katika kizuizi, ulipounda mkataba.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sendTransaction","params":[{see above}],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xe670ec64341771606e55d6b4ca35a1a6b75ee3d5145a99d05921026d1527331"
+}
+```
+
+### eth_sendRawTransaction {#eth_sendrawtransaction}
+
+Huunda muamala mpya wa wito wa ujumbe au uundaji wa mkataba kwa miamala iliyotiwa saini.
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Data ya muamala iliyotiwa saini.
+
+```js
+params: [
+ "0xd46e8dd67c5d32be8d46e8dd67c5d32be8058bb8eb970870f072445675058bb8eb970870f072445675",
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala, au hashi sifuri ikiwa muamala bado haupatikani.
+
+Tumia [eth_getTransactionReceipt](#eth_gettransactionreceipt) kupata anwani ya mkataba, baada ya muamala kupendekezwa katika kizuizi, ulipounda mkataba.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_sendRawTransaction","params":[{see above}],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0xe670ec64341771606e55d6b4ca35a1a6b75ee3d5145a99d05921026d1527331"
+}
+```
+
+### eth_call {#eth_call}
+
+Hutekeleza wito mpya wa ujumbe mara moja bila kuunda muamala kwenye mnyororo wa bloku. Mara nyingi hutumika kutekeleza kazi za mkataba-erevu za kusoma tu, kwa mfano `balanceOf` kwa mkataba wa ERC-20.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `Object` - Kitu cha wito wa muamala
+
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - (si lazima) Anwani ambayo muamala unatumwa kutoka.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - Anwani ambayo muamala unaelekezwa.
+- `gas`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya gesi iliyotolewa kwa ajili ya utekelezaji wa muamala. eth_call hutumia gesi sifuri, lakini kigezo hiki kinaweza kuhitajika na baadhi ya utekelezaji.
+- `gasPrice`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya gasPrice inayotumika kwa kila gesi inayolipwa
+- `value`: `QUANTITY` - (si lazima) Nambari kamili ya thamani iliyotumwa na muamala huu
+- `input`: `DATA` - (si lazima) Hashi ya saini ya mbinu na vigezo vilivyosimbwa. Kwa maelezo angalia [ABI ya Mkataba wa Ethereum katika nyaraka za Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html).
+
+2. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya kizuizi, au mfuatano `"latest"`, `"earliest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, angalia [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter)
+
+**Inarudisha**
+
+`DATA` - thamani ya urejeshaji ya mkataba uliotekelezwa.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_call","params":[{see above}],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x"
+}
+```
+
+### eth_estimateGas {#eth_estimategas}
+
+Huzalisha na kurudisha makadirio ya gesi kiasi gani inahitajika kuruhusu muamala kukamilika. Muamala hautaongezwa kwenye mnyororo wa bloku. Kumbuka kwamba makadirio yanaweza kuwa zaidi ya kiasi cha gesi inayotumiwa na shughuli ya ununuzi, kwa sababu mbalimbali ikiwa ni pamoja na mechanics ya EVM na utendaji wa nodi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+Angalia vigezo vya [eth_call](#eth_call), isipokuwa kwamba sifa zote ni za hiari. Ikiwa hakuna kikomo cha gesi kilichobainishwa, geth hutumia kikomo cha gesi ya block kutoka kwa kizuizi kinachosubiri kama njia ya juu. Matokeo yake, makadirio yaliyorejeshwa yanaweza yasitoshe kutekeleza wito/muamala wakati kiasi cha gesi ni cha juu kuliko kikomo cha gesi cha bloku inayosubiri.
+
+**Inarudisha**
+
+`QUANTITY` - kiasi cha gesi iliyotumika.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_estimateGas","params":[{see above}],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x5208" // 21000
+}
+```
+
+### eth_getBlockByHash {#eth_getblockbyhash}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu kizuizi kwa hashi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - Hashi ya kizuizi.
+2. `Boolean` - Ikiwa `true` inarudisha vitu kamili vya muamala, ikiwa `false` ni hashi tu za miamala.
+
+```js
+params: [
+ "0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae",
+ false,
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`Object` - Kitu cha kizuizi, au `null` wakati hakuna kizuizi kilichopatikana:
+
+- `number`: `QUANTITY` - nambari ya kizuizi. `null` wakati ni kizuizi kinachosubiri.
+- `hash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi. `null` wakati ni kizuizi kinachosubiri.
+- `parentHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi cha mzazi.
+- `nonce`: `DATA`, Baiti 8 - hashi ya uthibitishaji-wa-kazi uliotengenezwa. `null` wakati ni kizuizi kinachosubiri, `0x0` kwa vizuizi vya uthibitishaji-wa-hisa (tangu Muungano)
+- `sha3Uncles`: `DATA`, Baiti 32 - SHA3 ya data ya wajomba katika kizuizi.
+- `logsBloom`: `DATA`, Baiti 256 - kichujio cha bloom kwa kumbukumbu za kizuizi. `null` wakati ni kizuizi kinachosubiri.
+- `transactionsRoot`: `DATA`, Baiti 32 - mzizi wa trie ya muamala wa kizuizi.
+- `stateRoot`: `DATA`, Baiti 32 - mzizi wa trie ya hali ya mwisho ya kizuizi.
+- `receiptsRoot`: `DATA`, Baiti 32 - mzizi wa trie ya risiti za kizuizi.
+- `miner`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mnufaika ambaye zawadi za kizuizi zilipewa.
+- `difficulty`: `QUANTITY` - nambari kamili ya ugumu kwa kizuizi hiki.
+- `totalDifficulty`: `QUANTITY` - nambari kamili ya ugumu jumla wa mnyororo hadi kizuizi hiki.
+- `extraData`: `DATA` - sehemu ya "data ya ziada" ya kizuizi hiki.
+- `size`: `QUANTITY` - nambari kamili ya ukubwa wa kizuizi hiki katika baiti.
+- `gasLimit`: `QUANTITY` - gesi ya juu inayoruhusiwa katika kizuizi hiki.
+- `gasUsed`: `QUANTITY` - jumla ya gesi iliyotumika na miamala yote katika kizuizi hiki.
+- `timestamp`: `QUANTITY` - muhuri wa muda wa unix wa wakati kizuizi kilikusanywa.
+- `transactions`: `Array` - Safu ya vitu vya muamala, au hashi za muamala za Baiti 32 kulingana na kigezo cha mwisho kilichotolewa.
+- `uncles`: `Array` - Safu ya hashi za wajomba.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Request
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockByHash","params":["0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae", false],"id":1}'
+// Result
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "difficulty": "0x4ea3f27bc",
+ "extraData": "0x476574682f4c5649562f76312e302e302f6c696e75782f676f312e342e32",
+ "gasLimit": "0x1388",
+ "gasUsed": "0x0",
+ "hash": "0xdc0818cf78f21a8e70579cb46a43643f78291264dda342ae31049421c82d21ae",
+ "logsBloom": "0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000",
+ "miner": "0xbb7b8287f3f0a933474a79eae42cbca977791171",
+ "mixHash": "0x4fffe9ae21f1c9e15207b1f472d5bbdd68c9595d461666602f2be20daf5e7843",
+ "nonce": "0x689056015818adbe",
+ "number": "0x1b4",
+ "parentHash": "0xe99e022112df268087ea7eafaf4790497fd21dbeeb6bd7a1721df161a6657a54",
+ "receiptsRoot": "0x56e81f171bcc55a6ff8345e692c0f86e5b48e01b996cadc001622fb5e363b421",
+ "sha3Uncles": "0x1dcc4de8dec75d7aab85b567b6ccd41ad312451b948a7413f0a142fd40d49347",
+ "size": "0x220",
+ "stateRoot": "0xddc8b0234c2e0cad087c8b389aa7ef01f7d79b2570bccb77ce48648aa61c904d",
+ "timestamp": "0x55ba467c",
+ "totalDifficulty": "0x78ed983323d",
+ "transactions": [
+ ],
+ "transactionsRoot": "0x56e81f171bcc55a6ff8345e692c0f86e5b48e01b996cadc001622fb5e363b421",
+ "uncles": [
+ ]
+ }
+}
+```
+
+### eth_getBlockByNumber {#eth_getblockbynumber}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu kizuizi kwa nambari ya kizuizi.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari kamili ya nambari ya kizuizi, au mfuatano `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, kama ilivyo katika [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter).
+2. `Boolean` - Ikiwa `true` inarudisha vitu kamili vya muamala, ikiwa `false` ni hashi tu za miamala.
+
+```js
+params: [
+ "0x1b4", // 436
+ true,
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBlockByNumber","params":["0x1b4", true],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+### eth_getTransactionByHash {#eth_gettransactionbyhash}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu muamala ulioombwa kwa hashi ya muamala.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala
+
+```js
+params: ["0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b"]
+```
+
+**Inarudisha**
+
+`Object` - Kitu cha muamala, au `null` wakati hakuna muamala uliopatikana:
+
+- `blockHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi ambapo muamala huu ulikuwa. `null` wakati inasubiri.
+- `blockNumber`: `QUANTITY` - nambari ya kizuizi ambapo muamala huu ulikuwa. `null` wakati inasubiri.
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mtumaji.
+- `gas`: `QUANTITY` - gesi iliyotolewa na mtumaji.
+- `gasPrice`: `QUANTITY` - bei ya gesi iliyotolewa na mtumaji katika Wei.
+- `hash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala.
+- `input`: `DATA` - data iliyotumwa pamoja na muamala.
+- `nonce`: `QUANTITY` - idadi ya miamala iliyofanywa na mtumaji kabla ya hii.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mpokeaji. `null` wakati ni muamala wa uundaji wa mkataba.
+- `transactionIndex`: `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya miamala katika kizuizi. `null` wakati inasubiri.
+- `value`: `QUANTITY` - thamani iliyohamishwa katika Wei.
+- `v`: `QUANTITY` - kitambulisho cha urejeshaji cha ECDSA
+- `r`: `QUANTITY` - saini ya ECDSA r
+- `s`: `QUANTITY` - saini ya ECDSA s
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByHash","params":["0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "id":1,
+ "result":{
+ "blockHash":"0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "blockNumber":"0x5daf3b", // 6139707
+ "from":"0xa7d9ddbe1f17865597fbd27ec712455208b6b76d",
+ "gas":"0xc350", // 50000
+ "gasPrice":"0x4a817c800", // 20000000000
+ "hash":"0x88df016429689c079f3b2f6ad39fa052532c56795b733da78a91ebe6a713944b",
+ "input":"0x68656c6c6f21",
+ "nonce":"0x15", // 21
+ "to":"0xf02c1c8e6114b1dbe8937a39260b5b0a374432bb",
+ "transactionIndex":"0x41", // 65
+ "value":"0xf3dbb76162000", // 4290000000000000
+ "v":"0x25", // 37
+ "r":"0x1b5e176d927f8e9ab405058b2d2457392da3e20f328b16ddabcebc33eaac5fea",
+ "s":"0x4ba69724e8f69de52f0125ad8b3c5c2cef33019bac3249e2c0a2192766d1721c"
+ }
+}
+```
+
+### eth_getTransactionByBlockHashAndIndex {#eth_gettransactionbyblockhashandindex}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu muamala kwa hashi ya kizuizi na nafasi ya faharasa ya muamala.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi.
+2. `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya muamala.
+
+```js
+params: [
+ "0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByBlockHashAndIndex","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+
+### eth_getTransactionByBlockNumberAndIndex {#eth_gettransactionbyblocknumberandindex}
+
+Inarudisha taarifa kuhusu muamala kwa nambari ya kizuizi na nafasi ya faharasa ya muamala.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari ya kizuizi, au mfuatano `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"` au `"finalized"`, kama ilivyo katika [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter).
+2. `QUANTITY` - nafasi ya faharasa ya muamala.
+
+```js
+params: [
+ "0x9c47cf", // 10241999
+ "0x24", // 36
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionByBlockNumberAndIndex","params":["0x9c47cf", "0x24"],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getTransactionByHash](#eth_gettransactionbyhash)
+
+### eth_getTransactionReceipt {#eth_gettransactionreceipt}
+
+Inarudisha risiti ya muamala kwa hashi ya muamala.
+
+**Kumbuka** Kwamba risiti haipatikani kwa miamala inayosubiri.
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala
+
+```js
+params: ["0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5"]
+```
+
+**Inarudisha**
+`Object` - Kitu cha risiti ya muamala, au `null` wakati hakuna risiti iliyopatikana:
+
+- `transactionHash `: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya muamala.
+- `transactionIndex`: `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya miamala katika kizuizi.
+- `blockHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi ambapo muamala huu ulikuwa.
+- `blockNumber`: `QUANTITY` - nambari ya kizuizi ambapo muamala huu ulikuwa.
+- `from`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mtumaji.
+- `to`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ya mpokeaji. `null` wakati ni muamala wa uundaji wa mkataba.
+- `cumulativeGasUsed` : `QUANTITY ` - Jumla ya kiasi cha gesi iliyotumika wakati muamala huu ulitekelezwa katika kizuizi.
+- `effectiveGasPrice` : `QUANTITY` - Jumla ya ada ya msingi na ncha iliyolipwa kwa kila kitengo cha gesi.
+- `gasUsed `: `QUANTITY ` - Kiasi cha gesi kilichotumiwa na muamala huu maalum pekee.
+- `contractAddress `: `DATA`, Baiti 20 - Anwani ya mkataba iliyoundwa, ikiwa muamala ulikuwa uundaji wa mkataba, vinginevyo `null`.
+- `logs`: `Array` - Safu ya vitu vya kumbukumbu, ambavyo muamala huu ulizalisha.
+- `logsBloom`: `DATA`, Baiti 256 - Kichujio cha Bloom kwa wateja wepesi kupata kumbukumbu zinazohusiana haraka.
+- `type`: `QUANTITY` - nambari kamili ya aina ya muamala, `0x0` kwa miamala ya zamani, `0x1` kwa aina za orodha ya ufikiaji, `0x2` kwa ada za nguvu.
+
+Pia inarudisha _ama_ :
+
+- `root` : `DATA` baiti 32 za mzizi wa hali baada ya muamala (kabla ya Byzantium).
+- `status`: `QUANTITY` ama `1` (mafanikio) au `0` (kushindwa)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getTransactionReceipt","params":["0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5"],"id":1}'
+// Matokeo
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 1,
+ "result": {
+ "blockHash":
+ "0xa957d47df264a31badc3ae823e10ac1d444b098d9b73d204c40426e57f47e8c3",
+ "blockNumber": "0xeff35f",
+ "contractAddress": null, // mfuatano wa anwani ikiwa iliundwa
+ "cumulativeGasUsed": "0xa12515",
+ "effectiveGasPrice": "0x5a9c688d4",
+ "from": "0x6221a9c005f6e47eb398fd867784cacfdcfff4e7",
+ "gasUsed": "0xb4c8",
+ "logs": [{
+ // kumbukumbu kama zilivyorudishwa na getFilterLogs, n.k.
+ }],
+ "logsBloom": "0x00...0", // kichujio cha bloom cha baiti 256
+ "status": "0x1",
+ "to": "0xc02aaa39b223fe8d0a0e5c4f27ead9083c756cc2",
+ "transactionHash":
+ "0x85d995eba9763907fdf35cd2034144dd9d53ce32cbec21349d4b12823c6860c5",
+ "transactionIndex": "0x66",
+ "type": "0x2"
+ }
+}
+```
+
+### eth_getUncleByBlockHashAndIndex {#eth_getunclebyblockhashandindex}
+
+Hurejesha taarifa kuhusu uncle wa bloku kwa hashi na nafasi ya faharasa ya uncle.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `DATA`, Baiti 32 - Hashi ya kizuizi.
+2. `QUANTITY` - Nafasi ya faharasa ya mjomba.
+
+```js
+params: [
+ "0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2",
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleByBlockHashAndIndex","params":["0x1d59ff54b1eb26b013ce3cb5fc9dab3705b415a67127a003c3e61eb445bb8df2", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+**Kumbuka**: Mjomba hana miamala ya kibinafsi.
+
+### eth_getUncleByBlockNumberAndIndex {#eth_getunclebyblocknumberandindex}
+
+Hurejesha taarifa kuhusu uncle wa bloku kwa nambari na nafasi ya faharasa ya uncle.
+
+
+ Jaribu ncha ya mwisho katika uwanja wa michezo
+
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY|TAG` - nambari ya kizuizi, au mfuatano `"earliest"`, `"latest"`, `"pending"`, `"safe"`, `"finalized"`, kama ilivyo katika [kigezo cha kizuizi](/developers/docs/apis/json-rpc/#block-parameter).
+2. `QUANTITY` - nafasi ya faharasa ya mjomba.
+
+```js
+params: [
+ "0x29c", // 668
+ "0x0", // 0
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+**Kumbuka**: Mjomba hana miamala ya kibinafsi.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getUncleByBlockNumberAndIndex","params":["0x29c", "0x0"],"id":1}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getBlockByHash](#eth_getblockbyhash)
+
+### eth_newFilter {#eth_newfilter}
+
+Huunda kitu cha kichujio, kulingana na chaguzi za kichujio, ili kuarifu wakati hali inabadilika (kumbukumbu).
+Ili kuangalia kama hali imebadilika, piga simu [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges).
+
+**Kumbuka kuhusu kubainisha vichujio vya mada:**
+Mada zinategemea mpangilio. Muamala wenye kumbukumbu na mada [A, B] utalinganishwa na vichujio vifuatavyo vya mada:
+
+- `[]` "chochote"
+- `[A]` "A katika nafasi ya kwanza (na chochote baada)"
+- `[null, B]` "chochote katika nafasi ya kwanza NA B katika nafasi ya pili (na chochote baada)"
+- `[A, B]` "A katika nafasi ya kwanza NA B katika nafasi ya pili (na chochote baada)"
+- `[[A, B], [A, B]]` "(A AU B) katika nafasi ya kwanza NA (A AU B) katika nafasi ya pili (na chochote baada)"
+- **Vigezo**
+
+1. `Object` - Chaguzi za kichujio:
+
+- `fromBlock`: `QUANTITY|TAG` - (si lazima, chaguo-msingi: `"latest"`) Nambari kamili ya kizuizi, au `"latest"` kwa kizuizi cha mwisho kilichopendekezwa, `"safe"` kwa kizuizi cha mwisho salama, `"finalized"` kwa kizuizi cha mwisho kilichokamilishwa, au `"pending"`, `"earliest"` kwa miamala ambayo bado haiko kwenye kizuizi.
+- `toBlock`: `QUANTITY|TAG` - (si lazima, chaguo-msingi: `"latest"`) Nambari kamili ya kizuizi, au `"latest"` kwa kizuizi cha mwisho kilichopendekezwa, `"safe"` kwa kizuizi cha mwisho salama, `"finalized"` kwa kizuizi cha mwisho kilichokamilishwa, au `"pending"`, `"earliest"` kwa miamala ambayo bado haiko kwenye kizuizi.
+- `address`: `DATA|Array`, Baiti 20 - (si lazima) Anwani ya mkataba au orodha ya anwani ambazo kumbukumbu zinapaswa kutoka.
+- `topics`: `Array of DATA`, - (si lazima) Safu ya mada za `DATA` za Baiti 32. Mada zinategemea mpangilio. Kila mada inaweza pia kuwa safu ya DATA na chaguzi za "au".
+
+```js
+params: [
+ {
+ fromBlock: "0x1",
+ toBlock: "0x2",
+ address: "0x8888f1f195afa192cfee860698584c030f4c9db1",
+ topics: [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ null,
+ [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ "0x0000000000000000000000000aff3454fce5edbc8cca8697c15331677e6ebccc",
+ ],
+ ],
+ },
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+`QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newFilter","params":[{"topics":["0x12341234"]}],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_newBlockFilter {#eth_newblockfilter}
+
+Huunda kichujio katika nodi, ili kuarifu wakati kizuizi kipya kinafika.
+Ili kuangalia kama hali imebadilika, piga simu [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges).
+
+**Vigezo**
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+`QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newBlockFilter","params":[],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_newPendingTransactionFilter {#eth_newpendingtransactionfilter}
+
+Huunda kichujio katika nodi, ili kuarifu wakati miamala mipya inayosubiri inafika.
+Ili kuangalia kama hali imebadilika, piga simu [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges).
+
+**Vigezo**
+Hakuna
+
+**Inarudisha**
+`QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_newPendingTransactionFilter","params":[],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": "0x1" // 1
+}
+```
+
+### eth_uninstallFilter {#eth_uninstallfilter}
+
+Huondoa kichujio chenye kitambulisho fulani. Inapaswa kuitwa kila wakati ufuatiliaji hauhitajiki tena.
+Zaidi ya hayo, Vichujio huisha muda wake wakati havijaombwa na [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges) kwa kipindi fulani.
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+```js
+params: [
+ "0xb", // 11
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+`Boolean` - `true` ikiwa kichujio kimeondolewa kwa mafanikio, vinginevyo `false`.
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_uninstallFilter","params":["0xb"],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "result": true
+}
+```
+
+### eth_getFilterChanges {#eth_getfilterchanges}
+
+Mbinu ya kupiga kura kwa kichujio, ambayo inarudisha safu ya kumbukumbu zilizotokea tangu upigaji kura wa mwisho.
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY` - kitambulisho cha kichujio.
+
+```js
+params: [
+ "0x16", // 22
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+`Array` - Safu ya vitu vya kumbukumbu, au safu tupu ikiwa hakuna kitu kilichobadilika tangu upigaji kura wa mwisho.
+
+- Kwa vichujio vilivyoundwa na `eth_newBlockFilter` marejesho ni hashi za bloku (`DATA`, Baiti 32), k.m., `["0x3454645634534..."]`.
+
+- Kwa vichujio vilivyoundwa na `eth_newPendingTransactionFilter ` marejesho ni hashi za muamala (`DATA`, Baiti 32), k.m., `["0x6345343454645..."]`.
+
+- Kwa vichujio vilivyoundwa na `eth_newFilter` kumbukumbu ni vitu vyenye vigezo vifuatavyo:
+ - `removed`: `TAG` - `true` wakati kumbukumbu iliondolewa, kutokana na upangaji upya wa mnyororo. `false` ikiwa ni kumbukumbu halali.
+ - `logIndex`: `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya kumbukumbu katika kizuizi. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `transactionIndex`: `QUANTITY` - nambari kamili ya nafasi ya faharasa ya miamala ambayo kumbukumbu ilitengenezwa kutoka. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `transactionHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya miamala ambayo kumbukumbu hii ilitengenezwa kutoka. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `blockHash`: `DATA`, Baiti 32 - hashi ya kizuizi ambapo kumbukumbu hii ilikuwa. `null` wakati inasubiri. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `blockNumber`: `QUANTITY` - nambari ya kizuizi ambapo kumbukumbu hii ilikuwa. `null` wakati inasubiri. `null` wakati ni kumbukumbu inayosubiri.
+ - `address`: `DATA`, Baiti 20 - anwani ambayo kumbukumbu hii ilitoka.
+ - `data`: `DATA` - data ya kumbukumbu isiyo na faharasa ya urefu-tofauti. (Katika _solidity_: hoja sifuri au zaidi za kumbukumbu zisizo na faharasa za Baiti 32.)
+ - `topics`: `Array of DATA` - Safu ya hoja za kumbukumbu zilizoorodheshwa za Baiti 0 hadi 4 32 za `DATA`. (Katika _solidity_: Mada ya kwanza ni _hashi_ ya saini ya tukio (k.m., `Deposit(address,bytes32,uint256)`), isipokuwa umetangaza tukio hilo na kibainishi `anonymous`.)
+
+- **Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getFilterChanges","params":["0x16"],"id":73}'
+// Matokeo
+{
+ "id":1,
+ "jsonrpc":"2.0",
+ "result": [{
+ "logIndex": "0x1", // 1
+ "blockNumber":"0x1b4", // 436
+ "blockHash": "0x8216c5785ac562ff41e2dcfdf5785ac562ff41e2dcfdf829c5a142f1fccd7d",
+ "transactionHash": "0xdf829c5a142f1fccd7d8216c5785ac562ff41e2dcfdf5785ac562ff41e2dcf",
+ "transactionIndex": "0x0", // 0
+ "address": "0x16c5785ac562ff41e2dcfdf829c5a142f1fccd7d",
+ "data":"0x0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000",
+ "topics": ["0x59ebeb90bc63057b6515673c3ecf9438e5058bca0f92585014eced636878c9a5"]
+ },{
+ ...
+ }]
+}
+```
+
+### eth_getFilterLogs {#eth_getfilterlogs}
+
+Inarudisha safu ya kumbukumbu zote zinazolingana na kichujio chenye kitambulisho fulani.
+
+**Vigezo**
+
+1. `QUANTITY` - Kitambulisho cha kichujio.
+
+```js
+params: [
+ "0x16", // 22
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getFilterLogs","params":["0x16"],"id":74}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges)
+
+### eth_getLogs {#eth_getlogs}
+
+Inarudisha safu ya kumbukumbu zote zinazolingana na kitu fulani cha kichujio.
+
+**Vigezo**
+
+1. `Object` - Chaguzi za kichujio:
+
+- `fromBlock`: `QUANTITY|TAG` - (si lazima, chaguo-msingi: `"latest"`) Nambari kamili ya kizuizi, au `"latest"` kwa kizuizi cha mwisho kilichopendekezwa, `"safe"` kwa kizuizi cha mwisho salama, `"finalized"` kwa kizuizi cha mwisho kilichokamilishwa, au `"pending"`, `"earliest"` kwa miamala ambayo bado haiko kwenye kizuizi.
+- `toBlock`: `QUANTITY|TAG` - (si lazima, chaguo-msingi: `"latest"`) Nambari kamili ya kizuizi, au `"latest"` kwa kizuizi cha mwisho kilichopendekezwa, `"safe"` kwa kizuizi cha mwisho salama, `"finalized"` kwa kizuizi cha mwisho kilichokamilishwa, au `"pending"`, `"earliest"` kwa miamala ambayo bado haiko kwenye kizuizi.
+- `address`: `DATA|Array`, Baiti 20 - (si lazima) Anwani ya mkataba au orodha ya anwani ambazo kumbukumbu zinapaswa kutoka.
+- `topics`: `Array of DATA`, - (si lazima) Safu ya mada za `DATA` za Baiti 32. Mada zinategemea mpangilio. Kila mada inaweza pia kuwa safu ya DATA na chaguzi za "au".
+- `blockHash`: `DATA`, Baiti 32 - (si lazima, **baadaye**) Kwa kuongezwa kwa EIP-234, `blockHash` itakuwa chaguo jipya la kichujio ambalo linazuia kumbukumbu zilizorudishwa kwa kizuizi kimoja na hashi ya baiti 32 `blockHash`. Kutumia `blockHash` ni sawa na `fromBlock` = `toBlock` = nambari ya kizuizi na hashi `blockHash`. Ikiwa `blockHash` ipo katika vigezo vya kichujio, basi `fromBlock` wala `toBlock` haziruhusiwi.
+
+```js
+params: [
+ {
+ topics: [
+ "0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b",
+ ],
+ },
+]
+```
+
+**Inarudisha**
+Angalia [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges)
+
+**Mfano**
+
+```js
+// Ombi
+curl -X POST --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getLogs","params":[{"topics":["0x000000000000000000000000a94f5374fce5edbc8e2a8697c15331677e6ebf0b"]}],"id":74}'
+```
+
+Matokeo angalia [eth_getFilterChanges](#eth_getfilterchanges)
+
+## Mfano wa Matumizi {#usage-example}
+
+### Kupeleka mkataba kwa kutumia JSON_RPC {#deploying-contract}
+
+Sehemu hii inajumuisha onyesho la jinsi ya kupeleka mkataba kwa kutumia kiolesura cha RPC pekee. Kuna njia mbadala za kupeleka mikataba ambapo utata huu unaondolewa—kwa mfano, kutumia maktaba zilizojengwa juu ya kiolesura cha RPC kama vile [web3.js](https://web3js.readthedocs.io/) na [web3.py](https://github.com/ethereum/web3.py). Uondoaji huu kwa ujumla ni rahisi kuelewa na una makosa machache, lakini bado ni muhimu kuelewa kinachoendelea chini ya kofia.
+
+Ifuatayo ni mkataba-erevu ulio wazi unaoitwa `Multiply7` ambao utapelekwa kwa kutumia kiolesura cha JSON-RPC kwa nodi ya Ethereum. Mafunzo haya yanadhania msomaji tayari anaendesha nodi ya Geth. Maelezo zaidi kuhusu nodi na wateja yanapatikana [hapa](/developers/docs/nodes-and-clients/run-a-node). Tafadhali rejelea nyaraka za [mteja](/developers/docs/nodes-and-clients/) binafsi ili kuona jinsi ya kuanza HTTP JSON-RPC kwa wateja wasio wa Geth. Wateja wengi hutoa huduma kwa chaguo-msingi kwenye `localhost:8545`.
+
+```javascript
+contract Multiply7 {
+ event Print(uint);
+ function multiply(uint input) returns (uint) {
+ Print(input * 7);
+ return input * 7;
+ }
+}
+```
+
+Jambo la kwanza kufanya ni kuhakikisha kiolesura cha HTTP RPC kimewashwa. Hii inamaanisha tunatoa Geth na bendera ya `--http` wakati wa kuanza. Katika mfano huu tunatumia nodi ya Geth kwenye mnyororo wa kibinafsi wa maendeleo. Kwa kutumia mbinu hii hatuhitaji ether kwenye mtandao halisi.
+
+```bash
+geth --http --dev console 2>>geth.log
+```
+
+Hii itaanza kiolesura cha HTTP RPC kwenye `http://localhost:8545`.
+
+Tunaweza kuthibitisha kuwa kiolesura kinafanya kazi kwa kupata anwani ya coinbase (kwa kupata anwani ya kwanza kutoka kwenye safu ya akaunti) na salio kwa kutumia [curl](https://curl.se). Tafadhali kumbuka kuwa data katika mifano hii itatofautiana kwenye nodi yako ya ndani. Ikiwa unataka kujaribu amri hizi, badilisha vigezo vya ombi katika ombi la pili la curl na matokeo yaliyorudishwa kutoka kwa la kwanza.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_accounts","params":[], "id":1}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":1,"jsonrpc":"2.0","result":["0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955"]}
+
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_getBalance", "params": ["0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "latest"], "id":2}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":2,"jsonrpc":"2.0","result":"0x1639e49bba16280000"}
+```
+
+Kwa sababu nambari zimesimbwa kwa hex, salio hurudishwa katika wei kama mfuatano wa hex. Ikiwa tunataka kuwa na salio katika ether kama nambari tunaweza kutumia web3 kutoka kwa koni ya Geth.
+
+```javascript
+web3.fromWei("0x1639e49bba16280000", "ether")
+// "410"
+```
+
+Sasa kwa kuwa kuna ether fulani kwenye mnyororo wetu wa kibinafsi wa maendeleo, tunaweza kupeleka mkataba. Hatua ya kwanza ni kuandaa mkataba wa Multiply7 kuwa msimbo wa baiti ambao unaweza kutumwa kwa EVM. Ili kusakinisha solc, mkusanyaji wa Solidity, fuata [nyaraka za Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/latest/installing-solidity.html). (Unaweza kutaka kutumia toleo la zamani la `solc` ili kuendana na [toleo la mkusanyaji lililotumika kwa mfano wetu](https://github.com/ethereum/solidity/releases/tag/v0.4.20).)
+
+Hatua inayofuata ni kuandaa mkataba wa Multiply7 kuwa msimbo wa baiti unaoweza kutumwa kwa EVM.
+
+```bash
+echo 'pragma solidity ^0.4.16; contract Multiply7 { event Print(uint); function multiply(uint input) public returns (uint) { Print(input * 7); return input * 7; } }' | solc --bin
+
+======= :Multiply7 =======
+Binary:
+6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029
+```
+
+Sasa kwa kuwa tuna msimbo uliokusanywa tunahitaji kuamua ni kiasi gani cha gesi kinagharimu kuupeleka. Kiolesura cha RPC kina mbinu ya `eth_estimateGas` ambayo itatupa makadirio.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_estimateGas", "params": [{"from": "0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "data": "0x6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029"}], "id": 5}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":5,"result":"0x1c31e"}
+```
+
+Na hatimaye peleka mkataba.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_sendTransaction", "params": [{"from": "0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955", "gas": "0x1c31e", "data": "0x6060604052341561000f57600080fd5b60eb8061001d6000396000f300606060405260043610603f576000357c0100000000000000000000000000000000000000000000000000000000900463ffffffff168063c6888fa1146044575b600080fd5b3415604e57600080fd5b606260048080359060200190919050506078565b6040518082815260200191505060405180910390f35b60007f24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da600783026040518082815260200191505060405180910390a16007820290509190505600a165627a7a7230582040383f19d9f65246752244189b02f56e8d0980ed44e7a56c0b200458caad20bb0029"}], "id": 6}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":6,"jsonrpc":"2.0","result":"0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf"}
+```
+
+Muamala unakubaliwa na nodi na hashi ya muamala inarudishwa. Hashi hii inaweza kutumika kufuatilia muamala. Hatua inayofuata ni kuamua anwani ambapo mkataba wetu umepelekwa. Kila muamala uliotekelezwa utaunda risiti. Risiti hii ina taarifa mbalimbali kuhusu muamala kama vile ni katika kizuizi gani muamala ulijumuishwa na ni kiasi gani cha gesi kilitumika na EVM. Ikiwa muamala
+unaunda mkataba pia utakuwa na anwani ya mkataba. Tunaweza kupata risiti kwa kutumia mbinu ya `eth_getTransactionReceipt` ya RPC.
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_getTransactionReceipt", "params": ["0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf"], "id": 7}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"jsonrpc":"2.0","id":7,"result":{"blockHash":"0x77b1a4f6872b9066312de3744f60020cbd8102af68b1f6512a05b7619d527a4f","blockNumber":"0x1","contractAddress":"0x4d03d617d700cf81935d7f797f4e2ae719648262","cumulativeGasUsed":"0x1c31e","from":"0x9b1d35635cc34752ca54713bb99d38614f63c955","gasUsed":"0x1c31e","logs":[],"logsBloom":"0x00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000","status":"0x1","to":null,"transactionHash":"0xe1f3095770633ab2b18081658bad475439f6a08c902d0915903bafff06e6febf","transactionIndex":"0x0"}}
+```
+
+Mkataba wetu uliundwa kwenye `0x4d03d617d700cf81935d7f797f4e2ae719648262`. Matokeo ya null badala ya risiti inamaanisha muamala bado haujajumuishwa kwenye kizuizi. Subiri kwa muda na uangalie ikiwa mteja wako wa makubaliano anafanya kazi na ujaribu tena.
+
+#### Kuwasiliana na mikataba-erevu {#interacting-with-smart-contract}
+
+Katika mfano huu tutakuwa tunatuma muamala kwa kutumia `eth_sendTransaction` kwa mbinu ya `multiply` ya mkataba.
+
+`eth_sendTransaction` inahitaji hoja kadhaa, hasa `from`, `to` na `data`. `Kutoka` ni anwani ya umma ya akaunti yetu, na `kwenda` ni anwani ya mkataba. Hoja ya `data` ina mzigo unaobainisha ni mbinu gani lazima itumike na kwa hoja gani. Hapa ndipo [ABI (application binary interface)](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html) inapoingia. ABI ni faili ya JSON inayobainisha jinsi ya kubainisha na kusimba data kwa ajili ya EVM.
+
+Baiti za mzigo hubainisha ni mbinu gani katika mkataba inayoitwa. Hizi ni baiti 4 za kwanza kutoka kwenye hashi ya Keccak juu ya jina la utendakazi na aina zake za hoja, zilizosimbwa kwa hex. Kazi ya kuzidisha inakubali uint ambayo ni jina lingine la uint256. Hii inatuacha na:
+
+```javascript
+web3.sha3("multiply(uint256)").substring(0, 10)
+// "0xc6888fa1"
+```
+
+Hatua inayofuata ni kusimba hoja. Kuna uint256 moja tu, tuseme, thamani 6. ABI ina sehemu inayobainisha jinsi ya kusimba aina za uint256.
+
+`int: enc(X)` ni usimbaji wa kikamilisho cha mbili-kubwa-mwisho cha X, kilichopachikwa kwenye upande wa juu (kushoto) na 0xff kwa X hasi na baiti > sifuri kwa X chanya ili urefu uwe zidisho la baiti 32.
+
+Hii inasimba hadi `0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006`.
+
+Kuchanganya kiteuzi cha kazi na hoja iliyosimbwa, data yetu itakuwa `0xc6888fa10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006`.
+
+Hii sasa inaweza kutumwa kwa nodi:
+
+```bash
+curl --data '{"jsonrpc":"2.0","method": "eth_sendTransaction", "params": [{"from": "0xeb85a5557e5bdc18ee1934a89d8bb402398ee26a", "to": "0x6ff93b4b46b41c0c3c9baee01c255d3b4675963d", "data": "0xc6888fa10000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000006"}], "id": 8}' -H "Content-Type: application/json" localhost:8545
+{"id":8,"jsonrpc":"2.0","result":"0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74"}
+```
+
+Kwa kuwa muamala ulitumwa, hashi ya muamala ilirejeshwa. Kupata risiti kunatoa:
+
+```javascript
+{
+ blockHash: "0xbf0a347307b8c63dd8c1d3d7cbdc0b463e6e7c9bf0a35be40393588242f01d55",
+ blockNumber: 268,
+ contractAddress: null,
+ cumulativeGasUsed: 22631,
+ gasUsed: 22631,
+ logs: [{
+ address: "0x6ff93b4b46b41c0c3c9baee01c255d3b4675963d",
+ blockHash: "0xbf0a347307b8c63dd8c1d3d7cbdc0b463e6e7c9bf0a35be40393588242f01d55",
+ blockNumber: 268,
+ data: "0x000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002a",
+ logIndex: 0,
+ topics: ["0x24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da"],
+ transactionHash: "0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74",
+ transactionIndex: 0
+ }],
+ transactionHash: "0x759cf065cbc22e9d779748dc53763854e5376eea07409e590c990eafc0869d74",
+ transactionIndex: 0
+}
+```
+
+Risiti ina kumbukumbu. Kumbukumbu hii ilitolewa na EVM kwenye utekelezaji wa muamala na kujumuishwa kwenye risiti. Kazi ya `multiply` inaonyesha kuwa tukio la `Print` liliibuliwa na ingizo mara 7. Kwa kuwa hoja ya tukio la `Print` ilikuwa uint256 tunaweza kuisimbua kulingana na sheria za ABI ambazo zitatuacha na desimali inayotarajiwa 42. Kando na data inafaa kuzingatia kwamba mada zinaweza kutumika kubainisha ni tukio gani lililounda kumbukumbu:
+
+```javascript
+web3.sha3("Print(uint256)")
+// "24abdb5865df5079dcc5ac590ff6f01d5c16edbc5fab4e195d9febd1114503da"
+```
+
+Huu ulikuwa utangulizi mfupi tu wa baadhi ya kazi za kawaida, ukionyesha matumizi ya moja kwa moja ya JSON-RPC.
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Ufafanuzi wa JSON-RPC](http://www.jsonrpc.org/specification)
+- [Nodi na wateja](/developers/docs/nodes-and-clients/)
+- [API za JavaScript](/developers/docs/apis/javascript/)
+- [API za Backend](/developers/docs/apis/backend/)
+- [Wateja wa utekelezaji](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/blocks/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/blocks/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..bf9424525ff
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/blocks/index.md
@@ -0,0 +1,153 @@
+---
+title: Vipande
+description: Muhtasari wa bloku katika mnyororo wa bloku wa Ethereum – muundo wao wa data, kwa nini zinahitajika, na jinsi zinavyotengenezwa.
+lang: sw
+---
+
+Bloku ni makundi ya miamala yenye hashi ya bloku iliyotangulia katika mnyororo. Hii inaunganisha bloku pamoja (katika mnyororo) kwa sababu hashi hutokana na usimbaji fiche kutoka kwa data ya bloku. Hii inazuia udanganyifu, kwa sababu badiliko moja katika bloku yoyote katika historia litabatilisha bloku zote zinazofuata kwa kuwa hashi zote zinazofuata zingebadilika na kila mtu anayeendesha mnyororo wa bloku angetambua.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Bloku ni mada rahisi sana kwa wanaoanza. Lakini ili kukusaidia kuelewa ukurasa huu vizuri zaidi, tunapendekeza usome kwanza [Akaunti](/developers/docs/accounts/), [Miamala](/developers/docs/transactions/), na [utangulizi wetu wa Ethereum](/developers/docs/intro-to-ethereum/).
+
+## Kwa nini bloku? {#why-blocks}
+
+Ili kuhakikisha kuwa washiriki wote kwenye mtandao wa Ethereum wanadumisha hali iliyosawazishwa na kukubaliana kuhusu historia kamili ya miamala, tunakusanya miamala katika bloku. Hii inamaanisha miamala kadhaa (au mamia) inakamilishwa, inakubaliwa, na kusawazishwa yote kwa wakati mmoja.
+
+
+_Mchoro umechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+Kwa kutenga muda kati ya uthibitisho, tunawapa washiriki wote wa mtandao muda wa kutosha kufikia makubaliano: ingawa maombi ya miamala hutokea mara nyingi kwa sekunde, bloku hutengenezwa na kuthibitishwa kwenye Ethereum mara moja kila sekunde kumi na mbili.
+
+## Jinsi bloku zinavyofanya kazi {#how-blocks-work}
+
+Ili kuhifadhi historia ya miamala, bloku zimepangwa kwa utaratibu mkali (kila bloku mpya inayoundwa huwa na marejeleo ya bloku yake mzazi), na miamala ndani ya bloku pia imepangwa kwa utaratibu mkali. Isipokuwa katika visa nadra, wakati wowote, washiriki wote kwenye mtandao wanakubaliana kuhusu idadi kamili na historia ya bloku, na wanafanya kazi ya kukusanya maombi ya sasa ya miamala katika bloku inayofuata.
+
+Pindi bloku inapokusanywa na mthibitishaji aliyechaguliwa bila mpangilio kwenye mtandao, husambazwa kwa mtandao wote; nodi zote huongeza bloku hii mwishoni mwa mnyororo wao wa bloku, na mthibitishaji mpya huchaguliwa kuunda bloku inayofuata. Mchakato kamili wa kuunganisha bloku na mchakato wa uthibitisho/makubaliano kwa sasa umeainishwa na itifaki ya "Uthibitisho wa Hisa" ya Ethereum.
+
+## Itifaki ya Uthibitisho wa Hisa {#proof-of-stake-protocol}
+
+Uthibitisho wa Hisa inamaanisha yafuatayo:
+
+- Nodi za kuthibitisha zinapaswa kuweka hisa ya ETH 32 katika mkataba wa amana kama dhamana dhidi ya tabia mbaya. Hii husaidia kulinda mtandao kwa sababu shughuli isiyo ya uaminifu inayoweza kuthibitishwa husababisha baadhi au hisa yote hiyo kuharibiwa.
+- Katika kila nafasi (yenye muda wa sekunde kumi na mbili) mthibitishaji huchaguliwa bila mpangilio kuwa mpendekezaji wa bloku. Wanakusanya miamala pamoja, wanazitekeleza na kubainisha 'hali' mpya. Wanafunga taarifa hii katika bloku na kuisambaza kwa wathibitishaji wengine.
+- Wathibitishaji wengine wanaopata habari kuhusu bloku mpya hutekeleza upya miamala ili kuhakikisha wanakubaliana na mabadiliko yaliyopendekezwa kwa hali ya kimataifa. Ikichukuliwa kuwa bloku ni halali, wanaiongeza kwenye hifadhidata yao.
+- Ikiwa mthibitishaji atapata habari kuhusu bloku mbili zinazokinzana kwa nafasi moja, hutumia algoriti yao ya kuchagua uma kuchagua ile inayoungwa mkono na ETH nyingi zaidi zilizowekwa kama hisa.
+
+[Zaidi kuhusu Uthibitisho wa Hisa](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos)
+
+## Kuna nini ndani ya bloku? {#block-anatomy}
+
+Kuna taarifa nyingi zilizomo ndani ya bloku. Katika kiwango cha juu kabisa, bloku huwa na sehemu zifuatazo:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :--------------- | :---------------------------------------------------------- |
+| `yanayopangwa` | nafasi ambayo bloku ni yake |
+| `proposer_index` | kitambulisho cha mthibitishaji anayependekeza bloku |
+| `parent_root` | hashi ya bloku iliyotangulia |
+| `state_root` | hashi ya msingi ya kitu cha hali |
+| `mwili` | kitu chenye sehemu kadhaa, kama ilivyofafanuliwa hapa chini |
+
+`Mwili` wa bloku una sehemu zake kadhaa:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :------------------- | :---------------------------------------------------------------------- |
+| `randao_reveal` | thamani inayotumika kuchagua mpendekezaji wa bloku inayofuata |
+| `eth1_data` | taarifa kuhusu mkataba wa amana |
+| `graffiti` | data yoyote inayotumika kuweka lebo kwenye bloku |
+| `proposer_slashings` | orodha ya wathibitishaji watakaoadhibiwa |
+| `attester_slashings` | orodha ya waidhinishaji watakaoadhibiwa |
+| `attestations` | orodha ya uidhinishaji uliofanywa dhidi ya nafasi za awali |
+| `weka` | orodha ya amana mpya kwenye mkataba wa amana |
+| `voluntary_exits` | orodha ya wathibitishaji wanaoondoka kwenye mtandao |
+| `sync_aggregate` | kikundi kidogo cha wathibitishaji kinachotumika kuhudumia wateja wepesi |
+| `execution_payload` | miamala iliyopitishwa kutoka kwa programu ya utekelezaji |
+
+Sehemu ya `attestations` ina orodha ya uidhinishaji wote katika bloku. Uidhinishaji una aina yake ya data ambayo ina vipande kadhaa vya data. Kila uidhinishaji una:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :----------------- | :------------------------------------------------------------------ |
+| `aggregation_bits` | orodha ya wathibitishaji walioshiriki katika uidhinishaji huu |
+| `data` | chombo chenye sehemu ndogo nyingi |
+| `signature` | sahihi ya jumla ya seti ya wathibitishaji dhidi ya sehemu ya `data` |
+
+Sehemu ya `data` katika `attestation` ina yafuatayo:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :------------------ | :----------------------------------------------------------------------- |
+| `yanayopangwa` | nafasi ambayo uidhinishaji unahusiana nayo |
+| `index` | faharasa za wathibitishaji wanaoidhinisha |
+| `beacon_block_root` | hashi ya msingi ya bloku ya Beacon inayoonekana kama kichwa cha mnyororo |
+| `chanzo` | kituo cha ukaguzi cha mwisho kilichohalalishwa |
+| `target` | bloku ya mpaka wa enzi ya hivi karibuni |
+
+Kutekeleza miamala katika `execution_payload` husasisha hali ya kimataifa. Wateja wote hutekeleza upya miamala katika `execution_payload` ili kuhakikisha hali mpya inalingana na ile katika sehemu ya `state_root` ya bloku mpya. Hivi ndivyo wateja wanaweza kujua kwamba bloku mpya ni halali na salama kuiongeza kwenye mnyororo wao wa bloku. `execution payload` yenyewe ni kitu chenye sehemu kadhaa. Pia kuna `execution_payload_header` ambayo ina taarifa muhimu za muhtasari kuhusu data ya utekelezaji. Miundo hii ya data imepangwa kama ifuatavyo:
+
+`execution_payload_header` ina sehemu zifuatazo:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :------------------ | :--------------------------------------------------------------------------------- |
+| `parent_hash` | hashi ya bloku mzazi |
+| `fee_recipient` | anwani ya akaunti ya kulipia ada za muamala |
+| `state_root` | hashi ya msingi kwa hali ya kimataifa baada ya kutumia mabadiliko katika bloku hii |
+| `receipts_root` | hashi ya trie ya risiti za miamala |
+| `logs_bloom` | muundo wa data wenye kumbukumbu za matukio |
+| `prev_randao` | thamani inayotumika katika uteuzi wa mthibitishaji bila mpangilio |
+| `block_number` | nambari ya bloku ya sasa |
+| `gas_limit` | kiwango cha juu cha gesi kinachoruhusiwa katika bloku hii |
+| `gas_used` | kiasi halisi cha gesi kilichotumika katika bloku hii |
+| `timestamp` | muda wa bloku |
+| `extra_data` | data ya ziada yoyote kama baiti ghafi |
+| `base_fee_per_gas` | thamani ya ada ya msingi |
+| `block_hash` | Hashi ya bloku ya utekelezaji |
+| `transactions_root` | hashi ya msingi ya miamala katika payload |
+| `withdrawal_root` | hashi ya msingi ya utoaji fedha katika payload |
+
+`execution_payload` yenyewe ina yafuatayo (kumbuka hii inafanana na kichwa isipokuwa badala ya hashi ya msingi ya miamala inajumuisha orodha halisi ya miamala na taarifa za utoaji fedha) :
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :----------------- | :--------------------------------------------------------------------------------- |
+| `parent_hash` | hashi ya bloku mzazi |
+| `fee_recipient` | anwani ya akaunti ya kulipia ada za muamala |
+| `state_root` | hashi ya msingi kwa hali ya kimataifa baada ya kutumia mabadiliko katika bloku hii |
+| `receipts_root` | hashi ya trie ya risiti za miamala |
+| `logs_bloom` | muundo wa data wenye kumbukumbu za matukio |
+| `prev_randao` | thamani inayotumika katika uteuzi wa mthibitishaji bila mpangilio |
+| `block_number` | nambari ya bloku ya sasa |
+| `gas_limit` | kiwango cha juu cha gesi kinachoruhusiwa katika bloku hii |
+| `gas_used` | kiasi halisi cha gesi kilichotumika katika bloku hii |
+| `timestamp` | muda wa bloku |
+| `extra_data` | data ya ziada yoyote kama baiti ghafi |
+| `base_fee_per_gas` | thamani ya ada ya msingi |
+| `block_hash` | Hashi ya bloku ya utekelezaji |
+| `miamala` | orodha ya miamala itakayotekelezwa |
+| `kutoa` | orodha ya vitu vya utoaji fedha |
+
+Orodha ya `withdrawals` ina vitu vya `withdrawal` vilivyopangwa kwa njia ifuatayo:
+
+| Sehemu | Maelezo |
+| :--------------- | :----------------------------------- |
+| `anwani` | anwani ya akaunti iliyotoa fedha |
+| `amount` | kiasi cha utoaji fedha |
+| `index` | thamani ya faharasa ya utoaji fedha |
+| `validatorIndex` | thamani ya faharasa ya mthibitishaji |
+
+## Muda wa bloku {#block-time}
+
+Muda wa bloku unarejelea muda unaotenganisha bloku. Katika Ethereum, muda umegawanywa katika vipande vya sekunde kumi na mbili vinavyoitwa 'nafasi'. Katika kila nafasi mthibitishaji mmoja huchaguliwa kupendekeza bloku. Ikichukuliwa kuwa wathibitishaji wote wako mtandaoni na wanafanya kazi kikamilifu, kutakuwa na bloku katika kila nafasi, ikimaanisha muda wa bloku ni sekunde 12. Hata hivyo, mara kwa mara wathibitishaji wanaweza kuwa nje ya mtandao wanapoitwa kupendekeza bloku, ikimaanisha nafasi zinaweza kuwa tupu wakati mwingine.
+
+Utekelezaji huu ni tofauti na mifumo inayotegemea uthibitishaji-wa-kazi ambapo muda wa bloku ni wa uwezekano na hurekebishwa na ugumu unaolengwa wa uchimbaji wa itifaki. [Muda wa wastani wa bloku](https://etherscan.io/chart/blocktime) wa Ethereum ni mfano kamili wa hili ambapo mpito kutoka uthibitishaji-wa-kazi kwenda uthibitisho wa hisa unaweza kufahamika wazi kulingana na uthabiti wa muda mpya wa bloku wa sekunde 12.
+
+## Ukubwa wa bloku {#block-size}
+
+Jambo la mwisho muhimu la kuzingatia ni kwamba bloku zenyewe zina ukomo wa ukubwa. Kila bloku ina ukubwa unaolengwa wa gesi milioni 30 lakini ukubwa wa bloku utaongezeka au kupungua kulingana na mahitaji ya mtandao, hadi kufikia kikomo cha bloku cha gesi milioni 60 (mara 2 ya ukubwa unaolengwa wa bloku). Kikomo cha gesi cha bloku kinaweza kurekebishwa juu au chini kwa sababu ya 1/1024 kutoka kwa kikomo cha gesi cha bloku iliyotangulia. Kutokana na hayo, wathibitishaji wanaweza kubadilisha kikomo cha gesi cha bloku kupitia makubaliano. Jumla ya kiasi cha gesi kinachotumiwa na miamala yote katika bloku lazima iwe chini ya kikomo cha gesi cha bloku. Hii ni muhimu kwa sababu inahakikisha kwamba bloku haziwezi kuwa na ukubwa wa kiholela. Kama bloku zingeweza kuwa na ukubwa wa kiholela, basi nodi kamili zenye utendaji duni zingeacha polepole kuweza kwenda sambamba na mtandao kwa sababu ya mahitaji ya nafasi na kasi. Kadiri bloku inavyokuwa kubwa, ndivyo nguvu kubwa zaidi ya kompyuta inavyohitajika kuzichakata kwa wakati kwa ajili ya nafasi inayofuata. Hii ni nguvu ya uwekaji wa mamlaka kati, ambayo inapingwa kwa kuweka ukomo wa ukubwa wa bloku.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Miamala](/developers/docs/transactions/)
+- [Gesi](/developers/docs/gas/)
+- [Uthibitisho wa Hisa](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/bridges/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/bridges/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..4fbf2b47312
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/bridges/index.md
@@ -0,0 +1,138 @@
+---
+title: Madaraja
+description: Muhtasari wa kuunda madaraja kwa ajili ya wasanidi programu
+lang: sw
+---
+
+Kutokana na kuongezeka kwa minyororo ya bloku ya L1 na suluhu za [uongezaji](/developers/docs/scaling/) wa L2, pamoja na idadi inayoongezeka ya programu zilizogatuliwa zinazovuka minyororo, hitaji la mawasiliano na uhamishaji wa rasilimali kwenye minyororo limekuwa sehemu muhimu ya miundombinu ya mtandao. Kuna aina tofauti za madaraja zinazosaidia kufanya hili liwezekane.
+
+## Haja ya madaraja {#need-for-bridges}
+
+Madaraja yapo ili kuunganisha mitandao ya blokucheni. Huwezesha muunganisho na utangamano kati ya minyororo ya bloku.
+
+Minyororo ya bloku ipo katika mazingira yaliyotengwa, ikimaanisha hakuna njia ya minyororo ya bloku kufanya biashara na kuwasiliana na minyororo mingine ya bloku kiasili. Matokeo yake, ingawa kunaweza kuwa na shughuli kubwa na uvumbuzi ndani ya mfumo ikolojia, inazuiliwa na ukosefu wa muunganisho na utangamano na mifumo mingine ikolojia.
+
+Madaraja hutoa njia kwa mazingira ya minyororo ya bloku yaliyotengwa kuungana. Huanzisha njia ya usafirishaji kati ya minyororo ya bloku ambapo tokeni, ujumbe, data holela, na hata wito za [mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) zinaweza kuhamishwa kutoka mnyororo mmoja hadi mwingine.
+
+## Faida za madaraja {#benefits-of-bridges}
+
+Kwa ufupi, madaraja hufungua visa vingi vya utumiaji kwa kuruhusu mitandao ya minyororo ya bloku kubadilishana data na kuhamisha rasilimali baina yao.
+
+Minyororo ya bloku ina nguvu, udhaifu na mbinu za kipekee za kuunda programu (kama vile kasi, upitishaji, gharama, n.k.). Madaraja husaidia maendeleo ya mfumo ikolojia mzima wa crypto kwa kuwezesha minyororo ya bloku kutumia ubunifu wa kila mmoja.
+
+Kwa wasanidi programu, madaraja huwezesha yafuatayo:
+
+- uhamishaji wa data, taarifa, na rasilimali zozote kwenye minyororo.
+- kufungua vipengele vipya na visa vya utumiaji kwa ajili ya itifaki kwani madaraja hupanua nafasi ya usanifu kwa kile ambacho itifaki zinaweza kutoa. Kwa mfano, itifaki ya kilimo cha mavuno iliyotumwa awali kwenye Mtandao Mkuu wa Ethereum inaweza kutoa vidimbwi vya ukwasi kwenye minyororo yote inayotangamana na EVM.
+- fursa ya kutumia nguvu za minyororo tofauti ya bloku. Kwa mfano, wasanidi programu wanaweza kufaidika na ada za chini zinazotolewa na suluhu mbalimbali za L2 kwa kutuma dApps zao kwenye unda-mpya na sidechains na watumiaji wanaweza kutumia daraja baina yao.
+- ushirikiano kati ya wasanidi programu kutoka mifumo ikolojia mbalimbali ya minyororo ya bloku ili kuunda bidhaa mpya.
+- kuvutia watumiaji na jamii kutoka mifumo mbalimbali ikolojia hadi kwenye dApps zao.
+
+## Madaraja hufanyaje kazi? {#how-do-bridges-work}
+
+Ingawa kuna [aina nyingi za miundo ya madaraja](https://li.fi/knowledge-hub/blockchain-bridges-and-classification/), njia tatu za kuwezesha uhamishaji wa rasilimali kwenye minyororo tofauti hujitokeza:
+
+- **Funga na unda –** Funga rasilimali kwenye mnyororo chanzo na unda rasilimali kwenye mnyororo lengwa.
+- **Teketeza na unda –** Teketeza rasilimali kwenye mnyororo chanzo na unda rasilimali kwenye mnyororo lengwa.
+- **Ubadilishanaji wa atomiki –** Badilisha rasilimali kwenye mnyororo chanzo kwa rasilimali kwenye mnyororo lengwa na upande mwingine.
+
+## Aina za madaraja {#bridge-types}
+
+Madaraja kwa kawaida yanaweza kuainishwa katika mojawapo ya makundi yafuatayo:
+
+- **Madaraja ya asili –** Madaraja haya kwa kawaida hujengwa ili kuanzisha ukwasi kwenye mnyororo fulani wa bloku, na kurahisisha watumiaji kuhamisha fedha kwenye mfumo ikolojia. Kwa mfano, [Daraja la Arbitrum](https://bridge.arbitrum.io/) limejengwa ili kurahisisha watumiaji kutumia daraja kutoka Mtandao Mkuu wa Ethereum kwenda Arbitrum. Madaraja mengine kama hayo ni pamoja na Daraja la PoS la Polygon, [Lango la Optimism](https://app.optimism.io/bridge), n.k.
+- **Madaraja yanayotegemea wathibitishaji au oracles –** Madaraja haya hutegemea seti ya wathibitishaji wa nje au oracles ili kuthibitisha uhamishaji wa minyororo-tofauti. Mifano: Multichain na Across.
+- **Madaraja ya upitishaji ujumbe yaliyo jumla –** Madaraja haya yanaweza kuhamisha rasilimali, pamoja na ujumbe na data holela kwenye minyororo. Mifano: Axelar, LayerZero, na Nomad.
+- **Mitandao ya ukwasi –** Madaraja haya hulenga hasa kuhamisha rasilimali kutoka mnyororo mmoja hadi mwingine kupitia ubadilishanaji wa atomiki. Kwa ujumla, hayaauni upitishaji wa ujumbe kwenye minyororo-tofauti. Mifano: Connext na Hop.
+
+## Mambo ya kubadilishana ya kuzingatia {#trade-offs}
+
+Kuhusu madaraja, hakuna suluhu kamilifu. Badala yake, kuna mabadilishano tu yanayofanywa ili kutimiza kusudi. Wasanidi programu na watumiaji wanaweza kutathmini madaraja kulingana na mambo yafuatayo:
+
+- **Usalama –** Nani anathibitisha mfumo? Madaraja yanayolindwa na wathibitishaji wa nje kwa kawaida si salama sana kuliko madaraja yanayolindwa ndani ya nchi au asili na wathibitishaji wa mnyororo wa bloku.
+- **Urahisi –** Inachukua muda gani kukamilisha muamala, na je, mtumiaji alihitaji kusaini miamala mingapi? Kwa msanidi programu, inachukua muda gani kuunganisha daraja, na mchakato ni mgumu kiasi gani?
+- **Muunganisho –** Je, ni minyororo gani tofauti lengwa ambayo daraja linaweza kuunganisha (k.m., unda-mpya, sidechains, minyororo mingine ya bloku ya safu ya 1, n.k.), na ni vigumu kiasi gani kuunganisha mnyororo mpya wa bloku?
+- **Uwezo wa kupitisha data changamano zaidi –** Je, daraja linaweza kuwezesha uhamishaji wa ujumbe na data holela changamano zaidi kwenye minyororo, au linasaidia tu uhamishaji wa rasilimali kwenye minyororo-tofauti?
+- **Ufanisi wa gharama –** Inagharimu kiasi gani kuhamisha rasilimali kwenye minyororo kupitia daraja? Kwa kawaida, madaraja hutoza ada isiyobadilika au inayobadilika kulingana na gharama za gesi na ukwasi wa njia maalum. Pia ni muhimu kutathmini ufanisi wa gharama wa daraja kulingana na mtaji unaohitajika ili kuhakikisha usalama wake.
+
+Kwa kiwango cha juu, madaraja yanaweza kugawanywa kama yanayoaminika na yasiyo na uaminifu.
+
+- **Yanayoaminika –** Madaraja yanayoaminika yanathibitishwa na wahusika wa nje. Hutumia seti ya nje ya wathibitishaji (Mashirikisho yenye sahihi-nyingi, mifumo ya ukokotoaji ya wahusika wengi, mtandao wa oracle) kutuma data kwenye minyororo. Matokeo yake, yanaweza kutoa muunganisho mzuri na kuwezesha upitishaji wa ujumbe ulio jumla kabisa kwenye minyororo. Pia huwa yanafanya vizuri kwa kasi na ufanisi wa gharama. Hii inakuja kwa gharama ya usalama, kwani watumiaji wanapaswa kutegemea usalama wa daraja.
+- **Yasiyo na uaminifu –** Madaraja haya hutegemea minyororo ya bloku wanayounganisha na wathibitishaji wao kuhamisha ujumbe na tokeni. Haya 'hayana uaminifu' kwa sababu hayaongezi dhana mpya za uaminifu (pamoja na minyororo ya bloku). Matokeo yake, madaraja yasiyo na uaminifu yanachukuliwa kuwa salama zaidi kuliko madaraja yanayoaminika.
+
+Ili kutathmini madaraja yasiyo na uaminifu kulingana na mambo mengine, lazima tuyagawanye katika madaraja ya upitishaji wa ujumbe yaliyo jumla na mitandao ya ukwasi.
+
+- **Madaraja ya upitishaji ujumbe yaliyo jumla –** Madaraja haya hufanya vizuri sana kwa usalama na uwezo wa kuhamisha data changamano zaidi kwenye minyororo. Kwa kawaida, pia ni mazuri kwa ufanisi wa gharama. Hata hivyo, nguvu hizi kwa ujumla huja kwa gharama ya muunganisho kwa madaraja ya wateja wepesi (k.m., IBC) na hasara za kasi kwa madaraja ya matumaini (k.m., Nomad) yanayotumia ushahidi wa ulaghai.
+- **Mitandao ya ukwasi –** Madaraja haya hutumia ubadilishanaji wa atomiki kuhamisha rasilimali na ni mifumo iliyothibitishwa ndani (yaani, hutumia wathibitishaji wa minyororo ya bloku ya msingi kuthibitisha miamala). Matokeo yake, hufanya vizuri sana kwa usalama na kasi. Zaidi ya hayo, yanachukuliwa kuwa na ufanisi wa gharama kwa kulinganisha na hutoa muunganisho mzuri. Hata hivyo, mbadilishano mkuu ni kutokuwa na uwezo wa kupitisha data changamano zaidi – kwani hayaauni upitishaji wa ujumbe kwenye minyororo-tofauti.
+
+## Hatari zinazohusiana na madaraja {#risk-with-bridges}
+
+Madaraja yanahusika na [udukuzi tatu kubwa zaidi katika DeFi](https://rekt.news/leaderboard/) na bado yako katika hatua za awali za maendeleo. Kutumia daraja lolote kuna hatari zifuatazo:
+
+- **Hatari ya mkataba-erevu –** Ingawa madaraja mengi yamefaulu kupita ukaguzi, kinachohitajika ni kasoro moja tu katika mkataba-erevu ili rasilimali ziwe wazi kwa udukuzi (k.m., [Daraja la Wormhole la Solana](https://rekt.news/wormhole-rekt/)).
+- **Hatari za kifedha za kimfumo** – Madaraja mengi hutumia rasilimali zilizofungwa ili kuunda matoleo ya kikanuni ya rasilimali asili kwenye mnyororo mpya. Hii huweka mfumo ikolojia kwenye hatari ya kimfumo, kama tulivyoona matoleo yaliyofungwa ya tokeni yakitumiwa vibaya.
+- **Hatari ya mhusika mwingine –** Baadhi ya madaraja hutumia muundo unaoaminika unaohitaji watumiaji kutegemea dhana kwamba wathibitishaji hawatashirikiana kuiba fedha za watumiaji. Haja ya watumiaji kuwaamini wahusika hawa wa tatu huwaweka katika hatari kama vile uvutaji zulia, udhibiti, na shughuli nyingine hasidi.
+- **Masuala yaliyo wazi –** Kwa kuwa madaraja yako katika hatua za awali za maendeleo, kuna maswali mengi yasiyo na majibu yanayohusiana na jinsi madaraja yatakavyofanya kazi katika hali tofauti za soko, kama vile nyakati za msongamano wa mtandao na wakati wa matukio yasiyotarajiwa kama vile mashambulizi ya kiwango cha mtandao au urejeshaji wa hali. Kutokuwa na uhakika huu huleta hatari fulani, ambazo kiwango chake bado hakijulikani.
+
+## Je, dApps zinawezaje kutumia madaraja? {#how-can-dapps-use-bridges}
+
+Hapa kuna baadhi ya matumizi ya vitendo ambayo wasanidi programu wanaweza kuzingatia kuhusu madaraja na kupeleka dApp yao kwenye minyororo-tofauti:
+
+### Kuunganisha madaraja {#integrating-bridges}
+
+Kwa wasanidi programu, kuna njia nyingi za kuongeza usaidizi kwa madaraja:
+
+1. **Kujenga daraja lako mwenyewe –** Kujenga daraja salama na la kuaminika si rahisi, hasa ukichukua njia iliyopunguzwa uaminifu. Zaidi ya hayo, inahitaji miaka ya uzoefu na utaalamu wa kiufundi unaohusiana na masomo ya uongezaji na utangamano. Zaidi ya hayo, ingehitaji timu ya vitendo ili kudumisha daraja na kuvutia ukwasi wa kutosha ili kuifanya iwezekane.
+
+2. **Kuwaonyesha watumiaji chaguo nyingi za madaraja –** [dApps](/developers/docs/dapps/) nyingi huhitaji watumiaji wawe na tokeni yao asili ili kuingiliana nazo. Ili kuwawezesha watumiaji kufikia tokeni zao, hutoa chaguo tofauti za madaraja kwenye tovuti yao. Hata hivyo, njia hii ni suluhu ya haraka kwa tatizo kwani humwondoa mtumiaji kwenye kiolesura cha dApp na bado inamhitaji aingiliane na dApps na madaraja mengine. Huu ni uzoefu mgumu wa kuanza kutumia wenye wigo ulioongezeka wa kufanya makosa.
+
+3. **Kuunganisha daraja –** Suluhu hii haihitaji dApp kuwatuma watumiaji kwenye daraja la nje na violesura vya DEX. Inaruhusu dApps kuboresha uzoefu wa mtumiaji anayeanza. Hata hivyo, mbinu hii ina mapungufu yake:
+
+ - Tathmini na matengenezo ya madaraja ni magumu na huchukua muda mwingi.
+ - Kuchagua daraja moja huunda sehemu moja ya kutofaulu na utegemezi.
+ - dApp inawekewa mipaka na uwezo wa daraja.
+ - Madaraja pekee huenda yasitoshe. dApps zinaweza kuhitaji DEXs kutoa utendaji zaidi kama vile ubadilishanaji wa minyororo-tofauti.
+
+4. **Kuunganisha madaraja mengi –** Suluhu hii hutatua matatizo mengi yanayohusiana na kuunganisha daraja moja. Hata hivyo, pia ina mapungufu, kwani kuunganisha madaraja mengi hutumia rasilimali nyingi na huleta gharama za ziada za kiufundi na mawasiliano kwa wasanidi programu—rasilimali adimu zaidi katika crypto.
+
+5. **Kuunganisha mkusanyaji wa madaraja –** Chaguo jingine kwa dApps ni kuunganisha suluhisho la mkusanyiko wa madaraja ambalo huwapa ufikiaji wa madaraja mengi. Wakusanyaji wa madaraja hurithi nguvu za madaraja yote na hivyo hawazuiliwi na uwezo wa daraja lolote moja. Hasa, wakusanyaji wa madaraja kwa kawaida hudumisha uunganishaji wa madaraja, jambo ambalo huiepusha dApp na usumbufu wa kufuatilia masuala ya kiufundi na kiutendaji ya uunganishaji wa daraja.
+
+Hata hivyo, wakusanyaji wa madaraja pia wana mapungufu yao. Kwa mfano, ingawa wanaweza kutoa chaguo zaidi za madaraja, kwa kawaida kuna madaraja mengi zaidi yanayopatikana sokoni kuliko yale yanayotolewa kwenye jukwaa la mkusanyaji. Zaidi ya hayo, kama vile madaraja, wakusanyaji wa madaraja pia wako wazi kwa hatari za mkataba-erevu na teknolojia (mikataba-erevu zaidi = hatari zaidi).
+
+Ikiwa dApp itafuata njia ya kuunganisha daraja au mkusanyaji, kuna chaguo tofauti kulingana na jinsi uunganishaji unavyokusudiwa kuwa wa kina. Kwa mfano, ikiwa ni uunganishaji wa mbele tu ili kuboresha uzoefu wa kuanza kwa mtumiaji, dApp itaunganisha wijeti. Hata hivyo, ikiwa uunganishaji ni kuchunguza mikakati ya kina ya minyororo-tofauti kama vile kusimamisha, kilimo cha mavuno, n.k., dApp huunganisha SDK au API.
+
+### Kutuma dApp kwenye minyororo mingi {#deploying-a-dapp-on-multiple-chains}
+
+Ili kutuma dApp kwenye minyororo mingi, wasanidi programu wanaweza kutumia majukwaa ya maendeleo kama [Alchemy](https://www.alchemy.com/), [Hardhat](https://hardhat.org/), [Moralis](https://moralis.io/), n.k. Kwa kawaida, majukwaa haya huja na programu-jalizi zinazoweza kutungika ambazo zinaweza kuwezesha dApps kwenda kwenye minyororo-tofauti. Kwa mfano, wasanidi programu wanaweza kutumia proksi ya utumaji ya kudhamiria inayotolewa na [programu-jalizi ya hardhat-deploy](https://github.com/wighawag/hardhat-deploy).
+
+#### Mifano:
+
+- [Jinsi ya kuunda dApps za minyororo-tofauti](https://moralis.io/how-to-build-cross-chain-dapps/)
+- [Kuunda Soko la NFT la Minyororo-Tofauti](https://youtu.be/WZWCzsB1xUE)
+- [Moralis: Kuunda dApps za NFT za minyororo-tofauti](https://www.youtube.com/watch?v=ehv70kE1QYo)
+
+### Kufuatilia shughuli za mkataba kwenye minyororo {#monitoring-contract-activity-across-chains}
+
+Ili kufuatilia shughuli za mkataba kwenye minyororo, wasanidi programu wanaweza kutumia subgrafu na majukwaa ya wasanidi programu kama Tenderly ili kuchunguza mikataba-erevu kwa wakati halisi. Majukwaa kama haya pia yana zana zinazotoa utendaji mkuu zaidi wa ufuatiliaji wa data kwa shughuli za minyororo-tofauti, kama vile kuangalia [matukio yanayotolewa na mikataba](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.14/contracts.html?highlight=events#events), n.k.
+
+#### Zana
+
+- [The Graph](https://thegraph.com/en/)
+- [Tenderly](https://tenderly.co/)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Madaraja ya Mnyororo wa bloku](/bridges/) – ethereum.org
+- [Mfumo wa Hatari wa Daraja wa L2Beat](https://l2beat.com/bridges/summary)
+- [Madaraja ya Mnyororo wa bloku: Kujenga Mitandao ya Mitandao ya Crypto](https://medium.com/1kxnetwork/blockchain-bridges-5db6afac44f8) - Sep 8, 2021 – Dmitriy Berenzon
+- [Utata wa Utangamano](https://blog.connext.network/the-interoperability-trilemma-657c2cf69f17) - Okt 1, 2021 – Arjun Bhuptani
+- [Makundi: Jinsi Madaraja Yanayoaminika na Yaliyopunguzwa Uaminifu Yanavyounda Mandhari ya Minyororo-Mingi](https://blog.celestia.org/clusters/) - Okt 4, 2021 – Mustafa Al-Bassam
+- [LI.FI: Kwa Madaraja, Uaminifu ni Wigo](https://blog.li.fi/li-fi-with-bridges-trust-is-a-spectrum-354cd5a1a6d8) - Apr 28, 2022 – Arjun Chand
+- [Hali ya Suluhu za Utangamano za Unda-mpya](https://web.archive.org/web/20250428015516/https://research.2077.xyz/the-state-of-rollup-interoperability) - Juni 20, 2024 – Alex Hook
+- [Kutumia Usalama wa Pamoja kwa Utangamano Salama wa Minyororo-Tofauti: Kamati za Hali za Lagrange na Zaidi](https://web.archive.org/web/20250125035123/https://research.2077.xyz/harnessing-shared-security-for-secure-blockchain-interoperability) - Juni 12, 2024 – Emmanuel Awosika
+
+Zaidi ya hayo, hapa kuna mawasilisho yenye ufahamu wa kina na [James Prestwich](https://twitter.com/_prestwich) ambayo yanaweza kusaidia kukuza uelewa wa kina wa madaraja:
+
+- [Kujenga Madaraja, Sio Bustani Zenye Ukuta](https://youtu.be/ZQJWMiX4hT0)
+- [Kuchambua Madaraja](https://youtu.be/b0mC-ZqN8Oo)
+- [Kwa Nini Madaraja Yanaungua](https://youtu.be/c7cm2kd20j8)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..70ef8e036a0
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/index.md
@@ -0,0 +1,92 @@
+---
+title: Utaratibu wa makubaliano
+description: Ufafanuzi wa itifaki za makubaliano katika mifumo iliyosambazwa na jukumu wanalocheza katika Ethereum.
+lang: sw
+---
+
+Neno 'utaratibu wa makubaliano' mara nyingi hutumika kwa mazungumzo kurejelea 'uthibitisho-wa-stake', 'uthibitisho-wa-kazi' au 'uthibitisho-wa-mamlaka'. Hata hivyo, hivi ni vipengele tu katika utaratibu wa makubaliano unaolinda dhidi ya [mashambulizi ya Sybil](/glossary/#sybil-attack). Mbinu za Makubaliano ni mkusanyiko kamili wa mawazo, itifaki na motisha zinazowezesha seti iliyosambazwa ya nodi kukubaliana juu ya hali ya kiambajengo.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa ukurasa huu vizuri, tunapendekeza kwanza usome [utangulizi wetu wa Ethereum](/developers/docs/intro-to-ethereum/).
+
+## Makubaliano ni nini? {#what-is-consensus}
+
+Kwa makubaliano, tunamaanisha kuwa makubaliano ya jumla yamefikiwa. Fikiria kikundi cha watu wanaoenda kwenye sinema. Ikiwa hakuna kutokubaliana juu ya uchaguzi uliopendekezwa wa filamu, basi makubaliano yanapatikana. Ikiwa kuna kutokubaliana, kikundi lazima kiwe na njia ya kuamua ni filamu gani itaonyeshwa. Katika hali mbaya, kikundi hatimaye kitagawanyika.
+
+Kuhusiana na kiambajengo cha Ethereum, mchakato huo umewekwa rasmi, na kufikia makubaliano ina maana kwamba angalau 66% ya nodi kwenye mtandao hukubaliana juu ya hali ya kimataifa ya mtandao.
+
+## Utaratibu wa makubaliano ni nini? {#what-is-a-consensus-mechanism}
+
+Neno utaratibu wa makubaliano hurejelea rundo zima la itifaki, motisha na mawazo ambayo huruhusu mtandao wa nodi kukubaliana juu ya hali ya kiambajengo.
+
+Ethereum hutumia utaratibu wa makubaliano wa uthibitisho wa stake unaopata usalama wake wa kiuchumi wa kripto kutoka kwa seti ya zawadi na adhabu zinazotumika kwa mtaji uliofungwa na wahusika. Muundo huu wa motisha huwahimiza washikadau binafsi kutumia vithibitishaji waaminifu, huwaadhibu wale wasiofanya hivyo, na huleta gharama ya juu sana kushambulia mtandao.
+
+Kisha, kuna itifaki ambayo inasimamia jinsi wathibitishaji waaminifu wanachaguliwa ili kupendekeza au kuthibitisha vitalu, mchakato wa shughuli na kupiga kura kwa maoni yao ya mkuu wa mnyororo. Katika hali nadra ambapo vitalu vingi viko katika nafasi sawa karibu na kichwa cha mnyororo, kuna utaratibu wa kuchagua uma unaochagua vitalu vinavyounda mnyororo 'mzito zaidi', unaopimwa kwa idadi ya viidhinishi vilivyopiga kura kwa vitalu vilivyopimwa kwa salio lao la etha lililowekwa kigingi.
+
+Baadhi ya dhana ni muhimu kwa maafikiano ambayo hayajafafanuliwa kwa uwazi katika msimbo, kama vile usalama wa ziada unaotolewa na uratibu wa kijamii wa nje ya bendi kama njia ya mwisho ya ulinzi dhidi ya mashambulizi kwenye mtandao.
+
+Vipengele hivi kwa pamoja huunda utaratibu wa makubaliano.
+
+## Aina za taratibu za makubaliano {#types-of-consensus-mechanisms}
+
+### Kulingana na Uthibitisho wa kazi {#proof-of-work}
+
+Kama Bitcoin, Ethereum hapo awali ilitumia itifaki ya makubaliano inayotegemea **uthibitisho wa kazi (PoW)**.
+
+#### Uundaji wa Bloku {#pow-block-creation}
+
+Wachimbaji madini hushindana kuunda vitalu vipya vilivyojazwa na miamala iliyochakatwa. Mshindi hushiriki kitalu kipya na mtandao wengine na hupata ETH mpya iliyotengenezwa hivi karibuni. Mbio hizo hushinda kwa kompyuta ambayo ina uwezo wa kutatua fumbo la hesabu haraka sana. Hii hutoa kiunga cha kriptografia kati ya kitalu cha sasa na kitalu kilichotangulia. Kutatua fumbo hili ni kazi katika "uthibitisho wa kazi". Mnyororo wa canonical kisha huamuliwa na sheria ya kuchagua uma ambayo huchagua seti ya vitalu ambavyo vimekuwa na kazi kubwa zaidi ya kuzichimba.
+
+#### Usalama {#pow-security}
+
+Mtandao umewekwa salama kwa kuwa utahitaji 51% ya nguvu ya kompyuta ya mtandao ili kulaghai mnyororo. Hii ingehitaji uwekezaji mkubwa kama huu katika vifaa na nishati; una uwezekano wa kutumia zaidi ya unayoweza kupata.
+
+Maelezo zaidi kuhusu [uthibitisho wa kazi](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/)
+
+### Kulingana na Uthibitisho wa Rehani {#proof-of-stake}
+
+Ethereum sasa inatumia itifaki ya makubaliano inayotegemea **uthibitisho wa rehani (PoS)**.
+
+#### Uundaji wa Bloku {#pos-block-creation}
+
+Kidhibiti cha kuunda kitalu. Kithibitishaji kimoja kimechaguliwa kwa nasibu katika kila nafasi kuwa mpendekezaji wa kitalu. Mteja wao wa makubaliano anaomba fungu la miamala na malipo ya utekelezaji kutoka kwa mteja wao wa utekelezaji waliooanishwa. Wanafunga hii kwa data ya makubaliano ili kuunda kitalu, ambayo hutuma kwa nodi nyingine kwenye mtandao wa Ethereum. Uzalishaji huu wa kitalu hutuzwa katika ETH. Katika hali nadra wakati vitalu vingi vinavyowezekana vipo kwa nafasi moja, au nodi husikia juu ya vitalu kwa nyakati tofauti, algorithm ya uchaguzi wa uma huchagua kitalu kinachounda mnyororo wenye uzito mkubwa wa uthibitisho (ambapo uzani ni idadi ya wathibitishaji wanaothibitisha kupunguzwa kwa usawa wao wa ETH).
+
+#### Usalama {#pos-security}
+
+Mfumo wa uthibitisho wa dau ni salama kwa njia ya kripto-kiuchumi kwa sababu mvamizi anayejaribu kuchukua udhibiti wa mnyororo lazima aharibu kiasi kikubwa cha ETH. Mfumo wa zawadi huwapa motisha washikadau binafsi kuwa waaminifu, na adhabu huwakatisha tamaa wadau kutokana na kutenda kwa nia mbaya.
+
+Maelezo zaidi kuhusu [uthibitisho wa rehani](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/)
+
+### Mwongozo wa picha {#types-of-consensus-video}
+
+Tazama zaidi kuhusu aina tofauti za mbinu za makubaliano zinazotumika kwenye Ethereum:
+
+
+
+
+ Uthibitisho wa kazi sasa umeacha kutumika. Ethereum haitumii tena uthibitisho wa kazi kama sehemu ya utaratibu wake wa makubaliano. Badala yake, hutumia uthibitisho wa stake. Soma zaidi kuhusu [uthibitisho-wa-dau](/watengenezaji/hati/mbinu-makubaliano/pos/) na [staking](/staking/).
+
+
+
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuielewa ukurasa huu vizuri, tunapendekeza usome kwanza kuhusu [miamala](/developers/docs/transactions/), [bloku](/developers/docs/blocks/), na [taratibu za makubaliano](/developers/docs/consensus-mechanisms/).
+
+## Uthibitisho wa kazi (PoW) ni nini? {#what-is-pow}
+
+Makubaliano ya Nakamoto, ambayo hutumia uthibitishaji-wa-kazi, ni utaratibu ambao hapo awali uliruhusu mtandao wa Ethereum uliogatuliwa kufikia makubaliano (yaani, nodi zote zinakubali) kuhusu mambo kama vile salio za akaunti na utaratibu wa miamala. Hii ilizuia watumiaji kutoka "kutumia mara mbili" sarafu zao na kuhakikisha kuwa mnyororo wa Ethereum ulikuwa mgumu sana kushambulia au kudhibiti. Sifa hizi za usalama sasa zinatokana na uthibitisho-wa-dau badala yake kwa kutumia utaratibu wa makubaliano unaojulikana kama [Gasper](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/gasper/).
+
+## Uthibitishaji-wa-kazi na uchimbaji {#pow-and-mining}
+
+Uthibitisho wa kazi ni algorithm ya msingi ambayo huweka ugumu na sheria kwa wachimbaji wa kazi kufanya kwenye viambajengo vya uthibitisho wa kazi. Uchimbaji madini ndio "kazi" yenyewe. Ni kitendo cha kuongeza kitalu halali kwenye mnyororo. Hii ni muhimu kwa sababu urefu wa mnyororo husaidia mtandao kufuata uma sahihi wa kiambajengo. "Kazi" zaidi inafanywa, mlolongo mrefu zaidi, na idadi ya juu ya kuzuia, mtandao unaweza kuwa na uhakika zaidi wa hali ya sasa ya mambo.
+
+[Zaidi kuhusu uchimbaji](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/)
+
+## Je, uthibitisho wa kazi wa Ethereum ulifanya kazi gani? {#how-it-works}
+
+Shughuli za Ethereum zinachakatwa kuwa vitalu. Katika uthibitisho wa kazi ulioacha kutumika sasa wa Ethereum, kila kitalu kilikuwa na:
+
+- ugumu wa kitalu - kwa mfano: 3,324,092,183,262,715
+- mixHash – kwa mfano: `0x44bca881b07a6a09f83b130798072441705d9a665c5ac8bdf2f39a3cdf3bee29`
+- nonce – kwa mfano: `0xd3ee432b4fb3d26b`
+
+Data hii ya kitalu ilihusiana moja kwa moja na uthibitisho wa kazi.
+
+### Kazi katika uthibitishaji-wa-kazi {#the-work}
+
+Itifaki ya uthibitisho wa kazi, Ethash, ilihitaji wachimba migodi kupitia mbio kali ya majaribio na makosa ili kupata nonce kwa kitalu. Vitalu vilivyo na nonce halali pekee vinaweza kuongezwa kwenye mnyororo.
+
+Wakati wa mbio za kuunda kitalu, mchimbaji aliweka seti ya data mara kwa mara, ambayo inaweza kupatikana tu kwa kupakua na kuendesha mlolongo kamili (kama mchimbaji anavyofanya), kupitia kazi ya hisabati. Seti ya data ilitumika kutengeneza mixHash chini ya lengo ambalo linaamuriwa na ugumu wa kitalu. Njia bora ya kufanya hivyo ni kupitia majaribio na makosa.
+
+Ugumu uliamua lengo la hashi. Kadiri lengo linavyopungua, ndivyo seti ya hashi halali inavyopungua. Mara baada ya kuzalishwa, hii ilikuwa rahisi sana kwa wachimbaji madini wengine na wateja kuthibitisha. Hata kama muamala mmoja ungebadilika, hashi itakuwa tofauti kabisa, ikiashiria ulaghai.
+
+Hashing hurahisisha ulaghai kubainika. Lakini uthibitisho wa kazi kama mchakato pia ulikuwa kizuizi kikubwa cha kushambulia mnyororo.
+
+### Uthibitishaji-wa-kazi na usalama {#security}
+
+Wachimbaji walihamasishwa kufanya kazi hii kwenye mlolongo mkuu wa Ethereum. Kulikuwa na motisha ndogo kwa kikundi kidogo cha wachimbaji kuanzisha mnyororo wao wenyewe-inadhoofisha mfumo. Viambajengo hutegemea kuwa na serikali moja kama chanzo cha ukweli.
+
+Madhumuni ya uthibitisho wa kazi ilikuwa kupanua mnyororo. Mnyororo mrefu zaidi uliaminika zaidi kama ule halali kwa sababu ulikuwa na kazi ya kukokotoa zaidi kufanywa ili kuuzalisha. Ndani ya mfumo wa PoW wa Ethereum, ilikuwa karibu haiwezekani kuunda vizuizi vipya vinavyofuta miamala, kuunda bandia, au kudumisha mnyororo wa pili. Hiyo ni kwa sababu mchimbaji hasidi angehitaji kila wakati kusuluhisha kitalu haraka kuliko kila mtu mwingine.
+
+Ili kuunda vitalu hasidi lakini halali, mchimbaji hasidi angehitaji zaidi ya 51% ya nguvu ya uchimbaji wa mtandao kushinda kila mtu. Kiasi hicho cha "kazi" kinahitaji nguvu nyingi za gharama kubwa za kompyuta na nishati inayotumika inaweza hata kuwa kubwa kuliko faida iliyopatikana katika shambulio.
+
+### Uchumi wa uthibitishaji-wa-kazi {#economics}
+
+Uthibitisho wa kazi pia ulikuwa na jukumu la kutoa sarafu mpya kwenye mfumo na kutoa motisha kwa wachimbaji kufanya kazi hiyo.
+
+Tangu [sasisho la Constantinople](/ethereum-forks/#constantinople), wachimbaji waliofanikiwa kuunda bloku walituzwa ETH mbili zilizotolewa upya na sehemu ya ada za muamala. Vitalu vya Ommer pia vilifidia 1.75 ETH. Vitalu vya Ommer vilikuwa vitalu halali vilivyoundwa na mchimbaji kwa wakati mmoja kama mchimbaji mwingine aliunda kitalu cha canonical, ambacho hatimaye kiliamuliwa na mnyororo uliojengwa juu ya kwanza. Vizuizi vya Ommer kawaida hufanyika kwa sababu ya hali ya kusubiri ya mtandao.
+
+## Mwisho {#finality}
+
+Muamala una "mwisho" kwenye Ethereum wakati ni sehemu ya kitalu ambacho hakiwezi kubadilika.
+
+Kwa sababu wachimbaji walifanya kazi kwa njia ya mfumo mfumo mtawanyo, vitalu viwili halali vinaweza kuchimbwa kwa wakati mmoja. Hii inaunda uma wa muda. Hatimaye, moja ya minyororo hii ikawa mnyororo uliokubalika baada ya vitalu vilivyofuata kuchimbwa na kuongezwa kwake, na kuifanya kuwa ndefu.
+
+Hatimaye, moja ya minyororo hii ikawa mnyororo uliokubalika baada ya vitalu vilivyofuata kuchimbwa na kuongezwa kwake, na kuwa ndefu. Hii inamaanisha kuwa inaweza kubadilishwa. Kwa hivyo umaliziaji unarejelea wakati unaopaswa kusubiri kabla ya kuzingatia muamala usioweza kurudishwa. Chini ya Ethereum ya awali ya uthibitishaji-wa-kazi, kadiri bloku nyingi zilivyochimbwa juu ya bloku maalum `N`, ndivyo imani inavyokuwa kubwa kwamba miamala katika `N` ilifanikiwa na haitarejeshwa. Sasa, kwa uthibitisho wa dau, ukamilishaji ni mali ya wazi, badala ya uwezekano, ya kitalu.
+
+## Matumizi ya nishati ya uthibitishaji-wa-kazi {#energy}
+
+Lawama kuu ya uthibitisho wa kazi ni kiasi cha nishati inayohitajika ili kuweka mtandao salama. Ili kudumisha usalama na mfumo mtawanyo Ethereum juu ya uthibitisho wa kazi ilitumia kiasi kikubwa cha nishati. Muda mfupi kabla ya kubadili hadi uthibitisho-wa-dau, wachimbaji wa Ethereum walikuwa wakitumia kwa pamoja takriban 70 TWh/mwaka (takriban sawa na Jamhuri ya Cheki - kulingana na [digiconomist](https://digiconomist.net/) mnamo tarehe 18 Julai 2022).
+
+## Faida na hasara {#pros-and-cons}
+
+| Faida | Hasara |
+| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| Uthibitisho wa kazi hauegemei upande wowote. Huhitaji ETH ili kuanza na kuzuia zawadi hukuruhusu kutoka 0ETH hadi salio chanya. Kwa [uthibitisho-wa-dau](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) unahitaji ETH ili kuanza. | Uthibitisho wa kazi hutumia nishati nyingi sana kwamba ni mbaya kwa mazingira. |
+| Uthibitisho wa kazi ni utaratibu wa makubaliano uliojaribiwa na ambao umeweka Bitcoin na Ethereum salama na mfumo mtawanyo kwa miaka mingi. | Ikiwa unataka kuchimba, unahitaji vifaa maalum hivi kwamba ni uwekezaji mkubwa kuanza. |
+| Ikilinganishwa na uthibitisho wa stake ni rahisi kutekeleza. | Kwa sababu ya kuongezeka kwa ukokotoaji unaohitajika, mabwawa ya uchimbaji yanaweza kutawala mchezo wa uchimbaji, na hivyo kusababisha hatari za kuunganishwa na usalama. |
+
+## Ukilinganisha na uthibitisho-wa-dau {#compared-to-pos}
+
+Katika kiwango cha juu, uthibitisho wa stake una lengo sawa na uthibitisho wa kazi: kusaidia mtandao uliogawanyika kufikia makubaliano kwa usalama. Lakini ina tofauti fulani katika mchakato na wafanyikazi:
+
+- Uthibitisho wa dau hubadilisha umuhimu wa nguvu ya hesabu kwa ETH iliyowekwa kwenye hisa.
+- Uthibitisho wa dau hubadilisha wachimbaji na vithibitishaji. Vithibitishaji huweka hisa zao kwenye ETH ili kuwezesha uwezo wa kuunda vitalu vipya.
+- Vithibitishaji havishindani ili kuunda vitalu, badala yake vinachaguliwa bila mpangilio na kanuni.
+- Mwisho ni wazi zaidi: katika vituo fulani vya ukaguzi, ikiwa wathibitishaji 2/3 wanakubaliana juu ya hali ya kitalu inachukuliwa kuwa ya mwisho. Wahalalishaji lazima waweke dau lao zima kwenye hili, kwa hivyo wakijaribu kugongana, watapoteza hisa yao yote.
+
+[Zaidi kuhusu uthibitisho-wa-dau](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/)
+
+## Wewe ni mwanafunzi wa kuona zaidi? {#visual-learner}
+
+
+
+
+Uthibitisho wa kazi sio msingi tena wa utaratibu wa makubaliano wa Ethereum, kumaanisha uchimbaji umezimwa. Badala yake, Ethereum inalindwa na wathibitishaji ambao wanashiriki ETH. Unaweza kuanza kuweka ETH yako leo. Soma zaidi kwenye The Merge, ushahidi-wa-stake, na staking. Ukurasa huu ni kwa ajili ya maslahi ya kihistoria tu.
+
+
+
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa ukurasa huu vizuri zaidi, tunapendekeza kwanza usome kuhusu [miamala](/developers/docs/transactions/), [bloku](/developers/docs/blocks/) na [uthibitishaji-wa-kazi](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/).
+
+## Je, madini ya Ethereum ni nini? {#what-is-ethereum-mining}
+
+Uchimbaji madini ni mchakato wa kuunda kitalu cha shughuli za kuongezwa kwenye kiambajengo ya Ethereum katika usanifu wa uthibitisho wa kazi uliopunguzwa wa Ethereum.
+
+Neno madini linatokana na muktadha wa mlinganisho wa dhahabu wa sarafu fiche. Dhahabu au madini ya thamani ni haba, vivyo hivyo ishara za kidijitali, na njia pekee ya kuongeza kiasi cha jumla katika mfumo wa uthibitisho wa kazi ni kupitia uchimbaji madini. Katika Ethereum ya uthibitisho wa kazi, njia pekee ya utoaji ilikuwa kupitia kuchimba. Tofauti na dhahabu au madini ya thamani hata hivyo, madini ya Ethereum pia yalikuwa njia ya kupata mtandao kwa kuunda, kuthibitisha, kuchapisha na kueneza vitalu katika kiambajengo.
+
+Uchimbaji ether = Kulinda Mtandao
+
+Uchimbaji ndio uhai wa kiambajengo chochote cha uthibitisho wa kazi. Wachimba migodi wa Ethereum - kompyuta zinazoendesha programu - walitumia muda wao na nguvu ya kukokotoa kuchakata miamala na kutengeneza vitalu kabla ya mpito hadi uthibitisho wa stake.
+
+## Kwa nini wachimbaji wapo? {#why-do-miners-exist}
+
+Katika mifumo mtawanyo kama vile Ethereum, tunahitaji kuhakikisha kuwa kila mtu anakubali utaratibu wa miamala. Wachimbaji walisaidia hili kutokea kwa kutatua mafumbo magumu kwa hesabu kutengeneza vizuizi, kulinda mtandao dhidi ya mashambulizi.
+
+[Maelezo zaidi kuhusu uthibitishaji-wa-kazi](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/)
+
+Mtu yeyote hapo awali aliweza kuchimba kwenye mtandao wa Ethereum kwa kutumia kompyuta yake. Walakini, sio kila mtu angeweza kuchimba ether (ETH) kwa faida. Katika hali nyingi, wachimbaji walilazimika kununua vifaa maalum vya kompyuta, na kupata vyanzo vya nishati vya bei ghali. Kompyuta ya wastani haikuwezekana kupata zawadi za kutosha za kuzuia kufidia gharama zinazohusiana za uchimbaji.
+
+### Gharama ya uchimbaji {#cost-of-mining}
+
+- Gharama zinazowezekana za vifaa vinavyohitajika kujenga na kudumisha mtambo wa uchimbaji
+- Gharama ya umeme ya kuwezesha mtambo wa uchimbaji
+- Ikiwa ulikuwa unachimba madini kwenye bwawa, mabwawa haya kwa kawaida yalitoza ada ya % flat ya kila kitalu inayotolewa na bwawa hilo
+- Gharama inayowezekana ya vifaa vya kusaidia kifaa cha kuchimba (uingizaji hewa, ufuatiliaji wa nishati, waya za umeme, n. k.)
+
+Ili kuchunguza zaidi faida ya uchimbaji, tumia kikokotoo cha uchimbaji, kama kile kinachotolewa na [Etherscan](https://etherscan.io/ether-mining-calculator).
+
+## Jinsi miamala ya Ethereum ilivyokuwa ikichimbwa {#how-ethereum-transactions-were-mined}
+
+Ifuatayo inatoa muhtasari wa jinsi shughuli zilichimbwa katika uthibitisho wa kazi wa Ethereum. Maelezo yanayofanana ya mchakato huu kwa uthibitisho wa hisa wa Ethereum yanaweza kupatikana [hapa](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/#transaction-execution-ethereum-pos).
+
+1. Mtumiaji huandika na kutia saini ombi la [muamala](/developers/docs/transactions/) kwa ufunguo binafsi wa [akaunti](/developers/docs/accounts/) fulani.
+2. Mtumiaji hutangaza ombi la muamala kwa mtandao mzima wa Ethereum kutoka kwa [nodi](/developers/docs/nodes-and-clients/) fulani.
+3. Baada ya kusikia juu ya ombi jipya la shughuli, kila nodi katika mtandao wa Ethereum inaongeza ombi kwa mempool yao ya ndani, orodha ya maombi yote ya shughuli ambayo wamesikia kuhusu ambayo bado hayajafanywa kwa kiambajengo katika kitalu.
+4. Wakati fulani, nodi ya uchimbaji hujumlisha maombi kadhaa au mamia ya miamala kuwa [bloku](/developers/docs/blocks/) inayowezekana, kwa njia inayoongeza [ada za muamala](/developers/docs/gas/) wanazopata huku ikibaki chini ya kikomo cha gesi cha bloku. Nodi ya madini basi:
+ 1. Huthibitisha uhalali wa kila ombi la muamala (yaani, hakuna anayejaribu kuhamisha etha kutoka kwa akaunti ambayo hajaitolea saini, ombi halijaharibika, n.k.), na kisha hutekeleza msimbo wa ombi, na kubadilisha hali ya nakala yake ya ndani ya EVM. Mchimbaji hutoa ada ya ununuzi kwa kila ombi kama hilo la ununuzi kwa akaunti yake mwenyewe.
+ 2. Huanzisha mchakato wa kutoa "cheti cha uhalali" cha uthibitisho wa kazi kwa kizuizi kinachowezekana, mara tu maombi yote ya miamala kwenye vitalu vimethibitishwa na kutekelezwa kwenye nakala ya EVM ya karibu.
+5. Hatimaye, mchimbaji atamaliza kutoa cheti cha kizuizi ambacho kinajumuisha ombi letu mahususi la muamala. Kisha mchimbaji hutangaza kitalu kilichokamilika, ambacho kinajumuisha cheti na hundi ya hali mpya ya EVM inayodaiwa.
+6. Nodi zingine husikia juu ya kitalu kipya. Wanathibitisha cheti, hutekeleza miamala yote kwenye bloku wenyewe (ikiwa ni pamoja na muamala uliotangazwa awali na mtumiaji wetu), na kuthibitisha kuwa checksum ya hali yao mpya ya EVM baada ya utekelezaji wa miamala yote inalingana na checksum ya hali iliyodaiwa na bloku ya mchimbaji. Ni hapo tu ambapo nodi hizi huambatanisha kitalu hiki kwenye mkia wa kiambajengo yao, na kukubali hali mpya ya EVM kama hali ya kisheria.
+7. Kila nodi huondoa miamala yote kwenye kitalu kipya kutoka kwa kumbukumbu zao za ndani za maombi ambayo hayajatekelezwa.
+8. Nodi mpya zinazojiunga na mtandao hupakua vitalu vyote kwa mfuatano, ikijumuisha kitalu kilicho na shughuli yetu ya riba. Wanaanzisha nakala ya ndani ya EVM (ambayo huanza kama EVM ya hali tupu), na kisha kupitia mchakato wa kutekeleza kila muamala katika kila kitalu juu ya nakala yao ya ndani ya EVM, kuthibitisha ukaguzi wa serikali katika kila kitalu njiani.
+
+Kila shughuli inachimbwa (imejumuishwa kwenye kitalu kipya na kuenezwa kwa mara ya kwanza) mara moja, lakini inatekelezwa na kuthibitishwa na kila mshiriki katika mchakato wa kuendeleza hali ya kisheria ya EVM. Hii inaangazia moja ya kauli mbiu kuu za mnyororo wa bloku: **Usiamini, thibitisha**.
+
+## Bloku za Ommer (mjomba) {#ommer-blocks}
+
+Uchimbaji vitalu kwenye uthibitisho wa kazi uliwezekana, ikimaanisha kuwa wakati mwingine vitalu viwili halali vilichapishwa kwa wakati mmoja kwa sababu ya muda wa mtandao. Katika hali hii, itifaki ilibidi iamue mnyororo mrefu zaidi (na kwa hivyo "halali") mwingi zaidi huku ikihakikisha usawa kwa wachimbaji kwa kuwazawadia kwa kiasi kitalu halali ambacho hakijajumuishwa kilichopendekezwa. Hii ilihimiza ugatuaji zaidi wa mtandao kwani wachimbaji wadogo, ambao wanaweza kukabiliwa na hali ya kusubiri zaidi, bado wangeweza kupata mapato kupitia zawadi za bloku za [ommer](/glossary/#ommer).
+
+Neno "ommer" ni neno linalopendekezwa lisilopendelea kijinsia kwa kaka wa kitalu mzazi, lakini hii pia wakati mwingine hujulikana kama "mjomba". **Tangu hatua ya Ethereum ya kuhamia kwenye uthibitisho wa hisa, bloku za ommer hazichimbwi tena** kwa kuwa ni mpendekezaji mmoja tu anayechaguliwa katika kila yanayopangwa. Unaweza kuona mabadiliko haya kwa kutazama [chati ya kihistoria](https://ycharts.com/indicators/ethereum_uncle_rate) ya bloku za ommer zilizochimbwa.
+
+## Onyesho la picha {#a-visual-demo}
+
+Tazama Austin akikutembeza kwenye uchimbaji na uthibitisho wa kazi-kiambajengo.
+
+xᵐ mod P ≡ 1
+Kutokana na ufafanuzi huu, tuna:
+
+> Uchunguzi 1. Acha `x` iwe mwanachama wa kikundi cha kuzidisha `ℤ/Pℤ` kwa nambari kuu salama `P`. Ikiwa `x mod P ≠ 1 mod P` na `x mod P ≠ P-1 mod P`, basi mpangilio wa `x` ni `P-1` au `(P-1)/2`.
+
+_Uthibitisho_. Kwa kuwa `P` ni nambari kuu salama, basi kwa [Nadharia ya Lagrange][lagrange] tuna kwamba mpangilio wa `x` ni `1`, `2`, `(P-1)/2`, au `P-1`.
+
+Mpangilio wa `x` hauwezi kuwa `1`, kwa kuwa kwa Nadharia Ndogo ya Fermat tuna:
+
+xP-1 mod P ≡ 1
+
+Kwa hiyo `x` lazima iwe utambulisho wa kuzidisha wa `ℤ/nℤ`, ambayo ni ya kipekee. Kwa kuwa tulidhani kwamba `x ≠ 1` kwa dhana, hili haliwezekani.
+
+Mpangilio wa `x` hauwezi kuwa `2` isipokuwa `x = P-1`, kwa kuwa hili lingekiuka kwamba `P` ni nambari kuu.
+
+Kutoka kwa pendekezo lililo hapo juu, tunaweza kutambua kwamba kurudia `(picker * init) % P` kutakuwa na urefu wa mzunguko wa angalau `(P-1)/2`. Hii ni kwa sababu tulichagua `P` kuwa nambari kuu salama takriban sawa na kuwa nguvu ya juu ya mbili, na `init` iko katika muda wa `[2,2**256+1]`. Kutokana na ukubwa wa `P`, hatupaswi kamwe kutarajia mzunguko kutoka kwa upeo wa kimodula.
+
+Tunapogawa seli ya kwanza katika DAG (kigezo kilichoandikwa `init`), tunakokotoa `pow(sha3(seed) + 2, 3, P)`. Kwa mtazamo wa kwanza, hili halihakikishi kwamba matokeo si `1` wala `P-1`. Hata hivyo, kwa kuwa `P-1` ni nambari kuu salama, tuna uhakikisho wa ziada ufuatao, ambao ni matokeo ya Uchunguzi 1:
+
+> Uchunguzi 2. Acha `x` iwe mwanachama wa kikundi cha kuzidisha `ℤ/Pℤ` kwa nambari kuu salama `P`, na acha `w` iwe nambari asilia. Ikiwa `x mod P ≠ 1 mod P` na `x mod P ≠ P-1 mod P`, na vile vile `w mod P ≠ P-1 mod P` na `w mod P ≠ 0 mod P`, basi `xʷ mod P ≠ 1 mod P` na `xʷ mod P ≠ P-1 mod P`
+
+### Upeo wa kimodula kama chaguo la kukokotoa la hashi {#modular-exponentiation}
+
+Kwa thamani fulani za `P` na `w`, chaguo la kukokotoa la `pow(x, w, P)` linaweza kuwa na migongano mingi. Kwa mfano, `pow(x,9,19)` huchukua tu thamani za `{1,18}`.
+
+Kwa kuwa `P` ni nambari kuu, basi `w` inayofaa kwa chaguo la kukokotoa la uhasishaji wa upeo wa kimodula inaweza kuchaguliwa kwa kutumia matokeo yafuatayo:
+
+> Uchunguzi 3. Acha `P` iwe nambari kuu; `w` na `P-1` ni nambari kuu za jamaa ikiwa na tu ikiwa kwa `a` na `b` zote katika `ℤ/Pℤ`:`aʷ mod P ≡ bʷ mod P` ikiwa na tu ikiwa `a mod P ≡ b mod P`
+
+Hivyo, kwa kuwa `P` ni nambari kuu na `w` ni nambari kuu ya jamaa na `P-1`, tuna `|{pow(x, w, P) : x ∈ ℤ}| = P`, ikimaanisha kwamba chaguo la kukokotoa la uhasishaji lina kiwango cha chini zaidi cha mgongano kinachowezekana.
+
+Katika kesi maalum ambapo `P` ni nambari kuu salama kama tulivyochagua, basi `P-1` ina vigawanyo 1, 2, `(P-1)/2` na `P-1` pekee. Kwa kuwa `P` > 7, tunajua kwamba 3 ni nambari kuu ya jamaa na `P-1`, kwa hivyo `w=3` inakidhi pendekezo lililo hapo juu.
+
+## Kanuni ya tathmini yenye ufanisi zaidi inayotegemea kache {#cache-based-evaluation}
+
+```python
+def quick_calc(params, seed, p):
+ cache = produce_dag(params, seed, params["cache_size"])
+ return quick_calc_cached(cache, params, p)
+
+def quick_calc_cached(cache, params, p):
+ P = params["P"]
+ if p < len(cache):
+ return cache[p]
+ else:
+ x = pow(cache[0], p + 1, P)
+ for _ in range(params["k"]):
+ x ^= quick_calc_cached(cache, params, x % p)
+ return pow(x, params["w"], P)
+
+def quick_hashimoto(seed, dagsize, params, header, nonce):
+ cache = produce_dag(params, seed, params["cache_size"])
+ return quick_hashimoto_cached(cache, dagsize, params, header, nonce)
+
+def quick_hashimoto_cached(cache, dagsize, params, header, nonce):
+ m = dagsize // 2
+ mask = 2**64 - 1
+ mix = sha3(encode_int(nonce) + header)
+ for _ in range(params["accesses"]):
+ mix ^= quick_calc_cached(cache, params, m + (mix & mask) % m)
+ return dbl_sha3(mix)
+```
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/ethash/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/ethash/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..81508648aa0
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/ethash/index.md
@@ -0,0 +1,1019 @@
+---
+title: Ethash
+description: Muonekano wa kina wa kanuni ya Ethash.
+lang: sw
+---
+
+
+
+
+ Ethash ilikuwa algoriti ya uchimbaji wa uthibitishaji-wa-kazi ya Ethereum. Uthibitishaji-wa-kazi sasa **umezimwa kabisa** na Ethereum sasa inalindwa kwa kutumia [uthibitishaji-wa-dau](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) badala yake. Soma zaidi kuhusu [Muungano](/roadmap/merge/), [uthibitishaji-wa-dau](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/) na [kusimamisha](/staking/). Ukurasa huu ni kwa ajili ya maslahi ya kihistoria!
+
+
+
+
+Ethash ni toleo lililobadilishwa la kanuni ya [Dagger-Hashimoto](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/dagger-hashimoto). Uthibitishaji-wa-kazi wa Ethash ni [ngumu kwa kumbukumbu](https://wikipedia.org/wiki/Memory-hard_function), ambayo ilidhaniwa kufanya kanuni hiyo iwe sugu kwa ASIC. ASIC za Ethash hatimaye zilitengenezwa lakini uchimbaji wa GPU ulikuwa bado chaguo linalowezekana hadi uthibitishaji-wa-kazi ulipozimwa. Ethash bado inatumika kuchimba sarafu nyingine kwenye mitandao mingine isiyo ya Ethereum ya uthibitishaji-wa-kazi.
+
+## Je, Ethash hufanya kazi vipi? {#how-does-ethash-work}
+
+Ugumu wa kumbukumbu unafikiwa kwa kanuni ya uthibitisho wa kazi inayohitaji kuchagua vijisehemu vya rasilimali isiyobadilika kutegemeana na nonce na kichwa cha bloku. Rasilimali hii (ukubwa wa gigabaiti chache) inaitwa DAG. DAG hubadilishwa kila baada ya bloku 30,000, dirisha la takriban saa 125 linaloitwa epoch (takriban siku 5.2) na huchukua muda kutengenezwa. Kwa kuwa DAG inategemea tu urefu wa bloku, inaweza kutengenezwa kabla, lakini kama sivyo wateja wanahitaji kusubiri hadi mwisho wa mchakato huu ili kutoa bloku. Ikiwa wateja hawatengenezi kabla na kuhifadhi DAG kabla ya wakati, mtandao unaweza kukumbwa na ucheleweshaji mkubwa wa bloku katika kila mabadiliko ya epoch. Kumbuka kwamba DAG haihitaji kutengenezwa ili kuthibitisha uthibitishaji-wa-kazi, kimsingi kuruhusu uthibitishaji na CPU ya chini na kumbukumbu ndogo.
+
+Njia ya jumla ambayo kanuni huchukua ni kama ifuatavyo:
+
+1. Kuna **mbegu** ambayo inaweza kukokotolewa kwa kila bloku kwa kuchanganua vichwa vya bloku hadi kufikia hatua hiyo.
+2. Kutoka kwenye mbegu, mtu anaweza kukokotoa **kache bandia ya nasibu ya MB 16**. Wateja wepesi huhifadhi kache.
+3. Kutoka kwenye kache, tunaweza kutengeneza **seti ya data ya GB 1**, yenye sifa kwamba kila kipengee katika seti ya data kinategemea tu idadi ndogo ya vipengee kutoka kwenye kache. Wateja kamili na wachimbaji huhifadhi seti ya data. Seti ya data hukua sawasawa na wakati.
+4. Uchimbaji unahusisha kuchukua vipande vya nasibu vya seti ya data na kuviweka kwenye hashi pamoja. Uthibitishaji unaweza kufanywa na kumbukumbu ndogo kwa kutumia kache kutengeneza upya vipande maalum vya seti ya data unavyohitaji, hivyo unahitaji tu kuhifadhi kache.
+
+Seti kubwa ya data husasishwa mara moja kila bloku 30,000, hivyo juhudi kubwa ya mchimbaji itakuwa kusoma seti ya data, sio kuifanyia mabadiliko.
+
+## Ufafanuzi {#definitions}
+
+Tunatumia ufafanuzi ufuatao:
+
+```
+WORD_BYTES = 4 # baiti katika neno
+DATASET_BYTES_INIT = 2**30 # baiti katika seti ya data kwenye genesis
+DATASET_BYTES_GROWTH = 2**23 # ukuaji wa seti ya data kwa kila epoch
+CACHE_BYTES_INIT = 2**24 # baiti katika kache kwenye genesis
+CACHE_BYTES_GROWTH = 2**17 # ukuaji wa kache kwa kila epoch
+CACHE_MULTIPLIER=1024 # Ukubwa wa DAG kulingana na kache
+EPOCH_LENGTH = 30000 # bloku kwa kila epoch
+MIX_BYTES = 128 # upana wa mchanganyiko
+HASH_BYTES = 64 # urefu wa hashi katika baiti
+DATASET_PARENTS = 256 # idadi ya wazazi wa kila kipengele cha seti ya data
+CACHE_ROUNDS = 3 # idadi ya mizunguko katika utengenezaji wa kache
+ACCESSES = 64 # idadi ya ufikiaji katika kitanzi cha hashimoto
+```
+
+### Matumizi ya 'SHA3' {#sha3}
+
+Ukuzaji wa Ethereum ulienda sambamba na ukuzaji wa kiwango cha SHA3, na mchakato wa viwango ulifanya mabadiliko ya kuchelewa katika pedi ya kanuni ya mwisho ya hashi, hivi kwamba hashi za "sha3_256" na "sha3_512" za Ethereum si hashi za kawaida za sha3, bali ni lahaja ambayo mara nyingi hujulikana kama "Keccak-256" na "Keccak-512" katika miktadha mingine. Tazama mjadala, k.m., [hapa](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1803), [hapa](http://ethereum.stackexchange.com/questions/550/which-cryptographic-hash-function-does-ethereum-use), au [hapa](http://bitcoin.stackexchange.com/questions/42055/what-is-the-approach-to-calculate-an-ethereum-address-from-a-256-bit-private-key/42057#42057).
+
+Tafadhali zingatia hilo kwani hashi za "sha3" zinarejelewa katika maelezo ya kanuni hapa chini.
+
+## Vigezo {#parameters}
+
+Vigezo vya kache na seti ya data ya Ethash hutegemea nambari ya bloku. Ukubwa wa kache na ukubwa wa seti ya data vyote hukua sawasawa; hata hivyo, daima tunachukua nambari tasa ya juu zaidi chini ya kizingiti kinachokua sawasawa ili kupunguza hatari ya urudiaji wa bahati mbaya unaosababisha tabia ya mzunguko.
+
+```python
+def get_cache_size(block_number):
+ sz = CACHE_BYTES_INIT + CACHE_BYTES_GROWTH * (block_number // EPOCH_LENGTH)
+ sz -= HASH_BYTES
+ while not isprime(sz / HASH_BYTES):
+ sz -= 2 * HASH_BYTES
+ return sz
+
+def get_full_size(block_number):
+ sz = DATASET_BYTES_INIT + DATASET_BYTES_GROWTH * (block_number // EPOCH_LENGTH)
+ sz -= MIX_BYTES
+ while not isprime(sz / MIX_BYTES):
+ sz -= 2 * MIX_BYTES
+ return sz
+```
+
+Majedwali ya thamani za ukubwa wa seti ya data na kache yametolewa katika kiambatisho.
+
+## Utengenezaji wa kache {#cache-generation}
+
+Sasa, tunabainisha chaguo la kukokotoa la kutengeneza kache:
+
+```python
+def mkcache(cache_size, seed):
+ n = cache_size // HASH_BYTES
+
+ # Tengeneza seti ya data ya awali kwa mfuatano
+ o = [sha3_512(seed)]
+ for i in range(1, n):
+ o.append(sha3_512(o[-1]))
+
+ # Tumia toleo la mzunguko wa chini la randmemohash
+ for _ in range(CACHE_ROUNDS):
+ for i in range(n):
+ v = o[i][0] % n
+ o[i] = sha3_512(map(xor, o[(i-1+n) % n], o[v]))
+
+ return o
+```
+
+Mchakato wa utengenezaji wa kache unahusisha kwanza kujaza kumbukumbu ya MB 32 kwa mfuatano, kisha kufanya pasi mbili za kanuni ya _RandMemoHash_ ya Sergio Demian Lerner kutoka [_Strict Memory Hard Hashing Functions_ (2014)](http://www.hashcash.org/papers/memohash.pdf). Tokeo ni seti ya thamani 524,288 za baiti 64.
+
+## Chaguo la kukokotoa la mkusanyiko wa data {#date-aggregation-function}
+
+Tunatumia kanuni iliyochochewa na [hashi ya FNV](https://en.wikipedia.org/wiki/Fowler%E2%80%93Noll%E2%80%93Vo_hash_function) katika baadhi ya matukio kama mbadala usio wa ushirika wa XOR. Kumbuka kwamba tunazidisha nambari tasa na ingizo kamili la biti 32, kinyume na maelezo ya FNV-1 ambayo huzidisha nambari tasa na baiti moja (okteti) kwa zamu.
+
+```python
+FNV_PRIME = 0x01000193
+
+def fnv(v1, v2):
+ return ((v1 * FNV_PRIME) ^ v2) % 2**32
+```
+
+Tafadhali kumbuka, hata kama karatasi ya njano inabainisha fnv kama v1\*(FNV_PRIME ^ v2), utekelezaji wote wa sasa unatumia ufafanuzi ulio hapo juu mara kwa mara.
+
+## Ukadiriaji kamili wa seti ya data {#full-dataset-calculation}
+
+Kila kipengee cha baiti 64 katika seti kamili ya data ya GB 1 hukokotolewa kama ifuatavyo:
+
+```python
+def calc_dataset_item(cache, i):
+ n = len(cache)
+ r = HASH_BYTES // WORD_BYTES
+ # anzisha mchanganyiko
+ mix = copy.copy(cache[i % n])
+ mix[0] ^= i
+ mix = sha3_512(mix)
+ # iweke kwenye fnv na nodi nyingi za kache za nasibu kulingana na i
+ for j in range(DATASET_PARENTS):
+ cache_index = fnv(i ^ j, mix[j % r])
+ mix = map(fnv, mix, cache[cache_index % n])
+ return sha3_512(mix)
+```
+
+Kimsingi, tunachanganya data kutoka kwa nodi 256 za kache zilizochaguliwa kinasibu, na kuweka hiyo kwenye hashi ili kukokotoa nodi ya seti ya data. Seti nzima ya data kisha hutengenezwa na:
+
+```python
+def calc_dataset(full_size, cache):
+ return [calc_dataset_item(cache, i) for i in range(full_size // HASH_BYTES)]
+```
+
+## Kitanzi kikuu {#main-loop}
+
+Sasa, tunabainisha kitanzi kikuu kinachofanana na "hashimoto", ambapo tunakusanya data kutoka kwa seti kamili ya data ili kutoa thamani yetu ya mwisho kwa kichwa na nonce maalum. Katika msimbo ulio hapa chini, `header` inawakilisha _hashi_ ya SHA3-256 ya uwakilishi wa RLP ya kichwa cha bloku _kilichopunguzwa_, yaani, cha kichwa bila kujumuisha sehemu za **mixHash** na **nonce**. `nonce` ni baiti nane za nambari kamili isiyo na alama ya biti 64 katika mpangilio wa big-endian. Kwa hivyo `nonce[::-1]` ni uwakilishi wa baiti nane wa little-endian wa thamani hiyo:
+
+```python
+def hashimoto(header, nonce, full_size, dataset_lookup):
+ n = full_size / HASH_BYTES
+ w = MIX_BYTES // WORD_BYTES
+ mixhashes = MIX_BYTES / HASH_BYTES
+ # changanya header+nonce kuwa mbegu ya baiti 64
+ s = sha3_512(header + nonce[::-1])
+ # anza mchanganyiko na s iliyorudiwa
+ mix = []
+ for _ in range(MIX_BYTES / HASH_BYTES):
+ mix.extend(s)
+ # changanya nodi za nasibu za seti ya data
+ for i in range(ACCESSES):
+ p = fnv(i ^ s[0], mix[i % w]) % (n // mixhashes) * mixhashes
+ newdata = []
+ for j in range(MIX_BYTES / HASH_BYTES):
+ newdata.extend(dataset_lookup(p + j))
+ mix = map(fnv, mix, newdata)
+ # bana mchanganyiko
+ cmix = []
+ for i in range(0, len(mix), 4):
+ cmix.append(fnv(fnv(fnv(mix[i], mix[i+1]), mix[i+2]), mix[i+3]))
+ return {
+ "mix digest": serialize_hash(cmix),
+ "result": serialize_hash(sha3_256(s+cmix))
+ }
+
+def hashimoto_light(full_size, cache, header, nonce):
+ return hashimoto(header, nonce, full_size, lambda x: calc_dataset_item(cache, x))
+
+def hashimoto_full(full_size, dataset, header, nonce):
+ return hashimoto(header, nonce, full_size, lambda x: dataset[x])
+```
+
+Kimsingi, tunadumisha "mchanganyiko" wenye upana wa baiti 128, na mara kwa mara tunachukua baiti 128 kwa mfuatano kutoka kwa seti kamili ya data na kutumia chaguo la kukokotoa la `fnv` kuiunganisha na mchanganyiko. Baiti 128 za ufikiaji wa mfuatano hutumika ili kila mzunguko wa kanuni daima uchukue ukurasa kamili kutoka kwa RAM, kupunguza makosa ya Translation Lookaside Buffer (TLB) ambayo kinadharia ASIC zingeweza kuepuka.
+
+Ikiwa tokeo la kanuni hii liko chini ya lengo linalohitajika, basi nonce ni halali. Kumbuka kwamba matumizi ya ziada ya `sha3_256` mwishoni yanahakikisha kwamba kuna nonce ya kati inayoweza kutolewa kuthibitisha kwamba angalau kiasi kidogo cha kazi kimefanyika; uthibitishaji huu wa haraka wa PoW wa nje unaweza kutumika kwa madhumuni ya kuzuia DDoS. Pia hutumika kutoa uhakikisho wa kitakwimu kwamba matokeo ni nambari isiyo na upendeleo, ya biti 256.
+
+## Uchimbaji {#mining}
+
+Kanuni ya uchimbaji inafafanuliwa kama ifuatavyo:
+
+```python
+def mine(full_size, dataset, header, difficulty):
+ # weka sifuri kwenye lengo ili kulinganisha na hashi kwenye tarakimu sawa
+ target = zpad(encode_int(2**256 // difficulty), 64)[::-1]
+ from random import randint
+ nonce = randint(0, 2**64)
+ while hashimoto_full(full_size, dataset, header, nonce) > target:
+ nonce = (nonce + 1) % 2**64
+ return nonce
+```
+
+## Kufafanua hashi ya mbegu {#seed-hash}
+
+Ili kukokotoa hashi ya mbegu ambayo itatumika kuchimba juu ya bloku fulani, tunatumia kanuni ifuatayo:
+
+```python
+ def get_seedhash(block):
+ s = '\x00' * 32
+ for i in range(block.number // EPOCH_LENGTH):
+ s = serialize_hash(sha3_256(s))
+ return s
+```
+
+Kumbuka kwamba kwa uchimbaji na uthibitishaji rahisi, tunapendekeza kukokotoa kabla hashi za mbegu na seti za data za siku zijazo katika uzi tofauti.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Kiambatisho {#appendix}
+
+Msimbo ufuatao unapaswa kuongezwa mwanzoni ikiwa ungependa kutekeleza maelezo ya python yaliyo hapo juu kama msimbo.
+
+```python
+import sha3, copy
+
+# Inadhania mpangilio wa biti wa little-endian (sawa na usanifu wa Intel)
+def decode_int(s):
+ return int(s[::-1].encode('hex'), 16) if s else 0
+
+def encode_int(s):
+ a = "%x" % s
+ return '' if s == 0 else ('0' * (len(a) % 2) + a).decode('hex')[::-1]
+
+def zpad(s, length):
+ return s + '\x00' * max(0, length - len(s))
+
+def serialize_hash(h):
+ return ''.join([zpad(encode_int(x), 4) for x in h])
+
+def deserialize_hash(h):
+ return [decode_int(h[i:i+WORD_BYTES]) for i in range(0, len(h), WORD_BYTES)]
+
+def hash_words(h, sz, x):
+ if isinstance(x, list):
+ x = serialize_hash(x)
+ y = h(x)
+ return deserialize_hash(y)
+
+def serialize_cache(ds):
+ return ''.join([serialize_hash(h) for h in ds])
+
+serialize_dataset = serialize_cache
+
+# chaguo la kukokotoa la hashi ya sha3, hutoa baiti 64
+def sha3_512(x):
+ return hash_words(lambda v: sha3.sha3_512(v).digest(), 64, x)
+
+def sha3_256(x):
+ return hash_words(lambda v: sha3.sha3_256(v).digest(), 32, x)
+
+def xor(a, b):
+ return a ^ b
+
+def isprime(x):
+ for i in range(2, int(x**0.5)):
+ if x % i == 0:
+ return False
+ return True
+```
+
+### Ukubwa wa Data {#data-sizes}
+
+Majedwali yafuatayo ya marejeleo yanatoa takriban epoch 2048 zilizopangwa za ukubwa wa data na ukubwa wa kache.
+
+```python
+def get_datasize(block_number):
+ return data_sizes[block_number // EPOCH_LENGTH]
+
+def get_cachesize(block_number):
+ return cache_sizes[block_number // EPOCH_LENGTH]
+
+data_sizes = [
+1073739904, 1082130304, 1090514816, 1098906752, 1107293056,
+1115684224, 1124070016, 1132461952, 1140849536, 1149232768,
+1157627776, 1166013824, 1174404736, 1182786944, 1191180416,
+1199568512, 1207958912, 1216345216, 1224732032, 1233124736,
+1241513344, 1249902464, 1258290304, 1266673792, 1275067264,
+1283453312, 1291844992, 1300234112, 1308619904, 1317010048,
+1325397376, 1333787776, 1342176128, 1350561664, 1358954368,
+1367339392, 1375731584, 1384118144, 1392507008, 1400897408,
+1409284736, 1417673344, 1426062464, 1434451072, 1442839168,
+1451229056, 1459615616, 1468006016, 1476394112, 1484782976,
+1493171584, 1501559168, 1509948032, 1518337664, 1526726528,
+1535114624, 1543503488, 1551892096, 1560278656, 1568669056,
+1577056384, 1585446272, 1593831296, 1602219392, 1610610304,
+1619000192, 1627386752, 1635773824, 1644164224, 1652555648,
+1660943488, 1669332608, 1677721216, 1686109312, 1694497664,
+1702886272, 1711274624, 1719661184, 1728047744, 1736434816,
+1744829056, 1753218944, 1761606272, 1769995904, 1778382464,
+1786772864, 1795157888, 1803550592, 1811937664, 1820327552,
+1828711552, 1837102976, 1845488768, 1853879936, 1862269312,
+1870656896, 1879048064, 1887431552, 1895825024, 1904212096,
+1912601216, 1920988544, 1929379456, 1937765504, 1946156672,
+1954543232, 1962932096, 1971321728, 1979707264, 1988093056,
+1996487552, 2004874624, 2013262208, 2021653888, 2030039936,
+2038430848, 2046819968, 2055208576, 2063596672, 2071981952,
+2080373632, 2088762752, 2097149056, 2105539712, 2113928576,
+2122315136, 2130700672, 2139092608, 2147483264, 2155872128,
+2164257664, 2172642176, 2181035392, 2189426048, 2197814912,
+2206203008, 2214587264, 2222979712, 2231367808, 2239758208,
+2248145024, 2256527744, 2264922752, 2273312128, 2281701248,
+2290086272, 2298476672, 2306867072, 2315251072, 2323639168,
+2332032128, 2340420224, 2348808064, 2357196416, 2365580416,
+2373966976, 2382363008, 2390748544, 2399139968, 2407530368,
+2415918976, 2424307328, 2432695424, 2441084288, 2449472384,
+2457861248, 2466247808, 2474637184, 2483026816, 2491414144,
+2499803776, 2508191872, 2516582272, 2524970368, 2533359232,
+2541743488, 2550134144, 2558525056, 2566913408, 2575301504,
+2583686528, 2592073856, 2600467328, 2608856192, 2617240448,
+2625631616, 2634022016, 2642407552, 2650796416, 2659188352,
+2667574912, 2675965312, 2684352896, 2692738688, 2701130624,
+2709518464, 2717907328, 2726293376, 2734685056, 2743073152,
+2751462016, 2759851648, 2768232832, 2776625536, 2785017728,
+2793401984, 2801794432, 2810182016, 2818571648, 2826959488,
+2835349376, 2843734144, 2852121472, 2860514432, 2868900992,
+2877286784, 2885676928, 2894069632, 2902451584, 2910843008,
+2919234688, 2927622784, 2936011648, 2944400768, 2952789376,
+2961177728, 2969565568, 2977951616, 2986338944, 2994731392,
+3003120256, 3011508352, 3019895936, 3028287104, 3036675968,
+3045063808, 3053452928, 3061837696, 3070228352, 3078615424,
+3087003776, 3095394944, 3103782272, 3112173184, 3120562048,
+3128944768, 3137339264, 3145725056, 3154109312, 3162505088,
+3170893184, 3179280256, 3187669376, 3196056704, 3204445568,
+3212836736, 3221224064, 3229612928, 3238002304, 3246391168,
+3254778496, 3263165824, 3271556224, 3279944576, 3288332416,
+3296719232, 3305110912, 3313500032, 3321887104, 3330273152,
+3338658944, 3347053184, 3355440512, 3363827072, 3372220288,
+3380608384, 3388997504, 3397384576, 3405774208, 3414163072,
+3422551936, 3430937984, 3439328384, 3447714176, 3456104576,
+3464493952, 3472883584, 3481268864, 3489655168, 3498048896,
+3506434432, 3514826368, 3523213952, 3531603584, 3539987072,
+3548380288, 3556763264, 3565157248, 3573545344, 3581934464,
+3590324096, 3598712704, 3607098752, 3615488384, 3623877248,
+3632265856, 3640646528, 3649043584, 3657430144, 3665821568,
+3674207872, 3682597504, 3690984832, 3699367808, 3707764352,
+3716152448, 3724541056, 3732925568, 3741318016, 3749706368,
+3758091136, 3766481536, 3774872704, 3783260032, 3791650432,
+3800036224, 3808427648, 3816815488, 3825204608, 3833592704,
+3841981568, 3850370432, 3858755968, 3867147904, 3875536256,
+3883920512, 3892313728, 3900702592, 3909087872, 3917478784,
+3925868416, 3934256512, 3942645376, 3951032192, 3959422336,
+3967809152, 3976200064, 3984588416, 3992974976, 4001363584,
+4009751168, 4018141312, 4026530432, 4034911616, 4043308928,
+4051695488, 4060084352, 4068472448, 4076862848, 4085249408,
+4093640576, 4102028416, 4110413696, 4118805632, 4127194496,
+4135583104, 4143971968, 4152360832, 4160746112, 4169135744,
+4177525888, 4185912704, 4194303616, 4202691968, 4211076736,
+4219463552, 4227855488, 4236246656, 4244633728, 4253022848,
+4261412224, 4269799808, 4278184832, 4286578048, 4294962304,
+4303349632, 4311743104, 4320130432, 4328521088, 4336909184,
+4345295488, 4353687424, 4362073472, 4370458496, 4378852736,
+4387238528, 4395630208, 4404019072, 4412407424, 4420790656,
+4429182848, 4437571456, 4445962112, 4454344064, 4462738048,
+4471119232, 4479516544, 4487904128, 4496289664, 4504682368,
+4513068416, 4521459584, 4529846144, 4538232704, 4546619776,
+4555010176, 4563402112, 4571790208, 4580174464, 4588567936,
+4596957056, 4605344896, 4613734016, 4622119808, 4630511488,
+4638898816, 4647287936, 4655675264, 4664065664, 4672451968,
+4680842624, 4689231488, 4697620352, 4706007424, 4714397056,
+4722786176, 4731173248, 4739562368, 4747951744, 4756340608,
+4764727936, 4773114496, 4781504384, 4789894784, 4798283648,
+4806667648, 4815059584, 4823449472, 4831835776, 4840226176,
+4848612224, 4857003392, 4865391488, 4873780096, 4882169728,
+4890557312, 4898946944, 4907333248, 4915722368, 4924110976,
+4932499328, 4940889728, 4949276032, 4957666432, 4966054784,
+4974438016, 4982831488, 4991221376, 4999607168, 5007998848,
+5016386432, 5024763776, 5033164672, 5041544576, 5049941888,
+5058329728, 5066717056, 5075107456, 5083494272, 5091883904,
+5100273536, 5108662144, 5117048192, 5125436032, 5133827456,
+5142215296, 5150605184, 5158993024, 5167382144, 5175769472,
+5184157568, 5192543872, 5200936064, 5209324928, 5217711232,
+5226102656, 5234490496, 5242877312, 5251263872, 5259654016,
+5268040832, 5276434304, 5284819328, 5293209728, 5301598592,
+5309986688, 5318374784, 5326764416, 5335151488, 5343542144,
+5351929472, 5360319872, 5368706944, 5377096576, 5385484928,
+5393871232, 5402263424, 5410650496, 5419040384, 5427426944,
+5435816576, 5444205952, 5452594816, 5460981376, 5469367936,
+5477760896, 5486148736, 5494536832, 5502925952, 5511315328,
+5519703424, 5528089984, 5536481152, 5544869504, 5553256064,
+5561645696, 5570032768, 5578423936, 5586811264, 5595193216,
+5603585408, 5611972736, 5620366208, 5628750464, 5637143936,
+5645528192, 5653921408, 5662310272, 5670694784, 5679082624,
+5687474048, 5695864448, 5704251008, 5712641408, 5721030272,
+5729416832, 5737806208, 5746194304, 5754583936, 5762969984,
+5771358592, 5779748224, 5788137856, 5796527488, 5804911232,
+5813300608, 5821692544, 5830082176, 5838468992, 5846855552,
+5855247488, 5863636096, 5872024448, 5880411008, 5888799872,
+5897186432, 5905576832, 5913966976, 5922352768, 5930744704,
+5939132288, 5947522432, 5955911296, 5964299392, 5972688256,
+5981074304, 5989465472, 5997851008, 6006241408, 6014627968,
+6023015552, 6031408256, 6039796096, 6048185216, 6056574848,
+6064963456, 6073351808, 6081736064, 6090128768, 6098517632,
+6106906496, 6115289216, 6123680896, 6132070016, 6140459648,
+6148849024, 6157237376, 6165624704, 6174009728, 6182403712,
+6190792064, 6199176064, 6207569792, 6215952256, 6224345216,
+6232732544, 6241124224, 6249510272, 6257899136, 6266287744,
+6274676864, 6283065728, 6291454336, 6299843456, 6308232064,
+6316620928, 6325006208, 6333395584, 6341784704, 6350174848,
+6358562176, 6366951296, 6375337856, 6383729536, 6392119168,
+6400504192, 6408895616, 6417283456, 6425673344, 6434059136,
+6442444672, 6450837376, 6459223424, 6467613056, 6476004224,
+6484393088, 6492781952, 6501170048, 6509555072, 6517947008,
+6526336384, 6534725504, 6543112832, 6551500672, 6559888768,
+6568278656, 6576662912, 6585055616, 6593443456, 6601834112,
+6610219648, 6618610304, 6626999168, 6635385472, 6643777408,
+6652164224, 6660552832, 6668941952, 6677330048, 6685719424,
+6694107776, 6702493568, 6710882176, 6719274112, 6727662976,
+6736052096, 6744437632, 6752825984, 6761213824, 6769604224,
+6777993856, 6786383488, 6794770816, 6803158144, 6811549312,
+6819937664, 6828326528, 6836706176, 6845101696, 6853491328,
+6861880448, 6870269312, 6878655104, 6887046272, 6895433344,
+6903822208, 6912212864, 6920596864, 6928988288, 6937377152,
+6945764992, 6954149248, 6962544256, 6970928768, 6979317376,
+6987709312, 6996093824, 7004487296, 7012875392, 7021258624,
+7029652352, 7038038912, 7046427776, 7054818944, 7063207808,
+7071595136, 7079980928, 7088372608, 7096759424, 7105149824,
+7113536896, 7121928064, 7130315392, 7138699648, 7147092352,
+7155479168, 7163865728, 7172249984, 7180648064, 7189036672,
+7197424768, 7205810816, 7214196608, 7222589824, 7230975104,
+7239367552, 7247755904, 7256145536, 7264533376, 7272921472,
+7281308032, 7289694848, 7298088832, 7306471808, 7314864512,
+7323253888, 7331643008, 7340029568, 7348419712, 7356808832,
+7365196672, 7373585792, 7381973888, 7390362752, 7398750592,
+7407138944, 7415528576, 7423915648, 7432302208, 7440690304,
+7449080192, 7457472128, 7465860992, 7474249088, 7482635648,
+7491023744, 7499412608, 7507803008, 7516192384, 7524579968,
+7532967296, 7541358464, 7549745792, 7558134656, 7566524032,
+7574912896, 7583300992, 7591690112, 7600075136, 7608466816,
+7616854912, 7625244544, 7633629824, 7642020992, 7650410368,
+7658794112, 7667187328, 7675574912, 7683961984, 7692349568,
+7700739712, 7709130368, 7717519232, 7725905536, 7734295424,
+7742683264, 7751069056, 7759457408, 7767849088, 7776238208,
+7784626816, 7793014912, 7801405312, 7809792128, 7818179968,
+7826571136, 7834957184, 7843347328, 7851732352, 7860124544,
+7868512384, 7876902016, 7885287808, 7893679744, 7902067072,
+7910455936, 7918844288, 7927230848, 7935622784, 7944009344,
+7952400256, 7960786048, 7969176704, 7977565312, 7985953408,
+7994339968, 8002730368, 8011119488, 8019508096, 8027896192,
+8036285056, 8044674688, 8053062272, 8061448832, 8069838464,
+8078227328, 8086616704, 8095006592, 8103393664, 8111783552,
+8120171392, 8128560256, 8136949376, 8145336704, 8153726848,
+8162114944, 8170503296, 8178891904, 8187280768, 8195669632,
+8204058496, 8212444544, 8220834176, 8229222272, 8237612672,
+8246000768, 8254389376, 8262775168, 8271167104, 8279553664,
+8287944064, 8296333184, 8304715136, 8313108352, 8321497984,
+8329885568, 8338274432, 8346663296, 8355052928, 8363441536,
+8371828352, 8380217984, 8388606592, 8396996224, 8405384576,
+8413772672, 8422161536, 8430549376, 8438939008, 8447326592,
+8455715456, 8464104832, 8472492928, 8480882048, 8489270656,
+8497659776, 8506045312, 8514434944, 8522823808, 8531208832,
+8539602304, 8547990656, 8556378752, 8564768384, 8573154176,
+8581542784, 8589933952, 8598322816, 8606705024, 8615099264,
+8623487872, 8631876992, 8640264064, 8648653952, 8657040256,
+8665430656, 8673820544, 8682209152, 8690592128, 8698977152,
+8707374464, 8715763328, 8724151424, 8732540032, 8740928384,
+8749315712, 8757704576, 8766089344, 8774480768, 8782871936,
+8791260032, 8799645824, 8808034432, 8816426368, 8824812928,
+8833199488, 8841591424, 8849976448, 8858366336, 8866757248,
+8875147136, 8883532928, 8891923328, 8900306816, 8908700288,
+8917088384, 8925478784, 8933867392, 8942250368, 8950644608,
+8959032704, 8967420544, 8975809664, 8984197504, 8992584064,
+9000976256, 9009362048, 9017752448, 9026141312, 9034530688,
+9042917504, 9051307904, 9059694208, 9068084864, 9076471424,
+9084861824, 9093250688, 9101638528, 9110027648, 9118416512,
+9126803584, 9135188096, 9143581312, 9151969664, 9160356224,
+9168747136, 9177134464, 9185525632, 9193910144, 9202302848,
+9210690688, 9219079552, 9227465344, 9235854464, 9244244864,
+9252633472, 9261021824, 9269411456, 9277799296, 9286188928,
+9294574208, 9302965888, 9311351936, 9319740032, 9328131968,
+9336516736, 9344907392, 9353296768, 9361685888, 9370074752,
+9378463616, 9386849408, 9395239808, 9403629184, 9412016512,
+9420405376, 9428795008, 9437181568, 9445570688, 9453960832,
+9462346624, 9470738048, 9479121536, 9487515008, 9495903616,
+9504289664, 9512678528, 9521067904, 9529456256, 9537843584,
+9546233728, 9554621312, 9563011456, 9571398784, 9579788672,
+9588178304, 9596567168, 9604954496, 9613343104, 9621732992,
+9630121856, 9638508416, 9646898816, 9655283584, 9663675776,
+9672061312, 9680449664, 9688840064, 9697230464, 9705617536,
+9714003584, 9722393984, 9730772608, 9739172224, 9747561088,
+9755945344, 9764338816, 9772726144, 9781116544, 9789503872,
+9797892992, 9806282624, 9814670464, 9823056512, 9831439232,
+9839833984, 9848224384, 9856613504, 9865000576, 9873391232,
+9881772416, 9890162816, 9898556288, 9906940544, 9915333248,
+9923721088, 9932108672, 9940496512, 9948888448, 9957276544,
+9965666176, 9974048384, 9982441088, 9990830464, 9999219584,
+10007602816, 10015996544, 10024385152, 10032774016, 10041163648,
+10049548928, 10057940096, 10066329472, 10074717824, 10083105152,
+10091495296, 10099878784, 10108272256, 10116660608, 10125049216,
+10133437312, 10141825664, 10150213504, 10158601088, 10166991232,
+10175378816, 10183766144, 10192157312, 10200545408, 10208935552,
+10217322112, 10225712768, 10234099328, 10242489472, 10250876032,
+10259264896, 10267656064, 10276042624, 10284429184, 10292820352,
+10301209472, 10309598848, 10317987712, 10326375296, 10334763392,
+10343153536, 10351541632, 10359930752, 10368318592, 10376707456,
+10385096576, 10393484672, 10401867136, 10410262144, 10418647424,
+10427039104, 10435425664, 10443810176, 10452203648, 10460589952,
+10468982144, 10477369472, 10485759104, 10494147712, 10502533504,
+10510923392, 10519313536, 10527702656, 10536091264, 10544478592,
+10552867712, 10561255808, 10569642368, 10578032768, 10586423168,
+10594805632, 10603200128, 10611588992, 10619976064, 10628361344,
+10636754048, 10645143424, 10653531776, 10661920384, 10670307968,
+10678696832, 10687086464, 10695475072, 10703863168, 10712246144,
+10720639616, 10729026688, 10737414784, 10745806208, 10754190976,
+10762581376, 10770971264, 10779356288, 10787747456, 10796135552,
+10804525184, 10812915584, 10821301888, 10829692288, 10838078336,
+10846469248, 10854858368, 10863247232, 10871631488, 10880023424,
+10888412032, 10896799616, 10905188992, 10913574016, 10921964672,
+10930352768, 10938742912, 10947132544, 10955518592, 10963909504,
+10972298368, 10980687488, 10989074816, 10997462912, 11005851776,
+11014241152, 11022627712, 11031017344, 11039403904, 11047793024,
+11056184704, 11064570752, 11072960896, 11081343872, 11089737856,
+11098128256, 11106514816, 11114904448, 11123293568, 11131680128,
+11140065152, 11148458368, 11156845696, 11165236864, 11173624192,
+11182013824, 11190402688, 11198790784, 11207179136, 11215568768,
+11223957376, 11232345728, 11240734592, 11249122688, 11257511296,
+11265899648, 11274285952, 11282675584, 11291065472, 11299452544,
+11307842432, 11316231296, 11324616832, 11333009024, 11341395584,
+11349782656, 11358172288, 11366560384, 11374950016, 11383339648,
+11391721856, 11400117376, 11408504192, 11416893568, 11425283456,
+11433671552, 11442061184, 11450444672, 11458837888, 11467226752,
+11475611776, 11484003968, 11492392064, 11500780672, 11509169024,
+11517550976, 11525944448, 11534335616, 11542724224, 11551111808,
+11559500672, 11567890304, 11576277376, 11584667008, 11593056128,
+11601443456, 11609830016, 11618221952, 11626607488, 11634995072,
+11643387776, 11651775104, 11660161664, 11668552576, 11676940928,
+11685330304, 11693718656, 11702106496, 11710496128, 11718882688,
+11727273088, 11735660416, 11744050048, 11752437376, 11760824704,
+11769216128, 11777604736, 11785991296, 11794381952, 11802770048,
+11811157888, 11819548544, 11827932544, 11836324736, 11844713344,
+11853100928, 11861486464, 11869879936, 11878268032, 11886656896,
+11895044992, 11903433088, 11911822976, 11920210816, 11928600448,
+11936987264, 11945375872, 11953761152, 11962151296, 11970543488,
+11978928512, 11987320448, 11995708288, 12004095104, 12012486272,
+12020875136, 12029255552, 12037652096, 12046039168, 12054429568,
+12062813824, 12071206528, 12079594624, 12087983744, 12096371072,
+12104759936, 12113147264, 12121534592, 12129924992, 12138314624,
+12146703232, 12155091584, 12163481216, 12171864704, 12180255872,
+12188643968, 12197034112, 12205424512, 12213811328, 12222199424,
+12230590336, 12238977664, 12247365248, 12255755392, 12264143488,
+12272531584, 12280920448, 12289309568, 12297694592, 12306086528,
+12314475392, 12322865024, 12331253632, 12339640448, 12348029312,
+12356418944, 12364805248, 12373196672, 12381580928, 12389969024,
+12398357632, 12406750592, 12415138432, 12423527552, 12431916416,
+12440304512, 12448692352, 12457081216, 12465467776, 12473859968,
+12482245504, 12490636672, 12499025536, 12507411584, 12515801728,
+12524190592, 12532577152, 12540966272, 12549354368, 12557743232,
+12566129536, 12574523264, 12582911872, 12591299456, 12599688064,
+12608074624, 12616463488, 12624845696, 12633239936, 12641631616,
+12650019968, 12658407296, 12666795136, 12675183232, 12683574656,
+12691960192, 12700350592, 12708740224, 12717128576, 12725515904,
+12733906816, 12742295168, 12750680192, 12759071872, 12767460736,
+12775848832, 12784236928, 12792626816, 12801014656, 12809404288,
+12817789312, 12826181504, 12834568832, 12842954624, 12851345792,
+12859732352, 12868122496, 12876512128, 12884901248, 12893289088,
+12901672832, 12910067584, 12918455168, 12926842496, 12935232896,
+12943620736, 12952009856, 12960396928, 12968786816, 12977176192,
+12985563776, 12993951104, 13002341504, 13010730368, 13019115392,
+13027506304, 13035895168, 13044272512, 13052673152, 13061062528,
+13069446272, 13077838976, 13086227072, 13094613632, 13103000192,
+13111393664, 13119782528, 13128157568, 13136559232, 13144945024,
+13153329536, 13161724288, 13170111872, 13178502784, 13186884736,
+13195279744, 13203667072, 13212057472, 13220445824, 13228832128,
+13237221248, 13245610624, 13254000512, 13262388352, 13270777472,
+13279166336, 13287553408, 13295943296, 13304331904, 13312719488,
+13321108096, 13329494656, 13337885824, 13346274944, 13354663808,
+13363051136, 13371439232, 13379825024, 13388210816, 13396605056,
+13404995456, 13413380224, 13421771392, 13430159744, 13438546048,
+13446937216, 13455326848, 13463708288, 13472103808, 13480492672,
+13488875648, 13497269888, 13505657728, 13514045312, 13522435712,
+13530824576, 13539210112, 13547599232, 13555989376, 13564379008,
+13572766336, 13581154432, 13589544832, 13597932928, 13606320512,
+13614710656, 13623097472, 13631477632, 13639874944, 13648264064,
+13656652928, 13665041792, 13673430656, 13681818496, 13690207616,
+13698595712, 13706982272, 13715373184, 13723762048, 13732150144,
+13740536704, 13748926592, 13757316224, 13765700992, 13774090112,
+13782477952, 13790869376, 13799259008, 13807647872, 13816036736,
+13824425344, 13832814208, 13841202304, 13849591424, 13857978752,
+13866368896, 13874754688, 13883145344, 13891533184, 13899919232,
+13908311168, 13916692096, 13925085056, 13933473152, 13941866368,
+13950253696, 13958643584, 13967032192, 13975417216, 13983807616,
+13992197504, 14000582272, 14008973696, 14017363072, 14025752192,
+14034137984, 14042528384, 14050918016, 14059301504, 14067691648,
+14076083584, 14084470144, 14092852352, 14101249664, 14109635968,
+14118024832, 14126407552, 14134804352, 14143188608, 14151577984,
+14159968384, 14168357248, 14176741504, 14185127296, 14193521024,
+14201911424, 14210301824, 14218685056, 14227067264, 14235467392,
+14243855488, 14252243072, 14260630144, 14269021568, 14277409408,
+14285799296, 14294187904, 14302571392, 14310961792, 14319353728,
+14327738752, 14336130944, 14344518784, 14352906368, 14361296512,
+14369685376, 14378071424, 14386462592, 14394848128, 14403230848,
+14411627392, 14420013952, 14428402304, 14436793472, 14445181568,
+14453569664, 14461959808, 14470347904, 14478737024, 14487122816,
+14495511424, 14503901824, 14512291712, 14520677504, 14529064832,
+14537456768, 14545845632, 14554234496, 14562618496, 14571011456,
+14579398784, 14587789184, 14596172672, 14604564608, 14612953984,
+14621341312, 14629724288, 14638120832, 14646503296, 14654897536,
+14663284864, 14671675264, 14680061056, 14688447616, 14696835968,
+14705228416, 14713616768, 14722003328, 14730392192, 14738784128,
+14747172736, 14755561088, 14763947648, 14772336512, 14780725376,
+14789110144, 14797499776, 14805892736, 14814276992, 14822670208,
+14831056256, 14839444352, 14847836032, 14856222848, 14864612992,
+14872997504, 14881388672, 14889775744, 14898165376, 14906553472,
+14914944896, 14923329664, 14931721856, 14940109696, 14948497024,
+14956887424, 14965276544, 14973663616, 14982053248, 14990439808,
+14998830976, 15007216768, 15015605888, 15023995264, 15032385152,
+15040768384, 15049154944, 15057549184, 15065939072, 15074328448,
+15082715008, 15091104128, 15099493504, 15107879296, 15116269184,
+15124659584, 15133042304, 15141431936, 15149824384, 15158214272,
+15166602368, 15174991232, 15183378304, 15191760512, 15200154496,
+15208542592, 15216931712, 15225323392, 15233708416, 15242098048,
+15250489216, 15258875264, 15267265408, 15275654528, 15284043136,
+15292431488, 15300819584, 15309208192, 15317596544, 15325986176,
+15334374784, 15342763648, 15351151744, 15359540608, 15367929728,
+15376318336, 15384706432, 15393092992, 15401481856, 15409869952,
+15418258816, 15426649984, 15435037568, 15443425664, 15451815296,
+15460203392, 15468589184, 15476979328, 15485369216, 15493755776,
+15502146944, 15510534272, 15518924416, 15527311232, 15535699072,
+15544089472, 15552478336, 15560866688, 15569254528, 15577642624,
+15586031488, 15594419072, 15602809472, 15611199104, 15619586432,
+15627975296, 15636364928, 15644753792, 15653141888, 15661529216,
+15669918848, 15678305152, 15686696576, 15695083136, 15703474048,
+15711861632, 15720251264, 15728636288, 15737027456, 15745417088,
+15753804928, 15762194048, 15770582656, 15778971008, 15787358336,
+15795747712, 15804132224, 15812523392, 15820909696, 15829300096,
+15837691264, 15846071936, 15854466944, 15862855808, 15871244672,
+15879634816, 15888020608, 15896409728, 15904799104, 15913185152,
+15921577088, 15929966464, 15938354816, 15946743424, 15955129472,
+15963519872, 15971907968, 15980296064, 15988684928, 15997073024,
+16005460864, 16013851264, 16022241152, 16030629248, 16039012736,
+16047406976, 16055794816, 16064181376, 16072571264, 16080957824,
+16089346688, 16097737856, 16106125184, 16114514816, 16122904192,
+16131292544, 16139678848, 16148066944, 16156453504, 16164839552,
+16173236096, 16181623424, 16190012032, 16198401152, 16206790528,
+16215177344, 16223567744, 16231956352, 16240344704, 16248731008,
+16257117824, 16265504384, 16273898624, 16282281856, 16290668672,
+16299064192, 16307449216, 16315842176, 16324230016, 16332613504,
+16341006464, 16349394304, 16357783168, 16366172288, 16374561664,
+16382951296, 16391337856, 16399726208, 16408116352, 16416505472,
+16424892032, 16433282176, 16441668224, 16450058624, 16458448768,
+16466836864, 16475224448, 16483613056, 16492001408, 16500391808,
+16508779648, 16517166976, 16525555328, 16533944192, 16542330752,
+16550719616, 16559110528, 16567497088, 16575888512, 16584274816,
+16592665472, 16601051008, 16609442944, 16617832064, 16626218624,
+16634607488, 16642996096, 16651385728, 16659773824, 16668163712,
+16676552576, 16684938112, 16693328768, 16701718144, 16710095488,
+16718492288, 16726883968, 16735272832, 16743661184, 16752049792,
+16760436608, 16768827008, 16777214336, 16785599104, 16793992832,
+16802381696, 16810768768, 16819151744, 16827542656, 16835934848,
+16844323712, 16852711552, 16861101952, 16869489536, 16877876864,
+16886265728, 16894653056, 16903044736, 16911431296, 16919821696,
+16928207488, 16936592768, 16944987776, 16953375616, 16961763968,
+16970152832, 16978540928, 16986929536, 16995319168, 17003704448,
+17012096896, 17020481152, 17028870784, 17037262208, 17045649536,
+17054039936, 17062426496, 17070814336, 17079205504, 17087592064,
+17095978112, 17104369024, 17112759424, 17121147776, 17129536384,
+17137926016, 17146314368, 17154700928, 17163089792, 17171480192,
+17179864192, 17188256896, 17196644992, 17205033856, 17213423488,
+17221811072, 17230198912, 17238588032, 17246976896, 17255360384,
+17263754624, 17272143232, 17280530048, 17288918912, 17297309312,
+17305696384, 17314085504, 17322475136, 17330863744, 17339252096,
+17347640192, 17356026496, 17364413824, 17372796544, 17381190016,
+17389583488, 17397972608, 17406360704, 17414748544, 17423135872,
+17431527296, 17439915904, 17448303232, 17456691584, 17465081728,
+17473468288, 17481857408, 17490247552, 17498635904, 17507022464,
+17515409024, 17523801728, 17532189824, 17540577664, 17548966016,
+17557353344, 17565741184, 17574131584, 17582519168, 17590907008,
+17599296128, 17607687808, 17616076672, 17624455808, 17632852352,
+17641238656, 17649630848, 17658018944, 17666403968, 17674794112,
+17683178368, 17691573376, 17699962496, 17708350592, 17716739968,
+17725126528, 17733517184, 17741898112, 17750293888, 17758673024,
+17767070336, 17775458432, 17783848832, 17792236928, 17800625536,
+17809012352, 17817402752, 17825785984, 17834178944, 17842563968,
+17850955648, 17859344512, 17867732864, 17876119424, 17884511872,
+17892900224, 17901287296, 17909677696, 17918058112, 17926451072,
+17934843776, 17943230848, 17951609216, 17960008576, 17968397696,
+17976784256, 17985175424, 17993564032, 18001952128, 18010339712,
+18018728576, 18027116672, 18035503232, 18043894144, 18052283264,
+18060672128, 18069056384, 18077449856, 18085837184, 18094225792,
+18102613376, 18111004544, 18119388544, 18127781248, 18136170368,
+18144558976, 18152947328, 18161336192, 18169724288, 18178108544,
+18186498944, 18194886784, 18203275648, 18211666048, 18220048768,
+18228444544, 18236833408, 18245220736]
+
+cache_sizes = [
+16776896, 16907456, 17039296, 17170112, 17301056, 17432512, 17563072,
+17693888, 17824192, 17955904, 18087488, 18218176, 18349504, 18481088,
+18611392, 18742336, 18874304, 19004224, 19135936, 19267264, 19398208,
+19529408, 19660096, 19791424, 19922752, 20053952, 20184896, 20315968,
+20446912, 20576576, 20709184, 20840384, 20971072, 21102272, 21233216,
+21364544, 21494848, 21626816, 21757376, 21887552, 22019392, 22151104,
+22281536, 22412224, 22543936, 22675264, 22806464, 22935872, 23068096,
+23198272, 23330752, 23459008, 23592512, 23723968, 23854912, 23986112,
+24116672, 24247616, 24378688, 24509504, 24640832, 24772544, 24903488,
+25034432, 25165376, 25296704, 25427392, 25558592, 25690048, 25820096,
+25951936, 26081728, 26214208, 26345024, 26476096, 26606656, 26737472,
+26869184, 26998208, 27131584, 27262528, 27393728, 27523904, 27655744,
+27786688, 27917888, 28049344, 28179904, 28311488, 28441792, 28573504,
+28700864, 28835648, 28966208, 29096768, 29228608, 29359808, 29490752,
+29621824, 29752256, 29882816, 30014912, 30144448, 30273728, 30406976,
+30538432, 30670784, 30799936, 30932672, 31063744, 31195072, 31325248,
+31456192, 31588288, 31719232, 31850432, 31981504, 32110784, 32243392,
+32372672, 32505664, 32636608, 32767808, 32897344, 33029824, 33160768,
+33289664, 33423296, 33554368, 33683648, 33816512, 33947456, 34076992,
+34208704, 34340032, 34471744, 34600256, 34734016, 34864576, 34993984,
+35127104, 35258176, 35386688, 35518528, 35650624, 35782336, 35910976,
+36044608, 36175808, 36305728, 36436672, 36568384, 36699968, 36830656,
+36961984, 37093312, 37223488, 37355072, 37486528, 37617472, 37747904,
+37879232, 38009792, 38141888, 38272448, 38403392, 38535104, 38660672,
+38795584, 38925632, 39059264, 39190336, 39320768, 39452096, 39581632,
+39713984, 39844928, 39974848, 40107968, 40238144, 40367168, 40500032,
+40631744, 40762816, 40894144, 41023552, 41155904, 41286208, 41418304,
+41547712, 41680448, 41811904, 41942848, 42073792, 42204992, 42334912,
+42467008, 42597824, 42729152, 42860096, 42991552, 43122368, 43253696,
+43382848, 43515712, 43646912, 43777088, 43907648, 44039104, 44170432,
+44302144, 44433344, 44564288, 44694976, 44825152, 44956864, 45088448,
+45219008, 45350464, 45481024, 45612608, 45744064, 45874496, 46006208,
+46136768, 46267712, 46399424, 46529344, 46660672, 46791488, 46923328,
+47053504, 47185856, 47316928, 47447872, 47579072, 47710144, 47839936,
+47971648, 48103232, 48234176, 48365248, 48496192, 48627136, 48757312,
+48889664, 49020736, 49149248, 49283008, 49413824, 49545152, 49675712,
+49807168, 49938368, 50069056, 50200256, 50331584, 50462656, 50593472,
+50724032, 50853952, 50986048, 51117632, 51248576, 51379904, 51510848,
+51641792, 51773248, 51903296, 52035136, 52164032, 52297664, 52427968,
+52557376, 52690112, 52821952, 52952896, 53081536, 53213504, 53344576,
+53475776, 53608384, 53738816, 53870528, 54000832, 54131776, 54263744,
+54394688, 54525248, 54655936, 54787904, 54918592, 55049152, 55181248,
+55312064, 55442752, 55574336, 55705024, 55836224, 55967168, 56097856,
+56228672, 56358592, 56490176, 56621888, 56753728, 56884928, 57015488,
+57146816, 57278272, 57409216, 57540416, 57671104, 57802432, 57933632,
+58064576, 58195264, 58326976, 58457408, 58588864, 58720192, 58849984,
+58981696, 59113024, 59243456, 59375552, 59506624, 59637568, 59768512,
+59897792, 60030016, 60161984, 60293056, 60423872, 60554432, 60683968,
+60817216, 60948032, 61079488, 61209664, 61341376, 61471936, 61602752,
+61733696, 61865792, 61996736, 62127808, 62259136, 62389568, 62520512,
+62651584, 62781632, 62910784, 63045056, 63176128, 63307072, 63438656,
+63569216, 63700928, 63831616, 63960896, 64093888, 64225088, 64355392,
+64486976, 64617664, 64748608, 64879424, 65009216, 65142464, 65273792,
+65402816, 65535424, 65666752, 65797696, 65927744, 66060224, 66191296,
+66321344, 66453056, 66584384, 66715328, 66846656, 66977728, 67108672,
+67239104, 67370432, 67501888, 67631296, 67763776, 67895104, 68026304,
+68157248, 68287936, 68419264, 68548288, 68681408, 68811968, 68942912,
+69074624, 69205568, 69337024, 69467584, 69599168, 69729472, 69861184,
+69989824, 70122944, 70253888, 70385344, 70515904, 70647232, 70778816,
+70907968, 71040832, 71171648, 71303104, 71432512, 71564992, 71695168,
+71826368, 71958464, 72089536, 72219712, 72350144, 72482624, 72613568,
+72744512, 72875584, 73006144, 73138112, 73268672, 73400128, 73530944,
+73662272, 73793344, 73924544, 74055104, 74185792, 74316992, 74448832,
+74579392, 74710976, 74841664, 74972864, 75102784, 75233344, 75364544,
+75497024, 75627584, 75759296, 75890624, 76021696, 76152256, 76283072,
+76414144, 76545856, 76676672, 76806976, 76937792, 77070016, 77200832,
+77331392, 77462464, 77593664, 77725376, 77856448, 77987776, 78118336,
+78249664, 78380992, 78511424, 78642496, 78773056, 78905152, 79033664,
+79166656, 79297472, 79429568, 79560512, 79690816, 79822784, 79953472,
+80084672, 80214208, 80346944, 80477632, 80608576, 80740288, 80870848,
+81002048, 81133504, 81264448, 81395648, 81525952, 81657536, 81786304,
+81919808, 82050112, 82181312, 82311616, 82443968, 82573376, 82705984,
+82835776, 82967744, 83096768, 83230528, 83359552, 83491264, 83622464,
+83753536, 83886016, 84015296, 84147776, 84277184, 84409792, 84540608,
+84672064, 84803008, 84934336, 85065152, 85193792, 85326784, 85458496,
+85589312, 85721024, 85851968, 85982656, 86112448, 86244416, 86370112,
+86506688, 86637632, 86769344, 86900672, 87031744, 87162304, 87293632,
+87424576, 87555392, 87687104, 87816896, 87947968, 88079168, 88211264,
+88341824, 88473152, 88603712, 88735424, 88862912, 88996672, 89128384,
+89259712, 89390272, 89521984, 89652544, 89783872, 89914816, 90045376,
+90177088, 90307904, 90438848, 90569152, 90700096, 90832832, 90963776,
+91093696, 91223744, 91356992, 91486784, 91618496, 91749824, 91880384,
+92012224, 92143552, 92273344, 92405696, 92536768, 92666432, 92798912,
+92926016, 93060544, 93192128, 93322816, 93453632, 93583936, 93715136,
+93845056, 93977792, 94109504, 94240448, 94371776, 94501184, 94632896,
+94764224, 94895552, 95023424, 95158208, 95287744, 95420224, 95550016,
+95681216, 95811904, 95943872, 96075328, 96203584, 96337856, 96468544,
+96599744, 96731072, 96860992, 96992576, 97124288, 97254848, 97385536,
+97517248, 97647808, 97779392, 97910464, 98041408, 98172608, 98303168,
+98434496, 98565568, 98696768, 98827328, 98958784, 99089728, 99220928,
+99352384, 99482816, 99614272, 99745472, 99876416, 100007104,
+100138048, 100267072, 100401088, 100529984, 100662592, 100791872,
+100925248, 101056064, 101187392, 101317952, 101449408, 101580608,
+101711296, 101841728, 101973824, 102104896, 102235712, 102366016,
+102498112, 102628672, 102760384, 102890432, 103021888, 103153472,
+103284032, 103415744, 103545152, 103677248, 103808576, 103939648,
+104070976, 104201792, 104332736, 104462528, 104594752, 104725952,
+104854592, 104988608, 105118912, 105247808, 105381184, 105511232,
+105643072, 105774784, 105903296, 106037056, 106167872, 106298944,
+106429504, 106561472, 106691392, 106822592, 106954304, 107085376,
+107216576, 107346368, 107478464, 107609792, 107739712, 107872192,
+108003136, 108131392, 108265408, 108396224, 108527168, 108657344,
+108789568, 108920384, 109049792, 109182272, 109312576, 109444928,
+109572928, 109706944, 109837888, 109969088, 110099648, 110230976,
+110362432, 110492992, 110624704, 110755264, 110886208, 111017408,
+111148864, 111279296, 111410752, 111541952, 111673024, 111803456,
+111933632, 112066496, 112196416, 112328512, 112457792, 112590784,
+112715968, 112852672, 112983616, 113114944, 113244224, 113376448,
+113505472, 113639104, 113770304, 113901376, 114031552, 114163264,
+114294592, 114425536, 114556864, 114687424, 114818624, 114948544,
+115080512, 115212224, 115343296, 115473472, 115605184, 115736128,
+115867072, 115997248, 116128576, 116260288, 116391488, 116522944,
+116652992, 116784704, 116915648, 117046208, 117178304, 117308608,
+117440192, 117569728, 117701824, 117833024, 117964096, 118094656,
+118225984, 118357312, 118489024, 118617536, 118749632, 118882112,
+119012416, 119144384, 119275328, 119406016, 119537344, 119668672,
+119798464, 119928896, 120061376, 120192832, 120321728, 120454336,
+120584512, 120716608, 120848192, 120979136, 121109056, 121241408,
+121372352, 121502912, 121634752, 121764416, 121895744, 122027072,
+122157632, 122289088, 122421184, 122550592, 122682944, 122813888,
+122945344, 123075776, 123207488, 123338048, 123468736, 123600704,
+123731264, 123861952, 123993664, 124124608, 124256192, 124386368,
+124518208, 124649024, 124778048, 124911296, 125041088, 125173696,
+125303744, 125432896, 125566912, 125696576, 125829056, 125958592,
+126090304, 126221248, 126352832, 126483776, 126615232, 126746432,
+126876608, 127008704, 127139392, 127270336, 127401152, 127532224,
+127663552, 127794752, 127925696, 128055232, 128188096, 128319424,
+128449856, 128581312, 128712256, 128843584, 128973632, 129103808,
+129236288, 129365696, 129498944, 129629888, 129760832, 129892288,
+130023104, 130154048, 130283968, 130416448, 130547008, 130678336,
+130807616, 130939456, 131071552, 131202112, 131331776, 131464384,
+131594048, 131727296, 131858368, 131987392, 132120256, 132250816,
+132382528, 132513728, 132644672, 132774976, 132905792, 133038016,
+133168832, 133299392, 133429312, 133562048, 133692992, 133823296,
+133954624, 134086336, 134217152, 134348608, 134479808, 134607296,
+134741056, 134872384, 135002944, 135134144, 135265472, 135396544,
+135527872, 135659072, 135787712, 135921472, 136052416, 136182848,
+136313792, 136444864, 136576448, 136707904, 136837952, 136970048,
+137099584, 137232064, 137363392, 137494208, 137625536, 137755712,
+137887424, 138018368, 138149824, 138280256, 138411584, 138539584,
+138672832, 138804928, 138936128, 139066688, 139196864, 139328704,
+139460032, 139590208, 139721024, 139852864, 139984576, 140115776,
+140245696, 140376512, 140508352, 140640064, 140769856, 140902336,
+141032768, 141162688, 141294016, 141426496, 141556544, 141687488,
+141819584, 141949888, 142080448, 142212544, 142342336, 142474432,
+142606144, 142736192, 142868288, 142997824, 143129408, 143258944,
+143392448, 143523136, 143653696, 143785024, 143916992, 144045632,
+144177856, 144309184, 144440768, 144570688, 144701888, 144832448,
+144965056, 145096384, 145227584, 145358656, 145489856, 145620928,
+145751488, 145883072, 146011456, 146144704, 146275264, 146407232,
+146538176, 146668736, 146800448, 146931392, 147062336, 147193664,
+147324224, 147455936, 147586624, 147717056, 147848768, 147979456,
+148110784, 148242368, 148373312, 148503232, 148635584, 148766144,
+148897088, 149028416, 149159488, 149290688, 149420224, 149551552,
+149683136, 149814976, 149943616, 150076352, 150208064, 150338624,
+150470464, 150600256, 150732224, 150862784, 150993088, 151125952,
+151254976, 151388096, 151519168, 151649728, 151778752, 151911104,
+152042944, 152174144, 152304704, 152435648, 152567488, 152698816,
+152828992, 152960576, 153091648, 153222976, 153353792, 153484096,
+153616192, 153747008, 153878336, 154008256, 154139968, 154270912,
+154402624, 154533824, 154663616, 154795712, 154926272, 155057984,
+155188928, 155319872, 155450816, 155580608, 155712064, 155843392,
+155971136, 156106688, 156237376, 156367424, 156499264, 156630976,
+156761536, 156892352, 157024064, 157155008, 157284416, 157415872,
+157545536, 157677248, 157810496, 157938112, 158071744, 158203328,
+158334656, 158464832, 158596288, 158727616, 158858048, 158988992,
+159121216, 159252416, 159381568, 159513152, 159645632, 159776192,
+159906496, 160038464, 160169536, 160300352, 160430656, 160563008,
+160693952, 160822208, 160956352, 161086784, 161217344, 161349184,
+161480512, 161611456, 161742272, 161873216, 162002752, 162135872,
+162266432, 162397888, 162529216, 162660032, 162790976, 162922048,
+163052096, 163184576, 163314752, 163446592, 163577408, 163707968,
+163839296, 163969984, 164100928, 164233024, 164364224, 164494912,
+164625856, 164756672, 164887616, 165019072, 165150016, 165280064,
+165412672, 165543104, 165674944, 165805888, 165936832, 166067648,
+166198336, 166330048, 166461248, 166591552, 166722496, 166854208,
+166985408, 167116736, 167246656, 167378368, 167508416, 167641024,
+167771584, 167903168, 168034112, 168164032, 168295744, 168427456,
+168557632, 168688448, 168819136, 168951616, 169082176, 169213504,
+169344832, 169475648, 169605952, 169738048, 169866304, 169999552,
+170131264, 170262464, 170393536, 170524352, 170655424, 170782016,
+170917696, 171048896, 171179072, 171310784, 171439936, 171573184,
+171702976, 171835072, 171966272, 172097216, 172228288, 172359232,
+172489664, 172621376, 172747712, 172883264, 173014208, 173144512,
+173275072, 173407424, 173539136, 173669696, 173800768, 173931712,
+174063424, 174193472, 174325696, 174455744, 174586816, 174718912,
+174849728, 174977728, 175109696, 175242688, 175374272, 175504832,
+175636288, 175765696, 175898432, 176028992, 176159936, 176291264,
+176422592, 176552512, 176684864, 176815424, 176946496, 177076544,
+177209152, 177340096, 177470528, 177600704, 177731648, 177864256,
+177994816, 178126528, 178257472, 178387648, 178518464, 178650176,
+178781888, 178912064, 179044288, 179174848, 179305024, 179436736,
+179568448, 179698496, 179830208, 179960512, 180092608, 180223808,
+180354752, 180485696, 180617152, 180748096, 180877504, 181009984,
+181139264, 181272512, 181402688, 181532608, 181663168, 181795136,
+181926592, 182057536, 182190016, 182320192, 182451904, 182582336,
+182713792, 182843072, 182976064, 183107264, 183237056, 183368384,
+183494848, 183631424, 183762752, 183893824, 184024768, 184154816,
+184286656, 184417984, 184548928, 184680128, 184810816, 184941248,
+185072704, 185203904, 185335616, 185465408, 185596352, 185727296,
+185859904, 185989696, 186121664, 186252992, 186383552, 186514112,
+186645952, 186777152, 186907328, 187037504, 187170112, 187301824,
+187429184, 187562048, 187693504, 187825472, 187957184, 188087104,
+188218304, 188349376, 188481344, 188609728, 188743616, 188874304,
+189005248, 189136448, 189265088, 189396544, 189528128, 189660992,
+189791936, 189923264, 190054208, 190182848, 190315072, 190447424,
+190577984, 190709312, 190840768, 190971328, 191102656, 191233472,
+191364032, 191495872, 191626816, 191758016, 191888192, 192020288,
+192148928, 192282176, 192413504, 192542528, 192674752, 192805952,
+192937792, 193068608, 193198912, 193330496, 193462208, 193592384,
+193723456, 193854272, 193985984, 194116672, 194247232, 194379712,
+194508352, 194641856, 194772544, 194900672, 195035072, 195166016,
+195296704, 195428032, 195558592, 195690304, 195818176, 195952576,
+196083392, 196214336, 196345792, 196476736, 196607552, 196739008,
+196869952, 197000768, 197130688, 197262784, 197394368, 197523904,
+197656384, 197787584, 197916608, 198049472, 198180544, 198310208,
+198442432, 198573632, 198705088, 198834368, 198967232, 199097792,
+199228352, 199360192, 199491392, 199621696, 199751744, 199883968,
+200014016, 200146624, 200276672, 200408128, 200540096, 200671168,
+200801984, 200933312, 201062464, 201194944, 201326144, 201457472,
+201588544, 201719744, 201850816, 201981632, 202111552, 202244032,
+202374464, 202505152, 202636352, 202767808, 202898368, 203030336,
+203159872, 203292608, 203423296, 203553472, 203685824, 203816896,
+203947712, 204078272, 204208192, 204341056, 204472256, 204603328,
+204733888, 204864448, 204996544, 205125568, 205258304, 205388864,
+205517632, 205650112, 205782208, 205913536, 206044736, 206176192,
+206307008, 206434496, 206569024, 206700224, 206831168, 206961856,
+207093056, 207223616, 207355328, 207486784, 207616832, 207749056,
+207879104, 208010048, 208141888, 208273216, 208404032, 208534336,
+208666048, 208796864, 208927424, 209059264, 209189824, 209321792,
+209451584, 209582656, 209715136, 209845568, 209976896, 210106432,
+210239296, 210370112, 210501568, 210630976, 210763712, 210894272,
+211024832, 211156672, 211287616, 211418176, 211549376, 211679296,
+211812032, 211942592, 212074432, 212204864, 212334016, 212467648,
+212597824, 212727616, 212860352, 212991424, 213120832, 213253952,
+213385024, 213515584, 213645632, 213777728, 213909184, 214040128,
+214170688, 214302656, 214433728, 214564544, 214695232, 214826048,
+214956992, 215089088, 215219776, 215350592, 215482304, 215613248,
+215743552, 215874752, 216005312, 216137024, 216267328, 216399296,
+216530752, 216661696, 216790592, 216923968, 217054528, 217183168,
+217316672, 217448128, 217579072, 217709504, 217838912, 217972672,
+218102848, 218233024, 218364736, 218496832, 218627776, 218759104,
+218888896, 219021248, 219151936, 219281728, 219413056, 219545024,
+219675968, 219807296, 219938624, 220069312, 220200128, 220331456,
+220461632, 220592704, 220725184, 220855744, 220987072, 221117888,
+221249216, 221378368, 221510336, 221642048, 221772736, 221904832,
+222031808, 222166976, 222297536, 222428992, 222559936, 222690368,
+222820672, 222953152, 223083968, 223213376, 223345984, 223476928,
+223608512, 223738688, 223869376, 224001472, 224132672, 224262848,
+224394944, 224524864, 224657344, 224788288, 224919488, 225050432,
+225181504, 225312704, 225443776, 225574592, 225704768, 225834176,
+225966784, 226097216, 226229824, 226360384, 226491712, 226623424,
+226754368, 226885312, 227015104, 227147456, 227278528, 227409472,
+227539904, 227669696, 227802944, 227932352, 228065216, 228196288,
+228326464, 228457792, 228588736, 228720064, 228850112, 228981056,
+229113152, 229243328, 229375936, 229505344, 229636928, 229769152,
+229894976, 230030272, 230162368, 230292416, 230424512, 230553152,
+230684864, 230816704, 230948416, 231079616, 231210944, 231342016,
+231472448, 231603776, 231733952, 231866176, 231996736, 232127296,
+232259392, 232388672, 232521664, 232652608, 232782272, 232914496,
+233043904, 233175616, 233306816, 233438528, 233569984, 233699776,
+233830592, 233962688, 234092224, 234221888, 234353984, 234485312,
+234618304, 234749888, 234880832, 235011776, 235142464, 235274048,
+235403456, 235535936, 235667392, 235797568, 235928768, 236057152,
+236190272, 236322752, 236453312, 236583616, 236715712, 236846528,
+236976448, 237108544, 237239104, 237371072, 237501632, 237630784,
+237764416, 237895232, 238026688, 238157632, 238286912, 238419392,
+238548032, 238681024, 238812608, 238941632, 239075008, 239206336,
+239335232, 239466944, 239599168, 239730496, 239861312, 239992384,
+240122816, 240254656, 240385856, 240516928, 240647872, 240779072,
+240909632, 241040704, 241171904, 241302848, 241433408, 241565248,
+241696192, 241825984, 241958848, 242088256, 242220224, 242352064,
+242481856, 242611648, 242744896, 242876224, 243005632, 243138496,
+243268672, 243400384, 243531712, 243662656, 243793856, 243924544,
+244054592, 244187072, 244316608, 244448704, 244580032, 244710976,
+244841536, 244972864, 245104448, 245233984, 245365312, 245497792,
+245628736, 245759936, 245889856, 246021056, 246152512, 246284224,
+246415168, 246545344, 246675904, 246808384, 246939584, 247070144,
+247199552, 247331648, 247463872, 247593536, 247726016, 247857088,
+247987648, 248116928, 248249536, 248380736, 248512064, 248643008,
+248773312, 248901056, 249036608, 249167552, 249298624, 249429184,
+249560512, 249692096, 249822784, 249954112, 250085312, 250215488,
+250345792, 250478528, 250608704, 250739264, 250870976, 251002816,
+251133632, 251263552, 251395136, 251523904, 251657792, 251789248,
+251919424, 252051392, 252182464, 252313408, 252444224, 252575552,
+252706624, 252836032, 252968512, 253099712, 253227584, 253361728,
+253493056, 253623488, 253754432, 253885504, 254017216, 254148032,
+254279488, 254410432, 254541376, 254672576, 254803264, 254933824,
+255065792, 255196736, 255326528, 255458752, 255589952, 255721408,
+255851072, 255983296, 256114624, 256244416, 256374208, 256507712,
+256636096, 256768832, 256900544, 257031616, 257162176, 257294272,
+257424448, 257555776, 257686976, 257818432, 257949632, 258079552,
+258211136, 258342464, 258473408, 258603712, 258734656, 258867008,
+258996544, 259127744, 259260224, 259391296, 259522112, 259651904,
+259784384, 259915328, 260045888, 260175424, 260308544, 260438336,
+260570944, 260700992, 260832448, 260963776, 261092672, 261226304,
+261356864, 261487936, 261619648, 261750592, 261879872, 262011968,
+262143424, 262274752, 262404416, 262537024, 262667968, 262799296,
+262928704, 263061184, 263191744, 263322944, 263454656, 263585216,
+263716672, 263847872, 263978944, 264108608, 264241088, 264371648,
+264501184, 264632768, 264764096, 264895936, 265024576, 265158464,
+265287488, 265418432, 265550528, 265681216, 265813312, 265943488,
+266075968, 266206144, 266337728, 266468032, 266600384, 266731072,
+266862272, 266993344, 267124288, 267255616, 267386432, 267516992,
+267648704, 26777728, 267910592, 268040512, 268172096, 268302784,
+268435264, 268566208, 268696256, 268828096, 268959296, 269090368,
+269221312, 269352256, 269482688, 269614784, 269745856, 269876416,
+270007616, 270139328, 270270272, 270401216, 270531904, 270663616,
+270791744, 270924736, 271056832, 271186112, 271317184, 271449536,
+271580992, 271711936, 271843136, 271973056, 272105408, 272236352,
+272367296, 272498368, 272629568, 272759488, 272891456, 273022784,
+273153856, 273284672, 273415616, 273547072, 273677632, 273808448,
+273937088, 274071488, 274200896, 274332992, 274463296, 274595392,
+274726208, 274857536, 274988992, 275118656, 275250496, 275382208,
+275513024, 275643968, 275775296, 275906368, 276037184, 276167872,
+276297664, 276429376, 276560576, 276692672, 276822976, 276955072,
+277085632, 277216832, 277347008, 277478848, 277609664, 277740992,
+277868608, 278002624, 278134336, 278265536, 278395328, 278526784,
+278657728, 278789824, 278921152, 279052096, 279182912, 279313088,
+279443776, 279576256, 279706048, 279838528, 279969728, 280099648,
+280230976, 280361408, 280493632, 280622528, 280755392, 280887104,
+281018176, 281147968, 281278912, 281411392, 281542592, 281673152,
+281803712, 281935552, 282066496, 282197312, 282329024, 282458816,
+282590272, 282720832, 282853184, 282983744, 283115072, 283246144,
+283377344, 283508416, 283639744, 283770304, 283901504, 284032576,
+284163136, 284294848, 284426176, 284556992, 284687296, 284819264,
+284950208, 285081536]
+```
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..2217c608060
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/index.md
@@ -0,0 +1,42 @@
+---
+title: Maelekezo ya uchimbaji
+description: Mtazamo wa kina wa kanuni zilizotumika kwa ajili ya uchimbaji wa Ethereum.
+lang: sw
+---
+
+
+
+
+Uthibitisho wa kazi sio msingi tena wa utaratibu wa makubaliano wa Ethereum, kumaanisha uchimbaji umezimwa. Badala yake, Ethereum inalindwa na wathibitishaji ambao wanashiriki ETH. Unaweza kuanza kuweka ETH yako leo. Soma zaidi kwenye The Merge, ushahidi-wa-stake, na staking. Ukurasa huu ni kwa ajili ya maslahi ya kihistoria tu.
+
+
+
+
+Uchimbaji wa Ethereum ulitumia kanuni inayojulikana kama Ethash. Wazo la msingi la kanuni ni kwamba mchimbaji anajaribu kupata ingizo la nonce kwa kutumia hesabu za nguvu ili hashi inayotokana iwe ndogo kuliko kizingiti kilichowekwa na ugumu uliokokotolewa. Kiwango hiki cha ugumu kinaweza kurekebishwa kwa nguvu, na kuruhusu uzalishaji wa bloku kufanyika kwa muda wa kawaida.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa ukurasa huu vizuri, tunapendekeza kwanza usome kuhusu [makubaliano ya uthibitishaji-wa-kazi](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow) na [uchimbaji](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining).
+
+## Dagger Hashimoto {#dagger-hashimoto}
+
+Dagger Hashimoto ilikuwa kanuni ya utafiti mtangulizi ya uchimbaji wa Ethereum ambayo Ethash iliichukua nafasi. Ulikuwa ni mchanganyiko wa kanuni mbili tofauti: Dagger na Hashimoto. Lilikuwa tu utekelezaji wa utafiti na lilichukuliwa nafasi na Ethash wakati Mtandao Mkuu wa Ethereum ulizinduliwa.
+
+[Dagger](http://www.hashcash.org/papers/dagger.html) inahusisha uzalishaji wa [Grafu Elekezi Isiyo na Mzunguko](https://en.wikipedia.org/wiki/Directed_acyclic_graph), ambapo vipande vyake nasibu huunganishwa kwa hashi. Kanuni kuu ni kwamba kila nonce inahitaji tu sehemu ndogo ya mti mkuu wa data. Kuhesabu upya mti mdogo kwa kila nonce ni ghali sana kwa uchimbaji - hivyo basi kuna haja ya kuhifadhi mti - lakini ni sawa kwa uthibitishaji wa thamani ya nonce moja. Dagger iliundwa kuwa mbadala wa kanuni zilizopo kama Scrypt, ambazo ni ngumu kwa kumbukumbu lakini ni ngumu kuthibitisha wakati ugumu wao wa kumbukumbu unapoongezeka hadi viwango vya usalama halisi. Hata hivyo, Dagger ilikuwa hatarini kwa uharakishaji wa maunzi ya kumbukumbu ya pamoja na iliachwa ili kupendelea njia nyingine za utafiti.
+
+[Hashimoto](http://diyhpl.us/%7Ebryan/papers2/bitcoin/meh/hashimoto.pdf) ni kanuni inayoongeza ukinzani wa ASIC kwa kufungwa na I/O (yaani, usomaji wa kumbukumbu ndio kipengele kinachozuia katika mchakato wa uchimbaji). Nadharia ni kwamba RAM inapatikana zaidi kuliko hesabu; mabilioni ya dola za utafiti tayari yamechunguza uboreshaji wa RAM kwa matumizi tofauti, ambayo mara nyingi huhusisha mifumo ya ufikiaji isiyo ya kawaida (hivyo “kumbukumbu ya ufikiaji nasibu”). Kwa hiyo, RAM iliyopo inawezekana kuwa karibu na ubora wa juu kwa kutathmini kanuni. Hashimoto hutumia mnyororo wa bloku kama chanzo cha data, na kukidhi (1) na (3) hapo juu kwa wakati mmoja.
+
+Dagger-Hashimoto ilitumia matoleo yaliyorekebishwa ya kanuni za Dagger na Hashimoto. Tofauti kati ya Dagger Hashimoto na Hashimoto ni kwamba, badala ya kutumia mnyororo wa bloku kama chanzo cha data, Dagger Hashimoto hutumia seti ya data iliyoundwa maalum, ambayo husasishwa kulingana na data ya bloku kila baada ya bloku N. Seti ya data inazalishwa kwa kutumia kanuni ya Dagger, ikiruhusu uhesabuji mzuri wa seti ndogo maalum kwa kila nonce kwa ajili ya kanuni ya uthibitishaji ya mteja nyepesi. Tofauti kati ya Dagger Hashimoto na Dagger ni kwamba, tofauti na Dagger ya asili, seti ya data inayotumika kuuliza bloku ni ya kudumu kiasi, ikisasishwa tu kwa vipindi vya nadra (k.m., mara moja kwa wiki). Hii inamaanisha kuwa sehemu ya juhudi ya kuzalisha seti ya data ni karibu na sifuri, kwa hivyo hoja za Sergio Lerner kuhusu ongezeko la kasi ya kumbukumbu ya pamoja zinakuwa si muhimu.
+
+Zaidi kuhusu [Dagger-Hashimoto](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/dagger-hashimoto).
+
+## Ethash {#ethash}
+
+Ethash ilikuwa kanuni ya uchimbaji ambayo ilitumika kwenye Mtandao Mkuu halisi wa Ethereum chini ya usanifu wa uthibitishaji-wa-kazi ambao sasa umeacha kutumika. Ethash kimsingi lilikuwa jina jipya lililopewa toleo maalum la Dagger-Hashimoto baada ya kanuni kusasishwa kwa kiasi kikubwa, huku bado ikirithi kanuni za msingi za mtangulizi wake. Mtandao Mkuu wa Ethereum ulitumia Ethash pekee - Dagger Hashimoto ilikuwa toleo la U&U la kanuni ya uchimbaji ambalo lilichukuliwa nafasi kabla ya uchimbaji kuanza kwenye Mtandao Mkuu wa Ethereum.
+
+[Zaidi kuhusu Ethash](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/mining/mining-algorithms/ethash).
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/dapps/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/dapps/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..e724f6c5950
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/dapps/index.md
@@ -0,0 +1,97 @@
+---
+title: Utangulizi wa kiufundi kwa dapps
+description:
+lang: sw
+---
+
+Programu iliyogatuliwa (dapp) ni programu iliyojengwa kwenye mtandao uliogatuliwa unaochanganya [mkataba mahiri](/developers/docs/smart-contracts/) na kiolesura cha mtumiaji cha mbele. Kwenye Ethereum, mikataba mahiri inapatikana na ina uwazi – kama APIs wazi – hivyo dapp yako inaweza hata kujumuisha mkataba mahiri ulioandikwa na mtu mwingine.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Kabla ya kujifunza kuhusu dapps, unapaswa kupitia [misingi ya blockchain](/developers/docs/intro-to-ethereum/) na kusoma kuhusu mtandao wa Ethereum na jinsi ulivyogatuliwa.
+
+## Ufafanuzi wa dapp {#definition-of-a-dapp}
+
+Dapp ina msimbo wa backend unaoendesha kwenye mtandao wa wenzao uliogatuliwa.
+Tofautisha hii na programu ambapo msimbo wa backend unaendesha kwenye seva zilizogatuliwa.
+
+Dapp inaweza kuwa na msimbo wa frontend na violesura vya mtumiaji vilivyoandikwa kwa lugha yoyote (kama programu) ili kufanya miito kwa backend yake. Zaidi ya hayo, frontend yake inaweza kupangishwa kwenye hifadhi iliyogatuliwa kama vile [IPFS](https://ipfs.io/).
+
+- **Imegatuliwa** - dapps hufanya kazi kwenye Ethereum, jukwaa la wazi la umma lililogatuliwa ambapo hakuna mtu mmoja au kikundi kinachodhibiti
+- **Inayodhamiria** - dapps hufanya kazi sawa bila kujali mazingira ambamo zinatekelezwa
+- **Turing kamili** - dapps zinaweza kufanya kitendo chochote zikiwa na rasilimali zinazohitajika
+- **Imetengwa** - dapps hutekelezwa katika mazingira pepe yanayojulikana kama Mashine Halisi ya Ethereum ili kwamba ikiwa mkataba mahiri una hitilafu, haitazuia utendaji wa kawaida wa mtandao wa blockchain
+
+### Kuhusu mikataba mahiri {#on-smart-contracts}
+
+Ili kuanzisha dapps, tunahitaji kuanzisha mikataba mahiri – backend ya dapp kwa kukosekana kwa neno bora. Kwa muhtasari wa kina, nenda kwenye sehemu yetu kuhusu [mikataba mahiri](/developers/docs/smart-contracts/).
+
+Mkataba mahiri ni msimbo unaoishi kwenye blockchain ya Ethereum na unaendesha kama ulivyopangwa. Mara mikataba mahiri inapowekwa kwenye mtandao, huwezi kuibadilisha. Dapps zinaweza kuwa zilizogatuliwa kwa sababu zinadhibitiwa na mantiki iliyoandikwa kwenye mkataba, sio mtu binafsi au kampuni. Hii pia inamaanisha unahitaji kubuni mikataba yako kwa uangalifu na kuijaribu kwa kina.
+
+## Faida za uundaji wa dapp {#benefits-of-dapp-development}
+
+- **Upatikanaji wa kila wakati** – Mara tu mkataba mahiri unapowekwa kwenye blockchain, mtandao kwa ujumla utaweza kuwahudumia wateja wanaotaka kuingiliana na mkataba. Wahalifu, kwa hivyo, hawawezi kuzindua mashambulizi ya kukataa huduma yaliyolengwa kwa dapps binafsi.
+- **Faragha** – Huhitaji kutoa utambulisho halisi ili kupeleka au kuingiliana na dapp.
+- **Upinzani dhidi ya udhibiti** – Hakuna chombo kimoja kwenye mtandao kinachoweza kuzuia watumiaji kuwasilisha miamala, kupeleka dapps, au kusoma data kutoka kwenye blockchain.
+- **Uadilifu kamili wa data** – Data iliyohifadhiwa kwenye blockchain haiwezi kubadilika na haiwezi kupingwa, shukrani kwa misingi ya kriptografia. Wahusika waovu hawawezi kughushi miamala au data nyingine ambayo tayari imewekwa hadharani.
+- **Hesabu isiyoaminika/tabia inayoweza kuthibitishwa** – Mikataba mahiri inaweza kuchanganuliwa na imehakikishwa kutekelezwa kwa njia zinazotabirika, bila hitaji la kuamini mamlaka kuu. Hii si kweli katika mifano ya jadi; kwa mfano, tunapotumia mifumo ya benki mtandaoni, tunapaswa kuamini kwamba taasisi za kifedha hazitatumia vibaya data zetu za kifedha, kubadilisha rekodi, au kudukuliwa.
+
+## Hasara za uundaji wa dapp {#drawbacks-of-dapp-development}
+
+- **Matengenezo** – Dapps zinaweza kuwa ngumu zaidi kudumisha kwa sababu msimbo na data iliyochapishwa kwenye blockchain ni ngumu zaidi kurekebisha. Ni vigumu kwa watengenezaji kufanya masasisho kwenye dapps zao (au data ya msingi iliyohifadhiwa na dapp) mara tu zinapopelekwa, hata kama mende au hatari za usalama zinatambuliwa katika toleo la zamani.
+- **Gharama ya ziada ya utendaji** – Kuna gharama kubwa ya ziada ya utendaji, na kuongeza kiwango ni ngumu sana. Ili kufikia kiwango cha usalama, uadilifu, uwazi, na uaminifu ambao Ethereum inakusudia, kila nodi inaendesha na kuhifadhi kila muamala. Juu ya hili, makubaliano ya uthibitisho wa hisa yanachukua muda pia.
+- **Msongamano wa mtandao** – Wakati dapp moja inatumia rasilimali nyingi za kompyuta, mtandao mzima unajaa. Hivi sasa, mtandao unaweza kushughulikia takriban miamala 10-15 kwa sekunde; ikiwa miamala inatumwa kwa kasi zaidi ya hii, kundi la miamala isiyothibitishwa linaweza kuongezeka haraka.
+- **Uzoefu wa mtumiaji** – Inaweza kuwa ngumu zaidi kubuni uzoefu unaomfaa mtumiaji kwa sababu mtumiaji wa kawaida anaweza kuona ni vigumu sana kusanidi mkusanyiko wa zana unaohitajika ili kuingiliana na blockchain kwa njia salama kabisa.
+- **Uwekaji katikati** – Suluhisho zinazofaa watumiaji na wasanidi programu zilizojengwa juu ya safu ya msingi ya Ethereum zinaweza kuishia kuonekana kama huduma zilizowekwa katikati hata hivyo. Kwa mfano, huduma kama hizo zinaweza kuhifadhi funguo au taarifa nyingine nyeti upande wa seva, kutoa kiolesura cha mbele kwa kutumia seva iliyowekwa katikati, au kuendesha mantiki muhimu ya biashara kwenye seva iliyowekwa katikati kabla ya kuandika kwenye blockchain. Uwekaji katikati huondoa faida nyingi (ikiwa sio zote) za blockchain juu ya mfano wa jadi.
+
+## Wewe ni mwanafunzi wa kuona zaidi? {#visual-learner}
+
+,
+ number3: u64
+ }
+
+ dummy = Dummy{
+
+ number1: 37,
+ number2: 55,
+ vector: vec![1,2,3,4],
+ number3: 22,
+ }
+
+ serialized = ssz.serialize(dummy)
+
+```
+
+`serialized` ingekuwa na muundo ufuatao (imejazwa kwa biti 4 tu hapa, imejazwa kwa biti 32 katika uhalisia, na kuweka uwakilishi wa `int` kwa uwazi):
+
+```
+[37, 0, 0, 0, 55, 0, 0, 0, 16, 0, 0, 0, 22, 0, 0, 0, 1, 2, 3, 4]
+------------ ----------- ----------- ----------- ----------
+ | | | | |
+ namba1 namba2 punguzo kwa namba 3 thamani ya
+ vekta vekta
+
+```
+
+kugawanywa juu ya mistari kwa uwazi:
+
+```
+[
+ 37, 0, 0, 0, # usimbaji wa mwisho-mdogo wa `namba1`.
+ 55, 0, 0, 0, # usimbaji wa mwisho-mdogo wa `namba2`.
+ 16, 0, 0, 0, # "Punguzo" linaloonyesha mahali ambapo thamani ya `vekta` huanza (mwisho-mdogo 16).
+ 22, 0, 0, 0, # usimbaji wa mwisho-mdogo wa `namba3`.
+ 1, 2, 3, 4, # Thamani halisi katika `vekta`.
+]
+```
+
+Bado hii ni kurahisisha - nambari kamili na sifuri kwenye michoro hapo juu zingehifadhiwa kwa njia, kama hii:
+
+```
+[
+ 10100101000000000000000000000000 # usimbaji wa mwisho-mdogo wa `namba1`
+ 10110111000000000000000000000000 # usimbaji wa mwisho-mdogo wa `namba2`.
+ 10010000000000000000000000000000 # "Punguzo" linaloonyesha mahali ambapo thamani ya `vekta` huanza (mwisho-mdogo 16).
+ 10010110000000000000000000000000 # usimbaji wa mwisho-mdogo wa `namba3`.
+ 10000001100000101000001110000100 # Thamani halisi ya sehemu ya `baiti`.
+]
+```
+
+Kwa hivyo maadili halisi ya aina za urefu tofauti huhifadhiwa kwenye lundo mwishoni mwa kitu kilichopangwa kwa mpangilio na urekebishaji wao ukihifadhiwa katika nafasi zao sahihi katika orodha ya sehemu zilizoagizwa.
+
+Pia kuna baadhi ya kesi maalum zinazohitaji matibabu maalum, kama vile aina ya `BitList` inayohitaji kikomo cha urefu kuongezwa wakati wa userializesheni na kuondolewa wakati wa uondoaji-serializesheni. Maelezo kamili yanapatikana katika [maelezo ya SSZ](https://github.com/ethereum/consensus-specs/blob/dev/ssz/simple-serialize.md).
+
+### Uondoaji-serializesheni {#deserialization}
+
+Uondoaji-serializesheni wa kitu hiki unahitaji skema. Ratiba inafafanua mpangilio sahihi wa data iliyosawazishwa ili kila kipengele mahususi kiweze kuondolewa kutoka kwenye sehemu ya baiti hadi kwenye kitu fulani cha maana na vipengele vilivyo na aina, thamani, ukubwa na nafasi sahihi. Ni muundo wa data unaomwambia msanifukwa ni maadili gani ni maadili halisi na ni yapi ambayo yamepunguzwa. Majina yote ya sehemu hupotea wakati kitu kinapofanyiwa usanifu, lakini hurudishwa tena wakati wa Urejeshaji wa data katika muundo wake wa asili kulingana na muundo wa data.
+
+Tazama [ssz.dev](https://www.ssz.dev/overview) kwa maelezo shirikishi kuhusu hili.
+
+## Umerkleizesheni {#merkleization}
+
+Kipengee hiki cha serialized cha SSZ kinaweza kisha kuwa merkleized - ambacho kinabadilishwa kuwa uwakilishi wa mti wa Merkle wa data sawa. Kwanza, idadi ya Vipande 32-baiti katika Kipengele kilichoorodheshwa kimeamuliwa. Hizi ni "majani" ya mti. Idadi ya jumla ya majani lazima iwe na nguvu ya 2 ili kuharakisha pamoja majani hatimaye kutoa mzizi mmoja wa mti wa hashi. Ikiwa hii sio kawaida, majani ya ziada yaliyo na baiti 32 za zero huongezwa. Kielelezo:
+
+```
+ mzizi wa mti wa hashi
+ / \
+ / \
+ / \
+ / \
+ hashi ya majani hashi ya majani
+ 1 na 2 3 na 4
+ / \ / \
+ / \ / \
+ / \ / \
+ jani1 jani2 jani3 jani4
+```
+
+Pia kuna matukio ambapo majani ya mti hayana kawaida sawasawa kusambaza kwa njia ya kufanya katika mfano hapo juu. Kwa mfano, jani la 4 linaweza kuwa chombo chenye vipengele vingi vinavyohitaji "kina" cha ziada ili kuongezwa kwenye mti wa Merkle, na kuunda mti usio na usawa.
+
+Badala ya kurejelea vipengele hivi vya mti kama jani X, nodi X n. k, tunaweza kuvipa viashiria vya jumla, tukianza na mzizi = 1 na kuhesabu kutoka kushoto kwenda kulia kwa kila ngazi. Hiki ni kiashiria juimuishi kiliyoelezwa hapo juu. Kila kipengele katika orodha iliyofanyiwa userializesheni kina faharasa ya jumla sawa na `2**depth + idx` ambapo idx ni nafasi yake yenye faharasa-sifuri katika kitu kilichofanyiwa userializesheni na kina ni idadi ya viwango katika mti wa Merkle, ambayo inaweza kubainishwa kama logariti ya msingi-mbili ya idadi ya vipengele (majani).
+
+## Faharasa za jumla {#generalized-indices}
+
+Faharasa ya jumla ni nambari kamili inayowakilisha nodi katika mti wa Merkle wa binary ambapo kila nodi ina faharasa ya jumla `2 ** depth + index in row`.
+
+```
+ 1 --kina = 0 2**0 + 0 = 1
+ 2 3 --kina = 1 2**1 + 0 = 2, 2**1+1 = 3
+ 4 5 6 7 --kina = 2 2**2 + 0 = 4, 2**2 + 1 = 5...
+
+```
+
+"Uwakilishi huu unatoa kiashiria cha nodi kwa kila kipande cha data katika mti wa Merkle."
+
+## Uthibitisho-anuwai {#multiproofs}
+
+"Kutoa orodha ya viashiria vilivyopanuliwa vinavyo wakilisha kipengele fulani kunaturuhusu kukithibitisha dhidi ya mizizi ya mti wa hash." Mzizi huu ni toleo letu la ukweli linalokubalika. Data yoyote tunayopewa inaweza kuthibitishwa dhidi ya ukweli huo kwa kuiingiza mahali pazuri katika mti wa Merkle na kuzingatia kwamba mzizi unabaki bila kubadilika. Kuna kazi katika maelezo [hapa](https://github.com/ethereum/consensus-specs/blob/dev/ssz/merkle-proofs.md#merkle-multiproofs) zinazoonyesha jinsi ya kukokotoa seti ndogo iwezekanavyo ya nodi zinazohitajika ili kuthibitisha maudhui ya seti maalum ya faharasa za jumla.
+
+Kwa mfano, ili kuthibitisha data katika fahirisi ya 9 kwenye mti ulio hapa chini, tunahitaji heshi ya data katika kiashiria 8, 9, 5, 3, 1.
+Heshi ya (8,9) inapaswa kuwa sawa na (4), ambayo heshi na 5 kutoa 2, ambayo heshi yenye 3 ili kutoa mzizi wa mti 1. Ikiwa data isiyo sahihi ilitolewa kwa 9, mzizi ungebadilika - tungegundua hii na kushindwa kuthibitisha tawi.
+
+```
+* = data inayohitajika ili kutoa uthibitisho
+
+ 1*
+ 2 3*
+ 4 5* 6 7
+8* 9* 10 11 12 13 14 15
+
+```
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Kuboresha Ethereum: SSZ](https://eth2book.info/altair/part2/building_blocks/ssz)
+- [Kuboresha Ethereum: Umerkleizesheni](https://eth2book.info/altair/part2/building_blocks/merkleization)
+- [Utekelezaji wa SSZ](https://github.com/ethereum/consensus-specs/issues/2138)
+- [Kikokotoo cha SSZ](https://simpleserialize.com/)
+- [SSZ.dev](https://www.ssz.dev/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/data-structures-and-encoding/web3-secret-storage/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/data-structures-and-encoding/web3-secret-storage/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..68c80a55fc4
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/data-structures-and-encoding/web3-secret-storage/index.md
@@ -0,0 +1,195 @@
+---
+title: Tovuti ya tatu ufafanuzi wa uhifadhi
+description: Ufafanuzi rasmi wa ghala ya siri ya web3
+lang: sw
+sidebarDepth: 2
+---
+
+Ili kufanya programu yako ifanye kazi kwenye Ethereum, unaweza kutumia kitu cha web3 kinachotolewa na maktaba ya web3.js. Kimsingi huwasiliana na nodi ya ndani kupitia wito za RPC. [web3](https://github.com/ethereum/web3.js/) hufanya kazi na nodi yoyote ya Ethereum ambayo inaonyesha safu ya RPC.
+
+`web3` ina kitu cha `eth` - web3.eth.
+
+```js
+var fs = require("fs")
+var recognizer = require("ethereum-keyfile-recognizer")
+
+fs.readFile("keyfile.json", (err, data) => {
+ var json = JSON.parse(data)
+ var result = recognizer(json)
+})
+
+/** matokeo
+ * [ 'web3', 3 ] faili la ufunguo la web3 (v3)
+ * [ 'ethersale', undefined ] Faili la ufunguo la Ethersale
+ * null faili la ufunguo batili
+ */
+```
+
+Hati hii inaandika **toleo la 3** la Ufafanuzi wa Ghala la Siri la Web3.
+
+## Ufafanuzi {#definition}
+
+Usimbaji na uondoaji usimbaji halisi wa faili haujabadilika kwa kiasi kikubwa kutoka toleo la 1, isipokuwa kwamba algoriti ya kripto haijawekwa tena kwa AES-128-CBC (AES-128-CTR sasa ndiyo hitaji la chini kabisa). Maana/algoriti nyingi ni sawa na toleo la 1, isipokuwa `mac`, ambayo hutolewa kama SHA3 (keccak-256) ya miunganisho ya baiti 16 za pili kutoka kushoto za ufunguo uliotolewa pamoja na `ciphertext` kamili.
+
+Faili za ufunguo wa siri huhifadhiwa moja kwa moja katika `~/.web3/keystore` (kwa mifumo inayofanana na Unix) na `~/AppData/Web3/keystore` (kwa Windows). Zinaweza kupewa jina lolote, lakini utaratibu mzuri ni `.json`, ambapo `` ni UUID ya biti 128 iliyopewa ufunguo wa siri (wakala wa kuhifadhi faragha kwa anwani ya ufunguo wa siri).
+
+Faili zote kama hizo zina nenosiri linalohusishwa. Ili kupata ufunguo wa siri wa faili fulani ya `.json`, kwanza pata ufunguo wa usimbaji fiche wa faili; hii inafanywa kwa kuchukua nenosiri la faili na kulipitisha kupitia kitendakazi cha kupata ufunguo kama ilivyoelezwa na ufunguo wa `kdf`. Vigezo vya kudumu na vinavyobadilika vinavyotegemea KDF kwa kitendakazi cha KDF vimeelezwa katika ufunguo wa `kdfparams`.
+
+PBKDF2 lazima iungwe mkono na utekelezaji wote unaokidhi viwango vya chini kabisa, unaoonyeshwa kupitia:
+
+- `kdf`: `pbkdf2`
+
+Kwa PBKDF2, kdfparams zinajumuisha:
+
+- `prf`: Lazima iwe `hmac-sha256` (inaweza kupanuliwa siku zijazo);
+- `c`: idadi ya marudio;
+- `salt`: chumvi iliyopitishwa kwa PBKDF;
+- `dklen`: urefu wa ufunguo uliotolewa. Lazima iwe >= 32.
+
+Mara ufunguo wa faili utakapopatikana, unapaswa kuthibitishwa kupitia upatikanaji wa MAC. MAC inapaswa kukokotolewa kama hashi ya SHA3 (keccak-256) ya safu ya baiti iliyoundwa kama miunganisho ya baiti 16 za pili kutoka kushoto za ufunguo uliotolewa na yaliyomo kwenye ufunguo wa `ciphertext`, yaani:
+
+```js
+KECCAK(DK[16..31] ++ )
+```
+
+(ambapo `++` ni kiendeshaji cha kuunganisha)
+
+Thamani hii inapaswa kulinganishwa na yaliyomo kwenye ufunguo wa `mac`; ikiwa ni tofauti, nenosiri mbadala linapaswa kuombwa (au operesheni isitishwe).
+
+Baada ya ufunguo wa faili kuthibitishwa, maandishi ya kificho (ufunguo wa `ciphertext` katika faili) yanaweza kuondolewa usimbaji kwa kutumia algoriti ya usimbaji fiche linganifu iliyoainishwa na ufunguo wa `cipher` na kuwekewa vigezo kupitia ufunguo wa `cipherparams`. Ikiwa saizi ya ufunguo uliotolewa na saizi ya ufunguo wa algoriti hazifanani, baiti za kulia kabisa za ufunguo uliotolewa, zilizojazwa na sifuri, zinapaswa kutumika kama ufunguo wa algoriti.
+
+Utekelezaji wote unaokidhi viwango vya chini kabisa lazima uunge mkono algoriti ya AES-128-CTR, inayoonyeshwa kupitia:
+
+- `cipher: aes-128-ctr`
+
+Kificho hiki huchukua vigezo vifuatavyo, vilivyotolewa kama funguo za ufunguo wa cipherparams:
+
+- `iv`: vekta ya kuanzisha ya biti 128 kwa kificho.
+
+Ufunguo wa kificho ni baiti 16 za kushoto kabisa za ufunguo uliotolewa, yaani, `DK[0..15]`
+
+Uundaji/usimbaji fiche wa ufunguo wa siri unapaswa kuwa kinyume cha maagizo haya kimsingi. Hakikisha `uuid`, `salt` na `iv` ni za kubahatisha.
+
+Mbali na sehemu ya `version`, ambayo inapaswa kufanya kazi kama kitambulisho "kigumu" cha toleo, utekelezaji unaweza pia kutumia `minorversion` kufuatilia mabadiliko madogo, yasiyovunja, kwa umbizo.
+
+## Vekta za Majaribio {#test-vectors}
+
+Maelezo:
+
+- `Anwani`: `008aeeda4d805471df9b2a5b0f38a0c3bcba786b`
+- `ICAP`: `XE542A5PZHH8PYIZUBEJEO0MFWRAPPIL67`
+- `UUID`: `3198bc9c-6672-5ab3-d9954942343ae5b6`
+- `Nenosiri`: `testpassword`
+- `Siri`: `7a28b5ba57c53603b0b07b56bba752f7784bf506fa95edc395f5cf6c7514fe9d`
+
+### PBKDF2-SHA-256 {#PBKDF2-SHA-256}
+
+Vekta ya majaribio inayotumia `AES-128-CTR` na `PBKDF2-SHA-256`:
+
+Yaliyomo kwenye faili ya `~/.web3/keystore/3198bc9c-6672-5ab3-d9954942343ae5b6.json`:
+
+```json
+{
+ "crypto": {
+ "cipher": "aes-128-ctr",
+ "cipherparams": {
+ "iv": "6087dab2f9fdbbfaddc31a909735c1e6"
+ },
+ "ciphertext": "5318b4d5bcd28de64ee5559e671353e16f075ecae9f99c7a79a38af5f869aa46",
+ "kdf": "pbkdf2",
+ "kdfparams": {
+ "c": 262144,
+ "dklen": 32,
+ "prf": "hmac-sha256",
+ "salt": "ae3cd4e7013836a3df6bd7241b12db061dbe2c6785853cce422d148a624ce0bd"
+ },
+ "mac": "517ead924a9d0dc3124507e3393d175ce3ff7c1e96529c6c555ce9e51205e9b2"
+ },
+ "id": "3198bc9c-6672-5ab3-d995-4942343ae5b6",
+ "version": 3
+}
+```
+
+**Hatua za kati**:
+
+`Ufunguo uliotolewa`: `f06d69cdc7da0faffb1008270bca38f5e31891a3a773950e6d0fea48a7188551`
+`Mwili wa MAC`: `e31891a3a773950e6d0fea48a71885515318b4d5bcd28de64ee5559e671353e16f075ecae9f99c7a79a38af5f869aa46`
+`MAC`: `517ead924a9d0dc3124507e3393d175ce3ff7c1e96529c6c555ce9e51205e9b2`
+`Ufunguo wa kificho`: `f06d69cdc7da0faffb1008270bca38f5`
+
+### Scrypt {#scrypt}
+
+Vekta ya majaribio inayotumia AES-128-CTR na Scrypt:
+
+```json
+{
+ "crypto": {
+ "cipher": "aes-128-ctr",
+ "cipherparams": {
+ "iv": "740770fce12ce862af21264dab25f1da"
+ },
+ "ciphertext": "dd8a1132cf57db67c038c6763afe2cbe6ea1949a86abc5843f8ca656ebbb1ea2",
+ "kdf": "scrypt",
+ "kdfparams": {
+ "dklen": 32,
+ "n": 262144,
+ "p": 1,
+ "r": 8,
+ "salt": "25710c2ccd7c610b24d068af83b959b7a0e5f40641f0c82daeb1345766191034"
+ },
+ "mac": "337aeb86505d2d0bb620effe57f18381377d67d76dac1090626aa5cd20886a7c"
+ },
+ "id": "3198bc9c-6672-5ab3-d995-4942343ae5b6",
+ "version": 3
+}
+```
+
+**Hatua za kati**:
+
+`Ufunguo uliotolewa`: `7446f59ecc301d2d79bc3302650d8a5cedc185ccbb4bf3ca1ebd2c163eaa6c2d`
+`Mwili wa MAC`: `edc185ccbb4bf3ca1ebd2c163eaa6c2ddd8a1132cf57db67c038c6763afe2cbe6ea1949a86abc5843f8ca656ebbb1ea2`
+`MAC`: `337aeb86505d2d0bb620effe57f18381377d67d76dac1090626aa5cd20886a7c`
+`Ufunguo wa kificho`: `7446f59ecc301d2d79bc3302650d8a5c`
+
+## Mabadiliko kutoka Toleo la 1 {#alterations-from-v2}
+
+Toleo hili linarekebisha kutofautiana kadhaa na toleo la 1 lililochapishwa [hapa](https://github.com/ethereum/homestead-guide/blob/master/old-docs-for-reference/go-ethereum-wiki.rst/Passphrase-protected-key-store-spec.rst). Kwa ufupi haya ni:
+
+- Matumizi ya herufi kubwa hayana msingi na hayana msimamo (scrypt herufi ndogo, Kdf mchanganyiko, MAC herufi kubwa).
+- Anwani sio ya lazima na inahatarisha faragha.
+- `Chumvi` kimsingi ni kigezo cha kitendakazi cha kupata ufunguo na inastahili kuhusishwa nacho, sio na kripto kwa ujumla.
+- _SaltLen_ sio ya lazima (ipate tu kutoka kwa Chumvi).
+- Kitendakazi cha kupata ufunguo kimetolewa, lakini algoriti ya kripto imebainishwa kwa ukali.
+- `Toleo` kimsingi ni nambari lakini ni mfuatano (utoaji toleo uliopangwa ungewezekana na mfuatano, lakini unaweza kuzingatiwa kuwa nje ya wigo wa umbizo la faili la usanidi linalobadilika mara chache).
+- `KDF` na `cipher` ni dhana ndugu kinadharia lakini zimepangwa tofauti.
+- `MAC` inakokotolewa kupitia kipande cha data kisichojali nafasi tupu(!)
+
+Mabadiliko yamefanywa kwenye umbizo ili kutoa faili ifuatayo, ambayo ni sawa kiutendaji na mfano uliotolewa kwenye ukurasa uliounganishwa hapo awali:
+
+```json
+{
+ "crypto": {
+ "cipher": "aes-128-cbc",
+ "ciphertext": "07533e172414bfa50e99dba4a0ce603f654ebfa1ff46277c3e0c577fdc87f6bb4e4fe16c5a94ce6ce14cfa069821ef9b",
+ "cipherparams": {
+ "iv": "16d67ba0ce5a339ff2f07951253e6ba8"
+ },
+ "kdf": "scrypt",
+ "kdfparams": {
+ "dklen": 32,
+ "n": 262144,
+ "p": 1,
+ "r": 8,
+ "salt": "06870e5e6a24e183a5c807bd1c43afd86d573f7db303ff4853d135cd0fd3fe91"
+ },
+ "mac": "8ccded24da2e99a11d48cda146f9cc8213eb423e2ea0d8427f41c3be414424dd",
+ "version": 1
+ },
+ "id": "0498f19a-59db-4d54-ac95-33901b4f1870",
+ "version": 2
+}
+```
+
+## Mabadiliko kutoka Toleo la 2 {#alterations-from-v2}
+
+Toleo la 2 lilikuwa utekelezaji wa mapema wa C++ na idadi ya hitilafu. Mambo yote muhimu hayajabadilika kutoka humo.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/dex-design-best-practice/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/dex-design-best-practice/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..b02ac007df3
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/dex-design-best-practice/index.md
@@ -0,0 +1,220 @@
+---
+title: Mazoezi bora ya ubunifu wa Mabadilishano yaliyogatuliwa (DEX)
+description: Mwongozo unaoelezea maamuzi ya UX/UI kwa ajili ya kubadilishana tokeni.
+lang: sw
+---
+
+Tangu kuzinduliwa kwa Uniswap mnamo 2018, kumekuwa na mamia ya mabadilishano yaliyogatuliwa yaliyozinduliwa katika makumi ya minyororo tofauti.
+Mengi ya haya yalileta vipengele vipya au kuongeza mabadiliko yao, lakini kiolesura kimebaki sawa kwa ujumla.
+
+Sababu moja ya hii ni [Sheria ya Jakob](https://lawsofux.com/jakobs-law/):
+
+> Watumiaji hutumia muda wao mwingi kwenye tovuti zingine. Hii inamaanisha kuwa watumiaji wanapendelea tovuti yako ifanye kazi kwa njia sawa na tovuti zingine zote ambazo tayari wanazijua.
+
+Shukrani kwa wavumbuzi wa awali kama Uniswap, Pancakeswap, na Sushiswap, watumiaji wa DeFi wana wazo la pamoja la jinsi DEX inavyoonekana.
+Kwa sababu hii, kitu kama “mazoezi bora” sasa kinaibuka. Tunaona maamuzi zaidi na zaidi ya ubunifu yakisanifishwa katika tovuti zote. Unaweza kuona mabadiliko ya DEXes kama mfano mkubwa wa kuijaribu moja kwa moja. Vitu vilivyofanya kazi vilibaki, visivyofanya kazi, vilitupiliwa mbali. Bado kuna nafasi ya mtindo wa kipekee, lakini kuna viwango fulani ambavyo DEX inapaswa kuzingatia.
+
+Makala hii ni muhtasari wa:
+
+- nini cha kujumuisha
+- jinsi ya kuifanya iweze kutumika iwezekanavyo
+- njia kuu za kubinafsisha ubunifu
+
+Violezo vyote vya mfano vilitengenezwa mahususi kwa ajili ya makala hii, ingawa vyote vinatokana na miradi halisi.
+
+Seti ya Figma pia imejumuishwa chini - jisikie huru kuitumia na kuharakisha violezo vyako mwenyewe!
+
+## Muundo wa msingi wa DEX {#basic-anatomy-of-a-dex}
+
+Kwa ujumla, UI ina vipengele vitatu:
+
+1. Fomu kuu
+2. Kitufe
+3. Paneli ya maelezo
+
+
+
+## Tofauti {#variations}
+
+Hii itakuwa mada ya kawaida katika makala hii, lakini kuna njia mbalimbali tofauti ambazo vipengele hivi vinaweza kupangwa. “Paneli ya maelezo” inaweza kuwa:
+
+- Juu ya kitufe
+- Chini ya kitufe
+- Imefichwa kwenye paneli ya akodioni
+- Na/au kwenye modal ya “hakikisho”
+
+Zingatia Modal ya “hakikisho” si ya lazima, lakini ikiwa unaonyesha maelezo machache sana kwenye UI kuu, inakuwa muhimu.
+
+## Muundo wa fomu kuu {#structure-of-the-main-form}
+
+Hili ndilo kisanduku ambapo unachagua tokeni unayotaka kubadilisha. Sehemu hiyo ina sehemu ya kuingiza data na kitufe kidogo mfululizo.
+
+Kwa kawaida DEX huonyesha maelezo ya ziada katika safu moja juu na safu moja chini, ingawa hii inaweza kusanidiwa tofauti.
+
+
+
+## Tofauti {#variations2}
+
+Tofauti mbili za UI zimeonyeshwa hapa; moja bila mipaka yoyote, na kutengeneza ubunifu ulio wazi sana, na moja ambapo safu ya kuingiza ina mpaka, na kutengeneza mwelekeo kwenye kipengele hicho.
+
+
+
+Muundo huu wa msingi huruhusu **maelezo manne muhimu** kuonyeshwa katika ubunifu: moja katika kila kona. Ikiwa kuna safu moja tu ya juu/chini, basi kuna nafasi mbili tu.
+
+Wakati wa mabadiliko ya DeFi, mambo mengi tofauti yamejumuishwa hapa.
+
+## Maelezo muhimu ya kujumuisha {#key-info-to-include}
+
+- Salio katika mkoba
+- Kitufe cha Max
+- Thamani sawa ya Fiat
+- Athari ya bei kwenye kiasi “kilichopokelewa”
+
+Katika siku za mwanzo za DeFi, thamani sawa ya fiat mara nyingi ilikuwa haipo. Ikiwa unaunda mradi wa aina yoyote wa Web3, ni muhimu thamani sawa ya fiat ionyeshwe. Watumiaji bado wanafikiri kulingana na sarafu za ndani, kwa hivyo ili kuendana na mifumo ya akili ya ulimwengu halisi, hii inapaswa kujumuishwa.
+
+Kwenye sehemu ya pili (ile unayochagua tokeni unayobadilisha) unaweza pia kujumuisha athari ya bei karibu na kiasi cha sarafu ya fiat, kwa kukokotoa tofauti kati ya kiasi cha kuingiza na kiasi kinachokadiriwa cha kutoa. Haya ni maelezo muhimu sana ya kujumuisha.
+
+Vitufe vya asilimia (k.m., 25%, 50%, 75%) vinaweza kuwa kipengele muhimu, lakini vinachukua nafasi zaidi, huongeza wito zaidi wa kuchukua hatua, na kuongeza mzigo zaidi wa kiakili. Sawa na vitelezi vya asilimia. Baadhi ya maamuzi haya ya UI yatategemea chapa yako na aina ya mtumiaji wako.
+
+Maelezo ya ziada yanaweza kuonyeshwa chini ya fomu kuu. Kwa kuwa aina hii ya maelezo ni kwa ajili ya watumiaji wa kitaalamu, inaleta maana ama:
+
+- kuweka iwe ndogo iwezekanavyo, au;
+- kuificha kwenye paneli ya akodioni
+
+
+
+## Maelezo ya ziada ya kujumuisha {#extra-info-to-include}
+
+- Bei ya tokeni
+- Slippage
+- Kiwango cha chini kilichopokelewa
+- Matokeo yanayotarajiwa
+- Athari ya bei
+- Makadirio ya gharama ya gesi
+- Ada zingine
+- Uelekezaji wa agizo
+
+Kwa ubishi, baadhi ya maelezo haya yanaweza kuwa ya hiari.
+
+Uelekezaji wa agizo unavutia, lakini haileti tofauti kubwa kwa watumiaji wengi.
+
+Baadhi ya maelezo mengine ni kurudia tu jambo lile lile kwa njia tofauti. Kwa mfano “kiwango cha chini kilichopokelewa” na “slippage” ni pande mbili za sarafu moja. Ikiwa umeweka slippage kuwa 1%, basi kiwango cha chini unachoweza kutarajia kupokea = matokeo yanayotarajiwa-1%. Baadhi ya UI zitaonyesha kiasi kinachotarajiwa, kiasi cha chini, na slippage… Ambayo ni muhimu lakini labda ni kuzidisha.
+
+Watumiaji wengi wataacha slippage chaguo-msingi hata hivyo.
+
+“Athari ya bei” mara nyingi huonyeshwa kwenye mabano karibu na thamani sawa ya fiat katika sehemu ya “kwa”. Haya ni maelezo mazuri ya UX ya kuongeza, lakini ikiwa yameonyeshwa hapa, je, kweli yanahitaji kuonyeshwa tena hapa chini? Na kisha tena kwenye skrini ya hakikisho?
+
+Watumiaji wengi (hasa wale wanaobadilisha kiasi kidogo) hawatajali kuhusu maelezo haya; wataingiza tu nambari na kubonyeza badilisha.
+
+
+
+Ni maelezo gani hasa yanaonyeshwa yatategemea hadhira yako na hisia gani unataka programu iwe nayo.
+
+Ikiwa utajumuisha uvumilivu wa slippage katika paneli ya maelezo, unapaswa pia kuifanya iweze kuhaririwa moja kwa moja kutoka hapa. Huu ni mfano mzuri wa “kiongeza kasi”; mbinu nadhifu ya UX inayoweza kuharakisha mtiririko wa watumiaji wenye uzoefu, bila kuathiri utumiaji wa jumla wa programu.
+
+
+
+Ni wazo zuri kufikiria kwa makini si tu kuhusu taarifa moja maalum kwenye skrini moja, bali kuhusu mtiririko mzima kupitia:
+Kuingiza nambari katika Fomu Kuu → Kuchanganua Maelezo → Kubofya hadi kwenye Skrini ya Hakikisho (ikiwa una skrini ya hakikisho).
+Je, paneli ya maelezo inapaswa kuonekana wakati wote, au mtumiaji anahitaji kubofya ili kuipanua?
+Je, unapaswa kuongeza ugumu kwa kuongeza skrini ya hakikisho? Hii inamlazimu mtumiaji kupunguza kasi na kufikiria biashara yake, ambayo inaweza kuwa muhimu. Lakini je, wanataka kuona maelezo yale yale tena? Ni nini muhimu zaidi kwao katika hatua hii?
+
+## Chaguo za ubunifu {#design-options}
+
+Kama ilivyotajwa, mengi ya haya yanategemea mtindo wako binafsi
+Mtumiaji wako ni nani?
+Chapa yako ni ipi?
+Je, unataka kiolesura cha “kitaalamu” kinachoonyesha kila undani, au unataka kuwa na muonekano mdogo?
+Hata kama unawalenga watumiaji wa kitaalamu wanaotaka maelezo yote iwezekanavyo, bado unapaswa kukumbuka maneno ya busara ya Alan Cooper:
+
+> Haijalishi kiolesura chako ni kizuri kiasi gani, haijalishi ni cha kuvutia kiasi gani, ingekuwa bora kama kingekuwa kidogo.
+
+### Muundo {#structure}
+
+- tokeni upande wa kushoto, au tokeni upande wa kulia
+- Safu 2 au 3
+- maelezo juu au chini ya kitufe
+- maelezo yamepanuliwa, yamepunguzwa, au hayaonyeshwi
+
+### Mtindo wa sehemu {#component-style}
+
+- tupu
+- yenye mpaka
+- iliyojazwa
+
+Kwa mtazamo safi wa UX, mtindo wa UI ni muhimu kidogo kuliko unavyofikiria. Mitindo ya kuona huja na kuondoka kwa mzunguko, na upendeleo mwingi ni wa kibinafsi.
+
+Njia rahisi zaidi ya kupata hisia ya hili - na kufikiria juu ya usanidi mbalimbali tofauti - ni kuangalia baadhi ya mifano na kisha kufanya majaribio mwenyewe.
+
+Seti ya Figma iliyojumuishwa ina sehemu tupu, zenye mpaka na zilizojazwa.
+
+Angalia mifano ifuatayo ili kuona njia tofauti unazoweza kuweka yote pamoja:
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+
+## Lakini tokeni inapaswa kwenda upande gani? {#but-which-side-should-the-token-go-on}
+
+Jambo la msingi ni kwamba labda haileti tofauti kubwa kwa utumiaji. Hata hivyo, kuna mambo machache ya kuzingatia, ambayo yanaweza kukushawishi kwa njia moja au nyingine.
+
+Imekuwa ya kuvutia kiasi kuona mtindo ukibadilika na wakati. Hapo awali Uniswap ilikuwa na tokeni upande wa kushoto, lakini tangu wakati huo imeiweka upande wa kulia. Sushiswap pia ilifanya mabadiliko haya wakati wa uboreshaji wa ubunifu. Itifaki nyingi, lakini si zote, zimefuata mkondo.
+
+Kawaida ya kifedha kwa jadi huweka alama ya sarafu kabla ya nambari, k.m., $50, €50, £50, lakini sisi _tunasema_ dola 50, Euro 50, pauni 50.
+
+Kwa mtumiaji wa jumla - hasa mtu anayesoma kutoka kushoto kwenda kulia, juu hadi chini - tokeni upande wa kulia labda huhisi asili zaidi.
+
+
+
+Kuweka tokeni upande wa kushoto na nambari zote upande wa kulia huonekana kuwa na ulinganifu wa kupendeza, ambayo ni faida, lakini kuna hasara nyingine kwa mpangilio huu.
+
+Sheria ya ukaribu inasema kuwa vitu vilivyo karibu pamoja huonekana kama vinahusiana. Kwa hiyo, tunataka kuweka vitu vinavyohusiana karibu na kila kimoja. Salio la tokeni linahusiana moja kwa moja na tokeni yenyewe, na litabadilika kila tokeni mpya inapochaguliwa. Kwa hivyo inaleta maana zaidi kidogo kwa salio la tokeni kuwa karibu na kitufe cha kuchagua tokeni. Inaweza kuhamishwa chini ya tokeni, lakini hiyo inavunja ulinganifu wa mpangilio.
+
+Hatimaye, kuna faida na hasara kwa chaguo zote mbili, lakini inavutia jinsi mwelekeo unavyoonekana kuwa kuelekea tokeni upande wa kulia.
+
+## Tabia ya kitufe {#button-behavior}
+
+Usiwe na kitufe tofauti cha Kuidhinisha. Pia usiwe na bofyo tofauti la Kuidhinisha. Mtumiaji anataka Kubadilisha, kwa hivyo sema tu “badilisha” kwenye kitufe na uanzishe uidhinishaji kama hatua ya kwanza. Modal inaweza kuonyesha maendeleo kwa hatua, au arifa rahisi ya “tx 1 kati ya 2 - inaidhinisha”.
+
+
+
+
+
+### Kitufe kama msaada wa kimuktadha {#button-as-contextual-help}
+
+Kitufe kinaweza kufanya kazi mara mbili kama arifa!
+
+Huu kwa kweli ni muundo wa ubunifu usio wa kawaida nje ya Web3, lakini umekuwa wa kawaida ndani yake. Huu ni uvumbuzi mzuri kwani unaokoa nafasi, na kuweka umakini.
+
+Ikiwa kitendo kikuu - KUBADILISHA - hakipatikani kwa sababu ya hitilafu, sababu inaweza kuelezewa kwa kutumia kitufe, k.m.:
+
+- badilisha mtandao
+- unganisha mkoba
+- hitilafu mbalimbali
+
+Kitufe pia kinaweza **kupangwa kwa kitendo** kinachohitaji kufanywa. Kwa mfano, ikiwa mtumiaji hawezi kubadilisha kwa sababu yuko kwenye mtandao usio sahihi, kitufe kinapaswa kusema “badilisha hadi Ethereum”, na mtumiaji anapobofya kitufe, kinapaswa kubadilisha mtandao hadi Ethereum. Hii inaharakisha mtiririko wa mtumiaji kwa kiasi kikubwa.
+
+
+
+
+
+## Jenga yako mwenyewe na faili hii ya figma {#build-your-own-with-this-figma-file}
+
+Shukrani kwa kazi ngumu ya itifaki nyingi, ubunifu wa DEX umeboreka sana. Tunajua ni maelezo gani mtumiaji anahitaji, jinsi tunapaswa kuyaonyesha, na jinsi ya kufanya mtiririko uwe laini iwezekanavyo.
+Tunatumahi makala hii inatoa muhtasari thabiti wa kanuni za UX.
+
+Ikiwa unataka kujaribu, tafadhali jisikie huru kutumia seti ya violezo vya Figma. Imewekwa rahisi iwezekanavyo, lakini ina unyumbufu wa kutosha kujenga muundo wa msingi kwa njia mbalimbali.
+
+[Seti ya violezo vya Figma](https://www.figma.com/community/file/1393606680816807382/dex-wireframes-kit)
+
+DeFi itaendelea kubadilika, na daima kuna nafasi ya kuboresha.
+
+Kila la kheri!
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/heuristics-for-web3/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/heuristics-for-web3/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..063289002a5
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/heuristics-for-web3/index.md
@@ -0,0 +1,138 @@
+---
+title: Miongozo 7 ya usanifu wa kiolesura cha Web3
+description: Kanuni za kuboresha utumiaji wa Web3
+lang: sw
+---
+
+Miongozo ya utumiaji ni "kanuni za jumla" ambazo unaweza kutumia kupima utumiaji wa tovuti yako.
+Miongozo 7 hapa imeundwa mahususi kwa Web3 na inapaswa kutumiwa pamoja na [kanuni 10 za jumla za usanifu wa mwingiliano](https://www.nngroup.com/articles/ten-usability-heuristics/) za Jakob Nielsen.
+
+## Miongozo saba ya utumiaji kwa web3 {#seven-usability-heuristics-for-web3}
+
+1. Maoni hufuata kitendo
+2. Usalama na uaminifu
+3. Taarifa muhimu zaidi iko wazi
+4. Istilahi zinazoeleweka
+5. Vitendo ni vifupi iwezekanavyo
+6. Miunganisho ya mtandao inaonekana na ni rahisi kubadilika
+7. Udhibiti kutoka kwenye programu, sio kwenye mkoba
+
+## Ufafanuzi na mifano {#definitions-and-examples}
+
+### 1. Maoni hufuata kitendo {#feedback-follows-action}
+
+**Inapaswa kuwa dhahiri wakati kitu kimetokea, au kinatokea.**
+
+Watumiaji huamua hatua zao zinazofuata kulingana na matokeo ya hatua zao za awali. Kwa hivyo ni muhimu wabaki wanafahamu kuhusu hali ya mfumo. Hii ni muhimu hasa katika Web3 kwani miamala wakati mwingine inaweza kuchukua muda mfupi kuidhinishwa kwenye mnyororo wa bloku. Ikiwa hakuna maoni yanayowafahamisha wasubiri, watumiaji hawana uhakika kama kuna chochote kimetokea.
+
+**Vidokezo:**
+
+- Mfahamishe mtumiaji kupitia ujumbe, arifa, na tahadhari nyingine.
+- Wasiliana nyakati za kusubiri kwa uwazi.
+- Ikiwa kitendo kitachukua zaidi ya sekunde chache, mhakikishie mtumiaji kwa kipima muda au uhuishaji ili kumfanya ahisi kama kuna kitu kinatokea.
+- Ikiwa kuna hatua nyingi katika mchakato, onyesha kila hatua.
+
+**Mfano:**
+Kuonyesha kila hatua inayohusika katika muamala huwasaidia watumiaji kujua wako wapi katika mchakato. Aikoni zinazofaa humjulisha mtumiaji hali ya matendo yake.
+
+
+
+### 2. Usalama na uaminifu vimejengewa ndani {#security-and-trust-are-backed-in}
+
+Usalama unapaswa kupewa kipaumbele, na hili linapaswa kusisitizwa kwa mtumiaji.
+Watu wanajali sana kuhusu data zao. Usalama mara nyingi huwa ni jambo la msingi kwa watumiaji, kwa hivyo unapaswa kuzingatiwa katika ngazi zote za usanifu. Unapaswa daima kutafuta kujipatia uaminifu wa watumiaji wako, lakini jinsi unavyofanya hivi kunaweza kumaanisha mambo tofauti kwenye programu tofauti. Haipaswi kuwa wazo la baadaye, bali inapaswa kusanifiwa kwa makusudi kote. Jenga uaminifu katika uzoefu wote wa mtumiaji, ikijumuisha chaneli za kijamii na nyaraka, pamoja na UI ya mwisho. Mambo kama kiwango cha ugatuaji, hali ya multi-sig ya hazina, na iwapo timu imefichuliwa (doxxed), yote huathiri uaminifu wa watumiaji.
+
+**Vidokezo:**
+
+- Orodhesha ukaguzi wako kwa fahari
+- Pata ukaguzi mwingi
+- Tangaza vipengele vyovyote vya usalama ulivyosanifu
+- Angazia hatari zinazowezekana, ikijumuisha miunganisho ya msingi
+- Wasiliana kuhusu utata wa mikakati
+- Zingatia masuala yasiyo ya UI ambayo yanaweza kuathiri mtazamo wa watumiaji wako kuhusu usalama
+
+**Mfano:**
+Jumuisha ukaguzi wako kwenye sehemu ya futa, kwa ukubwa unaoonekana.
+
+
+
+### 3. Taarifa muhimu zaidi iko wazi {#the-most-important-info-is-obvious}
+
+Kwa mifumo tata, onyesha tu data muhimu zaidi. Amua nini ni muhimu zaidi, na upe kipaumbele onyesho lake.
+Taarifa nyingi mno ni mzigo na kwa kawaida watumiaji huegemea kwenye kipande kimoja cha taarifa wanapofanya maamuzi. Katika DeFi, hii pengine itakuwa APR kwenye programu za mavuno na LTV kwenye programu za kukopesha.
+
+**Vidokezo:**
+
+- Utafiti wa mtumiaji utafichua kipimo muhimu zaidi
+- Fanya taarifa muhimu iwe kubwa, na maelezo mengine yawe madogo na yasiyoonekana sana
+- Watu hawasomi, wanapitia kwa haraka; hakikisha usanifu wako unaweza kupitiwa kwa haraka
+
+**Mfano:** Tokeni kubwa zenye rangi kamili ni rahisi kupata wakati wa kupitia kwa haraka. APR ni kubwa na imeangaziwa kwa rangi ya lafudhi.
+
+
+
+### 4. Istilahi zilizo wazi {#clear-terminology}
+
+Istilahi inapaswa kueleweka na kuwa sahihi.
+Lugha ya kitaalamu inaweza kuwa kizuizi kikubwa, kwa sababu inahitaji uundaji wa mtindo mpya kabisa wa kiakili. Watumiaji hawawezi kuhusisha usanifu na maneno, vishazi na dhana ambazo tayari wanazijua. Kila kitu kinaonekana kutatanisha na kigeni, na kuna mteremko mkali wa kujifunza kabla hata ya kujaribu kukitumia. Mtumiaji anaweza kuikaribia DeFi akitaka kuweka akiba ya pesa, na anachokipata ni: Uchimbaji, kilimo, kuweka hisa, utoaji, hongo, kuba, kabati, veTokens, uwekezaji, epoch, algorithm zilizogatuliwa, ukwasi unaomilikiwa na itifaki…
+Jaribu kutumia istilahi rahisi zitakazoeleweka na kundi kubwa zaidi la watu. Usibuni istilahi mpya kabisa kwa ajili ya mradi wako tu.
+
+**Vidokezo:**
+
+- Tumia istilahi rahisi na thabiti
+- Tumia lugha iliyopo kadri iwezekanavyo
+- Usibuni istilahi zako mwenyewe
+- Fuata kaida zinapojitokeza
+- Waelimishe watumiaji kadri iwezekanavyo
+
+**Mfano:**
+"Zawadi zako" ni istilahi inayoeleweka kwa mapana, isiyoegemea upande wowote; si neno jipya lililobuniwa kwa ajili ya mradi huu. Zawadi hizo zimeonyeshwa kwa dola za kimarekani (USD) ili kuendana na mifumo ya kiakili ya ulimwengu halisi, hata kama zawadi zenyewe ziko katika tokeni nyingine.
+
+
+
+### 5. Vitendo ni vifupi iwezekanavyo {#actions-are-as-short-as-possible}
+
+Harakisha mwingiliano wa mtumiaji kwa kuweka pamoja vitendo vidogo.
+Hii inaweza kufanywa katika kiwango cha mkataba-erevu, na pia katika UI. Mtumiaji hapaswi kuhama kutoka sehemu moja ya mfumo kwenda nyingine - au kuondoka kabisa kwenye mfumo - ili kukamilisha kitendo cha kawaida.
+
+**Vidokezo:**
+
+- Unganisha "Idhinisha" na vitendo vingine inapowezekana
+- Kusanya hatua za kusaini karibu iwezekanavyo
+
+**Mfano:** Kuunganisha "ongeza ukwasi" na "weka hisa" ni mfano rahisi wa kiongeza kasi kinachookoa mtumiaji muda na gesi.
+
+
+
+### 6. Miunganisho ya mtandao inaonekana na ni rahisi kubadilika {#network-connections-are-visible-and-flexible}
+
+Mfahamishe mtumiaji kuhusu mtandao gani ameunganishwa nao, na toa njia za mkato zilizo wazi za kubadilisha mtandao.
+Hii ni muhimu hasa kwenye programu za minyororo mingi. Kazi kuu za programu bado zinapaswa kuonekana ukiwa haujaunganishwa au umeunganishwa kwenye mtandao usiokubalika.
+
+**Vidokezo:**
+
+- Onyesha sehemu kubwa ya programu iwezekanavyo ukiwa haujaunganishwa
+- Onyesha ni mtandao gani mtumiaji ameunganishwa nao kwa sasa
+- Usimlazimishe mtumiaji kwenda kwenye mkoba ili kubadilisha mtandao
+- Ikiwa programu inamtaka mtumiaji kubadili mtandao, anzisha kitendo kutoka kwa mwito mkuu wa kuchukua hatua
+- Ikiwa programu ina masoko au kuba za mitandao mingi, eleza wazi ni kundi gani mtumiaji analitazama kwa sasa
+
+**Mfano:** Muonyeshe mtumiaji ni mtandao gani ameunganishwa nao, na mruhusu kuubadilisha, katika upau wa programu.
+
+
+
+### 7. Udhibiti kutoka kwenye programu, sio kwenye mkoba {#control-from-the-app-not-the-wallet}
+
+UI inapaswa kumwambia mtumiaji kila kitu anachohitaji kujua na kumpa udhibiti wa kila kitu anachohitaji kufanya.
+Katika Web3, kuna vitendo unavyochukua katika UI, na vitendo unavyochukua kwenye mkoba. Kwa ujumla, unaanzisha kitendo katika UI, na kisha unakithibitisha kwenye mkoba. Watumiaji wanaweza kujisikia vibaya ikiwa nyuzi hizi mbili hazijaunganishwa kwa makini.
+
+**Vidokezo:**
+
+- Wasiliana hali ya mfumo kupitia maoni katika UI
+- Weka rekodi ya historia yao
+- Toa viungo vya kwenda kwenye vichunguzi vya bloku kwa ajili ya miamala ya zamani
+- Toa njia za mkato za kubadilisha mitandao.
+
+**Mfano:** Kontena isiyoonekana sana humuonyesha mtumiaji tokeni husika alizonazo kwenye mkoba wake, na CTA kuu hutoa njia ya mkato ya kubadilisha mtandao.
+
+
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..512968600a9
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/design-and-ux/index.md
@@ -0,0 +1,86 @@
+---
+title: Ubuni na UX katika web3
+description: Utangulizi wa ubuni wa UX na utafiti katika nafasi ya web3 na Ethereum
+lang: sw
+---
+
+Je, wewe ni mgeni katika kubuni na Ethereum? Hapa ndipo mahali pako sahihi. Jumuiya ya Ethereum imeandika rasilimali za kukutambulisha kwa ubuni wa web3 na misingi ya utafiti. Utajifunza kuhusu dhana za msingi ambazo zinaweza kutofautiana na ubuni mwingine wa programu ambao unaufahamu.
+
+Je, unahitaji uelewa wa kimsingi zaidi wa web3 kwanza? Angalia [**Kituo cha Kujifunza**](/learn/)
+
+## Anza na utafiti wa watumiaji {#start-with-user-research}
+
+Ubuni wenye ufanisi huenda zaidi ya kuunda violesura vya watumiaji vinavyovutia kwa mwonekano. Inahusisha kupata uelewa wa kina wa mahitaji ya mtumiaji, malengo, na mambo yanayochochea. Kwa hivyo, tunapendekeza sana kwamba wabunifu wote wafuate mchakato wa ubuni, kama vile [**mchakato wa almasi mbili**](https://en.wikipedia.org/wiki/Double_Diamond_\(design_process_model\)), ili kuhakikisha kuwa kazi yao ni ya makusudi na imepangwa.
+
+- [Web3 inahitaji Watafiti na Wabunifu wengi zaidi wa UX](https://blog.akasha.org/akasha-conversations-9-web3-needs-more-ux-researchers-and-designers) - Muhtasari wa ukomavu wa sasa wa ubuni
+- [Mwongozo rahisi wa Utafiti wa UX katika web3](https://uxplanet.org/a-complete-guide-to-ux-research-for-web-3-0-products-d6bead20ebb1) - Mwongozo rahisi wa jinsi ya kufanya utafiti
+- [Jinsi ya Kukaribia Maamuzi ya UX katika Web3](https://archive.devcon.org/archive/watch/6/data-empathy-how-to-approach-ux-decisions-in-web3/) - Muhtasari mfupi wa utafiti wa kiasi na wa ubora na tofauti kati ya hizo mbili (video, dakika 6)
+- [Kuwa mtafiti wa UX katika web3](https://medium.com/@georgia.rakusen/what-its-like-being-a-user-researcher-in-web3-6a4bcc096849) - Mtazamo binafsi kuhusu jinsi ilivyo kuwa mtafiti wa UX katika web3
+
+## Uchunguzi wa utafiti katika web3 {#research-in-web3}
+
+Hii ni orodha iliyoratibiwa ya utafiti wa watumiaji uliofanywa katika web3 ambao unaweza kusaidia katika maamuzi ya ubuni na bidhaa au kutumika kama msukumo wa kufanya utafiti wako mwenyewe.
+
+| Eneo la kuzingatia | Jina |
+| :---------------------------------------------------------------- | :----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| Ujumuishaji wa Kripto | [The Reown Pulse 2024: Hisia za Watumiaji wa Kripto na Matumizi](https://reown.com/blog/unveiling-walletconnects-consumer-crypto-report) |
+| Ujumuishaji wa Kripto | [CRADL: UX katika Sarafu ya kidigitali](https://docs.google.com/presentation/d/1s2OPSH5sMJzxRYaJSSRTe8W2iIoZx0PseIV-WeZWD1s/edit?usp=sharing) |
+| Ujumuishaji wa Kripto | [CRADL: Ujumuishaji katika Sarafu ya kidigitali](https://docs.google.com/presentation/d/1R9nFuzA-R6SxaGCKhoMbE4Vxe0JxQSTiHXind3LVq_w/edit?usp=sharing) |
+| Ujumuishaji wa Kripto | [Ripoti ya UX ya Bitcoin](https://github.com/patestevao/BitcoinUX-report/blob/master/report.md) |
+| Ujumuishaji wa Kripto | [ConSensys: Hali ya mtazamo wa Web3 duniani kote 2023](https://consensys.io/insight-report/web3-and-crypto-global-survey-2023) |
+| Ujumuishaji wa Kripto | [NEAR: Kuharakisha safari kuelekea kukubalika](https://drive.google.com/file/d/1VuaQP4QSaQxR5ddQKTMGI0b0rWdP7uGn/view) |
+| Kusimamisha | [OpenUX: UX ya Mwendeshaji wa Nodi ya Rocket Pool](https://storage.googleapis.com/rocketpool/RocketPool-NodeOperator-UX-Report-Jan-2024.pdf) |
+| Kusimamisha | [Kusimamisha: Mwenendo muhimu, mambo ya kujifunza, na utabiri - Msimamishaji wa Eth](https://lookerstudio.google.com/u/0/reporting/cafcee00-e1af-4148-bae8-442a88ac75fa/page/p_ja2srdhh2c?s=hmbTWDh9hJo) |
+| Kusimamisha | [Kusimamisha kwa Programu Nyingi](https://github.com/threshold-network/UX-User-Research/blob/main/Multi-App%20Staking%20\(MAS\)/iterative-user-study/MAS%20Iterative%20User%20Study.pdf) |
+| DAO | [Sasisho la Utafiti wa DAO 2022: Wajenzi wa DAO Wanahitaji Nini?](https://blog.aragon.org/2022-dao-research-update/) |
+| DeFi | [Mabwawa ya Huduma](https://github.com/threshold-network/UX-User-Research/tree/main/Keep%20Coverage%20Pool) |
+| DeFi | [ConSensys: Ripoti ya Utafiti wa Watumiaji wa DeFi 2022](https://cdn2.hubspot.net/hubfs/4795067/ConsenSys%20Codefi-Defi%20User%20ResearchReport.pdf) |
+| Metaverse | [Metaverse: Ripoti ya Utafiti wa Watumiaji](https://www.politico.com/f/?id=00000187-7685-d820-a7e7-7e85d1420000) |
+| Metaverse | [Kwenda Safari: Kuwatafiti Watumiaji katika Metaverse](https://archive.devcon.org/archive/watch/6/going-on-safari-researching-users-in-the-metaverse/?tab=YouTube) (video, dakika 27) |
+
+## Ubuni wa web3 {#design-for-web3}
+
+- [Kitabu cha Mwongozo wa Ubuni wa UX wa Web3](https://web3ux.design/) - Mwongozo wa vitendo wa kubuni programu za Web3
+- [Kanuni za Ubuni wa Web3](https://medium.com/@lyricalpolymath/web3-design-principles-f21db2f240c1) - Mfumo wa kanuni za UX kwa mfumo mtawanyo wa kimamlaka unaotegemea mnyororo wa bloku
+- [Kanuni za Ubuni wa Mnyororo wa bloku](https://medium.com/design-ibm/blockchain-design-principles-599c5c067b6e) - Masomo yaliyojifunza na timu ya ubuni wa mnyororo wa bloku katika IBM
+- [Neueux.com](https://neueux.com/apps) - Maktaba ya UI ya mtiririko wa watumiaji yenye chaguo mbalimbali za kuchuja
+- [Mgogoro wa Utumiaji wa Web3: Unachohitaji Kujua!](https://www.youtube.com/watch?v=oBSXT_6YDzg) - Mjadala wa jopo kuhusu changamoto za ujenzi wa miradi unaozingatia wasanidi programu (video, dakika 34)
+
+## Kuanza {#getting-started}
+
+- [Heuristiki za Web3](/developers/docs/design-and-ux/heuristics-for-web3/) - Heuristiki 7 za ubuni wa kiolesura cha Web3
+- [Mbinu Bora za Ubuni wa DEX](/developers/docs/design-and-ux/dex-design-best-practice/) - Mwongozo wa kubuni Exchange Zisizogatuliwa
+
+## Mifano ya Uchunguzi wa Ubuni wa Web3 {#design-case-studies}
+
+- [Deep Work Studio](https://www.deepwork.studio/case-studies)
+- [Kuuza NFT kwenye OpenSea](https://builtformars.com/case-studies/opensea)
+- [Uchambuzi wa UX wa mkoba jinsi mikoba inavyohitaji kubadilika](https://www.youtube.com/watch?v=oTpuxYj8JWI&ab_channel=ETHDenver) (video, dakika 20)
+
+## Zawadi za Ubuni {#bounties}
+
+- [Dework](https://app.dework.xyz/bounties)
+- [Hackathons za Buildbox](https://app.buidlbox.io/)
+- [Hackathons za ETHGlobal](https://ethglobal.com/)
+
+## DAO na jumuiya za ubuni {#design-daos-and-communities}
+
+Shiriki katika mashirika ya kitaalamu yanayoendeshwa na jamii au jiunge na vikundi vya ubuni kujadili mada na mienendo inayohusiana na ubuni na utafiti na wanachama wengine.
+
+- [Vectordao.com](https://vectordao.com/)
+- [Deepwork.studio](https://www.deepwork.studio/)
+- [We3.co](https://we3.co/)
+- [Openux.xyz](https://openux.xyz/)
+
+## Mifumo ya Ubuni na rasilimali zingine za ubuni {#design-systems-and-resources}
+
+- [Ubuni wa Optimism](https://www.figma.com/@optimism) (Figma)
+- [Mfumo wa Ubuni wa Ethereum.org](https://www.figma.com/@ethdotorg) (Figma)
+- [Finity, mfumo wa ubuni kutoka Polygon](https://www.figma.com/community/file/1073921725197233598/finity-design-system) (Figma)
+- [Mfumo wa Ubuni wa Kleros](https://www.figma.com/community/file/999852250110186964/kleros-design-system) (Figma)
+- [Mfumo wa Ubuni wa Safe](https://www.figma.com/community/file/1337417127407098506/safe-design-system) (Figma)
+- [Mfumo wa Ubuni wa ENS](https://thorin.ens.domains/)
+- [Mfumo wa Ubuni wa Mirror](https://degen-xyz.vercel.app/)
+
+**Makala na miradi iliyoorodheshwa kwenye ukurasa huu siyo idhini rasmi**, na hutolewa kwa madhumuni ya habari pekee.
+Tunaongeza viungo kwenye ukurasa huu kulingana na vigezo katika [sera yetu ya uorodheshaji](/contributing/design/adding-design-resources). Ikiwa ungependa tuongeze mradi/makala, hariri ukurasa huu kwenye [GitHub](https://github.com/ethereum/ethereum-org-website/blob/dev/public/content/developers/docs/design-and-ux/index.md).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/development-networks/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/development-networks/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..7ad6f9c0b4d
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/development-networks/index.md
@@ -0,0 +1,71 @@
+---
+title: Mitandao ya Maendeleo
+description: Muhtasari wa mitandao ya maendeleo na zana zinazopatikana kusaidia kujenga programu za Ethereum.
+lang: sw
+---
+
+Unapounda programu ya Ethereum na mikataba-erevu, utataka kuiendesha kwenye mtandao wa ndani ili kuona jinsi inavyofanya kazi kabla ya kuipeleka.
+
+Sawa na jinsi unavyoweza kuendesha seva ya ndani kwenye kompyuta yako kwa ajili ya maendeleo ya wavuti, unaweza kutumia mtandao wa maendeleo kuunda mfano wa mnyororo wa bloku wa ndani ili kujaribu mfumo wako uliotawanywa. Mitandao hii ya maendeleo ya Ethereum hutoa vipengele vinavyoruhusu uradidi wa haraka zaidi kuliko testnet ya umma (kwa mfano, huhitaji kushughulika na kupata ETH kutoka kwenye bomba la testnet).
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Unapaswa kuelewa [misingi ya mkusanyiko wa Ethereum](/developers/docs/ethereum-stack/) na [mitandao ya Ethereum](/developers/docs/networks/) kabla ya kuzama katika mitandao ya maendeleo.
+
+## Mtandao wa maendeleo ni nini? {#what-is-a-development-network}
+
+Mitandao ya maendeleo kimsingi ni wateja wa Ethereum (utekelezaji wa Ethereum) iliyoundwa mahususi kwa maendeleo ya ndani.
+
+**Kwa nini usiendeshe tu nodi ya kawaida ya Ethereum kwenye kompyuta yako?**
+
+Wewe _unaweza_ [kuendesha nodi](/developers/docs/nodes-and-clients/#running-your-own-node) lakini kwa kuwa mitandao ya maendeleo imeundwa kwa ajili ya maendeleo, mara nyingi huja na vipengele rahisi kama vile:
+
+- Kuweka data kwenye mnyororo wako wa bloku wa ndani kwa njia bainifu (k.m., akaunti zenye salio za ETH)
+- Kuzalisha bloku papo hapo kwa kila muamala inaopokea, kwa utaratibu na bila kuchelewa
+- Utendaji ulioboreshwa wa utatuzi na uwekaji kumbukumbu
+
+## Zana zinazopatikana {#available-projects}
+
+**Kumbuka**: [Mifumo mingi ya maendeleo](/developers/docs/frameworks/) hujumuisha mtandao wa maendeleo uliojengewa ndani. Tunapendekeza kuanza na mfumo ili [kuweka mazingira yako ya maendeleo ya ndani](/developers/local-environment/).
+
+### Mtandao wa Hardhat {#hardhat-network}
+
+Mtandao wa ndani wa Ethereum ulioundwa kwa ajili ya maendeleo. Inakuruhusu kupeleka mikataba yako, kuendesha majaribio yako na kutatua msimbo wako.
+
+Mtandao wa Hardhat huja ukiwa umejengewa ndani na Hardhat, mazingira ya maendeleo ya Ethereum kwa wataalamu.
+
+- [Tovuti](https://hardhat.org/)
+- [GitHub](https://github.com/NomicFoundation/hardhat)
+
+### Minyororo Kioleza ya Ndani {#local-beacon-chains}
+
+Baadhi ya wateja wa makubaliano wana zana zilizojengewa ndani za kuanzisha minyororo kioleza ya ndani kwa madhumuni ya majaribio. Maagizo ya Lighthouse, Nimbus na Lodestar yanapatikana:
+
+- [Testnet ya ndani kwa kutumia Lodestar](https://chainsafe.github.io/lodestar/contribution/advanced-topics/setting-up-a-testnet#post-merge-local-testnet/)
+- [Testnet ya ndani kwa kutumia Lighthouse](https://lighthouse-book.sigmaprime.io/setup.html#local-testnets)
+
+### Minyororo-Majaribio ya Umma ya Ethereum {#public-beacon-testchains}
+
+Pia kuna utekelezaji wa majaribio mawili ya umma yanayodumishwa ya Ethereum: Sepolia na Hoodi. Testnet inayopendekezwa yenye usaidizi wa muda mrefu ni Hoodi, ambayo mtu yeyote yuko huru kuthibitisha. Sepolia hutumia seti ya wathibitishaji wenye ruhusa, kumaanisha hakuna ufikiaji wa jumla kwa wathibitishaji wapya kwenye testnet hii.
+
+- [Launchpad ya Kusimamisha ya Hoodi](https://hoodi.launchpad.ethereum.org/)
+
+### Kifurushi cha Ethereum cha Kurtosis {#kurtosis}
+
+Kurtosis ni mfumo wa ujenzi wa mazingira ya majaribio ya makontena mengi ambayo huwawezesha wasanidi programu kuanzisha kwenye kompyuta zao mifano inayoweza kurudiwa ya mitandao ya mnyororo wa bloku.
+
+Kifurushi cha Ethereum cha Kurtosis kinaweza kutumika kuanzisha haraka testnet ya Ethereum inayoweza kugeuzwa, inayoweza kupanuka sana, na ya faragha juu ya Docker au Kubernetes. Kifurushi hiki kinasaidia wateja wote wakuu wa Safu ya Utekelezaji (EL) na Safu ya Makubaliano (CL). Kurtosis hushughulikia kwa urahisi ramani zote za bandari za ndani na miunganisho ya huduma kwa mtandao wakilishi utakaotumika katika uthibitishaji na mtiririko wa kazi wa majaribio unaohusiana na miundombinu ya msingi ya Ethereum.
+
+- [Kifurushi cha mtandao wa Ethereum](https://github.com/kurtosis-tech/ethereum-package)
+- [Tovuti](https://www.kurtosis.com/)
+- [GitHub](https://github.com/kurtosis-tech/kurtosis)
+- [Nyaraka](https://docs.kurtosis.com/)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Mifumo ya uundaji](/developers/docs/frameworks/)
+- [Weka mazingira ya maendeleo ya ndani](/developers/local-environment/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/ethereum-stack/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/ethereum-stack/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..08031be5c37
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/ethereum-stack/index.md
@@ -0,0 +1,61 @@
+---
+title: Utangulizi wa mpororo wa Ethereum
+description: Mapitio ya safu mbalimbali za mpororo wa Ethereum na jinsi zinavyofanya kazi pamoja.
+lang: sw
+---
+
+Kama ilivyo kwa mpororo wowote wa programu, "mpororo kamili wa Ethereum" utatofautiana kutoka mradi hadi mradi kulingana na malengo yako.
+
+Hata hivyo, kuna vijenzi vya msingi vya Ethereum ambavyo husaidia kutoa muundo wa kiakili wa jinsi programu za kompyuta zinavyoingiliana na mnyororo wa bloku wa Ethereum. Kuelewa safu za mpororo kutakusaidia kuelewa njia tofauti ambazo Ethereum inaweza kuunganishwa katika miradi ya programu.
+
+## Safu ya 1: Mashine halisi ya Ethereum {#ethereum-virtual-machine}
+
+[Mashine halisi ya Ethereum (EVM)](/developers/docs/evm/) ni mazingira ya uendeshaji kwa mikataba-erevu kwenye Ethereum. Mikataba-erevu yote na mabadiliko ya hali kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum hutekelezwa na [miamala](/developers/docs/transactions/). EVM hushughulikia uchakataji wote wa miamala kwenye mtandao wa Ethereum.
+
+Kama ilivyo kwa mashine yoyote halisi, EVM huunda safu ya dhahania kati ya msimbo unaotekelezwa na mashine inayotekeleza (nodi ya Ethereum). Hivi sasa, EVM inaendeshwa kwenye maelfu ya nodi zilizosambazwa kote ulimwenguni.
+
+Kwa undani, EVM hutumia seti ya maagizo ya opcode kutekeleza kazi maalum. Hizi (140 za kipekee) opcodes huruhusu EVM kuwa [kamilifu-kwa-Turing](https://en.wikipedia.org/wiki/Turing_completeness), ambayo ina maana kwamba EVM inaweza kukokotoa karibu kila kitu, ikipewa rasilimali za kutosha.
+
+Kama msanidi programu wa dapp, huhitaji kujua mengi kuhusu EVM isipokuwa kwamba ipo na kwamba inawezesha programu zote kwenye Ethereum kwa uhakika bila muda wa kupumzika.
+
+## Safu ya 2: Mikataba-erevu {#smart-contracts}
+
+[Mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) ni programu zinazoweza kutekelezwa ambazo huendeshwa kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum.
+
+Mikataba-erevu huandikwa kwa kutumia [lugha maalum za programu](/developers/docs/smart-contracts/languages/) ambazo hukusanywa kuwa bytecode ya EVM (maagizo ya mashine ya kiwango cha chini yanayoitwa opcodes).
+
+Sio tu kwamba mikataba-erevu hutumika kama maktaba za chanzo-wazi, kimsingi ni huduma za API zilizo wazi ambazo zinafanya kazi kila wakati na haziwezi kuzimwa. Mikataba-erevu hutoa kazi za umma ambazo watumiaji na programu ([dapps](/developers/docs/dapps/)) wanaweza kuingiliana nazo, bila kuhitaji ruhusa. Programu yoyote inaweza kuunganishwa na mikataba-erevu iliyotumwa ili kutunga utendakazi, kama vile kuongeza [milisho ya data](/developers/docs/oracles/) au kusaidia ubadilishanaji wa tokeni. Zaidi ya hayo, mtu yeyote anaweza kutuma mikataba-erevu mipya kwa Ethereum ili kuongeza utendakazi maalum ili kukidhi mahitaji ya programu yake.
+
+Kama msanidi programu wa dapp, utahitaji kuandika mikataba-erevu ikiwa tu unataka kuongeza utendakazi maalum kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum. Unaweza kugundua kuwa unaweza kufikia mahitaji mengi au yote ya mradi wako kwa kuunganisha tu na mikataba-erevu iliyopo, kwa mfano ikiwa unataka kusaidia malipo kwa stablecoins au kuwezesha ubadilishanaji wa tokeni uliogatuliwa.
+
+## Safu ya 3: Nodi za Ethereum {#ethereum-nodes}
+
+Ili programu iweze kuingiliana na mnyororo wa bloku wa Ethereum, ni lazima iunganishe kwenye [nodi ya Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/). Kuunganisha kwenye nodi hukuruhusu kusoma data ya mnyororo wa bloku na/au kutuma miamala kwenye mtandao.
+
+Nodi za Ethereum ni kompyuta zinazoendesha programu - mteja wa Ethereum. Mteja ni utekelezaji wa Ethereum unaothibitisha miamala yote katika kila bloku, na kuufanya mtandao kuwa salama na data kuwa sahihi. **Nodi za Ethereum ndizo mnyororo wa bloku wa Ethereum**. Kwa pamoja huhifadhi hali ya mnyororo wa bloku wa Ethereum na kufikia makubaliano kuhusu miamala ya kubadilisha hali ya mnyororo wa bloku.
+
+Kwa kuunganisha programu yako kwenye nodi ya Ethereum (kupitia [API ya JSON-RPC](/developers/docs/apis/json-rpc/)), programu yako inaweza kusoma data kutoka kwenye mnyororo wa bloku (kama vile salio la akaunti ya mtumiaji) na pia kutangaza miamala mipya kwenye mtandao (kama vile kuhamisha ETH kati ya akaunti za watumiaji au kutekeleza kazi za mikataba-erevu).
+
+## Safu ya 4: API za Wateja wa Ethereum {#ethereum-client-apis}
+
+Maktaba nyingi za urahisi (zilizoundwa na kudumishwa na jumuiya ya chanzo-wazi ya Ethereum) huruhusu programu zako kuunganisha na kuwasiliana na mnyororo wa bloku wa Ethereum.
+
+Ikiwa programu yako inayomkabili mtumiaji ni programu ya wavuti, unaweza kuchagua `npm install` [API ya JavaScript](/developers/docs/apis/javascript/) moja kwa moja kwenye frontend yako. Au labda utachagua kutekeleza utendakazi huu upande wa seva, ukitumia [API](/developers/docs/programming-languages/python/) ya [Python](/developers/docs/programming-languages/python/) au [Java](/developers/docs/programming-languages/java/).
+
+Ingawa API hizi si sehemu ya lazima ya mpororo, zinaondoa ugumu mwingi wa kuingiliana moja kwa moja na nodi ya Ethereum. Pia hutoa kazi za matumizi (k.m., kubadilisha ETH kuwa Gwei) ili kama msanidi programu uweze kutumia muda mchache kushughulikia ugumu wa wateja wa Ethereum na muda mwingi zaidi kulenga utendakazi maalum wa programu yako.
+
+## Safu ya 5: Programu za mtumiaji wa mwisho {#end-user-applications}
+
+Katika safu ya juu ya mpororo kuna programu zinazomkabili mtumiaji. Hizi ndizo programu za kawaida unazotumia na kuunda leo: hasa programu za wavuti na za simu.
+
+Njia unayotengeneza violesura hivi vya watumiaji inabaki kimsingi bila kubadilika. Mara nyingi watumiaji hawatahitaji kujua programu wanayotumia imejengwa kwa kutumia mnyororo wa bloku.
+
+## Uko tayari kuchagua mpororo wako? {#ready-to-choose-your-stack}
+
+Angalia mwongozo wetu wa [kuweka mazingira ya usanidi wa ndani](/developers/local-environment/) kwa ajili ya programu yako ya Ethereum.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Usanifu wa programu ya Web 3.0](https://www.preethikasireddy.com/post/the-architecture-of-a-web-3-0-application) - _Preethi Kasireddy_
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/evm/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/evm/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..55ae995b268
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/evm/index.md
@@ -0,0 +1,88 @@
+---
+title: Mashine Halisi ya Ethereum (EVM)
+description: Utangulizi wa mashine halisi ya Ethereum na jinsi inavyohusiana na serikali, miamala na mikataba mahiri.
+lang: sw
+---
+
+Mashine halisi ya ethereum(EVM) ni mazingira ya mtandaoni yaliyotawanywa ambayo hutekeleza msimbo kwa uthabiti na kwa usalama katika nodi zote za Ethereum. Nodi huendesha EVM kutekeleza mkataba-erevu, kwa kutumia "[gesi](/developers/docs/gas/)" kupima juhudi za kikokotozi zinazohitajika kwa [shughuli](/developers/docs/evm/opcodes/), kuhakikisha ugawaji bora wa rasilimali na usalama wa mtandao.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Uelewa fulani wa msingi wa istilahi za kawaida katika sayansi ya kompyuta kama vile [baiti](https://wikipedia.org/wiki/Byte), [kumbukumbu](https://wikipedia.org/wiki/Computer_memory), na [rundo](https://wikipedia.org/wiki/Stack_\(abstract_data_type\)) ni muhimu ili kuelewa EVM. Pia itasaidia kuwa na uelewa mzuri wa dhana za kriptografia/mnyororo wa bloku kama vile [kazi za hashi](https://wikipedia.org/wiki/Cryptographic_hash_function) na [Merkle tree](https://wikipedia.org/wiki/Merkle_tree).
+
+## Kutoka leja hadi mashine ya hali {#from-ledger-to-state-machine}
+
+Mfano wa “daftari lililosambazwa” mara nyingi hutumika kuelezea kiambajengo kama sarafu ya mtandao, ambazo zinawezesha sarafu isiyo na kituo kimoja kwa kutumia zana za msingi za usimbaji fiche. Daftari hilo linaweka rekodi za shughuli ambazo lazima zizingatie seti ya sheria zinazodhibiti ni nini mtu anaweza na hawezi kufanya ili kubadilisha daftari hilo. Kwa mfano, anwani ya sarafu ya mtandaoni haiwezi kutumia sarafu ya mtandaoni zaidi ya ile ambayo tayari imepokea. Sheria hizi ndizo msingi wa miamala yote kwenye sarafu mtandaoni na viambajengo vingine vingi.
+
+Ingawa Ethereum ina sarafu yake ya kidigitali ya asili (ether) inayofuata karibu sheria zilezile angavu, pia huwezesha kazi yenye nguvu zaidi: [mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/). Kwa kipengele hiki ngumu zaidi, mlinganisho wa kisasa zaidi unahitajika. Badala ya kuwa leja iliyosambazwa, Ethereum ni [mashine ya hali](https://wikipedia.org/wiki/Finite-state_machine) iliyosambazwa. Hali ya Ethereum ni muundo mkubwa wa data ambao hauhifadhi tu akaunti zote na salio, bali pia _hali ya mashine_, ambayo inaweza kubadilika kutoka bloku moja hadi nyingine kulingana na seti ya sheria zilizobainishwa awali, na ambayo inaweza kutekeleza msimbo wowote wa mashine. Sheria maalum za kubadilisha hali kutoka kizuizi hadi kizuizi zinafafanuliwa na EVM.
+
+
+_Mchoro umechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+## Kazi ya mpito ya hali ya Ethereum {#the-ethereum-state-transition-function}
+
+EVM hufanya kama kazi ya hisabati ingekuwa: Kwa kuzingatia ingizo, hutoa matokeo ya kubaini. Kwa hivyo, inasaidia sana kuelezea Ethereum rasmi zaidi kama kuwa na **kazi ya mpito ya hali**:
+
+```
+Y(S, T)= S'
+```
+
+Kutokana na hali `(S)` ya zamani iliyo halali na seti mpya ya miamala halali `(T)`, kazi ya mpito ya hali ya Ethereum `Y(S, T)` hutoa hali mpya halali ya towe `S'`
+
+### Hali {#state}
+
+Katika muktadha wa Ethereum, hali ni muundo mkubwa wa data unaoitwa [modified Merkle Patricia Trie](/developers/docs/data-structures-and-encoding/patricia-merkle-trie/), unaoshikilia [akaunti](/developers/docs/accounts/) zote zikiwa zimeunganishwa kwa hashi na kupunguzwa hadi hashi moja ya mzizi iliyohifadhiwa kwenye mnyororo wa bloku.
+
+### Miamala {#transactions}
+
+Miamala ni maagizo yaliyosainiwa kwa njia fiche kutoka kwa akaunti. Kuna aina mbili za miamala: zile zinazosababisha simu za ujumbe na zile zinazosababisha kuundwa kwa mkataba.
+
+Uundaji wa mkataba husababisha kuundwa kwa akaunti mpya ya mkataba yenye bytecode ya [mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/anatomy/) iliyokusanywa. Wakati wowote akaunti nyingine inapopiga simu kwa mkataba huo, hutekeleza bytecode yake.
+
+## Maagizo ya EVM {#evm-instructions}
+
+EVM hutekeleza kama [mashine ya rundo](https://wikipedia.org/wiki/Stack_machine) yenye kina cha vipengee 1024. Kila kipengee ni neno la biti 256, ambalo lilichaguliwa kwa urahisi wa matumizi na ufichaji wa taarifa wa 256-biti (kama vile heshi za Keccak-256 au saini za secp256k1).
+
+Wakati wa utekelezaji, EVM hudumisha _kumbukumbu_ ya muda mfupi (kama safu ya baiti yenye anwani ya neno), ambayo haidumu kati ya miamala.
+
+### Ghala la muda
+
+Ghala la muda ni hifadhi ya ufunguo-thamani kwa kila muamala inayofikiwa kupitia opcodes za `TSTORE` na `TLOAD`. Hudumu katika wito wote wa ndani wakati wa muamala mmoja lakini husafishwa mwishoni mwa muamala. Tofauti na kumbukumbu, ghala la muda huundwa kama sehemu ya hali ya EVM badala ya fremu ya utekelezaji, lakini haihifadhiwi kwenye hali ya kimataifa. Ghala la muda huwezesha ugawanaji wa hali ya muda kwa ufanisi wa gesi katika wito wa ndani wakati wa muamala.
+
+### Ghala
+
+Mikataba ina _ghala_ la Merkle Patricia trie (kama safu ya maneno yenye anwani ya neno), inayohusishwa na akaunti husika na ni sehemu ya hali ya kimataifa. Ghala hili la kudumu ni tofauti na ghala la muda, ambalo linapatikana tu kwa muda wa muamala mmoja na haliundi sehemu ya trie ya ghala la kudumu ya akaunti.
+
+### Opcodes
+
+Bytecode iliyokusanywa ya mkataba-erevu hutekelezwa kama idadi ya [opcode](/developers/docs/evm/opcodes) za EVM, ambazo hufanya shughuli za kawaida za rundo kama `XOR`, `AND`, `ADD`, `SUB`, n.k. EVM pia inatekeleza idadi ya shughuli za rundo maalum kwa mnyororo wa bloku, kama vile `ADDRESS`, `BALANCE`, `BLOCKHASH`, n.k. Seti ya opcode pia inajumuisha `TSTORE` na `TLOAD`, ambazo hutoa ufikiaji wa ghala la muda.
+
+
+_Michoro imechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+## Utekelezaji wa EVM {#evm-implementations}
+
+Utekelezaji wote wa EVM lazima uzingatie vipimo vilivyoelezwa katika karatasi ya kiufundi ya Ethereum.
+
+Katika historia ya miaka kumi ya Ethereum, EVM imefanyiwa marekebisho kadhaa, na kuna utekelezaji kadhaa wa EVM katika lugha mbalimbali za programu.
+
+[Programu za utekelezaji za Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/#execution-clients) zinajumuisha utekelezaji wa EVM. Kwa kuongezea, kuna utekelezaji mwingi wa pekee, pamoja na:
+
+- [Py-EVM](https://github.com/ethereum/py-evm) - _Python_
+- [evmone](https://github.com/ethereum/evmone) - _C++_
+- [ethereumjs-vm](https://github.com/ethereumjs/ethereumjs-vm) - _JavaScript_
+- [revm](https://github.com/bluealloy/revm) - _Rust_
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Ethereum Yellowpaper](https://ethereum.github.io/yellowpaper/paper.pdf)
+- [Jellopaper aka KEVM: Semantics of EVM in K](https://jellopaper.org/)
+- [The Beigepaper](https://github.com/chronaeon/beigepaper)
+- [Opcodes za Mashine Halisi ya Ethereum](https://www.ethervm.io/)
+- [Marejeleo Mwingiliano ya Opcodes za Mashine Halisi ya Ethereum](https://www.evm.codes/)
+- [Utangulizi mfupi katika nyaraka za Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/latest/introduction-to-smart-contracts.html#index-6)
+- [Mastering Ethereum - Mashine Halisi ya Ethereum](https://github.com/ethereumbook/ethereumbook/blob/openedition/13evm.asciidoc)
+
+## Mada Husika {#related-topics}
+
+- [Gesi](/developers/docs/gas/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/evm/opcodes/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/evm/opcodes/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..33d443cf964
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/evm/opcodes/index.md
@@ -0,0 +1,177 @@
+---
+title: Opcodes za EVM
+description: Orodha ya opcode zote zinazopatikana kwa ajili ya mashine halisi ya ethereum.
+lang: sw
+---
+
+## Muhtasari {#overview}
+
+Hili ni toleo lililosasishwa la ukurasa wa marejeleo wa EVM katika [wolflo/evm-opcodes](https://github.com/wolflo/evm-opcodes).
+Pia imetolewa kutoka kwa [Karatasi ya Njano](https://ethereum.github.io/yellowpaper/paper.pdf), [Karatasi ya Jello](https://jellopaper.org/evm/), na utekelezaji wa [geth](https://github.com/ethereum/go-ethereum).
+Hii imekusudiwa kuwa rejeleo linalofikika, lakini sio kali hasa.
+Ikiwa unataka kuwa na uhakika wa usahihi na kufahamu kila kisa cha pembeni, kutumia Karatasi ya Jello au utekelezaji wa mteja kunashauriwa.
+
+Unatafuta rejeleo shirikishi? Angalia [evm.codes](https://www.evm.codes/).
+
+Kwa operesheni zenye gharama za gesi zinazobadilika, tazama [gas.md](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md).
+
+💡 Dokezo la haraka: Ili kuona mistari yote, tumia `[shift] + sogeza` ili kusogeza mlalo kwenye kompyuta ya mezani.
+
+| Rafu | Jina | Gesi | Rafu ya Awali | Rafu ya Matokeo | Mem / Ghala | Maelezo | |
+| :---: | :------------- | :---------------------------------------------------------------------------------------------: | :----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | :------------------------------ | :----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | :-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------- |
+| 00 | STOP | 0 | | | | sitisha utekelezaji | |
+| 01 | ADD | 3 | `a, b` | `a + b` | | kujumlisha kwa (u)int256 modulo 2\*\*256 | |
+| 02 | MUL | 5 | `a, b` | `a * b` | | kuzidisha kwa (u)int256 modulo 2\*\*256 | |
+| 03 | SUB | 3 | `a, b` | `a - b` | | kutoa kwa (u)int256 modulo 2\*\*256 | |
+| 04 | DIV | 5 | `a, b` | `a // b` | | kugawanya kwa uint256 | |
+| 05 | SDIV | 5 | `a, b` | `a // b` | | kugawanya kwa int256 | |
+| 06 | MOD | 5 | `a, b` | `a % b` | | modulo ya uint256 | |
+| 07 | SMOD | 5 | `a, b` | `a % b` | | modulo ya int256 | |
+| 08 | ADDMOD | 8 | `a, b, N` | `(a + b) % N` | | kujumlisha kwa (u)int256 modulo N | |
+| 09 | MULMOD | 8 | `a, b, N` | `(a * b) % N` | | kuzidisha kwa (u)int256 modulo N | |
+| 0A | EXP | [A1](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a1-exp) | `a, b` | `a ** b` | | kipeo cha uint256 modulo 2\*\*256 | |
+| 0B | SIGNEXTEND | 5 | `b, x` | `SIGNEXTEND(x, b)` | | [panua ishara](https://wikipedia.org/wiki/Sign_extension) `x` kutoka baiti `(b+1)` hadi baiti 32 | |
+| 0C-0F | _sio halali_ | | | | | | |
+| 10 | LT | 3 | `a, b` | `a < b` | | uint256 chini ya | |
+| 11 | GT | 3 | `a, b` | `a > b` | | uint256 kubwa kuliko | |
+| 12 | SLT | 3 | `a, b` | `a < b` | | int256 chini ya | |
+| 13 | SGT | 3 | `a, b` | `a > b` | | int256 kubwa kuliko | |
+| 14 | EQ | 3 | `a, b` | `a == b` | | usawa wa (u)int256 | |
+| 15 | ISZERO | 3 | `a` | `a == 0` | | (u)int256 ni sifuri | |
+| 16 | AND | 3 | `a, b` | `a && b` | | bitwise AND | |
+| 17 | OR | 3 | `a, b` | `a \\|\\| b` | | bitwise OR | |
+| 18 | XOR | 3 | `a, b` | `a ^ b` | | bitwise XOR | |
+| 19 | NOT | 3 | `a` | `~a` | | bitwise NOT | |
+| 1A | BYTE | 3 | `i, x` | `(x >> (248 - i * 8)) && 0xFF` | | baiti ya `i` ya (u)int256 `x`, kutoka kushoto | |
+| 1B | SHL | 3 | `shift, val` | `val << shift` | | sogeza kushoto | |
+| 1C | SHR | 3 | `shift, val` | `val >> shift` | | sogeza kulia kimantiki | |
+| 1D | SAR | 3 | `shift, val` | `val >> shift` | | sogeza kulia kihesabu | |
+| 1E-1F | _sio halali_ | | | | | | |
+| 20 | KECCAK256 | [A2](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a2-sha3) | `ost, len` | `keccak256(mem[ost:ost+len-1])` | | keccak256 | |
+| 21-2F | _sio halali_ | | | | | | |
+| 30 | ADDRESS | 2 | `.` | `anwani(this)` | | anwani ya mkataba unaotekelezwa | |
+| 31 | BALANCE | [A5](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a5-balance-extcodesize-extcodehash) | `addr` | `addr.salio` | | salio, katika wei | |
+| 32 | ORIGIN | 2 | `.` | `tx.origin` | | anwani iliyoanzisha tx | |
+| 33 | CALLER | 2 | `.` | `msg.sender` | | anwani ya mtumaji wa msg | |
+| 34 | CALLVALUE | 2 | `.` | `msg.value` | | thamani ya msg, katika wei | |
+| 35 | CALLDATALOAD | 3 | `idx` | `msg.data[idx:idx+32]` | | soma neno kutoka data ya msg kwenye faharasa `idx` | |
+| 36 | CALLDATASIZE | 2 | `.` | `len(msg.data)` | | urefu wa data ya msg, katika baiti | |
+| 37 | CALLDATACOPY | [A3](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a3-copy-operations) | `dstOst, ost, len` | `.` | mem[dstOst:dstOst+len-1] := msg.data[ost:ost+len-1] | nakili data ya msg | |
+| 38 | CODESIZE | 2 | `.` | `len(this.msimbo)` | | urefu wa msimbo wa mkataba unaotekelezwa, katika baiti | |
+| 39 | CODECOPY | [A3](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a3-copy-operations) | `dstOst, ost, len` | `.` | | mem[dstOst:dstOst+len-1] := this.msimbo[ost:ost+len-1] | nakili bytecode ya mkataba unaotekelezwa |
+| 3A | GASPRICE | 2 | `.` | `tx.gasprice` | | bei ya gesi ya tx, katika wei kwa kila kitengo cha gesi [\*\*](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1559#gasprice) | |
+| 3B | EXTCODESIZE | [A5](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a5-balance-extcodesize-extcodehash) | `addr` | `len(addr.msimbo)` | | ukubwa wa msimbo katika anwani, katika baiti | |
+| 3C | EXTCODECOPY | [A4](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a4-extcodecopy) | `addr, dstOst, ost, len` | `.` | mem[dstOst:dstOst+len-1] := addr.msimbo[ost:ost+len-1] | nakili msimbo kutoka `addr` | |
+| 3D | RETURNDATASIZE | 2 | `.` | `ukubwa` | | ukubwa wa data iliyorejeshwa kutoka wito wa mwisho wa nje, katika baiti | |
+| 3E | RETURNDATACOPY | [A3](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a3-copy-operations) | `dstOst, ost, len` | `.` | mem[dstOst:dstOst+len-1] := returndata[ost:ost+len-1] | nakili data iliyorejeshwa kutoka wito wa mwisho wa nje | |
+| 3F | EXTCODEHASH | [A5](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a5-balance-extcodesize-extcodehash) | `addr` | `hashi` | | hashi = addr.exists ? keccak256(addr.msimbo) : 0 | |
+| 40 | BLOCKHASH | 20 | `blockNum` | `blockHash(blockNum)` | | | |
+| 41 | COINBASE | 2 | `.` | `block.coinbase` | | anwani ya mpendekezaji wa bloku ya sasa | |
+| 42 | TIMESTAMP | 2 | `.` | `block.timestamp` | | mhuri wa muda wa bloku ya sasa | |
+| 43 | NUMBER | 2 | `.` | `block.number` | | nambari ya bloku ya sasa | |
+| 44 | PREVRANDAO | 2 | `.` | `randomness beacon` | | randomness beacon | |
+| 45 | GASLIMIT | 2 | `.` | `block.gaslimit` | | kikomo cha gesi cha bloku ya sasa | |
+| 46 | CHAINID | 2 | `.` | `chain_id` | | sukuma [id ya mnyororo](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-155) ya sasa kwenye rafu | |
+| 47 | SELFBALANCE | 5 | `.` | `anwani(this).salio` | | salio la mkataba unaotekelezwa, katika wei | |
+| 48 | BASEFEE | 2 | `.` | `block.basefee` | | ada ya msingi ya bloku ya sasa | |
+| 49 | BLOBHASH | 3 | `idx` | `tx.blob_versioned_hashes[idx]` | | [EIP-4844](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-4844) | |
+| 4A | BLOBBASEFEE | 2 | `.` | `block.blobbasefee` | | ada ya msingi ya blob ya bloku ya sasa ([EIP-7516](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-7516)) | |
+| 4B-4F | _sio halali_ | | | | | | |
+| 50 | POP | 2 | `_anon` | `.` | | ondoa kipengee kutoka juu ya rafu na uitupe | |
+| 51 | MLOAD | 3[\*](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a0-1-memory-expansion) | `ost` | `mem[ost:ost+32]` | | soma neno kutoka kwenye kumbukumbu kwa offset `ost` | |
+| 52 | MSTORE | 3[\*](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a0-1-memory-expansion) | `ost, val` | `.` | mem[ost:ost+32] := val | andika neno kwenye kumbukumbu | |
+| 53 | MSTORE8 | 3[\*](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a0-1-memory-expansion) | `ost, val` | `.` | mem[ost] := val && 0xFF | andika baiti moja kwenye kumbukumbu | |
+| 54 | SLOAD | [A6](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a6-sload) | `ufunguo` | `ghala[ufunguo]` | | soma neno kutoka kwenye ghala | |
+| 55 | SSTORE | [A7](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a7-sstore) | `ufunguo, val` | `.` | ghala[ufunguo] := val | andika neno kwenye ghala | |
+| 56 | JUMP | 8 | `dst` | `.` | | `$pc := dst` weka alama kuwa `pc` inapewa tu ikiwa `dst` ni jumpdest halali | |
+| 57 | JUMPI | 10 | `dst, sharti` | `.` | | `$pc := sharti ? dst : $pc + 1` | |
+| 58 | PC | 2 | `.` | `$pc` | | kihesabu cha programu | |
+| 59 | MSIZE | 2 | `.` | `len(mem)` | | ukubwa wa kumbukumbu katika muktadha wa sasa wa utekelezaji, katika baiti | |
+| 5A | GAS | 2 | `.` | `gesiIliyobaki` | | | |
+| 5B | JUMPDEST | 1 | | | weka alama ya eneo halali la kuruka | eneo halali la kuruka kwa mfano eneo la kuruka sio ndani ya data ya kusukuma | |
+| 5C | TLOAD | 100 | `ufunguo` | `tstorage[ufunguo]` | | soma neno kutoka kwenye ghala la muda ([EIP-1153](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1153)) | |
+| 5D | TSTORE | 100 | `ufunguo, val` | `.` | tstorage[ufunguo] := val | andika neno kwenye ghala la muda ([EIP-1153](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1153)) | |
+| 5E | MCOPY | 3+3\*words+[A0](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a0-1-memory-expansion) | `dstOst, ost, len` | `.` | mem[dstOst] := mem[ost:ost+len] | nakili kumbukumbu kutoka eneo moja hadi jingine ([EIP-5656](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-5656)) | |
+| 5F | PUSH0 | 2 | `.` | `uint8` | | sukuma thamani ya kudumu 0 kwenye rafu | |
+| 60 | PUSH1 | 3 | `.` | `uint8` | | sukuma thamani ya baiti-1 kwenye rafu | |
+| 61 | PUSH2 | 3 | `.` | `uint16` | | sukuma thamani ya baiti-2 kwenye rafu | |
+| 62 | PUSH3 | 3 | `.` | `uint24` | | sukuma thamani ya baiti-3 kwenye rafu | |
+| 63 | PUSH4 | 3 | `.` | `uint32` | | sukuma thamani ya baiti-4 kwenye rafu | |
+| 64 | PUSH5 | 3 | `.` | `uint40` | | sukuma thamani ya baiti-5 kwenye rafu | |
+| 65 | PUSH6 | 3 | `.` | `uint48` | | sukuma thamani ya baiti-6 kwenye rafu | |
+| 66 | PUSH7 | 3 | `.` | `uint56` | | sukuma thamani ya baiti-7 kwenye rafu | |
+| 67 | PUSH8 | 3 | `.` | `uint64` | | sukuma thamani ya baiti-8 kwenye rafu | |
+| 68 | PUSH9 | 3 | `.` | `uint72` | | sukuma thamani ya baiti-9 kwenye rafu | |
+| 69 | PUSH10 | 3 | `.` | `uint80` | | sukuma thamani ya baiti-10 kwenye rafu | |
+| 6A | PUSH11 | 3 | `.` | `uint88` | | sukuma thamani ya baiti-11 kwenye rafu | |
+| 6B | PUSH12 | 3 | `.` | `uint96` | | sukuma thamani ya baiti-12 kwenye rafu | |
+| 6C | PUSH13 | 3 | `.` | `uint104` | | sukuma thamani ya baiti-13 kwenye rafu | |
+| 6D | PUSH14 | 3 | `.` | `uint112` | | sukuma thamani ya baiti-14 kwenye rafu | |
+| 6E | PUSH15 | 3 | `.` | `uint120` | | sukuma thamani ya baiti-15 kwenye rafu | |
+| 6F | PUSH16 | 3 | `.` | `uint128` | | sukuma thamani ya baiti-16 kwenye rafu | |
+| 70 | PUSH17 | 3 | `.` | `uint136` | | sukuma thamani ya baiti-17 kwenye rafu | |
+| 71 | PUSH18 | 3 | `.` | `uint144` | | sukuma thamani ya baiti-18 kwenye rafu | |
+| 72 | PUSH19 | 3 | `.` | `uint152` | | sukuma thamani ya baiti-19 kwenye rafu | |
+| 73 | PUSH20 | 3 | `.` | `uint160` | | sukuma thamani ya baiti-20 kwenye rafu | |
+| 74 | PUSH21 | 3 | `.` | `uint168` | | sukuma thamani ya baiti-21 kwenye rafu | |
+| 75 | PUSH22 | 3 | `.` | `uint176` | | sukuma thamani ya baiti-22 kwenye rafu | |
+| 76 | PUSH23 | 3 | `.` | `uint184` | | sukuma thamani ya baiti-23 kwenye rafu | |
+| 77 | PUSH24 | 3 | `.` | `uint192` | | sukuma thamani ya baiti-24 kwenye rafu | |
+| 78 | PUSH25 | 3 | `.` | `uint200` | | sukuma thamani ya baiti-25 kwenye rafu | |
+| 79 | PUSH26 | 3 | `.` | `uint208` | | sukuma thamani ya baiti-26 kwenye rafu | |
+| 7A | PUSH27 | 3 | `.` | `uint216` | | sukuma thamani ya baiti-27 kwenye rafu | |
+| 7B | PUSH28 | 3 | `.` | `uint224` | | sukuma thamani ya baiti-28 kwenye rafu | |
+| 7C | PUSH29 | 3 | `.` | `uint232` | | sukuma thamani ya baiti-29 kwenye rafu | |
+| 7D | PUSH30 | 3 | `.` | `uint240` | | sukuma thamani ya baiti-30 kwenye rafu | |
+| 7E | PUSH31 | 3 | `.` | `uint248` | | sukuma thamani ya baiti-31 kwenye rafu | |
+| 7F | PUSH32 | 3 | `.` | `uint256` | | sukuma thamani ya baiti-32 kwenye rafu | |
+| 80 | DUP1 | 3 | `a` | `a, a` | | nakili thamani ya 1 kwenye rafu | |
+| 81 | DUP2 | 3 | `_, a` | `a, _, a` | | nakili thamani ya 2 kwenye rafu | |
+| 82 | DUP3 | 3 | `_, _, a` | `a, _, _, a` | | nakili thamani ya 3 kwenye rafu | |
+| 83 | DUP4 | 3 | `_, _, _, a` | `a, _, _, _, a` | | nakili thamani ya 4 kwenye rafu | |
+| 84 | DUP5 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 5 kwenye rafu | |
+| 85 | DUP6 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 6 kwenye rafu | |
+| 86 | DUP7 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 7 kwenye rafu | |
+| 87 | DUP8 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 8 kwenye rafu | |
+| 88 | DUP9 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 9 kwenye rafu | |
+| 89 | DUP10 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 10 kwenye rafu | |
+| 8A | DUP11 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 11 kwenye rafu | |
+| 8B | DUP12 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 12 kwenye rafu | |
+| 8C | DUP13 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 13 kwenye rafu | |
+| 8D | DUP14 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 14 kwenye rafu | |
+| 8E | DUP15 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 15 kwenye rafu | |
+| 8F | DUP16 | 3 | `..., a` | `a, ..., a` | | nakili thamani ya 16 kwenye rafu | |
+| 90 | SWAP1 | 3 | `a, b` | `b, a` | | | |
+| 91 | SWAP2 | 3 | `a, _, b` | `b, _, a` | | | |
+| 92 | SWAP3 | 3 | `a, _, _, b` | `b, _, _, a` | | | |
+| 93 | SWAP4 | 3 | `a, _, _, _, b` | `b, _, _, _, a` | | | |
+| 94 | SWAP5 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 95 | SWAP6 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 96 | SWAP7 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 97 | SWAP8 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 98 | SWAP9 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 99 | SWAP10 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 9A | SWAP11 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 9B | SWAP12 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 9C | SWAP13 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 9D | SWAP14 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 9E | SWAP15 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| 9F | SWAP16 | 3 | `a, ..., b` | `b, ..., a` | | | |
+| A0 | LOG0 | [A8](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a8-log-operations) | `ost, len` | `.` | | LOG0(kumbukumbu[ost:ost+len-1]) | |
+| A1 | LOG1 | [A8](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a8-log-operations) | `ost, len, topic0` | `.` | | LOG1(kumbukumbu[ost:ost+len-1], topic0) | |
+| A2 | LOG2 | [A8](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a8-log-operations) | `ost, len, topic0, topic1` | `.` | | LOG2(kumbukumbu[ost:ost+len-1], topic0, topic1) | |
+| A3 | LOG3 | [A8](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a8-log-operations) | `ost, len, topic0, topic1, topic2` | `.` | | LOG3(kumbukumbu[ost:ost+len-1], topic0, topic1, topic2) | |
+| A4 | LOG4 | [A8](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a8-log-operations) | `ost, len, topic0, topic1, topic2, topic3` | `.` | | LOG4(kumbukumbu[ost:ost+len-1], topic0, topic1, topic2, topic3) | |
+| A5-EF | _sio halali_ | | | | | | |
+| F0 | CREATE | [A9](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a9-create-operations) | `val, ost, len` | `addr` | | anwani = keccak256(rlp([anwani(this), this.nonce])) | |
+| F1 | CALL | [AA](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#aa-call-operations) | gesi, addr, val, argOst, argLen, retOst, retLen | `mafanikio` | mem[retOst:retOst+retLen-1] := returndata | | |
+| F2 | CALLCODE | [AA](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#aa-call-operations) | `gesi, addr, val, argOst, argLen, retOst, retLen` | `mafanikio` | mem[retOst:retOst+retLen-1] = returndata | sawa na DELEGATECALL, lakini haisambazi msg.sender na msg.value asili | |
+| F3 | RETURN | 0[\*](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a0-1-memory-expansion) | `ost, len` | `.` | | rejesha mem[ost:ost+len-1] | |
+| F4 | DELEGATECALL | [AA](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#aa-call-operations) | `gesi, addr, argOst, argLen, retOst, retLen` | `mafanikio` | mem[retOst:retOst+retLen-1] := returndata | | |
+| F5 | CREATE2 | [A9](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a9-create-operations) | `val, ost, len, salt` | `addr` | | anwani = keccak256(0xff ++ anwani(this) ++ salt ++ keccak256(mem[ost:ost+len-1]))[12:] | |
+| F6-F9 | _sio halali_ | | | | | | |
+| FA | STATICCALL | [AA](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#aa-call-operations) | `gesi, addr, argOst, argLen, retOst, retLen` | `mafanikio` | mem[retOst:retOst+retLen-1] := returndata | | |
+| FB-FC | _sio halali_ | | | | | | |
+| FD | REVERT | 0[\*](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#a0-1-memory-expansion) | `ost, len` | `.` | | rejesha(mem[ost:ost+len-1]) | |
+| FE | INVALID | [AF](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#af-invalid) | | | opcode batili iliyoteuliwa - [EIP-141](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-141) | | |
+| FF | SELFDESTRUCT | [AB](https://github.com/wolflo/evm-opcodes/blob/main/gas.md#ab-selfdestruct) | `addr` | `.` | | hutuma ETH zote kwa `addr`; ikiwa itatekelezwa katika muamala sawa na ule mkataba ulipoundwa, inaharibu mkataba | |
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/frameworks/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/frameworks/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..0db4454b832
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/frameworks/index.md
@@ -0,0 +1,157 @@
+---
+title: Mifumo ya Maendeleo ya Dapp
+description: Gundua faida za mifumo na ulinganishe chaguo zinazopatikana.
+lang: sw
+---
+
+## Utangulizi wa mifumo {#introduction-to-frameworks}
+
+Kuunda dapp kamili kunahitaji
+sehemu tofauti za teknolojia. Mifumo ya programu inajumuisha vipengele vingi vinavyohitajika
+au hutoa mifumo rahisi ya programu-jalizi ili kuchagua zana
+unazotaka.
+
+Mifumo huja na utendaji mwingi wa moja kwa moja,
+kama vile:
+
+- Vipengele vya kuunda mfano wa mnyororo wa bloku.
+- Huduma za kukusanya na kujaribu mikataba yako mahiri.
+- Viongezeo vya ukuzaji wa mteja ili kuunda programu yako inayomkabili mtumiaji
+ ndani ya mradi/hazina sawa.
+- Mipangilio ya kuunganisha kwenye mitandao ya Ethereum na kupeleka
+ mikataba, iwe kwa mfano unaoendeshwa nchini, au mojawapo ya
+ mitandao ya umma ya Ethereum.
+- Usambazaji wa programu uliogatuliwa - miunganisho na chaguo za hifadhi
+ kama vile IPFS.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Kabla ya kuingia kwa undani kwenye mifumo, tunapendekeza kwanza usome utangulizi wetu wa [dapps](/developers/docs/dapps/) na [safu ya Ethereum](/developers/docs/ethereum-stack/).
+
+## Mifumo inayopatikana {#available-frameworks}
+
+**Foundry** - **_Foundry ni seti ya zana yenye kasi ya ajabu, inayobebeka na ya moduli kwa ajili ya maendeleo ya programu za Ethereum_**
+
+- [Sakinisha Foundry](https://book.getfoundry.sh/)
+- [Kitabu cha Foundry](https://book.getfoundry.sh/)
+- [Gumzo la jumuiya ya Foundry kwenye Telegram](https://t.me/foundry_support)
+- [Awesome Foundry](https://github.com/crisgarner/awesome-foundry)
+
+**Hardhat -** **_Mazingira ya maendeleo ya Ethereum kwa wataalamu._**
+
+- [hardhat.org](https://hardhat.org)
+- [GitHub](https://github.com/nomiclabs/hardhat)
+
+**Ape -** **_Zana ya maendeleo ya mkataba-erevu kwa Pythonistas, Wanasayansi wa Data, na Wataalamu wa Usalama._**
+
+- [Nyaraka](https://docs.apeworx.io/ape/stable/)
+- [GitHub](https://github.com/ApeWorX/ape)
+
+**Web3j -** **_Jukwaa la kuendeleza programu za mnyororo wa bloku kwenye JVM._**
+
+- [Ukurasa wa nyumbani](https://www.web3labs.com/web3j-sdk)
+- [Nyaraka](https://docs.web3j.io)
+- [GitHub](https://github.com/web3j/web3j)
+
+**ethers-kt -** **_Maktaba ya Async, ya utendaji wa juu ya Kotlin/Java/Android kwa minyororo ya bloku inayotumia EVM._**
+
+- [GitHub](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt)
+- [Mifano](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt/tree/master/examples)
+- [Discord](https://discord.gg/rx35NzQGSb)
+
+**Create Eth App -** **_Unda programu zinazoendeshwa na Ethereum kwa amri moja. Inakuja na ofa pana ya mifumo ya UI na violezo vya DeFi vya kuchagua._**
+
+- [GitHub](https://github.com/paulrberg/create-eth-app)
+- [Violezo](https://github.com/PaulRBerg/create-eth-app/tree/develop/templates)
+
+**Scaffold-Eth -** **_Vipengele na ndoano za Ethers.js + Hardhat + React za web3: kila kitu unachohitaji ili kuanza kujenga mifumo iliyotawanywa inayoendeshwa na mikataba-erevu._**
+
+- [GitHub](https://github.com/scaffold-eth/scaffold-eth-2)
+
+**Tenderly -** **_Jukwaa la maendeleo la Web3 linalowawezesha wasanidi programu wa mnyororo wa bloku kujenga, kupima, kurekebisha, kufuatilia, na kuendesha mikataba-erevu na kuboresha UX ya dapp._**
+
+- [Tovuti](https://tenderly.co/)
+- [Nyaraka](https://docs.tenderly.co/)
+
+**The Graph -** **_The Graph kwa ajili ya kuuliza data ya mnyororo wa bloku kwa ufanisi._**
+
+- [Tovuti](https://thegraph.com/)
+- [Mafunzo](/developers/tutorials/the-graph-fixing-web3-data-querying/)
+
+**Alchemy -** **_Jukwaa la Maendeleo la Ethereum._**
+
+- [alchemy.com](https://www.alchemy.com/)
+- [GitHub](https://github.com/alchemyplatform)
+- [Discord](https://discord.com/invite/alchemyplatform)
+
+**NodeReal -** **_Jukwaa la Maendeleo la Ethereum._**
+
+- [Nodereal.io](https://nodereal.io/)
+- [GitHub](https://github.com/node-real)
+- [Discord](https://discord.gg/V5k5gsuE)
+
+**thirdweb SDK -** **_Jenga programu za web3 zinazoweza kuingiliana na mikataba-erevu yako kwa kutumia SDK na CLI zetu zenye nguvu._**
+
+- [Nyaraka](https://portal.thirdweb.com/sdk/)
+- [GitHub](https://github.com/thirdweb-dev/)
+
+**Chainstack -** **_Jukwaa la Maendeleo la Web3 (Ethereum na vinginevyo)._**
+
+- [chainstack.com](https://www.chainstack.com/)
+- [GitHub](https://github.com/chainstack)
+- [Discord](https://discord.gg/BSb5zfp9AT)
+
+**Crossmint -** **_Jukwaa la maendeleo la web3 la kiwango cha biashara, linalokuruhusu kuunda programu za NFT kwenye minyororo yote mikuu ya EVM (na mingineyo)._**
+
+- [Tovuti](https://www.crossmint.com)
+- [Nyaraka](https://docs.crossmint.com)
+- [Discord](https://discord.com/invite/crossmint)
+
+**Brownie -** **_Mazingira ya maendeleo yanayotegemea Python na mfumo wa majaribio._**
+
+- [Nyaraka](https://eth-brownie.readthedocs.io/en/latest/)
+- [GitHub](https://github.com/eth-brownie/brownie)
+- **Kwa sasa Brownie haitunzwi**
+
+**OpenZeppelin SDK -** **_Seti ya Zana ya Mwisho ya Mikataba-Erevu: Mkusanyiko wa zana za kukusaidia kuendeleza, kuandaa, kuboresha, kupeleka na kuingiliana na mikataba-erevu._**
+
+- [OpenZeppelin Defender SDK](https://docs.openzeppelin.com/defender/sdk)
+- [GitHub](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-sdk)
+- [Jukwaa la Jumuiya](https://forum.openzeppelin.com/c/support/17)
+- **Maendelezo ya OpenZeppelin SDK yamekoma**
+
+**Catapulta -** **_Zana ya kupeleka mikataba-erevu ya minyororo mingi, fanya uthibitishaji kiotomatiki katika wachunguzi wa bloku, fuatilia mikataba-erevu iliyopelekwa na ushiriki ripoti za upelekaji, plug-n-play kwa miradi ya Foundry na Hardhat._**
+
+- [Tovuti](https://catapulta.sh/)
+- [Nyaraka](https://catapulta.sh/docs)
+- [Github](https://github.com/catapulta-sh)
+
+**GoldRush (inayoendeshwa na Covalent) -** **_GoldRush hutoa seti kamili zaidi ya API ya data ya mnyororo wa bloku kwa wasanidi programu, wachambuzi, na biashara. Iwe unajenga dashibodi ya DeFi, mkoba, roboti ya biashara, wakala wa AI au jukwaa la kufuata sheria, API za data hutoa ufikiaji wa haraka, sahihi, na rafiki kwa msanidi programu kwa data muhimu ya onchain unayohitaji_**
+
+- [Tovuti](https://goldrush.dev/)
+- [Nyaraka](https://goldrush.dev/docs/chains/ethereum)
+- [GitHub](https://github.com/covalenthq)
+- [Discord](https://www.covalenthq.com/discord/)
+
+**Wake -** **_Mfumo wa Python wa yote-kwa-mmoja kwa ajili ya kupima mikataba, fuzzing, upelekaji, skanning ya udhaifu na urambazaji wa msimbo._**
+
+- [Ukurasa wa nyumbani](https://getwake.io/)
+- [Nyaraka](https://ackeeblockchain.com/wake/docs/latest/)
+- [GitHub](https://github.com/Ackee-Blockchain/wake)
+- [Kiendelezi cha VS Code](https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=AckeeBlockchain.tools-for-solidity)
+
+**Veramo -** **_Mfumo wa chanzo huria, wa moduli na usioegemea upande wowote unaorahisisha wasanidi programu wa mfumo uliotawanywa kujenga vitambulisho vilivyogatuliwa na stakabadhi zinazoweza kuthibitishwa katika programu zao._**
+
+- [Ukurasa wa nyumbani](https://veramo.io/)
+- [Nyaraka](https://veramo.io/docs/basics/introduction)
+- [GitHub](https://github.com/uport-project/veramo)
+- [Discord](https://discord.com/invite/FRRBdjemHV)
+- [Kifurushi cha NPM](https://www.npmjs.com/package/@veramo/core)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Weka mazingira ya maendeleo ya ndani](/developers/local-environment/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/gas/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/gas/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..645bb58ba3a
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/gas/index.md
@@ -0,0 +1,151 @@
+---
+title: Gesi na ada
+metaTitle: "Gesi na ada za Ethereum: Maelezo ya kiufundi"
+description: Jifunze kuhusu ada za gesi za Ethereum, jinsi zinavyokokotolewa, na jukumu lake katika usalama wa mtandao na uchakataji wa miamala.
+lang: sw
+---
+
+Gesi ni muhimu kwa mtandao wa Ethereum. Ni mafuta yanayoiwezesha kufanya kazi, kama vile gari linavyohitaji petroli ili kufanya kazi.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa ukurasa huu vizuri zaidi, tunapendekeza usome kwanza kuhusu [miamala](/developers/docs/transactions/) na [EVM](/developers/docs/evm/).
+
+## Gesi ni nini? {#what-is-gas}
+
+Gesi hurejelea kitengo kinachopima kiasi cha juhudi za kihesabu zinazohitajika kutekeleza shughuli maalumu kwenye mtandao wa Ethereum.
+
+Kwa sababu kila muamala wa Ethereum unahitaji rasilimali za kompyuta ili kutekelezwa, rasilimali hizo lazima zilipiwe ili kuhakikisha Ethereum sio hatarishi dhidi ya barua taka na haiwezi kukwama kwenye mzunguko wa kompyuta usio na mwisho. Malipo kwa ajili ya hesabu hufanywa kwa njia ya ada ya gesi.
+
+Ada ya gesi ni **kiasi cha gesi kinachotumika kufanya operesheni fulani, kikizidishwa na gharama ya kila kitengo cha gesi**. Ada inalipwa bila kujali kama muamala unafanikiwa au hautafanikiwa.
+
+
+_Mchoro umechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+Ada za gesi lazima zilipwe kwa kutumia sarafu ya asili ya Ethereum, ether (ETH). Bei za gesi huwekwa kwa gwei, ambayo ni kiwango kidogo cha ETH. Kila gwei ni sawa na sehemu ya bilioni moja ya ETH (0.000000001 ETH au 10-9ETH).
+
+Kwa mfano, badala ya kusema kuwa gesi yako inagharimu ether 0.000000001, unaweza kusema gesi yako inagharimu gwei 1.
+
+Neno 'gwei' ni ufupisho wa 'giga-wei', likimaanisha 'bilioni wei'. Gwei moja ni sawa na bilioni wei. Wei yenyewe (iliyoitwa jina la [Wei Dai](https://wikipedia.org/wiki/Wei_Dai), muundaji wa [b-money](https://www.investopedia.com/terms/b/bmoney.asp)) ndiyo sehemu ndogo zaidi ya ETH.
+
+## Ni jinsi gani gesi inapigiwa mahesabu? {#how-are-gas-fees-calculated}
+
+Unaweza weka kiwango cha gesi ambacho upo tayari kulipa pale unapotaka kufanya muamala. Kwa kutoa kiasi fulani cha gesi, unajilipia ili muamala wako ujumuishwe katika kitalu kinachofuata. Ikiwa utatoa kidogo sana, wathibitishaji itawawia vigumu kuchagua muamala wako ujumuishwe, ikimaanisha muamala wako unaweza kutekelezwa kwa kuchelewa au usitekelezwe kabisa. Ukitoa kiwango kikubwa zaidi, inawezekana ukapoteza baadhi ya ETH. Sasa, unaweza kugundua kiwango gani unaweza kulipia?
+
+Jumla ya gesi unayolipa imegawanywa katika vipengele viwili: `ada ya msingi` na `ada ya kipaumbele` (bakshishi).
+
+`Ada ya msingi` huwekwa na itifaki—unapaswa kulipa angalau kiasi hiki ili muamala wako uchukuliwe kuwa halali. `Ada ya kipaumbele` ni bakshishi unayoongeza kwenye ada ya msingi ili kufanya muamala wako uvutie kwa wathibitishaji ili wauchague kwa ajili ya kujumuishwa kwenye kitalu kinachofuata.
+
+Muamala unaolipa `ada ya msingi` pekee ni halali kitaalamu lakini hauwezekani kujumuishwa kwa sababu haitoi motisha kwa wathibitishaji kuuchagua badala ya muamala mwingine wowote. Ada 'sahihi' ya `kipaumbele` huamuliwa na matumizi ya mtandao wakati unapotuma muamala wako—ikiwa kuna mahitaji mengi, huenda ikabidi uweke ada yako ya `kipaumbele` juu zaidi, lakini wakati kuna mahitaji kidogo, unaweza kulipa kidogo.
+
+Kwa mfano, hebu tuseme Jordan anapaswa kumlipa Taylor ETH 1. Uhamisho wa ETH unahitaji vitengo 21,000 vya gesi, na ada ya msingi ni gwei 10. Jordan anajumuisha ada ya kipaumbele ya gwei 2.
+
+Jumla ya ada itakuwa sawa sawa na:
+
+`vitengo vya gesi vilivyotumika * (ada ya msingi + ada ya kipaumbele)`
+
+ambapo `ada ya msingi` ni thamani iliyowekwa na itifaki na `ada ya kipaumbele` ni thamani iliyowekwa na mtumiaji kama bakshishi kwa mthibitishaji.
+
+k.m., `21,000 * (10 + 2) = 252,000 gwei` (0.000252 ETH).
+
+Wakati Jordan anapotuma pesa, ETH 1.000252 zitatolewa kutoka kwenye akaunti ya Jordan. Taylor atapewa ETH 1.0000. Mthibitishaji atapokea ada ya kipaumbele ya ETH 0.000042. `Ada ya msingi` ya ETH 0.00021 inachomwa.
+
+### Ada ya msingi {#base-fee}
+
+Kila kitalu kina ada ya msingi ambacho kinafanya kazi kama bei ya akiba. Ili kustahili kujumuishwa katika kitalu bei iliyotolewa kwa kila gesi lazima angalau iwe sawa na ada ya msingi. Ada ya msingi huhesabiwa kwa kujitegemea na kitalu cha sasa na badala yake huamuliwa na vitalu vilivyotangulia, na kufanya ada za muamala zitabirike zaidi kwa watumiaji. Kitalu kinapoundwa, **ada hii ya msingi "inachomwa"**, na kuondolewa kwenye mzunguko.
+
+Ada ya msingi hukokotolewa kwa fomula inayolinganisha ukubwa wa kitalu kilichopita (kiasi cha gesi iliyotumika kwa miamala yote) na ukubwa unaolengwa (nusu ya kikomo cha gesi). Ada ya msingi itaongezeka au kupungua kwa upeo wa 12.5% kwa kila kitalu ikiwa ukubwa wa kitalu lengwa utazidi au kuwa chini ya lengo, mtawalia. Ukuaji huu wa kasi hufanya iwe vigumu kiuchumi kwa ukubwa wa kitalu kubaki juu kwa muda usiojulikana.
+
+| Namba ya Kitalu | Gesi Iliyojumuishwa | Kuongezeka kwa Ada | Ada ya Msingi ya Hivi Sasa |
+| --------------- | ------------------: | --------------------: | -------------------------: |
+| 1 | 18M | 0% | gwei 100 |
+| 2 | 36M | 0% | gwei 100 |
+| 3 | 36M | 12.5% | gwei 112.5 |
+| 4 | 36M | 12.5% | gwei 126.6 |
+| 5 | 36M | 12.5% | gwei 142.4 |
+| 6 | 36M | 12.5% | gwei 160.2 |
+| 7 | 36M | 12.5% | gwei 180.2 |
+| 8 | 36M | 12.5% | gwei 202.7 |
+
+Katika jedwali lililo hapo juu, mfano unaonyeshwa kwa kutumia milioni 36 kama kikomo cha gesi. Kufuatia mfano huu, ili kuunda muamala kwenye kitalu nambari 9, mkoba utamjulisha mtumiaji kwa uhakika kwamba **ada ya msingi ya juu zaidi** itakayoongezwa kwenye kitalu kinachofuata ni `ada ya msingi ya sasa * 112.5%` au `202.7 gwei * 112.5% = 228.1 gwei`.
+
+Ni muhimu pia kuzingatia kuwa kuna uwezekano mdogo wa kuona vitalu vilivyojaa kwa muda mrefu kutokana na kasi ambayo ada ya msingi huongezeka kabla ya kitalu kujaa kabisa.
+
+| Namba ya Kitalu | Gesi Iliyojumuishwa | Kuongezeka kwa Ada | Ada ya Msingi ya Hivi Sasa |
+| --------------------------------------------------- | --------------------------------------------------: | --------------------: | --------------------------------------------------: |
+| 30 | 36M | 12.5% | gwei 2705.6 |
+| ... | ... | 12.5% | ... |
+| 50 | 36M | 12.5% | gwei 28531.3 |
+| ... | ... | 12.5% | ... |
+| 100 | 36M | 12.5% | gwei 10302608.6 |
+
+### Ada ya kipaumbele (bakshishi) {#priority-fee}
+
+Ada ya kipaumbele (bakshishi) huwapa wathibitishaji motisha wa kuongeza idadi ya miamala katika kitalu, wakizuiliwa tu na kikomo cha gesi cha kitalu. Bila bakshishi, mthibitishaji mwenye busara anaweza kujumuisha miamala michache—au hata sifuri—bila adhabu yoyote ya moja kwa moja ya safu ya utekelezaji au safu ya makubaliano, kwa kuwa zawadi za kusimamisha hazitegemei idadi ya miamala iliyo kwenye kitalu. Zaidi ya hayo, bakshishi huwaruhusu watumiaji kuwazidi wengine zabuni kwa ajili ya kipaumbele ndani ya kitalu kimoja, na hivyo kuashiria uharaka.
+
+### Ada ya juu zaidi {#maxfee}
+
+Ili kutekeleza muamala kwenye mtandao, watumiaji wanaweza kubainisha kiwango cha juu wanachotaka kulipia ili muamala wao utekelezwe. Kigezo hiki cha hiari kinajulikana kama `maxFeePerGas`. Ili muamala utekelezwe, ada ya juu kabisa lazima izidi jumla ya ada ya msingi na ada ya kipaumbele. Mtumaji wa muamala anarudishiwa tofauti kati ya ada ya juu kabisa na jumla ya ada ya msingi na ada ya kipaumbele.
+
+### Ukubwa wa bloku {#block-size}
+
+Kila kitalu kina ukubwa unaolengwa wa nusu ya kikomo cha gesi cha sasa, lakini ukubwa wa vitalu utaongezeka au kupungua kulingana na mahitaji ya mtandao, hadi kikomo cha kitalu kifikiwe (2x ukubwa wa kitalu lengwa). Itifaki hufikia wastani wa ukubwa wa kitalu wa usawa kwenye lengo kupitia mchakato wa _tâtonnement_. Hii inamaanisha ikiwa ukubwa wa kitalu ni mkubwa kuliko ukubwa unaolengwa wa kitalu, itifaki itaongeza ada ya msingi kwa kitalu kinachofuata. Vilevile, itifaki itapunguza ada ya msingi ikiwa ukubwa wa kitalu ni mdogo kuliko ukubwa unaolengwa wa kitalu.
+
+Kiasi ambacho ada ya msingi hurekebishwa ni sawia na umbali ambao ukubwa wa kitalu cha sasa upo kutoka kwenye lengo. Huu ni ukokotoaji wa mstari kutoka -12.5% kwa kitalu tupu, 0% kwenye ukubwa lengwa, hadi +12.5% kwa kitalu kinachofikia kikomo cha gesi. Kikomo cha gesi kinaweza kubadilika-badilika kadri muda unavyopita kulingana na ishara za wathibitishaji, na pia kupitia maboresho ya mtandao. Unaweza [kuona mabadiliko katika kikomo cha gesi kadiri muda unavyopita hapa](https://eth.blockscout.com/stats/averageGasLimit?interval=threeMonths).
+
+[Zaidi kuhusu vitalu](/developers/docs/blocks/)
+
+### Kukokotoa ada za gesi katika vitendo {#calculating-fees-in-practice}
+
+Unaweza kueleza waziwazi ni kiasi gani uko tayari kulipa ili muamala wako utekelezwe. Hata hivyo, watoa huduma wengi wa mkoba huweka moja kwa moja ada ya muamala inayopendekezwa (ada ya msingi + ada ya kipaumbele iliyopendekezwa) ili kupunguza ugumu kwa watumiaji wao.
+
+## Kwa nini ada ya gesi ipo? {#why-do-gas-fees-exist}
+
+Kiufupi, ada ya gesi husaidia kuifanya mtandao wa Ethereum kuwa na ulinzi wa kutosha. Kwa kuhitaji ada kwa kila hesabu inayotekelezwa kwenye mtandao, tunawazuia wahalifu wasijaze mtandao kwa vitu visivyo na maana. Ili kuepuka vitanzi visivyoisha vya bahati mbaya au vya uhasama au upotevu mwingine wa hesabu katika msimbo, kila muamala unahitajika kuweka kikomo cha hatua ngapi za hesabu za utekelezaji wa msimbo unazoweza kutumia. Kitengo cha msingi cha hesabu ni "gesi".
+
+Ingawa muamala unajumuisha kikomo, gesi yoyote isiyotumika katika muamala hurejeshwa kwa mtumiaji (k.m., `ada ya juu zaidi - (ada ya msingi + bakshishi)` hurejeshwa).
+
+
+_Mchoro umechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+## Nini ni kiwango cha gesi? {#what-is-gas-limit}
+
+Kikomo cha gesi hurejelea kiwango cha juu cha gesi unachotaka kutumia kwenye muamala. Miamala ngumu zaidi inayohusisha [mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) huhitaji kazi zaidi ya kikokotozi, kwa hivyo huhitaji kikomo cha gesi cha juu zaidi kuliko malipo rahisi. Uhamisho wa kawaida wa ETH unahitaji kikomo cha gesi cha vitengo 21,000.
+
+Kwa mfano, ukiweka kikomo cha gesi cha 50,000 kwa uhamisho rahisi wa ETH, EVM itatumia 21,000, na utarudishiwa 29,000 vilivyobaki. Hata hivyo, ukiweka kiwango kidogo cha gesi, kwa mfano, kikomo cha gesi cha 20,000 kwa uhamisho rahisi wa ETH, muamala utashindikana wakati wa hatua ya uthibitisho. Utakataliwa kabla ya kujumuishwa kwenye kitalu, na hakuna gesi itakayotumiwa. Kwa upande mwingine, ikiwa muamala utaishiwa na gesi wakati wa utekelezaji (kwa mfano, mkataba mahiri unatumia gesi yote katikati ya mchakato), EVM itarudisha mabadiliko yoyote, lakini gesi yote iliyotolewa bado itatumiwa kwa kazi iliyofanywa.
+
+## Kwa nini ada ya gesi inaweza ikawa ya kiwango cha juu? {#why-can-gas-fees-get-so-high}
+
+Ada za juu za gesi zinatokana na umaarufu wa Ethereum. Ikiwa kuna mahitaji mengi mno, watumiaji wanapaswa kutoa kiasi cha juu zaidi cha ada ya kipaumbele ili kujaribu kushinda miamala ya watumiaji wengine. Ada ya kipaumbele ya juu inaweza kufanya muamala wako uwe na uwezekano mkubwa wa kuingia kwenye kitalu kinachofuata. Pia, programu tata zaidi za mikataba mahiri zinaweza kufanya shughuli nyingi kusaidia kazi zao, hivyo kuzifanya zitumie gesi nyingi.
+
+## Mipango ya kupunguza gharama za gesi {#initiatives-to-reduce-gas-costs}
+
+Maboresho ya [kuongeza uwezo](/roadmap/) wa Ethereum hatimaye yanapaswa kushughulikia baadhi ya masuala ya ada za gesi, ambayo, kwa upande wake, yatawezesha jukwaa kuchakata maelfu ya miamala kwa sekunde na kuongezeka kimataifa.
+
+Maboresho ya tabaka la pili ni mpango mkuu wa kuboresha kwa kiasi kikubwa gharama za gesi, uzoefu wa mtumiaji na uwezo wa mtandao.
+
+[Zaidi kuhusu uongezaji wa safu ya 2](/developers/docs/scaling/#layer-2-scaling)
+
+## Ufuatiliaji wa ada za gesi {#monitoring-gas-fees}
+
+Ikiwa ungependa kufuatilia bei za gesi, ili uweze kutuma ETH yako kwa bei nafuu, unaweza kutumia zana nyingi tofauti kama vile:
+
+- [Etherscan](https://etherscan.io/gastracker) _Kikadiriaji bei ya gesi ya muamala_
+- [Blockscout](https://eth.blockscout.com/gas-tracker) _Kikadiriaji bei ya gesi ya muamala cha chanzo huria_
+- [ETH Gas Tracker](https://www.ethgastracker.com/) _Fuatilia bei za gesi za Ethereum, na safu ya 2 ili kupunguza ada za muamala na kuokoa pesa_
+- [Blocknative ETH Gas Estimator](https://chrome.google.com/webstore/detail/blocknative-eth-gas-estim/ablbagjepecncofimgjmdpnhnfjiecfm) _Kiendelezi cha Chrome cha kukadiria gesi kinachoauni miamala ya urithi ya Aina 0 na miamala ya EIP-1559 ya Aina 2._
+- [Cryptoneur Gas Fees Calculator](https://www.cryptoneur.xyz/gas-fees-calculator) _Kokotoa ada za gesi katika sarafu ya nchi yako kwa aina tofauti za miamala kwenye Mtandao Mkuu, Arbitrum, na Polygon._
+
+## Zana zinazohusiana {#related-tools}
+
+- [Blocknative's Gas Platform](https://www.blocknative.com/gas) _API ya kukadiria gesi inayoendeshwa na jukwaa la data la mempool la kimataifa la Blocknative_
+- [Gas Network](https://gas.network) Orakali za Gesi za Onchain. Inasaidia chaini 35+.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Gesi ya Ethereum Imefafanuliwa](https://defiprime.com/gas)
+- [Kupunguza matumizi ya gesi ya Mikataba-erevu yako](https://medium.com/coinmonks/8-ways-of-reducing-the-gas-consumption-of-your-smart-contracts-9a506b339c0a)
+- [Mbinu za Uboreshaji wa Gesi kwa Wasanidi Programu](https://www.alchemy.com/overviews/solidity-gas-optimization)
+- [Nyaraka za EIP-1559](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1559).
+- [Rasilimali za EIP-1559 za Tim Beiko](https://hackmd.io/@timbeiko/1559-resources)
+- [EIP-1559: Kutenganisha Mbinu na Memes](https://web.archive.org/web/20241126205908/https://research.2077.xyz/eip-1559-separating-mechanisms-from-memes)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/ides/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/ides/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..6d25abcbb2a
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/ides/index.md
@@ -0,0 +1,64 @@
+---
+title: Mazingira Jumuishi ya Maendeleo (IDEs)
+description: Jifunze kuhusu IDE za wavuti na za eneo-kazi kwa ukuzaji wa Ethereum, ikijumuisha Remix, Msimbo wa VS, na programu jalizi maarufu.
+lang: sw
+---
+
+Linapokuja suala la kusanidi [mazingira jumuishi ya usanidi (IDE)](https://wikipedia.org/wiki/Integrated_development_environment), kutayarisha programu kwenye Ethereum ni sawa na kutayarisha mradi mwingine wowote wa programu. Kuna chaguo nyingi za kuchagua, kwa hivyo mwisho wa siku, chagua IDE au kihariri cha msimbo ambacho kinafaa zaidi mapendeleo yako. Uwezekano mkubwa zaidi, chaguo bora zaidi cha IDE kwa ukuzaji wa Ethereum yako ni IDE ambayo tayari unatumia kutengeneza programu za kitamaduni.
+
+## IDE za Wavuti {#web-based-ides}
+
+Ikiwa unatazamia kuchezea msimbo kabla ya [kusanidi mazingira ya usanidi wa ndani](/developers/local-environment/), programu hizi za wavuti zimeundwa maalum kwa ajili ya usanidi wa mkataba-erevu wa Ethereum.
+
+**[Remix](https://remix.ethereum.org/)** - **_IDE ya wavuti yenye uchanganuzi tuli uliojengewa ndani, na mashine pepe ya majaribio ya mnyororo wa bloku_**
+
+- [Nyaraka](https://remix-ide.readthedocs.io/en/latest/#)
+- [Gitter](https://gitter.im/ethereum/remix)
+
+**[ChainIDE](https://chainide.com/)** - **_IDE ya minyororo mingi inayotegemea wingu_**
+
+- [Nyaraka](https://chainide.gitbook.io/chainide-english-1/)
+- [Jukwaa la usaidizi](https://forum.chainide.com/)
+
+**[Replit (Solidity Starter - Beta)](https://replit.com/@replit/Solidity-starter-beta)** - **_Mazingira ya usanidi yanayoweza kubinafsishwa kwa ajili ya Ethereum yenye upakiaji upya wa haraka, ukaguzi wa makosa, na usaidizi wa hali ya juu wa testnet_**
+
+- [Nyaraka](https://docs.replit.com/)
+
+**[Tenderly Sandbox](https://sandbox.tenderly.co/)** - **_Mazingira ya haraka ya kuunda mfano wa awali ambapo unaweza kuandika, kutekeleza, na kurekebisha mikataba-erevu kwenye kivinjari kwa kutumia Solidity na JavaScript_**
+
+**[EthFiddle](https://ethfiddle.com/)** - **_IDE ya wavuti inayokuruhusu kuandika, kukusanya, na kurekebisha mkataba-erevu wako_**
+
+- [Gitter](https://gitter.im/loomnetwork/ethfiddle)
+
+## IDE za Eneo-kazi {#desktop-ides}
+
+IDE nyingi zilizoanzishwa zimeunda programu-jalizi ili kuboresha uzoefu wa maendeleo wa Ethereum. Kwa uchache, hutoa uangaziaji wa sintaksia kwa [lugha za mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/languages/).
+
+**Visual Studio Code -** **_IDE ya kitaalamu ya mifumo mbalimbali yenye usaidizi rasmi wa Ethereum_**
+
+- [Visual Studio Code](https://code.visualstudio.com/)
+- [Sampuli za msimbo](https://github.com/Azure-Samples/blockchain/blob/master/blockchain-workbench/application-and-smart-contract-samples/readme.md)
+- [GitHub](https://github.com/microsoft/vscode)
+
+**JetBrains IDEs (IntelliJ IDEA, etc.) -** **_Essential tools for software developers and teams_**
+
+- [JetBrains](https://www.jetbrains.com/)
+- [GitHub](https://github.com/JetBrains)
+- [IntelliJ Solidity](https://github.com/intellij-solidity/intellij-solidity/)
+
+**Remix Desktop -** **_Tumia Remix IDE kwenye mashine yako_**
+
+- [Pakua](https://github.com/ethereum/remix-desktop/releases)
+- [GitHub](https://github.com/ethereum/remix-desktop)
+
+## Programu-jalizi na viendelezi {#plugins-extensions}
+
+- [solidity](https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=JuanBlanco.solidity) - Lugha ya Ethereum Solidity kwa ajili ya Visual Studio Code
+- [Solidity + Hardhat for VS Code](https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=NomicFoundation.hardhat-solidity) - Usaidizi wa Solidity na Hardhat kutoka kwa timu ya Hardhat
+- [Prettier Solidity](https://github.com/prettier-solidity/prettier-plugin-solidity) - Kiunda muundo wa msimbo kinachotumia prettier
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [IDE za Ethereum](https://www.alchemy.com/list-of/web3-ides-on-ethereum) _- Orodha ya Alchemy ya IDE za Ethereum_
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..7125b796c61
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/index.md
@@ -0,0 +1,25 @@
+---
+title: "''Nyaraka za maendeleo ya Ethereum.''"
+description: "''Utangulizi wa nyaraka za watengenezaji kwenye ethereum.org."
+lang: sw
+---
+
+''Nyaraka hizi zimeundwa kukusaidia kujenga kwa kutumia Ethereum.''. ''Inashughulikia Ethereum kama dhana, inaeleza mfumo wa kiteknolojia wa Ethereum, na inaandika mada za juu kwa matumizi na matumizi tata zaidi.''.
+
+''Huu ni mradi wa jamii wa chanzo huria, kwa hivyo jisikie huru kupendekeza mada mpya, kuongeza maudhui mapya na kutoa mifano wakati wowote unapofikiri inaweza kusaidia. Nyaraka zote zinaweza kuhaririwa kupitia GitHub – ikiwa huna uhakika jinsi ya kufanya, [fuata maagizo haya](https://github.com/ethereum/ethereum-org-website/blob/dev/docs/editing-markdown.md).
+
+## Moduli za maendeleo {#development-modules}
+
+''Ikiwa hii ndio mara yako ya kwanza kujaribu maendeleo ya Ethereum, tunapendekeza uanze mwanzo na uendelee hatua kwa hatua kama vile unasoma kitabu.''.
+
+### Mada za msingi {#foundational-topics}
+
+@:"
+```
+
+## Endesha bootnode {#run-a-bootnode}
+
+Bootnodes ni nodi kamili ambazo haziko nyuma ya NAT ([Tafsiri ya Anwani ya Mtandao](https://www.geeksforgeeks.org/network-address-translation-nat/)). Kila nodi kamili inaweza kutenda kama bootnode muda mrefu kama ni inapatikana kwa umma.
+
+Unapoanzisha nodi, inapaswa kurekodi [enode](/developers/docs/networking-layer/network-addresses/#enode) yako, ambayo ni kitambulisho cha umma ambacho wengine wanaweza kutumia kuungana na nodi yako.
+
+Enodi ni kawaida kuzaliwa upya juu ya kila kuanzisha upya, hivyo kuwa na uhakika wa kuangalia nyaraka mteja wako juu ya jinsi ya kuzalisha enode kudumu kwa bootnode yako.
+
+Ili kuwa nzuri bootnode ni wazo nzuri ya kuongeza idadi ya juu ya wenzao ambayo inaweza kuungana na hayo. Kukimbia bootnode na wenzao wengi itaongeza mahitaji bandwidth kwa kiasi kikubwa.
+
+## Bootnodes zinazopatikana {#available-bootnodes}
+
+Orodha ya bootnodes zilizojengewa ndani ya go-ethereum inaweza kupatikana [hapa](https://github.com/ethereum/go-ethereum/blob/master/params/bootnodes.go#L23). Hizi bootnodes ni kudumishwa na Ethereum Msingi na go-ethereum timu.
+
+Kuna orodha nyingine ya bootnodes kudumishwa na kujitolea inapatikana. Tafadhali kuhakikisha daima ni pamoja na angalau moja rasmi bootnode, vinginevyo unaweza kuwa kupatwa na kushambuliwa.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..9d008685c6e
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/nodes-and-clients/client-diversity/index.md
@@ -0,0 +1,132 @@
+---
+title: Utofauti wa wateja
+description: Ufafanuzi wa kiwango cha juu wa umuhimu wa utofauti wa wateja wa Ethereum.
+lang: sw
+sidebarDepth: 2
+---
+
+Mwenendo wa nodi ya Ethereum unadhibitiwa na programu ya mteja inayoendesha. Kuna wateja kadhaa wa Ethereum wa kiwango cha uzalishaji, kila mmoja akitengenezwa na kudumishwa kwa lugha tofauti na timu tofauti. Wateja wameundwa kwa vipimo vya kawaida vinavyohakikisha wateja wanawasiliana bila mshono na wana utendakazi sawa na kutoa hali ya utumiaji sawa kwa mtumiaji. Hata hivyo, kwa sasa usambazaji wa wateja kwenye nodi hauko sawa vya kutosha ili kuimarisha mtandao huu kwa uwezo wake kamili. Kimsingi, watumiaji wanapaswa kugawanywa takribani kwa usawa kati ya wateja mbalimbali ili kuleta utofauti wa wateja iwezekanavyo kwenye mtandao.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ikiwa bado huelewi nodi na wateja ni nini, angalia [nodi na wateja](/developers/docs/nodes-and-clients/). Safu za [Utekelezaji](/glossary/#execution-layer) na [makubaliano](/glossary/#consensus-layer) zimefafanuliwa katika faharasa.
+
+## Kwa nini kuna wateja wengi? {#why-multiple-clients}
+
+Wateja wengi, waliotengenezwa na kudumishwa kwa uhuru, wapo kwa sababu utofauti wa wateja hufanya mtandao kuwa thabiti zaidi dhidi ya mashambulizi na hitilafu. Kuwa na wateja wengi ni nguvu ya kipekee kwa Ethereum - minyororo mingine ya bloku hutegemea kutokukosea kwa mteja mmoja. Hata hivyo, haitoshi tu kuwa na wateja wengi wanaopatikana, lazima wakubaliwe na jumuiya na jumla ya nodi zinazotumika zigawiwe kwa usawa kati yao.
+
+## Kwa nini utofauti wa wateja ni muhimu? {#client-diversity-importance}
+
+Kuwa na wateja wengi waliotengenezwa na kudumishwa kwa uhuru ni muhimu kwa afya ya mtandao uliogatuliwa. Hebu tuchunguze sababu zake.
+
+### Hitilafu {#bugs}
+
+Hitilafu katika mteja mmoja ni hatari ndogo kwa mtandao inapowakilisha idadi ndogo ya nodi za Ethereum. Kwa usambazaji sawa wa nodi kwa wateja wengi, uwezekano wa wateja wengi kupata tatizo la pamoja ni mdogo, na matokeo yake, mtandao unakuwa imara zaidi.
+
+### Ustahimilivu dhidi ya mashambulizi {#resilience}
+
+Utofauti wa wateja pia hutoa ustahimilivu dhidi ya mashambulizi. Kwa mfano, shambulio [linalodanganya mteja fulani](https://twitter.com/vdWijden/status/1437712249926393858) kwenye tawi fulani la mnyororo haliwezekani kufanikiwa kwa sababu wateja wengine hawawezi kunyonywa kwa njia ile ile na mnyororo mkuu unabaki bila kuharibiwa. Utofauti mdogo wa wateja huongeza hatari inayohusishwa na udukuzi kwa mteja mkuu. Utofauti wa wateja tayari umethibitisha kuwa ulinzi muhimu dhidi ya mashambulizi hasidi kwenye mtandao, kwa mfano shambulio la Shanghai la kukataliwa kwa huduma mwaka 2016 liliwezekana kwa sababu washambuliaji waliweza kumdanganya mteja mkuu (Geth) kutekeleza operesheni ya polepole ya i/o ya diski makumi ya maelfu ya mara kwa kila bloku. Kwa sababu wateja mbadala walikuwa pia mtandaoni ambao hawakuwa na udhaifu huo, Ethereum iliweza kupinga shambulio hilo na kuendelea kufanya kazi huku udhaifu katika Geth ukirekebishwa.
+
+### Mwisho wa uthibitisho wa hisa {#finality}
+
+Hitilafu katika mteja wa makubaliano aliye na zaidi ya 33% ya nodi za Ethereum inaweza kuzuia safu ya makubaliano kukamilika, ikimaanisha watumiaji wasingeweza kuamini kwamba miamala haitarejeshwa au kubadilishwa wakati fulani. Hili lingekuwa tatizo kubwa kwa programu nyingi zilizojengwa juu ya Ethereum, hasa DeFi.
+
+
+
+Jifunze jinsi ya kuendeleza Ethereum kwa kutumia lugha ya programu ya Delphi
+
+
+
+Tumia Ethereum kuunda programu zilizogatuliwa (au "dapps") zinazotumia manufaa ya sarafu fiche na teknolojia ya kiambajengo. Dapp hizi zinaweza kuaminika, kumaanisha kwamba pindi tu zitakapotumwa Ethereum, zitatumika kila mara jinsi zilivyoratibiwa. Wanaweza kudhibiti vipengee vya dijitali ili kuunda aina mpya za programu za kifedha. Zinaweza kugatuliwa, kumaanisha kuwa hakuna huluki moja au mtu anayezidhibiti na karibu haiwezekani kuzidhibiti.
+
+Unda programu zilizogatuliwa juu ya Ethereum na uwasiliane na mikataba mahiri kwa kutumia lugha ya programu ya Delphi!
+
+## Kuanza na mikataba-erevu na lugha ya Solidity {#getting-started-with-smart-contracts-and-the-solidity-language}
+
+**Chukua hatua zako za kwanza ili kuunganisha Delphi na Ethereum**
+
+Je, unahitaji primer ya msingi zaidi kwanza? Angalia [ethereum.org/learn](/learn/) au [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+- [Mnyororo wa bloku Umefafanuliwa](https://kauri.io/article/d55684513211466da7f8cc03987607d5/blockchain-explained)
+- [Kuelewa Mikataba-erevu](https://kauri.io/article/e4f66c6079e74a4a9b532148d3158188/ethereum-101-part-5-the-smart-contract)
+- [Andika Mkataba-erevu wako wa Kwanza](https://kauri.io/article/124b7db1d0cf4f47b414f8b13c9d66e2/remix-ide-your-first-smart-contract)
+- [Jifunze Jinsi ya Kuandaa na Kupeleka Solidity](https://kauri.io/article/973c5f54c4434bb1b0160cff8c695369/understanding-smart-contract-compilation-and-deployment)
+
+## Marejeleo na viungo kwa wanaoanza {#beginner-references-and-links}
+
+**Kuanzisha maktaba ya Delphereum**
+
+- [Delphereum ni nini?](https://github.com/svanas/delphereum/blob/master/README.md)
+- [Kuunganisha Delphi na mnyororo wa bloku wa karibu (kwenye kumbukumbu)](https://medium.com/@svanas/connecting-delphi-to-a-local-in-memory-blockchain-9a1512d6c5b0)
+- [Kuunganisha Delphi na Mtandao Mkuu wa Ethereum](https://medium.com/@svanas/connecting-delphi-to-the-ethereum-main-net-5faf1feffd83)
+- [Kuunganisha Delphi na Mikataba-erevu](https://medium.com/@svanas/connecting-delphi-to-smart-contracts-3146b12803a1)
+
+**Je, unataka kuruka usanidi kwa sasa, na urukie moja kwa moja kwenye sampuli?**
+
+- [Mkataba-erevu wa dakika 3 na Delphi - Sehemu ya 1](https://medium.com/@svanas/a-3-minute-smart-contract-and-delphi-61d998571d)
+- [Mkataba-erevu wa dakika 3 na Delphi - Sehemu ya 2](https://medium.com/@svanas/a-3-minute-smart-contract-and-delphi-part-2-446925faa47b)
+
+## Makala za wastani {#intermediate-articles}
+
+- [Kuzalisha sahihi ya ujumbe uliosainiwa na Ethereum katika Delphi](https://medium.com/@svanas/generating-an-ethereum-signed-message-signature-in-delphi-75661ce5031b)
+- [Kuhamisha ether kwa kutumia Delphi](https://medium.com/@svanas/transferring-ether-with-delphi-b5f24b1a98a4)
+- [Kuhamisha tokeni za ERC-20 kwa kutumia Delphi](https://medium.com/@svanas/transferring-erc-20-tokens-with-delphi-bb44c05b295d)
+
+## Mifumo ya juu ya matumizi {#advanced-use-patterns}
+
+- [Delphi na Huduma ya Majina ya Ethereum (ENS)](https://medium.com/@svanas/delphi-and-ethereum-name-service-ens-4443cd278af7)
+- [QuikNode, Ethereum na Delphi](https://medium.com/@svanas/quiknode-ethereum-and-delphi-f7bfc9671c23)
+- [Delphi na Msitu Giza wa Ethereum](https://svanas.medium.com/delphi-and-the-ethereum-dark-forest-5b430da3ad93)
+- [Badilisha tokeni moja na nyingine katika Delphi](https://svanas.medium.com/swap-one-token-for-another-in-delphi-bcb999c47f7)
+
+Je, unatafuta rasilimali zaidi? Angalia [ethereum.org/developers](/developers/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/dot-net/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/dot-net/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..0a50b6b1466
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/dot-net/index.md
@@ -0,0 +1,86 @@
+---
+title: Ethereum kwa wasanidi programu wa .NET
+description: Jifunze jinsi ya kuendeleza Ethereum kwa kutumia miradi inayotegemea .NET na zana
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+Jifunze jinsi ya kuendeleza Ethereum kwa kutumia miradi inayotegemea .NET na zana
+
+Tumia Ethereum kuunda programu zilizogatuliwa (au "dapps") zinazotumia manufaa ya sarafu fiche na teknolojia ya kiambajengo. Dapp hizi zinaweza kuaminika, kumaanisha kwamba pindi tu zitakapotumwa Ethereum, zitatumika kila mara jinsi zilivyoratibiwa. Wanaweza kudhibiti vipengee vya dijitali ili kuunda aina mpya za programu za kifedha. Zinaweza kugatuliwa, kumaanisha kuwa hakuna huluki moja au mtu anayezidhibiti na karibu haiwezekani kuzidhibiti.
+
+Tengeneza mifumo iliyotawanywa juu ya Ethereum na uingiliane na mikataba-erevu kwa kutumia zana na lugha kutoka kwenye mrundikano wa teknolojia ya Microsoft - Inayotumika na C#, # Visual Basic .NET, F#, kwenye zana kama vile VSCode na Visual Studio, kwenye .NET Framework/.NET Core/.NET Standard. Sambaza mnyororo wa bloku wa Ethereum kwenye Azure kwa kutumia Microsoft Azure Blockchain ndani ya dakika. Leta upendo wa .NET kwa Ethereum!
+
+## Kuanza na mikataba-erevu na lugha ya Solidity {#getting-started-with-smart-contracts-and-the-solidity-language}
+
+**Chukua hatua zako za kwanza za kuunganisha .NET na Ethereum**
+
+Je, unahitaji primer ya msingi zaidi kwanza? Angalia [ethereum.org/learn](/learn/) au [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+- [Mnyororo wa bloku Umefafanuliwa](https://kauri.io/article/d55684513211466da7f8cc03987607d5/blockchain-explained)
+- [Kuelewa Mikataba-erevu](https://kauri.io/article/e4f66c6079e74a4a9b532148d3158188/ethereum-101-part-5-the-smart-contract)
+- [Andika Mkataba-erevu wako wa Kwanza](https://kauri.io/article/124b7db1d0cf4f47b414f8b13c9d66e2/remix-ide-your-first-smart-contract)
+- [Jifunze Jinsi ya Kuandaa na Kupeleka Solidity](https://kauri.io/article/973c5f54c4434bb1b0160cff8c695369/understanding-smart-contract-compilation-and-deployment)
+
+## Marejeleo na viungo kwa wanaoanza {#beginner-references-and-links}
+
+**Utangulizi wa maktaba ya Nethereum na VS Code Solidity**
+
+- [Nethereum, Kuanza](https://docs.nethereum.com/en/latest/getting-started/)
+- [Kusakinisha VS Code Solidity](https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=JuanBlanco.solidity)
+- [Mtiririko wa Kazi wa Msanidi Programu wa .NET kwa ajili ya Kuunda na Kuita Mikataba-erevu ya Ethereum](https://medium.com/coinmonks/a-net-developers-workflow-for-creating-and-calling-ethereum-smart-contracts-44714f191db2)
+- [Ujumuishaji wa mikataba-erevu na Nethereum](https://kauri.io/#collections/Getting%20Started/smart-contracts-integration-with-nethereum/#smart-contracts-integration-with-nethereumm)
+- [Kuunganisha .NET na Mikataba-erevu ya Mnyororo wa Bloku wa Ethereum na Nethereum](https://medium.com/my-blockchain-development-daily-journey/interfacing-net-and-ethereum-blockchain-smart-contracts-with-nethereum-2fa3729ac933), pia katika [中文版](https://medium.com/my-blockchain-development-daily-journey/%E4%BD%BF%E7%94%A8nethereum%E9%80%A3%E6%8E%A5-net%E5%92%8C%E4%BB%A5%E5%A4%AA%E7%B6%B2%E5%8D%80%E5%A1%8A%E9%8F%88%E6%99%BA%E8%83%BD%E5%90%88%E7%B4%84-4a96d35ad1e1)
+- [Nethereum - Maktaba ya chanzo-wazi ya ujumuishaji wa .NET kwa ajili ya mnyororo wa bloku](https://kauri.io/#collections/a%20hackathon%20survival%20guide/nethereum-an-open-source-.net-integration-library/)
+- [Kuandika Miamala ya Ethereum kwenye Hifadhidata ya SQL kwa kutumia Nethereum](https://medium.com/coinmonks/writing-ethereum-transactions-to-sql-database-using-nethereum-fd94e0e4fa36)
+- [Angalia jinsi ya kusambaza kwa urahisi mikataba-erevu ya Ethereum kwa kutumia C# na VisualStudio](https://koukia.ca/deploy-ethereum-smart-contracts-using-c-and-visualstudio-5be188ae928c)
+
+**Je, unataka kuruka usanidi kwa sasa, na urukie moja kwa moja kwenye sampuli?**
+
+- [Playground](http://playground.nethereum.com/) - Ingiliana na Ethereum na jifunze jinsi ya kutumia Nethereum kupitia kivinjari.
+ - Hoja Salio la Akaunti [C#](http://playground.nethereum.com/csharp/id/1001) [VB.NET](http://playground.nethereum.com/vb/id/2001)
+ - Hoja Salio la Mkataba-erevu wa ERC20 [C#](http://playground.nethereum.com/csharp/id/1005) [VB.NET](http://playground.nethereum.com/vb/id/2004)
+ - Hamisha ether kwenye Akaunti [C#](http://playground.nethereum.com/csharp/id/1003) [VB.NET](http://playground.nethereum.com/vb/id/2003)
+ - ... Na zaidi!
+
+## Makala za wastani {#intermediate-articles}
+
+- [Kitabu cha Kazi/Orodha ya Sampuli ya Nethereum](http://docs.nethereum.com/en/latest/Nethereum.Workbooks/docs/)
+- [Sambaza Testchains zako za Maendeleo](https://github.com/Nethereum/Testchains)
+- [Programu-jalizi ya Codegen ya VSCode kwa ajili ya Solidity](https://docs.nethereum.com/en/latest/nethereum-codegen-vscodesolidity/)
+- [Unity na Ethereum: Kwa nini na Jinsi gani](https://www.raywenderlich.com/5509-unity-and-ethereum-why-and-how)
+- [Unda API ya Wavuti ya ASP.NET Core kwa ajili ya mfumo mtawanyo wa kimamlaka ya Ethereum](https://tech-mint.com/blockchain/create-asp-net-core-web-api-for-ethereum-dapps/)
+- [Kutumia Nethereum Web3 kutekeleza Mfumo wa Ufuatiliaji wa Mnyororo wa Ugavi](http://blog.pomiager.com/post/using-nethereum-web3-to-implement-a-supply-chain-traking-system4)
+- [Uchakataji wa Bloku za Nethereum](https://nethereum.readthedocs.io/en/latest/nethereum-block-processing-detail/), na [sampuli ya Playground ya C#](http://playground.nethereum.com/csharp/id/1025)
+- [Utiririshaji wa Websocket wa Nethereum](https://nethereum.readthedocs.io/en/latest/nethereum-subscriptions-streaming/)
+- [Kaleido na Nethereum](https://kaleido.io/kaleido-and-nethereum/)
+- [Quorum na Nethereum](https://github.com/Nethereum/Nethereum/blob/master/src/Nethereum.Quorum/README.md)
+
+## Mifumo ya juu ya matumizi {#advanced-use-patterns}
+
+- [Azure Key Vault na Nethereum](https://github.com/Azure-Samples/bc-community-samples/tree/master/akv-nethereum)
+- [Nethereum.DappHybrid](https://github.com/Nethereum/Nethereum.DappHybrid)
+- [Usanifu wa marejeleo wa backend ya Ujo Nethereum](https://docs.nethereum.com/en/latest/nethereum-ujo-backend-sample/)
+
+## Miradi ya .NET, zana na mambo mengine ya kufurahisha {#dot-net-projects-tools-and-other-fun-stuff}
+
+- [Nethereum Playground](http://playground.nethereum.com/) - _Kusanya, unda, na endesha vijisehemu vya msimbo vya Nethereum kwenye kivinjari_
+- [Nethereum Codegen Blazor](https://github.com/Nethereum/Nethereum.CodeGen.Blazor) - _Nethereum codegen na UI katika Blazor_
+- [Nethereum Blazor](https://github.com/Nethereum/NethereumBlazor) - _Kichunguzi chepesi cha mnyororo wa bloku cha .NET Wasm SPA na mkoba rahisi_
+- [Injini ya Kanuni za Biashara ya Wonka](https://docs.nethereum.com/en/latest/wonka/) - _Injini ya kanuni za biashara (kwa jukwaa la .NET na jukwaa la Ethereum) ambayo inaendeshwa na metadata_
+- [Nethermind](https://github.com/NethermindEth/nethermind) - _Mteja wa Ethereum wa .NET Core kwa ajili ya Linux, Windows, MacOS_
+- [eth-utils](https://github.com/ethereum/eth-utils/) - _kazi za matumizi kwa ajili ya kufanya kazi na misimbo-msingi inayohusiana na Ethereum_
+- [TestChains](https://github.com/Nethereum/TestChains) - _.NET devchains zilizosanidiwa awali kwa ajili ya majibu ya haraka (PoA)_
+
+Je, unatafuta rasilimali zaidi? Angalia [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+## Wachangiaji wa jumuiya ya .NET {#dot-net-community-contributors}
+
+Katika Nethereum, mara nyingi huwa tunabarizi kwenye [Gitter](https://gitter.im/Nethereum/Nethereum) ambapo kila mtu anakaribishwa kuuliza/kujibu maswali, kupata usaidizi, au kupumzika tu. Jisikie huru kufanya PR au kufungua suala kwenye [hazina ya GitHub ya Nethereum](https://github.com/Nethereum), au vinjari tu miradi mingi ya kando/sampuli tuliyo nayo. Unaweza pia kutupata kwenye [Discord](https://discord.gg/jQPrR58FxX)!
+
+Ikiwa wewe ni mgeni kwenye Nethermind na unahitaji usaidizi ili kuanza, jiunge na [Discord](http://discord.gg/PaCMRFdvWT) yetu. Wasanidi wetu wako tayari kujibu maswali yako. Usisite kufungua PR au kuibua masuala yoyote kwenye [hazina ya GitHub ya Nethermind](https://github.com/NethermindEth/nethermind).
+
+## Orodha zingine zilizokusanywa {#other-aggregated-lists}
+
+[Tovuti Rasmi ya Nethereum](https://nethereum.com/)
+[Tovuti Rasmi ya Nethermind](https://nethermind.io/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/elixir/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/elixir/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..8e3b254ea50
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/elixir/index.md
@@ -0,0 +1,55 @@
+---
+title: Ethereum kwa Wasanidi wa Elixir
+description: Jifunze jinsi ya kusanidi kwa Ethereum ukitumia miradi na zana zinazotumia Elixir.
+lang: sw
+incomplete: false
+---
+
+Jifunze jinsi ya kusanidi kwa Ethereum ukitumia miradi na zana zinazotumia Elixir.
+
+Tumia Ethereum kuunda programu zilizogatuliwa (au "dapps") zinazotumia manufaa ya sarafu fiche na teknolojia ya kiambajengo. Hizi mfumo mtawanyo wa kimamlaka zinaweza kuwa za bila kuaminiana, ikimaanisha kwamba pindi tu zinapowekwa kwenye Ethereum, zitaendeshwa daima kama zilivyopangwa. Wanaweza kudhibiti mali za kidijitali ili kuunda aina mpya za programu za kifedha. Zinaweza kugatuliwa, kumaanisha kuwa hakuna huluki moja au mtu anayezidhibiti na karibu haiwezekani kuzidhibiti.
+
+## Kuanza na mikataba-erevu na lugha ya Solidity {#getting-started-with-smart-contracts-and-solidity}
+
+**Chukua hatua zako za kwanza za kuunganisha Elixir na Ethereum**
+
+Je, unahitaji primer ya msingi zaidi kwanza? Angalia [ethereum.org/learn](/learn/) au [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+- [Mnyororo wa bloku Umefafanuliwa](https://kauri.io/article/d55684513211466da7f8cc03987607d5/blockchain-explained)
+- [Kuelewa Mikataba-erevu](https://kauri.io/article/e4f66c6079e74a4a9b532148d3158188/ethereum-101-part-5-the-smart-contract)
+- [Andika Mkataba-erevu wako wa Kwanza](https://kauri.io/article/124b7db1d0cf4f47b414f8b13c9d66e2/remix-ide-your-first-smart-contract)
+- [Jifunze Jinsi ya Kuandaa na Kupeleka Solidity](https://kauri.io/article/973c5f54c4434bb1b0160cff8c695369/understanding-smart-contract-compilation-and-deployment)
+
+## Makala za wanaoanza {#beginner-articles}
+
+- [Hatimaye kuelewa akaunti za Ethereum](https://dev.to/q9/finally-understanding-ethereum-accounts-1kpe)
+- [Ethers — Maktaba ya kiwango cha juu ya Ethereum Web3 kwa Elixir](https://medium.com/@alisinabh/announcing-ethers-a-first-class-ethereum-web3-library-for-elixir-1d64e9409122)
+
+## Makala za wastani {#intermediate-articles}
+
+- [Jinsi ya kutia saini miamala ghafi ya mkataba wa Ethereum kwa kutumia Elixir](https://kohlerjp.medium.com/how-to-sign-raw-ethereum-contract-transactions-with-elixir-f8822bcc813b)
+- [Mikataba-erevu ya Ethereum na Elixir](https://medium.com/agile-alpha/ethereum-smart-contracts-and-elixir-c7c4b239ddb4)
+
+## Miradi na zana za Elixir {#elixir-projects-and-tools}
+
+### Inayotumika {#active}
+
+- [block_keys](https://github.com/ExWeb3/block_keys) - _Utekelezaji wa BIP32 & BIP44 katika Elixir (Madaraja ya Akaunti Nyingi kwa ajili ya Mikoba ya Kudumu)_
+- [ethereumex](https://github.com/mana-ethereum/ethereumex) - _Mteja wa Elixir JSON-RPC kwa blockchain ya Ethereum_
+- [ethers](https://github.com/ExWeb3/elixir_ethers) - _Maktaba kina ya Web3 kwa ajili ya kuingiliana na mikataba-erevu kwenye Ethereum kwa kutumia Elixir_
+- [ethers_kms](https://github.com/ExWeb3/elixir_ethers_kms) - _Maktaba ya kutia saini ya KMS kwa Ethers (tia saini miamala kwa AWS KMS)_
+- [ex_abi](https://github.com/poanetwork/ex_abi) - _Utekelezaji wa kichanganuzi/kisimbuzi/kisimbaji wa Ethereum ABI katika Elixir_
+- [ex_keccak](https://github.com/ExWeb3/ex_keccak) - _Maktaba ya Elixir ya kukokotoa hashi za Keccak SHA3-256 kwa kutumia kreti ya Rust ya tiny-keccak iliyoundwa na NIF_
+- [ex_rlp](https://github.com/mana-ethereum/ex_rlp) - _Utekelezaji wa Elixir wa usimbaji wa RLP (Kiambishi awali cha Urefu wa Kujirudia) wa Ethereum_
+
+### Imehifadhiwa kwenye kumbukumbu / Haitunzwi tena {#archived--no-longer-maintained}
+
+- [eth](https://hex.pm/packages/eth) - _Huduma za Ethereum kwa Elixir_
+- [exw3](https://github.com/hswick/exw3) - _Mteja wa RPC wa Ethereum wa kiwango cha juu kwa Elixir_
+- [mana](https://github.com/mana-ethereum/mana) - _Utekelezaji kamili wa nodi ya Ethereum ulioandikwa katika Elixir_
+
+Je, unatafuta rasilimali zaidi? Angalia [nyumbani kwa Wasanidi wetu](/developers/).
+
+## Wachangiaji wa jumuiya ya Elixir {#elixir-community-contributors}
+
+[Chaneli ya #ethereum ya Slack ya Elixir](https://elixir-lang.slack.com/archives/C5RPZ3RJL) ni mwenyeji wa jumuiya inayokua kwa kasi na ni rasilimali maalum kwa majadiliano kuhusu miradi yoyote iliyo hapo juu na mada zinazohusiana.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/golang/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/golang/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..a693af19218
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/golang/index.md
@@ -0,0 +1,84 @@
+---
+title: Ethereum kwa watengenezaji wa Go
+description: Jifunze jinsi ya kutengeneza kwa ajili ya Ethereum kwa kutumia miradi inayotegemea Go na zana
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+Jifunze jinsi ya kutengeneza kwa ajili ya Ethereum kwa kutumia miradi inayotegemea Go na zana
+
+Tumia Ethereum kuunda mifumo iliyotawanywa (au "mfumo mtawanyo wa kimamlaka"). Dapp hizi zinaweza kuaminika, kumaanisha kwamba pindi tu zitakapotumwa Ethereum, zitatumika kila mara jinsi zilivyoratibiwa. Zimegatuliwa, kumaanisha kwamba zinaendeshwa kwenye mtandao wa rika-kwa-rika na hakuna sehemu moja ya kushindwa. Hakuna huluki moja au mtu anayezidhibiti na ni karibu haiwezekani kuzidhibiti. Wanaweza kudhibiti mali za kidijitali ili kuunda aina mpya za programu.
+
+## Kuanza na mikataba-erevu na lugha ya Solidity {#getting-started-with-smart-contracts-and-solidity}
+
+**Chukua hatua zako za kwanza za kuunganisha Go na Ethereum**
+
+Je, unahitaji primer ya msingi zaidi kwanza? Angalia [ethereum.org/learn](/learn/) au [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+- [Mnyororo wa bloku Umefafanuliwa](https://kauri.io/article/d55684513211466da7f8cc03987607d5/blockchain-explained)
+- [Kuelewa Mikataba-erevu](https://kauri.io/article/e4f66c6079e74a4a9b532148d3158188/ethereum-101-part-5-the-smart-contract)
+- [Andika Mkataba-erevu wako wa Kwanza](https://kauri.io/article/124b7db1d0cf4f47b414f8b13c9d66e2/remix-ide-your-first-smart-contract)
+- [Jifunze Jinsi ya Kuandaa na Kupeleka Solidity](https://kauri.io/article/973c5f54c4434bb1b0160cff8c695369/understanding-smart-contract-compilation-and-deployment)
+- [Mafunzo ya Mkataba](https://github.com/ethereum/go-ethereum/wiki/Contract-Tutorial)
+
+## Makala na vitabu vya wanaoanza {#beginner-articles-and-books}
+
+- [Kuanza na Geth](https://medium.com/@tzhenghao/getting-started-with-geth-c1a30b8d6458)
+- [Tumia Golang Kuunganisha na Ethereum](https://www.youtube.com/watch?v=-7uChuO_VzM)
+- [Sambaza Mikataba-erevu ya Ethereum kwa kutumia Golang](https://www.youtube.com/watch?v=pytGqQmDslE)
+- [Mwongozo wa Hatua kwa Hatua wa Kujaribu na Kusambaza Mikataba-erevu ya Ethereum katika Go](https://hackernoon.com/a-step-by-step-guide-to-testing-and-deploying-ethereum-smart-contracts-in-go-9fc34b178d78)
+- [Kitabu cha Kielektroniki: Utengenezaji wa Ethereum kwa kutumia Go](https://goethereumbook.org/) - _Tengeneza programu za Ethereum kwa kutumia Go_
+
+## Makala na nyaraka za kati {#intermediate-articles-and-docs}
+
+- [Nyaraka za Go Ethereum](https://geth.ethereum.org/docs/) - _Nyaraka za Golang rasmi ya Ethereum_
+- [Mwongozo wa Mtayarishaji Programu wa Erigon](https://github.com/ledgerwatch/erigon/blob/devel/docs/programmers_guide/guide.md) - _Mwongozo wenye picha unaojumuisha mti wa hali, uthibitisho-anuwai, na uchakataji wa miamala_
+- [Erigon na Ethereum Isiyo na Hali](https://youtu.be/3-Mn7OckSus?t=394) - _Mkutano wa Jumuiya ya Ethereum wa 2020 (EthCC 3)_
+- [Erigon: kuboresha wateja wa Ethereum](https://www.youtube.com/watch?v=CSpc1vZQW2Q) - _2018 Devcon 4_
+- [Go Ethereum GoDoc](https://godoc.org/github.com/ethereum/go-ethereum)
+- [Kuunda mfumo mtawanyo wa kimamlaka katika Go na Geth](https://kauri.io/#collections/A%20Hackathon%20Survival%20Guide/creating-a-dapp-in-go-with-geth/)
+- [Fanya kazi na Mtandao wa Kibinafsi wa Ethereum kwa kutumia Golang na Geth](https://myhsts.org/tutorial-learn-how-to-work-with-ethereum-private-network-with-golang-with-geth.php)
+- [Kujaribu vipimo vya mikataba ya Solidity kwenye Ethereum kwa kutumia Go](https://medium.com/coinmonks/unit-testing-solidity-contracts-on-ethereum-with-go-3cc924091281)
+- [Rejea ya haraka ya kutumia Geth kama maktaba](https://medium.com/coinmonks/web3-go-part-1-31c68c68e20e)
+
+## Mifumo ya juu ya matumizi {#advanced-use-patterns}
+
+- [Mwisho wa Nyuma Ulioigwa wa GETH](https://kauri.io/#collections/An%20ethereum%20test%20toolkit%20in%20Go/the-geth-simulated-backend/#_top)
+- [Programu za Mnyororo-wa-bloku-kama-Huduma Zinazotumia Ethereum na Quorum](https://blockchain.dcwebmakers.com/blockchain-as-a-service-apps-using-ethereum-and-quorum.html)
+- [Hifadhi Iliyosambazwa ya IPFS na Swarm katika Programu za Mnyororo wa bloku wa Ethereum](https://blockchain.dcwebmakers.com/work-with-distributed-storage-ipfs-and-swarm-in-ethereum.html)
+- [Wateja wa Simu: Maktaba na Nodi za Inproc za Ethereum](https://github.com/ethereum/go-ethereum/wiki/Mobile-Clients:-Libraries-and-Inproc-Ethereum-Nodes)
+- [mfumo mtawanyo wa kimamlaka Asilia: viunganishi vya Go kwa mikataba ya Ethereum](https://github.com/ethereum/go-ethereum/wiki/Native-DApps:-Go-bindings-to-Ethereum-contracts)
+
+## Miradi na zana za Go {#go-projects-and-tools}
+
+- [Geth / Go Ethereum](https://github.com/ethereum/go-ethereum) - _Utekelezaji rasmi wa Go wa itifaki ya Ethereum_
+- [Uchambuzi wa Msimbo wa Go Ethereum](https://github.com/ZtesoftCS/go-ethereum-code-analysis) - _Mapitio na uchambuzi wa msimbo chanzo wa Go Ethereum_
+- [Erigon](https://github.com/ledgerwatch/erigon) - _Toleo la haraka zaidi la Go Ethereum, lenye mwelekeo kwenye nodi za kumbukumbu_
+- [Golem](https://github.com/golemfactory/golem) - _Golem inaunda soko la kimataifa la nguvu za kompyuta_
+- [Quorum](https://github.com/jpmorganchase/quorum) - _Utekelezaji wenye ruhusa wa Ethereum unaosaidia faragha ya data_
+- [Prysm](https://github.com/prysmaticlabs/prysm) - _Utekelezaji wa Go wa Ethereum 'Serenity' 2.0_
+- [Eth Tweet](https://github.com/yep/eth-tweet) - _Twitter Iliyogatuliwa: Huduma ya uandishi wa blogu ndogo inayoendeshwa kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum_
+- [Plasma MVP Golang](https://github.com/kyokan/plasma) — _Utekelezaji na upanuzi wa Golang wa vipimo vya Njozi Inayowezekana Kiwango cha Chini_
+- [Bwawa la Uchimbaji la Open Ethereum](https://github.com/sammy007/open-ethereum-pool) - _Bwawa la uchimbaji la Ethereum la chanzo huria_
+- [Mkoba wa Ethereum HD](https://github.com/miguelmota/go-ethereum-hdwallet) - _Matoleo ya Mkoba wa Ethereum HD katika Go_
+- [Multi Geth](https://github.com/multi-geth/multi-geth) - _Usaidizi kwa aina nyingi za mitandao ya Ethereum_
+- [Mteja Mwepesi wa Geth](https://github.com/zsfelfoldi/go-ethereum/wiki/Geth-Light-Client) - _Utekelezaji wa Geth wa Itifaki Ndogo ya Ethereum Nyepesi_
+- [SDK ya Ethereum Golang](https://github.com/everFinance/goether) - _Utekelezaji rahisi wa mkoba wa Ethereum na huduma katika Golang_
+- [SDK ya Covalent Golang](https://github.com/covalenthq/covalent-api-sdk-go) - _Ufikiaji bora wa data ya mnyororo wa bloku kupitia SDK ya Go kwa minyororo ya bloku 200+_
+
+Je, unatafuta rasilimali zaidi? Angalia [ethereum.org/developers](/developers/)
+
+## Wachangiaji wa jumuiya ya Go {#go-community-contributors}
+
+- [Geth Discord](https://discordapp.com/invite/nthXNEv)
+- [Geth Gist](https://gitter.im/ethereum/go-ethereum)
+- [Gophers Slack](https://invite.slack.golangbridge.org/) - [kituo cha #ethereum](https://gophers.slack.com/messages/C9HP1S9V2)
+- [StackExchange - Ethereum](https://ethereum.stackexchange.com/)
+- [Multi Geth Gitter](https://gitter.im/ethoxy/multi-geth)
+- [Ethereum Gitter](https://gitter.im/ethereum/home)
+- [Mteja Mwepesi wa Geth Gitter](https://gitter.im/ethereum/light-client)
+
+## Orodha zingine zilizokusanywa {#other-aggregated-lists}
+
+- [Awesome Ethereum](https://github.com/btomashvili/awesome-ethereum)
+- [Consensys: Orodha Kamili ya Zana za Wasanidi Programu wa Ethereum](https://media.consensys.net/an-definitive-list-of-ethereum-developer-tools-2159ce865974) | [Chanzo cha GitHub](https://github.com/ConsenSys/ethereum-developer-tools-list)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..3e8cb5c27ae
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/index.md
@@ -0,0 +1,33 @@
+---
+title: Lugha za programu
+description: Gundua rasilimali za usanidi wa Ethereum kwa lugha mbalimbali za programu ikiwa ni pamoja na JavaScript, Python, Go, Rust, na zaidi.
+lang: sw
+---
+
+Dhana potofu ya kawaida ni kwamba wasanidi programu lazima waandike [mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) ili kujenga kwenye Ethereum. Huu ni uongo.
+Moja ya mambo mazuri kuhusu mtandao na jumuiya ya Ethereum ni kwamba unaweza [kushiriki](/community/) katika takriban lugha yoyote ya programu.
+
+Ethereum na jumuiya yake wanakumbatia chanzo huria. Unaweza kupata miradi ya jumuiya - utekelezaji wa mteja, API, mifumo ya maendeleo, zana za majaribio - katika anuwai ya lugha.
+
+## Chagua lugha yako {#data}
+
+Chagua lugha yako ya upangaji ya chaguo ili kupata miradi, rasilimali na jumuiya ya kufikirika:
+
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa Dart](/developers/docs/programming-languages/dart/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa Delphi](/developers/docs/programming-languages/delphi/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa .NET](/developers/docs/programming-languages/dot-net/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa Elixir](/developers/docs/programming-languages/elixir/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa Go](/developers/docs/programming-languages/golang/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa Java](/developers/docs/programming-languages/java/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa JavaScript](/developers/docs/programming-languages/javascript/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa Python](/developers/docs/programming-languages/python/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa Ruby](/developers/docs/programming-languages/ruby/)
+- [Ethereum kwa wasanidi programu wa Rust](/developers/docs/programming-languages/rust/)
+
+### Vipi ikiwa lugha yangu haitumiki {#other-lang}
+
+Ikiwa unataka kuunganisha kwa rasilimali au kuelekeza kwenye jumuiya pepe kwa lugha ya ziada ya programu unaweza kuomba ukurasa mpya kwa [kufungua suala](https://github.com/ethereum/ethereum-org-website/issues/new/choose).
+
+Ikiwa unataka tu kuandika msimbo ili kuingiliana na mnyororo wa bloku kwa kutumia lugha ambayo haitumiki kwa sasa
+unaweza kutumia [kiolesura cha JSON-RPC](/developers/docs/apis/json-rpc/) kuunganisha na mtandao wa Ethereum. Upangaji wowote
+lugha inayoweza kutumia TCP/IP inaweza kutumia kiolesura hiki.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/java/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/java/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..ff8ef56147d
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/java/index.md
@@ -0,0 +1,64 @@
+---
+title: Ethereum kwa wajenzi wa Java
+description: Jifunze jinsi ya kutengeneza Ethereum kwa kutumia miradi na zana zinazotegemea Java
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+Jifunze jinsi ya kutengeneza Ethereum kwa kutumia miradi na zana zinazotegemea Java
+
+Tumia Ethereum kuunda programu zilizogatuliwa (au "dapps") zinazotumia manufaa ya sarafu fiche na teknolojia ya kiambajengo. Dapp hizi zinaweza kuaminika, kumaanisha kwamba pindi tu zitakapotumwa Ethereum, zitatumika kila mara jinsi zilivyoratibiwa. Wanaweza kudhibiti vipengee vya dijitali ili kuunda aina mpya za programu za kifedha. Zinaweza kugatuliwa, kumaanisha kuwa hakuna huluki moja au mtu anayezidhibiti na karibu haiwezekani kuzidhibiti.
+
+## Kuanza na mikataba-erevu na lugha ya Solidity {#getting-started-with-smart-contracts-and-solidity}
+
+**Chukua hatua zako za kwanza za kuunganisha Java na Ethereum**
+
+Je, unahitaji primer ya msingi zaidi kwanza? Angalia [ethereum.org/learn](/learn/) au [ethereum.org/developers.](/developers/)
+
+- [Mnyororo wa bloku Umefafanuliwa](https://kauri.io/article/d55684513211466da7f8cc03987607d5/blockchain-explained)
+- [Kuelewa Mikataba-erevu](https://kauri.io/article/e4f66c6079e74a4a9b532148d3158188/ethereum-101-part-5-the-smart-contract)
+- [Andika Mkataba-erevu wako wa Kwanza](https://kauri.io/article/124b7db1d0cf4f47b414f8b13c9d66e2/remix-ide-your-first-smart-contract)
+- [Jifunze Jinsi ya Kuandaa na Kupeleka Solidity](https://kauri.io/article/973c5f54c4434bb1b0160cff8c695369/understanding-smart-contract-compilation-and-deployment)
+
+## Kufanya kazi na wateja wa Ethereum {#working-with-ethereum-clients}
+
+Jifunze jinsi ya kutumia [Web3J](https://github.com/web3j/web3j) na Hyperledger Besu, Wateja wawili wakuu wa Java Ethereum
+
+- [Kuunganisha kwa mteja wa Ethereum kwa kutumia Java, Eclipse, na Web3J](https://kauri.io/article/b9eb647c47a546bc95693acc0be72546/connecting-to-an-ethereum-client-with-java-eclipse-and-web3j)
+- [Dhibiti akaunti ya Ethereum kwa kutumia Java na Web3j](https://kauri.io/article/925d923e12c543da9a0a3e617be963b4/manage-an-ethereum-account-with-java-and-web3j)
+- [Tengeneza Wrapper ya Java kutoka kwa Mkataba-erevu wako](https://kauri.io/article/84475132317d4d6a84a2c42eb9348e4b/generate-a-java-wrapper-from-your-smart-contract)
+- [Kuwasiliana na Mkataba-erevu wa Ethereum](https://kauri.io/article/14dc434d11ef4ee18bf7d57f079e246e/interacting-with-an-ethereum-smart-contract-in-java)
+- [Kusikiliza Matukio ya Mkataba-erevu wa Ethereum](https://kauri.io/article/760f495423db42f988d17b8c145b0874/listening-for-ethereum-smart-contract-events-in-java)
+- [Kutumia Besu (Pantheon), Mteja wa Java Ethereum na Linux](https://kauri.io/article/276dd27f1458443295eea58403fd6965/using-pantheon-the-java-ethereum-client-with-linux)
+- [Kuendesha Nodi ya Hyperledger Besu (Pantheon) katika Majaribio ya Ujumuishaji wa Java](https://kauri.io/article/7dc3ecc391e54f7b8cbf4e5fa0caf780/running-a-pantheon-node-in-java-integration-tests)
+- [Karatasi ya Muhtasari wa Web3j](https://kauri.io/web3j-cheat-sheet-\(java-ethereum\)/5dfa1ea941ac3d0001ce1d90/c)
+
+Jifunze jinsi ya kutumia [ethers-kt](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt), maktaba ya async ya Kotlin yenye utendaji wa juu ya kuingiliana na minyororo ya bloku inayotegemea EVM. Kulenga JVM na majukwaa ya Android.
+
+- [Hamisha tokeni za ERC20](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt/blob/master/examples/src/main/kotlin/io/ethers/examples/abi/TransferERC20.kt)
+- [Ubadilishaji wa UniswapV2 na usikilizaji wa matukio](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt/blob/master/examples/src/main/kotlin/io/ethers/examples/tokenswapwitheventlistening/TokenSwapWithEventListening.kt)
+- [Kifuatiliaji cha salio la ETH / ERC20](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt/blob/master/examples/src/main/kotlin/io/ethers/examples/balancetracker/BalanceTracker.kt)
+
+## Makala za wastani {#intermediate-articles}
+
+- [Kudhibiti hifadhi katika programu ya Java kwa kutumia IPFS](https://kauri.io/article/3e8494f4f56f48c4bb77f1f925c6d926/managing-storage-in-a-java-application-with-ipfs)
+- [Dhibiti tokeni za ERC20 katika Java kwa kutumia Web3j](https://kauri.io/article/d13e911bbf624108b1d5718175a5e0a0/manage-erc20-tokens-in-java-with-web3j)
+- [Wasimamizi wa Miamala wa Web3j](https://kauri.io/article/4cb780bb4d0846438d11885a25b6d7e7/web3j-transaction-managers)
+
+## Mifumo ya juu ya matumizi {#advanced-use-patterns}
+
+- [Kutumia Eventeum kujenga kache ya data ya mkataba-erevu wa Java](https://kauri.io/article/fe81ee9612eb4e5a9ab72790ef24283d/using-eventeum-to-build-a-java-smart-contract-data-cache)
+
+## Miradi na zana za Java {#java-projects-and-tools}
+
+- [Web3J (Maktaba ya Kuingiliana na Wateja wa Ethereum)](https://github.com/web3j/web3j)
+- [ethers-kt (Maktaba ya async ya Kotlin/Java/Android yenye utendaji wa juu kwa minyororo ya bloku inayotegemea EVM.)](https://github.com/Kr1ptal/ethers-kt)
+- [Eventeum (Msikilizaji wa Matukio)](https://github.com/ConsenSys/eventeum)
+- [Mahuta (Zana za Wasanidi Programu za IPFS)](https://github.com/ConsenSys/mahuta)
+
+Je, unatafuta rasilimali zaidi? Angalia [ethereum.org/developers.](/developers/)
+
+## Wachangiaji wa jumuiya ya Java {#java-community-contributors}
+
+- [IO Builders](https://io.builders)
+- [Kauri](https://kauri.io)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/javascript/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/javascript/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..4ebbf4092bd
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/javascript/index.md
@@ -0,0 +1,72 @@
+---
+title: Ethereum kwa wajenzi wa JavaScript
+description: Jifunze jinsi ya kutengeneza Ethereum kwa kutumia miradi na zana zinazotegemea JavaScript.
+lang: sw
+---
+
+JavaScript ni kati ya lugha maarufu katika mfumo ikolojia wa Ethereum. Kwa hakika, kuna [timu](https://github.com/ethereumjs) iliyojitolea kuleta kiasi kikubwa cha Ethereum kwenye JavaScript iwezekanavyo.
+
+Kuna fursa za kuandika JavaScript (au kitu cha karibu) katika [viwango vyote vya mrundikano](/developers/docs/ethereum-stack/).
+
+## Wasiliana na Ethereum {#interact-with-ethereum}
+
+### Maktaba za API za JavaScript {#javascript-api-libraries}
+
+Ikiwa ungependa kuandika JavaScript ili kuuliza maswali kwenye blockchain, kutuma miamala na zaidi, njia rahisi zaidi ya kufanya hivyo ni kutumia [maktaba ya API ya JavaScript](/developers/docs/apis/javascript/). API hizi huruhusu wasanidi programu kuwasiliana kwa urahisi na [nodi katika mtandao wa Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/).
+
+Unaweza kutumia maktaba hizi kuingiliana na mikataba mahiri kwenye Ethereum ili uweze kutengeneza dapp ambapo unatumia JavaScript kuingiliana na mikataba iliyokuwepo awali.
+
+**Angalia**
+
+- [Web3.js](https://web3js.readthedocs.io)
+- [Ethers.js](https://ethers.org) – _inajumuisha utekelezaji wa mkoba wa Ethereum na huduma katika JavaScript na TypeScript._
+- [viem](https://viem.sh) – _Kiolesura cha TypeScript cha Ethereum ambacho hutoa viambajengo vya hali ya chini visivyo na hali kwa ajili ya kuwasiliana na Ethereum._
+- [Drift](https://ryangoree.github.io/drift/) – _maktaba-meta ya TypeScript yenye kache iliyojengewa ndani, ndoano, na dhihaka za majaribio kwa ajili ya usanidi rahisi wa Ethereum katika maktaba za web3._
+
+### Mikataba-erevu {#smart-contracts}
+
+Ikiwa wewe ni msanidi programu wa JavaScript na unataka kuandika mkataba wako mahiri, unaweza kutaka kufahamiana na [Solidity](https://solidity.readthedocs.io). Hii ndiyo lugha mahiri ya mkataba maarufu na inafanana kisintaksia na JavaScript, ambayo inaweza kurahisisha kujifunza.
+
+Zaidi kuhusu [mikataba mahiri](/developers/docs/smart-contracts/).
+
+## Elewa itifaki {#understand-the-protocol}
+
+### Mashine halisi ya Ethereum {#the-ethereum-virtual-machine}
+
+Kuna utekelezaji wa JavaScript wa [mashine halisi ya Ethereum](/developers/docs/evm/). Inaauni sheria za hivi punde za uma. Sheria za uma hurejelea mabadiliko yaliyofanywa kwa EVM kama matokeo ya uboreshaji uliopangwa.
+
+Imegawanywa katika vifurushi anuwai vya JavaScript ambavyo unaweza kuangalia ili kuelewa vyema:
+
+- Akaunti
+- Vipande
+- Kiambajengo chenyewe
+- Miamala
+- Na zaidi...
+
+Hii itakusaidia kuelewa mambo kama vile "muundo wa data wa akaunti ni upi?".
+
+Ikiwa ungependa kusoma msimbo, JavaScript hii inaweza kuwa njia mbadala nzuri ya kusoma kupitia hati zetu.
+
+**Angalia EVM**
+[`@ethereumjs/evm`](https://github.com/ethereumjs/ethereumjs-monorepo/tree/master/packages/evm)
+
+### Nodi na wateja {#nodes-and-clients}
+
+Mteja wa Ethereumjs yuko katika maendeleo amilifu ambayo hukuwezesha kuchunguza jinsi wateja wa Ethereum hufanya kazi katika lugha unayoelewa; JavaScript!
+
+**Angalia mteja**
+[`@ethereumjs/client`](https://github.com/ethereumjs/ethereumjs-monorepo/tree/master/packages/client)
+
+## Miradi mingine {#other-projects}
+
+Pia kuna mambo mengine mengi yanayoendelea katika ulimwengu wa JavaScript ya Ethereum, ikiwa ni pamoja na:
+
+- maktaba za huduma za mkoba.
+- zana za kuzalisha, kuingiza, na kuhamisha funguo za Ethereum.
+- utekelezaji wa `merkle-patricia-tree` – muundo wa data ulioainishwa katika karatasi ya njano ya Ethereum.
+
+Chunguza chochote kinachokuvutia zaidi kwenye [repo ya EthereumJS](https://github.com/ethereumjs)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/python/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/python/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..21d9413eb03
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/python/index.md
@@ -0,0 +1,99 @@
+---
+title: Ethereum kwa wajenzi wa Python
+description: Jifunze jinsi ya kuendeleza Ethereum kwa kutumia miradi ya msingi ya python na zana
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+Jifunze jinsi ya kuendeleza Ethereum kwa kutumia miradi ya msingi wa Python na zana
+
+Tumia Ethereum kuunda programu zilizogatuliwa (au "dapps") zinazotumia manufaa ya sarafu fiche na teknolojia ya kiambajengo. Dapp hizi zinaweza kuaminika, kumaanisha kwamba pindi tu zitakapotumwa Ethereum, zitatumika kila mara jinsi zilivyoratibiwa. Wanaweza kudhibiti vipengee vya dijitali ili kuunda aina mpya za programu za kifedha. Zinaweza kugatuliwa, kumaanisha kuwa hakuna huluki moja au mtu anayezidhibiti na karibu haiwezekani kuzidhibiti.
+
+## Kuanza na mikataba-erevu na lugha ya Solidity {#getting-started-with-smart-contracts-and-solidity}
+
+**Chukua hatua zako za kwanza za kuunganisha Python na Ethereum**
+
+Je, unahitaji primer ya msingi zaidi kwanza? Angalia [ethereum.org/learn](/learn/) au [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+- [Mnyororo wa bloku Umefafanuliwa](https://kauri.io/article/d55684513211466da7f8cc03987607d5/blockchain-explained)
+- [Kuelewa Mikataba-erevu](https://kauri.io/article/e4f66c6079e74a4a9b532148d3158188/ethereum-101-part-5-the-smart-contract)
+- [Andika Mkataba-erevu wako wa Kwanza](https://kauri.io/article/124b7db1d0cf4f47b414f8b13c9d66e2/remix-ide-your-first-smart-contract)
+- [Jifunze Jinsi ya Kuandaa na Kupeleka Solidity](https://kauri.io/article/973c5f54c4434bb1b0160cff8c695369/understanding-smart-contract-compilation-and-deployment)
+- [Ripoti ya hali ya Python katika mnyororo wa bloku 2023](https://tradingstrategy.ai/blog/the-state-of-python-in-blockchain-in-2023)
+
+## Makala za wanaoanza {#beginner-articles}
+
+- [Muhtasari wa web3.py](https://web3py.readthedocs.io/en/latest/overview.html)
+- [Ziara ya Mfumo Ikolojia wa Python wa Ethereum](https://snakecharmers.ethereum.org/python-ecosystem/)
+- [Mwongozo wa Msanidi Programu (wa Python) wa Ethereum](https://snakecharmers.ethereum.org/a-developers-guide-to-ethereum-pt-1/)
+- [Yenye Kustahili Tuzo: Mwongozo wa Hackathon ya Python ya Ethereum](https://snakecharmers.ethereum.org/prize-worthy/)
+- [Utangulizi wa Mikataba-erevu kwa kutumia Vyper](https://kauri.io/#collections/Getting%20Started/an-introduction-to-smart-contracts-with-vyper/)
+- [Jinsi ya kuendeleza mkataba wa Ethereum kwa kutumia Python Flask?](https://medium.com/coinmonks/how-to-develop-ethereum-contract-using-python-flask-9758fe65976e)
+- [Utangulizi wa Web3.py · Ethereum kwa Wasanidi Programu wa Python](https://www.dappuniversity.com/articles/web3-py-intro)
+- [Jinsi ya kuita kazi ya Mkataba-erevu kwa kutumia Python na web3.py](https://stackoverflow.com/questions/57580702/how-to-call-a-smart-contract-function-using-python-and-web3-py)
+
+## Makala za wastani {#intermediate-articles}
+
+- [Marafiki wa web3.py: Utangulizi wa Ape](https://snakecharmers.ethereum.org/intro-to-ape/)
+- [Uendelezaji wa mfumo mtawanyo wa kimamlaka kwa Wasanidi Programu wa Python](https://levelup.gitconnected.com/dapps-development-for-python-developers-f52b32b54f28)
+- [Kuunda Kiolesura cha Python cha Ethereum: Sehemu ya 1](https://hackernoon.com/creating-a-python-ethereum-interface-part-1-4d2e47ea0f4d)
+- [Mikataba-erevu ya Ethereum katika Python: mwongozo wa kina (kwa kiasi)](https://hackernoon.com/ethereum-smart-contracts-in-python-a-comprehensive-ish-guide-771b03990988)
+
+## Mifumo ya juu ya matumizi {#advanced-use-patterns}
+
+- [Mifumo ya web3.py: Usajili wa Matukio ya Wakati Halisi](https://snakecharmers.ethereum.org/subscriptions/)
+- [Mifumo ya web3.py: WebSocketProvider](https://snakecharmers.ethereum.org/websocketprovider/)
+- [Kuandaa, kupeleka na kuita mkataba-erevu wa Ethereum kwa kutumia Python](https://yohanes.gultom.id/2018/11/28/compiling-deploying-and-calling-ethereum-smartcontract-using-python/)
+- [Changanua Mikataba-erevu ya Solidity kwa kutumia Slither](https://kauri.io/#collections/DevOps/analyze-solidity-smart-contracts-with-slither/#analyze-solidity-smart-contracts-with-slither)
+- [Mafunzo ya Fintech ya Mnyororo wa bloku: Kukopesha na Kukopa kwa Kutumia Python](https://blog.chain.link/blockchain-fintech-defi-tutorial-lending-borrowing-python/)
+
+## Makala yaliyohifadhiwa
+
+- [Peleka Tokeni yako mwenyewe ya ERC20 kwa kutumia Python na Brownie](https://betterprogramming.pub/python-blockchain-token-deployment-tutorial-create-an-erc20-77a5fd2e1a58)
+- [Kutumia Brownie na Python kupeleka Mikataba-erevu](https://dev.to/patrickalphac/using-brownie-for-to-deploy-smart-contracts-1kkp)
+- [Kuunda NFT kwenye OpenSea kwa kutumia Brownie](https://www.freecodecamp.org/news/how-to-make-an-nft-and-render-on-opensea-marketplace/)
+
+## Miradi na zana za Python {#python-projects-and-tools}
+
+### Inayotumika: {#active}
+
+- [Web3.py](https://github.com/ethereum/web3.py) - _Maktaba ya Python ya kuingiliana na Ethereum_
+- [Vyper](https://github.com/ethereum/vyper/) - _Lugha ya Mkataba-erevu ya Kipthoni kwa ajili ya EVM_
+- [Ape](https://github.com/ApeWorX/ape) - _Zana ya kuendeleza mikataba-erevu kwa Wapythoni, Wanasayansi wa Data, na Wataalamu wa Usalama_
+- [py-evm](https://github.com/ethereum/py-evm) - _utekelezaji wa Mashine ya Mtandaoni ya Ethereum_
+- [eth-tester](https://github.com/ethereum/eth-tester) - _zana za kujaribu programu-tumizi za msingi wa Ethereum_
+- [eth-utils](https://github.com/ethereum/eth-utils/) - _kazi za matumizi kwa ajili ya kufanya kazi na misimbo-msingi inayohusiana na Ethereum_
+- [py-solc-x](https://pypi.org/project/py-solc-x/) - _Kifuniko cha Python kuzunguka kikusanyaji cha solc cha solidity chenye usaidizi wa 0.5.x_
+- [pymaker](https://github.com/makerdao/pymaker) - _API ya Python kwa mikataba ya Maker_
+- [siwe](https://github.com/signinwithethereum/siwe-py) - _Ingia na Ethereum (siwe) kwa Python_
+- [Web3 DeFi kwa miunganisho ya Ethereum](https://github.com/tradingstrategy-ai/web3-ethereum-defi) - _Kifurushi cha Python kilicho na miunganisho tayari kwa ERC-20, Uniswap na miradi mingine maarufu_
+- [Wake](https://getwake.io) - _Mfumo mmoja wa Python kwa ajili ya majaribio ya mikataba, fuzzing, upelekaji, uchunguzi wa udhaifu na urambazaji wa msimbo (seva ya lugha - [Zana za Solidity](https://marketplace.visualstudio.com/items?itemName=AckeeBlockchain.tools-for-solidity))_
+
+### Imehifadhiwa / Haihudumiwi tena: {#archived--no-longer-maintained}
+
+- [Trinity](https://github.com/ethereum/trinity) - _Mteja wa Python wa Ethereum_
+- [Mamba](https://github.com/arjunaskykok/mamba) - _mfumo wa kuandika, kuandaa, na kupeleka mikataba-erevu iliyoandikwa kwa lugha ya Vyper_
+- [Brownie](https://github.com/eth-brownie/brownie) - _Mfumo wa Python wa kupeleka, kujaribu na kuingiliana na mikataba-erevu ya Ethereum_
+- [pydevp2p](https://github.com/ethereum/pydevp2p) - _utekelezaji wa safu ya P2P ya Ethereum_
+- [py-wasm](https://github.com/ethereum/py-wasm) - _utekelezaji wa Python wa mkalimani wa web assembly_
+
+Je, unatafuta rasilimali zaidi? Angalia [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+## Miradi inayotumia zana za Python {#projects-using-python-tooling}
+
+Miradi ifuatayo ya msingi wa Ethereum hutumia zana zilizotajwa kwenye ukurasa huu. Hifadhi za chanzo-wazi zinazohusiana hutumika kama marejeleo mazuri kwa mfano msimbo na mbinu bora.
+
+- [Yearn Finance](https://yearn.finance/) na [hazina ya Mikataba ya Vault ya Yearn](https://github.com/yearn/yearn-vaults)
+- [Curve](https://www.curve.finance/) na [hazina ya mikataba-erevu ya Curve](https://github.com/curvefi/curve-contract)
+- [BadgerDAO](https://badger.com/) na [mikataba-erevu inayotumia msururu wa zana za Brownie](https://github.com/Badger-Finance/badger-system)
+- [Sushi](https://sushi.com/) hutumia [Python katika kusimamia na kupeleka mikataba yao ya ugawaji](https://github.com/sushiswap/sushi-vesting-protocols)
+- [Alpha Finance](https://alphafinance.io/), inayofahamika kwa Alpha Homora, hutumia [Brownie kujaribu na kupeleka mikataba-erevu](https://github.com/AlphaFinanceLab/alpha-staking-contract)
+
+## Majadiliano ya Jumuiya ya Python {#python-community-contributors}
+
+- [Discord ya Jumuiya ya Python ya Ethereum](https://discord.gg/9zk7snTfWe) kwa majadiliano ya Web3.py na mifumo mingine ya Python
+- [Discord ya Vyper](https://discord.gg/SdvKC79cJk) kwa majadiliano ya programu za mkataba-erevu wa Vyper
+
+## Orodha zingine zilizokusanywa {#other-aggregated-lists}
+
+Wiki ya Vyper ina [orodha ya ajabu ya rasilimali za Vyper](https://github.com/vyperlang/vyper/wiki/Vyper-tools-and-resources)
\ No newline at end of file
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/ruby/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/ruby/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..1bb92656e49
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/ruby/index.md
@@ -0,0 +1,60 @@
+---
+title: Ethereum kwa Wasanidi wa Ruby
+description: Jifunze jinsi ya kusanidi kwa Ethereum ukitumia miradi na zana zinazotumia Ruby.
+lang: sw
+incomplete: false
+---
+
+Jifunze jinsi ya kusanidi kwa Ethereum ukitumia miradi na zana zinazotumia Ruby.
+
+Tumia Ethereum kuunda programu zilizogatuliwa (au "dapps") zinazotumia manufaa ya sarafu fiche na teknolojia ya kiambajengo. Hizi mfumo mtawanyo wa kimamlaka zinaweza kuwa za bila kuaminiana, ikimaanisha kwamba pindi tu zinapowekwa kwenye Ethereum, zitaendeshwa daima kama zilivyopangwa. Wanaweza kudhibiti mali za kidijitali ili kuunda aina mpya za programu za kifedha. Zinaweza kugatuliwa, kumaanisha kuwa hakuna huluki moja au mtu anayezidhibiti na karibu haiwezekani kuzidhibiti.
+
+## Kuanza na mikataba-erevu na lugha ya Solidity {#getting-started-with-smart-contracts-and-solidity}
+
+**Chukua hatua zako za kwanza za kuunganisha Ruby na Ethereum**
+
+Je, unahitaji primer ya msingi zaidi kwanza? Angalia [ethereum.org/learn](/learn/) au [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+- [Mnyororo wa bloku Umefafanuliwa](https://kauri.io/article/d55684513211466da7f8cc03987607d5/blockchain-explained)
+- [Kuelewa Mikataba-erevu](https://kauri.io/article/e4f66c6079e74a4a9b532148d3158188/ethereum-101-part-5-the-smart-contract)
+- [Andika Mkataba-erevu wako wa Kwanza](https://kauri.io/article/124b7db1d0cf4f47b414f8b13c9d66e2/remix-ide-your-first-smart-contract)
+- [Jifunze Jinsi ya Kuandaa na Kupeleka Solidity](https://kauri.io/article/973c5f54c4434bb1b0160cff8c695369/understanding-smart-contract-compilation-and-deployment)
+
+## Makala za wanaoanza {#beginner-articles}
+
+- [Hatimaye kuelewa akaunti za Ethereum](https://dev.to/q9/finally-understanding-ethereum-accounts-1kpe)
+- [Hatimaye Uthibitishaji wa Watumiaji wa Rails na MetaMask](https://dev.to/q9/finally-authenticating-rails-users-with-metamask-3fj)
+- [Jinsi ya kuunganisha kwenye mtandao wa Ethereum kwa kutumia Ruby](https://www.quicknode.com/guides/web3-sdks/how-to-connect-to-the-ethereum-network-using-ruby)
+- [Jinsi ya kuzalisha anwani mpya ya Ethereum katika Ruby](https://www.quicknode.com/guides/web3-sdks/how-to-generate-a-new-ethereum-address-in-ruby)
+
+## Makala za wastani {#intermediate-articles}
+
+- [Programu ya Blockchain na Ruby](https://www.nopio.com/blog/blockchain-app-ruby/)
+- [Tumia Ruby, iliyounganishwa na Ethereum, kutekeleza Mkataba Mahiri](https://titanwolf.org/Network/Articles/Article?AID=87285822-9b25-49d5-ba2a-7ad95fff7ef9)
+
+## Miradi na zana za Ruby {#ruby-projects-and-tools}
+
+### Inayotumika {#active}
+
+- [eth.rb](https://github.com/q9f/eth.rb) - _Maktaba ya Ruby na mteja wa RPC wa kushughulikia akaunti za Ethereum, ujumbe na miamala_
+- [keccak.rb](https://github.com/q9f/keccak.rb) - _Hashi ya Keccak (SHA3) inayotumiwa na Ethereum_
+- [siwe-ruby](https://github.com/signinwithethereum/siwe-ruby) - _Utekelezaji wa Ruby wa Ingia na Ethereum_
+- [siwe-rails](https://github.com/signinwithethereum/siwe-rails) - _Gem ya Rails inaoongeza njia za kuingia za SIWE_
+- [siwe-rails-examples](https://github.com/signinwithethereum/siwe-rails-examples) - _Mfano wa SIWE unaotumia Ruby on Rails na kidhibiti maalum_
+- [omniauth-siwe](https://github.com/signinwithethereum/omniauth-siwe) - _Mkakati wa OmniAuth kwa ajili ya Ingia na Ethereum (SIWE)_
+- [omniauth-nft](https://github.com/valthon/omniauth-nft) - _Mkakati wa OmniAuth wa kuthibitisha kupitia umiliki wa NFT_
+- [ethereum-on-rails](https://github.com/q9f/ethereum-on-rails) - _Kiolezo cha Ethereum on Rails kinachoruhusu kuunganisha MetaMask kwenye Ruby on Rails_
+
+### Imehifadhiwa kwenye kumbukumbu / Haitunzwi tena {#archived--no-longer-maintained}
+
+- [web3-eth](https://github.com/spikewilliams/vtada-ethereum) - _Kuita mbinu za RPC za nodi ya Ethereum na Ruby_
+- [ethereum_tree](https://github.com/longhoangwkm/ethereum_tree) - _Maktaba ya Ruby ya kuzalisha anwani za ETH kutoka kwa mkoba wa Hierarchical Deterministic kulingana na kiwango cha BIP32_
+- [etherlite](https://github.com/budacom/etherlite) - _Uunganishaji wa Ethereum kwa Ruby on Rails_
+- [ethereum.rb](https://github.com/EthWorks/ethereum.rb) - _Mteja wa Ruby Ethereum anayetumia kiolesura cha JSON-RPC kutuma miamala, kuunda na kuingiliana na mikataba pamoja na zana muhimu ya kufanya kazi na nodi ya Ethereum_
+- [omniauth-ethereum.rb](https://github.com/q9f/omniauth-ethereum.rb) - _Hutekeleza mkakati wa mtoaji wa Ethereum kwa OmniAuth_
+
+Je, unatafuta rasilimali zaidi? Angalia [nyumbani kwa Wasanidi wetu](/developers/).
+
+## Wachangiaji wa jumuiya ya Ruby {#ruby-community-contributors}
+
+[Kundi la Telegram la Ethereum Ruby](https://t.me/ruby_eth) ni mwenyeji wa jumuiya inayokua kwa kasi na ni rasilimali maalum kwa majadiliano juu ya miradi yoyote hapo juu na mada zinazohusiana.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/rust/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/rust/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..0890c47562e
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/programming-languages/rust/index.md
@@ -0,0 +1,65 @@
+---
+title: Ethereum kwa watengenezaji wa rust
+description: Jifunze jinsi ya kuendeleza Ethereum kwa kutumia miradi inayotegemea Rust na zana
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+Jifunze jinsi ya kutengeneza kwa ajili ya Ethereum kwa kutumia miradi na zana zinazotokana na Rust
+
+Tumia Ethereum kuunda programu zilizogatuliwa (au "dapps") zinazotumia manufaa ya sarafu fiche na teknolojia ya kiambajengo. Dapp hizi zinaweza kuaminika, kumaanisha kwamba pindi tu zitakapotumwa Ethereum, zitatumika kila mara jinsi zilivyoratibiwa. Wanaweza kudhibiti vipengee vya dijitali ili kuunda aina mpya za programu za kifedha. Zinaweza kugatuliwa, kumaanisha kuwa hakuna huluki moja au mtu anayezidhibiti na karibu haiwezekani kuzidhibiti.
+
+## Kuanza na mikataba-erevu na lugha ya Solidity {#getting-started-with-smart-contracts-and-solidity}
+
+**Chukua hatua zako za kwanza za kuunganisha Rust na Ethereum**
+
+Je, unahitaji primer ya msingi zaidi kwanza? Angalia [ethereum.org/learn](/learn/) au [ethereum.org/developers](/developers/).
+
+- [Mnyororo wa bloku Umefafanuliwa](https://kauri.io/article/d55684513211466da7f8cc03987607d5/blockchain-explained)
+- [Kuelewa Mikataba-erevu](https://kauri.io/article/e4f66c6079e74a4a9b532148d3158188/ethereum-101-part-5-the-smart-contract)
+- [Andika Mkataba-erevu wako wa Kwanza](https://kauri.io/article/124b7db1d0cf4f47b414f8b13c9d66e2/remix-ide-your-first-smart-contract)
+- [Jifunze Jinsi ya Kuandaa na Kupeleka Solidity](https://kauri.io/article/973c5f54c4434bb1b0160cff8c695369/understanding-smart-contract-compilation-and-deployment)
+
+## Makala za wanaoanza {#beginner-articles}
+
+- [Mteja wa Rust Ethereum](https://openethereum.github.io/) \* **Kumbuka kuwa OpenEthereum [imesitishwa](https://medium.com/openethereum/gnosis-joins-erigon-formerly-turbo-geth-to-release-next-gen-ethereum-client-c6708dd06dd) na haitunzwi tena.** Itumie kwa tahadhari na inapendekezwa ubadilishe hadi kwa utekelezaji mwingine wa mteja.
+- [Kutuma Muamala kwa Ethereum kwa Kutumia Rust](https://kauri.io/#collections/A%20Hackathon%20Survival%20Guide/sending-ethereum-transactions-with-rust/)
+- [Mafunzo ya hatua kwa hatua kuhusu jinsi ya kuandika mikataba katika rust Wasm kwa ajili ya Kovan](https://github.com/paritytech/pwasm-tutorial)
+
+## Makala za wastani {#intermediate-articles}
+
+## Mifumo ya juu ya matumizi {#advanced-use-patterns}
+
+- [Maktaba ya pwasm_ethereum externs ya kuingiliana na mtandao unaofanana na Ethereum](https://github.com/openethereum/pwasm-ethereum)
+
+- [Unda Soga Iliyogatuliwa kwa kutumia JavaScript na Rust](https://medium.com/perlin-network/build-a-decentralized-chat-using-javascript-rust-webassembly-c775f8484b52)
+
+- [Unda Programu ya Mambo ya Kufanya Iliyogatuliwa kwa kutumia Vue.js & Rust](https://medium.com/@jjmace01/build-a-decentralized-todo-app-using-vue-js-rust-webassembly-5381a1895beb)
+
+- [Unda mnyororo wa bloku katika Rust](https://blog.logrocket.com/how-to-build-a-blockchain-in-rust/)
+
+## Miradi na zana za Rust {#rust-projects-and-tools}
+
+- [pwasm-ethereum](https://github.com/paritytech/pwasm-ethereum) - _Mkusanyiko wa externs ili kuingiliana na mtandao unaofanana na Ethereum_
+- [Lighthouse](https://github.com/sigp/lighthouse) - _Mteja wa haraka wa safu ya makubaliano ya Ethereum_
+- [Ethereum WebAssembly](https://ewasm.readthedocs.io/en/mkdocs/) - _Muundo mpya uliopendekezwa wa safu ya utekelezaji ya mkataba-erevu wa Ethereum kwa kutumia seti ndogo maalum ya WebAssembly_
+- [oasis_std](https://docs.rs/oasis-std/latest/oasis_std/index.html) - _Rejeleo la API la OASIS_
+- [Solaris](https://github.com/paritytech/sol-rs) - _Mfumo wa majaribio ya kitengo kwa Mikataba-Erevu ya Solidity kwa kutumia EVM asili ya Mteja wa Parity._
+- [SputnikVM](https://github.com/rust-blockchain/evm) - _Utekelezaji wa Rust wa Mashine Halisi ya Ethereum_
+- [Wavelet](https://wavelet.perlin.net/docs/smart-contracts) - _Mkataba-erevu wa Wavelet katika Rust_
+- [Foundry](https://github.com/foundry-rs/foundry) - _Seti ya zana za uundaji wa programu za Ethereum_
+- [Alloy](https://alloy.rs) - _Maktaba za utendaji wa hali ya juu, zilizojaribiwa vizuri na zilizoandikwa kwa ajili ya kuingiliana na Ethereum na minyororo mingine inayotegemea EVM._
+- [Ethers_rs](https://github.com/gakonst/ethers-rs) - _Utekelezaji wa maktaba na mkoba wa Ethereum_
+- [SewUp](https://github.com/second-state/SewUp) - _Maktaba ya kukusaidia kuunda mkataba wako wa webassembly wa Ethereum ukitumia Rust kama vile unavyotengeneza kwenye sehemu ya nyuma ya kawaida_
+- [Substreams](https://github.com/streamingfast/substreams) - _Teknolojia ya kuorodhesha data ya mnyororo wa bloku kwa usambamba_
+- [Reth](https://github.com/paradigmxyz/reth) Reth (kifupi cha Rust Ethereum) ni utekelezaji mpya wa node kamili ya Ethereum
+- [Awesome Ethereum Rust](https://github.com/Vid201/awesome-ethereum-rust) - _Mkusanyiko ulioratibiwa wa miradi katika mfumo ikolojia wa Ethereum iliyoandikwa kwa Rust_
+
+Je, unatafuta rasilimali zaidi? Angalia [ethereum.org/developers.](/developers/)
+
+## Wachangiaji wa jumuiya ya Rust {#rust-community-contributors}
+
+- [Ethereum WebAssembly](https://gitter.im/ewasm/Lobby)
+- [Oasis Gitter](https://gitter.im/Oasis-official/Lobby)
+- [Parity Gitter](https://gitter.im/paritytech/parity)
+- [Enigma](https://discord.gg/SJK32GY)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/scaling/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/scaling/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..937ecb73d80
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/scaling/index.md
@@ -0,0 +1,113 @@
+---
+title: Uongezwaji
+description: Utangulizi wa chaguzi tofauti za kuongeza viwango zinazoendelezwa sasa na jumuiya ya Ethereum.
+lang: sw
+sidebarDepth: 3
+---
+
+## Muhtasari wa uongezwaji {#scaling-overview}
+
+Kwa kuwa idadi ya watu wanaotumia Ethereum imeongezeka, blockchain imefikia mapungufu fulani ya uwezo. Hii imeongeza gharama ya kutumia mtandao, na kujenga hitaji la "suluhisho za kuongeza kiwango." Kuna masuluhisho mengi yanayofanyiwa utafiti, kujaribiwa na kutekelezwa ambayo huchukua mbinu tofauti kufikia malengo sawa.
+
+Lengo kuu la uwezo wa kuongezeka ni kuongeza kasi ya muamala (mwisho wa haraka) na upitishaji wa miamala (idadi kubwa ya miamala kwa sekunde) bila kuathiri ugatuzi au usalama. Kwenye mnyororo wa bloku wa safu ya 1 ya Ethereum, mahitaji makubwa husababisha miamala ya polepole na [bei za gesi](/developers/docs/gas/) zisizowezekana. Kuongeza uwezo wa mtandao kwa suala la kasi na upitishaji ni msingi wa kupitishwa kwa maana na kwa wingi kwa Ethereum.
+
+Ingawa kasi na matokeo ni muhimu, ni muhimu kwamba masuluhisho ya kuongeza viwango yanayowezesha malengo haya yabaki yakiwa yamegawanywa na salama. Kuweka kizuizi cha kuingia kwa waendeshaji wa nodi kuwa chini ni muhimu katika kuzuia maendeleo kuelekea nguvu ya kompyuta ya kati na isiyo salama.
+
+Kimsingi, kwanza tunaainisha uongezwaji kama uongezwaji wa onchain au uongezwaji wa offchain.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Unapaswa kuwa na uelewa mzuri wa mada zote za msingi. Utekelezaji wa suluhisho za uongezwaji ni wa hali ya juu kwani teknolojia haijajaribiwa sana, na inaendelea kutafitiwa na kuendelezwa.
+
+## Uongezwaji wa Onchain {#onchain-scaling}
+
+Uongezwaji wa Onchain unahitaji mabadiliko kwenye itifaki ya Ethereum (safu ya 1 ya [Mtandao Mkuu](/glossary/#mainnet)). Kwa muda mrefu, ugawanyaji wa mnyororo wa bloku ulitarajiwa kuongeza Ethereum. Hii ingehusisha kugawanya mnyororo wa bloku katika vipande tofauti (shards) ili kuthibitishwa na vikundi vidogo vya wathibitishaji. Hata hivyo, uongezwaji kwa kutumia unda-mpya za safu-2 umechukua nafasi kama mbinu ya msingi ya uongezwaji. Hili linaungwa mkono na nyongeza ya aina mpya ya data ya bei nafuu iliyoambatishwa kwenye bloku za Ethereum ambayo imeundwa mahususi kufanya unda-mpya ziwe nafuu kwa watumiaji.
+
+### Ugawanyaji {#sharding}
+
+Ugawanyaji ni mchakato wa kugawanya hifadhidata. Vikundi vidogo vya wathibitishaji vingewajibika kwa shardi binafsi badala ya kufuatilia Ethereum yote. Ugawanyaji ulikuwa kwenye [ramani ya maendeleo](/roadmap/) ya Ethereum kwa muda mrefu, na hapo awali ulikusudiwa kutolewa kabla ya Muungano kuelekea uthibitisho-wa-hisa. Hata hivyo, maendeleo ya haraka ya [unda-mpya za safu 2](#layer-2-scaling) na uvumbuzi wa [Danksharding](/roadmap/danksharding) (kuongeza matone ya data ya unda-mpya kwenye bloku za Ethereum ambazo zinaweza kuthibitishwa kwa ufanisi sana na wathibitishaji) umesababisha jumuiya ya Ethereum kupendelea uongezwaji unaozingatia unda-mpya badala ya uongezwaji kwa ugawanyaji. Hii pia itasaidia kuweka mantiki ya makubaliano ya Ethereum kuwa rahisi.
+
+## Uongezwaji wa Offchain {#offchain-scaling}
+
+Suluhisho za Offchain zinatekelezwa kando na Mtandao Mkuu wa safu ya 1 - hazihitaji mabadiliko yoyote kwenye itifaki iliyopo ya Ethereum. Baadhi ya suluhisho, zinazojulikana kama suluhisho za "safu ya 2", hupata usalama wao moja kwa moja kutoka kwa makubaliano ya safu ya 1 ya Ethereum, kama vile [optimistic rollups](/developers/docs/scaling/optimistic-rollups/), [zero-knowledge rollups](/developers/docs/scaling/zk-rollups/) au [chaneli za hali](/developers/docs/scaling/state-channels/). Suluhisho zingine zinahusisha uundaji wa minyororo mipya katika aina mbalimbali ambazo hupata usalama wao kando na Mtandao Mkuu, kama vile [sidechains](#sidechains), [validiums](#validium), au [minyororo ya njozi](#plasma). Suluhisho hizi huwasiliana na Mtandao Mkuu lakini hupata usalama wao kwa njia tofauti ili kufikia malengo mbalimbali.
+
+### Uongezwaji wa safu ya 2 {#layer-2-scaling}
+
+Aina hii ya suluhisho za offchain hupata usalama wake kutoka kwa Mtandao Mkuu wa Ethereum.
+
+Safu ya 2 ni neno la pamoja la suluhisho zilizoundwa kusaidia kuongeza programu yako kwa kushughulikia miamala nje ya Mtandao Mkuu wa Ethereum (safu ya 1) huku ukichukua fursa ya mfumo imara wa usalama wa ugatuzi wa Mtandao Mkuu. Kasi ya muamala hupungua mtandao unapokuwa na shughuli nyingi, na kufanya uzoefu wa mtumiaji kuwa duni kwa aina fulani za dapps. Na mtandao unapozidi kuwa na shughuli nyingi, bei za gesi huongezeka kadri watumaji wa miamala wanavyolenga kushindana kwa bei. Hii inaweza kufanya utumiaji wa Ethereum kuwa ghali sana.
+
+Suluhisho nyingi za safu ya 2 huzingatia seva au nguzo ya seva, ambapo kila moja inaweza kujulikana kama nodi, mthibitishaji, mwendeshaji, mratibu wa mfuatano, mtayarishaji wa bloku, au neno linalofanana. Kulingana na utekelezaji, nodi hizi za safu ya 2 zinaweza kuendeshwa na watu binafsi, biashara au mashirika yanayozitumia, au na mwendeshaji wa tatu, au na kundi kubwa la watu binafsi (sawa na Mtandao Mkuu). Kwa ujumla, miamala huwasilishwa kwa nodi hizi za safu ya 2 badala ya kuwasilishwa moja kwa moja kwa safu ya 1 (Mtandao Mkuu). Kwa baadhi ya suluhisho, kisa cha safu ya 2 kisha huviweka katika makundi kabla ya kuvitia nanga kwenye safu ya 1, na baada ya hapo hulindwa na safu ya 1 na haviwezi kubadilishwa. Maelezo ya jinsi hii inafanywa hutofautiana sana kati ya teknolojia na utekelezaji tofauti wa safu ya 2.
+
+Kisa maalum cha safu ya 2 kinaweza kuwa wazi na kushirikiwa na programu nyingi, au kinaweza kupelekwa na mradi mmoja na kujitolea kusaidia programu yao pekee.
+
+#### Kwa nini safu ya 2 inahitajika? {#why-is-layer-2-needed}
+
+- Kuongezeka kwa miamala kwa sekunde kunaboresha sana uzoefu wa mtumiaji, na kupunguza msongamano wa mtandao kwenye Mtandao Mkuu wa Ethereum.
+- Miamala hukusanywa katika muamala mmoja kwenye Mtandao Mkuu wa Ethereum, na kupunguza ada za gesi kwa watumiaji na kuifanya Ethereum kuwa jumuishi zaidi na kupatikana kwa watu kila mahali.
+- Sasisho zozote za uwezo wa kuongezeka hazipaswi kuwa kwa gharama ya ugatuzi au usalama – safu ya 2 inajengwa juu ya Ethereum.
+- Kuna mitandao ya safu ya 2 maalum kwa programu ambayo huleta seti zao za ufanisi wakati wa kufanya kazi na mali kwa kiwango kikubwa.
+
+[Zaidi kuhusu safu ya 2](/layer-2/).
+
+#### Unda-mpya {#rollups}
+
+Unda-mpya hutekeleza miamala nje ya safu ya 1 na kisha data huwekwa kwenye safu ya 1 ambapo makubaliano hufikiwa. Kwa vile data ya muamala imejumuishwa katika bloku za safu ya 1, hii inaruhusu unda-mpya kulindwa na usalama asili wa Ethereum.
+
+Kuna aina mbili za unda-mpya zenye miundo tofauti ya usalama:
+
+- **Optimistic rollups**: huchukulia miamala kuwa halali kwa chaguo-msingi na huendesha hesabu tu, kupitia [**uthibitisho wa ulaghai**](/glossary/#fraud-proof), endapo kuna changamoto. [Zaidi kuhusu Optimistic rollups](/developers/docs/scaling/optimistic-rollups/).
+- **Zero-knowledge rollups**: huendesha hesabu offchain na huwasilisha [**uthibitisho wa uhalali**](/glossary/#validity-proof) kwenye mnyororo. [Zaidi kuhusu zero-knowledge rollups](/developers/docs/scaling/zk-rollups/).
+
+#### Chaneli za hali {#channels}
+
+Chaneli za hali hutumia mikataba ya multisig kuwezesha washiriki kufanya miamala haraka na kwa uhuru offchain, kisha kukamilisha mwisho na Mtandao Mkuu. Hii inapunguza msongamano wa mtandao, ada, na ucheleweshaji. Aina mbili za chaneli kwa sasa ni chaneli za hali na chaneli za malipo.
+
+Jifunze zaidi kuhusu [chaneli za hali](/developers/docs/scaling/state-channels/).
+
+### Sidechains {#sidechains}
+
+Sidechain ni blockchain huru inayolingana na EVM ambayo inaendeshwa sambamba na Mainnet. Hizi zinapatana na Ethereum kupitia madaraja ya njia mbili na huendeshwa chini ya sheria zao walizochagua za makubaliano na vigezo vya kuzuia.
+
+Jifunze zaidi kuhusu [Sidechains](/developers/docs/scaling/sidechains/).
+
+### Njozi {#plasma}
+
+Mnyororo wa njozi ni mnyororo wa bloku tofauti ambao umetiwa nanga kwenye mnyororo mkuu wa Ethereum na hutumia uthibitisho wa ulaghai (kama [optimistic rollups](/developers/docs/scaling/optimistic-rollups/)) kusuluhisha mizozo.
+
+Jifunze zaidi kuhusu [Njozi](/developers/docs/scaling/plasma/).
+
+### Validium {#validium}
+
+Mnyororo wa Validium hutumia uthibitisho wa uhalali kama zero-knowledge rollups lakini data haihifadhiwi kwenye mnyororo mkuu wa safu ya 1 ya Ethereum. Hii inaweza kusababisha miamala 10k kwa sekunde kwa kila mnyororo wa Validium na minyororo mingi inaweza kuendeshwa sambamba.
+
+Jifunze zaidi kuhusu [Validium](/developers/docs/scaling/validium/).
+
+## Kwa nini suluhisho nyingi za uongezwaji zinahitajika? {#why-do-we-need-these}
+
+- Suluhisho nyingi zinaweza kusaidia kupunguza msongamano wa jumla kwenye sehemu yoyote ya mtandao na pia kuzuia sehemu moja ya kushindwa.
+- Jumla ni kubwa kuliko jumla ya sehemu zake. Suluhisho tofauti zinaweza kuwepo na kufanya kazi kwa pamoja, kuruhusu athari ya kielelezo kwenye kasi ya muamala ya baadaye na upitishaji.
+- Sio suluhisho zote zinahitaji kutumia kanuni ya makubaliano ya Ethereum moja kwa moja, na mbadala zinaweza kutoa manufaa ambayo vinginevyo yangekuwa magumu kupata.
+
+## Wewe ni mwanafunzi wa kuona zaidi? {#visual-learner}
+
+tazama au safi.
+8. Kutumia mkusanyiko wa ndani ambao una opcodes fulani.
+
+### Kazi za kiunda {#constructor-functions}
+
+`kazi za kiunda` hutekelezwa mara moja tu wakati mkataba unapelekwa kwa mara ya kwanza. Kama `constructor` katika lugha nyingi za programu za msingi wa darasa, kazi hizi mara nyingi huanzisha vigezo vya hali kwa thamani zake zilizoainishwa.
+
+```solidity
+// Mfano wa Solidity
+// Huanzisha data ya mkataba, ikiweka `owner`
+// kwa anwani ya muundaji wa mkataba.
+constructor() public {
+ // Mikataba-erevu yote hutegemea miamala ya nje ili kuanzisha kazi zake.
+ // `msg` ni kigezo cha kimataifa ambacho kinajumuisha data husika kwenye muamala uliopewa,
+ // kama vile anwani ya mtumaji na thamani ya ETH iliyojumuishwa kwenye muamala.
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/units-and-global-variables.html#block-and-transaction-properties
+ owner = msg.sender;
+}
+```
+
+```python
+# Mfano wa Vyper
+
+@external
+def __init__(_beneficiary: address, _bidding_time: uint256):
+ self.beneficiary = _beneficiary
+ self.auctionStart = block.timestamp
+ self.auctionEnd = self.auctionStart + _bidding_time
+```
+
+### Kazi zilizojengewa ndani {#built-in-functions}
+
+Kando na vigezo na chaguo za kukokotoa unazofafanua kwenye mkataba wako, kuna vitendaji maalum vilivyojumuishwa. Mfano dhahiri zaidi ni:
+
+- `address.send()` – Solidity
+- `send(address)` – Vyper
+
+Hizi huruhusu kandarasi kutuma ETH kwa akaunti zingine.
+
+## Kuandika kazi {#writing-functions}
+
+Utendaji wako unahitaji:
+
+- kutofautisha kwa paramu na aina (ikiwa inakubali vigezo)
+- tamko la ndani/nje
+- tamko la mtazamo safi/unaoweza kulipwa
+- inarudisha aina (ikiwa inarudisha thamani)
+
+```solidity
+pragma solidity >=0.4.0 <=0.6.0;
+
+contract ExampleDapp {
+ string dapp_name; // kigezo cha hali
+
+ // Inaitwa wakati mkataba unapelekwa na kuanzisha thamani
+ constructor() public {
+ dapp_name = "Mfumo wangu mtawanyo wa kimamlaka wa mfano";
+ }
+
+ // Kazi ya Kupata
+ function read_name() public view returns(string) {
+ return dapp_name;
+ }
+
+ // Kazi ya Kuweka
+ function update_name(string value) public {
+ dapp_name = value;
+ }
+}
+```
+
+Mkataba kamili unaweza kuonekana kama hii. Hapa kazi ya `constructor` inatoa thamani ya awali kwa kigezo cha `dapp_name`.
+
+## Matukio na kumbukumbu {#events-and-logs}
+
+Matukio huwezesha mkataba wako mahiri kuwasiliana na eneo lako la mbele au programu zingine za kujisajili. Baada ya muamala kuthibitishwa na kuongezwa kwenye kizuizi, mikataba mahiri inaweza kutoa matukio na kuweka taarifa, ambayo sehemu ya mbele inaweza kuchakata na kutumia.
+
+## Mifano yenye maelezo {#annotated-examples}
+
+Hii ni baadhi ya mifano iliyoandikwa katika umoja. Ikiwa ungependa kucheza na msimbo, unaweza kuingiliana nao katika [Remix](http://remix.ethereum.org).
+
+### Habari dunia {#hello-world}
+
+```solidity
+// Inabainisha toleo la Solidity, kwa kutumia matoleo ya kimantiki.
+// Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/layout-of-source-files.html#pragma
+pragma solidity ^0.5.10;
+
+// Inafafanua mkataba unaoitwa `HelloWorld`.
+// Mkataba ni mkusanyiko wa kazi na data (hali yake).
+// Baada ya kupelekwa, mkataba hukaa kwenye anwani maalum kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum.
+// Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/structure-of-a-contract.html
+contract HelloWorld {
+
+ // Inatangaza kigezo cha hali `message` cha aina ya `string`.
+ // Vigezo vya hali ni vigezo ambavyo thamani zake huhifadhiwa kabisa katika hifadhi ya mkataba.
+ // Neno muhimu `public` hufanya vigezo viweze kufikiwa kutoka nje ya mkataba
+ // na huunda kazi ambayo mikataba mingine au wateja wanaweza kuita ili kufikia thamani.
+ string public message;
+
+ // Sawa na lugha nyingi za programu za kuelekeza-vitu zenye msingi wa darasa, kiunda ni
+ // kazi maalum ambayo inatekelezwa tu wakati wa uundaji wa mkataba.
+ // Viunda hutumika kuanzisha data ya mkataba.
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#constructors
+ constructor(string memory initMessage) public {
+ // Inakubali hoja ya string `initMessage` na kuweka thamani
+ // kwenye kigezo cha hifadhi cha `message` cha mkataba).
+ message = initMessage;
+ }
+
+ // Kazi ya umma inayokubali hoja ya string
+ // na inasasisha kigezo cha hifadhi cha `message`.
+ function update(string memory newMessage) public {
+ message = newMessage;
+ }
+}
+```
+
+### Token {#token}
+
+```solidity
+pragma solidity ^0.5.10;
+
+contract Token {
+ // `Anwani` inalinganishwa na anwani ya barua pepe - inatumika kutambua akaunti kwenye Ethereum.
+ // Anwani zinaweza kuwakilisha mkataba-erevu au akaunti za nje (mtumiaji).
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/types.html#address
+ address public owner;
+
+ // `mapping` kimsingi ni muundo wa data wa jedwali la hashi.
+ // `mapping` hii inapeana nambari kamili isiyo na alama (salio la tokeni) kwa anwani (mmiliki wa tokeni).
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/types.html#mapping-types
+ mapping (address => uint) public balances;
+
+ // Matukio huruhusu uwekaji kumbukumbu wa shughuli kwenye mnyororo wa bloku.
+ // Wateja wa Ethereum wanaweza kusikiliza matukio ili kujibu mabadiliko ya hali ya mkataba.
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#events
+ event Transfer(address from, address to, uint amount);
+
+ // Huanzisha data ya mkataba, ikiweka `owner`
+ // kwa anwani ya muundaji wa mkataba.
+ constructor() public {
+ // Mikataba-erevu yote hutegemea miamala ya nje ili kuanzisha kazi zake.
+ // `msg` ni kigezo cha kimataifa ambacho kinajumuisha data husika kwenye muamala uliopewa,
+ // kama vile anwani ya mtumaji na thamani ya ETH iliyojumuishwa kwenye muamala.
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/units-and-global-variables.html#block-and-transaction-properties
+ owner = msg.sender;
+ }
+
+ // Huunda kiasi cha tokeni mpya na kuzituma kwa anwani.
+ function mint(address receiver, uint amount) public {
+ // `require` ni muundo wa udhibiti unaotumika kutekeleza masharti fulani.
+ // Ikiwa taarifa ya `require` itatathminiwa kuwa `false`, ubaguzi husababishwa,
+ // ambayo hubatilisha mabadiliko yote yaliyofanywa kwa hali wakati wa wito wa sasa.
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/control-structures.html#error-handling-assert-require-revert-and-exceptions
+
+ // Mmiliki wa mkataba pekee ndiye anayeweza kuita kazi hii
+ require(msg.sender == owner, "Wewe si mmiliki.");
+
+ // Inatekeleza kiasi cha juu cha tokeni
+ require(amount < 1e60, "Utoaji wa juu umezidi");
+
+ // Huongeza salio la `receiver` kwa `amount`
+ balances[receiver] += amount;
+ }
+
+ // Hutuma kiasi cha tokeni zilizopo kutoka kwa mpigaji simu yeyote kwenda kwa anwani.
+ function transfer(address receiver, uint amount) public {
+ // Mtumaji lazima awe na tokeni za kutosha kutuma
+ require(amount <= balances[msg.sender], "Salio halitoshi.");
+
+ // Hurekebisha salio la tokeni za anwani mbili
+ balances[msg.sender] -= amount;
+ balances[receiver] += amount;
+
+ // Hutoa tukio lililofafanuliwa mapema
+ emit Transfer(msg.sender, receiver, amount);
+ }
+}
+```
+
+### Mali ya kipekee ya kidijitali {#unique-digital-asset}
+
+```solidity
+pragma solidity ^0.5.10;
+
+// Huingiza alama kutoka faili zingine kwenye mkataba wa sasa.
+// Katika kesi hii, mfululizo wa mikataba msaidizi kutoka OpenZeppelin.
+// Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/layout-of-source-files.html#importing-other-source-files
+
+import "../node_modules/@openzeppelin/contracts/token/ERC721/IERC721.sol";
+import "../node_modules/@openzeppelin/contracts/token/ERC721/IERC721Receiver.sol";
+import "../node_modules/@openzeppelin/contracts/introspection/ERC165.sol";
+import "../node_modules/@openzeppelin/contracts/math/SafeMath.sol";
+
+// Neno muhimu `is` hutumika kurithi kazi na maneno muhimu kutoka kwa mikataba ya nje.
+// Katika kesi hii, `CryptoPizza` inarithi kutoka kwa mikataba ya `IERC721` na `ERC165`.
+// Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#inheritance
+contract CryptoPizza is IERC721, ERC165 {
+ // Hutumia maktaba ya SafeMath ya OpenZeppelin kufanya shughuli za hesabu kwa usalama.
+ // Jifunze zaidi: https://docs.openzeppelin.com/contracts/2.x/api/math#SafeMath
+ using SafeMath for uint256;
+
+ // Vigezo vya hali vya kudumu katika Solidity ni sawa na lugha zingine
+ // lakini lazima upeane kutoka kwa usemi ambao ni wa kudumu wakati wa kukusanya.
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#constant-state-variables
+ uint256 constant dnaDigits = 10;
+ uint256 constant dnaModulus = 10 ** dnaDigits;
+ bytes4 private constant _ERC721_RECEIVED = 0x150b7a02;
+
+ // Aina za muundo hukuruhusu kufafanua aina yako mwenyewe
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/types.html#structs
+ struct Pizza {
+ string name;
+ uint256 dna;
+ }
+
+ // Huunda safu tupu ya miundo ya Pizza
+ Pizza[] public pizzas;
+
+ // Upangaji kutoka ID ya pizza hadi anwani ya mmiliki wake
+ mapping(uint256 => address) public pizzaToOwner;
+
+ // Upangaji kutoka anwani ya mmiliki hadi idadi ya tokeni inayomilikiwa
+ mapping(address => uint256) public ownerPizzaCount;
+
+ // Upangaji kutoka ID ya tokeni hadi anwani iliyoidhinishwa
+ mapping(uint256 => address) pizzaApprovals;
+
+ // Unaweza kuweka upangaji, mfano huu unapanga mmiliki kwa idhini za mendeshaji
+ mapping(address => mapping(address => bool)) private operatorApprovals;
+
+ // Kazi ya ndani ya kuunda Pizza nasibu kutoka kwa string (jina) na DNA
+ function _createPizza(string memory _name, uint256 _dna)
+ // Neno muhimu `internal` linamaanisha kazi hii inaonekana tu
+ // ndani ya mkataba huu na mikataba inayotokana na mkataba huu
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#visibility-and-getters
+ internal
+ // `isUnique` ni kirekebishaji cha kazi kinachokagua ikiwa pizza tayari ipo
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/structure-of-a-contract.html#function-modifiers
+ isUnique(_name, _dna)
+ {
+ // Huongeza Pizza kwenye safu ya Piza na kupata id
+ uint256 id = SafeMath.sub(pizzas.push(Pizza(_name, _dna)), 1);
+
+ // Hukagua kwamba mmiliki wa Pizza ni sawa na mtumiaji wa sasa
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/control-structures.html#error-handling-assert-require-revert-and-exceptions
+
+ // kumbuka kuwa address(0) ni anwani sifuri,
+ // ikionyesha kuwa pizza[id] bado haijatengewa mtumiaji fulani.
+
+ assert(pizzaToOwner[id] == address(0));
+
+ // Inapanga Pizza kwa mmiliki
+ pizzaToOwner[id] = msg.sender;
+ ownerPizzaCount[msg.sender] = SafeMath.add(
+ ownerPizzaCount[msg.sender],
+ 1
+ );
+ }
+
+ // Huunda Pizza nasibu kutoka kwa string (jina)
+ function createRandomPizza(string memory _name) public {
+ uint256 randDna = generateRandomDna(_name, msg.sender);
+ _createPizza(_name, randDna);
+ }
+
+ // Huzalisha DNA nasibu kutoka kwa string (jina) na anwani ya mmiliki (muundaji)
+ function generateRandomDna(string memory _str, address _owner)
+ public
+ // Kazi zilizo na alama ya `pure` huahidi kutosoma au kurekebisha hali
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#pure-functions
+ pure
+ returns (uint256)
+ {
+ // Huzalisha uint nasibu kutoka kwa string (jina) + anwani (mmiliki)
+ uint256 rand = uint256(keccak256(abi.encodePacked(_str))) +
+ uint256(_owner);
+ rand = rand % dnaModulus;
+ return rand;
+ }
+
+ // Hurudisha safu ya Piza zilizopatikana na mmiliki
+ function getPizzasByOwner(address _owner)
+ public
+ // Kazi zilizo na alama ya `view` huahidi kurekebisha hali
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#view-functions
+ view
+ returns (uint256[] memory)
+ {
+ // Hutumia eneo la hifadhi la `memory` kuhifadhi thamani tu kwa
+ // mzunguko wa maisha wa wito huu wa kazi.
+ // Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/introduction-to-smart-contracts.html#storage-memory-and-the-stack
+ uint256[] memory result = new uint256[](ownerPizzaCount[_owner]);
+ uint256 counter = 0;
+ for (uint256 i = 0; i < pizzas.length; i++) {
+ if (pizzaToOwner[i] == _owner) {
+ result[counter] = i;
+ counter++;
+ }
+ }
+ return result;
+ }
+
+ // Huhamisha Pizza na umiliki kwa anwani nyingine
+ function transferFrom(address _from, address _to, uint256 _pizzaId) public {
+ require(_from != address(0) && _to != address(0), "Anwani batili.");
+ require(_exists(_pizzaId), "Pizza haipo.");
+ require(_from != _to, "Haiwezi kuhamisha kwa anwani ileile.");
+ require(_isApprovedOrOwner(msg.sender, _pizzaId), "Anwani haijaidhinishwa.");
+
+ ownerPizzaCount[_to] = SafeMath.add(ownerPizzaCount[_to], 1);
+ ownerPizzaCount[_from] = SafeMath.sub(ownerPizzaCount[_from], 1);
+ pizzaToOwner[_pizzaId] = _to;
+
+ // Hutoa tukio lililofafanuliwa katika mkataba wa IERC721 ulioingizwa
+ emit Transfer(_from, _to, _pizzaId);
+ _clearApproval(_to, _pizzaId);
+ }
+
+ /**
+ * Huhamisha umiliki wa ID ya tokeni fulani kwa usalama kwenda kwa anwani nyingine
+ * Ikiwa anwani lengwa ni mkataba, lazima itekeleze `onERC721Received`,
+ * ambayo inaitwa wakati wa uhamisho salama, na kurudisha thamani ya kichawi
+ * `bytes4(keccak256("onERC721Received(address,address,uint256,bytes)"))`;
+ * vinginevyo, uhamisho unabatilishwa.
+ */
+ function safeTransferFrom(address from, address to, uint256 pizzaId)
+ public
+ {
+ // solium-disable-next-line arg-overflow
+ this.safeTransferFrom(from, to, pizzaId, "");
+ }
+
+ /**
+ * Huhamisha umiliki wa ID ya tokeni fulani kwa usalama kwenda kwa anwani nyingine
+ * Ikiwa anwani lengwa ni mkataba, lazima itekeleze `onERC721Received`,
+ * ambayo inaitwa wakati wa uhamisho salama, na kurudisha thamani ya kichawi
+ * `bytes4(keccak256("onERC721Received(address,address,uint256,bytes)"))`;
+ * vinginevyo, uhamisho unabatilishwa.
+ */
+ function safeTransferFrom(
+ address from,
+ address to,
+ uint256 pizzaId,
+ bytes memory _data
+ ) public {
+ this.transferFrom(from, to, pizzaId);
+ require(_checkOnERC721Received(from, to, pizzaId, _data), "Lazima utekeleze onERC721Received.");
+ }
+
+ /**
+ * Kazi ya ndani ya kuita `onERC721Received` kwenye anwani lengwa
+ * Wito hautekelezwi ikiwa anwani lengwa si mkataba
+ */
+ function _checkOnERC721Received(
+ address from,
+ address to,
+ uint256 pizzaId,
+ bytes memory _data
+ ) internal returns (bool) {
+ if (!isContract(to)) {
+ return true;
+ }
+
+ bytes4 retval = IERC721Receiver(to).onERC721Received(
+ msg.sender,
+ from,
+ pizzaId,
+ _data
+ );
+ return (retval == _ERC721_RECEIVED);
+ }
+
+ // Huchoma Pizza - huharibu Tokeni kabisa
+ // Kirekebishaji cha kazi cha `external` kinamaanisha kazi hii ni
+ // sehemu ya kiolesura cha mkataba na mikataba mingine inaweza kuiita
+ function burn(uint256 _pizzaId) external {
+ require(msg.sender != address(0), "Anwani batili.");
+ require(_exists(_pizzaId), "Pizza haipo.");
+ require(_isApprovedOrOwner(msg.sender, _pizzaId), "Anwani haijaidhinishwa.");
+
+ ownerPizzaCount[msg.sender] = SafeMath.sub(
+ ownerPizzaCount[msg.sender],
+ 1
+ );
+ pizzaToOwner[_pizzaId] = address(0);
+ }
+
+ // Hurudisha hesabu ya Piza kwa anwani
+ function balanceOf(address _owner) public view returns (uint256 _balance) {
+ return ownerPizzaCount[_owner];
+ }
+
+ // Hurudisha mmiliki wa Pizza iliyopatikana kwa id
+ function ownerOf(uint256 _pizzaId) public view returns (address _owner) {
+ address owner = pizzaToOwner[_pizzaId];
+ require(owner != address(0), "ID ya Pizza batili.");
+ return owner;
+ }
+
+ // Huidhinisha anwani nyingine kuhamisha umiliki wa Pizza
+ function approve(address _to, uint256 _pizzaId) public {
+ require(msg.sender == pizzaToOwner[_pizzaId], "Lazima uwe mmiliki wa Pizza.");
+ pizzaApprovals[_pizzaId] = _to;
+ emit Approval(msg.sender, _to, _pizzaId);
+ }
+
+ // Hurudisha anwani iliyoidhinishwa kwa Pizza maalum
+ function getApproved(uint256 _pizzaId)
+ public
+ view
+ returns (address operator)
+ {
+ require(_exists(_pizzaId), "Pizza haipo.");
+ return pizzaApprovals[_pizzaId];
+ }
+
+ /**
+ * Kazi ya faragha ya kufuta idhini ya sasa ya ID ya tokeni fulani
+ * Hubatilisha ikiwa anwani iliyotolewa si kweli mmiliki wa tokeni
+ */
+ function _clearApproval(address owner, uint256 _pizzaId) private {
+ require(pizzaToOwner[_pizzaId] == owner, "Lazima uwe mmiliki wa pizza.");
+ require(_exists(_pizzaId), "Pizza haipo.");
+ if (pizzaApprovals[_pizzaId] != address(0)) {
+ pizzaApprovals[_pizzaId] = address(0);
+ }
+ }
+
+ /*
+ * Huweka au huondoa idhini ya mendeshaji fulani
+ * Mendeshaji anaruhusiwa kuhamisha tokeni zote za mtumaji kwa niaba yake
+ */
+ function setApprovalForAll(address to, bool approved) public {
+ require(to != msg.sender, "Haiwezi kuidhinisha anwani mwenyewe");
+ operatorApprovals[msg.sender][to] = approved;
+ emit ApprovalForAll(msg.sender, to, approved);
+ }
+
+ // Husema ikiwa mendeshaji ameidhinishwa na mmiliki fulani
+ function isApprovedForAll(address owner, address operator)
+ public
+ view
+ returns (bool)
+ {
+ return operatorApprovals[owner][operator];
+ }
+
+ // Huchukua umiliki wa Pizza - kwa watumiaji walioidhinishwa pekee
+ function takeOwnership(uint256 _pizzaId) public {
+ require(_isApprovedOrOwner(msg.sender, _pizzaId), "Anwani haijaidhinishwa.");
+ address owner = this.ownerOf(_pizzaId);
+ this.transferFrom(owner, msg.sender, _pizzaId);
+ }
+
+ // Hukagua ikiwa Pizza ipo
+ function _exists(uint256 pizzaId) internal view returns (bool) {
+ address owner = pizzaToOwner[pizzaId];
+ return owner != address(0);
+ }
+
+ // Hukagua ikiwa anwani ni mmiliki au imeidhinishwa kuhamisha Pizza
+ function _isApprovedOrOwner(address spender, uint256 pizzaId)
+ internal
+ view
+ returns (bool)
+ {
+ address owner = pizzaToOwner[pizzaId];
+ // Lemaza ukaguzi wa solium kwa sababu ya
+ // https://github.com/duaraghav8/Solium/issues/175
+ // solium-disable-next-line operator-whitespace
+ return (spender == owner ||
+ this.getApproved(pizzaId) == spender ||
+ this.isApprovedForAll(owner, spender));
+ }
+
+ // Kagua ikiwa Pizza ni ya kipekee na bado haipo
+ modifier isUnique(string memory _name, uint256 _dna) {
+ bool result = true;
+ for (uint256 i = 0; i < pizzas.length; i++) {
+ if (
+ keccak256(abi.encodePacked(pizzas[i].name)) ==
+ keccak256(abi.encodePacked(_name)) &&
+ pizzas[i].dna == _dna
+ ) {
+ result = false;
+ }
+ }
+ require(result, "Pizza yenye jina kama hilo tayari ipo.");
+ _;
+ }
+
+ // Hurudisha ikiwa anwani lengwa ni mkataba
+ function isContract(address account) internal view returns (bool) {
+ uint256 size;
+ // Kwa sasa hakuna njia bora ya kuangalia kama kuna mkataba katika anwani
+ // kuliko kuangalia ukubwa wa msimbo kwenye anwani hiyo.
+ // Tazama https://ethereum.stackexchange.com/a/14016/36603
+ // kwa maelezo zaidi kuhusu jinsi hii inavyofanya kazi.
+ // TODO Kagua hili tena kabla ya toleo la Serenity, kwa sababu anwani zote zitakuwa
+ // mikataba basi.
+ // solium-disable-next-line security/no-inline-assembly
+ assembly {
+ size := extcodesize(account)
+ }
+ return size > 0;
+ }
+}
+```
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+Angalia nyaraka za Solidity na Vyper kwa muhtasari kamili zaidi wa mikataba mahiri:
+
+- [Solidity](https://docs.soliditylang.org/)
+- [Vyper](https://docs.vyperlang.org/en/stable/)
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/)
+- [Mashine Halisi ya Ethereum](/developers/docs/evm/)
+
+## Mafunzo yanayohusiana {#related-tutorials}
+
+- [Kupunguza mikataba ili kupambana na kikomo cha ukubwa wa mkataba](/developers/tutorials/downsizing-contracts-to-fight-the-contract-size-limit/) _– Baadhi ya vidokezo vya vitendo vya kupunguza ukubwa wa mkataba wako mahiri._
+- [Kuweka kumbukumbu ya data kutoka kwa mikataba mahiri na matukio](/developers/tutorials/logging-events-smart-contracts/) _– Utangulizi wa matukio ya mkataba mahiri na jinsi unavyoweza kuyatumia kuweka kumbukumbu ya data._
+- [Kuingiliana na mikataba mingine kutoka Solidity](/developers/tutorials/interact-with-other-contracts-from-solidity/) _– Jinsi ya kupeleka mkataba mahiri kutoka kwa mkataba uliopo na kuingiliana nao._
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/compiling/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/compiling/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..5d1a725a4ec
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/compiling/index.md
@@ -0,0 +1,282 @@
+---
+title: Kuandaa smart contracts
+description: Ufafanuzi wa kwa nini unahitaji kuandaa mikataba-erevu na kile ambacho uandaaji hufanya.
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+Unahitaji kuandaa mkataba wako ili programu yako ya wavuti na Mashine ya mtandaoni ya Ethereum (EVM) iweze kuuelewa.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Huenda ikawa na manufaa kwako kuwa umesoma utangulizi wetu wa [mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) na [Mashine ya mtandaoni ya Ethereum](/developers/docs/evm/) kabla ya kusoma kuhusu uandaaji.
+
+## EVM {#the-evm}
+
+Ili [EVM](/developers/docs/evm/) iweze kutekeleza mkataba wako, inahitaji kuwa katika **bytecode**. Uandaaji hubadilisha hii:
+
+```solidity
+pragma solidity 0.4.24;
+
+contract Greeter {
+
+ function greet() public view returns (string memory) {
+ return "Hello";
+ }
+
+}
+```
+
+**na kuwa hii**
+
+```
+PUSH1 0x80 PUSH1 0x40 MSTORE PUSH1 0x4 CALLDATASIZE LT PUSH2 0x41 JUMPI PUSH1 0x0 CALLDATALOAD PUSH29 0x100000000000000000000000000000000000000000000000000000000 SWAP1 DIV PUSH4 0xFFFFFFFF AND DUP1 PUSH4 0xCFAE3217 EQ PUSH2 0x46 JUMPI JUMPDEST PUSH1 0x0 DUP1 REVERT JUMPDEST CALLVALUE DUP1 ISZERO PUSH2 0x52 JUMPI PUSH1 0x0 DUP1 REVERT JUMPDEST POP PUSH2 0x5B PUSH2 0xD6 JUMP JUMPDEST PUSH1 0x40 MLOAD DUP1 DUP1 PUSH1 0x20 ADD DUP3 DUP2 SUB DUP3 MSTORE DUP4 DUP2 DUP2 MLOAD DUP2 MSTORE PUSH1 0x20 ADD SWAP2 POP DUP1 MLOAD SWAP1 PUSH1 0x20 ADD SWAP1 DUP1 DUP4 DUP4 PUSH1 0x0 JUMPDEST DUP4 DUP2 LT ISZERO PUSH2 0x9B JUMPI DUP1 DUP3 ADD MLOAD DUP2 DUP5 ADD MSTORE PUSH1 0x20 DUP2 ADD SWAP1 POP PUSH2 0x80 JUMP JUMPDEST POP POP POP POP SWAP1 POP SWAP1 DUP2 ADD SWAP1 PUSH1 0x1F AND DUP1 ISZERO PUSH2 0xC8 JUMPI DUP1 DUP3 SUB DUP1 MLOAD PUSH1 0x1 DUP4 PUSH1 0x20 SUB PUSH2 0x100 EXP SUB NOT AND DUP2 MSTORE PUSH1 0x20 ADD SWAP2 POP JUMPDEST POP SWAP3 POP POP POP PUSH1 0x40 MLOAD DUP1 SWAP2 SUB SWAP1 RETURN JUMPDEST PUSH1 0x60 PUSH1 0x40 DUP1 MLOAD SWAP1 DUP2 ADD PUSH1 0x40 MSTORE DUP1 PUSH1 0x5 DUP2 MSTORE PUSH1 0x20 ADD PUSH32 0x48656C6C6F000000000000000000000000000000000000000000000000000000 DUP2 MSTORE POP SWAP1 POP SWAP1 JUMP STOP LOG1 PUSH6 0x627A7A723058 KECCAK256 SLT 0xec 0xe 0xf5 0xf8 SLT 0xc7 0x2d STATICCALL ADDRESS SHR 0xdb COINBASE 0xb1 BALANCE 0xe8 0xf8 DUP14 0xda 0xad DUP13 LOG1 0x4c 0xb4 0x26 0xc2 DELEGATECALL PUSH7 0x8994D3E002900
+```
+
+Hizi huitwa **opcodes**. Opcodes za EVM ni maelekezo ya kiwango cha chini ambayo Mashine ya mtandaoni ya Ethereum (EVM) inaweza kutekeleza. Kila opcode inawakilisha operesheni maalum, kama vile operesheni za hesabu, operesheni za kimantiki, upotoshaji wa data, mtiririko wa udhibiti, n.k.
+
+[Zaidi kuhusu opcodes](/developers/docs/evm/opcodes/)
+
+## Programu za wavuti {#web-applications}
+
+Kiandaaji pia kitatoa **Kiolesura cha Binary cha Programu (ABI)** ambacho unahitaji ili programu yako ielewe mkataba na kuita utendaji wa mkataba.
+
+ABI ni faili ya JSON inayoelezea mkataba uliotumwa na utendaji wake wa mkataba-erevu. Hii husaidia kuziba pengo kati ya web2 na web3
+
+[Library ya wateja ya JavaScript](/developers/docs/apis/javascript/) itasoma **ABI** ili uweze kuita mkataba-erevu wako katika kiolesura cha programu yako ya wavuti.
+
+Ifuatayo ni ABI ya mkataba wa tokeni ya ERC-20. ERC-20 ni tokeni ambayo unaweza kufanya biashara nayo kwenye Ethereum.
+
+```json
+[
+ {
+ "constant": true,
+ "inputs": [],
+ "name": "name",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "",
+ "type": "string"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "view",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "constant": false,
+ "inputs": [
+ {
+ "name": "_spender",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "name": "_value",
+ "type": "uint256"
+ }
+ ],
+ "name": "approve",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "",
+ "type": "bool"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "nonpayable",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "constant": true,
+ "inputs": [],
+ "name": "totalSupply",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "",
+ "type": "uint256"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "view",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "constant": false,
+ "inputs": [
+ {
+ "name": "_from",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "name": "_to",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "name": "_value",
+ "type": "uint256"
+ }
+ ],
+ "name": "transferFrom",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "",
+ "type": "bool"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "nonpayable",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "constant": true,
+ "inputs": [],
+ "name": "decimals",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "",
+ "type": "uint8"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "view",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "constant": true,
+ "inputs": [
+ {
+ "name": "_owner",
+ "type": "address"
+ }
+ ],
+ "name": "balanceOf",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "balance",
+ "type": "uint256"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "view",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "constant": true,
+ "inputs": [],
+ "name": "symbol",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "",
+ "type": "string"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "view",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "constant": false,
+ "inputs": [
+ {
+ "name": "_to",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "name": "_value",
+ "type": "uint256"
+ }
+ ],
+ "name": "transfer",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "",
+ "type": "bool"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "nonpayable",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "constant": true,
+ "inputs": [
+ {
+ "name": "_owner",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "name": "_spender",
+ "type": "address"
+ }
+ ],
+ "name": "allowance",
+ "outputs": [
+ {
+ "name": "",
+ "type": "uint256"
+ }
+ ],
+ "payable": false,
+ "stateMutability": "view",
+ "type": "function"
+ },
+ {
+ "payable": true,
+ "stateMutability": "payable",
+ "type": "fallback"
+ },
+ {
+ "anonymous": false,
+ "inputs": [
+ {
+ "indexed": true,
+ "name": "owner",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "indexed": true,
+ "name": "spender",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "indexed": false,
+ "name": "value",
+ "type": "uint256"
+ }
+ ],
+ "name": "Approval",
+ "type": "event"
+ },
+ {
+ "anonymous": false,
+ "inputs": [
+ {
+ "indexed": true,
+ "name": "from",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "indexed": true,
+ "name": "to",
+ "type": "address"
+ },
+ {
+ "indexed": false,
+ "name": "value",
+ "type": "uint256"
+ }
+ ],
+ "name": "Transfer",
+ "type": "event"
+ }
+]
+```
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Maelezo ya ABI](https://solidity.readthedocs.io/en/v0.7.0/abi-spec.html) _– Solidity_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Libraries za wateja za JavaScript](/developers/docs/apis/javascript/)
+- [Mashine ya mtandaoni ya Ethereum](/developers/docs/evm/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/composability/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/composability/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..3b274258256
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/composability/index.md
@@ -0,0 +1,76 @@
+---
+title: Uundikaji wa mkataba-erevu
+description: Jifunze jinsi mikataba-erevu inavyoweza kuunganishwa kama bloku za Lego ili kuunda dapps changamano kwa kutumia tena vijenzi vilivyopo.
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+## Utangulizi mfupi {#a-brief-introduction}
+
+Mikataba-erevu ni ya umma kwenye Ethereum na inaweza kufikiriwa kama API zilizo wazi. Huhitaji kuandika mkataba-erevu wako mwenyewe ili kuwa msanidi programu wa dapp, unahitaji tu kujua jinsi ya kuingiliana nao. Kwa mfano, unaweza kutumia mikataba-erevu iliyopo ya [Uniswap](https://uniswap.exchange/swap), exchange ya ugatuzi, kushughulikia mantiki yote ya ubadilishaji wa tokeni katika programu yako – huhitaji kuanza kutoka mwanzo. Angalia baadhi ya mikataba yao ya [v2](https://github.com/Uniswap/uniswap-v2-core/tree/master/contracts) na [v3](https://github.com/Uniswap/uniswap-v3-core/tree/main/contracts).
+
+## Uundikaji ni nini? {#what-is-composability}
+
+Uundikaji ni kuunganisha vijenzi tofauti ili kuunda mifumo au matokeo mapya. Katika usanidi wa programu, uundikaji unamaanisha wasanidi programu wanaweza kutumia tena vijenzi vya programu vilivyopo ili kuunda programu mpya. Njia nzuri ya kuelewa uundikaji ni kufikiria vijenzi vinavyoundika kama bloku za Lego. Kila Lego inaweza kuunganishwa na nyingine, kukuruhusu kujenga miundo tata kwa kuunganisha Lego tofauti.
+
+Katika Ethereum, kila mkataba-erevu ni kama Lego—unaweza kutumia mikataba-erevu kutoka kwa miradi mingine kama bloku za ujenzi za mradi wako. Hii inamaanisha si lazima utumie muda kugundua upya gurudumu au kujenga kutoka mwanzo.
+
+## Uundikaji hufanyaje kazi? {#how-does-composability-work}
+
+Mikataba-erevu ya Ethereum ni kama API za umma, kwa hivyo mtu yeyote anaweza kuingiliana na mkataba au kuijumuisha kwenye dapps kwa utendakazi ulioongezwa. Uundikaji wa mkataba-erevu kwa ujumla hufanya kazi kwa kanuni tatu: umodula, uhuru, na ugundulikaji:
+
+\*\*1. **Umodula**: Huu ni uwezo wa vijenzi binafsi kutekeleza kazi maalum. Katika Ethereum, kila mkataba-erevu una kesi maalum ya utumiaji (kama inavyoonyeshwa kwenye mfano wa Uniswap).
+
+\*\*2. **Uhuru**: Vijenzi vinavyoundika lazima viweze kufanya kazi kwa kujitegemea. Kila mkataba-erevu katika Ethereum unajitekeleza na unaweza kufanya kazi bila kutegemea sehemu zingine za mfumo.
+
+\*\*3. **Ugundulikaji**: Wasanidi programu hawawezi kuita mikataba ya nje au kuunganisha maktaba za programu katika programu ikiwa hazipatikani kwa umma. Kwa muundo, mikataba-erevu ni chanzo-wazi; mtu yeyote anaweza kuita mkataba-erevu au kufanya mgawanyiko wa msimbo.
+
+## Faida za uundikaji {#benefits-of-composability}
+
+### Mzunguko mfupi wa usanidi {#shorter-development-cycle}
+
+Uundikaji hupunguza kazi ambayo wasanidi programu wanapaswa kufanya wakati wa kuunda [dapps](/apps/#what-are-dapps). [Kama anavyosema Naval Ravikant:](https://twitter.com/naval/status/1444366754650656770) "Chanzo-wazi inamaanisha kila tatizo linapaswa kutatuliwa mara moja."
+
+Ikiwa kuna mkataba-erevu unaotatua tatizo moja, wasanidi programu wengine wanaweza kuutumia tena, kwa hivyo si lazima watatue tatizo lile lile. Kwa njia hii, wasanidi programu wanaweza kuchukua maktaba zilizopo za programu na kuongeza utendakazi wa ziada ili kuunda dapps mpya.
+
+### Ubunifu mkuu {#greater-innovation}
+
+Uundikaji unahimiza uvumbuzi na majaribio kwa sababu wasanidi programu wako huru kutumia tena, kurekebisha, kunakili, au kuunganisha msimbo wa chanzo-wazi ili kuunda matokeo yanayohitajika. Matokeo yake, timu za usanidi hutumia muda mchache kwenye utendakazi wa msingi na zinaweza kutenga muda zaidi kujaribu vipengele vipya.
+
+### Uzoefu bora wa mtumiaji {#better-user-experience}
+
+Utangamano kati ya vijenzi vya mfumo ikolojia wa Ethereum huboresha uzoefu wa mtumiaji. Watumiaji wanaweza kufikia utendakazi mkuu wakati dapps zinapounganisha mikataba-erevu ya nje kuliko katika mfumo ikolojia uliogawanyika ambapo programu haziwezi kuwasiliana.
+
+Tutatumia mfano kutoka kwa biashara ya arbitraji ili kuonyesha manufaa ya utangamano:
+
+Ikiwa tokeni inauzwa kwa bei ya juu kwenye `exchange A` kuliko `exchange B`, unaweza kutumia tofauti ya bei kupata faida. Hata hivyo, unaweza kufanya hivyo tu ikiwa una mtaji wa kutosha kufadhili muamala (yaani, kununua tokeni kutoka `exchange B` na kuiuza kwenye `exchange A`).
+
+Katika hali ambapo huna fedha za kutosha kulipia biashara, mkopo wa haraka unaweza kuwa bora. [Mikopo ya haraka](/defi/#flash-loans) ni ya kiufundi sana, lakini wazo la msingi ni kwamba unaweza kukopa mali (bila dhamana) na kuirejesha ndani ya muamala _mmoja_.
+
+Tukirejea kwenye mfano wetu wa awali, mfanyabiashara wa arbitraji anaweza kuchukua mkopo mkubwa wa haraka, kununua tokeni kutoka `exchange B`, kuziuza kwenye `exchange A`, kulipa mtaji + riba, na kubaki na faida, yote ndani ya muamala mmoja. Mantiki hii changamano inahitaji kuchanganya wito kwa mikataba mingi, jambo ambalo lisingewezekana kama mikataba-erevu ingekosa utangamano.
+
+## Mifano ya uundikaji katika Ethereum {#composability-in-ethereum}
+
+### Kubadilisha tokeni {#token-swaps}
+
+Ukitengeneza dapp inayohitaji miamala kulipwa kwa ETH, unaweza kuwaruhusu watumiaji kulipa kwa tokeni zingine za ERC-20 kwa kuunganisha mantiki ya ubadilishaji wa tokeni. Msimbo utabadilisha kiotomatiki tokeni ya mtumiaji kuwa ETH kabla ya mkataba kutekeleza kitendakazi kilichoitwa.
+
+### Utawala {#governance}
+
+Kujenga mifumo ya utawala maalum kwa [DAO](/dao/) kunaweza kuwa ghali na kuchukua muda. Badala yake, unaweza kutumia zana ya utawala ya chanzo-wazi, kama vile [Aragon Client](https://client.aragon.org/), ili kuanzisha DAO yako na kuunda haraka mfumo wa utawala.
+
+### Usimamizi wa utambulisho {#identity-management}
+
+Badala ya kuunda mfumo maalum wa uthibitishaji au kutegemea watoa huduma wa kati, unaweza kuunganisha zana za utambulisho uliogatuliwa (DID) ili kudhibiti uthibitishaji kwa watumiaji. Mfano ni [SpruceID](https://www.spruceid.com/), zana ya chanzo-wazi ambayo inatoa utendakazi wa "Ingia na Ethereum" unaowaruhusu watumiaji kuthibitisha utambulisho na pochi ya Ethereum.
+
+## Mafunzo yanayohusiana {#related-tutorials}
+
+- [Anzisha usanidi wako wa frontend wa dapp na create-eth-app](/developers/tutorials/kickstart-your-dapp-frontend-development-with-create-eth-app/) _– Muhtasari wa jinsi ya kutumia create-eth-app kuunda programu zenye mikataba-erevu maarufu tayari kwa matumizi._
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+- [Uundikaji ni Ubunifu](https://a16zcrypto.com/posts/article/how-composability-unlocks-crypto-and-everything-else/)
+- [Kwa Nini Uundikaji ni Muhimu kwa Web3](https://hackernoon.com/why-composability-matters-for-web3)
+- [Uundikaji ni Nini?](https://blog.aragon.org/what-is-composability/#:~:text=Aragon,connect%20to%20every%20other%20piece.)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/deploying/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/deploying/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..4b5300886e1
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/deploying/index.md
@@ -0,0 +1,81 @@
+---
+title: Kupeleka mikataba erevu
+description: Jifunze jinsi ya kupeleka mikataba-erevu kwenye mitandao ya Ethereum, ikiwa ni pamoja na mahitaji ya lazima, zana, na hatua za upelekaji.
+lang: sw
+---
+
+Unahitaji kupeleka mkataba wako-erevu ili uweze kupatikana kwa watumiaji wa mtandao wa Ethereum.
+
+Ili kupeleka mkataba-erevu, unahitaji tu kutuma muamala wa Ethereum wenye msimbo ulioandaliwa wa mkataba-erevu bila kubainisha mpokeaji yeyote.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Unapaswa kuelewa [mitandao ya Ethereum](/developers/docs/networks/), [miamala](/developers/docs/transactions/) na [muundo wa mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/anatomy/) kabla ya kupeleka mikataba-erevu.
+
+Kupeleka mkataba pia hugharimu ether (ETH) kwa kuwa huhifadhiwa kwenye mnyororo wa bloku, kwa hivyo unapaswa kufahamu [gesi na ada](/developers/docs/gas/) kwenye Ethereum.
+
+Mwisho, utahitaji kuandaa mkataba wako kabla ya kuuwasilisha, kwa hiyo hakikisha umesoma kuhusu [kuandaa mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/compiling/).
+
+## Jinsi ya kupeleka mkataba-erevu {#how-to-deploy-a-smart-contract}
+
+### Vitu utakavyohitaji {#what-youll-need}
+
+- Bytecode ya mkataba wako – hii hutengenezwa kupitia [uandaaji](/developers/docs/smart-contracts/compiling/)
+- ETH ya gesi – utaweka kikomo chako cha gesi kama miamala mingine kwa hiyo fahamu kwamba upelekaji wa mkataba unahitaji gesi nyingi zaidi kuliko uhamisho rahisi wa ETH
+- hati ya upelekaji au programu-jalizi
+- ufikiaji wa [nodi ya Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/), ama kwa kuendesha yako mwenyewe, kuunganisha kwenye nodi ya umma, au kupitia ufunguo wa API kwa kutumia [huduma ya nodi](/developers/docs/nodes-and-clients/nodes-as-a-service/)
+
+### Hatua za kupeleka mkataba-erevu {#steps-to-deploy}
+
+Hatua mahususi zinazohusika zitatategemea mfumo wa usanidi unaohusika. Kwa mfano, unaweza kuangalia [nyaraka za Hardhat kuhusu kupeleka mikataba yako](https://hardhat.org/docs/tutorial/deploying) au [nyaraka za Foundry kuhusu kupeleka na kuthibitisha mkataba-erevu](https://book.getfoundry.sh/forge/deploying). Mara tu utakapowasilishwa, mkataba wako utakuwa na anwani ya Ethereum kama [akaunti](/developers/docs/accounts/) zingine na unaweza kuthibitishwa kwa kutumia [zana za uthibitishaji wa msimbo chanzo](/developers/docs/smart-contracts/verifying/#source-code-verification-tools).
+
+## Zana zinazohusiana {#related-tools}
+
+**Remix - _Remix IDE huruhusu kusanidi, kupeleka na kusimamia mikataba-erevu kwa minyororo ya bloku kama Ethereum_**
+
+- [Remix](https://remix.ethereum.org)
+
+**Tenderly - _Jukwaa la usanidi la Web3 ambalo hutoa utatuzi, uangalizi, na vizuizi vya ujenzi wa miundombinu kwa ajili ya kusanidi, kujaribu, kufuatilia na kuendesha mikataba-erevu_**
+
+- [tenderly.co](https://tenderly.co/)
+- [Nyaraka](https://docs.tenderly.co/)
+- [GitHub](https://github.com/Tenderly)
+- [Discord](https://discord.gg/eCWjuvt)
+
+**Hardhat - _Mazingira ya usanidi ya kuandaa, kupeleka, kujaribu na kutatua programu yako ya Ethereum_**
+
+- [hardhat.org](https://hardhat.org/getting-started/)
+- [Nyaraka kuhusu kupeleka mikataba yako](https://hardhat.org/docs/tutorial/deploying)
+- [GitHub](https://github.com/nomiclabs/hardhat)
+- [Discord](https://discord.com/invite/TETZs2KK4k)
+
+**thirdweb - _Peleka mkataba wowote kwa urahisi kwenye mnyororo wowote unaoendana na EVM, kwa kutumia amri moja_**
+
+- [Nyaraka](https://portal.thirdweb.com/deploy/)
+
+**Crossmint - _Jukwaa la usanidi la web3 la kiwango cha biashara la kupeleka mikataba-erevu, kuwezesha malipo ya kadi za mkopo na mnyororo-mbali, na kutumia API kuunda, kusambaza, kuuza, kuhifadhi na kuhariri NFTs._**
+
+- [crossmint.com](https://www.crossmint.com)
+- [Nyaraka](https://docs.crossmint.com)
+- [Discord](https://discord.com/invite/crossmint)
+- [Blog](https://blog.crossmint.com)
+
+## Mafunzo yanayohusiana {#related-tutorials}
+
+- [Kupeleka mkataba wako wa kwanza-erevu](/developers/tutorials/deploying-your-first-smart-contract/) _– Utangulizi wa kupeleka mkataba wako wa kwanza-erevu kwenye mtandao wa majaribio wa Ethereum._
+- [Hello World | mafunzo ya mkataba-erevu](/developers/tutorials/hello-world-smart-contract/) _– Mafunzo rahisi kufuata ya kuunda na kupeleka mkataba-erevu wa msingi kwenye Ethereum._
+- [Kuingiliana na mikataba mingine kutoka Solidity](/developers/tutorials/interact-with-other-contracts-from-solidity/) _– Jinsi ya kupeleka mkataba mahiri kutoka kwa mkataba uliopo na kuingiliana nao._
+- [Jinsi ya kupunguza ukubwa wa mkataba wako](/developers/tutorials/downsizing-contracts-to-fight-the-contract-size-limit/) _- Jinsi ya kupunguza ukubwa wa mkataba wako ili ukae chini ya kikomo na kuokoa kwenye gesi_
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [https://docs.openzeppelin.com/learn/deploying-and-interacting](https://docs.openzeppelin.com/learn/deploying-and-interacting) - _OpenZeppelin_
+- [Kupeleka mikataba yako na Hardhat](https://hardhat.org/docs/tutorial/deploying) - _Nomic Labs_
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Mifumo ya uundaji](/developers/docs/frameworks/)
+- [Endesha nodi ya Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/run-a-node/)
+- [Nodi-kama-huduma](/developers/docs/nodes-and-clients/nodes-as-a-service)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/formal-verification/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/formal-verification/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..eb68cb4b8b8
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/formal-verification/index.md
@@ -0,0 +1,284 @@
+---
+title: Uthibitishaji rasmi wa mikataba-erevu
+description: Muhtasari wa uthibitishaji rasmi wa mikataba-erevu ya Ethereum
+lang: sw
+---
+
+[Mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) inafanya iwezekane kuunda programu zilizogatuliwa, zisizo za kuaminika, na imara ambazo zinaleta visa-matumizi vipya na kufungua thamani kwa watumiaji. Kwa sababu mikataba mahiri hushughulikia kiasi kikubwa cha thamani, usalama ni jambo muhimu sana kwa wasanifu programu.
+
+Uthibitishaji rasmi ni moja ya mbinu zinazopendekezwa za kuboresha [usalama wa mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/security/). Uthibitishaji rasmi, ambao unatumia [mbinu rasmi](https://www.brookings.edu/techstream/formal-methods-as-a-path-toward-better-cybersecurity/) za kubainisha, kubuni, na kuthibitisha programu, umetumika kwa miaka mingi kuhakikisha usahihi wa mifumo muhimu ya maunzi na programu.
+
+Inapotekelezwa katika mikataba mahiri, uthibitishaji rasmi unaweza kuthibitisha kuwa mantiki ya biashara ya mkataba inakidhi vipimo vilivyobainishwa awali. Ikilinganishwa na mbinu nyingine za kutathmini usahihi wa msimbo wa mkataba, kama vile kupima, uthibitishaji rasmi hutoa uhakikisho mkubwa zaidi kwamba mkataba mahiri ni sahihi kiutendaji.
+
+## Uthibitishaji rasmi ni nini? {#what-is-formal-verification}
+
+Uthibitishaji rasmi unarejelea mchakato wa kutathmini usahihi wa mfumo kuhusiana na vipimo rasmi. Kwa maneno rahisi, uthibitishaji rasmi huturuhusu kuangalia ikiwa tabia ya mfumo inakidhi mahitaji fulani (yaani, inafanya tunachotaka).
+
+Tabia zinazotarajiwa za mfumo (mkataba mahiri katika kesi hii) hufafanuliwa kwa kutumia uundaji rasmi, huku lugha za ubainishi huwezesha uundaji wa sifa rasmi. Mbinu rasmi za uthibitishaji zinaweza kuthibitisha kwamba utekelezaji wa mkataba unatii vipimo vyake na kupata uthibitisho wa kihisabati wa usahihi wa mkataba wa awali. Wakati mkataba unakidhi maelezo yake, unafafanuliwa kuwa sahihi kiutendaji, sahihi kwa muundo, au "sahihi kwa ujenzi.
+
+### Mfumo rasmi ni nini? {#what-is-a-formal-model}
+
+Katika sayansi ya kompyuta, [mfumo rasmi](https://en.wikipedia.org/wiki/Model_of_computation) ni maelezo ya kihisabati ya mchakato wa kikokotozi. Vipindi vinatolewa katika vitendea kazi vya hisabati (milinganyo), huku kielelezo kikieleza jinsi matokeo ya utendaji kazi yanavyokokotolewa kutokana na ingizo.
+
+Miundo rasmi hutoa kiwango cha ufupisho ambacho uchanganuzi wa tabia ya programu unaweza kutathminiwa. Uwepo wa mifumo rasmi unaruhusu uundaji wa _ainisho rasmi_, ambayo inaelezea sifa zinazohitajika za mfumo husika.
+
+Mbinu tofauti hutumika kuiga mikataba-erevu kwa ajili ya uthibitishaji rasmi. Kwa mfano, baadhi ya mifumo hutumiwa kujadili kuhusu tabia ya kiwango cha juu ya mkataba-erevu. Mbinu hizi za mfano hutumia mwonekano wa kisanduku cheusi kwa mikataba mahiri, na kuziona kama mifumo inayokubali ingizo na kutekeleza hesabu kulingana na ingizo hizo.
+
+Miundo ya kiwango cha juu huzingatia uhusiano kati ya mikataba mahiri na mawakala wa nje, kama vile akaunti zinazomilikiwa za nje (EOAs), akaunti za mikataba na mazingira ya kiambajengo. Miundo kama hii ni muhimu kwa kufafanua sifa zinazobainisha jinsi mkataba unapaswa kutenda kulingana na mwingiliano fulani wa watumiaji.
+
+Kinyume chake, mifumo mingine rasmi hulenga tabia ya kiwango cha chini cha mkataba-erevu. Ingawa miundo ya kiwango cha juu inaweza kusaidia katika hoja kuhusu utendaji kazi wa mkataba, inaweza kushindwa kupata maelezo kuhusu utendakazi wa ndani wa utekelezaji. Mifumo ya kiwango cha chini hutumia mtazamo wa 'sanduku-jeupe' kwa uchanganuzi wa programu na hutegemea uwakilishi wa kiwango cha chini wa programu za mkataba-erevu, kama vile mfuatilio wa programu na [grafu za mtiririko wa udhibiti](https://en.wikipedia.org/wiki/Control-flow_graph), ili kutoa hoja kuhusu sifa zinazohusiana na utekelezaji wa mkataba.
+
+Mifumo ya kiwango cha chini inachukuliwa kuwa bora kwani inawakilisha utekelezaji halisi wa mkataba-erevu katika mazingira ya utekelezaji ya Ethereum (yaani, [EVM](/developers/docs/evm/)). Mbinu za uundaji wa kiwango cha chini ni muhimu sana katika kuanzisha sifa muhimu za usalama katika mikataba mahiri na kugundua udhaifu unaowezekana.
+
+### Ainisho rasmi ni nini? {#what-is-a-formal-specification}
+
+Ainisho ni hitaji la kiufundi tu ambalo mfumo fulani lazima utimize. Katika upangaji, vipimo vinawakilisha mawazo ya jumla kuhusu utekelezaji wa programu (yaani, kile ambacho programu inapaswa kufanya).
+
+Katika muktadha wa mikataba-erevu, mainisho rasmi hurejelea _sifa_—maelezo rasmi ya mahitaji ambayo mkataba lazima utimize. Sifa kama hizo zinafafanuliwa kama "zisizobadilika" na zinawakilisha madai ya kimantiki kuhusu utekelezaji wa mkataba ambayo lazima yabaki kuwa kweli chini ya kila hali iwezekanayo, bila ubaguzi wowote.
+
+Kwa hivyo, tunaweza kufikiria ubainifu rasmi kama mkusanyo wa taarifa zilizoandikwa katika lugha rasmi inayoelezea utekelezaji uliokusudiwa wa mkataba mahiri. Maelezo yanahusu mali ya mkataba na kufafanua jinsi mkataba unapaswa kutenda katika hali tofauti. Madhumuni ya uthibitishaji rasmi ni kubaini ikiwa mkataba mahiri unamiliki sifa hizi (zisizobadilika) na kwamba sifa hizi hazijakiukwa wakati wa utekelezaji.
+
+Mainisho rasmi ni muhimu katika kuunda utekelezaji salama wa mikataba-erevu. Mikataba ambayo inashindwa kubadilika au mali zao kukiukwa wakati wa utekelezaji huathiriwa na udhaifu unaoweza kudhuru utendakazi au kusababisha matumizi mabaya.
+
+## Aina za mainisho rasmi kwa mikataba-erevu {#formal-specifications-for-smart-contracts}
+
+Mainisho rasmi huwezesha utoaji hoja za kihisabati kuhusu usahihi wa utekelezaji wa programu. Kama ilivyo kwa miundo rasmi, vipimo rasmi vinaweza kunasa sifa za kiwango cha juu au tabia ya kiwango cha chini cha utekelezaji wa mkataba.
+
+Mainisho rasmi hutokana na matumizi ya vipengele vya [mantiki ya programu](https://en.wikipedia.org/wiki/Logic_programming), ambavyo huruhusu utoaji hoja rasmi kuhusu sifa za programu. Mantiki ya programu ina sheria rasmi zinazoeleza (katika lugha ya hisabati) tabia inayotarajiwa ya programu. Mantiki mbalimbali za programu hutumika katika kuunda mainisho rasmi, ikiwa ni pamoja na [mantiki ya ufikivu](https://en.wikipedia.org/wiki/Reachability_problem), [mantiki ya muda](https://en.wikipedia.org/wiki/Temporal_logic), na [mantiki ya Hoare](https://en.wikipedia.org/wiki/Hoare_logic).
+
+Mainisho rasmi kwa mikataba-erevu yanaweza kuainishwa kwa upana kama mainisho ya **kiwango cha juu** au **kiwango cha chini**. Bila kujali aina ya vipimo ni vya aina gani, lazima ielezee vya kutosha na bila utata mali ya mfumo unaochambuliwa.
+
+### Mainisho ya kiwango cha juu {#high-level-specifications}
+
+Kama jina linavyopendekeza, vipimo vya kiwango cha juu (pia huitwa vielelezo vyenye mwelekeo wa modeli) hufafanua tabia ya kiwango cha juu cha programu. Mainisho ya kiwango cha juu huiga mkataba-erevu kama [mashine ya hali ya kikomo](https://en.wikipedia.org/wiki/Finite-state_machine) (FSM), ambayo inaweza kubadilika kati ya hali kwa kutekeleza operesheni, huku mantiki ya muda ikitumika kufafanua sifa rasmi za mfumo wa FSM.
+
+[Mantiki za muda](https://en.wikipedia.org/wiki/Temporal_logic) ni "kanuni za kutoa hoja kuhusu mapendekezo yaliyohitimu kulingana na wakati (k.m., "Nina njaa _kila wakati_" au "_Hatimaye_ nitakuwa na njaa")." Inapotumika kwa uthibitishaji rasmi, mantiki ya muda hutumiwa kutaja madai kuhusu tabia sahihi ya mifumo iliyoigwa kama mashine za majimbo. Hasa, mantiki ya muda inaelezea hali za baadaye ambazo mkataba mahiri unaweza kuwa ndani na jinsi unavyobadilika kati ya majimbo.
+
+Mainisho ya kiwango cha juu kwa ujumla hunasa sifa mbili muhimu za muda kwa mikataba-erevu: **usalama** na **uhai**. Sifa za usalama huwakilisha wazo kwamba "hakuna chochote kibaya kinachowahi kutokea" na kwa kawaida huonyesha kutofautiana. Sifa ya usalama inaweza kubainisha mahitaji ya jumla ya programu, kama vile uhuru kutoka kwa [mkwamo](https://www.techtarget.com/whatis/definition/deadlock), au kuelezea sifa maalum za kikoa kwa mikataba (k.m., visivyobadilika kwenye udhibiti wa ufikiaji wa vitendaji, thamani zinazokubalika za vigeu vya hali, au masharti ya uhamishaji wa tokeni).
+
+Chukua kwa mfano hitaji hili la usalama ambalo linashughulikia masharti ya kutumia `transfer()` au `transferFrom()` katika mikataba ya tokeni ya ERC-20: _“Salio la mtumaji kamwe haliwi chini ya kiasi kilichoombwa cha tokeni za kutumwa.”_. Maelezo haya ya lugha asilia ya kipingamizi cha mkataba yanaweza kutafsiriwa katika ubainifu rasmi (wa hisabati), ambao unaweza kuangaliwa kwa umakini ili kubaini uhalali.
+
+Sifa za maisha zinadai kwamba "jambo zuri hatimaye hufanyika" na linahusu uwezo wa mkataba kuendelea kupitia majimbo tofauti. Mfano wa mali hai ni "ukwasi", ambayo inarejelea uwezo wa mkataba wa kuhamisha salio zake kwa watumiaji kwa ombi. Ikiwa sifa hii itakiukwa, watumiaji hawatakuwa na uwezo wa kutoa rasilimali zilizohifadhiwa kwenye mkataba, kama ilivyotokea na [tukio la mkoba wa Parity](https://www.cnbc.com/2017/11/08/accidental-bug-may-have-frozen-280-worth-of-ether-on-parity-wallet.html).
+
+### Mainisho ya kiwango cha chini {#low-level-specifications}
+
+Vipimo vya kiwango cha juu huchukua kama kianzio kielelezo cha hali ya kikomo cha mkataba na kufafanua sifa zinazohitajika za muundo huu. Kinyume chake, vipimo vya kiwango cha chini (pia huitwa "vielelezo vinavyolenga mali") mara nyingi huiga programu (mikataba mahiri) kama mifumo inayojumuisha mkusanyiko wa utendakazi wa hisabati na kuelezea tabia sahihi ya mifumo hiyo.
+
+Kwa maneno rahisi, mainisho ya kiwango cha chini huchanganua _mfuatilio wa programu_ na kujaribu kufafanua sifa za mkataba-erevu juu ya mfuatilio huu. Ufuatiliaji hurejelea mfuatano wa utendakazi ambao hubadilisha hali ya mkataba mahiri; kwa hivyo, vipimo vya kiwango cha chini husaidia kubainisha mahitaji ya utekelezaji wa ndani wa mkataba.
+
+Vipimo rasmi vya kiwango cha chini vinaweza kutolewa kama sifa za mtindo wa Hoare au vibadala kwenye njia za utekelezaji.
+
+### Sifa za mtindo wa Hoare {#hoare-style-properties}
+
+[Mantiki ya Hoare](https://en.wikipedia.org/wiki/Hoare_logic) hutoa seti ya sheria rasmi za kutoa hoja kuhusu usahihi wa programu, ikiwa ni pamoja na mikataba-erevu. Sifa ya mtindo wa Hoare inawakilishwa na utatu wa Hoare `{P}c{Q}`, ambapo `c` ni programu na `P` na `Q` ni viarifu juu ya hali ya `c` (yaani, programu), vinavyoelezewa rasmi kama _masharti-awali_ na _masharti-baada_, mtawalia.
+
+Sharti ni kihusishi kinachoeleza masharti yanayohitajika kwa ajili ya utekelezaji sahihi wa chaguo la kukokotoa; watumiaji wanaoingia kwenye mkataba lazima watimize mahitaji haya. Hali ya baada ni kihusishi kinachoelezea hali ambayo chaguo za kukokotoa huweka ikiwa imetekelezwa kwa usahihi; watumiaji wanaweza kutarajia hali hii kuwa kweli baada ya kupiga simu kwenye chaguo la kukokotoa. _Kisichobadilika_ katika mantiki ya Hoare ni kiarifu ambacho huhifadhiwa na utekelezaji wa kitendaji (yaani, hakibadiliki).
+
+Mainisho ya mtindo wa Hoare yanaweza kuhakikisha ama _usahihi kiasi_ au _usahihi kamili_. Utekelezaji wa kazi ya mkataba ni "sahihi kiasi" ikiwa sharti ni la kweli kabla ya kazi kutekelezwa, na ikiwa utekelezaji utakatizwa, sharti la posta pia ni kweli. Uthibitisho wa usahihi kamili hupatikana ikiwa sharti la awali ni la kweli kabla ya chaguo la kukokotoa kutekelezwa, utekelezaji umehakikishiwa kusitishwa na ukifanya hivyo, sharti la baada litakuwa kweli.
+
+Kupata uthibitisho wa usahihi kamili ni vigumu kwa kuwa baadhi ya utekelezaji unaweza kuchelewa kabla ya kusitishwa, au kamwe kusitisha kabisa. Hiyo ilisema, swali la ikiwa utekelezaji utakoma ni jambo lisilowezekana kwa kuwa utaratibu wa gharama ya muamala wa Ethereum huzuia minyororo isiyo na kikomo ya programu (utekelezaji hukatiza kwa mafanikio au kumalizika kwa sababu ya kosa la 'nje ya gharama ya muamala').
+
+Vipimo vya mikataba mahiri vilivyoundwa kwa kutumia mantiki ya Hoare vitakuwa na masharti, masharti ya baadae na vibadala vilivyobainishwa kwa ajili ya utekelezaji wa majukumu na minyoro katika mkataba. Masharti ya awali mara nyingi hujumuisha uwezekano wa ingizo zenye makosa kwa chaguo za kukokotoa, pamoja na masharti ya baadae yanayoelezea jibu linalotarajiwa kwa ingizo kama hizo (k.m., kutoa ubaguzi maalum). Kwa njia hii sifa za mtindo wa Hoare zinafaa kwa kuhakikisha usahihi wa utekelezaji wa mkataba.
+
+Miundo mingi ya uthibitishaji rasmi hutumia vipimo vya mtindo wa Hoare ili kuthibitisha usahihi wa kisemantiki wa vitendea kazi. Inawezekana pia kuongeza sifa za mtindo wa Hoare (kama madai) moja kwa moja kwenye msimbo wa mkataba kwa kutumia kauli za `require` na `assert` katika Solidity.
+
+Kauli za `require` huelezea sharti-awali au kisichobadilika na mara nyingi hutumika kuhalalisha ingizo la mtumiaji, huku `assert` ikinasa sharti-baada linalohitajika kwa usalama. Kwa mfano, udhibiti sahihi wa ufikiaji kwa vitendaji (mfano wa sifa ya usalama) unaweza kupatikana kwa kutumia `require` kama ukaguzi wa sharti-awali juu ya utambulisho wa akaunti inayopiga simu. Vilevile, kisichobadilika kwenye thamani zinazoruhusiwa za vigeu vya hali katika mkataba (k.m., jumla ya idadi ya tokeni zinazosambazwa) kinaweza kulindwa dhidi ya ukiukaji kwa kutumia `assert` ili kuthibitisha hali ya mkataba baada ya utekelezaji wa kitendaji.
+
+### Sifa za kiwango cha mfuatilio {#trace-level-properties}
+
+Vipimo vinavyotokana na ufuatiliaji hufafanua miamala inayobadilisha mkataba kati ya mataifa tofauti na uhusiano kati ya shughuli hizi. Kama ilivyoelezwa hapo awali, athari ni mfuatano wa shughuli ambazo hubadilisha hali ya mkataba kwa njia fulani.
+
+Mbinu hii inategemea muundo wa mikataba mahiri kama mifumo ya mpito ya serikali iliyo na baadhi ya majimbo yaliyobainishwa awali (yaliyofafanuliwa na vigeu vya hali) pamoja na seti ya mabadiliko yaliyobainishwa mapema (yanayofafanuliwa na utendakazi wa mkataba). Zaidi ya hayo, [grafu ya mtiririko wa udhibiti](https://www.geeksforgeeks.org/software-engineering-control-flow-graph-cfg/) (CFG), ambayo ni uwakilishi wa kielelezo wa mtiririko wa utekelezaji wa programu, mara nyingi hutumika kuelezea semantiki za uendeshaji wa mkataba. Hapa, kila mfuatilio unawakilishwa kama njia kwenye grafu ya mtiririko wa udhibiti.
+
+Kimsingi, vipimo vya kiwango cha ufuatiliaji hutumiwa kwasababu kuhusu mifumo ya utekelezaji wa ndani katika mikataba mahiri. Kwa kuunda vipimo vya kiwango cha ufuatiliaji, tunasisitiza njia zinazokubalika za utekelezaji (yaani, mabadiliko ya hali) kwa mkataba mahiri. Kwa kutumia mbinu, kama vile utekelezaji wa kiishara, tunaweza kuthibitisha rasmi kwamba utekelezaji haufuati kamwe njia ambayo haijafafanuliwa katika muundo rasmi.
+
+Hebu tutumie mfano wa mkataba wa [DAO](/dao/) ambao una baadhi ya vitendaji vinavyopatikana kwa umma ili kuelezea sifa za kiwango cha mfuatilio. Hapa, tunachukulia kwamba mkataba wa DAO unaruhusu watumiaji kutekeleza operesheni zifuatazo:
+
+- Weka fedha
+
+- Piga kura kwenye pendekezo baada ya kuweka fedha
+
+- Dai marejesho kama hawapigi kura kwenye pendekezo
+
+Mfano wa sifa za kiwango cha mfuatilio unaweza kuwa _"watumiaji ambao hawaweki fedha hawawezi kupiga kura kwenye pendekezo"_ au _"watumiaji ambao hawapigi kura kwenye pendekezo wanapaswa daima kuwa na uwezo wa kudai marejesho"_. Sifa zote mbili zinathibitisha mifuatano inayopendelewa ya utekelezaji (upigaji kura hauwezi kutokea _kabla_ ya kuweka fedha na kudai marejesho hakuwezi kutokea _baada_ ya kupiga kura kwenye pendekezo).
+
+## Mbinu za uthibitishaji rasmi wa mikataba-erevu {#formal-verification-techniques}
+
+### Uhakiki wa mfumo {#model-checking}
+
+Kukagua muundo ni mbinu rasmi ya uthibitishaji ambapo algoriti hukagua muundo rasmi wa mkataba mahiri dhidi ya ubainifu wake. Katika modeli za kukagua mikataba mahiri mara nyingi huwakilishwa kama mifumo ya mipito ya serikali, ilhali sifa kwenye hali za mkataba zinazoruhusiwa hufafanuliwa kwa kutumia mantiki ya muda.
+
+Uhakiki wa mfumo unahitaji kuunda uwakilishi dhahania wa kihisabati wa mfumo (yaani, mkataba) na kuelezea sifa za mfumo huu kwa kutumia fomula zinazotokana na [mantiki ya mapendekezo](https://www.baeldung.com/cs/propositional-logic). Hii hurahisisha kazi ya algoriti ya kukagua modeli, yaani kuthibitisha kwamba muundo wa hisabati unakidhi fomula fulani ya kimantiki.
+
+Ukaguaji wa kielelezo katika uthibitishaji rasmi hutumiwa kimsingi kutathmini sifa za muda zinazoelezea tabia ya mkataba baada ya muda. Sifa za muda za mikataba-erevu ni pamoja na _usalama_ na _uhai_, ambazo tulizielezea awali.
+
+Kwa mfano, sifa ya usalama inayohusiana na udhibiti wa ufikiaji (k.m., _Mmiliki wa mkataba pekee ndiye anayeweza kuita `selfdestruct`_) inaweza kuandikwa katika mantiki rasmi. Kwa mfano, usalama unaohusiana na udhibiti wa sifa (k. m., Mmiliki wa mkataba pekee ndiye anayeweza kupiga simu selfdestruct) inaweza kuandikwa kwa mantiki.
+
+Kukagua muundo hutumia uchunguzi wa nafasi ya majimbo, unaojumuisha kuunda hali zote zinazowezekana za mkataba mzuri na kujaribu kupata hali zinazoweza kufikiwa ambazo husababisha ukiukaji wa mali. Hata hivyo, hii inaweza kusababisha idadi isiyo na kikomo ya majimbo (inayojulikana kama "tatizo la mlipuko wa serikali"), kwa hivyo wakaguzi wa miundo hutegemea mbinu za uondoaji ili kufanya uchanganuzi mzuri wa kandarasi mahiri iwezekanavyo.
+
+### Uthibitishaji wa nadharia {#theorem-proving}
+
+Uthibitishaji wa nadharia ni mbinu ya kisababu kihisabati kuhusu usahihi wa programu, ikijumuisha mikataba mahiri. Inahusisha kubadilisha muundo wa mfumo wa mkataba na vipimo vyake kuwa fomula za hisabati (kauli za mantiki).
+
+Lengo la uthibitishaji wa nadharia ni kuthibitisha usawa wa kimantiki kati ya kauli hizi. “Usawa wa kimantiki” (pia huitwa “bi-implication ya kimantiki”) ni aina ya uhusiano kati ya kauli mbili ambapo kauli ya kwanza ni ya kweli _ikiwa na tu ikiwa_ kauli ya pili ni ya kweli.
+
+Uhusiano unaohitajika (usawa wa kimantiki) kati ya taarifa kuhusu muundo wa mkataba na mali yake umeundwa kama taarifa inayoweza kuthibitishwa (inayoitwa nadharia). Kwa kutumia mfumo rasmi wa makisio, kithibitishi cha nadharia cha kiotomatiki kinaweza kuthibitisha uhalali wa nadharia hiyo. Kwa maneno mengine, mthibitishaji wa nadharia inaweza kuthibitisha kwa uthabiti muundo wa mkataba mahiri unalingana na vipimo vyake.
+
+Wakati modeli za kukagua kandarasi kama mifumo ya mpito yenye hali zenye ukomo, uthibitisho wa nadharia unaweza kushughulikia uchanganuzi wa mifumo ya serikali isiyo na kikomo. Hata hivyo, hii inamaanisha kuwa mtaalamu wa nadharia ya kiotomatiki hawezi kujua kila wakati ikiwa tatizo la mantiki "linaweza kuamuliwa" au la.
+
+Kwa hiyo, msaada wa kibinadamu mara nyingi unahitajika ili kumuongoza mthibitishaji wa nadharia katika kupata uthibitisho wa usahihi. Utumiaji wa juhudi za kibinadamu katika uthibitishaji wa nadharia hufanya iwe ghali zaidi kutumia kuliko ukaguzi wa mfano, ambao umejiendesha kikamilifu.
+
+### Utekelezaji wa kiishara {#symbolic-execution}
+
+Utekelezaji wa kiishara ni mbinu ya kuchanganua mkataba-erevu kwa kutekeleza vitendaji kwa kutumia _thamani za kiishara_ (k.m., `x > 5`) badala ya _thamani halisi_ (k.m., `x == 5`). Kama mbinu rasmi ya uthibitishaji, utekelezaji wa kiishara hutumiwa kusababu rasmi kuhusu kufuatilia sifa za kiwango katika msimbo wa mkataba.
+
+Utekelezaji wa kiishara unawakilisha mfuatilio wa utekelezaji kama fomula ya kihisabati juu ya thamani za ingizo za kiishara, vinginevyo huitwa _kiarifu cha njia_. [Kitatuzi cha SMT](https://en.wikipedia.org/wiki/Satisfiability_modulo_theories) hutumika kuangalia kama kiarifu cha njia "kinatosheleza" (yaani, kuna thamani inayoweza kutosheleza fomula). Iwapo njia iliyo katika mazingira magumu inatosheleza, kisuluhishi cha SMT kitatoa thamani madhubuti ambayo itachochea utekelezaji wa waendeshaji kuelekea njia hiyo.
+
+Tuseme kitendaji cha mkataba-erevu kinachukua thamani ya `uint` (`x`) kama ingizo na hurejea nyuma wakati `x` ni kubwa kuliko `5` na pia ndogo kuliko `10`. Kupata thamani ya `x` inayosababisha hitilafu kwa kutumia utaratibu wa kawaida wa majaribio kungehitaji kupitia visa vingi vya majaribio (au zaidi) bila uhakikisho wa kupata ingizo linalosababisha hitilafu.
+
+Kinyume chake, zana ya utekelezaji wa kiishara ingetekeleza kitendaji ikiwa na thamani ya kiishara: `X > 5 ∧ X < 10` (yaani, `x` ni kubwa kuliko 5 NA `x` ni ndogo kuliko 10). Kiarifu cha njia kinachohusiana `x = X > 5 ∧ X < 10` kingepelekwa kwa kitatuzi cha SMT ili kitatuliwe. Ikiwa thamani fulani itatosheleza fomula `x = X > 5 ∧ X < 10`, kitatuzi cha SMT kitaikokotoa—kwa mfano, kitatuzi kinaweza kutoa `7` kama thamani ya `x`.
+
+Kwa sababu utekelezaji wa kiishara unategemea ingizo la programu, na seti ya ingizo ili kuchunguza hali zote zinazoweza kufikiwa kuna uwezekano usio na kikomo, bado ni aina ya majaribio. Hata hivyo, kama inavyoonyeshwa katika mfano, utekelezaji wa kiishara ni mzuri zaidi kuliko majaribio ya mara kwa mara ya kutafuta michango ambayo husababisha ukiukaji wa mali.
+
+Zaidi ya hayo, utekelezaji wa kiishara hutoa chanya chache za uwongo kuliko mbinu zingine zinazotegemea mali (k.m., fuzzing) ambazo hutokeza maingizo kwa chaguo maalum kwa nasibu. Ikiwa hali ya kosa imeanzishwa wakati wa utekelezaji wa ishara, basi inawezekana kutoa thamani halisi ambayo inasababisha kosa na kuzalisha suala hilo tena.
+
+Utekelezaji wa kiishara pia unaweza kutoa kiwango fulani cha uthibitisho wa kihisabati wa usahihi. Fikiria mfano ufuatao wa kitendaji cha mkataba chenye ulinzi wa 'overflow':
+
+```
+function safe_add(uint x, uint y) returns(uint z){
+
+ z = x + y;
+ require(z>=x);
+ require(z>=y);
+
+ return z;
+}
+```
+
+Mfuatilio wa utekelezaji unaosababisha integer overflow utahitaji kutosheleza fomula: `z = x + y AND (z >= x) AND (z >= y) AND (z < x OR z < y)` Fomula kama hiyo haiwezekani kutatuliwa, kwa hivyo inatumika kama uthibitisho wa kihisabati kwamba kitendaji cha `safe_add` hakipati overflow kamwe.
+
+### Kwa nini utumie uthibitishaji rasmi kwa mikataba-erevu? {#benefits-of-formal-verification}
+
+#### Haja ya uaminifu {#need-for-reliability}
+
+Uthibitishaji rasmi hutumiwa kutathmini usahihi wa mifumo muhimu zaidi ya usalama ambayo kutofaulu kunaweza kusababisha matokeo mabaya, kama vile kifo, majeraha au uharibifu wa kifedha. Mikataba-erevu ni programu za thamani ya juu zinazodhibiti kiasi kikubwa cha thamani, na makosa rahisi katika usanifu yanaweza kusababisha [hasara isiyoweza kurejeshwa kwa watumiaji](https://www.freecodecamp.org/news/a-hacker-stole-31m-of-ether-how-it-happened-and-what-it-means-for-ethereum-9e5dc29e33ce/amp/). Kuthibitisha rasmi mkataba kabla ya kupelekwa, hata hivyo, kunaweza kuongeza hakikisho kwamba itafanya kazi inavyotarajiwa mara tu itakapoendeshwa kwenye kiambajengo.
+
+Kutegemewa ni ubora unaohitajika sana katika mkataba wowote mahiri, hasa kwa sababu msimbo unaotumwa kwenye Mashine ya Mtandaoni ya Ethereum (EVM) kwa kawaida hauwezi kubadilika. Kwa kuwa maboresho ya baada ya uzinduzi hayapatikani kwa urahisi, hitaji la kuhakikisha utegemezi wa mikataba hufanya uthibitishaji rasmi uwe muhimu. Uthibitishaji rasmi unaweza kugundua masuala magumu, kama vile utiririshaji wa kutosha na kufurika, kuingia tena, na uboreshaji duni wa gharama ya muamala, ambayo inaweza kuwakumba wakaguzi na wajaribu waliopita.
+
+#### Thibitisha usahihi wa kiutendaji {#prove-functional-correctness}
+
+Majaribio ya programu ndiyo njia ya kawaida zaidi ya kuthibitisha kwamba mkataba mahiri unakidhi baadhi ya mahitaji. Hii inahusisha kutekeleza mkataba na sampuli ya data inayotarajiwa kushughulikia na kuchanganua tabia yake. Iwapo mkataba utarejesha matokeo yanayotarajiwa kwa data ya sampuli, basi wasanidi programu wana uthibitisho halisi wa usahihi wake.
+
+Hata hivyo, mbinu hii haiwezi kuthibitisha utekelezaji sahihi kwa thamani za pembejeo ambazo si sehemu ya sampuli. Kwa hivyo, kupima mkataba kunaweza kusaidia kugundua hitilafu (yaani, ikiwa baadhi ya njia za msimbo zitashindwa kurudisha matokeo yanayotarajiwa wakati wa utekelezaji), lakini **haiwezi kuthibitisha kwa ukamilifu kutokuwepo kwa hitilafu**.
+
+Kinyume chake, uthibitishaji rasmi unaweza kuthibitisha rasmi kwamba mkataba-erevu unakidhi mahitaji kwa anuwai isiyo na kikomo ya utekelezaji _bila_ kuendesha mkataba hata kidogo. Hili linahitaji kuunda ubainifu rasmi ambao unafafanua kwa usahihi tabia sahihi za mkataba na kuunda muundo rasmi (wa hisabati) wa mfumo wa mkataba. Kisha tunaweza kufuata utaratibu rasmi wa uthibitisho ili kuangalia uthabiti kati ya muundo wa mkataba na maelezo yake.
+
+Kwa uthibitishaji rasmi, swali la kuthibitisha ikiwa mantiki ya biashara ya mkataba inakidhi mahitaji ni pendekezo la hisabati ambalo linaweza kuthibitishwa au kukataliwa. Kwa kuthibitisha pendekezo rasmi, tunaweza kuthibitisha idadi isiyo na kikomo ya kesi za majaribio kwa idadi isiyo na kikomo ya hatua. Kwa namna hii uthibitishaji rasmi una matarajio bora zaidi ya kuthibitisha kuwa mkataba ni sahihi kiutendaji kuhusiana na vipimo.
+
+#### Malengo bora ya uthibitishaji {#ideal-verification-targets}
+
+Lengo la uthibitishaji linaelezea mfumo utakaothibitishwa rasmi. Uthibitishaji rasmi hutumiwa vyema katika "mifumo iliyopachikwa" (vipande vidogo, rahisi vya programu ambavyo vinaunda sehemu ya mfumo mkubwa). Pia ni bora kwa vikoa maalum ambavyo vina sheria chache, kwa kuwa hii hurahisisha kurekebisha zana za kuthibitisha sifa mahususi za kikoa.
+
+Mikataba-erevu—angalau, kwa kiasi fulani—inatimiza mahitaji yote mawili. Kwa mfano, ukubwa mdogo wa mikataba ya Ethereum huifanya iweze kufanyiwa uthibitishaji rasmi. Pia ni bora kwa vikosa maalum vina sheria chache, kwa kuwa hii hurahisisha kurekebisha zana za kuthibitisha sifa mahususi za kikoa.
+
+### Mzunguko wa uundaji wa haraka {#faster-development-cycle}
+
+Mbinu rasmi za uthibitishaji, kama vile ukaguzi wa kielelezo na utekelezaji wa kiishara, kwa ujumla ni bora zaidi kuliko uchanganuzi wa kawaida wa msimbo mahiri wa mkataba (unaotekelezwa wakati wa majaribio au ukaguzi). Hii ni kwa sababu uthibitishaji rasmi unategemea thamani za kiishara kupima madai ("vipi ikiwa mtumiaji atajaribu kutoa ether _n_?") tofauti na upimaji ambao hutumia thamani halisi ("vipi ikiwa mtumiaji atajaribu kutoa ether 5?").
+
+Vigezo vya ishara vinaweza kufunika aina nyingi za thamani halisi, kwa hivyo mbinu rasmi za uthibitishaji huahidi ufunikaji zaidi wa msimbo katika muda mfupi zaidi. Inapotumiwa ipasavyo, uthibitishaji rasmi unaweza kuharakisha mzunguko wa maendeleo kwa wasanidi programu.
+
+Uthibitishaji rasmi pia huboresha mchakato wa kuunda programu zilizotawanywa (dapps) kwa kupunguza hitilafu za muundo wa gharama kubwa. Kuboresha mikataba (inapowezekana) ili kurekebisha udhaifu kunahitaji uandishi wa kina wa misingi ya kanuni na juhudi zaidi zinazotumika katika utayarishaji. Uthibitishaji rasmi unaweza kugundua makosa mengi katika utekelezaji wa mkataba ambao unaweza kuwaacha wakaguzi na wakaguzi wa zamani na kutoa fursa ya kutosha ya kurekebisha masuala hayo kabla ya kupeleka mkataba.
+
+## Hasara za uthibitishaji rasmi {#drawbacks-of-formal-verification}
+
+### Gharama ya kazi ya mikono {#cost-of-manual-labor}
+
+Uthibitishaji rasmi, hasa uthibitishaji wa nusu kiotomatiki ambapo binadamu humwongoza mthibitishaji kupata uthibitisho wa usahihi, huhitaji kazi kubwa ya mikono. Zaidi ya hayo, kuunda ainisho rasmi ni shughuli ngumu inayohitaji kiwango cha juu cha ujuzi.
+
+Mambo haya (juhudi na ustadi) hufanya uthibitishaji rasmi kuwa wa mahitaji zaidi na ghali ikilinganishwa na mbinu za kawaida za kutathmini usahihi katika kandarasi, kama vile majaribio na ukaguzi. Hata hivyo, kulipa gharama ya ukaguzi kamili wa uthibitishaji ni vitendo, kwa kuzingatia gharama ya makosa katika utekelezaji wa mikataba mahiri.
+
+### Hasi za uongo {#false-negatives}
+
+Uthibitishaji rasmi unaweza tu kuangalia ikiwa utekelezaji wa mkataba mahiri unalingana na vipimo rasmi. Kwa hivyo, ni muhimu kuhakikisha kuwa vipimo vinaelezea vizuri tabia zinazotarajiwa za mkataba mzuri.
+
+Ikiwa maelezo hayajaandikwa vyema, ukiukaji wa mali—ambao unaelekeza kwenye unyongaji hatari—hauwezi kutambuliwa na ukaguzi rasmi wa uthibitishaji. Katika kesi hii, msanidi programu anaweza kudhani kimakosa kuwa mkataba hauna hitilafu.
+
+### Masuala ya utendaji {#performance-issues}
+
+Uthibitishaji rasmi hukumbana na masuala kadhaa ya utendaji. Kwa mfano, matatizo ya hali na njia ya mlipuko yanayotokea wakati wa kukagua kielelezo na ukaguzi wa kiishara, kwa mtiririko huo unaweza kuathiri taratibu za uthibitishaji. Pia, zana rasmi za uthibitishaji mara nyingi hutumia vitatuzi vya SMT na vitatuzi vingine vya vikwazo katika safu yao ya msingi, na vitatuzi hivi hutegemea taratibu za kimahesabu.
+
+Pia, si mara zote inawezekana kwa wathibitishaji wa programu kubaini kama sifa (inayoelezewa kama fomula ya kimantiki) inaweza kutoshelezwa au la ("[tatizo la uamuzi](https://en.wikipedia.org/wiki/Decision_problem)") kwa sababu programu inaweza isikome kamwe. Kwa hivyo, inaweza kuwa vigumu kuthibitisha baadhi ya sifa za mkataba hata kama umebainishwa vizuri.
+
+## Zana za uthibitishaji rasmi za mikataba-erevu ya Ethereum {#formal-verification-tools}
+
+### Lugha za uainishaji za kuunda mainisho rasmi {#specification-languages}
+
+**Act**: __Act inaruhusu uainishaji wa masasisho ya hifadhi, masharti-awali/baada na visivyobadilika vya mkataba. Seti yake ya zana pia ina sehemu za nyuma za uthibitisho zinazoweza kuthibitisha sifa nyingi kupitia Coq, vitatuzi vya SMT, au hevm.__
+
+- [GitHub](https://github.com/ethereum/act)
+- [Nyaraka](https://github.com/argotorg/act)
+
+**Scribble** - __Scribble hubadilisha ufafanuzi wa msimbo katika lugha ya uainishaji ya Scribble kuwa madai halisi yanayokagua uainishaji.__
+
+- [Nyaraka](https://docs.scribble.codes/)
+
+**Dafny** - __Dafny ni lugha ya upangaji tayari kwa uthibitishaji ambayo inategemea ufafanuzi wa kiwango cha juu ili kutoa hoja na kuthibitisha usahihi wa msimbo.__
+
+- [GitHub](https://github.com/dafny-lang/dafny)
+
+### Wathibitishaji wa programu za kuangalia usahihi {#program-verifiers}
+
+**Certora Prover** - _Certora Prover ni zana ya kiotomatiki ya uthibitishaji rasmi kwa ajili ya kuangalia usahihi wa msimbo katika mikataba-erevu. Vipimo vimeandikwa katika CVL (Lugha ya Uthibitishaji wa Certora), na ukiukaji wa mali umegunduliwa kwa kutumia mchanganyiko wa uchanganuzi tuli na utatuzi wa vikwazo._
+
+- [Tovuti](https://www.certora.com/)
+- [Nyaraka](https://docs.certora.com/en/latest/index.html)
+
+**Solidity SMTChecker** - __SMTChecker ya Solidity ni kikagua mfumo kilichojengewa ndani kinachotegemea SMT (Satisfiability Modulo Theories) na utatuzi wa Horn. Inathibitisha ikiwa msimbo wa chanzo wa mkataba unalingana na vipimo wakati wa utungaji na hukagua kwa takwimu kwa ukiukaji wa sifa za usalama.__
+
+- [GitHub](https://github.com/ethereum/solidity)
+
+**solc-verify** - __solc-verify ni toleo lililopanuliwa la mkusanyaji wa Solidity ambalo linaweza kufanya uthibitishaji rasmi wa kiotomatiki kwenye msimbo wa Solidity kwa kutumia ufafanuzi na uthibitishaji wa programu wa moduli.__
+
+- [GitHub](https://github.com/SRI-CSL/solidity)
+
+**KEVM** - __KEVM ni semantiki rasmi ya Mashine ya Mtandaoni ya Ethereum (EVM) iliyoandikwa katika mfumo wa K. KEVM inaweza kutekelezwa na inaweza kuthibitisha madai fulani yanayohusiana na sifa kwa kutumia mantiki ya ufikivu.__
+
+- [GitHub](https://github.com/runtimeverification/evm-semantics)
+- [Nyaraka](https://jellopaper.org/)
+
+### Mifumo ya kimantiki ya uthibitishaji wa nadharia {#theorem-provers}
+
+**Isabelle** - _Isabelle/HOL ni msaidizi wa uthibitisho unaoruhusu fomula za kihisabati kuelezwa katika lugha rasmi na hutoa zana za kuthibitisha fomula hizo. Maombi makuu ni kurasimisha uthibitisho wa hisabati na hasa uthibitishaji rasmi, unaojumuisha kuthibitisha usahihi wa vigezo vya kompyuta au programu na kuthibitisha sifa za lugha na itifaki za kompyuta._
+
+- [GitHub](https://github.com/isabelle-prover)
+- [Nyaraka](https://isabelle.in.tum.de/documentation.html)
+
+**Rocq** - _Rocq ni kithibitishi cha nadharia shirikishi ambacho hukuruhusu kufafanua programu kwa kutumia nadharia na kutoa uthibitisho wa usahihi uliokaguliwa na mashine._
+
+- [GitHub](https://github.com/rocq-prover/rocq)
+- [Nyaraka](https://rocq-prover.org/docs)
+
+### Zana zinazotegemea utekelezaji wa kiishara za kugundua ruwaza zilizo hatarini katika mikataba-erevu {#symbolic-execution-tools}
+
+**Manticore** - __Zana ya kuchanganua bytecode ya EVM inayotegemea utekelezaji wa kiishara.__
+
+- [GitHub](https://github.com/trailofbits/manticore)
+- [Nyaraka](https://github.com/trailofbits/manticore/wiki)
+
+**hevm** - __hevm ni injini ya utekelezaji wa kiishara na kikagua usawa cha bytecode ya EVM.__
+
+- [GitHub](https://github.com/dapphub/dapptools/tree/master/src/hevm)
+
+**Mythril** - _Zana ya utekelezaji wa kiishara ya kugundua udhaifu katika mikataba-erevu ya Ethereum_
+
+- [GitHub](https://github.com/ConsenSys/mythril-classic)
+- [Nyaraka](https://mythril-classic.readthedocs.io/en/develop/)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Jinsi Uthibitishaji Rasmi wa Mikataba-erevu Unavyofanya Kazi](https://runtimeverification.com/blog/how-formal-verification-of-smart-contracts-works/)
+- [Jinsi Uthibitishaji Rasmi Unavyoweza Kuhakikisha Mikataba-erevu Isiyo na Kasoro](https://media.consensys.net/how-formal-verification-can-ensure-flawless-smart-contracts-cbda8ad99bd1)
+- [Muhtasari wa Miradi ya Uthibitishaji Rasmi katika Mfumo Ikolojia wa Ethereum](https://github.com/leonardoalt/ethereum_formal_verification_overview)
+- [Uthibitishaji Rasmi wa Mwanzo hadi Mwisho wa Mkataba-erevu wa Amana wa Ethereum 2.0](https://runtimeverification.com/blog/end-to-end-formal-verification-of-ethereum-2-0-deposit-smart-contract/)
+- [Kuthibitisha Rasmi Mkataba-erevu Maarufu Zaidi Duniani](https://www.zellic.io/blog/formal-verification-weth)
+- [SMTChecker na Uthibitishaji Rasmi](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.15/smtchecker.html)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..5e33d0a714a
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/index.md
@@ -0,0 +1,112 @@
+---
+title: "''Utangulizi wa maktaba ya akili.''"
+description: Muhtasari wa mikataba-erevu, unaozingatia sifa na mapungufu yake ya kipekee.
+lang: sw
+---
+
+## Mkataba-erevu ni nini? {#what-is-a-smart-contract}
+
+"Mkataba-erevu" ni programu tu inayoendeshwa kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum. Ni mkusanyiko wa msimbo (kazi zake) na data (hali yake) unaokaa kwenye anwani maalum kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum.
+
+Mikataba-erevu ni aina ya [akaunti ya Ethereum](/developers/docs/accounts/). Hii inamaanisha zina salio na zinaweza kulengwa na miamala. Hata hivyo, hazidhibitiwi na mtumiaji, badala yake hupelekwa kwenye mtandao na huendeshwa kama zilivyopangwa. Akaunti za watumiaji zinaweza kisha kuingiliana na mkataba-erevu kwa kuwasilisha miamala inayotekeleza kazi iliyobainishwa kwenye mkataba-erevu. Mikataba-erevu inaweza kufafanua sheria, kama mkataba wa kawaida, na kuzitekeleza kiotomatiki kupitia msimbo. Mikataba-erevu haiwezi kufutwa kwa chaguo-msingi, na mwingiliano nayo hauwezi kubatilishwa.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ikiwa unaanza sasa hivi au unatafuta utangulizi usio wa kiufundi sana, tunapendekeza [utangulizi wetu wa mikataba-erevu](/smart-contracts/).
+
+Hakikisha umesoma kuhusu [akaunti](/developers/docs/accounts/), [miamala](/developers/docs/transactions/) na [mashine halisi ya Ethereum](/developers/docs/evm/) kabla ya kuingia katika ulimwengu wa mikataba-erevu.
+
+## Mashine ya kuuza ya kidijitali {#a-digital-vending-machine}
+
+Labda sitiari bora kwa mkataba-erevu ni mashine ya kuuza, kama ilivyoelezwa na [Nick Szabo](https://unenumerated.blogspot.com/). Ukiweka pembejeo sahihi, matokeo fulani yamehakikishwa.
+
+Ili kupata vitafunio kutoka kwa mashine ya kuuza:
+
+```
+pesa + uteuzi wa vitafunio = vitafunio vimetolewa
+```
+
+Mantiki hii imepangwa ndani ya mashine ya kuuza.
+
+Mkataba-erevu, kama mashine ya kuuza, una mantiki iliyopangwa ndani yake. Huu hapa ni mfano rahisi wa jinsi mashine hii ya kuuza ingeonekana kama ingekuwa mkataba-erevu ulioandikwa kwa Solidity:
+
+```solidity
+pragma solidity 0.8.7;
+
+contract VendingMachine {
+
+ // Tangaza vigezo vya hali ya mkataba
+ address public owner;
+ mapping (address => uint) public cupcakeBalances;
+
+ // Wakati mkataba wa 'VendingMachine' unaposambazwa:
+ // 1. weka anwani ya usambazaji kama mmiliki wa mkataba
+ // 2. weka salio la cupcake la mkataba-erevu uliosambazwa kuwa 100
+ constructor() {
+ owner = msg.sender;
+ cupcakeBalances[address(this)] = 100;
+ }
+
+ // Ruhusu mmiliki aongeze salio la cupcake la mkataba-erevu
+ function refill(uint amount) public {
+ require(msg.sender == owner, "Ni mmiliki pekee anayeweza kujaza tena.");
+ cupcakeBalances[address(this)] += amount;
+ }
+
+ // Ruhusu mtu yeyote anunue cupcakes
+ function purchase(uint amount) public payable {
+ require(msg.value >= amount * 1 ether, "Lazima ulipe angalau ETH 1 kwa kila cupcake");
+ require(cupcakeBalances[address(this)] >= amount, "Hakuna cupcakes za kutosha kwenye hifadhi ili kukamilisha ununuzi huu");
+ cupcakeBalances[address(this)] -= amount;
+ cupcakeBalances[msg.sender] += amount;
+ }
+}
+```
+
+Kama vile mashine ya kuuza inavyoondoa hitaji la mfanyakazi muuzaji, mikataba-erevu inaweza kuchukua nafasi ya wasuluhishi katika tasnia nyingi.
+
+## Bila ruhusa {#permissionless}
+
+Mtu yeyote anaweza kuandika mkataba-erevu na kuusambaza kwenye mtandao. Unahitaji tu kujifunza jinsi ya kuandika msimbo katika [lugha ya mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/languages/), na kuwa na ETH ya kutosha kusambaza mkataba wako. Kusambaza mkataba-erevu kimsingi ni muamala, kwa hivyo unahitaji kulipa [gesi](/developers/docs/gas/) kwa njia ile ile unayohitaji kulipa gesi kwa uhamisho rahisi wa ETH. Hata hivyo, gharama za gesi kwa usambazaji wa mkataba ni kubwa zaidi.
+
+Ethereum ina lugha zinazofaa kwa wasanidi programu za kuandikia mikataba-erevu:
+
+- Uimara
+- Vyper
+
+[Zaidi kuhusu lugha](/developers/docs/smart-contracts/languages/)
+
+Hata hivyo, ni lazima zikusanywe kabla ya kusambazwa ili mashine halisi ya Ethereum iweze kutafsiri na kuhifadhi mkataba. [Zaidi kuhusu ukusanyaji](/developers/docs/smart-contracts/compiling/)
+
+## Uwezo wa kuunganisha {#composability}
+
+Mikataba-erevu ni ya umma kwenye Ethereum na inaweza kufikiriwa kama API zilizo wazi. Hii inamaanisha unaweza kuita mikataba-erevu mingine ndani ya mkataba wako mwenyewe ili kupanua pakubwa kile kinachowezekana. Mikataba inaweza hata kusambaza mikataba mingine.
+
+Jifunze zaidi kuhusu [uwezo wa kuunganisha wa mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/composability/).
+
+## Vizuizi {#limitations}
+
+Mikataba-erevu peke yake haiwezi kupata taarifa kuhusu matukio ya "ulimwengu halisi" kwa sababu haiwezi kupata data kutoka kwa vyanzo vya nje ya mnyororo. Hii inamaanisha haziwezi kujibu matukio katika ulimwengu halisi. Hii ni kwa makusudi. Kutegemea taarifa za nje kunaweza kuhatarisha makubaliano, ambayo ni muhimu kwa usalama na ugatuaji.
+
+Hata hivyo, ni muhimu kwa mifumo ya mnyororo wa bloku kuweza kutumia data ya nje ya mnyororo. Suluhisho ni [oracles](/developers/docs/oracles/) ambazo ni zana zinazokusanya data ya nje ya mnyororo na kuifanya ipatikane kwa mikataba-erevu.
+
+Kikomo kingine cha mikataba-erevu ni saizi ya juu ya mkataba. Mkataba-erevu unaweza kuwa na upeo wa 24KB la sivyo utaishiwa na gesi. Hili linaweza kuepukwa kwa kutumia [The Diamond Pattern](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-2535).
+
+## Mikataba ya Multisig {#multisig}
+
+Mikataba ya Multisig (saini-nyingi) ni akaunti za mkataba-erevu zinazohitaji saini nyingi halali ili kutekeleza muamala. Hii ni muhimu sana kwa kuepuka sehemu moja ya kutofaulu kwa mikataba inayoshikilia kiasi kikubwa cha ether au tokeni zingine. Multisigs pia hugawanya jukumu la utekelezaji wa mkataba na usimamizi wa ufunguo kati ya pande nyingi na kuzuia upotezaji wa ufunguo mmoja binafsi unaosababisha upotezaji usioweza kurekebishwa wa fedha. Kwa sababu hizi, mikataba ya multisig inaweza kutumika kwa utawala rahisi wa DAO. Multisigs huhitaji saini N kati ya M saini zinazokubalika (ambapo N ≤ M, na M > 1) ili kutekeleza. `N = 3, M = 5` na `N = 4, M = 7` hutumika sana. Multisig ya 4/7 inahitaji saini nne kati ya saini saba halali zinazowezekana. Hii inamaanisha fedha bado zinaweza kupatikana hata kama saini tatu zimepotea. Katika kesi hii, inamaanisha pia kwamba wamiliki wengi wa funguo lazima wakubaliane na kusaini ili mkataba utekelezwe.
+
+## Rasilimali za mkataba-erevu {#smart-contract-resources}
+
+**Mikataba ya OpenZeppelin -** **_Maktaba ya uundaji salama wa mikataba-erevu._**
+
+- [openzeppelin.com/contracts/](https://openzeppelin.com/contracts/)
+- [GitHub](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts)
+- [Jukwaa la Jumuiya](https://forum.openzeppelin.com/c/general/16)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Coinbase: Mkataba-erevu ni nini?](https://www.coinbase.com/learn/crypto-basics/what-is-a-smart-contract)
+- [Chainlink: Mkataba-erevu ni nini?](https://chain.link/education/smart-contracts)
+- [Video: Imefafanuliwa Kirahisi - Mikataba-Erevu](https://youtu.be/ZE2HxTmxfrI)
+- [Cyfrin Updraft: Jukwaa la kujifunza na kukagua Web3](https://updraft.cyfrin.io)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/languages/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/languages/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..0cfdddbdfa1
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/languages/index.md
@@ -0,0 +1,325 @@
+---
+title: Lugha za mikataba mahiri
+description: Muhtasari na ulinganisho wa lugha mbili kuu za mikataba-erevu – Solidity na Vyper.
+lang: sw
+---
+
+Kipengele kikuu kuhusu Ethereum ni kwamba mikataba-erevu inaweza kupangwa kwa kutumia lugha ambazo ni rahisi kwa wasanidi programu. Ikiwa una uzoefu na Python au [lugha yoyote ya mabano](https://wikipedia.org/wiki/List_of_programming_languages_by_type#Curly-bracket_languages), unaweza kupata lugha yenye sintaksia unayoifahamu.
+
+Lugha mbili zinazotumika zaidi na kudumishwa ni:
+
+- Uimara
+- Vyper
+
+Remix IDE hutoa mazingira kamili ya uendelezaji kwa ajili ya kuunda na kujaribu mikataba katika Solidity na Vyper. [Jaribu Remix IDE ya kwenye kivinjari](https://remix.ethereum.org) ili kuanza kuandika msimbo.
+
+Wasanidi programu wenye uzoefu zaidi wanaweza pia kutaka kutumia Yul, lugha ya kati ya [Mashine ya mtandaoni ya Ethereum](/developers/docs/evm/), au Yul+, kiendelezi cha Yul.
+
+Ikiwa una hamu ya kujua na unapenda kusaidia kujaribu lugha mpya ambazo bado zinatengenezwa sana, unaweza kujaribu Fe, lugha mpya ya mkataba-erevu ambayo bado iko katika hatua za mwanzo.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ujuzi wa awali wa lugha za programu, hasa JavaScript au Python, unaweza kukusaidia kuelewa tofauti katika lugha za mkataba-erevu. Pia tunapendekeza uelewe mikataba-erevu kama dhana kabla ya kuzama sana katika ulinganisho wa lugha. [Utangulizi wa mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/).
+
+## Solidity {#solidity}
+
+- Lugha ya kiwango cha juu, inayolenga vitu kwa ajili ya kutekeleza mikataba-erevu.
+- Lugha ya mabano ambayo imeathiriwa pakubwa na C++.
+- Aina tuli (aina ya kigezo hujulikana wakati wa kuandaliwa).
+- Inasaidia:
+ - Urithi (unaweza kupanua mikataba mingine).
+ - Maktaba (unaweza kuunda msimbo unaoweza kutumika tena ambao unaweza kuuita kutoka kwa mikataba tofauti - kama vile vitendaji tuli katika darasa tuli katika lugha zingine za programu zinazolenga vitu).
+ - Aina changamano zilizofafanuliwa na mtumiaji.
+
+### Viungo muhimu {#important-links}
+
+- [Nyaraka](https://docs.soliditylang.org/en/latest/)
+- [Tovuti ya Lugha ya Solidity](https://soliditylang.org/)
+- [Solidity kwa Mfano](https://docs.soliditylang.org/en/latest/solidity-by-example.html)
+- [GitHub](https://github.com/ethereum/solidity/)
+- [Chumba cha Gumzo cha Solidity Gitter](https://gitter.im/ethereum/solidity) kimeunganishwa na [Chumba cha Gumzo cha Solidity Matrix](https://matrix.to/#/#ethereum_solidity:gitter.im)
+- [Karatasi ya Kudokezea](https://reference.auditless.com/cheatsheet)
+- [Blogu ya Solidity](https://blog.soliditylang.org/)
+- [Twitter ya Solidity](https://twitter.com/solidity_lang)
+
+### Mfano wa mkataba {#example-contract}
+
+```solidity
+// SPDX-Kitambulisho-Leseni: GPL-3.0
+pragma solidity >= 0.7.0;
+
+contract Coin {
+ // Neno kuu "public" hufanya vigezo
+ // kupatikana kutoka kwa mikataba mingine
+ address public minter;
+ mapping (address => uint) public balances;
+
+ // Matukio huruhusu wateja kujibu mabadiliko maalum
+ // ya mkataba unaotangaza
+ event Sent(address from, address to, uint amount);
+
+ // Msimbo wa kiunda huendeshwa tu wakati mkataba
+ // unapoundwa
+ constructor() {
+ minter = msg.sender;
+ }
+
+ // Hutuma kiasi cha sarafu mpya zilizoundwa kwa anwani
+ // Inaweza kuitwa tu na muundaji wa mkataba
+ function mint(address receiver, uint amount) public {
+ require(msg.sender == minter);
+ require(amount < 1e60);
+ balances[receiver] += amount;
+ }
+
+ // Hutuma kiasi cha sarafu zilizopo
+ // kutoka kwa mpigaji simu yeyote hadi anwani
+ function send(address receiver, uint amount) public {
+ require(amount <= balances[msg.sender], "Salio halitoshi.");
+ balances[msg.sender] -= amount;
+ balances[receiver] += amount;
+ emit Sent(msg.sender, receiver, amount);
+ }
+}
+```
+
+Mfano huu unapaswa kukupa hisia ya jinsi sintaksia ya mkataba wa Solidity ilivyo. Kwa maelezo ya kina zaidi ya vitendaji na vigezo, [angalia nyaraka](https://docs.soliditylang.org/en/latest/contracts.html).
+
+## Vyper {#vyper}
+
+- Lugha ya programu ya Pythonic
+- Uchapaji imara
+- Msimbo mdogo na unaoeleweka wa mkusanyaji
+- Uundaji bora wa bytecode
+- Kwa makusudi ina vipengele vichache kuliko Solidity kwa lengo la kufanya mikataba iwe salama zaidi na rahisi kukagua. Vyper haiungi mkono:
+ - Virekebishaji
+ - Urithi
+ - Mkusanyiko wa ndani
+ - Upakiaji mwingi wa kitendaji
+ - Upakiaji mwingi wa kiendeshaji
+ - Wito unaojirudia
+ - Mizunguko ya urefu usio na kikomo
+ - Nukta zisizobadilika za mfumo wa namba mbili
+
+Kwa maelezo zaidi, [soma mantiki ya Vyper](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/index.html).
+
+### Viungo muhimu {#important-links-1}
+
+- [Nyaraka](https://vyper.readthedocs.io)
+- [Vyper kwa Mfano](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/vyper-by-example.html)
+- [Vyper Zaidi kwa Mfano](https://vyper-by-example.org/)
+- [GitHub](https://github.com/vyperlang/vyper)
+- [Gumzo la jumuiya ya Vyper Discord](https://discord.gg/SdvKC79cJk)
+- [Karatasi ya Kudokezea](https://reference.auditless.com/cheatsheet)
+- [Mifumo na zana za ukuzaji wa mkataba-erevu kwa Vyper](/developers/docs/programming-languages/python/)
+- [VyperPunk - jifunze kulinda na kudukua mikataba-erevu ya Vyper](https://github.com/SupremacyTeam/VyperPunk)
+- [Kitovu cha Vyper kwa ajili ya maendeleo](https://github.com/zcor/vyper-dev)
+- [Mifano bora zaidi ya mikataba-erevu ya Vyper](https://github.com/pynchmeister/vyper-greatest-hits/tree/main/contracts)
+- [Rasilimali zilizoratibiwa za Awesome Vyper](https://github.com/spadebuilders/awesome-vyper)
+
+### Mfano {#example}
+
+```python
+# Mnada Wazi
+
+# Vigezo vya mnada
+# Mpokeaji hupokea pesa kutoka kwa mzabuni wa juu zaidi
+beneficiary: public(address)
+auctionStart: public(uint256)
+auctionEnd: public(uint256)
+
+# Hali ya sasa ya mnada
+highestBidder: public(address)
+highestBid: public(uint256)
+
+# Imewekwa kuwa kweli mwishoni, inazuia mabadiliko yoyote
+ended: public(bool)
+
+# Fuatilia zabuni zilizorejeshwa ili tuweze kufuata mtindo wa kutoa pesa
+pendingReturns: public(HashMap[address, uint256])
+
+# Unda mnada rahisi na `_bidding_time`
+# muda wa sekunde za zabuni kwa niaba ya
+# anwani ya mpokeaji `_beneficiary`.
+@external
+def __init__(_beneficiary: address, _bidding_time: uint256):
+ self.beneficiary = _beneficiary
+ self.auctionStart = block.timestamp
+ self.auctionEnd = self.auctionStart + _bidding_time
+
+# Zabuni kwenye mnada na thamani iliyotumwa
+# pamoja na muamala huu.
+# Thamani itarejeshwa tu ikiwa
+# mnada haujashindwa.
+@external
+@payable
+def bid():
+ # Angalia kama muda wa zabuni umeisha.
+ assert block.timestamp < self.auctionEnd
+ # Angalia kama zabuni ni ya juu vya kutosha
+ assert msg.value > self.highestBid
+ # Fuatilia urejeshaji wa pesa kwa mzabuni wa awali wa juu
+ self.pendingReturns[self.highestBidder] += self.highestBid
+ # Fuatilia zabuni mpya ya juu
+ self.highestBidder = msg.sender
+ self.highestBid = msg.value
+
+# Toa zabuni iliyorejeshwa hapo awali. Mtindo wa kutoa pesa ni
+# hutumika hapa kuepuka suala la usalama. Kama urejeshaji fedha ungekuwa moja kwa moja
+# zilizotumwa kama sehemu ya bid(), mkataba hasidi wa zabuni ungeweza kuzuia
+# urejeshaji huo na hivyo kuzuia zabuni mpya za juu kuingia.
+@external
+def withdraw():
+ pending_amount: uint256 = self.pendingReturns[msg.sender]
+ self.pendingReturns[msg.sender] = 0
+ send(msg.sender, pending_amount)
+
+# Maliza mnada na tuma zabuni ya juu zaidi
+# kwa mpokeaji.
+@external
+def endAuction():
+ # Ni mwongozo mzuri wa kupanga vitendaji vinavyoingiliana
+ # na mikataba mingine (yaani, huita vitendaji au hutuma ether)
+ # katika awamu tatu:
+ # 1. kuangalia masharti
+ # 2. kufanya vitendo (vinavyoweza kubadilisha masharti)
+ # 3. kuingiliana na mikataba mingine
+ # Ikiwa awamu hizi zimechanganywa, mkataba mwingine unaweza kuita
+ # tena katika mkataba wa sasa na kurekebisha hali au kusababisha
+ # athari (malipo ya ether) kufanywa mara nyingi.
+ # Ikiwa vitendaji vinavyoitwa ndani ni pamoja na mwingiliano na nje
+ # mikataba, pia inapaswa kuzingatiwa mwingiliano na
+ # mikataba ya nje.
+
+ # 1. Masharti
+ # Angalia kama muda wa mwisho wa mnada umefikiwa
+ assert block.timestamp >= self.auctionEnd
+ # Angalia kama kitendaji hiki tayari kimeitwa
+ assert not self.ended
+
+ # 2. Athari
+ self.ended = True
+
+ # 3. Mwingiliano
+ send(self.beneficiary, self.highestBid)
+```
+
+Mfano huu unapaswa kukupa hisia ya jinsi sintaksia ya mkataba wa Vyper ilivyo. Kwa maelezo ya kina zaidi ya vitendaji na vigezo, [angalia nyaraka](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/vyper-by-example.html#simple-open-auction).
+
+## Yul na Yul+ {#yul}
+
+Ikiwa wewe ni mgeni kwa Ethereum na bado hujafanya uandishi wowote wa msimbo na lugha za mkataba-erevu, tunapendekeza uanze na Solidity au Vyper. Angalia Yul au Yul+ mara tu unapofahamu mbinu bora za usalama wa mkataba-erevu na maelezo mahususi ya kufanya kazi na EVM.
+
+**Yul**
+
+- Lugha ya kati kwa Ethereum.
+- Inasaidia [EVM](/developers/docs/evm) na [Ewasm](https://github.com/ewasm), Mkusanyiko wa Wavuti wenye ladha ya Ethereum, na imeundwa kuwa kigawanyiko cha kawaida kinachoweza kutumika cha majukwaa yote mawili.
+- Lengo zuri kwa hatua za uboreshaji wa kiwango cha juu ambazo zinaweza kufaidi majukwaa ya EVM na Ewasm kwa usawa.
+
+**Yul+**
+
+- Kiendelezi cha kiwango cha chini, chenye ufanisi mkubwa kwa Yul.
+- Hapo awali iliyoundwa kwa ajili ya mkataba wa [optimistic rollup](/developers/docs/scaling/optimistic-rollups/).
+- Yul+ inaweza kutazamwa kama pendekezo la majaribio la sasisho kwa Yul, na kuongeza vipengele vipya kwake.
+
+### Viungo muhimu {#important-links-2}
+
+- [Nyaraka za Yul](https://docs.soliditylang.org/en/latest/yul.html)
+- [Nyaraka za Yul+](https://github.com/fuellabs/yulp)
+- [Chapisho la Utangulizi la Yul+](https://medium.com/@fuellabs/introducing-yul-a-new-low-level-language-for-ethereum-aa64ce89512f)
+
+### Mfano wa mkataba {#example-contract-2}
+
+Mfano rahisi ufuatao unatekeleza kitendaji cha nguvu. Inaweza kuandaliwa kwa kutumia `solc --strict-assembly --bin input.yul`. Mfano unapaswa
+kuhifadhiwa katika faili ya input.yul.
+
+```
+{
+ function power(base, exponent) -> result
+ {
+ switch exponent
+ case 0 { result := 1 }
+ case 1 { result := base }
+ default
+ {
+ result := power(mul(base, base), div(exponent, 2))
+ if mod(exponent, 2) { result := mul(base, result) }
+ }
+ }
+ let res := power(calldataload(0), calldataload(32))
+ mstore(0, res)
+ return(0, 32)
+}
+```
+
+Ikiwa tayari una uzoefu mzuri na mikataba-erevu, utekelezaji kamili wa ERC20 katika Yul unaweza kupatikana [hapa](https://solidity.readthedocs.io/en/latest/yul.html#complete-erc20-example).
+
+## Fe {#fe}
+
+- Lugha ya aina tuli kwa ajili ya Mashine ya mtandaoni ya Ethereum (EVM).
+- Imehamasishwa na Python na Rust.
+- Inalenga kuwa rahisi kujifunza -- hata kwa wasanidi programu ambao ni wapya kwenye mfumo ikolojia wa Ethereum.
+- Uendelezaji wa Fe bado uko katika hatua za mwanzo, lugha hiyo ilikuwa na toleo lake la alpha mnamo Januari 2021.
+
+### Viungo muhimu {#important-links-3}
+
+- [GitHub](https://github.com/ethereum/fe)
+- [Tangazo la Fe](https://snakecharmers.ethereum.org/fe-a-new-language-for-the-ethereum-ecosystem/)
+- [Ramani ya Fe 2021](https://notes.ethereum.org/LVhaTF30SJOpkbG1iVw1jg)
+- [Gumzo la Fe Discord](https://discord.com/invite/ywpkAXFjZH)
+- [Twitter ya Fe](https://twitter.com/official_fe)
+
+### Mfano wa mkataba {#example-contract-3}
+
+Ufuatao ni mkataba rahisi uliotekelezwa katika Fe.
+
+```
+type BookMsg = bytes[100]
+
+contract GuestBook:
+ pub guest_book: map
+
+ event Signed:
+ book_msg: BookMsg
+
+ pub def sign(book_msg: BookMsg):
+ self.guest_book[msg.sender] = book_msg
+
+ emit Signed(book_msg=book_msg)
+
+ pub def get_msg(addr: address) -> BookMsg:
+ return self.guest_book[addr].to_mem()
+
+```
+
+## Jinsi ya kuchagua {#how-to-choose}
+
+Kama ilivyo kwa lugha nyingine yoyote ya programu, mara nyingi ni kuhusu kuchagua zana inayofaa kwa kazi inayofaa na pia mapendeleo ya kibinafsi.
+
+Hapa kuna mambo machache ya kuzingatia ikiwa bado hujajaribu lugha yoyote:
+
+### Ni nini kizuri kuhusu Solidity? {#solidity-advantages}
+
+- Ikiwa wewe ni mwanzilishi, kuna mafunzo na zana nyingi za kujifunza. Angalia zaidi kuhusu hilo katika sehemu ya [Jifunze kwa Kuandika Msimbo](/developers/learning-tools/).
+- Zana nzuri za msanidi programu zinapatikana.
+- Solidity ina jumuiya kubwa ya wasanidi programu, ambayo inamaanisha kuna uwezekano mkubwa utapata majibu ya maswali yako haraka sana.
+
+### Ni nini kizuri kuhusu Vyper? {#vyper-advatages}
+
+- Njia nzuri ya kuanza kwa wasanidi wa Python wanaotaka kuandika mikataba-erevu.
+- Vyper ina idadi ndogo ya vipengele vinavyoifanya kuwa nzuri kwa ajili ya kuunda mifano ya haraka ya mawazo.
+- Vyper inalenga kuwa rahisi kukagua na kusomeka kwa urahisi iwezekanavyo kwa binadamu.
+
+### Ni nini kizuri kuhusu Yul na Yul+? {#yul-advantages}
+
+- Lugha rahisi na inayofanya kazi ya kiwango cha chini.
+- Inaruhusu kusogea karibu zaidi na EVM mbichi, ambayo inaweza kusaidia kuboresha matumizi ya gesi ya mikataba yako.
+
+## Ulinganisho wa lugha {#language-comparisons}
+
+Kwa ulinganisho wa sintaksia ya msingi, mzunguko wa maisha ya mkataba, violesura, viendeshaji, miundo ya data, vitendaji, mtiririko wa udhibiti, na zaidi angalia [karatasi hii ya kudokezea ya Auditless](https://reference.auditless.com/cheatsheet/)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Maktaba ya Mikataba ya Solidity na OpenZeppelin](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/)
+- [Solidity kwa Mfano](https://solidity-by-example.org)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/libraries/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/libraries/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..bf6c537f8a5
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/libraries/index.md
@@ -0,0 +1,117 @@
+---
+title: Maktaba za mikataba mahiri
+description: Gundua maktaba za mikataba-erevu zinazoweza kutumika tena na vizuizi vya ujenzi ili kuharakisha miradi yako ya maendeleo ya Ethereum.
+lang: sw
+---
+
+Huhitaji kuandika kila mkataba mahiri katika mradi wako kuanzia mwanzo. Kuna maktaba nyingi za mikataba mahiri za programu huria zinazopatikana ambazo hutoa vizuizi vya ujenzi vinavyoweza kutumika tena kwa mradi wako ambavyo vinaweza kukuepusha na kulazimika kuunda tena gurudumu.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Kabla ya kurukia maktaba mahiri za mikataba, ni wazo nzuri kuwa na ufahamu mzuri wa muundo wa mkataba mahiri. Nenda kwenye [muundo wa mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/anatomy/) ikiwa bado hujafanya hivyo.
+
+## Kuna nini ndani ya maktaba {#whats-in-a-library}
+
+Kwa kawaida unaweza kupata aina mbili za vizuizi vya ujenzi katika maktaba mahiri za mikataba: tabia zinazoweza kutumika tena unazoweza kuongeza kwenye kandarasi zako, na utekelezaji wa viwango mbalimbali.
+
+### Mienendo {#behaviors}
+
+Unapoandika mikataba-erevu, kuna uwezekano mkubwa utajikuta ukiandika mifumo inayofanana mara kwa mara, kama vile kugawa anwani ya _admin_ ili kutekeleza shughuli zilizolindwa katika mkataba, au kuongeza kitufe cha dharura cha _pause_ iwapo kutatokea suala lisilotarajiwa.
+
+Maktaba za mikataba-erevu kwa kawaida hutoa utekelezaji unaoweza kutumika tena wa mienendo hii kama [maktaba](https://solidity.readthedocs.io/en/v0.7.2/contracts.html#libraries) au kupitia [urithi](https://solidity.readthedocs.io/en/v0.7.2/contracts.html#inheritance) katika Solidity.
+
+Kwa mfano, ifuatayo ni toleo lililorahisishwa la [mkataba wa `Ownable`](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/v3.2.0/contracts/access/Ownable.sol) kutoka [maktaba ya Mikataba ya OpenZeppelin](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts), ambayo huteua anwani kama mmiliki wa mkataba, na hutoa kirekebishaji cha kuzuia ufikiaji wa mbinu kwa mmiliki huyo pekee.
+
+```solidity
+contract Ownable {
+ address public owner;
+
+ constructor() internal {
+ owner = msg.sender;
+ }
+
+ modifier onlyOwner() {
+ require(owner == msg.sender, "Ownable: anayepiga simu si mmiliki");
+ _;
+ }
+}
+```
+
+Ili kutumia jengo kama hili katika mkataba wako, utahitaji kwanza kuagiza, na kisha kupanua kutoka humo katika mikataba yako mwenyewe. Hii itakuruhusu kutumia kirekebishaji kilichotolewa na mkataba msingi wa `Ownable` ili kulinda utendakazi wako mwenyewe.
+
+```solidity
+import ".../Ownable.sol"; // Njia ya kuelekea maktaba iliyoingizwa
+
+contract MyContract is Ownable {
+ // Utendakazi ufuatao unaweza kuitwa tu na mmiliki
+ function secured() onlyOwner public {
+ msg.sender.transfer(1 ether);
+ }
+}
+```
+
+Mfano mwingine maarufu ni [SafeMath](https://docs.openzeppelin.com/contracts/3.x/utilities#math) au [DsMath](https://dappsys.readthedocs.io/en/latest/ds_math.html). Hizi ni maktaba (kinyume na kandarasi za msingi) ambazo hutoa utendakazi wa hesabu na ukaguzi wa ziada, ambao haujatolewa na lugha. Ni utaratibu mzuri kutumia mojawapo ya maktaba hizi badala ya shughuli za hesabu asilia ili kulinda mkataba wako dhidi ya mafuriko, ambayo yanaweza kuwa na matokeo mabaya!
+
+### Viwango {#standards}
+
+Ili kuwezesha [utunzi na ushirikiano](/developers/docs/smart-contracts/composability/), jumuiya ya Ethereum imefafanua viwango kadhaa katika mfumo wa **ERCs**. Unaweza kusoma zaidi kuzihusu katika sehemu ya [viwango](/developers/docs/standards/).
+
+Unapojumuisha ERC kama sehemu ya kandarasi zako, ni vyema utafute utekelezaji wa kawaida badala ya kujaribu kuzindua yako. Maktaba nyingi za mikataba mahiri hujumuisha utekelezaji wa ERC maarufu zaidi. Kwa mfano, [kiwango cha tokeni inayoweza kubadilishwa cha ERC20](/developers/tutorials/understand-the-erc-20-token-smart-contract/) kinachopatikana kila mahali kinaweza kupatikana katika [HQ20](https://github.com/HQ20/contracts/blob/master/contracts/token/README.md), [DappSys](https://github.com/dapphub/ds-token/) na [OpenZeppelin](https://docs.openzeppelin.com/contracts/3.x/erc20). Zaidi ya hayo, baadhi ya ERC pia hutoa utekelezaji wa kisheria kama sehemu ya ERC yenyewe.
+
+Inafaa kutaja kwamba baadhi ya ERCs hazijitegemei, lakini ni nyongeza kwa ERC zingine. Kwa mfano, [ERC2612](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-2612) inaongeza kiendelezi kwa ERC20 ili kuboresha utumiaji wake.
+
+## Jinsi ya kuongeza maktaba {#how-to}
+
+Daima rejelea hati za maktaba unayojumuisha kwa maagizo maalum ya jinsi ya kuijumuisha kwenye mradi wako. Maktaba kadhaa za mikataba ya Solidity zimefungashwa kwa kutumia `npm`, kwa hivyo unaweza kuzisakinisha kwa `npm install`. Zana nyingi za [kukusanya](/developers/docs/smart-contracts/compiling/) mikataba zitaangalia ndani ya `node_modules` yako kwa maktaba za mikataba-erevu, kwa hivyo unaweza kufanya yafuatayo:
+
+```solidity
+// Hii itapakia maktaba ya @openzeppelin/contracts kutoka kwa node_modules zako
+import "@openzeppelin/contracts/token/ERC721/ERC721.sol";
+
+contract MyNFT is ERC721 {
+ constructor() ERC721("MyNFT", "MNFT") public { }
+}
+```
+
+Bila kujali mbinu unayotumia, unapojumuisha maktaba, daima angalia toleo la [lugha](/developers/docs/smart-contracts/languages/). Kwa mfano, huwezi kutumia maktaba kwa Solidity 0.6 ikiwa unaandika mikataba yako katika Solidity 0.5.
+
+## Wakati wa kutumia {#when-to-use}
+
+Kutumia maktaba ya mkataba mahiri kwa mradi wako kuna manufaa kadhaa. Kwanza kabisa, inakuokoa wakati kwa kukupa vizuizi vya ujenzi ambavyo tayari kutumia unaweza kujumuisha kwenye mfumo wako, badala ya kulazimika kuziandika mwenyewe.
+
+Usalama pia ni nyongeza kuu. Maktaba huria za mikataba mahiri pia mara nyingi huchunguzwa sana. Ikizingatiwa miradi mingi inaitegemea, kuna motisha kubwa kutoka kwa jamii ya kuiweka chini ya ukaguzi wa kila wakati. Ni kawaida zaidi kupata makosa katika nambari ya maombi kuliko katika maktaba za mkataba zinazoweza kutumika tena. Baadhi ya maktaba pia hupitia [ukaguzi wa nje](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/tree/master/audits) kwa ajili ya usalama wa ziada.
+
+Hata hivyo, kutumia maktaba za mikataba mahiri kuna hatari ya kujumuisha msimbo usioufahamu katika mradi wako. Inajaribu kuagiza mkataba na kuujumuisha moja kwa moja kwenye mradi wako, lakini bila kuelewa vizuri mkataba huo hufanya nini, unaweza kuwa unaanzisha suala katika mfumo wako bila kukusudia kutokana na tabia isiyotarajiwa. Daima hakikisha umesoma hati za msimbo unaoingiza, na kisha uhakiki msimbo wenyewe kabla ya kuufanya kuwa sehemu ya mradi wako!
+
+Mwisho, unapoamua kujumuisha maktaba, zingatia matumizi yake kwa jumla. Ile iliyopitishwa na wengi ina manufaa ya kuwa na jumuiya kubwa na macho zaidi kuiangalia kwa masuala. Usalama unapaswa kuwa lengo lako la msingi wakati wa kujenga na mikataba smart!
+
+## Zana zinazohusiana {#related-tools}
+
+**OpenZeppelin Contracts -** **_Maktaba maarufu zaidi kwa maendeleo salama ya mikataba-erevu._**
+
+- [Nyaraka](https://docs.openzeppelin.com/contracts/)
+- [GitHub](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts)
+- [Jukwaa la Jumuiya](https://forum.openzeppelin.com/c/general/16)
+
+**DappSys -** **_Vizuizi salama, rahisi na vinavyoweza kunyumbulika vya mikataba-erevu._**
+
+- [Nyaraka](https://dappsys.readthedocs.io/)
+- [GitHub](https://github.com/dapphub/dappsys)
+
+**HQ20 -** **_Mradi wa Solidity wenye mikataba, maktaba na mifano ya kukusaidia kujenga programu-tumizi zilizotawanywa zilizo na vipengele kamili kwa ajili ya ulimwengu halisi._**
+
+- [GitHub](https://github.com/HQ20/contracts)
+
+**thirdweb Solidity SDK -** **_Hutoa zana zinazohitajika ili kujenga mikataba-erevu maalum kwa ufanisi_**
+
+- [Nyaraka](https://portal.thirdweb.com/contracts/build/overview)
+- [GitHub](https://github.com/thirdweb-dev/contracts)
+
+## Mafunzo yanayohusiana {#related-tutorials}
+
+- [Mazingatio ya usalama kwa wasanidi programu wa Ethereum](/developers/docs/smart-contracts/security/) _– Mafunzo kuhusu mazingatio ya usalama wakati wa kujenga mikataba-erevu, ikijumuisha matumizi ya maktaba._
+- [Elewa mkataba-erevu wa tokeni ya ERC-20](/developers/tutorials/understand-the-erc-20-token-smart-contract/) _-Mafunzo kuhusu kiwango cha ERC20, yanayotolewa na maktaba nyingi._
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/naming/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/naming/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..dd3b9635901
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/naming/index.md
@@ -0,0 +1,101 @@
+---
+title: Kutaja mikataba-erevu
+description: Mbinu bora za kutaja mikataba-erevu ya Ethereum kwa kutumia ENS
+lang: sw
+---
+
+Mikataba-erevu ni msingi wa miundombinu iliyogatuliwa ya Ethereum, inayowezesha programu na itifaki zinazojiendesha. Lakini hata uwezo wa mikataba unavyoendelea kubadilika, watumiaji na wasanidi programu bado wanategemea anwani ghafi za heksadesimali kutambua na kurejelea mikataba hii.
+
+Kutaja mikataba-erevu kwa kutumia [Huduma ya Majina ya Ethereum (ENS)](https://ens.domains/) inaboresha hali ya utumiaji kwa kuondoa anwani za mkataba za heksadesimali na kupunguza hatari kutokana na mashambulizi kama vile sumu ya anwani na mashambulizi ya udanganyifu. Mwongozo huu unaeleza kwa nini kutaja mikataba-erevu ni muhimu, jinsi inaweza kutekelezwa, na zana zinazopatikana kama vile [Enscribe](https://www.enscribe.xyz) ili kurahisisha mchakato na kusaidia wasanidi programu kufuata utaratibu huu.
+
+## Kwa nini tutaje mikataba-erevu? {#why-name-contracts}
+
+### Vitambulisho vinavyoweza kusomwa na binadamu {#human-readable-identifiers}
+
+Badala ya kuingiliana na anwani za mkataba zisizoeleweka kama `0x8f8e...f9e3`, wasanidi programu na watumiaji wanaweza kutumia majina yanayoweza kusomwa na binadamu kama `v2.myapp.eth`. Hii hurahisisha mwingiliano wa mikataba-erevu.
+
+Hii inawezekana kutokana na [Huduma ya Majina ya Ethereum](https://ens.domains/) ambayo hutoa huduma ya majina iliyogatuliwa kwa anwani za Ethereum. Hii ni sawa na jinsi Huduma ya Majina ya Vikoa (DNS) inavyowezesha watumiaji wa intaneti kufikia anwani za mtandao kwa kutumia jina kama vile ethereum.org badala ya anwani ya IP kama vile `104.18.176.152`.
+
+### Usalama na uaminifu ulioboreshwa {#improved-security-and-trust}
+
+Mikataba iliyotajwa husaidia kupunguza miamala ya kimakosa kwenda kwenye anwani isiyo sahihi. Pia husaidia watumiaji kutambua mikataba inayohusishwa na programu au chapa maalum. Hii inaongeza safu ya uaminifu wa sifa, hasa wakati majina yameunganishwa na vikoa vikuu vinavyojulikana kama `uniswap.eth`.
+
+Kutokana na urefu wa herufi 42 za anwani ya Ethereum, ni vigumu sana kwa watumiaji kutambua mabadiliko madogo katika anwani, ambapo herufi chache zimebadilishwa. Kwa mfano, anwani kama `0x58068646C148E313CB414E85d2Fe89dDc3426870` kwa kawaida ingefupishwa hadi `0x580...870` na programu zinazotumiwa na watumiaji kama vile mikoba. Mtumiaji hawezi kugundua kwa urahisi anwani yenye nia mbaya ambapo herufi chache zimebadilishwa.
+
+Aina hii ya mbinu hutumiwa na mashambulizi ya udanganyifu wa anwani na sumu ambapo watumiaji huongozwa kuamini kuwa wanashirikiana na au kutuma fedha kwenye anwani sahihi, wakati kwa kweli anwani hiyo inafanana tu na anwani sahihi, lakini si sawa.
+
+Majina ya ENS kwa mikoba na mikataba hulinda dhidi ya aina hizi za mashambulizi. Kama mashambulizi ya udanganyifu wa DNS, mashambulizi ya udanganyifu wa ENS yanaweza pia kutokea, hata hivyo, mtumiaji ana uwezekano mkubwa wa kugundua makosa ya tahajia katika jina la ENS kuliko mabadiliko madogo kwenye anwani ya heksadesimali.
+
+### UX bora kwa mikoba na wachunguzi {#better-ux}
+
+Wakati mkataba-erevu umesanidiwa na jina la ENS, inawezekana kwa programu kama vile mikoba na wachunguzi wa mnyororo wa bloku kuonyesha majina ya ENS kwa mikataba-erevu, badala ya anwani za heksadesimali. Hii inatoa uboreshaji mkubwa wa hali ya utumiaji (UX) kwa watumiaji.
+
+Kwa mfano, wakati wa kuingiliana na programu kama vile Uniswap, watumiaji kwa kawaida wataona kuwa programu wanayoingiliana nayo inapatikana kwenye tovuti `uniswap.org`, lakini wangeonyeshwa anwani ya mkataba ya heksadesimali ikiwa Uniswap haijataja mikataba-erevu yake kwa kutumia ENS. Ikiwa mkataba umetajwa, badala yake wangeweza kuona `v4.contracts.uniswap.eth` ambayo ni muhimu zaidi.
+
+## Kutaja wakati wa upelekaji dhidi ya baada ya upelekaji {#when-to-name}
+
+Kuna alama mbili ambazo mikataba-erevu inaweza kutajwa:
+
+- **Wakati wa upelekaji**: kupeana jina la ENS kwa mkataba unapopelekwa.
+- **Baada ya upelekaji**: kuoanisha anwani ya mkataba iliyopo na jina jipya la ENS.
+
+Njia zote mbili zinategemea kuwa na ufikiaji wa mmiliki au msimamizi wa kikoa cha ENS ili waweze kuunda na kuweka rekodi za ENS.
+
+## Jinsi utajaji wa ENS unavyofanya kazi kwa mikataba {#how-ens-naming-works}
+
+Majina ya ENS huhifadhiwa kwenye mnyororo na hutatuliwa kwa anwani za Ethereum kupitia visuluhishi vya ENS. Ili kutaja mkataba-erevu:
+
+1. Sajili au dhibiti kikoa kikuu cha ENS (k.m. `myapp.eth`)
+2. Unda kikoa kidogo (k.m. `v1.myapp.eth`)
+3. Weka rekodi ya `address` ya kikoa kidogo kwenye anwani ya mkataba
+4. Weka rekodi ya nyuma ya mkataba kwenye ENS ili kuruhusu jina kupatikana kupitia anwani yake
+
+Majina ya ENS yana mpangilio wa daraja na yanasaidia majina madogo yasiyo na kikomo. Kuweka rekodi hizi kwa kawaida kunahusisha kuingiliana na sajili ya ENS na mikataba ya visuluhishi vya umma.
+
+## Zana za kutaja mikataba {#tools}
+
+Kuna njia mbili za kutaja mikataba-erevu. Ama kutumia [Programu ya ENS](https://app.ens.domains) na hatua kadhaa za mwongozo, au kutumia [Enscribe](https://www.enscribe.xyz). Hizi zimeainishwa hapa chini.
+
+### Usanidi wa mwongozo wa ENS {#manual-ens-setup}
+
+Kwa kutumia [Programu ya ENS](https://app.ens.domains/), wasanidi programu wanaweza kuunda majina madogo kwa mikono na kuweka rekodi za anwani za mbele. Hata hivyo, hawawezi kuweka jina la msingi kwa mkataba-erevu kwa kuweka rekodi ya nyuma ya jina kupitia programu ya ENS. Hatua za mwongozo lazima zichukuliwe ambazo zimeelezwa katika [nyaraka za ENS](https://docs.ens.domains/web/naming-contracts/).
+
+### Enscribe {#enscribe}
+
+[Enscribe](https://www.enscribe.xyz) hurahisisha utajaji wa mikataba-erevu kwa kutumia ENS, na huongeza imani ya mtumiaji katika mikataba-erevu. Inatoa:
+
+- **Upelekaji wa atomiki na utajaji**: Peana jina la ENS wakati wa kupeleka mkataba mpya
+- **Utajaji baada ya upelekaji**: Ambatisha majina kwenye mikataba iliyokwishapelekwa
+- **Usaidizi wa minyororo mingi**: Inafanya kazi katika mitandao ya Ethereum na L2 ambapo ENS inasaidiwa
+- **Data ya uthibitishaji wa mkataba**: Inajumuisha data ya uthibitishaji wa mkataba inayotolewa kutoka vyanzo vingi ili kuongeza imani kwa watumiaji
+
+Enscribe inasaidia majina ya ENS yaliyotolewa na watumiaji, au vikoa vyake ikiwa mtumiaji hana jina la ENS.
+
+Unaweza kufikia [Programu ya Enscribe](https://app.enscribe.xyz) ili kuanza kutaja na kutazama mikataba-erevu.
+
+## Mbinu bora {#best-practices}
+
+- **Tumia majina wazi, yenye matoleo** kama `v1.myapp.eth` ili kufanya masasisho ya mkataba kuwa wazi
+- **Weka rekodi za nyuma** ili kuunganisha mikataba na majina ya ENS kwa mwonekano katika programu kama vile mikoba na wachunguzi wa mnyororo wa bloku.
+- **Fuatilia kwa karibu tarehe za mwisho wa matumizi** ikiwa unataka kuzuia mabadiliko ya umiliki kwa bahati mbaya
+- **Thibitisha chanzo cha mkataba** ili watumiaji waweze kuamini kuwa mkataba uliotajwa unafanya kazi kama inavyotarajiwa
+
+## Hatari {#risks}
+
+Kutaja mikataba-erevu kunatoa manufaa makubwa kwa watumiaji wa Ethereum, hata hivyo, wamiliki wa vikoa vya ENS lazima wawe macho kuhusiana na usimamizi wao. Hatari zinazojulikana ni pamoja na:
+
+- **Kumalizika muda**: Kama vile majina ya DNS, usajili wa majina ya ENS una muda maalum. Kwa hivyo ni muhimu wamiliki wafuatilie tarehe za kumalizika kwa vikoa vyao na kuzifanya upya mapema kabla ya kumalizika. Programu ya ENS na Enscribe zote mbili hutoa viashiria vya kuona kwa wamiliki wa vikoa wakati tarehe ya kumalizika inapokaribia.
+- **Mabadiliko katika umiliki**: Rekodi za ENS zinawakilishwa kama NFTs kwenye Ethereum, ambapo mmiliki wa kikoa maalum cha `.eth` anamiliki NFT inayohusiana. Kwa hivyo, ikiwa akaunti tofauti itachukua umiliki wa NFT hii, mmiliki mpya anaweza kurekebisha rekodi zozote za ENS atakavyoona inafaa.
+
+Ili kupunguza hatari kama hizo, akaunti ya mmiliki wa vikoa vya kiwango cha pili (2LD) vya `.eth` inapaswa kulindwa kupitia mkoba wa saini-nyingi huku vikoa vidogo vikiundwa ili kusimamia utajaji wa mikataba. Kwa njia hiyo, katika tukio la mabadiliko yoyote ya umiliki kwa bahati mbaya au yenye nia mbaya katika kiwango cha kikoa kidogo, yanaweza kubatilishwa na mmiliki wa 2LD.
+
+## Mustakabali wa utajaji wa mikataba {#future}
+
+Utajaji wa mikataba unakuwa mbinu bora kwa ajili ya uundaji wa mfumo mtawanyo wa kimamlaka, sawa na jinsi majina ya vikoa yalivyochukua nafasi ya anwani za IP kwenye wavuti. Kadiri miundombinu zaidi kama vile mikoba, wachunguzi na dashibodi zinavyojumuisha usuluhishi wa ENS kwa mikataba, mikataba iliyotajwa itaboresha usalama na kupunguza makosa katika mfumo mzima wa ikolojia.
+
+Kwa kufanya mikataba-erevu iwe rahisi kutambua na kuelewa, utajaji husaidia kuziba pengo kati ya watumiaji na programu kwenye Ethereum, kuboresha usalama na UX kwa watumiaji.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Kutaja Mikataba-erevu kwa kutumia ENS](https://docs.ens.domains/web/naming-contracts/)
+- [Kutaja Mikataba-erevu kwa kutumia Enscribe](https://www.enscribe.xyz/docs).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/security/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/security/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..4e31a0a62fc
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/security/index.md
@@ -0,0 +1,576 @@
+---
+title: Usalama wa mkataba erevu
+description: Muhtasari wa miongozo ya kuunda mikataba-erevu salama ya Ethereum
+lang: sw
+---
+
+Mikataba mahiri ni rahisi kubadilika, na ina uwezo wa kudhibiti kiwango kikubwa cha thamani na data, huku ikiendesha mantiki isiyobadilika kulingana na msimbo uliowekwa kwenye kiambajengo. Hii imeunda mfumo mzuri wa ikolojia wa programu zisizoaminika na zilizotawanywa ambazo hutoa faida nyingi juu ya mifumo ya urithi. Pia zinawakilisha fursa kwa washambuliaji wanaotafuta faida kwa kutumia udhaifu katika mikataba mahiri.
+
+Minyororo ya bloku ya umma, kama Ethereum, inazidisha ugumu wa suala la kulinda mikataba-erevu. Msimbo wa mkataba-erevu uliotumwa _kawaida_ hauwezi kubadilishwa ili kurekebisha dosari za usalama, ilhali mali zilizoibwa kutoka kwa mikataba-erevu ni ngumu sana kufuatilia na mara nyingi hazipatikani kwa sababu ya kutobadilika.
+
+Ingawa takwimu zinatofautiana, inakadiriwa kuwa jumla ya thamani iliyoibiwa au kupotea kutokana na kasoro za kiusalama katika mikataba mahiri ni zaidi ya $1 bilioni kwa urahisi. Hii inajumuisha matukio mashuhuri, kama vile [udukuzi wa DAO](https://hackingdistributed.com/2016/06/18/analysis-of-the-dao-exploit/) (ETH milioni 3.6 ziliibwa, zenye thamani ya zaidi ya dola bilioni 1 kwa bei za leo), [udukuzi wa mkoba wa Parity wenye saini nyingi](https://www.coindesk.com/markets/2017/07/19/30-million-ether-reported-stolen-due-to-parity-wallet-breach) (dola milioni 30 zilipotea kwa wadukuzi), na [suala la mkoba ulioganda wa Parity](https://www.theguardian.com/technology/2017/nov/08/cryptocurrency-300m-dollars-stolen-bug-ether) (zaidi ya dola milioni 300 za ETH zimefungiwa milele).
+
+Masuala yaliyotajwa hapo juu yanafanya kuwa muhimu kwa wasanifu programu kuwekeza juhudi katika kujenga mkataba mahiri iliyo salama, thabiti na inayostahimili uthabiti. Usalama wa mkataba-erevu ni jambo zito, na kila msanidi programu atafanya vizuri kujifunza. Mwongozo huu utashughulikia masuala ya usalama kwa wasanifu wa Ethereum na kuchunguza nyenzo za kuboresha usalama wa mikataba mahiri.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Hakikisha unafahamu [misingi ya usanidi wa mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) kabla ya kushughulikia usalama.
+
+## Miongozo ya kuunda mikataba-erevu salama ya Ethereum {#smart-contract-security-guidelines}
+
+### 1. Buni vidhibiti sahihi vya ufikiaji {#design-proper-access-controls}
+
+Katika mikataba-erevu, vitendaji vilivyowekwa alama ya `public` au `external` vinaweza kuitwa na akaunti zozote zinazomilikiwa na nje (EOAs) au akaunti za mkataba. Kubainisha mwonekano wa umma kwa vipengele ni muhimu ikiwa unataka wengine kuingiliana na mkataba wako. Hata hivyo, vitendaji vilivyowekwa alama ya `private` vinaweza tu kuitwa na vitendaji ndani ya mkataba-erevu, na si akaunti za nje. Kumpa kila mshiriki wa mtandao ufikiaji wa kazi za mkataba kunaweza kusababisha shida, haswa ikiwa inamaanisha kuwa mtu yeyote anaweza kufanya shughuli nyeti (k.m., kutengeneza tokeni mpya).
+
+Ili kuzuia matumizi yasiyoidhinishwa ya vitendaji vya mkataba-erevu, ni muhimu kutekeleza vidhibiti salama vya ufikiaji. Mbinu za udhibiti wa ufikiaji huzuia uwezo wa kutumia kazi fulani katika mkataba mahiri kwa vyombo vilivyoidhinishwa, kama vile akaunti zinazowajibika kudhibiti mkataba. Muundo wa **Ownable** na **udhibiti unaotegemea majukumu** ni miundo miwili muhimu kwa kutekeleza udhibiti wa ufikiaji katika mikataba-erevu:
+
+#### Muundo wa Ownable {#ownable-pattern}
+
+Katika muundo wa Kumiliki, anwani imewekwa kama "mmiliki" wa mkataba wakati wa mchakato wa kuunda mkataba. Vitendaji vilivyolindwa hupewa kirekebishaji cha `OnlyOwner`, ambacho huhakikisha mkataba unathibitisha utambulisho wa anwani inayopiga simu kabla ya kutekeleza kitendaji. Simu za utendajikazi zinazolindwa kutoka kwa anwani zingine kando na mmiliki wa mkataba hurejeshwa kila wakati, na hivyo kuzuia ufikiaji usiohitajika.
+
+#### Udhibiti wa ufikiaji unaotegemea majukumu {#role-based-access-control}
+
+Kusajili anwani moja kama `Owner` katika mkataba-erevu huleta hatari ya uwekaji kati na huwakilisha sehemu moja ya kushindwa. Ikiwa funguo za akaunti ya mmiliki zitaathiriwa, washambuliaji wanaweza kushambulia mkataba unaomilikiwa. Hii ndiyo sababu kutumia muundo wa udhibiti wa ufikiaji wenye msingi wa dhima na akaunti nyingi za usimamizi inaweza kuwa chaguo bora.
+
+Katika udhibiti wa ufikiaji unaotegemea jukumu, ufikiaji wa vipengele nyeti husambazwa kati ya seti ya washiriki wanaoaminika. Kwa mfano, akaunti moja inaweza kuwa na jukumu la kutengeneza tokeni, huku akaunti nyingine ikifanya marekebisho au kusitisha mkataba. Kutawanya udhibiti wa ufikiaji kwa njia hii huondoa alama moja ya kutofaulu na kupunguza mawazo ya kuaminiana kwa watumiaji.
+
+##### Kutumia mikoba ya saini nyingi
+
+Njia nyingine ya kutekeleza udhibiti salama wa ufikiaji ni kutumia [akaunti ya saini nyingi](/developers/docs/smart-contracts/#multisig) kudhibiti mkataba. Tofauti na EOA ya kawaida, akaunti zenye sahihi ni nyingi zinamilikiwa na mamlaka nyingi na zinahitaji sahihi kutoka kwa idadi ya chini ya akaunti—sema 3-ya-5—ili kutekeleza miamala.
+
+Kutumia sahihi nyingi kwa udhibiti wa ufikiaji huleta safu ya ziada ya usalama kwani vitendo kwenye mkataba lengwa vinahitaji idhini kutoka kwa wahusika wengi. Hili ni muhimu hasa ikiwa ni muhimu kutumia muundo wa Kumiliki, kwa kuwa inafanya iwe vigumu zaidi kwa mshambulizi au mtu wa ndani kulaghai utendaji kazi nyeti wa mkataba kwa madhumuni mabaya.
+
+### 2. Tumia kauli za require(), assert(), na revert() kulinda utendakazi wa mkataba {#use-require-assert-revert}
+
+Kama ilivyotajwa, mtu yeyote anaweza kupiga simu kazi za umma katika mkataba wako mahiri mara tu utakapowekwa kwenye kiambajengo. Kwa kuwa huwezi kujua mapema jinsi akaunti za nje zitakavyoingiliana na mkataba, ni vyema kutekeleza ulinzi wa ndani dhidi ya utendaji kazi wenye matatizo kabla ya kupeleka. Unaweza kutekeleza tabia sahihi katika mikataba-erevu kwa kutumia kauli za `require()`, `assert()`, na `revert()` ili kusababisha vighairi na kurudisha mabadiliko ya hali ikiwa utekelezaji utashindwa kukidhi mahitaji fulani.
+
+**`require()`**: `require` hufafanuliwa mwanzoni mwa vitendaji na huhakikisha masharti yaliyowekwa awali yanatimizwa kabla ya kitendaji kilichoitwa kutekelezwa. Kauli ya `require` inaweza kutumika kuthibitisha ingizo la mtumiaji, kuangalia vigezo vya hali, au kuthibitisha utambulisho wa akaunti inayopiga simu kabla ya kuendelea na kitendaji.
+
+**`assert()`**: `assert()` hutumika kugundua makosa ya ndani na kuangalia ukiukaji wa “kanuni zisizobadilika” katika msimbo wako. Tofauti ni madai ya kimantiki kuhusu hali ya mkataba ambayo inapaswa kuwa ya kweli kwa utekelezaji wote wa kazi. Mfano wa kanuni isiyobadilika ni jumla ya kiwango cha juu cha usambazaji au salio la mkataba wa tokeni. Kutumia `assert()` huhakikisha kuwa mkataba wako haufikii hali hatarishi, na ikitokea, mabadiliko yote kwenye vigezo vya hali yanarejeshwa nyuma.
+
+**`revert()`**: `revert()` inaweza kutumika katika kauli ya if-else ambayo husababisha kighairi ikiwa hali inayohitajika haijatimizwa. Mkataba wa sampuli hapa chini unatumia `revert()` kulinda utekelezaji wa vitendaji:
+
+```
+pragma solidity ^0.8.4;
+
+contract VendingMachine {
+ address owner;
+ error Unauthorized();
+ function buy(uint amount) public payable {
+ if (amount > msg.value / 2 ether)
+ revert("Hakuna Ether ya kutosha iliyotolewa.");
+ // Tekeleza ununuzi.
+ }
+ function withdraw() public {
+ if (msg.sender != owner)
+ revert Unauthorized();
+
+ payable(msg.sender).transfer(address(this).balance);
+ }
+}
+```
+
+### 3. Pima mikataba-erevu na thibitisha usahihi wa msimbo {#test-smart-contracts-and-verify-code-correctness}
+
+Kutobadilika kwa msimbo unaoendeshwa katika [Mashine Halisi ya Ethereum](/developers/docs/evm/) kunamaanisha mikataba-erevu inahitaji kiwango cha juu cha tathmini ya ubora wakati wa awamu ya usanidi. Kupima mkataba wako kwa kina na kuuangalia kwa matokeo yoyote yasiyotarajiwa kutaboresha usalama kwa kiasi kikubwa na kulinda watumiaji wako kwa muda mrefu.
+
+Njia ya kawaida ni kuandika majaribio madogo ya vitengo kwa kutumia data ya mfano ambayo mkataba unatarajiwa kupokea kutoka kwa watumiaji. [Upimaji wa vitengo](/developers/docs/smart-contracts/testing/#unit-testing) ni mzuri kwa kupima utendakazi wa vitendaji fulani na kuhakikisha mkataba-erevu unafanya kazi kama inavyotarajiwa.
+
+Kwa bahati mbaya, upimaji wa vitengo hauna ufanisi mdogo katika kuboresha usalama wa mkataba-erevu unapotumika peke yake. Jaribio la kitengo linaweza kuthibitisha kuwa kitendaji kinajitekeleza vizuri kwa data ya mfano, lakini majaribio ya kitengo yana ufanisi tu kama majaribio yaliyoandikwa. Hii inafanya iwe vigumu kugundua visa vya pembeni vilivyokosekana na udhaifu ambao unaweza kuvunja usalama wa mkataba wako-erevu.
+
+Njia bora ni kuchanganya upimaji wa vitengo na upimaji unaotegemea sifa unaofanywa kwa kutumia [uchanganuzi tuli na unaobadilika](/developers/docs/smart-contracts/testing/#static-dynamic-analysis). Uchanganuzi tuli hutegemea uwakilishi wa kiwango cha chini, kama vile [grafu za mtiririko wa udhibiti](https://en.wikipedia.org/wiki/Control-flow_graph) na [miti dhahania ya sintaksia](https://deepsource.io/glossary/ast/) ili kuchanganua hali za programu zinazoweza kufikiwa na njia za utekelezaji. Wakati huo huo, mbinu za uchanganuzi unaobadilika, kama vile [uchanganyaji wa mkataba-erevu](https://www.cyfrin.io/blog/smart-contract-fuzzing-and-invariants-testing-foundry), hutekeleza msimbo wa mkataba na thamani za ingizo nasibu ili kugundua operesheni zinazokiuka sifa za usalama.
+
+[Uthibitishaji rasmi](/developers/docs/smart-contracts/formal-verification) ni mbinu nyingine ya kuthibitisha sifa za usalama katika mikataba-erevu. Tofauti na upimaji wa kawaida, uthibitishaji rasmi unaweza kuthibitisha kwa uhakika kutokuwepo kwa makosa katika mkataba-erevu. Hii inafanikiwa kwa kuunda vipimo rasmi ambavyo vinanasa sifa za usalama zinazohitajika na kuthibitisha kuwa muundo rasmi wa kandarasi unafuata vipimo hivi.
+
+### 4. Omba mapitio huru ya msimbo wako {#get-independent-code-reviews}
+
+Baada ya kupima mkataba wako, ni vizuri kuwaomba wengine wakague msimbo chanzo kwa masuala yoyote ya usalama. Majaribio hayatafichua kila dosari katika mkataba mzuri, lakini kupata hakiki huru huongeza uwezekano wa kugundua udhaifu.
+
+#### Ukaguzi {#audits}
+
+Kuagiza ukaguzi wa mkataba-erevu ni njia moja ya kufanya mapitio huru ya msimbo. Wakaguzi wana jukumu muhimu katika kuhakikisha kuwa mikataba mahiri ni salama na haina kasoro za ubora na hitilafu za muundo.
+
+Hata hivyo, unapaswa kuepuka kuchukulia ukaguzi kama suluhisho la kila kitu. Ukaguzi mahiri wa mikataba hautashika kila hitilafu na mara nyingi umeundwa ili kutoa ukaguzi wa ziada, ambao unaweza kusaidia kugundua matatizo ambayo wasanidi programu hawakuyapata wakati wa utayarishaji na majaribio ya awali. Unapaswa pia kufuata mbinu bora za kufanya kazi na wakaguzi, kama vile kuandika msimbo ipasavyo na kuongeza maoni ya ndani, ili kuongeza manufaa ya ukaguzi wa mikataba mahiri.
+
+- [Vidokezo na mbinu za ukaguzi wa mkataba-erevu](https://twitter.com/tinchoabbate/status/1400170232904400897) - _@tinchoabbate_
+- [Tumia ukaguzi wako kikamilifu](https://inference.ag/blog/2023-08-14-tips/) - _Inference_
+
+#### Zawadi za mdudu {#bug-bounties}
+
+Kuanzisha programu ya zawadi ya mdudu ni njia nyingine ya kutekeleza mapitio ya msimbo wa nje. Zawadi ya mdudu ni malipo ya kifedha yanayotolewa kwa watu binafsi (kawaida wadukuzi wa kofia nyeupe) wanaogundua udhaifu katika programu.
+
+Zikitumiwa ipasavyo, zawadi za mdudu huwapa wanachama wa jumuiya ya wadukuzi motisha wa kukagua msimbo wako kwa dosari muhimu. Mfano halisi ni "mdudu wa pesa usio na kikomo" ambao ungemruhusu mshambuliaji kuunda kiasi kisicho na kikomo cha ether kwenye [Optimism](https://www.optimism.io/), itifaki ya [Safu ya 2](/layer-2/) inayoendeshwa kwenye Ethereum. Kwa bahati nzuri, mdukuzi wa kofia nyeupe [aligundua dosari hiyo](https://www.saurik.com/optimism.html) na kuijulisha timu, [na kupata malipo makubwa katika mchakato huo](https://cryptoslate.com/critical-bug-in-ethereum-l2-optimism-2m-bounty-paid/).
+
+Mkakati muhimu ni kuweka malipo ya programu ya zawadi ya mdudu kulingana na kiasi cha fedha zilizo hatarini. Ikifafanuliwa kama "[zawadi ya mdudu ya kuongeza kiwango](https://medium.com/immunefi/a-defi-security-standard-the-scaling-bug-bounty-9b83dfdc1ba7)", njia hii hutoa motisha wa kifedha kwa watu binafsi kufichua udhaifu kwa uwajibikaji badala ya kuutumia.
+
+### 5. Fuata mbinu bora wakati wa usanidi wa mkataba-erevu {#follow-smart-contract-development-best-practices}
+
+Uwepo wa ukaguzi na zawadi za mdudu haukuondolei jukumu lako la kuandika msimbo wa hali ya juu. Usalama mzuri wa mkataba-erevu huanza na kufuata michakato sahihi ya usanifu na usanidi:
+
+- Hifadhi msimbo wote katika mfumo wa kudhibiti matoleo, kama vile git
+
+- Fanya marekebisho yote ya msimbo kupitia maombi ya kuvuta
+
+- Hakikisha maombi ya kuvuta yana angalau mkaguzi mmoja huru ikiwa unafanya kazi peke yako kwenye mradi, zingatia kutafuta wasanifu programu wengine na ukaguzi wa nambari za biashara
+
+- Tumia [mazingira ya usanidi](/developers/docs/frameworks/) kwa kupima, kuandaa, na kutuma mikataba-erevu
+
+- Pitia msimbo wako kupitia zana za msingi za uchambuzi wa msimbo, kama vile [Cyfrin Aderyn](https://github.com/Cyfrin/aderyn), Mythril na Slither. Kimsingi, unapaswa kufanya hivi kabla ya kila ombi la kuvuta kuunganishwa na kulinganisha tofauti katika matokeo
+
+- Hakikisha msimbo wako unakusanywa bila makosa, na mkusanyaji wa Solidity hatoi maonyo yoyote
+
+- Andika nyaraka za msimbo wako ipasavyo (ukitumia [NatSpec](https://solidity.readthedocs.io/en/develop/natspec-format.html)) na ueleze maelezo kuhusu usanifu wa mkataba katika lugha rahisi kueleweka. Hii itarahisisha wengine kukagua na kupitia msimbo wako.
+
+### 6. Tekeleza mipango thabiti ya kukabiliana na maafa {#implement-disaster-recovery-plans}
+
+Kubuni vidhibiti salama vya ufikiaji, kutekeleza virekebishaji vya utendaji kazi na mapendekezo mengine kunaweza kuboresha usalama wa mikataba mahiri, lakini hakuwezi kuondoa uwezekano wa matumizi mabaya. Kuunda mikataba mahiri iliyo salama kunahitaji "kujitayarisha kwa kutofaulu" na kuwa na mpango mbadala wa kujibu mashambulizi kwa ufanisi. Mpango sahihi wa kukabiliana na maafa utajumuisha baadhi au yote ya vipengele vifuatavyo:
+
+#### Uboreshaji wa mkataba {#contract-upgrades}
+
+Ingawa mikataba mahiri ya Ethereum haiwezi kubadilika kwa chaguo msingi, inawezekana kufikia kiwango fulani cha kubadilika kwa kutumia mifumo ya uboreshaji. Kuboresha mikataba ni muhimu katika hali ambapo kosa kubwa hufanya mkataba wako wa zamani kutotumika na kupeleka mantiki mpya ndilo chaguo linalowezekana zaidi.
+
+Mbinu za uboreshaji wa mikataba hufanya kazi tofauti, lakini "mchoro wa seva mbadala" ni mojawapo ya mbinu maarufu zaidi za kuboresha mikataba mahiri. [Miundo ya proksi](https://www.cyfrin.io/blog/upgradeable-proxy-smart-contract-pattern) hugawanya hali na mantiki ya programu kati ya mikataba _miwili_. Mkataba wa kwanza (unaoitwa ‘mkataba wa wakala’) huhifadhi vigezo vya hali (k.m., salio la mtumiaji), huku mkataba wa pili (unaoitwa ‘mkataba wa mantiki’) unashikilia msimbo wa kutekeleza majukumu ya mkataba.
+
+Akaunti huingiliana na mkataba wa proksi, ambao hupeleka simu zote za vitendaji kwa mkataba wa mantiki kwa kutumia simu ya kiwango cha chini ya [`delegatecall()`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.16/introduction-to-smart-contracts.html?highlight=delegatecall#delegatecall-callcode-and-libraries). Tofauti na simu ya kawaida ya ujumbe, `delegatecall()` huhakikisha kuwa msimbo unaoendeshwa kwenye anwani ya mkataba wa mantiki unatekelezwa katika muktadha wa mkataba unaopiga simu. Hii inamaanisha kuwa mkataba wa mantiki utaandika kila wakati kwenye hifadhi ya proksi (badala ya hifadhi yake yenyewe) na thamani asili za `msg.sender` na `msg.value` huhifadhiwa.
+
+Kukabidhi simu kwa mkataba wa mantiki kunahitaji kuhifadhi anwani yake katika hifadhi ya mkataba wa wakala. Kwa hivyo, kuboresha mantiki ya mkataba ni suala la kupeleka mkataba mwingine wa kimantiki na kuhifadhi anwani mpya katika mkataba wa wakala. Simu zinazofuata kwa mkataba wa wakala zinapoelekezwa kiotomatiki hadi kwa mkataba mpya wa kimantiki, ungekuwa "umeboresha" mkataba bila kurekebisha msimbo.
+
+[Zaidi kuhusu uboreshaji wa mikataba](/developers/docs/smart-contracts/upgrading/).
+
+#### Vituo vya dharura {#emergency-stops}
+
+Kama ilivyoelezwa, ukaguzi na upimaji wa kina hauwezi kugundua mende zote kwenye mkataba-erevu. Athari ikitokea kwenye msimbo wako baada ya kutumwa, haiwezekani kuweka alama kwa kuwa huwezi kubadilisha msimbo unaotumika kwenye anwani ya mkataba. Pia, mbinu za uboreshaji (k.m., ruwaza za seva mbadala) zinaweza kuchukua muda kutekelezwa (mara nyingi zinahitaji idhini kutoka kwa wahusika tofauti), ambayo huwapa washambuliaji muda zaidi wa kusababisha uharibifu zaidi.
+
+Chaguo la nyuklia ni kutekeleza chaguo la kukokotoa la "kusimamisha dharura" ambalo huzuia simu kwa kazi zinazoweza kuathiriwa katika mkataba. Vituo vya dharura kwa kawaida hujumuisha vipengele vifuatavyo:
+
+1. Kigezo cha Boolean cha kimataifa kinachoonyesha ikiwa mkataba-erevu uko katika hali ya kusimamishwa au la. Kigezo hiki huwekwa kuwa `false` wakati wa kusanidi mkataba, lakini kitarudi kuwa `true` mara mkataba utakapositishwa.
+
+2. Vitendaji vinavyorejelea kigezo cha Boolean katika utekelezaji wao. Vipengele kama hivyo vinaweza kufikiwa wakati mkataba mahiri haujasimamishwa, na hutoweza kufikiwa wakati kipengele cha kusimamisha dharura kinapoanzishwa.
+
+3. Hulka yenye ufikiaji wa kitendaji cha kusimamisha dharura, ambacho huweka kigezo cha Boolean kuwa `true`. Ili kuzuia vitendo viovu, simu kwa chaguo hili la kazi zinaweza kuzuiwa kwa anwani inayoaminika (k.m., mmiliki wa mkataba).
+
+Mara tu mkataba unapowasha kituo cha dharura, vitendaji fulani havitaitika. Hii inafanikiwa kwa kufunga vitendaji teule katika kirekebishaji kinachorejelea kigezo cha kimataifa. Hapo chini ni [mfano](https://github.com/fravoll/solidity-patterns/blob/master/EmergencyStop/EmergencyStop.sol) unaoelezea utekelezaji wa muundo huu katika mikataba:
+
+```solidity
+// Msimbo huu haujakaguliwa kitaalamu na hautoi ahadi yoyote kuhusu usalama au usahihi. Tumia kwa hatari yako mwenyewe.
+
+contract EmergencyStop {
+
+ bool isStopped = false;
+
+ modifier stoppedInEmergency {
+ require(!isStopped);
+ _;
+ }
+
+ modifier onlyWhenStopped {
+ require(isStopped);
+ _;
+ }
+
+ modifier onlyAuthorized {
+ // Angalia uidhinishaji wa msg.sender hapa
+ _;
+ }
+
+ function stopContract() public onlyAuthorized {
+ isStopped = true;
+ }
+
+ function resumeContract() public onlyAuthorized {
+ isStopped = false;
+ }
+
+ function deposit() public payable stoppedInEmergency {
+ // Mantiki ya kuweka amana inatokea hapa
+ }
+
+ function emergencyWithdraw() public onlyWhenStopped {
+ // Utoaji wa dharura unatokea hapa
+ }
+}
+```
+
+Mfano huu unaonyesha sifa za msingi za vituo vya dharura:
+
+- `isStopped` ni Boolean inayotathminiwa kuwa `false` mwanzoni na `true` wakati mkataba unapoingia katika hali ya dharura.
+
+- Virekebishaji vya vitendaji `onlyWhenStopped` na `stoppedInEmergency` hukagua kigezo cha `isStopped`. `stoppedInEmergency` hutumika kudhibiti vitendaji ambavyo havipaswi kufikiwa wakati mkataba uko hatarini (k.m., `deposit()`). Simu kwa vitendaji hivi zitarudi nyuma tu.
+
+`onlyWhenStopped` hutumika kwa vitendaji ambavyo vinapaswa kuitika wakati wa dharura (k.m., `emergencyWithdraw()`). Kazi kama hizo zinaweza kusaidia kutatua hali hiyo, kwa hivyo kutengwa kwao kutoka kwa orodha ya "kazi zilizozuiliwa".
+
+Kutumia utendaji kazi wa kusimamisha dharura kunatoa mwanya mzuri wa kushughulika na udhaifu mkubwa katika mkataba wako mahiri. Hata hivyo, huongeza hitaji la watumiaji kuamini wasanidi programu kutoiwasha kwa sababu za kibinafsi. Kufikia hili, kugatua udhibiti wa kituo cha dharura ama kwa kukiweka chini ya utaratibu wa upigaji kura wa mtandaoni, kufunga saa, au uidhinishaji kutoka kwa mikoba ya sahihi nyingni suluhisho zinazowezekana.
+
+#### Ufuatiliaji wa matukio {#event-monitoring}
+
+[Matukio](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.15/contracts.html#events) hukuruhusu kufuatilia simu kwa vitendaji vya mkataba-erevu na kufuatilia mabadiliko kwenye vigezo vya hali. Ni vyema kupanga mkataba wako mahiri ili kutangaza tukio wakati wowote mhusika anachukua hatua muhimu ya usalama (k.m., kutoa pesa).
+
+Kuweka matukio na kuyafuatilia nje ya mnyororo hutoa maarifa juu ya utendakazi wa mikataba na kusaidia ugunduzi wa haraka wa vitendo viovu. Hii inamaanisha kuwa timu yako inaweza kukabiliana haraka na udukuzi na kuchukua hatua ili kupunguza athari kwa watumiaji, kama vile kusitisha utendakazi au kufanya uboreshaji.
+
+Unaweza pia kuchagua zana ya ufuatiliaji ya nje ya rafu ambayo inasambaza arifa kiotomatiki wakati wowote mtu anapoingiliana na mikataba yako. Zana hizi zitakuruhusu kuunda arifa maalum kulingana na vichochezi tofauti, kama vile kiasi cha muamala, marudio ya simu za utendakazi, au vipengele maalum vinavyohusika. Kwa mfano, unaweza kupanga arifa inayokuja wakati kiasi kilichotolewa katika muamala mmoja kinavuka kiwango fulani.
+
+### 7. Buni mifumo salama ya utawala {#design-secure-governance-systems}
+
+Unaweza kutaka kugawa ombi lako kwa kugeuza udhibiti wa kandarasi za msingi kwa wanajamii. Katika hali hii, mfumo mahiri wa kandarasi utajumuisha moduli ya utawala utaratibu unaoruhusu wanajamii kuidhinisha vitendo vya usimamizi kupitia mfumo wa utawala wa mnyororo. Kwa mfano, pendekezo la kuboresha mkataba wa wakala hadi utekelezaji mpya linaweza kupigiwa kura na wenye tokeni.
+
+Utawala uliogawanyika unaweza kuwa wa manufaa, hasa kwa sababu unapatanisha maslahi ya wasanifu programu na watumiaji wa mwisho. Hata hivyo, mbinu mahiri za usimamizi wa mikataba zinaweza kuleta hatari mpya zikitekelezwa kimakosa. Hali inayowezekana ni ikiwa mshambuliaji anapata nguvu kubwa ya kupiga kura (inayopimwa kwa idadi ya tokeni zilizoshikiliwa) kwa kuchukua [mkopo wa ghafla](/defi/#flash-loans) na kusukuma pendekezo ovu.
+
+Njia moja ya kuzuia matatizo yanayohusiana na utawala kwenye mnyororo ni [kutumia kufuli ya muda](https://blog.openzeppelin.com/protect-your-users-with-smart-contract-timelocks/). Kufunga muda huzuia mkataba mahiri kutekeleza vitendo fulani hadi muda mahususi upite. Mikakati mingine ni pamoja na kugawa "uzito wa kupiga kura" kwa kila tokeni kulingana na muda ambao imekuwa imefungwa, au kupima uwezo wa kupiga kura wa anwani katika kipindi cha kihistoria (kwa mfano, vitalu 2-3 hapo awali) badala ya kizuizi cha sasa. Njia zote mbili hupunguza uwezekano wa kukusanya haraka nguvu ya kupiga kura ili kubadilisha kura kwenye mnyororo.
+
+Zaidi kuhusu [kubuni mifumo salama ya utawala](https://blog.openzeppelin.com/smart-contract-security-guidelines-4-strategies-for-safer-governance-systems/), [mifumo tofauti ya upigaji kura katika DAO](https://hackernoon.com/governance-is-the-holy-grail-for-daos), na [vejeta za kawaida za mashambulizi ya DAO zinazotumia DeFi](https://dacian.me/dao-governance-defi-attacks) katika viungo vilivyoshirikiwa.
+
+### 8. Punguza utata katika msimbo kwa kiwango cha chini {#reduce-code-complexity}
+
+Wasanidi programu wa jadi wanafahamu kanuni ya KISS (“weka rahisi, mjinga”), ambayo inashauri dhidi ya kuleta utata usio wa lazima katika usanifu wa programu. Hii inafuata fikra ya muda mrefu kwamba “mifumo tata hushindwa kwa njia tata” na iko katika hatari zaidi ya makosa ya gharama kubwa.
+
+Kuweka mambo rahisi ni muhimu sana wakati wa kuandika mikataba mahiri, ikizingatiwa kwamba mikataba mahiri inaweza kudhibiti kiwango kikubwa cha thamani. Kidokezo cha kufikia urahisi unapoandika mikataba-erevu ni kutumia tena maktaba zilizopo, kama vile [OpenZeppelin Contracts](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/), inapowezekana. Kwa sababu maktaba hizi zimekaguliwa sana na kujaribiwa na wasanifu programu, kuzitumia hupunguza uwezekano wa kuibua makosa kwa kuandika utendaji kazi mpya kuanzia mwanzo.
+
+Ushauri mwingine wa kawaida ni kuandika kazi ndogo ndogo na kuweka mikataba ya kawaida kwa kugawanya mantiki ya biashara katika mikataba mingi. Sio tu kwamba kuandika msimbo rahisi hupunguza eneo la mashambulizi katika mkataba mahiri, pia hurahisisha kufikiria juu ya usahihi wa mfumo mzima na kugundua makosa yanayoweza kutokea ya muundo mapema.
+
+### 9. Jilinde dhidi ya udhaifu wa kawaida wa mkataba-erevu {#mitigate-common-smart-contract-vulnerabilities}
+
+#### Uingiaji upya {#reentrancy}
+
+EVM hairuhusu upatanishi, kumaanisha kuwa mikataba miwili inayohusika katika simu ya ujumbe haiwezi kutekelezwa kwa wakati mmoja. Simu ya nje inasitisha utekelezaji wa mkataba wa kupiga simu na kumbukumbu hadi simu irudi, wakati ambapo utekelezaji unaendelea kama kawaida. Mchakato huu unaweza kuelezewa rasmi kama kuhamisha [mtiririko wa udhibiti](https://www.computerhope.com/jargon/c/contflow.htm) kwenda kwa mkataba mwingine.
+
+Ingawa mara nyingi haina madhara, kuhamisha mtiririko wa udhibiti kwa mikataba isiyoaminika inaweza kusababisha matatizo, kama vile kurejea tena. Shambulio la kurejesha tena hutokea wakati mkataba mbovu unaporejesha kwenye mkataba unaoweza kuathiriwa kabla ya ombi la awali la utendaji kazi kukamilika. Aina hii ya shambulio inaelezewa vizuri zaidi kwa mfano.
+
+Fikiria mkataba-erevu rahisi ('Mhanga') unaomruhusu yeyote kuweka na kutoa ether:
+
+```solidity
+// Mkataba huu una udhaifu. Usitumie katika uzalishaji
+
+contract Victim {
+ mapping (address => uint256) public balances;
+
+ function deposit() external payable {
+ balances[msg.sender] += msg.value;
+ }
+
+ function withdraw() external {
+ uint256 amount = balances[msg.sender];
+ (bool success, ) = msg.sender.call.value(amount)("");
+ require(success);
+ balances[msg.sender] = 0;
+ }
+}
+```
+
+Mkataba huu unafichua kitendaji cha `withdraw()` ili kuruhusu watumiaji kutoa ETH iliyowekwa awali kwenye mkataba. Wakati wa kuchakata utoaji, mkataba hufanya operesheni zifuatazo:
+
+1. Hukagua salio la ETH la mtumiaji
+2. Hutuma fedha kwa anwani inayopiga simu
+3. Huweka upya salio lao kuwa 0, kuzuia utoaji wa ziada kutoka kwa mtumiaji
+
+Kitendaji cha `withdraw()` katika mkataba wa `Victim` hufuata muundo wa “ukaguzi-maingiliano-athari”. _Hukagua_ ikiwa masharti muhimu kwa utekelezaji yanatimizwa (yaani, mtumiaji ana salio chanya la ETH) na hufanya _maingiliano_ kwa kutuma ETH kwa anwani ya mpigaji, kabla ya kutumia _athari_ za muamala (yaani, kupunguza salio la mtumiaji).
+
+Ikiwa `withdraw()` inaitwa kutoka kwa akaunti inayomilikiwa na nje (EOA), kitendaji hutekelezwa kama inavyotarajiwa: `msg.sender.call.value()` hutuma ETH kwa mpigaji. Hata hivyo, ikiwa `msg.sender` ni akaunti ya mkataba-erevu inayoita `withdraw()`, kutuma fedha kwa kutumia `msg.sender.call.value()` pia kutasababisha msimbo uliohifadhiwa kwenye anwani hiyo kuendeshwa.
+
+Fikiria huu ndio msimbo uliotumwa kwenye anwani ya mkataba:
+
+```solidity
+ contract Attacker {
+ function beginAttack() external payable {
+ Victim(victim_address).deposit.value(1 ether)();
+ Victim(victim_address).withdraw();
+ }
+
+ function() external payable {
+ if (gasleft() > 40000) {
+ Victim(victim_address).withdraw();
+ }
+ }
+}
+```
+
+Mkataba huu umebuniwa kufanya mambo matatu:
+
+1. Kubali amana kutoka kwa akaunti nyingine (labda EOA ya mshambuliaji)
+2. Weka ETH 1 kwenye mkataba wa Mhanga
+3. Toa ETH 1 iliyohifadhiwa kwenye mkataba-erevu
+
+Hakuna tatizo hapa, isipokuwa `Attacker` ana kitendaji kingine kinachoita `withdraw()` katika `Victim` tena ikiwa gesi iliyobaki kutoka kwa `msg.sender.call.value` inayoingia ni zaidi ya 40,000. Hii inampa `Attacker` uwezo wa kuingia tena `Victim` na kutoa fedha zaidi _kabla_ ya wito wa kwanza wa `withdraw` kukamilika. Mzunguko unaonekana hivi:
+
+```solidity
+- EOA ya Mshambuliaji inaita `Attacker.beginAttack()` na ETH 1
+- `Attacker.beginAttack()` inaweka ETH 1 kwenye `Victim`
+- `Attacker` inaita `withdraw()` katika `Victim`
+- `Victim` inakagua salio la `Attacker` (ETH 1)
+- `Victim` inatuma ETH 1 kwa `Attacker` (ambayo inasababisha kitendaji cha chaguo-msingi)
+- `Attacker` inaita `Victim.withdraw()` tena (kumbuka kwamba `Victim` haijapunguza salio la `Attacker` kutoka kwa utoaji wa kwanza)
+- `Victim` inakagua salio la `Attacker` (ambalo bado ni ETH 1 kwa sababu haijatumia athari za simu ya kwanza)
+- `Victim` inatuma ETH 1 kwa `Attacker` (ambayo inasababisha kitendaji cha chaguo-msingi na kumruhusu `Attacker` kuingia tena kwenye kitendaji cha `withdraw`)
+- Mchakato unarudiwa hadi `Attacker` aishiwe na gesi, ambapo `msg.sender.call.value` inarudi bila kusababisha utoaji wa ziada
+- `Victim` hatimaye inatumia matokeo ya muamala wa kwanza (na zinazofuata) kwenye hali yake, hivyo salio la `Attacker` linawekwa kuwa 0
+```
+
+Muhtasari ni kwamba kwa sababu salio la mpigaji simu halijawekwa kuwa 0 hadi utekelezaji wa chaguo la kazi ukamilike, maombi yatakayofuata yatafaulu na kumruhusu mpigaji simu kuondoa salio lake mara nyingi. Aina hii ya shambulio inaweza kutumika kumaliza fedha za mkataba-erevu, kama ilivyotokea katika [udukuzi wa DAO wa 2016](https://www.coindesk.com/learn/understanding-the-dao-attack). Mashambulio ya uingiaji upya bado ni suala muhimu kwa mikataba-erevu leo kama [orodha za umma za unyonyaji wa uingiaji upya](https://github.com/pcaversaccio/reentrancy-attacks) zinavyoonyesha.
+
+##### Jinsi ya kuzuia mashambulio ya uingiaji upya
+
+Njia moja ya kushughulikia uingiaji upya ni kufuata [muundo wa ukaguzi-athari-maingiliano](https://docs.soliditylang.org/en/develop/security-considerations.html#use-the-checks-effects-interactions-pattern). Mchoro huu huamuru utekelezaji wa chaguo za kukokotoa kwa njia ambayo msimbo unaofanya ukaguzi unaohitajika kabla ya kuendelea na utekelezaji huja kwanza, ikifuatiwa na msimbo unaodhibiti hali ya mkataba, na msimbo unaoingiliana na mikataba mingine au EOA zinazofika mwisho.
+
+Muundo wa ukaguzi-athari-maingiliano unatumika katika toleo lililorekebishwa la mkataba wa `Victim` ulioonyeshwa hapa chini:
+
+```solidity
+contract NoLongerAVictim {
+ function withdraw() external {
+ uint256 amount = balances[msg.sender];
+ balances[msg.sender] = 0;
+ (bool success, ) = msg.sender.call.value(amount)("");
+ require(success);
+ }
+}
+```
+
+Mkataba huu hufanya _ukaguzi_ kwenye salio la mtumiaji, hutumia _athari_ za kitendaji cha `withdraw()` (kwa kuweka upya salio la mtumiaji kuwa 0), na huendelea kufanya _maingiliano_ (kutuma ETH kwa anwani ya mtumiaji). Hii inahakikisha kwamba mkataba unasasisha hifadhi yake kabla ya simu ya nje, kuondoa hali ya kuingia tena iliyowezesha shambulio la kwanza. Mkataba wa `Attacker` bado ungeweza kurudi nyuma kwenye `NoLongerAVictim`, lakini kwa kuwa `balances[msg.sender]` imewekwa kuwa 0, utoaji wa ziada utatupa kosa.
+
+Chaguo jingine ni kutumia kufuli ya kujumuisha (inayojulikana kama "mutex") ambayo hufunga sehemu ya hali ya mkataba hadi ombi la kukokotoa likamilike. Hii inatekelezwa kwa kutumia kigezo cha Boolean ambacho huwekwa kuwa `true` kabla ya kitendaji kutekelezwa na kurudi kuwa `false` baada ya wito kukamilika. Kama inavyoonekana katika mfano ulio hapa chini, kutumia mwito hulinda chaguo za kukokotoa dhidi ya simu zinazorudiwa wakati ombi la asili likiendelea kuchakatwa, hivyo basi kusimamisha kwa njia sahihi kurejesha.
+
+```solidity
+pragma solidity ^0.7.0;
+
+contract MutexPattern {
+ bool locked = false;
+ mapping(address => uint256) public balances;
+
+ modifier noReentrancy() {
+ require(!locked, "Umezuiliwa kuingia upya.");
+ locked = true;
+ _;
+ locked = false;
+ }
+ // Kitendaji hiki kinalindwa na mutex, kwa hivyo simu za kuingia upya kutoka ndani ya `msg.sender.call` haziwezi kuita `withdraw` tena.
+ // Kauli ya `return` inatathminiwa kuwa `true` lakini bado inatathmini kauli ya `locked = false` katika kirekebishaji
+ function withdraw(uint _amount) public payable noReentrancy returns(bool) {
+ require(balances[msg.sender] >= _amount, "Hakuna salio la kutoa.");
+
+ balances[msg.sender] -= _amount;
+ (bool success, ) = msg.sender.call{value: _amount}("");
+ require(success);
+
+ return true;
+ }
+}
+```
+
+Unaweza pia kutumia mfumo wa [malipo ya kuvuta](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/api/security#PullPayment) unaohitaji watumiaji kutoa fedha kutoka kwa mikataba-erevu, badala ya mfumo wa "malipo ya kusukuma" unaotuma fedha kwenye akaunti. Hii huondoa uwezekano wa kuanzisha msimbo bila kukusudia katika anwani zisizojulikana (na pia inaweza kuzuia mashambulizi fulani ya kunyimwa huduma).
+
+#### Kupungua na kufurika kwa nambari kamili {#integer-underflows-and-overflows}
+
+Kuongezeka kamili hutokea wakati matokeo ya utendaji kazi wa hesabu yanapotoka nje ya anuwai ya thamani zinazokubalika, na kusababisha "kupinduka" hadi thamani ya chini kabisa inayoweza kuwakilishwa. Kwa mfano, `uint8` inaweza tu kuhifadhi thamani hadi 2^8-1=255. Operesheni za hesabu zinazosababisha thamani za juu kuliko `255` zitafurika na kuweka upya `uint` kuwa `0`, sawa na jinsi odomita kwenye gari inavyowekwa upya kuwa 0 mara inapofikia maili ya juu zaidi (999999).
+
+Kupungua kupita kiasi kwa namba kamili chini ya thamanini inayoweza kuwakilishwa hutokea kwa sababu sawa: matokeo ya utekelezaji ya hesabu huanguka chini ya masafa yanayokubalika. Sema ulijaribu kupunguza `0` katika `uint8`, matokeo yangevuka tu hadi thamani ya juu inayoweza kuwakilishwa (`255`).
+
+Kujaza kamili na kupunguka kunaweza kusababisha mabadiliko yasiyotarajiwa kwa vigezo vya hali ya mkataba na kusababisha utekelezaji usiopangwa. Ufuatao ni mfano unaoonyesha jinsi mshambulizi anavyoweza kutumia wingi wa hesabu katika mikataba mahiri ili kutekeleza utekelezaji usio sahihi:
+
+```
+pragma solidity ^0.7.6;
+
+// Mkataba huu umebuniwa kufanya kazi kama hifadhi ya muda.
+// Mtumiaji anaweza kuweka amana kwenye mkataba huu lakini hawezi kutoa kwa angalau wiki moja.
+// Mtumiaji anaweza pia kuongeza muda wa kusubiri zaidi ya kipindi cha kusubiri cha wiki 1.
+
+/*
+1. Tumia TimeLock
+2. Tumia Attack na anwani ya TimeLock
+3. Ita Attack.attack ukituma ether 1. Utaweza mara moja
+ kutoa ether yako.
+
+Nini kilitokea?
+Attack ilisababisha TimeLock.lockTime kufurika na iliweza kutoa
+kabla ya kipindi cha kusubiri cha wiki 1.
+*/
+
+contract TimeLock {
+ mapping(address => uint) public balances;
+ mapping(address => uint) public lockTime;
+
+ function deposit() external payable {
+ balances[msg.sender] += msg.value;
+ lockTime[msg.sender] = block.timestamp + 1 weeks;
+ }
+
+ function increaseLockTime(uint _secondsToIncrease) public {
+ lockTime[msg.sender] += _secondsToIncrease;
+ }
+
+ function withdraw() public {
+ require(balances[msg.sender] > 0, "Fedha haitoshi");
+ require(block.timestamp > lockTime[msg.sender], "Muda wa kufunga haujaisha");
+
+ uint amount = balances[msg.sender];
+ balances[msg.sender] = 0;
+
+ (bool sent, ) = msg.sender.call{value: amount}("");
+ require(sent, "Imeshindwa kutuma Ether");
+ }
+}
+
+contract Attack {
+ TimeLock timeLock;
+
+ constructor(TimeLock _timeLock) {
+ timeLock = TimeLock(_timeLock);
+ }
+
+ fallback() external payable {}
+
+ function attack() public payable {
+ timeLock.deposit{value: msg.value}();
+ /*
+ kama t = muda wa sasa wa kufunga basi tunahitaji kupata x kiasi kwamba
+ x + t = 2**256 = 0
+ hivyo x = -t
+ 2**256 = type(uint).max + 1
+ hivyo x = type(uint).max + 1 - t
+ */
+ timeLock.increaseLockTime(
+ type(uint).max + 1 - timeLock.lockTime(address(this))
+ );
+ timeLock.withdraw();
+ }
+}
+```
+
+##### Jinsi ya kuzuia kupungua na kufurika kwa nambari kamili
+
+Kuanzia toleo la 0.8.0, mkusanyaji wa Solidity hukataa msimbo unaosababisha kupungua na kufurika kwa nambari kamili. Hata hivyo, mikataba iliyokusanywa na toleo la chini la mkusanyaji inapaswa kufanya ukaguzi kwenye vitendaji vinavyohusisha operesheni za hesabu au kutumia maktaba (k.m., [SafeMath](https://docs.openzeppelin.com/contracts/2.x/api/math)) inayokagua kupungua/kufurika.
+
+#### Udanganyifu wa Oracle {#oracle-manipulation}
+
+[Maneno](/developers/docs/oracles/) hupata taarifa nje ya mnyororo na kuituma kwenye mnyororo ili mikataba-erevu itumie. Ukiwa na maneno, unaweza kubuni mikataba mahiri ambayo inashirikiana na mifumo ya nje ya mnyororo, kama vile masoko ya mitaji, na kupanua matumizi yao kwa kiasi kikubwa.
+
+Lakini ikiwa chumba cha ndani kimeharibika na kutuma taarifa zisizo sahihi kwenye mnyororo, mikataba mahiri itatekelezwa kulingana na maingizo yenye makosa, ambayo yanaweza kusababisha matatizo. Huu ndio msingi wa "tatizo la chanzo cha data cha nje", ambalo linahusu kazi ya kuhakikisha habari kutoka kwa chumba cha kuzuia kiambajengo ni sahihi, ya kisasa na ya wakati.
+
+Hoja inayohusiana na usalama ni kutumia oracle ya onchain, kama vile ubadilishanaji wa madaraka, ili kupata bei halisi ya mali. Mifumo ya ukopeshaji katika tasnia ya [fedha zilizogatuliwa (DeFi)](/defi/) mara nyingi hufanya hivi ili kubaini thamani ya dhamana ya mtumiaji ili kubaini ni kiasi gani wanaweza kukopa.
+
+Bei za DEX mara nyingi huwa sahihi, hasa kutokana na wasuluhishi kurejesha usawa katika masoko. Hata hivyo, zinaweza kubadilishwa, hasa ikiwa chumba cha ndani cha mnyororo hukokotoa bei za vipengee kulingana na mifumo ya kihistoria ya biashara (kama kawaida).
+
+Kwa mfano, mshambulizi anaweza kusukuma bei ya bidhaa kwa njia isiyo halali kwa kuchukua mkopo wa haraka kabla ya kuingiliana na mkataba wako wa ukopeshaji. Kuuliza DEX kwa bei ya kipengee kunaweza kurudisha thamani ya juu kuliko ya kawaida (kutokana na hitaji kubwa la mvamizi la "kununua" la kipengee), na kuwaruhusu kukopa zaidi ya inavyopaswa. "Mashambulizi ya mkopo wa flash" kama hayo yametumiwa kutumia utegemezi wa maneno ya bei kati ya programu za DeFi, na kugharimu itifaki za mamilioni ya pesa zilizopotea.
+
+##### Jinsi ya kuzuia udanganyifu wa oracle
+
+Sharti la chini kabisa la [kuepuka udanganyifu wa oracle](https://www.cyfrin.io/blog/price-oracle-manipultion-attacks-with-examples) ni kutumia mtandao wa oracle uliogatuliwa unaouliza taarifa kutoka vyanzo vingi ili kuepuka sehemu moja ya kushindwa. Mara nyingi, chanzo cha data cha nje kilichotawanywa huwa na motisha za kiuchumi za kikriptomito ili kuhimiza nodi za oracle kuripoti habari sahihi, na kuzifanya kuwa salama zaidi kuliko chanzo cha data cha kati.
+
+Ikiwa unapanga kuuliza chanzo cha data cha ndani ya mnyororo kwa bei za mali, zingatia kutumia ile inayotekeleza utaratibu wa wastani wa bei uliopimwa kwa wakati (TWAP). Oracle ya [TWAP](https://docs.uniswap.org/contracts/v2/concepts/core-concepts/oracles) huuliza bei ya mali kwa nyakati mbili tofauti (ambazo unaweza kurekebisha) na kukokotoa bei ya papo hapo kulingana na wastani uliopatikana. Kuchagua muda mrefu hulinda itifaki yako dhidi ya udanganyifu wa bei kwa kuwa maagizo makubwa yaliyotekelezwa hivi majuzi hayawezi kuathiri bei za mali.
+
+## Rasilimali za usalama wa mkataba-erevu kwa wasanidi programu {#smart-contract-security-resources-for-developers}
+
+### Zana za kuchambua mikataba-erevu na kuthibitisha usahihi wa msimbo {#code-analysis-tools}
+
+- **[Zana na maktaba za upimaji](/developers/docs/smart-contracts/testing/#testing-tools-and-libraries)** - _Mkusanyiko wa zana na maktaba za kiwango cha tasnia za kufanya majaribio ya kitengo, uchambuzi tuli, na uchambuzi unaobadilika kwenye mikataba-erevu._
+
+- **[Zana za uthibitishaji rasmi](/developers/docs/smart-contracts/formal-verification/#formal-verification-tools)** - _Zana za kuthibitisha usahihi wa utendaji katika mikataba-erevu na kuangalia kanuni zisizobadilika._
+
+- **[Huduma za ukaguzi wa mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/testing/#smart-contract-auditing-services)** - _Orodha ya mashirika yanayotoa huduma za ukaguzi wa mkataba-erevu kwa miradi ya maendeleo ya Ethereum._
+
+- **[Mifumo ya zawadi za mdudu](/developers/docs/smart-contracts/testing/#bug-bounty-platforms)** - _Mifumo ya kuratibu zawadi za mdudu na kuthawabisha ufichuzi wa kuwajibika wa udhaifu muhimu katika mikataba-erevu._
+
+- **[Kikagua Uma](https://forkchecker.hashex.org/)** - _Zana ya mtandaoni isiyolipishwa ya kuangalia taarifa zote zinazopatikana kuhusu mkataba uliogawanywa._
+
+- **[Kisimbaji cha ABI](https://abi.hashex.org/)** - _Huduma ya mtandaoni isiyolipishwa ya kusimba vitendaji vya mkataba wako wa Solidity na hoja za ujenzi._
+
+- **[Aderyn](https://github.com/Cyfrin/aderyn)** - _Kichanganuzi Tuli cha Solidity, kinachopitia Miti ya Sintaksia Dhahania (AST) ili kubainisha udhaifu unaoshukiwa na kuchapisha masuala katika umbizo la markdown linalotumika kwa urahisi._
+
+### Zana za ufuatiliaji wa mikataba-erevu {#smart-contract-monitoring-tools}
+
+- **[Arifa za Wakati Halisi za Tenderly](https://tenderly.co/monitoring)** - _Zana ya kupata arifa za wakati halisi wakati matukio yasiyo ya kawaida au yasiyotarajiwa yanapotokea kwenye mikataba yako erevu au mikoba._
+
+### Zana za usimamizi salama wa mikataba-erevu {#smart-contract-administration-tools}
+
+- **[Safe](https://safe.global/)** - _Mkoba wa mkataba-erevu unaoendeshwa kwenye Ethereum unaohitaji idadi ya chini ya watu kuidhinisha muamala kabla haujatokea (M-of-N)._
+
+- **[OpenZeppelin Contracts](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/)** - _Maktaba za mikataba za kutekeleza vipengele vya kiutawala, ikiwa ni pamoja na umiliki wa mkataba, uboreshaji, vidhibiti vya ufikiaji, utawala, uwezo wa kusitishwa, na zaidi._
+
+### Huduma za ukaguzi wa mkataba-erevu {#smart-contract-auditing-services}
+
+- **[ConsenSys Diligence](https://diligence.consensys.io/)** - _Huduma ya ukaguzi wa mkataba-erevu inayosaidia miradi katika mfumo mzima wa mnyororo wa bloku kuhakikisha itifaki zao ziko tayari kwa uzinduzi na zimejengwa ili kuwalinda watumiaji._
+
+- **[CertiK](https://www.certik.com/)** - _Kampuni ya usalama ya mnyororo wa bloku inayoanzisha matumizi ya teknolojia ya kisasa ya Uthibitishaji rasmi kwenye mikataba-erevu na mitandao ya mnyororo wa bloku._
+
+- **[Trail of Bits](https://www.trailofbits.com/)** - _Kampuni ya usalama wa mtandao inayochanganya utafiti wa usalama na mtazamo wa mshambuliaji ili kupunguza hatari na kuimarisha msimbo._
+
+- **[PeckShield](https://peckshield.com/)** - _Kampuni ya usalama ya mnyororo wa bloku inayotoa bidhaa na huduma kwa ajili ya usalama, faragha, na utumiaji wa mfumo mzima wa mnyororo wa bloku._
+
+- **[QuantStamp](https://quantstamp.com/)** - _Huduma ya ukaguzi inayowezesha upitishaji mkuu wa teknolojia ya mnyororo wa bloku kupitia huduma za usalama na tathmini ya hatari._
+
+- **[OpenZeppelin](https://www.openzeppelin.com/security-audits)** - _Kampuni ya usalama wa mkataba-erevu inayotoa ukaguzi wa usalama kwa mifumo iliyogatuliwa._
+
+- **[Runtime Verification](https://runtimeverification.com/)** - _Kampuni ya usalama inayobobea katika uundaji rasmi na uthibitishaji wa mikataba-erevu._
+
+- **[Hacken](https://hacken.io)** - _Mkaguzi wa usalama wa mtandao wa Web3 anayeleta mbinu ya 360-degree kwa usalama wa mnyororo wa bloku._
+
+- **[Nethermind](https://www.nethermind.io/smart-contract-audits)** - _Huduma za ukaguzi za Solidity na Cairo, zinazohakikisha uadilifu wa mikataba-erevu na usalama wa watumiaji kote Ethereum na Starknet._
+
+- **[HashEx](https://hashex.org/)** - _HashEx inazingatia ukaguzi wa mnyororo wa bloku na mkataba-erevu ili kuhakikisha usalama wa sarafu za kidigitali, ikitoa huduma kama vile maendeleo ya mkataba-erevu, upimaji wa kupenya, ushauri wa mnyororo wa bloku._
+
+- **[Code4rena](https://code4rena.com/)** - _Jukwaa la ukaguzi shindani linalowapa motisha wataalam wa usalama wa mkataba-erevu kutafuta udhaifu na kusaidia kufanya web3 iwe salama zaidi._
+
+- **[CodeHawks](https://codehawks.com/)** - _Jukwaa la ukaguzi shindani linaloandaa mashindano ya ukaguzi wa mikataba-erevu kwa watafiti wa usalama._
+
+- **[Cyfrin](https://cyfrin.io)** - _Nguvu ya usalama ya Web3, inayokuza usalama wa crypto kupitia bidhaa na huduma za ukaguzi wa mkataba-erevu._
+
+- **[ImmuneBytes](https://immunebytes.com/smart-contract-audit/)** - _Kampuni ya usalama ya Web3 inayotoa ukaguzi wa usalama kwa mifumo ya mnyororo wa bloku kupitia timu ya wakaguzi wenye uzoefu na zana bora zaidi._
+
+- **[Oxorio](https://oxor.io/)** - _Ukaguzi wa mikataba-erevu na huduma za usalama za mnyororo wa bloku zenye utaalamu katika EVM, Solidity, ZK, teknolojia ya minyororo-tofauti kwa kampuni za crypto na miradi ya DeFi._
+
+- **[Inference](https://inference.ag/)** - _Kampuni ya ukaguzi wa usalama, iliyobobea katika ukaguzi wa mkataba-erevu kwa minyororo ya bloku inayotegemea EVM. Shukrani kwa wakaguzi wake waliobobea, wanatambua matatizo yanayoweza kutokea na kupendekeza njia zinazoweza kuchukuliwa ili kuyasuluhisha kabla ya kutumwa._
+
+### Mifumo ya zawadi za mdudu {#bug-bounty-platforms}
+
+- **[Immunefi](https://immunefi.com/)** - _Jukwaa la zawadi za mdudu kwa mikataba-erevu na miradi ya DeFi, ambapo watafiti wa usalama hupitia msimbo, hufichua udhaifu, hulipwa, na kufanya crypto iwe salama zaidi._
+
+- **[HackerOne](https://www.hackerone.com/)** - _Jukwaa la uratibu wa udhaifu na zawadi za mdudu linalounganisha biashara na wapimaji wa kupenya na watafiti wa usalama wa mtandao._
+
+- **[HackenProof](https://hackenproof.com/)** - _Jukwaa la kitaalamu la zawadi za mdudu kwa miradi ya crypto (DeFi, Mikataba-erevu, Mikoba, CEX na zaidi), ambapo wataalamu wa usalama hutoa huduma za uchunguzi na watafiti hulipwa kwa ripoti za mdudu zinazofaa na zilizothibitishwa._
+
+- **[Sherlock](https://www.sherlock.xyz/)** - _Mtoa dhamana katika Web3 kwa usalama wa mkataba-erevu, na malipo kwa wakaguzi yanasimamiwa kupitia mikataba-erevu ili kuhakikisha kwamba mende husika zinalipwa kwa haki._
+
+- **[CodeHawks](https://www.codehawks.com/)** - _Jukwaa la ushindani la zawadi za mdudu ambapo wakaguzi hushiriki katika mashindano na changamoto za usalama, na (hivi karibuni) katika ukaguzi wao wa kibinafsi._
+
+### Machapisho ya udhaifu na unyonyaji unaojulikana wa mkataba-erevu {#common-smart-contract-vulnerabilities-and-exploits}
+
+- **[ConsenSys: Mashambulizi Yanayojulikana ya Mkataba-erevu](https://consensysdiligence.github.io/smart-contract-best-practices/attacks/)** - _Maelezo rahisi kwa wanaoanza kuhusu udhaifu muhimu zaidi wa mkataba, na msimbo wa sampuli kwa visa vingi._
+
+- **[Rejesta ya SWC](https://swcregistry.io/)** - _Orodha iliyoratibiwa ya vitu vya Uorodheshaji wa Udhaifu wa Kawaida (CWE) vinavyotumika kwa mikataba-erevu ya Ethereum._
+
+- **[Rekt](https://rekt.news/)** - _Chapisho linalosasishwa mara kwa mara la udukuzi na unyonyaji wa hali ya juu wa crypto, pamoja na ripoti za kina za baada ya tukio._
+
+### Changamoto za kujifunza usalama wa mkataba-erevu {#challenges-for-learning-smart-contract-security}
+
+- **[Awesome BlockSec CTF](https://github.com/blockthreat/blocksec-ctfs)** - _Orodha iliyoratibiwa ya michezo ya vita ya usalama wa mnyororo wa bloku, changamoto, na mashindano ya [Kamata Bendera](https://www.webopedia.com/definitions/ctf-event/amp/) na maelezo ya suluhisho._
+
+- **[Damn Vulnerable DeFi](https://www.damnvulnerabledefi.xyz/)** - _Mchezo wa vita wa kujifunza usalama wa mashambulizi wa mikataba-erevu ya DeFi na kujenga ujuzi katika uwindaji wa mende na ukaguzi wa usalama._
+
+- **[Ethernaut](https://ethernaut.openzeppelin.com/)** - _Mchezo wa vita unaotegemea Web3/Solidity ambapo kila ngazi ni mkataba-erevu unaohitaji 'kudukuliwa'._
+
+- **[HackenProof x HackTheBox](https://app.hackthebox.com/tracks/HackenProof-Track)** - _Changamoto ya udukuzi wa mkataba-erevu, iliyowekwa katika matukio ya njozi. Kukamilisha changamoto kwa mafanikio pia kunatoa ufikiaji kwa programu ya kibinafsi ya zawadi za mdudu._
+
+### Mbinu bora za kulinda mikataba-erevu {#smart-contract-security-best-practices}
+
+- **[ConsenSys: Mbinu Bora za Usalama wa Mkataba-erevu wa Ethereum](https://consensys.github.io/smart-contract-best-practices/)** - _Orodha pana ya miongozo ya kulinda mikataba-erevu ya Ethereum._
+
+- **[Nascent: Zana Rahisi ya Usalama](https://github.com/nascentxyz/simple-security-toolkit)** - _Mkusanyiko wa miongozo na orodha za ukaguzi zinazozingatia usalama kwa maendeleo ya mkataba-erevu._
+
+- **[Miundo ya Solidity](https://fravoll.github.io/solidity-patterns/)** - _Mkusanyiko muhimu wa miundo salama na mbinu bora za lugha ya programu ya mkataba-erevu Solidity._
+
+- **[Nyaraka za Solidity: Mambo ya Kuzingatia ya Usalama](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.16/security-considerations.html)** - _Miongozo ya kuandika mikataba-erevu salama na Solidity._
+
+- **[Kiwango cha Uthibitishaji wa Usalama wa Mkataba-erevu](https://github.com/securing/SCSVS)** - _Orodha ya ukaguzi ya sehemu kumi na nne iliyoundwa ili kusawazisha usalama wa mikataba-erevu kwa wasanidi programu, wasanifu, wakaguzi wa usalama na wachuuzi._
+
+- **[Jifunze Usalama na Ukaguzi wa Mkataba-erevu](https://updraft.cyfrin.io/courses/security)** - _Kozi ya mwisho ya usalama na ukaguzi wa mkataba-erevu, iliyoundwa kwa wasanidi programu wa mikataba-erevu wanaotaka kuboresha mbinu zao bora za usalama na kuwa watafiti wa usalama._
+
+### Mafunzo kuhusu usalama wa mkataba-erevu {#tutorials-on-smart-contract-security}
+
+- [Jinsi ya kuandika mikataba-erevu salama](/developers/tutorials/secure-development-workflow/)
+
+- [Jinsi ya kutumia Slither kupata mende za mkataba-erevu](/developers/tutorials/how-to-use-slither-to-find-smart-contract-bugs/)
+
+- [Jinsi ya kutumia Manticore kupata mende za mkataba-erevu](/developers/tutorials/how-to-use-manticore-to-find-smart-contract-bugs/)
+
+- [Miongozo ya usalama wa mkataba-erevu](/developers/tutorials/smart-contract-security-guidelines/)
+
+- [Jinsi ya kuunganisha kwa usalama mkataba wako wa tokeni na tokeni holela](/developers/tutorials/token-integration-checklist/)
+
+- [Cyfrin Updraft - Kozi kamili ya usalama na ukaguzi wa mikataba-erevu](https://updraft.cyfrin.io/courses/security)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/testing/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/testing/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..784519a0c52
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/testing/index.md
@@ -0,0 +1,310 @@
+---
+title: Kujaribu mikataba ya mahiri
+description: Muhtasari wa mbinu na mazingatio ya kupima mikataba-erevu ya Ethereum.
+lang: sw
+---
+
+Minyororo ya kiambajengo cha umma kama vile Ethereum hakiwezi kubadilika, hivyo kufanya iwe vigumu kubadilisha msimbo wa mikataba mahiri baada ya kutumwa. [Mifumo ya kuboresha mikataba](/developers/docs/smart-contracts/upgrading/) kwa ajili ya kufanya "maboresho ya mtandaoni" ipo, lakini hii ni vigumu kuitekeleza na inahitaji makubaliano ya kijamii. Zaidi ya hayo, sasisho linaweza kurekebisha hitilafu _baada_ ya kugunduliwa—ikiwa mshambulizi atagundua udhaifu kwanza, mkataba wako-erevu uko katika hatari ya kutumiwa vibaya.
+
+Kwa sababu hizi, kupima mikataba-erevu kabla ya [kupeleka](/developers/docs/smart-contracts/deploying/) kwenye Mtandao Mkuu ni sharti la chini kabisa kwa [usalama](/developers/docs/smart-contracts/security/). Kuna mbinu nyingi za kupima mikataba na kutathmini usahihi wa kanuni, unachochagua kunategemea mahitaji yako. Hata hivyo kundi la majaribio linaloundwa na zana na mbinu tofauti ni bora kwa kupata dosari ndogo na kuu za usalama katika msimbo wa mkataba.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ukurasa huu unaelezea jinsi ya kupima mikataba-erevu kabla ya kuipeleka kwenye mtandao wa Ethereum. Inachukulia kuwa unafahamu [mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/).
+
+## Upimaji wa mkataba-erevu ni nini? {#what-is-smart-contract-testing}
+
+Majaribio ya mkataba mahiri ni mchakato wa kuthibitisha kuwa msimbo wa mkataba mahiri hufanya kazi inavyotarajiwa. Majaribio ni muhimu kwa kuthibitisha kama mkataba mahiri unakidhi mahitaji ya kutegemewa, utumiaji na usalama.
+
+Ingawa mbinu hutofautiana, mbinu nyingi za majaribio zinahitaji kutekeleza mkataba mahiri na sampuli ndogo ya data inayotarajiwa kushughulikia. Ikiwa mkataba utatoa matokeo sahihi kwa data ya sampuli, inachukuliwa kuwa unafanya kazi ipasavyo. Zana nyingi za upimaji hutoa rasilimali za kuandika na kutekeleza [kesi za majaribio](https://en.m.wikipedia.org/wiki/Test_case) ili kuangalia kama utekelezaji wa mikataba unalingana na matokeo yanayotarajiwa.
+
+### Kwa nini ni muhimu kupima mikataba-erevu? {#importance-of-testing-smart-contracts}
+
+Kwa kuwa mikataba-erevu mara nyingi hudhibiti mali za kifedha za thamani ya juu, makosa madogo ya programu yanaweza na mara nyingi husababisha [hasara kubwa kwa watumiaji](https://rekt.news/leaderboard/). Majaribio thabiti yanaweza, hata hivyo, kukusaidia kugundua kasoro na matatizo katika msimbo mahiri wa mkataba na kuyarekebisha kabla ya kuzindua kwenye Mainnet.
+
+Ingawa inawezekana kuboresha mkataba ikiwa hitilafu itagunduliwa, maboresho ni magumu na yanaweza [kusababisha makosa](https://blog.trailofbits.com/2018/09/05/contract-upgrade-anti-patterns/) ikiwa hayatashughulikiwa ipasavyo. Kuboresha mkataba kunakanusha zaidi kanuni ya kutobadilika na kubebea watumiaji mawazo ya ziada ya uaminifu. Kinyume chake, mpango wa kina wa kupima mkataba wako hupunguza hatari za usalama wa mkataba na kupunguza hitaji la kufanya maboresho changamano baada ya kupeleka.
+
+## Mbinu za kupima mikataba-erevu {#methods-for-testing-smart-contracts}
+
+Mbinu za kupima mikataba-erevu ya Ethereum ziko chini ya kategoria mbili pana: **upimaji wa kiotomatiki** na **upimaji wa mikono**. Majaribio ya kiotomatiki na majaribio ya mikono hutoa manufaa ya kipekee na usuluhishi, lakini unaweza kuchanganya zote mbili ili kuunda mpango thabiti wa kuchanganua mikataba yako.
+
+### Upimaji wa kiotomatiki {#automated-testing}
+
+Jaribio la kiotomatiki hutumia zana zinazokagua kiotomatiki msimbo mahiri wa mikataba kwa hitilafu katika utekelezaji. Faida ya upimaji wa kiotomatiki hutokana na kutumia [skripti](https://www.techtarget.com/whatis/definition/script?amp=1) kuongoza tathmini ya utendakazi wa mkataba. Majaribio ya hati yanaweza kuratibiwa kufanya kazi mara kwa mara bila uingiliaji kati wa binadamu, hivyo kufanya majaribio ya kiotomatiki kuwa na ufanisi zaidi kuliko mbinu za mikono za majaribio.
+
+Jaribio la kiotomatiki ni muhimu sana wakati majaribio yanarudiwa na kuchukua muda; ngumu kutekeleza kwa mikono; hushambuliwa na makosa ya kibinadamu; au kuhusisha kutathmini kazi muhimu za mkataba. Lakini zana za kupima za kiotomatiki zinaweza kuwa na hasara—zinaweza kukosa hitilafu fulani na kutoa [chanya za uwongo](https://www.contrastsecurity.com/glossary/false-positive) nyingi. Hivyo, kuoanisha upimaji wa kiotomatiki na upimaji wa mikono kwa mikataba-erevu ni bora.
+
+### Upimaji wa mikono {#manual-testing}
+
+Uthibitishaji wa mikono linasaidiwa na binadamu na linahusisha kutekeleza kila kesi ya jaribio katika kundi lako la majaribio moja baada ya jingine wakati wa kuchanganua usahihi wa mikataba mahiri. Hii ni tofauti na majaribio ya kiotomatiki ambapo unaweza kufanya majaribio mengi ya pekee kwenye mkataba kwa wakati mmoja na kupata ripoti inayoonyesha majaribio yote yaliyofeli na kufaulu.
+
+Jaribio la kibinafsi linaweza kufanywa na mtu mmoja kufuatia mpango wa jaribio ulioandikwa ambao unashughulikia hali tofauti za majaribio. Unaweza pia kuwa na watu au vikundi vingi kushirikiana na mkataba mzuri katika kipindi fulani kama sehemu ya majaribio ya mikono. Wanaojaribu watalinganisha tabia halisi ya mkataba dhidi ya tabia inayotarajiwa, kuashiria tofauti yoyote kama kosa.
+
+Upimaji wa mwongozo unaofaa unahitaji rasilimali nyingi (ustadi, muda, pesa, na juhudi), na inawezekana—kutokana na makosa ya kibinadamu—kukosa makosa fulani wakati wa kufanya majaribio. Lakini uthibitishaji kwa mkono kunaweza pia kuwa na manufaa—kwa mfano, mtu anayejaribu (k.m., mkaguzi) anaweza kutumia angavu kutambua matukio makali ambayo chombo cha kupima kiotomatiki kinaweza kukosa.
+
+## Upimaji wa kiotomatiki kwa mikataba-erevu {#automated-testing-for-smart-contracts}
+
+### Upimaji wa vitengo {#unit-testing-for-smart-contracts}
+
+Upimaji wa kitengo hutathmini utendaji kazi wa mkataba kando na hukagua kuwa kila sehemu inafanya kazi kwa usahihi. Majaribio mazuri ya vipimo yanapaswa kuwa rahisi, ya haraka na kutoa wazo wazi la nini kilienda vibaya ikiwa majaribio hayatafaulu.
+
+Majaribio ya vipimo ni muhimu kwa kuangalia kuwa chaguo za kukokotoa hurejesha thamani zinazotarajiwa na kwamba hifadhi ya mkataba inaboreshashwa ipasavyo baada ya kutekeleza utendaji kazi. Zaidi ya hayo, kufanya majaribio ya kitengo baada ya kufanya mabadiliko kwa msingi wa mikataba huhakikisha kuongeza mantiki mpya hakuleti makosa. Hapa chini kuna miongozo ya kufanya upimaji wa vitengo kwa ufanisi:
+
+#### Miongozo ya upimaji wa vitengo vya mikataba-erevu {#unit-testing-guidelines}
+
+##### 1. Elewa mantiki ya biashara na mtiririko wa kazi wa mikataba yako
+
+Kabla ya kuandika uthibitishaji wa vipimo, inasaidia kujua ni utendaji gani ambao mkataba mahiri hutoa na jinsi watumiaji watakavyofikia na kutumia vipengele hivyo. Hii ni muhimu hasa kwa kufanya [majaribio ya njia ya furaha](https://en.m.wikipedia.org/wiki/Happy_path) ambayo huamua kama utendakazi katika mkataba hurejesha matokeo sahihi kwa ingizo halali za watumiaji. Tutaeleza dhana hii kwa kutumia mfano huu (uliofupishwa) wa [mkataba wa mnada](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.17/solidity-by-example.html?highlight=Auction%20contract#simple-open-auction)
+
+```solidity
+constructor(
+ uint biddingTime,
+ address payable beneficiaryAddress
+ ) {
+ beneficiary = beneficiaryAddress;
+ auctionEndTime = block.timestamp + biddingTime;
+ }
+
+function bid() external payable {
+
+ if (block.timestamp > auctionEndTime)
+ revert AuctionAlreadyEnded();
+
+ if (msg.value <= highestBid)
+ revert BidNotHighEnough(highestBid);
+
+ if (highestBid != 0) {
+ pendingReturns[highestBidder] += highestBid;
+ }
+ highestBidder = msg.sender;
+ highestBid = msg.value;
+ emit HighestBidIncreased(msg.sender, msg.value);
+ }
+
+ function withdraw() external returns (bool) {
+ uint amount = pendingReturns[msg.sender];
+ if (amount > 0) {
+ pendingReturns[msg.sender] = 0;
+
+ if (!payable(msg.sender).send(amount)) {
+ pendingReturns[msg.sender] = amount;
+ return false;
+ }
+ }
+ return true;
+ }
+
+function auctionEnd() external {
+ if (block.timestamp < auctionEndTime)
+ revert AuctionNotYetEnded();
+ if (ended)
+ revert AuctionEndAlreadyCalled();
+
+ ended = true;
+ emit AuctionEnded(highestBidder, highestBid);
+
+ beneficiary.transfer(highestBid);
+ }
+}
+```
+
+Huu ni mkataba rahisi wa mnada ulioundwa kupokea zabuni wakati wa kipindi cha kutoa zabuni. Ikiwa `highestBid` itaongezeka, mzabuni wa awali aliyetoa zabuni ya juu zaidi hupokea pesa zake; mara tu kipindi cha zabuni kinapoisha, `beneficiary` huita mkataba ili kupata pesa zake.
+
+Upimaji wa vitengo kwa mkataba kama huu ungejumuisha utendakazi tofauti ambao mtumiaji anaweza kuita anapoingiliana na mkataba. Mfano ungekuwa upimaji wa kitengo unaoangalia ikiwa mtumiaji anaweza kuweka zabuni wakati mnada unaendelea (yaani, wito kwa `bid()` hufaulu) au unaoangalia ikiwa mtumiaji anaweza kuweka zabuni ya juu kuliko `highestBid` ya sasa.
+
+Kuelewa mtiririko wa kazi wa utendaji wa mkataba pia husaidia katika kuandika upimaji wa vitengo unaoangalia ikiwa utekelezaji unakidhi mahitaji. Kwa mfano, mkataba wa mnada unabainisha kuwa watumiaji hawawezi kuweka zabuni wakati mnada umeisha (yaani, wakati `auctionEndTime` ni chini kuliko `block.timestamp`). Kwa hivyo, msanidi programu anaweza kufanya upimaji wa kitengo unaoangalia ikiwa wito kwa utendakazi wa `bid()` hufaulu au hushindwa wakati mnada umeisha (yaani, wakati `auctionEndTime` > `block.timestamp`).
+
+##### 2. Tathmini dhana zote zinazohusiana na utekelezaji wa mkataba
+
+Ni muhimu kuweka kumbukumbu ya dhana zozote kuhusu utekelezaji wa mkataba na kuandika upimaji wa vitengo ili kuthibitisha uhalali wa dhana hizo. Mbali na kutoa ulinzi dhidi ya utekelezaji usiotarajiwa, madai ya upimaji yanakulazimisha kufikiria juu ya shughuli ambazo zinaweza kuvunja mfumo wa usalama wa mkataba-erevu. Kidokezo muhimu ni kwenda mbali zaidi ya "majaribio ya mtumiaji mwenye furaha" na kuandika majaribio hasi yanayoangalia ikiwa utendakazi unashindwa kwa ingizo zisizo sahihi.
+
+Mifumo mingi ya upimaji wa vitengo inakuruhusu kuunda madai—kauli rahisi zinazoeleza kile mkataba unaweza na hauwezi kufanya—na kufanya majaribio kuona ikiwa madai hayo yanadumu chini ya utekelezaji. Msanidi programu anayeshughulikia mkataba wa mnada ulioelezwa hapo awali anaweza kutoa madai yafuatayo kuhusu tabia yake kabla ya kufanya majaribio hasi:
+
+- Watumiaji hawawezi kuweka zabuni wakati mnada umeisha au haujaanza.
+
+- Mkataba wa mnada hurejea nyuma ikiwa zabuni iko chini ya kiwango kinachokubalika.
+
+- Watumiaji wanaoshindwa kushinda zabuni hurejeshewa fedha zao
+
+**Kumbuka**: Njia nyingine ya kupima dhana ni kuandika majaribio yanayoanzisha [virekebishaji vya utendakazi](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.16/contracts.html#function-modifiers) katika mkataba, hasa kauli za `require`, `assert`, na `if…else`.
+
+##### 3. Pima ufikiaji wa msimbo
+
+[Ufikiaji wa msimbo](https://en.m.wikipedia.org/wiki/Code_coverage) ni kipimo cha upimaji kinachofuatilia idadi ya matawi, mistari, na kauli katika msimbo wako zilizotekelezwa wakati wa majaribio. Majaribio yanapaswa kuwa na ufikiaji mzuri wa msimbo ili kupunguza hatari ya udhaifu ambao haujapimwa. Bila ufikiaji wa kutosha, unaweza kudhani kimakosa kuwa mkataba wako ni salama kwa sababu majaribio yote yamefaulu, wakati udhaifu bado upo katika njia za msimbo ambazo hazijapimwa. Hata hivyo, kurekodi ufikiaji wa juu wa msimbo kunatoa uhakikisho kwamba kauli/utendakazi wote katika mkataba-erevu vilipimwa vya kutosha kwa usahihi.
+
+##### 4. Tumia mifumo ya upimaji iliyoendelezwa vizuri
+
+Ubora wa zana zinazotumika katika kufanya upimaji wa vitengo kwa mikataba-erevu yako ni muhimu sana. Mfumo bora wa upimaji ni ule unaotunzwa mara kwa mara; hutoa vipengele muhimu (k.m., uwezo wa kukata kumbukumbu na kutoa ripoti); na lazima uwe umetumiwa sana na kuchunguzwa na wasanidi programu wengine.
+
+Mifumo ya upimaji wa vitengo kwa mikataba-erevu ya Solidity huja katika lugha tofauti (zaidi JavaScript, Python, na Rust). Angalia baadhi ya miongozo hapa chini kwa taarifa juu ya jinsi ya kuanza kufanya upimaji wa vitengo na mifumo tofauti ya upimaji:
+
+- **[Kufanya upimaji wa vitengo na Brownie](https://eth-brownie.readthedocs.io/en/v1.0.0_a/tests.html)**
+- **[Kufanya upimaji wa vitengo na Foundry](https://book.getfoundry.sh/forge/writing-tests)**
+- **[Kufanya upimaji wa vitengo na Waffle](https://ethereum-waffle.readthedocs.io/en/latest/getting-started.html#writing-tests)**
+- **[Kufanya upimaji wa vitengo na Remix](https://remix-ide.readthedocs.io/en/latest/unittesting.html#write-tests)**
+- **[Kufanya upimaji wa vitengo na Ape](https://docs.apeworx.io/ape/stable/userguides/testing.html)**
+- **[Kufanya upimaji wa vitengo na Hardhat](https://hardhat.org/hardhat-runner/docs/guides/test-contracts)**
+- **[Kufanya upimaji wa vitengo na Wake](https://ackeeblockchain.com/wake/docs/latest/testing-framework/overview/)**
+
+### Upimaji wa ujumuishaji {#integration-testing-for-smart-contracts}
+
+Wakati uthibitishaji wa vipimo hutatua kazi za mkataba kwa kutengwa, majaribio ya ujumuishaji hutathmini vipengele vya mkataba mahiri kwa ujumla. Jaribio la ujumuishaji linaweza kugundua matatizo yanayotokana na simu za mkataba mtambuka au mwingiliano kati ya utendakazi tofauti katika mkataba huo mahiri. Kwa mfano, majaribio ya ujumuishaji yanaweza kusaidia kuangalia kama mambo kama [urithi](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.12/contracts.html#inheritance) na sindano ya utegemezi hufanya kazi ipasavyo.
+
+Jaribio la ujumuishaji ni muhimu ikiwa mkataba wako utakubali usanifu wa kawaida au miingiliano na mikataba mingine ya onchain wakati wa utekelezaji. Njia moja ya kufanya majaribio ya ujumuishaji ni [kufanya uma mnyororo wa bloku](/glossary/#fork) katika urefu maalum (kwa kutumia zana kama [Forge](https://book.getfoundry.sh/forge/fork-testing) au [Hardhat](https://hardhat.org/hardhat-network/docs/guides/forking-other-networks) na kuiga mwingiliano kati ya mkataba wako na mikataba iliyopelekwa.
+
+Kiambajengo kiliyogawanyika itafanya kazi sawa na Mainnet na kuwa na akaunti na majimbo na salio zinazohusiana. Lakini inafanya kazi tu kama mazingira ya maendeleo ya ndani yaliyowekwa mchanga, kumaanisha kuwa hutahitaji ETH halisi kwa shughuli, kwa mfano, wala mabadiliko yako hayataathiri itifaki halisi ya Ethereum.
+
+### Upimaji unaozingatia sifa {#property-based-testing-for-smart-contracts}
+
+Upimaji kulingana na mali ni mchakato wa kuangalia kama mkataba mzuri unakidhi baadhi ya mali iliyobainishwa. Sifa huthibitisha ukweli kuhusu tabia ya mkataba ambao unatarajiwa kubaki kuwa kweli katika hali tofauti-mfano wa mali mahiri ya mkataba unaweza kuwa "Shughuli za hesabu katika mkataba kamwe hazifuriki au hazifukiwi."
+
+**Uchambuzi tuli** na **uchambuzi wa nguvu** ni mbinu mbili za kawaida za kutekeleza upimaji unaozingatia sifa, na zote mbili zinaweza kuthibitisha kuwa msimbo wa programu (mkataba-erevu katika kesi hii) unakidhi sifa fulani iliyoainishwa awali. Baadhi ya zana za kupima kulingana na mali huja na sheria zilizobainishwa mapema kuhusu sifa za mkataba zinazotarajiwa na kuangalia msimbo dhidi ya sheria hizo, huku zingine hukuruhusu kuunda sifa maalum kwa mkataba mzuri.
+
+#### Uchambuzi tuli {#static-analysis}
+
+Kichanganuzi tuli huchukua msimbo wa chanzo wa mkataba mahiri kama ingizo na matokeo ya matokeo yanayotangaza kama mkataba unakidhi mali au la. Tofauti na uchanganuzi unaobadilika, uchanganuzi tuli haujumuishi kutekeleza mkataba ili kuuchanganua kwa usahihi. Uchanganuzi thabiti badala yake unasababu kuhusu njia zote zinazowezekana ambazo mkataba mahiri unaweza kuchukua wakati wa utekelezaji (yaani, kwa kuchunguza muundo wa msimbo wa chanzo ili kubaini kitakachomaanisha kwa utendakazi wa mikataba wakati wa utekelezaji).
+
+[Linting](https://www.perforce.com/blog/qac/what-is-linting) na [upimaji tuli](https://www.techtarget.com/whatis/definition/static-analysis-static-code-analysis) ni mbinu za kawaida za kufanya uchambuzi tuli kwenye mikataba. Zote zinahitaji kuchanganua uwakilishi wa kiwango cha chini wa utekelezaji wa mikataba kama vile [miti ya sintaksia dhahania](https://en.m.wikipedia.org/wiki/Abstract_syntax_tree) na [grafu za mtiririko wa udhibiti](https://www.geeksforgeeks.org/software-engineering-control-flow-graph-cfg/amp/) zinazotolewa na mkusanyaji.
+
+Katika hali nyingi, uchanganuzi tuli ni muhimu kwa kugundua maswala ya usalama kama vile matumizi ya miundo isiyo salama, hitilafu za sintaksia, au ukiukaji wa viwango vya usimbaji katika msimbo wa mikataba. Hata hivyo, vichanganuzi tuli vinajulikana kwa ujumla kutokuwa sawa katika kugundua udhaifu mkubwa zaidi, na vinaweza kutoa chanya nyingi za uwongo.
+
+#### Uchambuzi wa nguvu {#dynamic-analysis}
+
+Uchambuzi wa nguvu hutoa ingizo za ishara (k.m., katika [utekelezaji wa ishara](https://en.m.wikipedia.org/wiki/Symbolic_execution)) au ingizo halisi (k.m., katika [fuzzing](https://owasp.org/www-community/Fuzzing)) kwa utendakazi wa mikataba-erevu ili kuona kama ufuatiliaji wowote wa utekelezaji unakiuka sifa maalum. Aina hii ya majaribio kulingana na mali hutofautiana na majaribio ya kitengo kwa kuwa kesi za majaribio hushughulikia hali nyingi na mpango hushughulikia uzalishaji wa kesi za majaribio.
+
+[Fuzzing](https://www.halborn.com/blog/post/what-is-fuzz-testing-fuzzing) ni mfano wa mbinu ya uchambuzi wa nguvu ya kuthibitisha sifa za kiholela katika mikataba-erevu. Fuzzer huomba utendakazi katika mkataba lengwa na tofauti za nasibu au zisizo na hitilafu za thamani iliyobainishwa ya ingizo. Iwapo mkataba mahiri utaingia katika hali ya hitilafu (k.m., ambapo madai hayatafaulu), tatizo hualamishwa na michango ambayo husababisha utekelezaji kuelekea njia hatarishi hutolewa katika ripoti.
+
+Fuzzing ni muhimu kwa kutathmini utaratibu mzuri wa uthibitishaji wa pembejeo za mikataba kwa kuwa utunzaji usiofaa wa pembejeo zisizotarajiwa kunaweza kusababisha utekelezaji usiotarajiwa na kutoa athari hatari. Aina hii ya upimaji unaozingatia sifa inaweza kuwa bora kwa sababu nyingi:
+
+1. **Kuandika kesi za majaribio kufunika hali nyingi ni ngumu.** Jaribio la sifa linahitaji tu uainishe tabia na anuwai ya data ili kujaribu tabia hiyo—programu huunda kesi za majaribio kiotomatiki kulingana na sifa iliyoainishwa.
+
+2. **Seti yako ya majaribio haiwezi kufunika vya kutosha njia zote zinazowezekana ndani ya programu.** Hata kwa ufikiaji wa 100%, inawezekana kukosa kesi za pembezoni.
+
+3. **Upimaji wa vitengo huthibitisha kuwa mkataba unatekelezwa kwa usahihi kwa data ya sampuli, lakini kama mkataba utatekelezwa kwa usahihi kwa ingizo nje ya sampuli bado haijulikani.** Majaribio ya sifa hutekeleza mkataba lengwa na tofauti nyingi za thamani ya ingizo ili kupata athari za utekelezaji zinazosababisha kushindwa kwa madai. Kwa hivyo, jaribio la mali hutoa hakikisho zaidi kwamba mkataba hutekelezwa kwa usahihi kwa darasa pana la data ya ingizo.
+
+### Miongozo ya kufanya upimaji unaozingatia sifa kwa mikataba-erevu {#running-property-based-tests}
+
+Kufanya upimaji unaozingatia sifa kwa kawaida huanza kwa kufafanua sifa (k.m., kutokuwepo kwa [mafuriko ya nambari kamili](https://github.com/ConsenSys/mythril/wiki/Integer-Overflow)) au mkusanyiko wa sifa ambazo unataka kuthibitisha katika mkataba-erevu. Unaweza pia kuhitaji kufafanua safu ya thamani ambazo programu inaweza kutoa data ya pembejeo za miamala wakati wa kuandika majaribio ya mali.
+
+Baada ya kupangwa ipasavyo, zana ya kupima mali itatekeleza utendakazi wako wa mikataba mahiri kwa ingizo zinazozalishwa bila mpangilio. Iwapo kuna ukiukaji wowote wa madai, unapaswa kupata ripoti iliyo na data thabiti ya ingizo ambayo inakiuka mali inayotathminiwa. Tazama baadhi ya miongozo hapa chini ili kuanza na kuendesha majaribio ya msingi wa mali kwa zana tofauti:
+
+- **[Uchambuzi tuli wa mikataba-erevu na Slither](https://github.com/crytic/slither)**
+- **[Uchambuzi tuli wa mikataba-erevu na Wake](https://ackeeblockchain.com/wake/docs/latest/static-analysis/using-detectors/)**
+- **[Upimaji unaozingatia sifa na Brownie](https://eth-brownie.readthedocs.io/en/stable/tests-hypothesis-property.html)**
+- **[Kufanya fuzzing kwenye mikataba na Foundry](https://book.getfoundry.sh/forge/fuzz-testing)**
+- **[Kufanya fuzzing kwenye mikataba na Echidna](https://github.com/crytic/building-secure-contracts/tree/master/program-analysis/echidna#echidna-tutorial)**
+- **[Kufanya fuzzing kwenye mikataba na Wake](https://ackeeblockchain.com/wake/docs/latest/testing-framework/fuzzing/)**
+- **[Utekelezaji wa ishara wa mikataba-erevu na Manticore](https://github.com/crytic/building-secure-contracts/tree/master/program-analysis/manticore#manticore-tutorial)**
+- **[Utekelezaji wa ishara wa mikataba-erevu na Mythril](https://mythril-classic.readthedocs.io/en/master/tutorial.html)**
+
+## Upimaji wa mikono kwa mikataba-erevu {#manual-testing-for-smart-contracts}
+
+Upimaji wa mikono wa mikataba-erevu mara nyingi huja baadaye katika mzunguko wa maendeleo baada ya kufanya majaribio ya kiotomatiki. Aina hii ya upimaji hutathmini mkataba-erevu kama bidhaa moja iliyojumuishwa kikamilifu ili kuona ikiwa inafanya kazi kama ilivyoainishwa katika mahitaji ya kiufundi.
+
+### Kupima mikataba kwenye mnyororo wa bloku wa ndani {#testing-on-local-blockchain}
+
+Ingawa upimaji wa kiotomatiki unaofanywa katika mazingira ya maendeleo ya ndani unaweza kutoa taarifa muhimu za utatuzi, utataka kujua jinsi mkataba-erevu wako unavyofanya kazi katika mazingira ya uzalishaji. Hata hivyo, kupeleka kwenye mnyororo mkuu wa Ethereum kunasababisha ada za gesi—bila kusahau kwamba wewe au watumiaji wako mnaweza kupoteza pesa halisi ikiwa mkataba-erevu wako bado una hitilafu.
+
+Kupima mkataba wako kwenye mnyororo wa bloku wa ndani (pia unajulikana kama [mtandao wa maendeleo](/developers/docs/development-networks/)) ni mbadala unaopendekezwa badala ya kupima kwenye Mtandao Mkuu. Mnyororo wa bloku wa ndani ni nakala ya mnyororo wa bloku wa Ethereum unaoendeshwa ndani ya kompyuta yako ambao unaiga tabia ya safu ya utekelezaji ya Ethereum. Kwa hivyo, unaweza kupanga miamala ili kuingiliana na mkataba bila kupata gharama kubwa.
+
+Kuendesha mikataba kwenye mnyororo wa bloku wa ndani kunaweza kuwa muhimu kama aina ya upimaji wa ujumuishaji wa mikono. [Mikataba-erevu inaweza kutungwa kwa urahisi sana](/developers/docs/smart-contracts/composability/), ikikuruhusu kujumuika na itifaki zilizopo—lakini bado utahitaji kuhakikisha kuwa mwingiliano huo changamano wa kwenye mnyororo unatoa matokeo sahihi.
+
+[Zaidi kuhusu mitandao ya maendeleo.](/developers/docs/development-networks/)
+
+### Kupima mikataba kwenye testnet {#testing-contracts-on-testnets}
+
+Mtandao wa majaribio au testnet hufanya kazi sawa kabisa na Mtandao Mkuu wa Ethereum, isipokuwa kwamba hutumia ether (ETH) isiyo na thamani ya ulimwengu halisi. Kupeleka mkataba wako kwenye [testnet](/developers/docs/networks/#ethereum-testnets) kunamaanisha mtu yeyote anaweza kuingiliana nao (k.m., kupitia sehemu ya mbele ya mfumo mtawanyo wa kimamlaka) bila kuweka fedha hatarini.
+
+Aina hii ya upimaji wa mikono ni muhimu kwa kutathmini mtiririko wa mwisho-hadi-mwisho wa programu yako kutoka kwa mtazamo wa mtumiaji. Hapa, wajaribu wa beta wanaweza pia kufanya majaribio na kuripoti masuala yoyote na mantiki ya biashara ya mkataba na utendakazi wa jumla.
+
+Kupeleka kwenye testnet baada ya kupima kwenye mnyororo wa bloku wa ndani ni bora kwani ya kwanza iko karibu zaidi na tabia ya mashine halisi ya ethereum. Kwa hivyo, ni kawaida kwa miradi mingi ya asili ya Ethereum kupeleka mfumo mtawanyo wa kimamlaka kwenye testnet kutathmini utendaji wa mkataba-erevu chini ya hali za ulimwengu halisi.
+
+[Zaidi kuhusu testnet za Ethereum.](/developers/docs/development-networks/#public-beacon-testchains)
+
+## Upimaji dhidi ya uthibitishaji rasmi {#testing-vs-formal-verification}
+
+Ingawa upimaji husaidia kuthibitisha kuwa mkataba unarudisha matokeo yanayotarajiwa kwa baadhi ya ingizo za data, hauwezi kuthibitisha kwa uhakika vivyo hivyo kwa ingizo ambazo hazikutumika wakati wa majaribio. Kupima mkataba-erevu, kwa hivyo, hakuwezi kuhakikisha "usahihi wa kiutendaji" (yaani, hakuwezi kuonyesha kwamba programu inafanya kazi kama inavyotakiwa kwa seti _zote_ za thamani za ingizo).
+
+Uthibitishaji rasmi ni mbinu ya kutathmini usahihi wa programu kwa kuangalia kama mfumo rasmi wa programu unalingana na vipimo rasmi. Mfumo rasmi ni uwakilishi dhahania wa kihisabati wa programu, wakati vipimo rasmi vinafafanua sifa za programu (yaani, madai ya kimantiki kuhusu utekelezaji wa programu).
+
+Kwa sababu sifa zimeandikwa kwa maneno ya kihisabati, inawezekana kuthibitisha kuwa mfumo rasmi (wa kihisabati) wa mfumo unakidhi vipimo kwa kutumia kanuni za kimantiki za kuhitimisha. Kwa hivyo, zana za uthibitishaji rasmi zinasemekana kutoa 'uthibitisho wa kihisabati' wa usahihi wa mfumo.
+
+Tofauti na upimaji, uthibitishaji rasmi unaweza kutumika kuthibitisha utekelezaji wa mkataba-erevu unakidhi vipimo rasmi kwa utekelezaji _wote_ (yaani, hauna hitilafu) bila kuhitaji kuutekeleza kwa data ya sampuli. Hii haipunguzi tu muda unaotumika kufanya majaribio kadhaa ya vitengo, lakini pia ni bora zaidi katika kugundua udhaifu uliofichwa. Hata hivyo, mbinu za uthibitishaji rasmi ziko kwenye wigo kulingana na ugumu wao wa utekelezaji na manufaa.
+
+[Zaidi kuhusu uthibitishaji rasmi wa mikataba-erevu.](/developers/docs/smart-contracts/formal-verification)
+
+## Upimaji dhidi ya ukaguzi na zawadi za hitilafu {#testing-vs-audits-bug-bounties}
+
+Kama ilivyoelezwa, upimaji mkali mara chache unaweza kuhakikisha kutokuwepo kwa hitilafu katika mkataba; mbinu za uthibitishaji rasmi zinaweza kutoa uhakikisho wenye nguvu zaidi wa usahihi lakini kwa sasa ni ngumu kutumia na zinahusisha gharama kubwa.
+
+Bado, unaweza kuongeza zaidi uwezekano wa kugundua udhaifu wa mkataba kwa kupata ukaguzi huru wa msimbo. [Ukaguzi wa mikataba-erevu](https://www.immunebytes.com/blog/what-is-a-smart-contract-audit/) na [zawadi za hitilafu](https://medium.com/immunefi/a-defi-security-standard-the-scaling-bug-bounty-9b83dfdc1ba7) ni njia mbili za kuwafanya wengine wachanganue mikataba yako.
+
+Ukaguzi hufanywa na wakaguzi wenye uzoefu katika kutafuta kesi za dosari za usalama na mazoea duni ya maendeleo katika kandarasi mahiri. Ukaguzi kwa kawaida utajumuisha majaribio (na ikiwezekana uthibitishaji rasmi) pamoja na uhakiki wa mwongozo wa msingi wote wa msimbo.
+
+Kinyume chake, programu ya zawadi ya hitilafu kwa kawaida huhusisha kutoa zawadi ya kifedha kwa mtu binafsi (anayejulikana kama [wadukuzi wa kofia nyeupe](https://en.wikipedia.org/wiki/White_hat_\(computer_security\))) anayegundua udhaifu katika mkataba-erevu na kuufichua kwa wasanidi programu. Fadhila za kosa ni sawa na ukaguzi kwa vile unahusisha kuwauliza wengine kusaidia kupata kasoro katika mikataba mahiri.
+
+Tofauti kuu ni kwamba programu za fadhila za kosa ziko wazi kwa jumuiya pana ya wasanifu/wadukuzi na kuvutia tabaka pana la wavamizi wa maadili na wataalamu huru wa usalama walio na ujuzi na uzoefu wa kipekee. Hii inaweza kuwa faida zaidi ya ukaguzi mzuri wa mikataba ambayo inategemea sana timu ambazo zinaweza kuwa na utaalamu mdogo au finyu.
+
+## Zana na maktaba za upimaji {#testing-tools-and-libraries}
+
+### Zana za upimaji wa vitengo {#unit-testing-tools}
+
+- **[solidity-coverage](https://github.com/sc-forks/solidity-coverage)** - _Zana ya kufunika msimbo kwa mikataba-erevu iliyoandikwa katika Solidity._
+
+- **[Waffle](https://ethereum-waffle.readthedocs.io/en/latest/)** - _Mfumo wa maendeleo ya hali ya juu ya mkataba-erevu na upimaji (kwa kuzingatia ethers.js)_.
+
+- **[Remix Tests](https://github.com/ethereum/remix-project/tree/master/libs/remix-tests)** - _Zana ya kupima mikataba-erevu ya Solidity. Hufanya kazi chini ya programu-jalizi ya Remix IDE "Solidity Unit Testing" ambayo hutumika kuandika na kuendesha kesi za majaribio kwa mkataba._
+
+- **[OpenZeppelin Test Helpers](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-test-helpers)** - _Maktaba ya madai kwa ajili ya upimaji wa mkataba-erevu wa Ethereum. Hakikisha mikataba yako inafanya kazi kama inavyotarajiwa!_
+
+- **[Mfumo wa upimaji wa kitengo wa Brownie](https://eth-brownie.readthedocs.io/en/v1.0.0_a/tests.html)** - _Brownie hutumia Pytest, mfumo wa majaribio wenye vipengele vingi unaokuruhusu kuandika majaribio madogo na msimbo mdogo, unaongezeka vizuri kwa miradi mikubwa, na unaweza kupanuliwa sana._
+
+- **[Majaribio ya Foundry](https://github.com/foundry-rs/foundry/tree/master/crates/forge)** - _Foundry inatoa Forge, mfumo wa upimaji wa haraka na rahisi wa Ethereum unaoweza kutekeleza upimaji rahisi wa vitengo, ukaguzi wa uboreshaji wa gesi, na ufanyaji wa fuzzing kwenye mikataba._
+
+- **[Majaribio ya Hardhat](https://hardhat.org/hardhat-runner/docs/guides/test-contracts)** - _Mfumo wa kupima mikataba-erevu unaozingatia ethers.js, Mocha, na Chai._
+
+- **[ApeWorx](https://docs.apeworx.io/ape/stable/userguides/testing.html)** - _Mfumo wa maendeleo na upimaji unaotegemea Python kwa mikataba-erevu unaolenga mashine halisi ya ethereum._
+
+- **[Wake](https://ackeeblockchain.com/wake/docs/latest/testing-framework/overview/)** - _Mfumo unaotegemea Python kwa upimaji wa vitengo na fuzzing na uwezo mkubwa wa utatuzi na usaidizi wa upimaji wa minyororo mbalimbali, ukitumia pytest na Anvil kwa uzoefu bora wa mtumiaji na utendakazi._
+
+### Zana za upimaji unaozingatia sifa {#property-based-testing-tools}
+
+#### Zana za uchambuzi tuli {#static-analysis-tools}
+
+- **[Slither](https://github.com/crytic/slither)** - _Mfumo wa uchambuzi tuli wa Solidity unaotegemea Python wa kupata udhaifu, kuboresha uelewa wa msimbo, na kuandika uchambuzi maalum wa mikataba-erevu._
+
+- **[Ethlint](https://ethlint.readthedocs.io/en/latest/)** - _Linter ya kutekeleza mtindo na mbinu bora za usalama kwa lugha ya programu ya mkataba-erevu ya Solidity._
+
+- **[Cyfrin Aderyn](https://cyfrin.io/tools/aderyn)** - _Kichanganuzi tuli chenye msingi wa Rust kilichoundwa mahsusi kwa usalama na maendeleo ya mkataba-erevu wa Web3._
+
+- **[Wake](https://ackeeblockchain.com/wake/docs/latest/static-analysis/using-detectors/)** - _Mfumo wa uchambuzi tuli unaotegemea Python na vigunduzi vya udhaifu na ubora wa msimbo, vichapishi vya kutoa taarifa muhimu kutoka kwa msimbo na usaidizi wa kuandika moduli ndogo maalum._
+
+- **[Slippy](https://github.com/fvictorio/slippy)** - _Linter rahisi na yenye nguvu kwa Solidity._
+
+#### Zana za uchambuzi wa nguvu {#dynamic-analysis-tools}
+
+- **[Echidna](https://github.com/crytic/echidna/)** - _Fuzzer ya mikataba ya haraka ya kugundua udhaifu katika mikataba-erevu kupitia upimaji unaozingatia sifa._
+
+- **[Diligence Fuzzing](https://consensys.net/diligence/fuzzing/)** - _Zana ya kiotomatiki ya fuzzing inayofaa kugundua ukiukaji wa sifa katika msimbo wa mkataba-erevu._
+
+- **[Manticore](https://manticore.readthedocs.io/en/latest/index.html)** - _Mfumo wa utekelezaji wa ishara wa nguvu wa kuchambua bytecode ya EVM._
+
+- **[Mythril](https://github.com/ConsenSys/mythril-classic)** - _Zana ya tathmini ya bytecode ya EVM ya kugundua udhaifu wa mkataba kwa kutumia uchambuzi wa doa, uchambuzi wa concolic, na ukaguzi wa mtiririko wa udhibiti._
+
+- **[Diligence Scribble](https://consensys.net/diligence/scribble/)** - _Scribble ni lugha ya vipimo na zana ya uthibitishaji wakati wa utekelezaji inayokuruhusu kufafanua mikataba-erevu na sifa zinazokuwezesha kupima mikataba kiotomatiki na zana kama vile Diligence Fuzzing au MythX._
+
+## Mafunzo yanayohusiana {#related-tutorials}
+
+- [Muhtasari na ulinganisho wa bidhaa tofauti za upimaji](/developers/tutorials/guide-to-smart-contract-security-tools/) \_
+- [Jinsi ya kutumia Echidna kupima mikataba-erevu](/developers/tutorials/how-to-use-echidna-to-test-smart-contracts/)
+- [Jinsi ya kutumia Manticore kupata mende za mkataba-erevu](/developers/tutorials/how-to-use-manticore-to-find-smart-contract-bugs/)
+- [Jinsi ya kutumia Slither kupata mende za mkataba-erevu](/developers/tutorials/how-to-use-slither-to-find-smart-contract-bugs/)
+- [Jinsi ya kuiga mikataba ya Solidity kwa ajili ya upimaji](/developers/tutorials/how-to-mock-solidity-contracts-for-testing/)
+- [Jinsi ya kufanya upimaji wa vitengo katika Solidity kwa kutumia Foundry](https://www.rareskills.io/post/foundry-testing-solidity)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Mwongozo wa kina wa kupima mikataba-erevu ya Ethereum](https://iamdefinitelyahuman.medium.com/an-in-depth-guide-to-testing-ethereum-smart-contracts-2e41b2770297)
+- [Jinsi ya kupima mikataba-erevu ya Ethereum](https://betterprogramming.pub/how-to-test-ethereum-smart-contracts-35abc8fa199d)
+- [Mwongozo wa MolochDAO wa upimaji wa vitengo kwa wasanidi programu](https://github.com/MolochVentures/moloch/tree/4e786db8a4aa3158287e0935dcbc7b1e43416e38/test#moloch-testing-guide)
+- [Jinsi ya kupima mikataba-erevu kama nyota wa rock](https://forum.openzeppelin.com/t/test-smart-contracts-like-a-rockstar/1001)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/upgrading/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/upgrading/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..15ca5501197
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/upgrading/index.md
@@ -0,0 +1,165 @@
+---
+title: Kuboresha mikataba erevu
+description: Muhtasari wa mifumo ya usasishaji kwa mikataba-erevu ya Ethereum
+lang: sw
+---
+
+Mikataba-erevu kwenye Ethereum ni programu zinazojitekeleza zinazoendeshwa kwenye mashine halisi ya ethereum (EVM). Programu hizi hazibadiliki kimuundo, jambo ambalo huzuia masasisho yoyote kwa mantiki ya kibiashara mara tu mkataba unapopelekwa.
+
+Ingawa kutobadilika ni muhimu kwa kutokuwa na haja ya kuaminiana, ugatuzi, na usalama wa mikataba-erevu, inaweza kuwa hasara katika hali fulani. Kwa mfano, msimbo usiobadilika unaweza kufanya iwe vigumu kwa wasanidi programu kurekebisha mikataba iliyo hatarini.
+
+Hata hivyo, utafiti ulioongezeka katika kuboresha mikataba-erevu umesababisha kuanzishwa kwa mifumo kadhaa ya usasishaji. Mifumo hii ya usasishaji huwawezesha wasanidi programu kusasisha mikataba-erevu (huku wakihifadhi kutobadilika) kwa kuweka mantiki ya biashara katika mikataba tofauti.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Unapaswa kuwa na uelewa mzuri wa [mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/), [muundo wa mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/anatomy/), na [mashine halisi ya ethereum (EVM)](/developers/docs/evm/). Mwongozo huu pia unachukulia kuwa wasomaji wana uelewa wa kupanga programu za mikataba-erevu.
+
+## Usasishaji wa mkataba-erevu ni nini? {#what-is-a-smart-contract-upgrade}
+
+Usasishaji wa mkataba-erevu unahusisha kubadilisha mantiki ya biashara ya mkataba-erevu huku ukihifadhi hali ya mkataba. Ni muhimu kufafanua kwamba uwezo wa kusasishwa na uwezo wa kubadilika si kitu kimoja, hasa katika muktadha wa mikataba-erevu.
+
+Bado huwezi kubadilisha programu iliyotumwa kwenye anwani katika mtandao wa Ethereum. Lakini unaweza kubadilisha msimbo unaotekelezwa watumiaji wanapoingiliana na mkataba-erevu.
+
+Hili linaweza kufanywa kupitia njia zifuatazo:
+
+1. Kuunda matoleo mengi ya mkataba-erevu na kuhamisha hali (yaani, data) kutoka kwa mkataba wa zamani hadi nakala mpya ya mkataba.
+
+2. Kuunda mikataba tofauti ya kuhifadhi mantiki ya biashara na hali.
+
+3. Kutumia mifumo ya proksi ili kukasimu miito ya chaguo za kukokotoa kutoka kwa mkataba wa proksi usiobadilika hadi mkataba wa kimantiki unaoweza kurekebishwa.
+
+4. Kuunda mkataba mkuu usiobadilika unaounganishwa na kutegemea mikataba rahisi ya setilaiti ili kutekeleza chaguo za kukokotoa mahususi.
+
+5. Kutumia mfumo wa almasi ili kukasimu miito ya chaguo za kukokotoa kutoka kwa mkataba wa proksi hadi kwa mikataba ya kimantiki.
+
+### Utaratibu wa usasishaji #1: Uhamishaji wa mkataba {#contract-migration}
+
+Uhamishaji wa mkataba unategemea uwekaji matoleo—wazo la kuunda na kudhibiti hali za kipekee za programu moja. Uhamishaji wa mkataba unahusisha kupeleka nakala mpya ya mkataba-erevu uliopo na kuhamisha ghala na salio kwenye mkataba mpya.
+
+Mkataba mpya uliotumwa utakuwa na ghala tupu, inayokuruhusu kupata data kutoka kwa mkataba wa zamani na kuiandika kwenye utekelezaji mpya. Baadaye, utahitaji kusasisha mikataba yote iliyoingiliana na mkataba wa zamani ili kuonyesha anwani mpya.
+
+Hatua ya mwisho katika uhamishaji wa mkataba ni kuwashawishi watumiaji wabadili na kutumia mkataba mpya. Toleo jipya la mkataba litahifadhi salio na anwani za watumiaji, jambo ambalo huhifadhi kutobadilika. Ikiwa ni mkataba unaotegemea tokeni, utahitaji pia kuwasiliana na mabadilishano ili kuachana na mkataba wa zamani na kutumia mkataba mpya.
+
+Uhamishaji wa mkataba ni hatua rahisi na salama kwa kusasisha mikataba-erevu bila kuvunja mwingiliano wa watumiaji. Hata hivyo, kuhamisha ghala na salio za mtumiaji kwa mkono hadi kwa mkataba mpya kunachukua muda mwingi na kunaweza kusababisha gharama kubwa za gesi.
+
+[Zaidi kuhusu uhamishaji wa mkataba.](https://blog.trailofbits.com/2018/10/29/how-contract-migration-works/)
+
+### Utaratibu wa usasishaji #2: Utengano wa data {#data-separation}
+
+Njia nyingine ya kusasisha mikataba-erevu ni kutenganisha mantiki ya biashara na ghala la data katika mikataba tofauti. Hii inamaanisha watumiaji huingiliana na mkataba wa kimantiki, huku data ikihifadhiwa kwenye mkataba wa ghala.
+
+Mkataba wa kimantiki una msimbo unaotekelezwa wakati watumiaji wanapoingiliana na programu. Pia unashikilia anwani ya mkataba wa ghala na huingiliana nao ili kupata na kuweka data.
+
+Wakati huo huo, mkataba wa ghala unashikilia hali inayohusishwa na mkataba-erevu, kama vile salio na anwani za watumiaji. Kumbuka kuwa mkataba wa ghala unamilikiwa na mkataba wa kimantiki na umesanidiwa na anwani ya mkataba huo wa kimantiki wakati wa kupelekwa. Hii inazuia mikataba isiyoidhinishwa kuita mkataba wa ghala au kusasisha data yake.
+
+Kwa chaguo-msingi, mkataba wa ghala haubadiliki—lakini unaweza kubadilisha mkataba wa kimantiki unaoelekeza na utekelezaji mpya. Hii itabadilisha msimbo unaoendeshwa katika EVM, huku ukiweka ghala na salio bila kubadilika.
+
+Kutumia njia hii ya usasishaji kunahitaji kusasisha anwani ya mkataba wa kimantiki katika mkataba wa ghala. Ni lazima pia usanidi mkataba mpya wa kimantiki na anwani ya mkataba wa ghala kwa sababu zilizoelezwa hapo awali.
+
+Mfumo wa utengano wa data bila shaka ni rahisi kutekeleza ikilinganishwa na uhamishaji wa mkataba. Hata hivyo, itabidi udhibiti mikataba mingi na utekeleze mifumo changamano ya uidhinishaji ili kulinda mikataba-erevu dhidi ya masasisho dhalimu.
+
+### Utaratibu wa usasishaji #3: Mifumo ya proksi {#proxy-patterns}
+
+Mfumo wa proksi pia hutumia utengano wa data ili kuweka mantiki ya biashara na data katika mikataba tofauti. Hata hivyo, katika mfumo wa proksi, mkataba wa ghala (unaoitwa proksi) huita mkataba wa kimantiki wakati wa utekelezaji wa msimbo. Hii ni kinyume cha njia ya kutenganisha data, ambapo mkataba wa kimantiki huita mkataba wa ghala.
+
+Hivi ndivyo hutokea katika mfumo wa proksi:
+
+1. Watumiaji huingiliana na mkataba wa proksi, ambao huhifadhi data, lakini haushikilii mantiki ya biashara.
+
+2. Mkataba wa proksi huhifadhi anwani ya mkataba wa kimantiki na hukasimu miito yote ya chaguo za kukokotoa kwa mkataba wa kimantiki (unaoshikilia mantiki ya biashara) kwa kutumia chaguo za kukokotoa la `delegatecall`.
+
+3. Baada ya wito kupelekwa kwa mkataba wa kimantiki, data iliyorejeshwa kutoka kwa mkataba wa kimantiki inapatikana na kurejeshwa kwa mtumiaji.
+
+Kutumia mifumo ya proksi kunahitaji uelewa wa chaguo za kukokotoa la **delegatecall**. Kimsingi, `delegatecall` ni opcode inayoruhusu mkataba kuita mkataba mwingine, wakati utekelezaji halisi wa msimbo unafanyika katika muktadha wa mkataba unaopiga simu. Athari ya kutumia `delegatecall` katika mifumo ya proksi ni kwamba mkataba wa proksi husoma na kuandika kwenye ghala lake na kutekeleza mantiki iliyohifadhiwa kwenye mkataba wa kimantiki kana kwamba inaita chaguo za kukokotoa la ndani.
+
+Kutoka [nyaraka za Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/latest/introduction-to-smart-contracts.html#delegatecall-callcode-and-libraries):
+
+> _Kuna lahaja maalum ya wito wa ujumbe, inayoitwa **delegatecall** ambayo ni sawa na wito wa ujumbe isipokuwa ukweli kwamba msimbo katika anwani lengwa unatekelezwa katika muktadha (yaani, katika anwani) ya mkataba unaoita na `msg.sender` na `msg.value` hazibadilishi thamani zao._ _Hii ina maana kwamba mkataba unaweza kupakia msimbo kutoka kwa anwani tofauti kwa nguvu wakati wa uendeshaji. Ghala, anwani ya sasa na salio bado zinarejelea mkataba unaopiga simu, ni msimbo tu unachukuliwa kutoka kwa anwani inayoitwa._
+
+Mkataba wa proksi unajua kuomba `delegatecall` wakati wowote mtumiaji anapoita chaguo za kukokotoa kwa sababu una chaguo za kukokotoa la `fallback` lililojengwa ndani yake. Katika programu ya Solidity, [chaguo za kukokotoa mbadala](https://docs.soliditylang.org/en/latest/contracts.html#fallback-function) hutekelezwa wakati wito wa chaguo za kukokotoa hailingani na chaguo za kukokotoa zilizobainishwa katika mkataba.
+
+Kufanya mfumo wa proksi ufanye kazi kunahitaji kuandika chaguo za kukokotoa mbadala maalum ambalo hubainisha jinsi mkataba wa proksi unapaswa kushughulikia miito ya chaguo za kukokotoa usiyounga mkono. Katika hali hii, chaguo za kukokotoa mbadala la proksi limepangwa kuanzisha delegatecall na kuelekeza ombi la mtumiaji kwa utekelezaji wa sasa wa mkataba wa kimantiki.
+
+Mkataba wa proksi haubadiliki kwa chaguo-msingi, lakini mikataba mipya ya kimantiki yenye mantiki ya biashara iliyosasishwa inaweza kuundwa. Kufanya usasishaji basi ni suala la kubadilisha anwani ya mkataba wa kimantiki unaorejelewa katika mkataba wa proksi.
+
+Kwa kuelekeza mkataba wa proksi kwenye mkataba mpya wa kimantiki, msimbo unaotekelezwa watumiaji wanapoita chaguo za kukokotoa la mkataba wa proksi hubadilika. Hii inatuwezesha kusasisha mantiki ya mkataba bila kuwauliza watumiaji kuingiliana na mkataba mpya.
+
+Mifumo ya proksi ni njia maarufu ya kusasisha mikataba-erevu kwa sababu huondoa ugumu unaohusishwa na uhamishaji wa mkataba. Hata hivyo, mifumo ya proksi ni ngumu zaidi kutumia na inaweza kuleta dosari kubwa, kama vile [migongano ya viteuzi vya chaguo za kukokotoa](https://medium.com/nomic-foundation-blog/malicious-backdoors-in-ethereum-proxies-62629adf3357), ikitumiwa isivyofaa.
+
+[Zaidi kuhusu mifumo ya proksi](https://blog.openzeppelin.com/proxy-patterns/).
+
+### Utaratibu wa usasishaji #4: Mfumo wa mkakati {#strategy-pattern}
+
+Mbinu hii inaathiriwa na [mfumo wa mkakati](https://en.wikipedia.org/wiki/Strategy_pattern), ambayo inahimiza kuunda programu za kompyuta zinazoungana na programu nyingine ili kutekeleza vipengele maalum. Kutumia mfumo wa mkakati kwenye usanidi wa Ethereum kutamaanisha kujenga mkataba-erevu unaoita chaguo za kukokotoa kutoka kwa mikataba mingine.
+
+Mkataba mkuu katika kesi hii una mantiki ya msingi ya biashara, lakini unaunganishwa na mikataba-erevu mingine ("mikataba ya setilaiti") ili kutekeleza chaguo za kukokotoa fulani. Mkataba huu mkuu pia huhifadhi anwani ya kila mkataba wa setilaiti na unaweza kubadili kati ya utekelezaji tofauti wa mkataba wa setilaiti.
+
+Unaweza kujenga mkataba mpya wa setilaiti na kusanidi mkataba mkuu na anwani mpya. Hii hukuruhusu kubadilisha _mikakati_ (yaani, kutekeleza mantiki mpya) kwa mkataba-erevu.
+
+Ingawa inafanana na mfumo wa proksi uliojadiliwa hapo awali, mfumo wa mkakati ni tofauti kwa sababu mkataba mkuu, ambao watumiaji huingiliana nao, unashikilia mantiki ya biashara. Kutumia mfumo huu kunakupa fursa ya kuleta mabadiliko machache kwenye mkataba-erevu bila kuathiri miundombinu ya msingi.
+
+Hasara kuu ni kwamba mfumo huu unafaa zaidi kwa kutoa masasisho madogo. Pia, ikiwa mkataba mkuu utadukuliwa (k.m., kupitia udukuzi), huwezi kutumia njia hii ya usasishaji.
+
+### Utaratibu wa usasishaji #5: Mfumo wa almasi {#diamond-pattern}
+
+Mfumo wa almasi unaweza kuchukuliwa kama uboreshaji wa mfumo wa proksi. Mifumo ya almasi hutofautiana na mifumo ya proksi kwa sababu mkataba wa proksi wa almasi unaweza kukasimu miito ya chaguo za kukokotoa kwa zaidi ya mkataba mmoja wa kimantiki.
+
+Mikataba ya kimantiki katika mfumo wa almasi inajulikana kama _facets_. Ili kufanya mfumo wa almasi ufanye kazi, unahitaji kuunda ramani katika mkataba wa proksi ambayo inaunganisha [viteuzi vya chaguo za kukokotoa](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html#function-selector) kwenye anwani tofauti za facet.
+
+Mtumiaji anapofanya wito wa chaguo za kukokotoa, mkataba wa proksi hukagua ramani ili kupata facet inayohusika na kutekeleza chaguo hilo la kukokotoa. Kisha inaomba `delegatecall` (kwa kutumia chaguo za kukokotoa mbadala) na kuelekeza wito kwa mkataba wa kimantiki unaofaa.
+
+Mfumo wa usasishaji wa almasi una faida fulani kuliko mifumo ya jadi ya usasishaji wa proksi:
+
+1. Inakuruhusu kusasisha sehemu ndogo ya mkataba bila kubadilisha msimbo wote. Kutumia mfumo wa proksi kwa masasisho kunahitaji kuunda mkataba mpya kabisa wa kimantiki, hata kwa masasisho madogo.
+
+2. Mikataba yote erevu (ikiwa ni pamoja na mikataba ya kimantiki inayotumika katika mifumo ya proksi) ina kikomo cha ukubwa wa KB 24, ambacho kinaweza kuwa kikwazo—hasa kwa mikataba tata inayohitaji chaguo za kukokotoa zaidi. Mfumo wa almasi hurahisisha kutatua tatizo hili kwa kugawanya chaguo za kukokotoa katika mikataba mingi ya kimantiki.
+
+3. Mifumo ya proksi huchukua mbinu ya kujumlisha kwa udhibiti wa ufikiaji. Huluki yenye ufikiaji wa chaguo za kukokotoa za kusasisha inaweza kubadilisha mkataba _mzima_. Lakini mfumo wa almasi huwezesha mbinu ya ruhusa za mifumo, ambapo unaweza kuzuia huluki kusasisha chaguo za kukokotoa fulani ndani ya mkataba-erevu.
+
+[Zaidi kuhusu mfumo wa almasi](https://eip2535diamonds.substack.com/p/introduction-to-the-diamond-standard?s=w).
+
+## Faida na hasara za kusasisha mikataba-erevu {#pros-and-cons-of-upgrading-smart-contracts}
+
+| Faida | Hasara |
+| ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
+| Usasishaji wa mkataba-erevu unaweza kurahisisha kurekebisha udhaifu uliogunduliwa katika awamu ya baada ya kupelekwa. | Kusasisha mikataba-erevu kunapingana na wazo la kutobadilika kwa msimbo, jambo ambalo lina athari kwa ugatuzi na usalama. |
+| Wasanidi programu wanaweza kutumia masasisho ya kimantiki kuongeza vipengele vipya kwenye mifumo iliyotawanywa. | Watumiaji lazima wawaamini wasanidi programu wasibadilishe mikataba-erevu kiholela. |
+| Masasisho ya mikataba-erevu yanaweza kuboresha usalama kwa watumiaji wa mwisho kwani hitilafu zinaweza kurekebishwa haraka. | Kupanga programu ya utendaji wa usasishaji katika mikataba-erevu huongeza safu nyingine ya utata na huongeza uwezekano wa dosari kubwa. |
+| Masasisho ya mkataba huwapa wasanidi programu nafasi zaidi ya kujaribu vipengele tofauti na kuboresha mifumo mtawanyo ya kimamlaka kadri muda unavyopita. | Fursa ya kusasisha mikataba-erevu inaweza kuwahimiza wasanidi programu kuzindua miradi haraka bila kufanya uchunguzi wa kina wakati wa awamu ya usanidi. |
+| | Udhibiti wa ufikiaji usio salama au uwekaji kati katika mikataba-erevu unaweza kurahisisha wahusika dhalimu kufanya masasisho yasiyoidhinishwa. |
+
+## Mambo ya kuzingatia katika kusasisha mikataba-erevu {#considerations-for-upgrading-smart-contracts}
+
+1. Tumia mifumo salama ya udhibiti wa ufikiaji/uidhinishaji ili kuzuia masasisho yasiyoidhinishwa ya mikataba-erevu, hasa ikiwa unatumia mifumo ya proksi, mifumo ya mikakati, au utengano wa data. Mfano ni kuzuia ufikiaji wa chaguo za kukokotoa la usasishaji, ili mmiliki wa mkataba pekee ndiye anayeweza kuiita.
+
+2. Kusasisha mikataba-erevu ni shughuli tata na inahitaji kiwango cha juu cha bidii ili kuzuia kuanzishwa kwa udhaifu.
+
+3. Punguza dhana za uaminifu kwa kugatua mchakato wa kutekeleza masasisho. Mikakati inayowezekana ni pamoja na kutumia [mkataba wa mkoba wa saini-nyingi](/developers/docs/smart-contracts/#multisig) kudhibiti masasisho, au kuwataka [wanachama wa DAO](/dao/) kupiga kura kuidhinisha usasishaji.
+
+4. Jihadharini na gharama zinazohusika katika kusasisha mikataba. Kwa mfano, kunakili hali (k.m., salio za mtumiaji) kutoka kwa mkataba wa zamani hadi mkataba mpya wakati wa uhamishaji wa mkataba kunaweza kuhitaji zaidi ya muamala mmoja, ikimaanisha ada zaidi za gesi.
+
+5. Fikiria kutekeleza **kufuli za muda** ili kuwalinda watumiaji. Kufuli ya muda hurejelea ucheleweshaji unaotekelezwa kwenye mabadiliko ya mfumo. Kufuli za muda zinaweza kuunganishwa na mfumo wa utawala wa saini-nyingi ili kudhibiti masasisho: ikiwa hatua iliyopendekezwa itafikia kizingiti cha idhini kinachohitajika, haitekelezwi hadi kipindi cha ucheleweshaji kilichobainishwa awali kiishe.
+
+Kufuli za muda huwapa watumiaji muda wa kujiondoa kwenye mfumo ikiwa hawakubaliani na mabadiliko yaliyopendekezwa (k.m., usasishaji wa kimantiki au mifumo mipya ya ada). Bila kufuli za muda, watumiaji wanahitaji kuwaamini wasanidi programu wasitekeleze mabadiliko ya kiholela katika mkataba-erevu bila taarifa ya awali. Hasara hapa ni kwamba kufuli za muda huzuia uwezo wa kurekebisha udhaifu haraka.
+
+## Rasilimali {#resources}
+
+**Vidirisha vya Masasisho vya OpenZeppelin - _Mkusanyiko wa zana za kupeleka na kulinda mikataba-erevu inayoweza kusasishwa._**
+
+- [GitHub](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-upgrades)
+- [Nyaraka](https://docs.openzeppelin.com/upgrades)
+
+## Mafunzo {#tutorials}
+
+- [Kusasisha Mikataba-erevu Yako | Mafunzo ya YouTube](https://www.youtube.com/watch?v=bdXJmWajZRY) na Patrick Collins
+- [Mafunzo ya Uhamishaji wa Mkataba-erevu wa Ethereum](https://medium.com/coinmonks/ethereum-smart-contract-migration-13f6f12539bd) na Austin Griffith
+- [Kutumia mfumo wa proksi wa UUPS kusasisha mikataba-erevu](https://blog.logrocket.com/author/praneshas/) na Pranesh A.S
+- [Mafunzo ya Web3: Andika mkataba-erevu unaoweza kusasishwa (proksi) kwa kutumia OpenZeppelin](https://dev.to/yakult/tutorial-write-upgradeable-smart-contract-proxy-contract-with-openzeppelin-1916) na fangjun.eth
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Hali ya Masasisho ya Mikataba-erevu](https://blog.openzeppelin.com/the-state-of-smart-contract-upgrades/) na Santiago Palladino
+- [Njia nyingi za kusasisha mkataba-erevu wa Solidity](https://cryptomarketpool.com/multiple-ways-to-upgrade-a-solidity-smart-contract/) - Blogu ya Crypto Market Pool
+- [Jifunze: Kusasisha Mikataba-erevu](https://docs.openzeppelin.com/learn/upgrading-smart-contracts) - Nyaraka za OpenZeppelin
+- [Mifumo ya Proksi kwa Uwezo wa Kusasishwa wa Mikataba ya Solidity: Proksi za Wazi dhidi ya Proksi za UUPS](https://mirror.xyz/0xB38709B8198d147cc9Ff9C133838a044d78B064B/M7oTptQkBGXxox-tk9VJjL66E1V8BUF0GF79MMK4YG0) na Naveen Sahu
+- [Jinsi Masasisho ya Almasi Yanavyofanya Kazi](https://dev.to/mudgen/how-diamond-upgrades-work-417j) na Nick Mudge
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/verifying/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/verifying/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..16d3f2209af
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/smart-contracts/verifying/index.md
@@ -0,0 +1,113 @@
+---
+title: Kuhakiki mikataba erevu
+description: Muhtasari wa uthibitishaji wa msimbo chanzo kwa mikataba-erevu ya Ethereum
+lang: sw
+---
+
+[Mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) imeundwa kuwa ya "bila kuaminiana", kumaanisha watumiaji hawapaswi kuamini washirika wengine (k.m., wasanidi programu na kampuni) kabla ya kuingiliana na mkataba. Kama sharti la kutokuwa na haja ya kuaminiana, watumiaji na wasanidi programu wengine lazima waweze kuthibitisha msimbo chanzo wa mkataba-erevu. Uthibitishaji wa msimbo chanzo huwahakikishia watumiaji na wasanidi programu kwamba msimbo wa mkataba uliochapishwa ni msimbo uleule unaoendeshwa kwenye anwani ya mkataba kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum.
+
+Ni muhimu kutofautisha kati ya "uthibitishaji wa msimbo chanzo" na "[uthibitishaji rasmi](/developers/docs/smart-contracts/formal-verification/)". Uthibitishaji wa msimbo chanzo, ambao utaelezwa kwa undani hapa chini, unarejelea kuthibitisha kwamba msimbo chanzo uliotolewa wa mkataba-erevu katika lugha ya kiwango cha juu (k.m., Solidity) huandaliwa kuwa msimbo wa baiti uleule utakaotekelezwa kwenye anwani ya mkataba. Hata hivyo, uthibitishaji rasmi unaelezea kuthibitisha usahihi wa mkataba-erevu, ikimaanisha kuwa mkataba unafanya kazi kama inavyotarajiwa. Ingawa inategemea muktadha, uthibitishaji wa mkataba kwa kawaida hurejelea uthibitishaji wa msimbo chanzo.
+
+## Uthibitishaji wa msimbo chanzo ni nini? {#what-is-source-code-verification}
+
+Kabla ya kupeleka mkataba-erevu katika [Mashine ya mtandaoni ya Ethereum (EVM)](/developers/docs/evm/), wasanidi programu [huandaa](/developers/docs/smart-contracts/compiling/) msimbo chanzo wa mkataba—maagizo [yaliyoandikwa katika Solidity](/developers/docs/smart-contracts/languages/) au lugha nyingine ya programu ya kiwango cha juu— kuwa msimbo wa baiti. Kwa kuwa EVM haiwezi kutafsiri maagizo ya kiwango cha juu, kuandaa msimbo chanzo kuwa msimbo wa baiti (yaani, maagizo ya kiwango cha chini, ya mashine) ni muhimu kwa ajili ya kutekeleza mantiki ya mkataba katika EVM.
+
+Uthibitishaji wa msimbo chanzo ni kulinganisha msimbo chanzo wa mkataba-erevu na msimbo wa baiti ulioandaliwa uliotumika wakati wa uundaji wa mkataba ili kugundua tofauti zozote. Kuthibitisha mikataba-erevu ni muhimu kwa sababu msimbo wa mkataba uliotangazwa unaweza kuwa tofauti na ule unaoendeshwa kwenye mnyororo wa bloku.
+
+Uthibitishaji wa mkataba-erevu huwezesha kuchunguza kile mkataba hufanya kupitia lugha ya kiwango cha juu iliyoandikwa, bila kulazimika kusoma msimbo wa mashine. Majukumu, thamani, na kwa kawaida majina ya vigezo na maoni hubaki sawa na msimbo chanzo asilia ambao umeandaliwa na kupelekwa. Hii hurahisisha kusoma msimbo. Uthibitishaji wa chanzo pia hutoa nafasi ya nyaraka za msimbo, ili watumiaji wa mwisho wajue kile ambacho mkataba-erevu umeundwa kufanya.
+
+### Uthibitishaji kamili ni nini? {#full-verification}
+
+Kuna baadhi ya sehemu za msimbo chanzo ambazo haziathiri msimbo wa baiti ulioandaliwa kama vile maoni au majina ya vigezo. Hiyo inamaanisha misimbo miwili chanzo yenye majina tofauti ya vigezo na maoni tofauti yote yangeweza kuthibitisha mkataba mmoja. Kwa hiyo, mhusika mwenye nia mbaya anaweza kuongeza maoni ya udanganyifu au kutoa majina ya vigezo yanayopotosha ndani ya msimbo chanzo na kufanya mkataba uthibitishwe na msimbo chanzo tofauti na msimbo chanzo asilia.
+
+Inawezekana kuepuka hili kwa kuongeza data ya ziada kwenye msimbo wa baiti ili kutumika kama _dhamana ya kriptografia_ ya usahihi wa msimbo chanzo, na kama _alama ya vidole_ ya taarifa za uandaaji. Taarifa muhimu hupatikana katika [metadata ya mkataba wa Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.15/metadata.html), na hashi ya faili hili huongezwa kwenye msimbo wa baiti wa mkataba. Unaweza kuiona ikifanya kazi katika [uwanja wa michezo wa metadata](https://playground.sourcify.dev)
+
+Faili la metadata lina taarifa kuhusu uandaaji wa mkataba ikiwa ni pamoja na faili chanzo na hashi zao. Ikimaanisha, ikiwa mipangilio yoyote ya uandaaji au hata baiti moja katika faili chanzo itabadilika, faili la metadata hubadilika. Kwa hivyo, hashi ya faili la metadata, ambayo huongezwa kwenye msimbo wa baiti, pia hubadilika. Hiyo inamaanisha ikiwa msimbo wa baiti wa mkataba + hashi ya metadata iliyoongezwa vinalingana na msimbo chanzo uliotolewa na mipangilio ya uandaaji, tunaweza kuwa na uhakika huu ndio msimbo chanzo uleule uliotumika katika uandaaji asilia, hakuna hata baiti moja tofauti.
+
+Aina hii ya uthibitishaji inayotumia hashi ya metadata inajulikana kama **"[uthibitishaji kamili](https://docs.sourcify.dev/docs/full-vs-partial-match/)"** (pia "uthibitishaji kamilifu"). Ikiwa hashi za metadata hazilingani au hazizingatiwi katika uthibitishaji itakuwa "ulinganifu wa sehemu", ambayo kwa sasa ndiyo njia ya kawaida zaidi ya kuthibitisha mikataba. Inawezekana [kuingiza msimbo wenye nia mbaya](https://samczsun.com/hiding-in-plain-sight/) ambao hauonekani katika msimbo chanzo uliothibitishwa bila uthibitishaji kamili. Wasanidi programu wengi hawafahamu kuhusu uthibitishaji kamili na hawatunzi faili la metadata la uandaaji wao, kwa hivyo uthibitishaji wa sehemu umekuwa ndiyo njia halisi ya kuthibitisha mikataba hadi sasa.
+
+## Kwa nini uthibitishaji wa msimbo chanzo ni muhimu? {#importance-of-source-code-verification}
+
+### Hali ya Kutohitaji Uaminifu {#trustlessness}
+
+Hali ya kutohitaji uaminifu bila shaka ndiyo msingi mkuu wa mikataba-erevu na [mfumo uliotawanywa (dapps)](/developers/docs/dapps/). Mikataba-erevu "haibadiliki" na haiwezi kubadilishwa; mkataba utatekeleza tu mantiki ya biashara iliyofafanuliwa katika msimbo wakati wa kupelekwa. Hii inamaanisha wasanidi programu na makampuni hawawezi kuchezea msimbo wa mkataba baada ya kuupeleka kwenye Ethereum.
+
+Ili mkataba-erevu usiwe wa kuhitaji uaminifu, msimbo wa mkataba unapaswa kupatikana kwa ajili ya uthibitishaji huru. Ingawa msimbo wa baiti ulioandaliwa kwa kila mkataba-erevu unapatikana hadharani kwenye mnyororo wa bloku, lugha ya kiwango cha chini ni ngumu kuelewa—kwa wasanidi programu na watumiaji.
+
+Miradi hupunguza dhana za uaminifu kwa kuchapisha msimbo chanzo wa mikataba yao. Lakini hii inasababisha tatizo lingine: ni vigumu kuthibitisha kwamba msimbo chanzo uliochapishwa unalingana na msimbo wa baiti wa mkataba. Katika hali hii, thamani ya kutokuwa na haja ya kuaminiana inapotea kwa sababu watumiaji wanapaswa kuwaamini wasanidi programu wasibadili mantiki ya biashara ya mkataba (yaani, kwa kubadilisha msimbo wa baiti) kabla ya kuupeleka kwenye mnyororo wa bloku.
+
+Zana za uthibitishaji wa msimbo chanzo hutoa dhamana kwamba faili za msimbo chanzo za mkataba-erevu zinalingana na msimbo wa kusanyiko. Matokeo yake ni mfumo ikolojia usiohitaji uaminifu, ambapo watumiaji hawaamini wahusika wengine bila kufikiria na badala yake huthibitisha msimbo kabla ya kuweka fedha kwenye mkataba.
+
+### Usalama wa Mtumiaji {#user-safety}
+
+Kwa mikataba-erevu, kwa kawaida kuna pesa nyingi hatarini. Hii inahitaji dhamana ya juu ya usalama na uthibitishaji wa mantiki ya mkataba-erevu kabla ya kuutumia. Tatizo ni kwamba wasanidi programu wasio waaminifu wanaweza kuwadanganya watumiaji kwa kuingiza msimbo wenye nia mbaya katika mkataba-erevu. Bila uthibitishaji, mikataba-erevu yenye nia mbaya inaweza kuwa na [milango ya nyuma](https://www.trustnodes.com/2018/11/10/concerns-rise-over-backdoored-smart-contracts), mifumo yenye utata ya udhibiti wa ufikiaji, udhaifu unaoweza kutumiwa, na mambo mengine yanayohatarisha usalama wa mtumiaji ambayo yangebaki bila kugunduliwa.
+
+Kuchapisha faili za msimbo chanzo za mkataba-erevu hurahisisha wale wanaopendezwa, kama vile wakaguzi, kutathmini mkataba kwa ajili ya mianya inayoweza kushambuliwa. Pamoja na pande nyingi kuthibitisha mkataba-erevu kwa uhuru, watumiaji wanapata dhamana imara zaidi ya usalama wake.
+
+## Jinsi ya kuthibitisha msimbo chanzo kwa mikataba-erevu ya Ethereum {#source-code-verification-for-ethereum-smart-contracts}
+
+[Kupeleka mkataba-erevu kwenye Ethereum](/developers/docs/smart-contracts/deploying/) kunahitaji kutuma muamala wenye shehena ya data (msimbo wa baiti ulioandaliwa) kwenye anwani maalum. Shehena ya data inatengenezwa kwa kuandaa msimbo chanzo, pamoja na [hoja za kiunda](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.14/contracts.html#constructor) za mfano wa mkataba zilizoongezwa kwenye shehena ya data katika muamala. Uandaaji ni wa kubainika, ikimaanisha daima hutoa matokeo sawa (yaani, msimbo wa baiti wa mkataba) ikiwa faili chanzo zilezile, na mipangilio ya uandaaji (k.m., toleo la kiandaaji, kiboreshaji) inatumiwa.
+
+
+
+Kuthibitisha mkataba-erevu kimsingi kunahusisha hatua zifuatazo:
+
+1. Weka faili chanzo na mipangilio ya uandaaji kwenye kiandaaji.
+
+2. Kiandaaji hutoa msimbo wa baiti wa mkataba
+
+3. Pata msimbo wa baiti wa mkataba uliopelekwa katika anwani fulani
+
+4. Linganisha msimbo wa baiti uliopelekwa na msimbo wa baiti ulioandaliwa upya. Ikiwa misimbo inalingana, mkataba unathibitishwa na msimbo chanzo uliotolewa na mipangilio ya uandaaji.
+
+5. Zaidi ya hayo, ikiwa hashi za metadata mwishoni mwa msimbo wa baiti zinalingana, itakuwa ulinganifu kamili.
+
+Kumbuka kwamba hili ni maelezo rahisi ya uthibitishaji na kuna vighairi vingi ambavyo havifanyi kazi na hili kama vile kuwa na [vigezo visivyobadilika](https://docs.sourcify.dev/docs/immutables/).
+
+## Zana za uthibitishaji wa msimbo chanzo {#source-code-verification-tools}
+
+Mchakato wa jadi wa kuthibitisha mikataba unaweza kuwa mgumu. Hii ndiyo sababu tuna zana za kuthibitisha msimbo chanzo kwa mikataba-erevu iliyopelekwa kwenye Ethereum. Zana hizi hubinafsisha sehemu kubwa za uthibitishaji wa msimbo chanzo na pia huratibu mikataba iliyothibitishwa kwa manufaa ya watumiaji.
+
+### Etherscan {#etherscan}
+
+Ingawa inajulikana zaidi kama [kichunguzi cha mnyororo wa bloku wa Ethereum](/developers/docs/data-and-analytics/block-explorers/), Etherscan pia inatoa [huduma ya uthibitishaji wa msimbo chanzo](https://etherscan.io/verifyContract) kwa wasanidi programu wa mikataba-erevu na watumiaji.
+
+Etherscan hukuruhusu kuandaa upya msimbo wa baiti wa mkataba kutoka kwa shehena ya data asilia (msimbo chanzo, anwani ya maktaba, mipangilio ya kiandaaji, anwani ya mkataba, n.k.) Ikiwa msimbo wa baiti ulioandaliwa upya unahusishwa na msimbo wa baiti (na vigezo vya kiunda) vya mkataba ulio kwenye mnyororo, basi [mkataba unathibitishwa](https://info.etherscan.com/types-of-contract-verification/).
+
+Baada ya kuthibitishwa, msimbo chanzo wa mkataba wako hupokea lebo ya "Imethibitishwa" na huchapishwa kwenye Etherscan ili wengine wakague. Pia huongezwa kwenye sehemu ya [Mikataba Iliyothibitishwa](https://etherscan.io/contractsVerified/)—hifadhi ya mikataba-erevu yenye misimbo chanzo iliyothibitishwa.
+
+Etherscan ndiyo zana inayotumika zaidi kwa kuthibitisha mikataba. Hata hivyo, uthibitishaji wa mkataba wa Etherscan una dosari: unashindwa kulinganisha **hashi ya metadata** ya msimbo wa baiti ulio kwenye mnyororo na msimbo wa baiti ulioandaliwa upya. Kwa hivyo, ulinganifu katika Etherscan ni ulinganifu wa sehemu.
+
+[Zaidi kuhusu kuthibitisha mikataba kwenye Etherscan](https://medium.com/etherscan-blog/verifying-contracts-on-etherscan-f995ab772327).
+
+### Blockscout {#blockscout}
+
+[Blockscout](https://blockscout.com/) ni kichunguzi huria cha mnyororo wa bloku ambacho pia hutoa [huduma ya uthibitishaji wa mkataba](https://eth.blockscout.com/contract-verification) kwa wasanidi programu na watumiaji wa mikataba-erevu. Kama njia mbadala ya chanzo huria, Blockscout inatoa uwazi katika jinsi uthibitishaji unavyofanywa na huwezesha michango ya jamii kuboresha mchakato wa uthibitishaji.
+
+Sawa na huduma zingine za uthibitishaji, Blockscout hukuruhusu kuthibitisha msimbo chanzo wa mkataba wako kwa kuandaa upya msimbo wa baiti na kuulinganisha na mkataba uliopelekwa. Baada ya kuthibitishwa, mkataba wako hupokea hali ya uthibitishaji na msimbo chanzo unakuwa wazi kwa umma kwa ajili ya ukaguzi na mwingiliano. Mikataba iliyothibitishwa pia imeorodheshwa katika [hifadhi ya mikataba iliyothibitishwa](https://eth.blockscout.com/verified-contracts) ya Blockscout kwa kuvinjari na ugunduzi rahisi.
+
+### Sourcify {#sourcify}
+
+[Sourcify](https://sourcify.dev/#/verifier) ni zana nyingine ya kuthibitisha mikataba ambayo ni ya chanzo-wazi na iliyogatuliwa. Siyo kichunguzi cha bloku na inathibitisha tu mikataba kwenye [mitandao tofauti inayotumia EVM](https://docs.sourcify.dev/docs/chains). Inafanya kazi kama miundombinu ya umma kwa zana zingine kujenga juu yake, na inalenga kuwezesha mwingiliano wa mikataba unaoeleweka zaidi na binadamu kwa kutumia maoni ya [ABI](/developers/docs/smart-contracts/compiling/#web-applications) na [NatSpec](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.15/natspec-format.html) yanayopatikana kwenye faili la metadata.
+
+Tofauti na Etherscan, Sourcify inasaidia ulinganifu kamili na hashi ya metadata. Mikataba iliyothibitishwa hutolewa katika [hifadhi yake ya umma](https://docs.sourcify.dev/docs/repository/) kwenye HTTP na [IPFS](https://docs.ipfs.io/concepts/what-is-ipfs/#what-is-ipfs), ambayo ni ghala iliyogatuliwa, ya [kushughulikiwa na maudhui](https://docs.storacha.network/concepts/content-addressing/). Hii inaruhusu kupata faili la metadata la mkataba kupitia IPFS kwa kuwa hashi ya metadata iliyoongezwa ni hashi ya IPFS.
+
+Zaidi ya hayo, mtu anaweza pia kupata faili za msimbo chanzo kupitia IPFS, kwa kuwa hashi za IPFS za faili hizi pia hupatikana kwenye metadata. Mkataba unaweza kuthibitishwa kwa kutoa faili la metadata na faili chanzo kupitia API yake au [UI](https://sourcify.dev/#/verifier), au kwa kutumia programu-jalizi. Zana ya ufuatiliaji ya Sourcify pia husikiliza uundaji wa mikataba kwenye bloku mpya na hujaribu kuthibitisha mikataba ikiwa metadata na faili zao chanzo zimechapishwa kwenye IPFS.
+
+[Zaidi kuhusu kuthibitisha mikataba kwenye Sourcify](https://soliditylang.org/blog/2020/06/25/sourcify-faq/).
+
+### Tenderly {#tenderly}
+
+[Jukwaa la Tenderly](https://tenderly.co/) huwawezesha wasanidi programu wa Web3 kujenga, kupima, kufuatilia, na kuendesha mikataba-erevu. Kwa kuchanganya zana za utatuzi na uonekanaji na vizuizi vya ujenzi wa miundombinu, Tenderly husaidia wasanidi programu kuharakisha uundaji wa mkataba-erevu. Ili kuwezesha kikamilifu vipengele vya Tenderly, wasanidi programu wanahitaji [kufanya uthibitishaji wa msimbo chanzo](https://docs.tenderly.co/monitoring/contract-verification) kwa kutumia mbinu kadhaa.
+
+Inawezekana kuthibitisha mkataba kwa faragha au hadharani. Ikithibitishwa kwa faragha, mkataba-erevu unaonekana kwako pekee (na wanachama wengine katika mradi wako). Kuthibitisha mkataba hadharani kunaufanya uonekane kwa kila mtu anayetumia jukwaa la Tenderly.
+
+Unaweza kuthibitisha mikataba yako kwa kutumia [Dashibodi](https://docs.tenderly.co/contract-verification), [programu-jalizi ya Tenderly Hardhat](https://docs.tenderly.co/contract-verification/hardhat), au [CLI](https://docs.tenderly.co/monitoring/smart-contract-verification/verifying-contracts-using-cli).
+
+Wakati wa kuthibitisha mikataba kupitia Dashibodi, unahitaji kuingiza faili chanzo au faili la metadata lililotengenezwa na kiandaaji cha Solidity, anwani/mtandao, na mipangilio ya kiandaaji.
+
+Kutumia programu-jalizi ya Tenderly Hardhat kunaruhusu udhibiti zaidi juu ya mchakato wa uthibitishaji kwa juhudi kidogo, kukuwezesha kuchagua kati ya uthibitishaji wa kiotomatiki (bila-msimbo) na wa mwongozo (unaotegemea-msimbo).
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Kuthibitisha msimbo chanzo wa mkataba](https://programtheblockchain.com/posts/2018/01/16/verifying-contract-source-code/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..ab8f35b6e17
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/index.md
@@ -0,0 +1,59 @@
+---
+title: Viwango vya Maendeleo ya Ethereum
+description: Kujifunza kuhusu viwango vya Ethereum ikiwa ni pamoja na EIPs, viwango vya ishara kama ERC-20 na ERC-721, na mikataba ya maendeleo.
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+## Muhtasari wa viwango {#standards-overview}
+
+Jumuiya ya Ethereum imepitisha viwango vingi vinavyosaidia miradi (kama vile [wateja wa Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/) na mikoba) iweze kuingiliana katika utekelezaji mbalimbali, na kuhakikisha kuwa mikataba mahiri na mfumo mtawanyo wa kimamlaka unabaki kuwa na utungo.
+
+Kwa kawaida viwango huletwa kama [Mapendekezo ya Uboreshaji ya Ethereum](/eips/) (EIPs), ambazo hujadiliwa na wanajumuiya kupitia [mchakato wa kawaida](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1).
+
+- [Utangulizi wa EIPs](/eips/)
+- [Orodha ya EIPs](https://eips.ethereum.org/)
+- [Hazina ya GitHub ya EIP](https://github.com/ethereum/EIPs)
+- [Jukwaa la majadiliano la EIP](https://ethereum-magicians.org/c/eips)
+- [Utangulizi wa Utawala wa Ethereum](/governance/)
+- [Muhtasari wa Utawala wa Ethereum](https://web.archive.org/web/20201107234050/https://blog.bmannconsulting.com/ethereum-governance/) _Machi 31, 2019 - Boris Mann_
+- [Utawala wa Maendeleo ya Itifaki ya Ethereum na Uratibu wa Uboreshaji wa Mtandao](https://hudsonjameson.com/posts/2020-03-23-ethereum-protocol-development-governance-and-network-upgrade-coordination/) _Machi 23, 2020 - Hudson Jameson_
+- [Orodha ya kucheza ya Mikutano yote ya Wasanidi Wakuu wa Ethereum](https://www.youtube.com/@EthereumProtocol) _(Orodha ya kucheza ya YouTube)_
+
+## Aina za viwango {#types-of-standards}
+
+Kuna aina 3 za EIPs:
+
+- Viwango nyayo: kueleza mabadiliko yoyote ambayo kuathiri zaidi au utekelezaji wote Ethereum
+- [Njia ya Meta](https://eips.ethereum.org/meta): inaelezea mchakato unaohusu Ethereum au inapendekeza mabadiliko kwenye mchakato
+- [Njia ya Habari](https://eips.ethereum.org/informational): inaelezea suala la usanifu wa Ethereum au inatoa miongozo ya jumla au taarifa kwa jumuiya ya Ethereum
+
+Zaidi ya hayo, kiwango nyayo kugawa katika makundi 4:
+
+- [Msingi](https://eips.ethereum.org/core): maboresho yanayohitaji uma wa makubaliano
+- [Mtandao](https://eips.ethereum.org/networking): maboresho yanayohusu devp2p na Itifaki Ndogo ya Light Ethereum, pamoja na maboresho yaliyopendekezwa kwa vipimo vya itifaki ya mtandao ya whisper na swarm.
+- [Kiolesura](https://eips.ethereum.org/interface): maboresho kuhusu vipimo na viwango vya API/RPC vya mteja, na viwango fulani vya lugha kama vile majina ya mbinu na ABI za mkataba.
+- [ERC](https://eips.ethereum.org/erc): viwango na kanuni za kiwango cha programu
+
+Maelezo zaidi kuhusu aina na kategoria hizi tofauti yanaweza kupatikana katika [EIP-1](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1#eip-types)
+
+### Viwango vya tokeni {#token-standards}
+
+- [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/) - Kiolesura cha kawaida cha tokeni zinazoweza kubadilishwa (interchangeable), kama vile tokeni za kupiga kura, tokeni za kuweka hisa au sarafu pepe.
+ - [ERC-223](/developers/docs/standards/tokens/erc-223/) - Kiwango cha tokeni zinazoweza kubadilishwa ambacho hufanya tokeni kuwa na tabia sawa na ether na inasaidia ushughulikiaji wa uhamisho wa tokeni kwa upande wa mpokeaji.
+ - [ERC-1363](/developers/docs/standards/tokens/erc-1363/) - Kiolesura cha kiendelezi cha tokeni za ERC-20 kinachosaidia utekelezaji wa simurejeshi kwenye mikataba ya mpokeaji katika muamala mmoja.
+- [ERC-721](/developers/docs/standards/tokens/erc-721/) - Kiolesura cha kawaida cha tokeni zisizoweza kubadilishwa, kama hati miliki ya mchoro au wimbo.
+ - [ERC-2309](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-2309) - Tukio la kawaida linalotolewa wakati wa kuunda/kuhamisha tokeni moja, au nyingi zisizoweza kubadilishwa kwa kutumia vitambulisho vya tokeni vinavyofuatana.
+ - [ERC-4400](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-4400) - Kiendelezi cha kiolesura cha jukumu la mtumiaji wa EIP-721.
+ - [ERC-4907](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-4907) - Huongeza jukumu la muda mfupi na ruhusa zilizozuiliwa kwa tokeni za ERC-721.
+- [ERC-777](/developers/docs/standards/tokens/erc-777/) - **(HAIPENDEKEZWI)** Kiwango cha tokeni kinachoboresha ERC-20.
+- [ERC-1155](/developers/docs/standards/tokens/erc-1155/) - Kiwango cha tokeni ambacho kinaweza kuwa na mali zinazoweza kubadilishwa na zisizoweza kubadilishwa.
+- [ERC-4626](/developers/docs/standards/tokens/erc-4626/) - Kiwango cha kuba la tokeni iliyoundwa ili kuboresha na kuunganisha vigezo vya kiufundi vya kuba zinazotoa mavuno.
+
+Jifunze zaidi kuhusu [viwango vya tokeni](/developers/docs/standards/tokens/).
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Mapendekezo ya Uboreshaji ya Ethereum (EIPs)](/eips/)
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-1155/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-1155/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..d371221b996
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-1155/index.md
@@ -0,0 +1,146 @@
+---
+title: ERC-1155 Mengi-ishara Kiwango
+description: Jifunze kuhusu ERC-1155, kiwango cha tokeni-nyingi ambacho kinachanganya tokeni zinazoweza kubadilishana na zisizoweza kubadilishana katika mkataba mmoja.
+lang: sw
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Kiwango Mtandao kwa ajili ya mikataba ambayo kusimamia aina nyingi ishara. Mkataba mmoja uliotumwa unaweza kuwa na mchanganyiko wowote wa tokeni zinazoweza kubadilishana, tokeni zisizoweza kubadilishana au usanidi mwingine (k.m., tokeni nusu-badilishani).
+
+**Nini maana ya mengi-ishara kiwango?**
+
+Wazo ni rahisi na inataka kujenga erevu mkataba ni Mtandao ambayo inaweza kuwakilisha na kudhibiti idadi yoyote ya badilishwa na zisizo badilishwa aina ishara. Kwa njia hii, tokeni ya ERC-1155 inaweza kufanya kazi sawa na tokeni ya [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/) na [ERC-721](/developers/docs/standards/tokens/erc-721/), na hata zote mbili kwa wakati mmoja. Wezesha utendaji wa viwango vya ERC-20 na ERC-721, na kuifanya iwe na ufanisi zaidi na kurekebisha makosa dhahiri ya utekelezaji.
+
+Tokeni ya ERC-1155 imeelezewa kikamilifu katika [EIP-1155](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1155).
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa ukurasa huu vizuri, tunapendekeza kwanza usome kuhusu [viwango vya tokeni](/developers/docs/standards/tokens/), [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/), na [ERC-721](/developers/docs/standards/tokens/erc-721/).
+
+## Kazi na Vipengele vya ERC-1155: {#body}
+
+- [Uhamisho wa Kundi](#batch_transfers): Hamisha rasilimali nyingi kwa wito mmoja.
+- [Salio la Kundi](#batch_balance): Pata salio za rasilimali nyingi kwa wito mmoja.
+- [Idhini ya Kundi](#batch_approval): Idhinisha tokeni zote kwa anwani.
+- [Hook](#receive_hook): Hook ya kupokea tokeni.
+- [Usaidizi wa NFT](#nft_support): Ikiwa usambazaji ni 1 pekee, ichukulie kama NFT.
+- [Kanuni za Uhamisho Salama](#safe_transfer_rule): Seti ya kanuni za uhamisho salama.
+
+### Uhamisho wa Kundi {#batch-transfers}
+
+Uhamisho wa kundi hufanya kazi sawa na uhamisho wa kawaida wa ERC-20. Hebu tuangalie kazi ya kawaida ya `transferFrom` ya ERC-20:
+
+```solidity
+// ERC-20
+function transferFrom(address from, address to, uint256 value) external returns (bool);
+
+// ERC-1155
+function safeBatchTransferFrom(
+ address _from,
+ address _to,
+ uint256[] calldata _ids,
+ uint256[] calldata _values,
+ bytes calldata _data
+) external;
+```
+
+Tofauti tu katika ERC-1155 ni kwamba sisi kupita maadili kama safu na sisi pia kupita safu ya kitambulisho. Kwa mfano, ukipewa `ids=[3, 6, 13]` na `values=[100, 200, 5]`, uhamisho utakaotokea utakuwa
+
+1. Hamisha tokeni 100 zenye id 3 kutoka `_from` kwenda `_to`.
+2. Hamisha tokeni 200 zenye id 6 kutoka `_from` kwenda `_to`.
+3. Hamisha tokeni 5 zenye id 13 kutoka `_from` kwenda `_to`.
+
+Katika ERC-1155 tuna `transferFrom` pekee, hakuna `transfer`. Ili kuitumia kama `transfer` ya kawaida, weka tu anwani ya kutoka iwe anwani inayoita kazi.
+
+### Salio la Kundi {#batch-balance}
+
+Wito husika wa `balanceOf` wa ERC-20 kadhalika una kazi yake mshirika yenye usaidizi wa kundi. Kama ukumbusho, hii ni ERC-20 toleo:
+
+```solidity
+// ERC-20
+function balanceOf(address owner) external view returns (uint256);
+
+// ERC-1155
+function balanceOfBatch(
+ address[] calldata _owners,
+ uint256[] calldata _ids
+) external view returns (uint256[] memory);
+```
+
+Hata rahisi kwa usawa wito, tunaweza kupata mizani nyingi katika wito moja. Sisi kupita safu ya wenyeji, kufuatia na safu ya kitambulisho ishara.
+
+Kwa mfano ukipewa `_ids=[3, 6, 13]` na `_owners=[0xbeef..., 0x1337..., 0x1111...]`, thamani ya kurudi itakuwa
+
+```solidity
+[
+ balanceOf(0xbeef...),
+ balanceOf(0x1337...),
+ balanceOf(0x1111...)
+]
+```
+
+### Idhini ya Kundi {#batch-approval}
+
+```solidity
+// ERC-1155
+function setApprovalForAll(
+ address _operator,
+ bool _approved
+) external;
+
+function isApprovedForAll(
+ address _owner,
+ address _operator
+) external view returns (bool);
+```
+
+Idhini ni tofauti kidogo kuliko ERC-20. Badala ya kuidhinisha kiasi maalum, unaweka opereta kuwa ameidhinishwa au hajaidhinishwa kupitia `setApprovalForAll`.
+
+Kusoma hali ya sasa kunaweza kufanywa kupitia `isApprovedForAll`. Kama una tazama, ni operesheni ya yote au hakuna. Huwezi kufafanua jinsi ishara nyingi kupitisha au hata ambayo ishara ya darasa.
+
+Hii ni makusudi iliyoundwa na unyenyekevu katika akili. Unaweza tu kupitisha kila kitu kwa anwani moja.
+
+### Hook ya Kupokea {#receive-hook}
+
+```solidity
+function onERC1155BatchReceived(
+ address _operator,
+ address _from,
+ uint256[] calldata _ids,
+ uint256[] calldata _values,
+ bytes calldata _data
+) external returns(bytes4);
+```
+
+Kwa usaidizi wa [EIP-165](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-165), ERC-1155 inasaidia hook za kupokea kwa mikataba-erevu pekee. Kulabu kazi lazima kurudi uchawi kabla ya faini baiti4 thamani ambayo ni kutokana na:
+
+```solidity
+bytes4(keccak256("onERC1155BatchReceived(address,address,uint256[],uint256[],bytes)"))
+```
+
+Wakati mkataba kupokea anarudi thamani hii, kuchukuliwa mkataba anakubali uhamisho na anajua jinsi ya kushughulikia ERC-1155 ishara. Kubwa, hakuna zaidi kukwama ishara katika mkataba!
+
+### Usaidizi wa NFT {#nft-support}
+
+Wakati ugavi ni moja tu, ishara ni kimsingi ishara zisizo badilishwa (NFT). Na kama ni kiwango kwa ERC-721, unaweza kufafanua URL habari. URL inaweza kusomwa na kubadilishwa na wateja, angalia [hapa](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1155#metadata).
+
+### Kanuni ya Uhamisho Salama {#safe-transfer-rule}
+
+Tumekuwa kuguswa juu ya utawala chache salama uhamisho tayari katika maelezo ya awali. Lakini hebu tazama utawala muhimu zaidi:
+
+1. Mtoa wito lazima aidhinishwe kutumia tokeni za anwani ya `_from` au mtoa wito lazima awe sawa na `_from`.
+2. Wito uhamisho lazima kurudi kama
+ 1. Anwani ya `_to` ni 0.
+ 2. urefu wa `_ids` si sawa na urefu wa `_values`.
+ 3. salio lolote la mmiliki kwa ajili ya tokeni katika `_ids` ni dogo kuliko kiasi husika katika `_values` kilichotumwa kwa mpokeaji.
+ 4. kosa lolote lingine hutokea.
+
+_Kumbuka_: Kazi zote za kundi, ikiwemo hook, pia zinapatikana kama matoleo yasiyo na kundi. Hii ni kufanyika kwa ajili ya ufanisi wa gesi, kuzingatia kuhamisha tu mali moja pengine bado kuwa njia ya kawaida kutumika. Wacha nje kwa uwazi katika maelezo, ikiwa ni pamoja na utawala za uhamisho salama. Majina ni sawa, tu kuondoa 'Kikundi'.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [EIP-1155: Kiwango cha Tokeni Nyingi](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1155)
+- [ERC-1155: Nyaraka za OpenZeppelin](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/erc1155)
+- [ERC-1155: Repo ya GitHub](https://github.com/enjin/erc-1155)
+- [API ya NFT ya Alchemy](https://www.alchemy.com/docs/reference/nft-api-quickstart)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-1363/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-1363/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..cc37444cb58
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-1363/index.md
@@ -0,0 +1,213 @@
+---
+title: Kiwango cha Tokeni ya Kulipwa cha ERC-1363
+description: ERC-1363 ni kiolesura cha upanuzi kwa tokeni za ERC-20 ambacho kinawezesha utekelezaji wa mantiki maalum kwenye mkataba wa mpokeaji baada ya uhamisho, au kwenye mkataba wa mtumiaji baada ya idhini, yote ndani ya muamala mmoja.
+lang: sw
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+### ERC-1363 ni nini? {#what-is-erc1363}
+
+ERC-1363 ni kiolesura cha upanuzi kwa tokeni za ERC-20 ambacho kinawezesha utekelezaji wa mantiki maalum kwenye mkataba wa mpokeaji baada ya uhamisho, au kwenye mkataba wa mtumiaji baada ya idhini, yote ndani ya muamala mmoja.
+
+### Tofauti kutoka ERC-20 {#erc20-differences}
+
+Operesheni za kawaida za ERC-20 kama `transfer`, `transferFrom` na `approve`, haziruhusu utekelezaji wa msimbo kwenye mkataba wa mpokeaji au mtumiaji bila muamala tofauti.
+Hii inaleta ugumu katika uundaji wa UI na kikwazo katika utumiaji kwa sababu watumiaji lazima wasubiri muamala wa kwanza utekelezwe na kisha wawasilishe wa pili.
+Lazima pia walipe GAS mara mbili.
+
+ERC-1363 inafanya tokeni zinazoweza kubadilishwa kuwa na uwezo wa kutekeleza vitendo kwa urahisi zaidi na kufanya kazi bila kutumia msikilizaji yeyote wa nje ya mnyororo.
+Inaruhusu kufanya mwitikio kwenye mkataba wa mpokeaji au mtumiaji, baada ya uhamisho au idhini, katika muamala mmoja.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa ukurasa huu vizuri zaidi, tunapendekeza usome kwanza kuhusu:
+
+- [Viwango vya tokeni](/developers/docs/standards/tokens/)
+- [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/)
+
+## Mwili{#body}
+
+ERC-1363 inaleta API ya kawaida kwa tokeni za ERC-20 ili kuingiliana na mikataba-erevu baada ya `transfer`, `transferFrom` au `approve`.
+
+Kiwango hiki kinatoa utendaji wa msingi wa kuhamisha tokeni, pamoja na kuruhusu tokeni kuidhinishwa ili ziweze kutumiwa na mhusika mwingine wa tatu kwenye mnyororo, na kisha kufanya mwitikio kwenye mkataba wa mpokeaji au mtumiaji.
+
+Kuna matumizi mengi yaliyopendekezwa ya mikataba-erevu ambayo inaweza kukubali mwitikio wa ERC-20.
+
+Mifano inaweza kuwa:
+
+- **Crowdsales**: tokeni zilizotumwa huchochea ugawaji wa zawadi papo hapo.
+- **Huduma**: malipo huwasha ufikiaji wa huduma kwa hatua moja.
+- **Ankara**: tokeni hulipa ankara kiotomatiki.
+- **Usajili**: kuidhinisha kiwango cha mwaka huwasha usajili ndani ya malipo ya mwezi wa kwanza.
+
+Kwa sababu hizi hapo awali iliitwa **"Tokeni ya Kulipwa"**.
+
+Tabia ya mwitikio hupanua zaidi manufaa yake, na kuwezesha mwingiliano usio na mshono kama vile:
+
+- **Kusimamisha**: tokeni zilizohamishwa huchochea kufungwa kiotomatiki katika mkataba wa kusimamisha.
+- **Kupiga kura**: tokeni zilizopokewa husajili kura katika mfumo wa utawala.
+- **Kubadilisha**: idhini za tokeni huwasha mantiki ya kubadilisha kwa hatua moja.
+
+Tokeni za ERC-1363 zinaweza kutumika kwa manufaa maalum katika visa vyote vinavyohitaji mwitikio kutekelezwa baada ya uhamisho au idhini kupokewa.
+ERC-1363 pia ni muhimu kwa kuepuka upotevu wa tokeni au kufungiwa kwa tokeni katika mikataba-erevu kwa kuthibitisha uwezo wa mpokeaji kushughulikia tokeni.
+
+Tofauti na mapendekezo mengine ya upanuzi wa ERC-20, ERC-1363 haibatilishi mbinu za ERC-20 `transfer` na `transferFrom` na inafafanua Vitambulisho vya violesura vitakavyotekelezwa huku ikidumisha uoanifu nyuma na ERC-20.
+
+Kutoka [EIP-1363](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1363):
+
+### Mbinu {#methods}
+
+Mikataba-erevu inayotekeleza kiwango cha ERC-1363 **LAZIMA** itekeleze kazi zote katika kiolesura cha `ERC1363`, pamoja na violesura vya `ERC20` na `ERC165`.
+
+```solidity
+pragma solidity ^0.8.0;
+
+/**
+ * @title ERC1363
+ * @dev Kiolesura cha upanuzi kwa tokeni za ERC-20 ambacho kinawezesha utekelezaji wa msimbo kwenye mkataba wa mpokeaji
+ * baada ya `transfer` au `transferFrom`, au msimbo kwenye mkataba wa mtumiaji baada ya `approve`, katika muamala mmoja.
+ */
+interface ERC1363 is ERC20, ERC165 {
+ /*
+ * KUMBUKA: kitambulisho cha ERC-165 kwa kiolesura hiki ni 0xb0202a11.
+ * 0xb0202a11 ===
+ * bytes4(keccak256('transferAndCall(address,uint256)')) ^
+ * bytes4(keccak256('transferAndCall(address,uint256,bytes)')) ^
+ * bytes4(keccak256('transferFromAndCall(address,address,uint256)')) ^
+ * bytes4(keccak256('transferFromAndCall(address,address,uint256,bytes)')) ^
+ * bytes4(keccak256('approveAndCall(address,uint256)')) ^
+ * bytes4(keccak256('approveAndCall(address,uint256,bytes)'))
+ */
+
+ /**
+ * @dev Huhamisha kiasi cha `value` cha tokeni kutoka kwa akaunti ya mwitaji hadi `to`
+ * kisha huita `ERC1363Receiver::onTransferReceived` kwenye `to`.
+ * @param to Anwani ambayo tokeni zinahamishiwa.
+ * @param value Kiasi cha tokeni kitakachohamishwa.
+ * @return Thamani ya boolean inayoonyesha operesheni ilifanikiwa isipokuwa kama kuna hitilafu.
+ */
+ function transferAndCall(address to, uint256 value) external returns (bool);
+
+ /**
+ * @dev Huhamisha kiasi cha `value` cha tokeni kutoka kwa akaunti ya mwitaji hadi `to`
+ * kisha huita `ERC1363Receiver::onTransferReceived` kwenye `to`.
+ * @param to Anwani ambayo tokeni zinahamishiwa.
+ * @param value Kiasi cha tokeni kitakachohamishwa.
+ * @param data Data ya ziada isiyo na umbizo maalum, iliyotumwa katika wito kwa `to`.
+ * @return Thamani ya boolean inayoonyesha operesheni ilifanikiwa isipokuwa kama kuna hitilafu.
+ */
+ function transferAndCall(address to, uint256 value, bytes calldata data) external returns (bool);
+
+ /**
+ * @dev Huhamisha kiasi cha `value` cha tokeni kutoka `from` kwenda `to` kwa kutumia utaratibu wa posho
+ * kisha huita `ERC1363Receiver::onTransferReceived` kwenye `to`.
+ * @param from Anwani ambayo tokeni zinatumwa kutoka.
+ * @param to Anwani ambayo tokeni zinahamishiwa.
+ * @param value Kiasi cha tokeni kitakachohamishwa.
+ * @return Thamani ya boolean inayoonyesha operesheni ilifanikiwa isipokuwa kama kuna hitilafu.
+ */
+ function transferFromAndCall(address from, address to, uint256 value) external returns (bool);
+
+ /**
+ * @dev Huhamisha kiasi cha `value` cha tokeni kutoka `from` kwenda `to` kwa kutumia utaratibu wa posho
+ * kisha huita `ERC1363Receiver::onTransferReceived` kwenye `to`.
+ * @param from Anwani ambayo tokeni zinatumwa kutoka.
+ * @param to Anwani ambayo tokeni zinahamishiwa.
+ * @param value Kiasi cha tokeni kitakachohamishwa.
+ * @param data Data ya ziada isiyo na umbizo maalum, iliyotumwa katika wito kwa `to`.
+ * @return Thamani ya boolean inayoonyesha operesheni ilifanikiwa isipokuwa kama kuna hitilafu.
+ */
+ function transferFromAndCall(address from, address to, uint256 value, bytes calldata data) external returns (bool);
+
+ /**
+ * @dev Huweka kiasi cha `value` cha tokeni kama posho ya `spender` juu ya tokeni za mwitaji
+ * kisha huita `ERC1363Spender::onApprovalReceived` kwenye `spender`.
+ * @param spender Anwani itakayotumia fedha.
+ * @param value Kiasi cha tokeni kitakachotumiwa.
+ * @return Thamani ya boolean inayoonyesha operesheni ilifanikiwa isipokuwa kama kuna hitilafu.
+ */
+ function approveAndCall(address spender, uint256 value) external returns (bool);
+
+ /**
+ * @dev Huweka kiasi cha `value` cha tokeni kama posho ya `spender` juu ya tokeni za mwitaji
+ * kisha huita `ERC1363Spender::onApprovalReceived` kwenye `spender`.
+ * @param spender Anwani itakayotumia fedha.
+ * @param value Kiasi cha tokeni kitakachotumiwa.
+ * @param data Data ya ziada isiyo na umbizo maalum, iliyotumwa katika wito kwa `spender`.
+ * @return Thamani ya boolean inayoonyesha operesheni ilifanikiwa isipokuwa kama kuna hitilafu.
+ */
+ function approveAndCall(address spender, uint256 value, bytes calldata data) external returns (bool);
+}
+
+interface ERC20 {
+ event Transfer(address indexed from, address indexed to, uint256 value);
+ event Approval(address indexed owner, address indexed spender, uint256 value);
+ function transfer(address to, uint256 value) external returns (bool);
+ function transferFrom(address from, address to, uint256 value) external returns (bool);
+ function approve(address spender, uint256 value) external returns (bool);
+ function totalSupply() external view returns (uint256);
+ function balanceOf(address account) external view returns (uint256);
+ function allowance(address owner, address spender) external view returns (uint256);
+}
+
+interface ERC165 {
+ function supportsInterface(bytes4 interfaceId) external view returns (bool);
+}
+```
+
+Mkataba-erevu unaotaka kukubali tokeni za ERC-1363 kupitia `transferAndCall` au `transferFromAndCall` **LAZIMA** utekeleze kiolesura cha `ERC1363Receiver`:
+
+```solidity
+/**
+ * @title ERC1363Receiver
+ * @dev Kiolesura cha mkataba wowote unaotaka kusaidia `transferAndCall` au `transferFromAndCall` kutoka kwa mikataba ya tokeni ya ERC-1363.
+ */
+interface ERC1363Receiver {
+ /**
+ * @dev Wakati wowote tokeni za ERC-1363 zinapohamishiwa kwenye mkataba huu kupitia `ERC1363::transferAndCall` au `ERC1363::transferFromAndCall`
+ * na `operator` kutoka `from`, kazi hii inaitwa.
+ *
+ * KUMBUKA: Ili kukubali uhamisho, ni lazima hii irudishe
+ * `bytes4(keccak256("onTransferReceived(address,address,uint256,bytes)"))`
+ * (yaani 0x88a7ca5c, au kiteuzi chake cha kazi).
+ *
+ * @param operator Anwani iliyoita kazi ya `transferAndCall` au `transferFromAndCall`.
+ * @param from Anwani ambayo tokeni zinahamishwa kutoka.
+ * @param value Kiasi cha tokeni zilizohamishwa.
+ * @param data Data ya ziada isiyo na umbizo maalum.
+ * @return `bytes4(keccak256("onTransferReceived(address,address,uint256,bytes)"))` ikiwa uhamisho unaruhusiwa isipokuwa kama kuna hitilafu.
+ */
+ function onTransferReceived(address operator, address from, uint256 value, bytes calldata data) external returns (bytes4);
+}
+```
+
+Mkataba-erevu unaotaka kukubali tokeni za ERC-1363 kupitia `approveAndCall` **LAZIMA** utekeleze kiolesura cha `ERC1363Spender`:
+
+```solidity
+/**
+ * @title ERC1363Spender
+ * @dev Kiolesura cha mkataba wowote unaotaka kusaidia `approveAndCall` kutoka kwa mikataba ya tokeni ya ERC-1363.
+ */
+interface ERC1363Spender {
+ /**
+ * @dev Wakati wowote `mmiliki` wa tokeni za ERC-1363 anapoidhinisha mkataba huu kupitia `ERC1363::approveAndCall`
+ * kutumia tokeni zao, kazi hii inaitwa.
+ *
+ * KUMBUKA: Ili kukubali idhini, hii lazima irudishe
+ * `bytes4(keccak256("onApprovalReceived(address,uint256,bytes)"))`
+ * (yaani 0x7b04a2d0, au kiteuzi chake cha kazi).
+ *
+ * @param owner Anwani iliyoita kazi ya `approveAndCall` na iliyomiliki tokeni hapo awali.
+ * @param value Kiasi cha tokeni kitakachotumiwa.
+ * @param data Data ya ziada isiyo na umbizo maalum.
+ * @return `bytes4(keccak256("onApprovalReceived(address,uint256,bytes)"))` ikiwa idhini inaruhusiwa isipokuwa kama kuna hitilafu.
+ */
+ function onApprovalReceived(address owner, uint256 value, bytes calldata data) external returns (bytes4);
+}
+```
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [ERC-1363: Kiwango cha Tokeni ya Kulipwa](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1363)
+- [ERC-1363: Repo ya GitHub](https://github.com/vittominacori/erc1363-payable-token)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-20/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-20/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..800d3821df4
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-20/index.md
@@ -0,0 +1,192 @@
+---
+title: ERC-20 ishara kiwango
+description: Kujifunza kuhusu ERC-20, kiwango kwa ishara kubadilisha juu ya Ethereum kwamba kuwezesha maombi ishara kuingiliana.
+lang: sw
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+**Ishara Ni Nini?**
+
+Ishara inaweza kuwakilisha kitu chochote katika Ethereum:
+
+- sifa hatua katika jukwaa Mtandao
+- ujuzi wa tabia katika mchezo
+- mali ya kifedha kama sehemu katika kampuni
+- sarafu ya fedha kama USD
+- pauni moja ya dhahabu
+- na zaidi...
+
+Kama kipengele nguvu ya Ethereum lazima kuangaliwa na kiwango imara, haki? Hiyo ni hasa
+ambapo ERC-20 ina jukumu yake! Kiwango hiki kuruhusu watengenezaji kujenga maombi ishara kwamba ni kulingana na bidhaa nyingine na huduma. Kiwango cha ERC-20 pia hutumiwa kutoa utendaji zaidi kwa [ether](/glossary/#ether).
+
+**ERC-20 ni nini?**
+
+Ya ERC-20 utangulizi kiwango kwa badilishwa ishara, kwa maneno mengine, wana mali ambayo kueneza kila ishara kuwa hasa
+sawa (katika aina na thamani) kama ishara nyingine. Kwa mfano, ERC-20 ishara vitendo tu kama ETH, maana yake ni kwamba 1 ishara
+ni na siku zote itakuwa sawa na ishara nyingine zote.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+- Hifadhi ya fedha (/developers/docs/accounts)
+- [Mkataba erevu](/developers/docs/smart-contracts/)
+- [Viwango vya tokeni](/developers/docs/standards/tokens/)
+
+## Mwili{#body}
+
+ERC-20 (Ethereum Ombi la Maoni 20), kupendekeza na Fabian Vogelsteller mnamo Novemba 2015, ni Kiwango cha ishara ambacho
+kutekeleza API kwa ishara ndani ya Mikataba erevu.
+
+Mfano utendaji ERC-20 hutoa:
+
+- kuhamisha ishara kutoka hifadhi ya fedha moja hadi nyingine
+- kupata usawa wa sasa ishara ya hifadhi ya fedha
+- kupata ugavi jumla ya ishara inapatikana kwenye Mtandao
+- kupitisha kama kiasi cha ishara kutoka hifadhi ya fedha inaweza kutumika kwa hifadhi ya mtu wa tatu
+
+Kama erevu mkataba kutekeleza mbinu kufuatia na matukio inaweza kuitwa ERC-20 ishara ya mkataba na, mara moja kupelekwa, ni
+itakuwa na jukumu la kufuatilia ishara iliyoundwa kwenye Ethereum.
+
+Kutoka [EIP-20](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20):
+
+### Mbinu {#methods}
+
+```solidity
+function name() public view returns (string)
+function symbol() public view returns (string)
+function decimals() public view returns (uint8)
+function totalSupply() public view returns (uint256)
+function balanceOf(address _owner) public view returns (uint256 balance)
+function transfer(address _to, uint256 _value) public returns (bool success)
+function transferFrom(address _from, address _to, uint256 _value) public returns (bool success)
+function approve(address _spender, uint256 _value) public returns (bool success)
+function allowance(address _owner, address _spender) public view returns (uint256 remaining)
+```
+
+### Matukio {#events}
+
+```solidity
+event Transfer(address indexed _from, address indexed _to, uint256 _value)
+event Approval(address indexed _owner, address indexed _spender, uint256 _value)
+```
+
+### Mifano {#web3py-example}
+
+Hebu angalia jinsi kiwango ni muhimu sana kufanya jambo rahisi kwa ajili yetu ya kukagua yoyote ERC-20 ishara ya mkataba juu ya Ethereum.
+Sisi tu haja ya Mkataba wa Maombi jozi Mtandao (ABI) kujenga Mtandao kwa yoyote ERC-20 ishara. Ama unaweza
+Tazama chini kutumia ABI rahisi, kuifanya mfano wa msuguano mdogo.
+
+#### Mfano wa Web3.py {#web3py-example}
+
+Kwanza, hakikisha umesakinisha maktaba ya Python ya [Web3.py](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/quickstart.html#installation):
+
+```
+pip install web3
+```
+
+```python
+from web3 import Web3
+
+
+w3 = Web3(Web3.HTTPProvider("https://cloudflare-eth.com"))
+
+dai_token_addr = "0x6B175474E89094C44Da98b954EedeAC495271d0F" # DAI
+weth_token_addr = "0xC02aaA39b223FE8D0A0e5C4F27eAD9083C756Cc2" # Ether iliyofungwa (WETH)
+
+acc_address = "0xA478c2975Ab1Ea89e8196811F51A7B7Ade33eB11" # Uniswap V2: DAI 2
+
+# Huu ni Kiolesura Kilichorahisishwa cha Programu ya Mkataba (ABI) ya Mkataba wa Tokeni wa ERC-20.
+# Itaonyesha tu mbinu: balanceOf(address), decimals(), symbol() na totalSupply()
+simplified_abi = [
+ {
+ 'inputs': [{'internalType': 'address', 'name': 'account', 'type': 'address'}],
+ 'name': 'balanceOf',
+ 'outputs': [{'internalType': 'uint256', 'name': '', 'type': 'uint256'}],
+ 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+ {
+ 'inputs': [],
+ 'name': 'decimals',
+ 'outputs': [{'internalType': 'uint8', 'name': '', 'type': 'uint8'}],
+ 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+ {
+ 'inputs': [],
+ 'name': 'symbol',
+ 'outputs': [{'internalType': 'string', 'name': '', 'type': 'string'}],
+ 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+ {
+ 'inputs': [],
+ 'name': 'totalSupply',
+ 'outputs': [{'internalType': 'uint256', 'name': '', 'type': 'uint256'}],
+ 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ }
+]
+
+dai_contract = w3.eth.contract(address=w3.to_checksum_address(dai_token_addr), abi=simplified_abi)
+symbol = dai_contract.functions.symbol().call()
+decimals = dai_contract.functions.decimals().call()
+totalSupply = dai_contract.functions.totalSupply().call() / 10**decimals
+addr_balance = dai_contract.functions.balanceOf(acc_address).call() / 10**decimals
+
+# DAI
+print("===== %s =====" % symbol)
+print("Total Supply:", totalSupply)
+print("Addr Balance:", addr_balance)
+
+weth_contract = w3.eth.contract(address=w3.to_checksum_address(weth_token_addr), abi=simplified_abi)
+symbol = weth_contract.functions.symbol().call()
+decimals = weth_contract.functions.decimals().call()
+totalSupply = weth_contract.functions.totalSupply().call() / 10**decimals
+addr_balance = weth_contract.functions.balanceOf(acc_address).call() / 10**decimals
+
+# WETH
+print("===== %s =====" % symbol)
+print("Total Supply:", totalSupply)
+print("Addr Balance:", addr_balance)
+```
+
+## Masuala yanayojulikana {#erc20-issues}
+
+### Suala la upokeaji wa tokeni ya ERC-20 {#reception-issue}
+
+**Kufikia 06/20/2024, angalau tokeni za ERC-20 zenye thamani ya $83,656,418 zilipotea kutokana na suala hili. Kumbuka kwamba utekelezaji halisi wa ERC-20 unakabiliwa na tatizo hili isipokuwa utekeleze seti ya vikwazo vya ziada juu ya kiwango kama ilivyoorodheshwa hapa chini.**
+
+Wakati ishara za ERC-20 kutumwa kwa mkataba mzuri ambao hakuna iliyoundwa kushughulikia ishara za ERC-20, ishara hizo zinaweza kupotea kabisa. Hii hutokea kwa sababu ya kupokea mkataba hana utendaji wa kutambua au kujibu ishara inayoingia, na hakuna utaratibu katika ERC-20 kiwango kuwajulisha kupokea mkataba kuhusu ishara inayoingia. Njia kuu suala hili inachukua sura ni kupitia:
+
+1. Ishara uhamisho utaratibu
+
+- ERC-20 ishara ni kuhamisha kwa kutumia uhamisho au uhamisho kutoka kazi
+ - Wakati mtumiaji tuma ishara kwa anwani ya mkataba kwa kutumia kazi hizi, ishara ni kuhamisha bila kujali kama mkataba kupokea ni iliyoundwa kushughulikia yao
+
+2. Ukosefu wa taarifa
+ - Mkataba kupokea haina kupokea taarifa au wito nyuma kwamba ishara wamekuwa alituma yake
+ - Kama mkataba kupokea haina utaratibu wa kushughulikia ishara (kwa mfano, kazi ya kurudi au kazi ya kujitolea kusimamia mapokezi ishara), ishara ni ufanisi kukwama katika anwani ya mkataba
+3. Hakuna kujengwa katika utunzaji
+ - Kiwango ERC-20 haina ni pamoja na kazi ya lazima kwa ajili ya kupokea mikataba ya kutekeleza, na kusababisha hali ambapo mikataba mengi ni hawawezi kusimamia ishara inayokuja vizuri
+
+**Suluhisho inawezekana**
+
+Wakati haiwezekani kuzuia suala hili na ERC-20 kabisa kuna mbinu ambayo kuruhusu kwa kiasi kikubwa kupunguza uwezekano wa kupoteza ishara kwa mtumiaji wa mwisho:
+
+- Tatizo la kawaida zaidi ni wakati mtumiaji anapotuma tokeni kwenye anwani ya mkataba wa tokeni yenyewe (k.m., USDT imewekwa kwenye anwani ya mkataba wa tokeni ya USDT). Inapendekezwa kuzuia kazi ya `transfer(..)` ili kurudisha majaribio kama hayo ya uhamisho. Fikiria kuongeza uhakiki wa `require(_to != address(this));` ndani ya utekelezaji wa kazi ya `transfer(..)`.
+- Kazi ya `transfer(..)` kwa ujumla haikuundwa kwa ajili ya kuweka tokeni kwenye mikataba. `kukubali(..) Mfumo wa `& transferFrom(..)`hutumika kuweka tokeni za ERC-20 kwenye mikataba badala yake. Inawezekana kuzuia kazi ya uhamisho ili kutoruhusu kuweka tokeni kwenye mikataba yoyote nayo, hata hivyo inaweza kuvunja uoanifu na mikataba ambayo inachukulia kuwa tokeni zinaweza kuwekwa kwenye mikataba kwa kutumia kazi ya`trasnfer(..)\` (k.m., mabwawa ya ukwasi ya Uniswap).
+- Njia kudhani kwamba ERC-20 ishara inaweza kumaliza katika mkataba wako hata kama mkataba huo si lazima milele kupokea yoyote. Hakuna njia ya kuzuia au kukataa amana ya bahati mbaya juu ya mwisho wa wapokeaji. Kushauriwa kutekeleza kazi ambayo kuruhusu kuchimba ishara za ERC-20 zilizowekwa kwa bahati mbaya.
+- Fikiria kutumia viwango vya ishara mabadala.
+
+Baadhi ya viwango mbadala vimetokana na suala hili kama vile [ERC-223](/developers/docs/standards/tokens/erc-223) au [ERC-1363](/developers/docs/standards/tokens/erc-1363).
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [EIP-20: ERC-20 ishara kiwango](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20)
+- [OpenZeppelin - Tokeni](https://docs.openzeppelin.com/contracts/3.x/tokens#ERC20)
+- [OpenZeppelin - Utekelezaji wa ERC-20](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/ERC20.sol)
+- [Alchemy - Mwongozo wa Tokeni za Solidity ERC20](https://www.alchemy.com/overviews/erc20-solidity)
+
+## Viwango vingine vya tokeni vinavyoweza kubadilishwa {#fungible-token-standards}
+
+- [ERC-223](/developers/docs/standards/tokens/erc-223)
+- [ERC-1363](/developers/docs/standards/tokens/erc-1363)
+- [ERC-777](/developers/docs/standards/tokens/erc-777)
+- [ERC-4626 - Hifadhi za tokeni](/developers/docs/standards/tokens/erc-4626)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-223/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-223/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..2d65c97ce0f
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-223/index.md
@@ -0,0 +1,200 @@
+---
+title: ERC-223 ishara kiwango
+description: Maelezo ya jumla ya ERC-223 badilishwa ishara ya kiwango, jinsi kufanya kazi, na linganisha na ERC-20.
+lang: sw
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+### ERC-223 ni nini? {#what-is-erc223}
+
+ERC-223 ni kiwango kwa ishara badilisha, sawa na kiwango ERC-20. Tofauti kuu ni kwamba ERC-223 hufafanua si tu ishara API lakini pia hoja kwa ajili ya kuhamisha ishara kutoka wa tuma kwa mpokeaji. Anzisha mfano wa mawasiliano ambayo kuruhusu uhamisho wa ishara shughulika kwa upande wa mpokeaji.
+
+### Tofauti kutoka ERC-20 {#erc20-differences}
+
+ERC-223 shughulika baadhi ya mapungufu ya ERC-20 na kuanzisha njia mpya ya mwingiliano kati ya mkataba ishara na mkataba ambayo inaweza kupokea ishara. Kuna jambo machache ambayo inawezekana na ERC-223 lakini si na ERC-20:
+
+- Usimamizi wa uhamisho wa ishara kwa upande wa mpokeaji: Wapokeaji wanaweza kugundua kuwa ishara ya ERC-223 imewekwa.
+- Kukataliwa kwa ishara vibaya walio tuma: Ikiwa mtumiaji tuma ishara za ERC-223 kwa mkataba ambao hakuna kupokea ishara, mkataba unaweza kukataa shughuli hiyo, kuzuia kupoteza wa ishara.
+- Metadata katika uhamisho: ERC-223 ishara inaweza ni pamoja na metadata, kuruhusu taarifa arbitrary kuwa masharti ya ishara shughuli.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+- Hifadhi ya fedha (/developers/docs/accounts)
+- [Mkataba erevu](/developers/docs/smart-contracts/)
+- [Viwango vya tokeni](/developers/docs/standards/tokens/)
+- [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/)
+
+## Mwili{#body}
+
+ERC-223 ni ishara ya kiwango ambacho kutekeleza API kwa ishara ndani ya mikataba erevu. Pia kutangaza API kwa ajili ya mikataba ambayo kuhitaji kupokea ERC-223 ishara. Mikataba ambayo haina msaada ERC-223 mpokeaji API haiwezi kupokea ERC-223 ishara, kuzuia makosa ya mtumiaji.
+
+Kama mkataba erevu kutekeleza mbinu kufuatia na matukio inaweza kuitwa ERC-223 sambamba ishara mkataba. Mara kupelekwa, ni
+itakuwa na jukumu la kufuatilia ishara iliyoundwa kwenye Ethereum.
+
+Mkataba si wajibu wa kuwa na kazi hizi tu na muumba unaweza kuongeza kipengele kingine chochote kutoka viwango vya ishara tofauti na mkataba huu. Kwa mfano, `kubali ` na `kuhamisha Kutoka ` kazi si sehemu ya kiwango ERC-223 lakini kazi hizi inaweza kutekelezwa kama ni lazima.
+
+Kutoka [EIP-223](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-223):
+
+### Mbinu {#methods}
+
+ERC-223 ishara lazima kutekeleza mbinu kufuatia:
+
+```solidity
+function name() public view returns (string)
+function symbol() public view returns (string)
+function decimals() public view returns (uint8)
+function totalSupply() public view returns (uint256)
+function balanceOf(address _owner) public view returns (uint256 balance)
+function transfer(address _to, uint256 _value) public returns (bool success)
+function transfer(address _to, uint256 _value, bytes calldata _data) public returns (bool success)
+```
+
+Mkataba ambayo inadhaniwa kupokea ERC-223 ishara lazima kutekeleza mbinu kufuatia:
+
+```solidity
+function tokenReceived(address _from, uint _value, bytes calldata _data)
+```
+
+Kama ERC-223 ishara ni alimtuma kwa mkataba kwamba haina kutekeleza `ishara pokewa(..) ` kazi basi uhamisho lazima kushindwa na ishara lazima si kuhamisha kutoka usawa wa alio tuma.
+
+### Matukio {#events}
+
+```solidity
+event Transfer(address indexed _from, address indexed _to, uint256 _value, bytes calldata _data)
+```
+
+### Mfano {#examples}
+
+API ya ERC-223 ishara ni sawa na ile ya ERC-20, hivyo kutoka UI maendeleo mtazamo hakuna tofauti. Tofauti pekee hapa ni kwamba ERC-223 ishara haiwezi kuwa na 'kubali' + 'uhamisho kutoka' kazi kama haya ni hiari kwa ajili ya kiwango hiki.
+
+#### Mifano ya Solidity {#solidity-example}
+
+Mfano ufuatao unaonyesha jinsi ya msingi ERC-223 ishara mkataba kazi:
+
+```solidity
+pragma solidity ^0.8.19;
+abstract contract IERC223Recipient {
+ function tokenReceived(address _from, uint _value, bytes memory _data) public virtual;
+}
+contract VeryBasicERC223Token {
+ event Transfer(address indexed from, address indexed to, uint value, bytes data);
+ string private _name;
+ string private _symbol;
+ uint8 private _decimals;
+ uint256 private _totalSupply;
+ mapping(address => uint256) private balances;
+ function name() public view returns (string memory) { return _name; }
+ function symbol() public view returns (string memory) {return _symbol; }
+ function decimals() public view returns (uint8) { return _decimals; }
+ function totalSupply() public view returns (uint256) { return _totalSupply; }
+ function balanceOf(address _owner) public view returns (uint256) { return balances[_owner]; }
+ function isContract(address account) internal view returns (bool) {
+ uint256 size;
+ assembly { size := extcodesize(account) }
+ return size > 0;
+ }
+ function transfer(address _to, uint _value, bytes calldata _data) public returns (bool success){
+ balances[msg.sender] = balances[msg.sender] - _value;
+ balances[_to] = balances[_to] + _value;
+ if(isContract(_to)) {
+ IERC223Recipient(_to).tokenReceived(msg.sender, _value, _data);
+ }
+ emit Transfer(msg.sender, _to, _value, _data);
+ return true;
+ }
+ function transfer(address _to, uint _value) public returns (bool success){
+ bytes memory _empty = hex"00000000";
+ balances[msg.sender] = balances[msg.sender] - _value;
+ balances[_to] = balances[_to] + _value;
+ if(isContract(_to)) {
+ IERC223Recipient(_to).tokenReceived(msg.sender, _value, _empty);
+ }
+ emit Transfer(msg.sender, _to, _value, _empty);
+ return true;
+ }
+}
+```
+
+Sasa tunataka mkataba mwingine kukubali amana ya ishara ya A kwa kudhani kwamba ishara ya A ni ishara ya ERC-223. Mkataba lazima kukubali tu ishara A na kukataa ishara nyingine yoyote. Wakati mkataba anapata ishara A ni lazima kutoa tukio la 'amana()' na kuongeza thamani ya ndani 'amana' kutofautiana.
+
+Hapa ni nambari:
+
+```solidity
+contract RecipientContract is IERC223Recipient {
+ event Deposit(address whoSentTheTokens);
+ uint256 deposits = 0;
+ address tokenA; // Tokeni pekee tunayotaka kukubali.
+ function tokenReceived(address _from, uint _value, bytes memory _data) public override
+ {
+ // Ni muhimu kuelewa kwamba ndani ya utendakazi huu
+ // msg.sender ni anwani ya tokeni inayopokewa,
+ // msg.value daima ni 0 kwa vile mkataba wa tokeni haumiliki wala kutuma ether katika hali nyingi,
+ // _from ni mtumaji wa uhamishaji wa tokeni,
+ // _value ni kiasi cha tokeni kilichowekwa.
+ require(msg.sender == tokenA);
+ deposits += _value;
+ emit Deposit(_from);
+ }
+}
+```
+
+## Maswali yanayoulizwa mara kwa mara {#faq}
+
+### Nini kutokea kama sisi tuma baadhi ya ishara B kwa mkataba? {#sending-tokens}
+
+Mkataba utashindwa, na uhamisho wa ishara hakuna kutokea. Ishara kurudi kwenye anwani ya aliye tuma.
+
+### Tunaweza aje kuweka amana kwa mkataba huu? {#contract-deposits}
+
+Wito `uhamisho (anwani,uint256) ` au `uhamisho (anwani,uint256,bytes) ` kazi ya ERC-223 ishara, kutaja anwani ya `Mpokeaji Mkataba`.
+
+### Nini kutokea kama sisi kuhamisha ERC-20 ishara ya mkataba huu? {#erc-20-transfers}
+
+Kama ishara ERC-20 ni alimtuma kwa `Mpokeaji mkataba`, ishara itakuwa na uhamisho, lakini uhamisho itakuwa si kujulikana (hakuna `amana() ` tukio itakuwa ya kutolewa, na amana thamani hakuna badiliko). Hakuna kwenye ERC-20 amana haiwezi kuchuja au kuzuia.
+
+### Nini kama tunataka kutekeleza baadhi ya kazi baada ya amana ishara ni kukamilika? {#function-execution}
+
+Kuna njia nyingi za kufanya hivyo. Katika mfano huu kufuata njia ambayo kufanya ERC-223 uhamisho sawa na uhamisho Ether:
+
+```solidity
+contract RecipientContract is IERC223Recipient {
+ event Foo();
+ event Bar(uint256 someNumber);
+ address tokenA; // Tokeni pekee tunayotaka kukubali.
+ function tokenReceived(address _from, uint _value, bytes memory _data) public override
+ {
+ require(msg.sender == tokenA);
+ address(this).call(_data); // Shikilia muamala unaoingia na ufanye wito wa utendakazi unaofuata.
+ }
+ function foo() public
+ {
+ emit Foo();
+ }
+ function bar(uint256 _someNumber) public
+ {
+ emit Bar(_someNumber);
+ }
+}
+```
+
+Wakati `Mpokeaji Mkataba` atapokea ERC-223 ishara ya mkataba elekez kazi mwandiko wa fumbo kama `_takwimu`kigezo ya shughuli ishara, sawa na jinsi shughuli Ether kanuni wito kazi kama shughuli `takwimu`. Soma [sehemu ya data](/developers/docs/transactions/#the-data-field) kwa habari zaidi.
+
+Katika mfano hapo juu ERC-223 ishara lazima uhamisho kwa anwani ya `Mpokeaji Mkataba` na `uhamisho(anwani,uin256,bytes wito takwimu _takwimu) ` kazi. Kama takwimu kigezo itakuwa `0xc2985578` (saini ya `foo() ` kazi) basi kazi foo() itaitwa baada ya amana ishara ni kupokea na tukio Foo() itakuwa kuacha.
+
+Vigezo inaweza mwandiko wa fumbo katika `takwimu ` ya uhamisho ishara kama, kwa mfano tunaweza wito bar () kazi na 12345 thamani kwa `_baadhi Idadi `. Katika kesi hii `takwimu` lazima
+`0x0423a13200000000000000000000000000000000000000000000000000000000000004d2' ambapo '0x0423a132` ni saini ya kazi ya `bar(uint256) ` na `00000000000000000000000000000000000000000000000000000000000004d2` ni 12345 kama uint256.
+
+## Vizuizi {#limitations}
+
+Wakati ERC-223 kushughulikia suala kadhaa kupatikana katika kiwango ERC-20, ni si bila mapungufu yake mwenyewe:
+
+- Kupitishwa na tangamano: ERC-223 bado haijatumiwa sana, ambayo inaweza kupunguza tangamano wao na zana na majukwaa yaliyomo.
+- Nyuma tangamano: ERC-223 si nyuma sambamba na ERC-20, maana yake ni kwamba kuwa ERC-20 mikataba na zana si kazi na ERC-223 ishara bila marekebisho.
+- Gharama za gesi: ukaguzi wa ziada na utendaji katika uhamisho wa ERC-223 unaweza kusababisha gharama za juu za gesi ikilinganishwa na shughuli za ERC-20.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [EIP-223: ERC-223 ishara kiwango](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-223)
+- [Pendekezo la awali ERC-223]
+ (https://github.com/ethereum/eips/issues/223)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-4626/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-4626/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..aa4b8b0ec78
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-4626/index.md
@@ -0,0 +1,227 @@
+---
+title: Kiwango cha Vault ya Tokeni cha ERC-4626
+description: Kiwango cha vault zinazozalisha faida.
+lang: sw
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+ERC-4626 ni kiwango cha kuboresha na kuunganisha vigezo vya kiufundi vya vault zinazozalisha faida. Inatoa API ya kawaida kwa vault za tokeni zinazozalisha faida ambazo zinawakilisha hisa za tokeni moja ya msingi ya ERC-20. ERC-4626 pia inaelezea kiendelezi cha hiari kwa vault za tokeni zinazotumia ERC-20, ikitoa utendakazi wa msingi wa kuweka, kutoa tokeni na kusoma salio.
+
+**Jukumu la ERC-4626 katika vault zinazozalisha faida**
+
+Masoko ya kukopesha, vikusanyaji, na tokeni zenye riba asilia husaidia watumiaji kupata faida bora kwenye tokeni zao za crypto kwa kutekeleza mikakati tofauti. Mikakati hii inafanywa kwa tofauti kidogo, ambayo inaweza kuwa rahisi kukosea au kupoteza rasilimali za maendeleo.
+
+ERC-4626 katika vault zinazozalisha faida itapunguza juhudi za ujumuishaji na kufungua ufikiaji wa faida katika programu mbalimbali kwa juhudi ndogo maalum kutoka kwa wasanidi programu kwa kuunda mifumo ya utekelezaji thabiti na imara zaidi.
+
+Tokeni ya ERC-4626 imeelezewa kikamilifu katika [EIP-4626](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-4626).
+
+**Kiendelezi cha vault kisichosawazishwa (ERC-7540)**
+
+ERC-4626 imeboreshwa kwa uwekaji na ukombozi wa atomiki hadi kufikia kikomo. Ikiwa kikomo kimefikiwa, hakuna uwekaji au ukombozi mpya unaoweza kuwasilishwa. Kikomo hiki hakifanyi kazi vizuri kwa mfumo wowote wa mkataba-erevu wenye vitendo visivyosawazishwa au ucheleweshaji kama sharti la awali la kuingiliana na Vault (k.m., itifaki za mali za ulimwengu halisi, itifaki za ukopeshaji zisizo na dhamana ya kutosha, itifaki za ukopeshaji za mnyororo-tofauti, tokeni za liquid staking, au moduli za usalama wa bima).
+
+ERC-7540 hupanua matumizi ya Vault za ERC-4626 kwa matumizi yasiyosawazishwa. Kiolesura kilichopo cha Vault (`deposit`/`withdraw`/`mint`/`redeem`) kinatumika kikamilifu kudai Maombi yasiyosawazishwa.
+
+Kiendelezi cha ERC-7540 kimeelezewa kikamilifu katika [ERC-7540](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-7540).
+
+**Kiendelezi cha vault ya mali nyingi (ERC-7575)**
+
+Kisa kimoja cha matumizi kinachokosekana ambacho hakitumiki na ERC-4626 ni Vault ambazo zina mali nyingi au sehemu za kuingilia kama vile Tokeni za mtoaji ukwasi (LP). Hizi kwa ujumla ni ngumu kutumia au hazikidhi matakwa kwa sababu ya hitaji la ERC-4626 lenyewe kuwa ERC-20.
+
+ERC-7575 inaongeza usaidizi kwa Vault zenye mali nyingi kwa kutoa nje utekelezaji wa tokeni ya ERC-20 kutoka kwa utekelezaji wa ERC-4626.
+
+Kiendelezi cha ERC-7575 kimeelezewa kikamilifu katika [ERC-7575](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-7575).
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa ukurasa huu vizuri zaidi, tunapendekeza usome kwanza kuhusu [viwango vya tokeni](/developers/docs/standards/tokens/) na [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/).
+
+## Kazi na Vipengele vya ERC-4626: {#body}
+
+### Mbinu {#methods}
+
+#### mali {#asset}
+
+```solidity
+function asset() public view returns (address assetTokenAddress)
+```
+
+Kazi hii inarudisha anwani ya tokeni ya msingi inayotumika kwa vault kwa uhasibu, kuweka na kutoa.
+
+#### totalAssets {#totalassets}
+
+```solidity
+function totalAssets() public view returns (uint256)
+```
+
+Kazi hii inarudisha jumla ya mali ya msingi inayoshikiliwa na vault.
+
+#### convertToShares {#convertoshares}
+
+```solidity
+function convertToShares(uint256 assets) public view returns (uint256 shares)
+```
+
+Kazi hii inarudisha kiasi cha `hisa` kitakachobadilishwa na vault kwa kiasi cha `mali` kilichotolewa.
+
+#### convertToAssets {#convertoassets}
+
+```solidity
+function convertToAssets(uint256 shares) public view returns (uint256 assets)
+```
+
+Kazi hii inarudisha kiasi cha `mali` kitakachobadilishwa na vault kwa kiasi cha `hisa` kilichotolewa.
+
+#### maxDeposit {#maxdeposit}
+
+```solidity
+function maxDeposit(address receiver) public view returns (uint256 maxAssets)
+```
+
+Kazi hii inarudisha kiasi cha juu zaidi cha mali ya msingi kinachoweza kuwekwa katika wito mmoja wa [`deposit`](#deposit), pamoja na hisa zilizotengenezwa kwa ajili ya `mpokeaji`.
+
+#### previewDeposit {#previewdeposit}
+
+```solidity
+function previewDeposit(uint256 assets) public view returns (uint256 shares)
+```
+
+Kazi hii inaruhusu watumiaji kuiga athari za uwekaji wao katika bloku ya sasa.
+
+#### deposit {#deposit}
+
+```solidity
+function deposit(uint256 assets, address receiver) public returns (uint256 shares)
+```
+
+Kazi hii huweka `mali` ya tokeni za msingi ndani ya vault na inatoa umiliki wa `hisa` kwa `mpokeaji`.
+
+#### maxMint {#maxmint}
+
+```solidity
+function maxMint(address receiver) public view returns (uint256 maxShares)
+```
+
+Kazi hii inarudisha kiasi cha juu zaidi cha hisa kinachoweza kutengenezwa katika wito mmoja wa [`mint`](#mint), pamoja na hisa zilizotengenezwa kwa ajili ya `mpokeaji`.
+
+#### previewMint {#previewmint}
+
+```solidity
+function previewMint(uint256 shares) public view returns (uint256 assets)
+```
+
+Kazi hii inaruhusu watumiaji kuiga athari za utengenezaji wao katika bloku ya sasa.
+
+#### mint {#mint}
+
+```solidity
+function mint(uint256 shares, address receiver) public returns (uint256 assets)
+```
+
+Kazi hii hutengeneza hasa hisa `hisa` za vault kwa `mpokeaji` kwa kuweka `mali` ya tokeni za msingi.
+
+#### maxWithdraw {#maxwithdraw}
+
+```solidity
+function maxWithdraw(address owner) public view returns (uint256 maxAssets)
+```
+
+Kazi hii inarudisha kiasi cha juu zaidi cha mali ya msingi kinachoweza kutolewa kutoka kwa salio la `mmiliki` kwa wito mmoja wa [`withdraw`](#withdraw).
+
+#### previewWithdraw {#previewwithdraw}
+
+```solidity
+function previewWithdraw(uint256 assets) public view returns (uint256 shares)
+```
+
+Kazi hii inaruhusu watumiaji kuiga athari za utoaji wao katika bloku ya sasa.
+
+#### withdraw {#withdraw}
+
+```solidity
+function withdraw(uint256 assets, address receiver, address owner) public returns (uint256 shares)
+```
+
+Kazi hii huchoma `hisa` kutoka kwa `mmiliki` na kutuma hasa tokeni za `mali` kutoka kwa vault kwenda kwa `mpokeaji`.
+
+#### maxRedeem {#maxredeem}
+
+```solidity
+function maxRedeem(address owner) public view returns (uint256 maxShares)
+```
+
+Kazi hii inarudisha kiasi cha juu zaidi cha hisa zinazoweza kukombolewa kutoka kwa salio la `mmiliki` kupitia wito wa [`redeem`](#redeem).
+
+#### previewRedeem {#previewredeem}
+
+```solidity
+function previewRedeem(uint256 shares) public view returns (uint256 assets)
+```
+
+Kazi hii inaruhusu watumiaji kuiga athari za ukombozi wao katika bloku ya sasa.
+
+#### redeem {#redeem}
+
+```solidity
+function redeem(uint256 shares, address receiver, address owner) public returns (uint256 assets)
+```
+
+Kazi hii hukomboa idadi maalum ya `hisa` kutoka kwa `mmiliki` na kutuma `mali` ya tokeni ya msingi kutoka kwa vault kwenda kwa `mpokeaji`.
+
+#### totalSupply {#totalsupply}
+
+```solidity
+function totalSupply() public view returns (uint256)
+```
+
+Inarudisha jumla ya idadi ya hisa za vault ambazo hazijakombolewa katika mzunguko.
+
+#### balanceOf {#balanceof}
+
+```solidity
+function balanceOf(address owner) public view returns (uint256)
+```
+
+Inarudisha jumla ya hisa za vault ambazo `mmiliki` anazo kwa sasa.
+
+### Ramani ya kiolesura {#mapOfTheInterface}
+
+
+
+### Matukio {#events}
+
+#### Tukio la Kuweka
+
+**LAZIMA** itolewe wakati tokeni zinawekwa ndani ya vault kupitia njia za [`mint`](#mint) na [`deposit`](#deposit).
+
+```solidity
+event Deposit(
+ address indexed sender,
+ address indexed owner,
+ uint256 assets,
+ uint256 shares
+)
+```
+
+Ambapo `mtumaji` ni mtumiaji ambaye alibadilisha `mali` kwa `hisa`, na akahamisha `hisa` hizo kwa `mmiliki`.
+
+#### Tukio la Kutoa
+
+**LAZIMA** itolewe wakati hisa zinatolewa kutoka kwa vault na mwekaji katika njia za [`redeem`](#redeem) au [`withdraw`](#withdraw).
+
+```solidity
+event Withdraw(
+ address indexed sender,
+ address indexed receiver,
+ address indexed owner,
+ uint256 assets,
+ uint256 shares
+)
+```
+
+Ambapo `mtumaji` ni mtumiaji aliyeanzisha utoaji na akabadilisha `hisa`, zinazomilikiwa na `mmiliki`, kwa `mali`. `mpokeaji` ni mtumiaji aliyepokea `mali` zilizotolewa.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [EIP-4626: Kiwango cha Vault ya Tokeni](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-4626)
+- [ERC-4626: Repo ya GitHub](https://github.com/transmissions11/solmate/blob/main/src/tokens/ERC4626.sol)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-721/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-721/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..677f2ad7671
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-721/index.md
@@ -0,0 +1,248 @@
+---
+title: Kiwango cha Tokeni isiyoweza kubadilishwa cha ERC-721
+description: Jifunze kuhusu ERC-721, kiwango cha tokeni zisizoweza kubadilishwa (NFTs) zinazowakilisha mali za kipekee za kidijitali kwenye Ethereum.
+lang: sw
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+**Tokeni isiyoweza kubadilishwa ni nini?**
+
+Tokeni isiyoweza kubadilishwa (NFT) hutumika kutambua kitu au mtu kwa njia ya kipekee. Aina hii ya Tokeni inafaa sana kutumika kwenye majukwaa yanayotoa vitu vya kukusanywa, funguo za ufikiaji, tiketi za bahati nasibu, viti vilivyo na nambari kwa ajili ya matamasha na mechi za michezo, n.k. Aina hii maalum ya Tokeni ina uwezekano wa ajabu kwa hivyo inastahili Kiwango kinachofaa, ERC-721 ilikuja kutatua hilo!
+
+**ERC-721 ni nini?**
+
+ERC-721 inaleta kiwango cha NFT, kwa maneno mengine, aina hii ya Tokeni ni ya kipekee na inaweza kuwa na thamani tofauti kuliko Tokeni nyingine kutoka kwa Mkataba-erevu uleule, labda kutokana na umri wake, uhaba wake au hata kitu kingine kama mwonekano wake.
+Subiri, mwonekano?
+
+Ndiyo! NFT zote zina kigezo cha `uint256` kinachoitwa `tokenId`, kwa hivyo kwa Mkataba wowote wa ERC-721, jozi ya `anwani ya mkataba, uint256 tokenId` lazima iwe ya kipekee duniani kote. Kwa kusema hivyo, mfumo mtawanyo wa kimamlaka unaweza kuwa na "kigeuzi" kinachotumia `tokenId` kama ingizo na kutoa picha ya kitu kizuri, kama mazombi, silaha, ujuzi au paka wa ajabu!
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+- Hifadhi ya fedha (/developers/docs/accounts/)
+- [Mkataba erevu](/developers/docs/smart-contracts/)
+- [Viwango vya tokeni](/developers/docs/standards/tokens/)
+
+## Mwili{#body}
+
+ERC-721 (Ombi la Maoni la Ethereum 721), iliyopendekezwa na William Entriken, Dieter Shirley, Jacob Evans, Nastassia Sachs mnamo Januari 2018, ni Kiwango cha Tokeni isiyoweza kubadilishwa kinachotekeleza API ya tokeni ndani ya Mikataba-erevu.
+
+Hutoa utendaji kama vile kuhamisha tokeni kutoka akaunti moja hadi nyingine, kupata salio la sasa la tokeni la akaunti, kupata mmiliki wa tokeni maalum na pia jumla ya usambazaji wa tokeni inayopatikana kwenye mtandao.
+Kando na hizi, pia ina utendaji mwingine kama kuidhinisha kwamba kiasi cha tokeni kutoka kwa akaunti kinaweza kuhamishwa na akaunti ya wahusika wengine.
+
+Ikiwa Mkataba-erevu unatekeleza mbinu na matukio yafuatayo unaweza kuitwa Mkataba wa Tokeni isiyoweza kubadilishwa wa ERC-721 na, mara tu utakapowekwa, utakuwa na jukumu la kufuatilia tokeni zilizoundwa kwenye Ethereum.
+
+Kutoka [EIP-721](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-721):
+
+### Mbinu {#methods}
+
+```solidity
+ function balanceOf(address _owner) external view returns (uint256);
+ function ownerOf(uint256 _tokenId) external view returns (address);
+ function safeTransferFrom(address _from, address _to, uint256 _tokenId, bytes data) external payable;
+ function safeTransferFrom(address _from, address _to, uint256 _tokenId) external payable;
+ function transferFrom(address _from, address _to, uint256 _tokenId) external payable;
+ function approve(address _approved, uint256 _tokenId) external payable;
+ function setApprovalForAll(address _operator, bool _approved) external;
+ function getApproved(uint256 _tokenId) external view returns (address);
+ function isApprovedForAll(address _owner, address _operator) external view returns (bool);
+```
+
+### Matukio {#events}
+
+```solidity
+ event Transfer(address indexed _from, address indexed _to, uint256 indexed _tokenId);
+ event Approval(address indexed _owner, address indexed _approved, uint256 indexed _tokenId);
+ event ApprovalForAll(address indexed _owner, address indexed _operator, bool _approved);
+```
+
+### Mifano {#web3py-example}
+
+Hebu tuone jinsi Kiwango kilivyo muhimu sana kurahisisha mambo kwetu kukagua Mkataba wowote wa Tokeni wa ERC-721 kwenye Ethereum.
+Tunahitaji tu Kiolesura cha Binary cha Programu ya Mkataba (ABI) ili kuunda kiolesura cha Tokeni yoyote ya ERC-721. Ama unaweza
+Tazama chini kutumia ABI rahisi, kuifanya mfano wa msuguano mdogo.
+
+#### Mfano wa Web3.py {#web3py-example}
+
+Kwanza, hakikisha umesakinisha maktaba ya Python ya [Web3.py](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/quickstart.html#installation):
+
+```
+pip install web3
+```
+
+```python
+from web3 import Web3
+from web3._utils.events import get_event_data
+
+
+w3 = Web3(Web3.HTTPProvider("https://cloudflare-eth.com"))
+
+ck_token_addr = "0x06012c8cf97BEaD5deAe237070F9587f8E7A266d" # Mkataba wa CryptoKitties
+
+acc_address = "0xb1690C08E213a35Ed9bAb7B318DE14420FB57d8C" # Mnada wa Mauzo wa CryptoKitties
+
+# Hiki ni Kiolesura cha Binary cha Programu ya Mkataba (ABI) kilichorahisishwa cha Mkataba wa NFT wa ERC-721.
+# Kitaonyesha tu mbinu: balanceOf(address), name(), ownerOf(tokenId), symbol(), totalSupply()
+simplified_abi = [
+ {
+ 'inputs': [{'internalType': 'address', 'name': 'owner', 'type': 'address'}],
+ 'name': 'balanceOf',
+ 'outputs': [{'internalType': 'uint256', 'name': '', 'type': 'uint256'}],
+ 'payable': False, 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+ {
+ 'inputs': [],
+ 'name': 'name',
+ 'outputs': [{'internalType': 'string', 'name': '', 'type': 'string'}],
+ 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+ {
+ 'inputs': [{'internalType': 'uint256', 'name': 'tokenId', 'type': 'uint256'}],
+ 'name': 'ownerOf',
+ 'outputs': [{'internalType': 'address', 'name': '', 'type': 'address'}],
+ 'payable': False, 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+ {
+ 'inputs': [],
+ 'name': 'symbol',
+ 'outputs': [{'internalType': 'string', 'name': '', 'type': 'string'}],
+ 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+ {
+ 'inputs': [],
+ 'name': 'totalSupply',
+ 'outputs': [{'internalType': 'uint256', 'name': '', 'type': 'uint256'}],
+ 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+]
+
+ck_extra_abi = [
+ {
+ 'inputs': [],
+ 'name': 'pregnantKitties',
+ 'outputs': [{'name': '', 'type': 'uint256'}],
+ 'payable': False, 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ },
+ {
+ 'inputs': [{'name': '_kittyId', 'type': 'uint256'}],
+ 'name': 'isPregnant',
+ 'outputs': [{'name': '', 'type': 'bool'}],
+ 'payable': False, 'stateMutability': 'view', 'type': 'function', 'constant': True
+ }
+]
+
+ck_contract = w3.eth.contract(address=w3.to_checksum_address(ck_token_addr), abi=simplified_abi+ck_extra_abi)
+name = ck_contract.functions.name().call()
+symbol = ck_contract.functions.symbol().call()
+kitties_auctions = ck_contract.functions.balanceOf(acc_address).call()
+print(f"{name} [{symbol}] NFTs in Auctions: {kitties_auctions}")
+
+pregnant_kitties = ck_contract.functions.pregnantKitties().call()
+print(f"{name} [{symbol}] NFTs Pregnants: {pregnant_kitties}")
+
+# Kutumia ABI ya Tukio la Uhamisho kupata maelezo kuhusu Paka waliohamishwa.
+tx_event_abi = {
+ 'anonymous': False,
+ 'inputs': [
+ {'indexed': False, 'name': 'from', 'type': 'address'},
+ {'indexed': False, 'name': 'to', 'type': 'address'},
+ {'indexed': False, 'name': 'tokenId', 'type': 'uint256'}],
+ 'name': 'Transfer',
+ 'type': 'event'
+}
+
+# Tunahitaji saini ya tukio ili kuchuja kumbukumbu
+event_signature = w3.keccak(text="Transfer(address,address,uint256)").hex()
+
+logs = w3.eth.get_logs({
+ "fromBlock": w3.eth.block_number - 120,
+ "address": w3.to_checksum_address(ck_token_addr),
+ "topics": [event_signature]
+})
+
+# Kumbuka:
+# - Ongeza idadi ya bloku kutoka 120 ikiwa hakuna tukio la Uhamisho linalorejeshwa.
+# - Ikiwa haukupata tukio lolote la Uhamisho unaweza pia kujaribu kupata tokenId kwenye:
+# https://etherscan.io/address/0x06012c8cf97BEaD5deAe237070F9587f8E7A266d#events
+# Bofya ili kupanua kumbukumbu za tukio na kunakili hoja yake ya "tokenId"
+recent_tx = [get_event_data(w3.codec, tx_event_abi, log)["args"] for log in logs]
+
+if recent_tx:
+ kitty_id = recent_tx[0]['tokenId'] # Bandika "tokenId" hapa kutoka kwa kiungo hapo juu
+ is_pregnant = ck_contract.functions.isPregnant(kitty_id).call()
+ print(f"{name} [{symbol}] NFTs {kitty_id} is pregnant: {is_pregnant}")
+```
+
+Mkataba wa CryptoKitties una Matukio kadhaa ya kuvutia zaidi ya yale ya Kiwango.
+
+Hebu tuangalie mawili kati yao, `Pregnant` na `Birth`.
+
+```python
+# Kutumia ABI ya Matukio ya Pregnant na Birth kupata maelezo kuhusu Paka wapya.
+ck_extra_events_abi = [
+ {
+ 'anonymous': False,
+ 'inputs': [
+ {'indexed': False, 'name': 'owner', 'type': 'address'},
+ {'indexed': False, 'name': 'matronId', 'type': 'uint256'},
+ {'indexed': False, 'name': 'sireId', 'type': 'uint256'},
+ {'indexed': False, 'name': 'cooldownEndBlock', 'type': 'uint256'}],
+ 'name': 'Pregnant',
+ 'type': 'event'
+ },
+ {
+ 'anonymous': False,
+ 'inputs': [
+ {'indexed': False, 'name': 'owner', 'type': 'address'},
+ {'indexed': False, 'name': 'kittyId', 'type': 'uint256'},
+ {'indexed': False, 'name': 'matronId', 'type': 'uint256'},
+ {'indexed': False, 'name': 'sireId', 'type': 'uint256'},
+ {'indexed': False, 'name': 'genes', 'type': 'uint256'}],
+ 'name': 'Birth',
+ 'type': 'event'
+ }]
+
+# Tunahitaji saini ya tukio ili kuchuja kumbukumbu
+ck_event_signatures = [
+ w3.keccak(text="Pregnant(address,uint256,uint256,uint256)").hex(),
+ w3.keccak(text="Birth(address,uint256,uint256,uint256,uint256)").hex(),
+]
+
+# Hili ni Tukio la Pregnant:
+# - https://etherscan.io/tx/0xc97eb514a41004acc447ac9d0d6a27ea6da305ac8b877dff37e49db42e1f8cef#eventlog
+pregnant_logs = w3.eth.get_logs({
+ "fromBlock": w3.eth.block_number - 120,
+ "address": w3.to_checksum_address(ck_token_addr),
+ "topics": [ck_event_signatures[0]]
+})
+
+recent_pregnants = [get_event_data(w3.codec, ck_extra_events_abi[0], log)["args"] for log in pregnant_logs]
+
+# Hili ni Tukio la Birth:
+# - https://etherscan.io/tx/0x3978028e08a25bb4c44f7877eb3573b9644309c044bf087e335397f16356340a
+birth_logs = w3.eth.get_logs({
+ "fromBlock": w3.eth.block_number - 120,
+ "address": w3.to_checksum_address(ck_token_addr),
+ "topics": [ck_event_signatures[1]]
+})
+
+recent_births = [get_event_data(w3.codec, ck_extra_events_abi[1], log)["args"] for log in birth_logs]
+```
+
+## NFT maarufu {#popular-nfts}
+
+- [Kifuatiliaji cha NFT cha Etherscan](https://etherscan.io/nft-top-contracts) huorodhesha NFT maarufu kwenye Ethereum kwa ujazo wa uhamisho.
+- [CryptoKitties](https://www.cryptokitties.co/) ni mchezo unaohusu viumbe wanaoweza kuzalishwa, kukusanywa, na wa kupendeza sana tunaowaita CryptoKitties.
+- [Sorare](https://sorare.com/) ni mchezo wa kimataifa wa soka ya njozi ambapo unaweza kukusanya vitu vya toleo pungufu vya kukusanya, kusimamia timu zako na kushindana ili kujishindia zawadi.
+- [Huduma ya Majina ya Ethereum (ENS)](https://ens.domains/) hutoa njia salama na iliyogatuliwa ya kuweka anwani kwa rasilimali ndani na nje ya mnyororo wa bloku kwa kutumia majina rahisi, yanayosomeka na binadamu.
+- [POAP](https://poap.xyz) huwasilisha NFT za bure kwa watu wanaohudhuria matukio au kukamilisha vitendo maalum. POAP ni za bure kuunda na kusambaza.
+- [Unstoppable Domains](https://unstoppabledomains.com/) ni kampuni iliyoko San Francisco inayounda vikoa kwenye minyororo wa bloku. Vikoa vya mnyororo wa bloku hubadilisha anwani za sarafu ya kidigitali na majina yanayosomeka na binadamu na vinaweza kutumika kuwezesha tovuti zinazostahimili udhibiti.
+- [Gods Unchained Cards](https://godsunchained.com/) ni TCG kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum inayotumia NFT kuleta umiliki halisi kwa mali za ndani ya mchezo.
+- [Bored Ape Yacht Club](https://boredapeyachtclub.com) ni mkusanyiko wa NFT 10,000 za kipekee, ambazo, pamoja na kuwa kazi ya sanaa adimu inayoweza kuthibitishwa, hufanya kazi kama tokeni ya uanachama wa klabu, ikitoa marupurupu na manufaa kwa wanachama yanayoongezeka kadri muda unavyopita kutokana na juhudi za jumuiya.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [EIP-721: Kiwango cha Tokeni isiyoweza kubadilishwa cha ERC-721](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-721)
+- [OpenZeppelin - Hati za ERC-721](https://docs.openzeppelin.com/contracts/3.x/erc721)
+- [OpenZeppelin - Utekelezaji wa ERC-721](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC721/ERC721.sol)
+- [API ya NFT ya Alchemy](https://www.alchemy.com/docs/reference/nft-api-quickstart)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-777/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-777/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..e96a1c09ca3
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/erc-777/index.md
@@ -0,0 +1,47 @@
+---
+title: ERC-777 Ishara kiwango
+description: Kujifunza kuhusu ERC-777, kueneza badilishwa ishara kiwango na ndoano, ingawa ERC-20 ni kupendekeza kwa ajili ya usalama.
+lang: sw
+---
+
+## Onyo {#warning}
+
+\*\* ERC-777 ni vigumu kutekeleza vizuri, kutokana na yake [usumbufu kwa aina mbalimbali za mashambulizi](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/issues/2620). Kushauriwa kutumia [ERC-20]
+(/developers/docs/standards/tokens/erc-20/) badala yake.\*\* Ukurasa huu kubaki kuwa hifadhi ya kihistoria.
+
+## Utangulizi? {#introduction}
+
+ERC-777 ni badilishwa ishara kiwango kueneza zipo [ERC-20]
+(/developers/docs/standards/tokens/erc-20/) kiwango.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kuelewa vizuri ukurasa huu, kupendekeza wewe kwanza kusoma kuhusu [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/).
+
+## Ni uenezaji gani ERC-777 kupendekeza juu ya ERC-20? {#-erc-777-vs-erc-20}
+
+ERC-777 hutoa uenezaji yafuatayo juu ya ERC-20.
+
+### Vidokezo {#hooks}
+
+Vidokezo ni kazi ilivyoelezwa katika kanuni ya mkataba erevu. Vidokezo kupata kuitwa wakati ishara ni kutumwa au kupokea kwa njia ya mkataba. Hii kuruhusu mkataba erevu kuguswa kwa ishara kuingia au zinazotoka.
+
+Vidokezo ni rekodi na gunduliwa kutumia [ERC-1820](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1820)kiwango.
+
+#### Kwa nini ndoano ni nzuri? {#why-are-hooks-great}
+
+1. Hooki huruhusu kutuma tokeni kwa mkataba na kuuarifu mkataba huo katika muamala mmoja, tofauti na [ERC-20](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20), ambayo inahitaji simu mbili (`idhinisha`/`hamishaKutoka`) ili kufanikisha hili.
+2. Mikataba ambayo haijasajili hooki haiendani na ERC-777. Mkataba unaotuma utaghairi muamala wakati mkataba unaopokea haujasajili hooki. Hii inazuia uhamishaji wa bahati mbaya kwa mikataba-erevu isiyo ya ERC-777.
+3. Hooki zinaweza kukataa miamala.
+
+### Nukta desimali {#decimals}
+
+Kiwango hiki pia kinatatua mkanganyiko kuhusu `decimals` uliosababishwa katika ERC-20. Uwazi huu unaboresha uzoefu wa msanidi programu.
+
+### Upatanifu wa nyuma na ERC-20 {#backwards-compatibility-with-erc-20}
+
+Mikataba ya ERC-777 inaweza kuingiliana nayo kana kwamba ni mikataba ya ERC-20.
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+[EIP-777: Kiwango cha Tokeni](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-777)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..b89ec6c48fd
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/standards/tokens/index.md
@@ -0,0 +1,41 @@
+---
+title: Ishara kiwango
+description: Kuchunguza Ethereum ishara viwango ikiwa ni pamoja na ERC-20, ERC-721, na ERC-1155 kwa ishara badilishwa na yasiyo ya badilishwa.
+lang: sw
+incomplete: true
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Viwango vingi vya maendeleo ya Ethereum kuzingatia kunganishi vya ishara. Viwango hivi husaidia kuhakikisha mikataba-erevu inasalia na uwezo wa kuunganishwa, kwa hivyo mradi mpya unapotoa tokeni, inasalia kuwa sambamba na exchange na programu zilizopo zilizogatuliwa.
+
+Viwango vya tokeni hufafanua jinsi tokeni hutenda na kuingiliana katika mfumo-ikolojia wote wa Ethereum. Hurahisisha wasanidi programu kujenga bila kugundua upya gurudumu, na kuhakikisha kuwa tokeni zinafanya kazi bila matatizo na mikoba, exchange, na mifumo ya DeFi. Iwe katika michezo, utawala, au matumizi mengine, viwango hivi hutoa uthabiti na kuifanya Ethereum iunganishwe zaidi.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+- [Viwango vya usanidi vya Ethereum](/developers/docs/standards/)
+- [Mikataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/)
+
+## Viwango vya tokeni {#token-standards}
+
+Hapa ni baadhi ya viwango vya ishara maarufu zaidi juu ya Ethereum:
+
+- [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/) - Kiolesura cha kawaida cha tokeni zinazoweza kubadilishwa (interchangeable), kama vile tokeni za kupiga kura, tokeni za kuweka hisa au sarafu pepe.
+
+### Viwango vya NFT {#nft-standards}
+
+- [ERC-721](/developers/docs/standards/tokens/erc-721/) - Kiolesura cha kawaida cha tokeni zisizoweza kubadilishwa, kama hati miliki ya mchoro au wimbo.
+- [ERC-1155](/developers/docs/standards/tokens/erc-1155/) - ERC-1155 huruhusu biashara zenye ufanisi zaidi na kuunganisha miamala – hivyo basi huokoa gharama. Hii ishara ya kiwango kuruhusu kwa ajili ya kujenga wote ishara ya huduma (kama $BNB ama $BAT) na hakuna badilishwa kama kriptopunks.
+
+Orodha kamili ya mapendekezo ya [ERC](https://eips.ethereum.org/erc).
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mafunzo yanayohusiana {#related-tutorials}
+
+- [Orodha hakiki ya muunganisho wa tokeni](/developers/tutorials/token-integration-checklist/) _– Orodha ya mambo ya kuzingatia unapoingiliana na tokeni._
+- [Elewa mkataba-erevu wa tokeni ya ERC20](/developers/tutorials/understand-the-erc-20-token-smart-contract/) _– Utangulizi wa kupeleka mkataba-erevu wako wa kwanza kwenye testnet ya Ethereum._
+- [Uhamisho na uidhinishaji wa tokeni za ERC20 kutoka kwa mkataba-erevu wa Solidity](/developers/tutorials/transfers-and-approval-of-erc-20-tokens-from-a-solidity-smart-contract/) _– Jinsi ya kutumia mkataba-erevu kuingiliana na tokeni kwa kutumia lugha ya Solidity._
+- [Kutekeleza soko la ERC721 [mwongozo wa jinsi ya]](/developers/tutorials/how-to-implement-an-erc721-market/) _– Jinsi ya kuweka bidhaa zilizofanywa tokeni kwa ajili ya kuuza kwenye ubao wa matangazo uliogatuliwa._
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/storage/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/storage/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..ea5717e4a25
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/storage/index.md
@@ -0,0 +1,216 @@
+---
+title: Hifadhi Iliyogatuliwa
+description: Muhtasari wa hifadhi iliyogatuliwa ni nini na zana zinazopatikana za kuiunganisha katika mfumo mtawanyo wa kimamlaka.
+lang: sw
+---
+
+Tofauti na seva ya kati inayoendeshwa na kampuni au shirika moja, mifumo ya hifadhi iliyogatuliwa inajumuisha mtandao wa rika-kwa-rika wa watumiaji-waendeshaji ambao wanashikilia sehemu ya data kwa ujumla, na kuunda mfumo thabiti wa kushiriki hifadhi ya faili. Hizi zinaweza kuwa katika programu inayotegemea mnyororo wa bloku au mtandao wowote unaotegemea rika-kwa-rika.
+
+Ethereum yenyewe inaweza kutumika kama mfumo wa hifadhi iliyogatuliwa, na ndivyo ilivyo linapokuja suala la uhifadhi wa msimbo katika mikataba yote mahiri. Hata hivyo, inapofikia kiasi kikubwa cha data, hiyo siyo ilivyoundwa kwa ajili ya Ethereum. Mnyororo unakua kwa kasi, lakini wakati wa kuandika, mnyororo wa Ethereum una takriban GB 500 - 1TB ([kulingana na mteja](https://etherscan.io/chartsync/chaindefault)), na kila nodi kwenye mtandao inahitaji kuwa na uwezo wa kuhifadhi data zote. Ikiwa mnyororo ungepanuka hadi kiasi kikubwa cha data (tuseme 5TB) haingewezekana kwa nodi zote kuendelea kufanya kazi. Pia, gharama ya kupeleka data nyingi hivi kwenye Mtandao Mkuu itakuwa ghali mno kutokana na ada za [gesi](/developers/docs/gas).
+
+Kwa sababu ya vikwazo hivi, tunahitaji mnyororo au mbinu tofauti ya kuhifadhi kiasi kikubwa cha data kwa njia iliyogatuliwa.
+
+Unapoangalia chaguo za hifadhi iliyogatuliwa (dStorage), kuna mambo machache ambayo mtumiaji anapaswa kuzingatia.
+
+- Utaratibu wa kudumu / muundo wa motisha
+- Utekelezaji wa uhifadhi wa data
+- Ugatuaji
+- Makubaliano
+
+## Utaratibu wa kudumu / muundo wa motisha {#persistence-mechanism}
+
+### Kulingana na mnyororo wa bloku {#blockchain-based}
+
+Ili kipande cha data kiendelee kuwepo milele, tunahitaji kutumia utaratibu wa kudumu. Kwa mfano, kwenye Ethereum, utaratibu wa kudumu ni kwamba mnyororo mzima unahitaji kuzingatiwa wakati wa kuendesha nodi. Vipande vipya vya data vinaunganishwa kwenye mwisho wa mnyororo, na unaendelea kukua - ukihitaji kila nodi kuiga data yote iliyopachikwa.
+
+Hii inajulikana kama uendelevu **unaotegemea mnyororo wa bloku**.
+
+Tatizo la uendelevu unaotegemea mnyororo wa bloku ni kwamba mnyororo unaweza kuwa mkubwa sana kuweza kudumishwa na kuhifadhi data zote kwa njia inayowezekana (k.m., [vyanzo vingi](https://healthit.com.au/how-big-is-the-internet-and-how-do-we-measure-it/) vinakadiria kuwa Mtandao unahitaji zaidi ya Zetabaiti 40 za uwezo wa hifadhi).
+
+Mnyororo wa bloku lazima pia uwe na aina fulani ya muundo wa motisha. Kwa uendelevu unaotegemea mnyororo wa bloku, kuna malipo yanayofanywa kwa mthibitishaji. Wakati data inaongezwa kwenye mnyororo, wathibitishaji hulipwa ili kuongeza data hiyo.
+
+Majukwaa yenye uendelevu unaotegemea mnyororo wa bloku:
+
+- Ethereum
+- [Arweave](https://www.arweave.org/)
+
+### Kulingana na mkataba {#contract-based}
+
+Uendelevu **unaotegemea mkataba** una dhana kwamba data haiwezi kuigwa na kila nodi na kuhifadhiwa milele, na badala yake lazima idumishwe kwa makubaliano ya kimkataba. Haya ni makubaliano yaliyofanywa na nodi nyingi ambazo zimeahidi kushikilia kipande cha data kwa kipindi fulani cha muda. Ni lazima zirejeshewe fedha au zifanywe upya kila zinapoisha ili kuweka data iendelee kuwepo.
+
+Katika hali nyingi, badala ya kuhifadhi data zote kwenye mnyororo, hashi ya mahali data inapatikana kwenye mnyororo ndiyo huhifadhiwa. Kwa njia hii, mnyororo mzima hauhitaji kupanuka ili kuhifadhi data zote.
+
+Majukwaa yenye uendelevu unaotegemea mkataba:
+
+- [Filecoin](https://docs.filecoin.io/basics/what-is-filecoin)
+- [Skynet](https://sia.tech/)
+- [Storj](https://storj.io/)
+- [Züs](https://zus.network/)
+- [Crust Network](https://crust.network)
+- [Swarm](https://www.ethswarm.org/)
+- [4EVERLAND](https://www.4everland.org/)
+
+### Mawazo ya ziada {#additional-consideration}
+
+IPFS ni mfumo uliosambazwa wa kuhifadhi na kupata faili, tovuti, programu, na data. Haina mpango wa motisha uliojengewa ndani, lakini badala yake inaweza kutumika na suluhisho zozote za motisha zinazotegemea mkataba hapo juu kwa uendelevu wa muda mrefu. Njia nyingine ya kuendeleza data kwenye IPFS ni kufanya kazi na huduma ya kubandika, ambayo "itabandika" data yako kwa ajili yako. Unaweza hata kuendesha nodi yako mwenyewe ya IPFS na kuchangia kwenye mtandao ili kudumisha data yako na/au ya wengine bure!
+
+- [IPFS](https://docs.ipfs.io/concepts/what-is-ipfs/)
+- [Pinata](https://www.pinata.cloud/) _(huduma ya kubandika ya IPFS)_
+- [web3.storage](https://web3.storage/) _(Huduma ya kubandika ya IPFS/Filecoin)_
+- [Infura](https://infura.io/product/ipfs) _(huduma ya kubandika ya IPFS)_
+- [IPFS Scan](https://ipfs-scan.io) _(kichunguzi cha kubandika cha IPFS)_
+- [4EVERLAND](https://www.4everland.org/)_(huduma ya kubandika ya IPFS)_
+- [Filebase](https://filebase.com) _(Huduma ya Kubandika ya IPFS)_
+- [Spheron Network](https://spheron.network/) _(huduma ya kubandika ya IPFS/Filecoin)_
+
+SWARM ni teknolojia ya ugatuaji wa hifadhi na usambazaji wa data yenye mfumo wa motisha wa hifadhi na oracle ya bei ya kukodisha hifadhi.
+
+## Uhifadhi wa data {#data-retention}
+
+Ili kuhifadhi data, mifumo lazima iwe na aina fulani ya utaratibu wa kuhakikisha data inahifadhiwa.
+
+### Utaratibu wa changamoto {#challenge-mechanism}
+
+Mojawapo ya njia maarufu zaidi za kuhakikisha data inahifadhiwa, ni kutumia aina fulani ya changamoto ya kriptografia ambayo hutolewa kwa nodi ili kuhakikisha bado zina data. Mfano rahisi ni kuangalia uthibitisho wa ufikiaji wa Arweave. Wanatoa changamoto kwa nodi ili kuona kama wana data katika bloku ya hivi karibuni zaidi na bloku ya nasibu katika siku za nyuma. Ikiwa nodi haiwezi kupata jibu, inaadhibiwa.
+
+Aina za dStorage zenye utaratibu wa changamoto:
+
+- Züs
+- Skynet
+- Arweave
+- Filecoin
+- Crust Network
+- 4EVERLAND
+
+### Ugatuaji {#decentrality}
+
+Hakuna zana bora za kupima kiwango cha ugatuaji wa majukwaa, lakini kwa ujumla, utataka kutumia zana ambazo hazina aina fulani ya KYC ili kutoa ushahidi kuwa hazijawekwa kati.
+
+Zana zilizogatuliwa bila KYC:
+
+- Skynet
+- Arweave
+- Filecoin
+- IPFS
+- Ethereum
+- Crust Network
+- 4EVERLAND
+
+### Makubaliano
+
+Zana nyingi hizi zina toleo lao la [utaratibu wa makubaliano](/developers/docs/consensus-mechanisms/) lakini kwa ujumla zinatokana na [**Uthibitishaji-wa-kazi (PoW)**](/developers/docs/consensus-mechanisms/pow/) au [**Uthibitisho-wa-hisa (PoS)**](/developers/docs/consensus-mechanisms/pos/).
+
+Uthibitisho-wa-kazi msingi:
+
+- Skynet
+- Arweave
+
+Uthibitisho-wa-stake:
+
+- Ethereum
+- Filecoin
+- Züs
+- Crust Network
+
+## Zana zinazohusiana {#related-tools}
+
+**IPFS - _Mfumo wa Faili wa K baina ya Sayari ni mfumo uliogatuliwa wa hifadhi na urejeleaji wa faili kwa ajili ya Ethereum._**
+
+- [Ipfs.io](https://ipfs.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.ipfs.io/)
+- [GitHub](https://github.com/ipfs/ipfs)
+
+**Storj DCS - _Hifadhi ya vitu vya wingu iliyogatuliwa, salama, ya faragha, na inayooana na S3 kwa wasanidi programu._**
+
+- [Storj.io](https://storj.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.storj.io/)
+- [GitHub](https://github.com/storj/storj)
+
+**Sia - _Hutumia kriptografia kuunda soko la hifadhi ya wingu lisilohitaji uaminifu, kuruhusu wanunuzi na wauzaji kufanya miamala moja kwa moja._**
+
+- [Skynet.net](https://sia.tech/)
+- [Nyaraka](https://docs.sia.tech/)
+- [GitHub](https://github.com/SiaFoundation/)
+
+**Filecoin - _Filecoin iliundwa na timu ile ile iliyo nyuma ya IPFS. Ni safu ya motisha juu ya maadili ya IPFS._**
+
+- [Filecoin.io](https://filecoin.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.filecoin.io/)
+- [GitHub](https://github.com/filecoin-project/)
+
+**Arweave - _Arweave ni jukwaa la dStorage la kuhifadhi data._**
+
+- [Arweave.org](https://www.arweave.org/)
+- [Nyaraka](https://docs.arweave.org/info/)
+- [Arweave](https://github.com/ArweaveTeam/arweave/)
+
+**Züs - _Züs ni jukwaa la dStorage la uthibitisho-wa-hisa lenye ugawanyaji na blobbers._**
+
+- [zus.network](https://zus.network/)
+- [Nyaraka](https://docs.zus.network/zus-docs/)
+- [GitHub](https://github.com/0chain/)
+
+**Crust Network - _Crust ni jukwaa la dStorage juu ya IPFS._**
+
+- [Crust.network](https://crust.network)
+- [Nyaraka](https://wiki.crust.network)
+- [GitHub](https://github.com/crustio)
+
+**Swarm - _Jukwaa la hifadhi iliyosambazwa na huduma ya usambazaji wa maudhui kwa ajili ya rundo la web3 la Ethereum._**
+
+- [EthSwarm.org](https://www.ethswarm.org/)
+- [Nyaraka](https://docs.ethswarm.org/)
+- [GitHub](https://github.com/ethersphere/)
+
+**OrbitDB - _Hifadhidata iliyogatuliwa ya rika-kwa-rika juu ya IPFS._**
+
+- [OrbitDB.org](https://orbitdb.org/)
+- [Nyaraka](https://github.com/orbitdb/field-manual/)
+- [GitHub](https://github.com/orbitdb/orbit-db/)
+
+**Aleph.im - _Mradi wa wingu uliogatuliwa (hifadhidata, hifadhi ya faili, kompyuta na DID). Mchanganyiko wa kipekee wa teknolojia ya rika-kwa-rika ya nje ya mnyororo na ndani ya mnyororo. Upatanifu wa IPFS na minyororo mingi._**
+
+- [Aleph.im](https://aleph.cloud/)
+- [Nyaraka](https://docs.aleph.cloud/)
+- [GitHub](https://github.com/aleph-im/)
+
+**Ceramic - _Hifadhi ya hifadhidata ya IPFS inayodhibitiwa na mtumiaji kwa ajili ya programu zenye data nyingi na zinazovutia._**
+
+- [Ceramic.network](https://ceramic.network/)
+- [Nyaraka](https://developers.ceramic.network/)
+- [GitHub](https://github.com/ceramicnetwork/js-ceramic/)
+
+**Filebase - _Hifadhi iliyogatuliwa inayooana na S3 na huduma ya kubandika ya IPFS yenye nakala za ziada za kijiografia. Faili zote zilizopakiwa kwenye IPFS kupitia Filebase hubandikwa kiotomatiki kwenye miundombinu ya Filebase na nakala 3x kote ulimwenguni._**
+
+- [Filebase.com](https://filebase.com/)
+- [Nyaraka](https://docs.filebase.com/)
+- [GitHub](https://github.com/filebase)
+
+**4EVERLAND - _Jukwaa la kompyuta ya wingu la Web 3.0 linalounganisha uwezo mkuu wa hifadhi, kompyuta na mtandao, linaoana na S3 na hutoa hifadhi ya data inayolandana kwenye mitandao ya hifadhi iliyogatuliwa kama vile IPFS na Arweave._**
+
+- [4everland.org](https://www.4everland.org/)
+- [Nyaraka](https://docs.4everland.org/)
+- [GitHub](https://github.com/4everland)
+
+**Kaleido - _Jukwaa la mnyororo-kama-huduma lenye Nodi za IPFS za kubofya kitufe_**
+
+- [Kaleido](https://kaleido.io/)
+- [Nyaraka](https://docs.kaleido.io/kaleido-services/ipfs/)
+- [GitHub](https://github.com/kaleido-io)
+
+**Spheron Network - _Spheron ni jukwaa-kama-huduma (PaaS) iliyoundwa kwa ajili ya mifumo mtawanyo wa kimamlaka inayotafuta kuzindua programu zao kwenye miundombinu iliyogatuliwa yenye utendaji bora. Hutoa kompyuta, hifadhi iliyogatuliwa, CDN na upangishaji wa wavuti bila kuhitaji usanidi._**
+
+- [spheron.network](https://spheron.network/)
+- [Nyaraka](https://docs.spheron.network/)
+- [GitHub](https://github.com/spheronFdn)
+
+## Masomo zaidi {#further-reading}
+
+- [Hifadhi Iliyogatuliwa ni Nini?](https://coinmarketcap.com/academy/article/what-is-decentralized-storage-a-deep-dive-by-filecoin) - _CoinMarketCap_
+- [Kuondoa Hadithi Tano za Kawaida kuhusu Hifadhi Iliyogatuliwa](https://www.storj.io/blog/busting-five-common-myths-about-decentralized-storage) - _Storj_
+
+_Unajua rasilimali ya jamii iliyokusaidia?_ Hariri ukurasa huu na uiongeze!_
+
+## Mada zinazohusiana {#related-topics}
+
+- [Mifumo ya uundaji](/developers/docs/frameworks/)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/docs/transactions/index.md b/public/content/translations/sw/developers/docs/transactions/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..1ce6320bc29
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/docs/transactions/index.md
@@ -0,0 +1,231 @@
+---
+title: Miamala
+description: Muhtasari wa miamala ya Ethereum - jinsi inavyofanya kazi, muundo wao wa data, na jinsi ya kuzituma kupitia mfumo.
+lang: sw
+---
+
+Miamala ni maagizo yaliyosainiwa kwa njia fiche kutoka kwa akaunti. Akaunti itaanzisha muamala ili kusasisha hali ya mtandao wa Ethereum. Muamala rahisi zaidi ni kuhamisha ETH kutoka akaunti moja hadi nyingine.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+Ili kukusaidia kuelewa ukurasa huu vizuri, tunapendekeza usome kwanza [Akaunti](/developers/docs/accounts/) na [utangulizi wetu wa Ethereum](/developers/docs/intro-to-ethereum/).
+
+## Muamala ni nini? {#whats-a-transaction}
+
+Muamala wa Ethereum unamaanisha kitendo kilichoanzishwa na akaunti inayomilikiwa na mtu wa nje, kwa maneno mengine akaunti inayosimamiwa na binadamu, sio mkataba. Kwa mfano, kama Bob atatuma ETH 1 kwa Alice, akaunti ya Bob lazima ipunguzwe na ya Alice ni lazima iongezwe. Kitendo hiki cha kubadilisha hali hufanyika ndani ya muamala.
+
+
+_Mchoro umechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+Miamala, ambayo hubadilisha hali ya EVM, yanahitaji kutangazwa kwa mtandao mzima. Nodi yoyote inaweza kutangaza ombi la muamala kutekelezwa kwenye EVM; baada ya hili kutokea, mthibitishaji atatekeleza muamala na kueneza mabadiliko ya hali yaliyotokana kwa sehemu iliyobaki ya mtandao.
+
+Miamala inahitaji ada na lazima ijumuishwe kwenye bloku iliyothibitishwa. Ili kurahisisha muhtasari huu, tutaangazia ada za gesi na uthibitishaji mahali pengine.
+
+Muamala uliowasilishwa unajumuisha taarifa zifuatazo:
+
+- `from` – anwani ya mtumaji, ambayo itatia saini kwenye muamala. Hii itakuwa akaunti inayomilikiwa na mtu wa nje kwa kuwa akaunti za mkataba haziwezi kutuma miamala
+- `to` – anwani ya mpokeaji (ikiwa ni akaunti inayomilikiwa na mtu wa nje, muamala utahamisha thamani. Ikiwa ni akaunti ya mkataba, muamala utatekeleza msimbo wa mkataba)
+- `sahihi` – kitambulisho cha mtumaji. Hii inatengenezwa wakati ufunguo binafsi wa mtumaji unapotia saini muamala na kuthibitisha kuwa mtumaji ameidhinisha muamala huu
+- `nonce` - kaunta inayoongezeka kwa mfuatano ambayo inaonyesha nambari ya muamala kutoka kwa akaunti
+- `value` – kiasi cha ETH cha kuhamishwa kutoka kwa mtumaji hadi kwa mpokeaji (kimetajwa kwa WEI, ambapo 1ETH ni sawa na 1e+18wei)
+- `input data` – sehemu ya hiari ya kujumuisha data yoyote
+- `gasLimit` – kiwango cha juu cha vitengo vya gesi ambavyo vinaweza kutumiwa na muamala. [EVM](/developers/docs/evm/opcodes) inabainisha vitengo vya gesi vinavyohitajika kwa kila hatua ya kukokotoa
+- `maxPriorityFeePerGas` - bei ya juu zaidi ya gesi iliyotumika kujumuishwa kama zawadi kwa mthibitishaji
+- `maxFeePerGas` - ada ya juu zaidi kwa kila kitengo cha gesi ambayo mtu yuko tayari kulipia muamala (inajumuisha `baseFeePerGas` na `maxPriorityFeePerGas`)
+
+Gesi ni rejeleo la hesabu inayohitajika kuchakata muamala na mthibitishaji. Watumiaji wanapaswa kulipa ada kwa ajili ya hesabu hii. `gasLimit`, na `maxPriorityFeePerGas` huamua ada ya juu zaidi ya muamala inayolipwa kwa mthibitishaji. [Zaidi kuhusu Gesi](/developers/docs/gas/).
+
+Kitu cha muamala kitaonekana kama hivi:
+
+```js
+{
+ from: "0xEA674fdDe714fd979de3EdF0F56AA9716B898ec8",
+ to: "0xac03bb73b6a9e108530aff4df5077c2b3d481e5a",
+ gasLimit: "21000",
+ maxFeePerGas: "300",
+ maxPriorityFeePerGas: "10",
+ nonce: "0",
+ value: "10000000000"
+}
+```
+
+Lakini kitu cha muamala kinahitaji kutiwa saini kwa kutumia ufunguo binafsi wa mtumaji. Hii inathibitisha kuwa muamala ungeweza tu kutoka kwa mtumaji na haukutumwa kwa njia ya ulaghai.
+
+Mteja wa Ethereum kama Geth atashughulikia mchakato huu wa kutia saini.
+
+Mfano wa wito wa [JSON-RPC](/developers/docs/apis/json-rpc):
+
+```json
+{
+ "id": 2,
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "method": "account_signTransaction",
+ "params": [
+ {
+ "from": "0x1923f626bb8dc025849e00f99c25fe2b2f7fb0db",
+ "gas": "0x55555",
+ "maxFeePerGas": "0x1234",
+ "maxPriorityFeePerGas": "0x1234",
+ "input": "0xabcd",
+ "nonce": "0x0",
+ "to": "0x07a565b7ed7d7a678680a4c162885bedbb695fe0",
+ "value": "0x1234"
+ }
+ ]
+}
+```
+
+Mfano wa jibu:
+
+```json
+{
+ "jsonrpc": "2.0",
+ "id": 2,
+ "result": {
+ "raw": "0xf88380018203339407a565b7ed7d7a678680a4c162885bedbb695fe080a44401a6e4000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000001226a0223a7c9bcf5531c99be5ea7082183816eb20cfe0bbc322e97cc5c7f71ab8b20ea02aadee6b34b45bb15bc42d9c09de4a6754e7000908da72d48cc7704971491663",
+ "tx": {
+ "nonce": "0x0",
+ "maxFeePerGas": "0x1234",
+ "maxPriorityFeePerGas": "0x1234",
+ "gas": "0x55555",
+ "to": "0x07a565b7ed7d7a678680a4c162885bedbb695fe0",
+ "value": "0x1234",
+ "input": "0xabcd",
+ "v": "0x26",
+ "r": "0x223a7c9bcf5531c99be5ea7082183816eb20cfe0bbc322e97cc5c7f71ab8b20e",
+ "s": "0x2aadee6b34b45bb15bc42d9c09de4a6754e7000908da72d48cc7704971491663",
+ "hash": "0xeba2df809e7a612a0a0d444ccfa5c839624bdc00dd29e3340d46df3870f8a30e"
+ }
+ }
+}
+```
+
+- `raw` ni muamala uliotiwa saini katika mfumo uliosimbwa kwa [Kiambishi awali cha Urefu Kinachojirudia (RLP)](/developers/docs/data-structures-and-encoding/rlp)
+- `tx` ni muamala uliotiwa saini katika mfumo wa JSON
+
+Kwa kutumia hashi ya saini, muamala unaweza kuthibitishwa kwa njia fiche kwamba ulitoka kwa mtumaji na uliwasilishwa kwenye mtandao.
+
+### Sehemu ya data {#the-data-field}
+
+Idadi kubwa ya miamala hufikia mkataba kutoka kwa akaunti inayomilikiwa na mtu wa nje.
+Mikataba mingi imeandikwa kwa lugha ya Solidity na inatafsiri sehemu yake ya data kulingana na [kiolesura cha programu ya binary (ABI)](/glossary/#abi).
+
+Baiti nne za kwanza hubainisha ni kazi ipi ya kuitwa, kwa kutumia hashi ya jina la kazi na hoja zake.
+Wakati mwingine unaweza kutambua kazi kutoka kwa kiteuzi kwa kutumia [hifadhidata hii](https://www.4byte.directory/signatures/).
+
+Sehemu iliyobaki ya calldata ni hoja, [zilizosimbwa kama ilivyobainishwa katika maelezo ya ABI](https://docs.soliditylang.org/en/latest/abi-spec.html#formal-specification-of-the-encoding).
+
+Kwa mfano, hebu tuangalie [muamala huu](https://etherscan.io/tx/0xd0dcbe007569fcfa1902dae0ab8b4e078efe42e231786312289b1eee5590f6a1).
+Tumia **Bofya ili kuona Zaidi** ili kuona calldata.
+
+Kiteuzi cha kazi ni `0xa9059cbb`. Kuna [kazi kadhaa zinazojulikana na saini hii](https://www.4byte.directory/signatures/?bytes4_signature=0xa9059cbb).
+Katika kesi hii [msimbo chanzo wa mkataba](https://etherscan.io/address/0xa0b86991c6218b36c1d19d4a2e9eb0ce3606eb48#code) umepakiwa kwenye Etherscan, kwa hivyo tunajua kazi ni `transfer(address,uint256)`.
+
+Data iliyobaki ni:
+
+```
+0000000000000000000000004f6742badb049791cd9a37ea913f2bac38d01279
+000000000000000000000000000000000000000000000000000000003b0559f4
+```
+
+Kulingana na maelezo ya ABI, thamani za nambari kamili (kama vile anwani, ambazo ni nambari kamili za baiti-20) huonekana katika ABI kama maneno ya baiti-32, yaliyojazwa na sufuri mbele.
+Kwa hivyo tunajua anwani ya `to` ni [`4f6742badb049791cd9a37ea913f2bac38d01279`](https://etherscan.io/address/0x4f6742badb049791cd9a37ea913f2bac38d01279).
+`value` ni 0x3b0559f4 = 990206452.
+
+## Aina za miamala {#types-of-transactions}
+
+Kwenye Ethereum kuna aina chache tofauti za miamala:
+
+- Miamala ya kawaida: muamala kutoka akaunti moja kwenda nyingine.
+- Miamala ya kupeleka mkataba: muamala bila anwani ya 'to', ambapo sehemu ya data hutumika kwa msimbo wa mkataba.
+- Utekelezaji wa mkataba: muamala unaoingiliana na mkataba-erevu uliowekwa. Katika kesi hii, anwani ya 'to' ni anwani ya mkataba-erevu.
+
+### Kuhusu gesi {#on-gas}
+
+Kama ilivyotajwa, miamala inagharimu [gesi](/developers/docs/gas/) kutekeleza. Miamala rahisi ya uhamishaji inahitaji vitengo 21,000 vya Gesi.
+
+Kwa hiyo Bob kumtumia Alice 1 ETH kwa `baseFeePerGas` ya 190 gwei na `maxPriorityFeePerGas` ya 10 gwei, Bob atahitaji kulipa ada ifuatayo:
+
+```
+(190 + 10) * 21000 = 4,200,000 gwei
+--au--
+0.0042 ETH
+```
+
+Akaunti ya Bob itapunguzwa **-1.0042 ETH** (ETH 1 kwa Alice + ETH 0.0042 katika ada za gesi)
+
+Akaunti ya Alice itaongezwa **+1.0 ETH**
+
+Ada ya msingi itachomwa **-0.00399 ETH**
+
+Mthibitishaji huweka zawadi **+0.000210 ETH**
+
+
+_Mchoro umechukuliwa kutoka [Ethereum EVM illustrated](https://takenobu-hs.github.io/downloads/ethereum_evm_illustrated.pdf)_
+
+Gesi yoyote isiyotumika katika muamala hurejeshwa kwenye akaunti ya mtumiaji.
+
+### Mwingiliano wa mkataba-erevu {#smart-contract-interactions}
+
+Gesi inahitajika kwa muamala wowote unaohusisha mkataba-erevu.
+
+Mikataba-erevu pia inaweza kuwa na kazi zinazojulikana kama kazi za [`view`](https://docs.soliditylang.org/en/latest/contracts.html#view-functions) au [`pure`](https://docs.soliditylang.org/en/latest/contracts.html#pure-functions), ambazo hazibadilishi hali ya mkataba. Kwa hivyo, kuita kazi hizi kutoka kwa EOA hakutahitaji gesi yoyote. Wito wa msingi wa RPC kwa hali hii ni [`eth_call`](/developers/docs/apis/json-rpc#eth_call).
+
+Tofauti na inapofikiwa kwa kutumia `eth_call`, kazi hizi za `view` au `pure` pia huitwa kwa kawaida ndani (yaani, kutoka kwa mkataba wenyewe au kutoka kwa mkataba mwingine) ambazo hugharimu gesi.
+
+## Mzunguko wa maisha ya muamala {#transaction-lifecycle}
+
+Mara tu muamala unapowasilishwa, yafuatayo hutokea:
+
+1. Hashi ya muamala inatolewa kwa njia fiche:
+ `0x97d99bc7729211111a21b12c933c949d4f31684f1d6954ff477d0477538ff017`
+2. Kisha muamala hutangazwa kwenye mtandao na kuongezwa kwenye dimbwi la miamala linalojumuisha miamala mingine yote ya mtandao inayosubiri.
+3. Mthibitishaji lazima achague muamala wako na kuujumuisha kwenye bloku ili kuthibitisha muamala na kuuchukulia kama "uliyefanikiwa".
+4. Kadiri muda unavyopita, bloku iliyo na muamala wako itasasishwa kuwa "iliyohalalishwa" kisha "iliyokamilishwa". Maboresho haya hufanya iwe na uhakika zaidi kwamba muamala wako ulifanikiwa na hautawahi kubadilishwa. Mara tu bloku "inapokamilishwa", inaweza tu kubadilishwa na shambulio la kiwango cha mtandao ambalo lingegharimu mabilioni mengi ya dola.
+
+## Onyesho la picha {#a-visual-demo}
+
+Tazama Austin akikuelekeza kupitia miamala, gesi, na uchimbaji madini.
+
+Kumbuka: Ethereum hutumia mara kwa mara kazi za hashi kutoa thamani za ukubwa usiobadilika ("hashi"). Hashi zina jukumu muhimu katika Ethereum, lakini kwa sasa unaweza kuzichukulia kama vitambulisho vya kipekee.
+
+
+
+_Mnyororo wa bloku kimsingi ni orodha iliyounganishwa; kila bloku ina rejeleo la bloku iliyopita._
+
+Muundo huu wa data si jambo jipya, lakini sheria (yaani, itifaki za rika-kwa-rika) zinazoongoza mtandao ndizo zilizo mpya. Hakuna mamlaka kuu; mtandao wa marika lazima ushirikiane ili kuendeleza mtandao, na kushindana kuamua ni miamala ipi itakayojumuishwa katika bloku inayofuata. Kwa hivyo, unapotaka kumtumia rafiki pesa, utahitaji kutangaza muamala huo kwa mtandao, kisha subiri ujumuishwe katika bloku ijayo.
+
+Njia pekee ya mnyororo wa bloku kuthibitisha kuwa pesa zilitumwa kweli kutoka kwa mtumiaji mmoja hadi mwingine ni kutumia sarafu asili ya (yaani, iliyoundwa na kusimamiwa na) mnyororo huo wa bloku. Katika Ethereum, sarafu hii inaitwa ether, na mnyororo wa bloku wa Ethereum una rekodi rasmi pekee ya salio za akaunti.
+
+## Dhana mpya {#a-new-paradigm}
+
+Rundo hili jipya la teknolojia ya ugatuzi limechochea zana mpya za wasanidi programu. Zana kama hizo zipo katika lugha nyingi za programu, lakini tutakuwa tukiangalia kupitia lenzi ya Python. Kukariri: hata kama Python si lugha unayoipendelea, haipaswi kuwa shida sana kufuatilia.
+
+Wasanidi programu wa Python wanaotaka kuingiliana na Ethereum huenda wakatumia [Web3.py](https://web3py.readthedocs.io/). Web3.py ni maktaba inayorahisisha sana jinsi unavyounganisha kwenye nodi ya Ethereum, kisha kutuma na kupokea data kutoka kwayo.
+
+Kumbuka: "Nodi ya Ethereum" na "Mteja wa Ethereum" hutumika kwa kubadilishana. Katika hali zote mbili, inarejelea programu ambayo mshiriki katika mtandao wa Ethereum anatumia. Programu hii inaweza kusoma data ya bloku, kupokea sasisho wakati bloku mpya zinaongezwa kwenye mnyororo, kutangaza miamala mipya, na zaidi. Kitaalamu, mteja ni programu, nodi ni kompyuta inayoendesha programu hiyo.
+
+[Wateja wa Ethereum](/developers/docs/nodes-and-clients/) wanaweza kusanidiwa kufikiwa na [IPC](https://wikipedia.org/wiki/Inter-process_communication), HTTP, au Websockets, kwa hivyo Web3.py itahitaji kuiga usanidi huu. Web3.py inarejelea chaguo hizi za muunganisho kama **watoa huduma**. Utataka kuchagua mmoja wa watoa huduma watatu ili kuunganisha tukio la Web3.py na nodi yako.
+
+
+
+_Sanidi nodi ya Ethereum na Web3.py ili kuwasiliana kupitia itifaki ileile, k.m., IPC katika mchoro huu._
+
+Mara tu Web3.py itakaposanidiwa vizuri, unaweza kuanza kuingiliana na mnyororo wa bloku. Hapa kuna mifano michache ya matumizi ya Web3.py kama onyesho la kile kitakachofuata:
+
+```python
+# soma data ya bloku:
+w3.eth.get_block('latest')
+
+# tuma muamala:
+w3.eth.send_transaction({'from': ..., 'to': ..., 'value': ...})
+```
+
+## Usakinishaji {#installation}
+
+Katika mwongozo huu, tutakuwa tukifanya kazi ndani ya mkalimani wa Python tu. Hatutakuwa tukitengeneza saraka, faili, madarasa au kazi zozote.
+
+Kumbuka: Katika mifano iliyo hapa chini, amri zinazoanza na `$` zimekusudiwa kuendeshwa kwenye terminal. (Usiandike `$`, inaashiria tu mwanzo wa mstari.)
+
+Kwanza, sakinisha [IPython](https://ipython.org/) kwa mazingira rahisi ya mtumiaji ya kuchunguza. IPython inatoa ukamilishaji wa kichupo, miongoni mwa vipengele vingine, na kuifanya iwe rahisi zaidi kuona kinachowezekana ndani ya Web3.py.
+
+```bash
+pip install ipython
+```
+
+Web3.py imechapishwa chini ya jina `web3`. Isakinishe kama ifuatavyo:
+
+```bash
+pip install web3
+```
+
+Jambo moja zaidi – tutaiga mnyororo wa bloku baadaye, jambo ambalo linahitaji vitegemezi vingine vichache. Unaweza kuzisakinisha kupitia:
+
+```bash
+pip install 'web3[tester]'
+```
+
+Uko tayari kuanza!
+
+Kumbuka: Kifurushi cha `web3[tester]` hufanya kazi hadi Python 3.10.xx
+
+## Anzisha sanduku la mchanga {#spin-up-a-sandbox}
+
+Fungua mazingira mapya ya Python kwa kuendesha `ipython` kwenye terminal yako. Hii inalinganishwa na kuendesha `python`, lakini inakuja na mambo mengi zaidi.
+
+```bash
+ipython
+```
+
+Hii itachapisha habari fulani kuhusu matoleo ya Python na IPython unayotumia, kisha unapaswa kuona kidokezo kinachosubiri uingizaji:
+
+```python
+In [1]:
+```
+
+Sasa unaangalia ganda la maingiliano la Python. Kimsingi, ni sanduku la mchanga la kuchezea. Ikiwa umefika hapa, ni wakati wa kuingiza Web3.py:
+
+```python
+In [1]: from web3 import Web3
+```
+
+## Kutambulisha moduli ya Web3 {#introducing-the-web3-module}
+
+Licha ya kuwa lango la Ethereum, moduli ya [Web3](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/overview.html#base-api) hutoa kazi chache za urahisi. Hebu tuchunguze kadhaa.
+
+Katika programu ya Ethereum, kwa kawaida utahitaji kubadilisha madhehebu ya sarafu. Moduli ya Web3 hutoa mbinu kadhaa za usaidizi kwa ajili ya hili tu: [from_wei](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/web3.main.html#web3.Web3.from_wei) na [to_wei](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/web3.main.html#web3.Web3.to_wei).
+
+
+Kumbuka: Kompyuta ni mbaya sana katika kushughulikia hesabu za desimali. Ili kuepuka hili, wasanidi programu mara nyingi huhifadhi kiasi cha dola katika senti. Kwa mfano, bidhaa yenye bei ya $5.99 inaweza kuhifadhiwa kwenye hifadhidata kama 599.
+
+Mfumo kama huo hutumiwa wakati wa kushughulikia miamala katika ether. Hata hivyo, badala ya nukta mbili za desimali, ether ina 18! Dhehebu dogo zaidi la ether linaitwa wei, kwa hivyo hiyo ndiyo thamani iliyobainishwa wakati wa kutuma miamala.
+
+ether 1 = wei 1000000000000000000
+
+wei 1 = ether 0.000000000000000001
+
+
+
+Jaribu kubadilisha baadhi ya thamani kwenda na kutoka wei. Kumbuka kwamba [kuna majina kwa madhehebu mengi](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/troubleshooting.html#how-do-i-convert-currency-denominations) kati ya ether na wei. Mojawapo ya inayojulikana zaidi kati yao ni **gwei**, kwani mara nyingi ndivyo ada za muamala zinavyowakilishwa.
+
+```python
+In [2]: Web3.to_wei(1, 'ether')
+Out[2]: 1000000000000000000
+
+In [3]: Web3.from_wei(500000000, 'gwei')
+Out[3]: Decimal('0.5')
+```
+
+Mbinu zingine za matumizi kwenye moduli ya Web3 ni pamoja na vibadilishaji umbizo la data (k.m., [`toHex`](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/web3.main.html#web3.Web3.toHex)), wasaidizi wa anwani (k.m., [`isAddress`](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/web3.main.html#web3.Web3.isAddress)), na kazi za hashi (k.m., [`keccak`](https://web3py.readthedocs.io/en/stable/web3.main.html#web3.Web3.keccak)). Mengi ya haya yatajadiliwa baadaye katika mfululizo huu. Ili kuona mbinu na sifa zote zinazopatikana, tumia ukamilishaji kiotomatiki wa IPython kwa kuandika `Web3`. na kugonga kitufe cha kichupo mara mbili baada ya kipindi.
+
+## Zungumza na mnyororo {#talk-to-the-chain}
+
+Mbinu za urahisi ni nzuri, lakini hebu tuendelee kwenye mnyororo wa bloku. Hatua inayofuata ni kusanidi Web3.py ili kuwasiliana na nodi ya Ethereum. Hapa tuna chaguo la kutumia watoa huduma wa IPC, HTTP, au Websocket.
+
+Hatutapitia njia hii, lakini mfano wa mtiririko kamili wa kazi kwa kutumia Mtoa huduma wa HTTP unaweza kuonekana kama hivi:
+
+- Pakua nodi ya Ethereum, k.m., [Geth](https://geth.ethereum.org/).
+- Anzisha Geth katika dirisha moja la terminal na usubiri isawazishe mtandao. Lango la msingi la HTTP ni `8545`, lakini linaweza kusanidiwa.
+- Iambie Web3.py iunganishe kwenye nodi kupitia HTTP, kwenye `localhost:8545`.
+ `w3 = Web3(Web3.HTTPProvider('http://127.0.0.1:8545'))`
+- Tumia tukio la `w3` ili kuingiliana na nodi.
+
+Ingawa hii ni njia moja "halisi" ya kufanya hivyo, mchakato wa kusawazisha huchukua masaa na si lazima ikiwa unataka tu mazingira ya usanidi. Web3.py inaonyesha mtoa huduma wa nne kwa madhumuni haya, **EthereumTesterProvider**. Mtoa huduma huyu wa majaribio anaunganisha kwenye nodi ya Ethereum iliyoigwa yenye ruhusa zilizolegezwa na sarafu bandia ya kuchezea.
+
+
+
+_EthereumTesterProvider huunganisha kwenye nodi iliyoigwa na ni muhimu kwa mazingira ya usanidi wa haraka._
+
+Nodi hiyo iliyoigwa inaitwa [eth-tester](https://github.com/ethereum/eth-tester) na tuliisakikisha kama sehemu ya amri ya `pip install web3[tester]`. Kusanidi Web3.py kutumia mtoa huduma huyu wa majaribio ni rahisi kama:
+
+```python
+In [4]: w3 = Web3(Web3.EthereumTesterProvider())
+```
+
+Sasa uko tayari kutembelea mnyororo! Hilo si jambo ambalo watu husema. Nimebuni tu. Hebu tufanye ziara ya haraka.
+
+## Ziara ya haraka {#the-quick-tour}
+
+Kwanza kabisa, ukaguzi wa haraka:
+
+```python
+In [5]: w3.is_connected()
+Out[5]: True
+```
+
+Kwa kuwa tunatumia mtoa huduma wa majaribio, hili si jaribio la thamani sana, lakini likishindikana, kuna uwezekano uliandika kitu kimakosa ulipokuwa ukianzisha kigezo cha `w3`. Hakikisha mara mbili kuwa umejumuisha mabano ya ndani, yaani, `Web3.EthereumTesterProvider()`.
+
+## Kituo cha ziara #1: [akaunti](/developers/docs/accounts/) {#tour-stop-1-accounts}
+
+Ili kurahisisha, mtoa huduma wa majaribio alitengeneza akaunti na kuziwekea ether ya majaribio.
+
+Kwanza, hebu tuone orodha ya akaunti hizo:
+
+```python
+In [6]: w3.eth.accounts
+Out[6]: ['0x7E5F4552091A69125d5DfCb7b8C2659029395Bdf',
+ '0x2B5AD5c4795c026514f8317c7a215E218DcCD6cF',
+ '0x6813Eb9362372EEF6200f3b1dbC3f819671cBA69', ...]
+```
+
+Ukitekeleza amri hii, unapaswa kuona orodha ya nyuzi kumi zinazoanza na `0x`. Kila moja ni **anwani ya umma** na kwa namna fulani, inafanana na nambari ya akaunti kwenye akaunti ya hundi. Ungetoa anwani hii kwa mtu anayetaka kukutumia ether.
+
+Kama ilivyotajwa, mtoa huduma wa majaribio ameweka ether ya majaribio katika kila akaunti hizi. Hebu tujue ni kiasi gani kiko kwenye akaunti ya kwanza:
+
+```python
+In [7]: w3.eth.get_balance(w3.eth.accounts[0])
+Out[7]: 1000000000000000000000000
+```
+
+Hizo ni sufuri nyingi sana! Kabla ya kucheka hadi benki bandia, kumbuka somo kuhusu madhehebu ya sarafu la awali. Thamani za Ether huwakilishwa katika dhehebu dogo zaidi, wei. Badilisha hiyo iwe ether:
+
+```python
+In [8]: w3.from_wei(1000000000000000000000000, 'ether')
+Out[8]: Decimal('1000000')
+```
+
+Ether milioni moja za majaribio — bado si haba.
+
+## Kituo cha ziara #2: data ya bloku {#tour-stop-2-block-data}
+
+Hebu tuangalie hali ya mnyororo huu wa bloku ulioigwa:
+
+```python
+In [9]: w3.eth.get_block('latest')
+Out[9]: AttributeDict({
+ 'number': 0,
+ 'hash': HexBytes('0x9469878...'),
+ 'parentHash': HexBytes('0x0000000...'),
+ ...
+ 'transactions': []
+})
+```
+
+Habari nyingi hurudishwa kuhusu bloku, lakini kuna mambo kadhaa ya kuonyesha hapa:
+
+- Nambari ya bloku ni sifuri — haijalishi ni muda gani umepita tangu usanidi mtoa huduma wa majaribio. Tofauti na mtandao halisi wa Ethereum, ambao huongeza bloku mpya kila sekunde 12, uigaji huu utasubiri hadi uupe kazi ya kufanya.
+- `transactions` ni orodha tupu, kwa sababu ileile: bado hatujafanya chochote. Bloku hii ya kwanza ni **bloku tupu**, ili tu kuanzisha mnyororo.
+- Angalia kwamba `parentHash` ni kundi tu la baiti tupu. Hii inaashiria kuwa ni bloku ya kwanza kwenye mnyororo, pia inajulikana kama **bloku ya mwanzo**.
+
+## Kituo cha ziara #3: [miamala](/developers/docs/transactions/) {#tour-stop-3-transactions}
+
+Tumenaswa kwenye bloku sifuri hadi kuwe na muamala unaosubiri, kwa hivyo hebu tuupe mmoja. Tuma ether chache za majaribio kutoka akaunti moja hadi nyingine:
+
+```python
+In [10]: tx_hash = w3.eth.send_transaction({
+ 'from': w3.eth.accounts[0],
+ 'to': w3.eth.accounts[1],
+ 'value': w3.to_wei(3, 'ether'),
+ 'gas': 21000
+})
+```
+
+Kwa kawaida hapa ndipo mahali ambapo ungesubiri kwa sekunde kadhaa ili muamala wako ujumuishwe katika bloku mpya. Mchakato mzima unaenda kama hivi:
+
+1. Wasilisha muamala na ushikilie hashi ya muamala. Hadi bloku iliyo na muamala itakapoundwa na kutangazwa, muamala huo "unasubiri."
+ `tx_hash = w3.eth.send_transaction({ … })`
+2. Subiri muamala ujumuishwe katika bloku:
+ `w3.eth.wait_for_transaction_receipt(tx_hash)`
+3. Endelea na mantiki ya programu. Ili kuona muamala uliofanikiwa:
+ `w3.eth.get_transaction(tx_hash)`
+
+Mazingira yetu yaliyoigwa yataongeza muamala katika bloku mpya mara moja, kwa hivyo tunaweza kuona muamala mara moja:
+
+```python
+In [11]: w3.eth.get_transaction(tx_hash)
+Out[11]: AttributeDict({
+ 'hash': HexBytes('0x15e9fb95dc39...'),
+ 'blockNumber': 1,
+ 'transactionIndex': 0,
+ 'from': '0x7E5F4552091A69125d5DfCb7b8C2659029395Bdf',
+ 'to': '0x2B5AD5c4795c026514f8317c7a215E218DcCD6cF',
+ 'value': 3000000000000000000,
+ ...
+})
+```
+
+Utaona maelezo ya kawaida hapa: sehemu za `from`, `to`, na `value` zinapaswa kufanana na viingizo vya wito wetu wa `send_transaction`. Jambo lingine la kutia moyo ni kwamba muamala huu ulijumuishwa kama muamala wa kwanza (`'transactionIndex': 0`) ndani ya bloku nambari 1.
+
+Tunaweza pia kuthibitisha kwa urahisi mafanikio ya muamala huu kwa kuangalia salio la akaunti mbili zinazohusika. Ether tatu zinapaswa kuwa zimehamishwa kutoka moja hadi nyingine.
+
+```python
+In [12]: w3.eth.get_balance(w3.eth.accounts[0])
+Out[12]: 999996999979000000000000
+
+In [13]: w3.eth.get_balance(w3.eth.accounts[1])
+Out[13]: 1000003000000000000000000
+```
+
+Ya mwisho inaonekana vizuri! Salio liliongezeka kutoka ether 1,000,000 hadi 1,000,003. Lakini nini kilitokea kwa akaunti ya kwanza? Inaonekana imepoteza ether zaidi kidogo ya tatu. Ole, hakuna kitu maishani bure, na kutumia mtandao wa umma wa Ethereum kunahitaji uwalipe wenzako kwa jukumu lao la kusaidia. Ada ndogo ya muamala ilikatwa kutoka kwenye akaunti iliyowasilisha muamala - ada hii ni kiasi cha gesi iliyotumika (vitengo 21000 vya gesi kwa uhamisho wa ETH) kilichozidishwa na ada ya msingi ambayo hutofautiana kulingana na shughuli za mtandao pamoja na bakshishi inayokwenda kwa mthibitishaji anayejumuisha muamala katika bloku.
+
+Zaidi kuhusu [gesi](/developers/docs/gas/#post-london)
+
+Kumbuka: Kwenye mtandao wa umma, ada za muamala hubadilika kulingana na mahitaji ya mtandao na jinsi unavyotaka muamala uchakatwe haraka. Ikiwa una nia ya uchanganuzi wa jinsi ada zinavyokokotolewa, angalia chapisho langu la awali kuhusu jinsi miamala inavyojumuishwa katika bloku.
+
+## Na pumua {#and-breathe}
+
+Tumekuwa tukifanya hivi kwa muda, kwa hivyo hapa panaonekana kuwa mahali pazuri pa kupumzika. Safari ya uchunguzi wa kina inaendelea, na tutaendelea kuchunguza katika sehemu ya pili ya mfululizo huu. Baadhi ya dhana zijazo: kuunganisha kwenye nodi halisi, mikataba-erevu, na tokeni. Una maswali ya kufuatilia? Nijulishe! Maoni yako yataathiri wapi tutaelekea kutoka hapa. Maombi yanakaribishwa kupitia [Twitter](https://twitter.com/wolovim).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/all-you-can-cache/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/all-you-can-cache/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..e91e437ecaf
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/all-you-can-cache/index.md
@@ -0,0 +1,867 @@
+---
+title: "Yote unayoweza kuhifadhi kwenye kache"
+description: Jifunze jinsi ya kuunda na kutumia mkataba wa kuhifadhi kache kwa ajili ya miamala ya bei nafuu ya unda-mpya
+author: Ori Pomerantz
+tags: [ "safu ya 2", "kuhifadhi kache", "ghala" ]
+skill: intermediate
+published: 2022-09-15
+lang: sw
+---
+
+Unapotumia unda-mpya, gharama ya baiti katika muamala ni ghali zaidi kuliko gharama ya sehemu ya ghala. Kwa hiyo, ni jambo la busara kuhifadhi taarifa nyingi iwezekanavyo kwenye kache kwenye chain.
+
+Katika makala haya utajifunza jinsi ya kuunda na kutumia mkataba wa kuhifadhi kache kwa njia ambayo thamani yoyote ya kigezo ambayo ina uwezekano wa kutumika mara nyingi itahifadhiwa kwenye kache na kupatikana kwa matumizi (baada ya mara ya kwanza) na idadi ndogo zaidi ya baiti, na jinsi ya kuandika msimbo wa offchain unaotumia kache hii.
+
+Ikiwa unataka kuruka makala na kuona msimbo chanzo, [upo hapa](https://github.com/qbzzt/20220915-all-you-can-cache). Safu ya uundaji ni [Foundry](https://getfoundry.sh/introduction/installation/).
+
+## Muundo wa jumla {#overall-design}
+
+Kwa ajili ya kurahisisha, tutachukulia vigezo vyote vya muamala ni `uint256`, urefu wa baiti 32. Tunapopokea muamala, tutachanganua kila kigezo kama hivi:
+
+1. Ikiwa baiti ya kwanza ni `0xFF`, chukua baiti 32 zinazofuata kama thamani ya kigezo na uiandike kwenye kache.
+
+2. Ikiwa baiti ya kwanza ni `0xFE`, chukua baiti 32 zinazofuata kama thamani ya kigezo lakini _usi_iandike kwenye kache.
+
+3. Kwa thamani nyingine yoyote, chukua biti nne za juu kama idadi ya baiti za ziada, na biti nne za chini kama biti muhimu zaidi za ufunguo wa kache. Hapa kuna baadhi ya mifano:
+
+ | Baiti katika calldata | Ufunguo wa kache |
+ | :-------------------- | ---------------: |
+ | 0x0F | 0x0F |
+ | 0x10,0x10 | 0x10 |
+ | 0x12,0xAC | 0x02AC |
+ | 0x2D,0xEA, 0xD6 | 0x0DEAD6 |
+
+## Udhibiti wa kache {#cache-manipulation}
+
+Kache inatekelezwa katika [`Cache.sol`](https://github.com/qbzzt/20220915-all-you-can-cache/blob/main/src/Cache.sol). Wacha tuipitie mstari kwa mstari.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: UNLICENSED
+pragma solidity ^0.8.13;
+
+
+contract Cache {
+
+ bytes1 public constant INTO_CACHE = 0xFF;
+ bytes1 public constant DONT_CACHE = 0xFE;
+```
+
+Vigezo hivi vya kudumu hutumiwa kutafsiri visa maalum ambapo tunatoa taarifa zote na ama tunataka iandikwe kwenye kache au la. Kuandika kwenye kache kunahitaji operesheni mbili za [`SSTORE`](https://www.evm.codes/#55) katika sehemu za ghala ambazo hazijatumika hapo awali kwa gharama ya gesi 22100 kila moja, kwa hivyo tunafanya iwe hiari.
+
+```solidity
+
+ mapping(uint => uint) public val2key;
+```
+
+[Uhusiano](https://www.geeksforgeeks.org/solidity/solidity-mappings/) kati ya thamani na funguo zake. Taarifa hii ni muhimu ili kusimba thamani kabla ya kutuma muamala.
+
+```solidity
+ // Mahali n pana thamani ya ufunguo n+1, kwa sababu tunahitaji kuhifadhi
+ // sufuri kama "sio kwenye kache".
+ uint[] public key2val;
+```
+
+Tunaweza kutumia safu kwa ajili ya uhusiano kutoka kwa funguo hadi thamani kwa sababu tunakabidhi funguo, na kwa kurahisisha tunafanya hivyo kwa mfuatano.
+
+```solidity
+ function cacheRead(uint _key) public view returns (uint) {
+ require(_key <= key2val.length, "Inasoma ingizo la kache lisiloanzishwa");
+ return key2val[_key-1];
+ } // somaKache
+```
+
+Soma thamani kutoka kwenye kache.
+
+```solidity
+ // Andika thamani kwenye kache ikiwa bado haipo
+ // Ni ya umma tu ili kuwezesha jaribio kufanya kazi
+ function cacheWrite(uint _value) public returns (uint) {
+ // Ikiwa thamani tayari iko kwenye kache, rudisha ufunguo wa sasa
+ if (val2key[_value] != 0) {
+ return val2key[_value];
+ }
+```
+
+Hakuna maana ya kuweka thamani ile ile kwenye kache zaidi ya mara moja. Ikiwa thamani tayari ipo, rudisha tu ufunguo uliopo.
+
+```solidity
+ // Kwa kuwa 0xFE ni kisa maalum, ufunguo mkubwa zaidi ambao kache inaweza
+ // kushikilia ni 0x0D ikifuatiwa na 0xFF mara 15. Ikiwa urefu wa kache tayari ni
+ // mkubwa kiasi hicho, shindwa.
+ // 1 2 3 4 5 6 7 8 9 A B C D E F
+ require(key2val.length+1 < 0x0DFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFFF,
+ "mfuriko wa kache");
+```
+
+Sidhani kama tutawahi kupata kache kubwa kiasi hicho (takriban maingizo 1.8\*1037, ambayo yangehitaji takriban 1027 TB kuhifadhi). Hata hivyo, nina umri wa kutosha kukumbuka ["640kB zingekuwa za kutosha daima"](https://quoteinvestigator.com/2011/09/08/640k-enough/). Jaribio hili ni la bei nafuu sana.
+
+```solidity
+ // Andika thamani ukitumia ufunguo unaofuata
+ val2key[_value] = key2val.length+1;
+```
+
+Ongeza utafutaji wa kinyume (kutoka thamani hadi ufunguo).
+
+```solidity
+ key2val.push(_value);
+```
+
+Ongeza utafutaji wa mbele (kutoka ufunguo hadi thamani). Kwa sababu tunakabidhi thamani kwa mfuatano, tunaweza tu kuiongeza baada ya thamani ya mwisho ya safu.
+
+```solidity
+ return key2val.length;
+ } // andikaKache
+```
+
+Rudisha urefu mpya wa `key2val`, ambao ni seli ambapo thamani mpya imehifadhiwa.
+
+```solidity
+ function _calldataVal(uint startByte, uint length)
+ private pure returns (uint)
+```
+
+Kazi hii inasoma thamani kutoka kwa calldata yenye urefu wowote (hadi baiti 32, ukubwa wa neno).
+
+```solidity
+ {
+ uint _retVal;
+
+ require(length < 0x21,
+ "kikomo cha urefu wa _calldataVal ni baiti 32");
+ require(length + startByte <= msg.data.length,
+ " _calldataVal inajaribu kusoma zaidi ya ukubwa wa calldata");
+```
+
+Kazi hii ni ya ndani, kwa hivyo ikiwa msimbo uliobaki umeandikwa kwa usahihi, majaribio haya hayahitajiki. Hata hivyo, hayana gharama kubwa kwa hivyo tunaweza kuwa nayo.
+
+```solidity
+ assembly {
+ _retVal := calldataload(startByte)
+ }
+```
+
+Msimbo huu uko katika [Yul](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.16/yul.html). Inasoma thamani ya baiti 32 kutoka kwa calldata. Hii inafanya kazi hata kama calldata itaacha kabla ya `startByte+32` kwa sababu nafasi isiyoanzishwa katika EVM inachukuliwa kuwa sufuri.
+
+```solidity
+ _retVal = _retVal >> (256-length*8);
+```
+
+Hatuhitaji lazima thamani ya baiti 32. Hii huondoa baiti za ziada.
+
+```solidity
+ return _retVal;
+ } // _thamaniCalldata
+
+
+ // Soma kigezo kimoja kutoka kwa calldata, kuanzia _fromByte
+ function _readParam(uint _fromByte) internal
+ returns (uint _nextByte, uint _parameterValue)
+ {
+```
+
+Soma kigezo kimoja kutoka kwa calldata. Kumbuka kwamba tunahitaji kurudisha sio tu thamani tunayosoma, bali pia eneo la baiti inayofuata kwa sababu vigezo vinaweza kuwa na urefu kutoka baiti 1 hadi baiti 33.
+
+```solidity
+ // Baiti ya kwanza inatuambia jinsi ya kutafsiri iliyobaki
+ uint8 _firstByte;
+
+ _firstByte = uint8(_calldataVal(_fromByte, 1));
+```
+
+Solidity inajaribu kupunguza idadi ya hitilafu kwa kuzuia [ubadilishaji wa aina unaoweza kuwa hatari](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.16/types.html#implicit-conversions). Upungufu, kwa mfano kutoka biti 256 hadi biti 8, unahitaji kuwa wazi.
+
+```solidity
+
+ // Soma thamani, lakini usiiandike kwenye kache
+ if (_firstByte == uint8(DONT_CACHE))
+ return(_fromByte+33, _calldataVal(_fromByte+1, 32));
+
+ // Soma thamani, na uiandike kwenye kache
+ if (_firstByte == uint8(INTO_CACHE)) {
+ uint _param = _calldataVal(_fromByte+1, 32);
+ cacheWrite(_param);
+ return(_fromByte+33, _param);
+ }
+
+ // Ikiwa tumefika hapa inamaanisha tunahitaji kusoma kutoka kwa kache
+
+ // Idadi ya baiti za ziada za kusoma
+ uint8 _extraBytes = _firstByte / 16;
+```
+
+Chukua [nibble](https://en.wikipedia.org/wiki/Nibble) ya chini na uichanganye na baiti zingine ili kusoma thamani kutoka kwa kache.
+
+```solidity
+ uint _key = (uint256(_firstByte & 0x0F) << (8*_extraBytes)) +
+ _calldataVal(_fromByte+1, _extraBytes);
+
+ return (_fromByte+_extraBytes+1, cacheRead(_key));
+
+ } // _somaKigezo
+
+
+ // Soma vigezo n (kazi zinajua ni vigezo vingapi wanavyotarajia)
+ function _readParams(uint _paramNum) internal returns (uint[] memory) {
+```
+
+Tungeweza kupata idadi ya vigezo tulivyo navyo kutoka kwa calldata yenyewe, lakini kazi zinazotuita zinajua ni vigezo vingapi wanavyotarajia. Ni rahisi kuwaacha watuambie.
+
+```solidity
+ // Vigezo tunavyosoma
+ uint[] memory params = new uint[](_paramNum);
+
+ // Vigezo vinaanza kwenye baiti 4, kabla ya hapo ni saini ya kazi
+ uint _atByte = 4;
+
+ for(uint i=0; i<_paramNum; i++) {
+ (_atByte, params[i]) = _readParam(_atByte);
+ }
+```
+
+Soma vigezo hadi upate nambari unayohitaji. Ikiwa tutapita mwisho wa calldata, `_readParams` itabatilisha wito.
+
+```solidity
+
+ return(params);
+ } // somaVigezo
+
+ // Kwa kujaribu _readParams, jaribu kusoma vigezo vinne
+ function fourParam() public
+ returns (uint256,uint256,uint256,uint256)
+ {
+ uint[] memory params;
+ params = _readParams(4);
+ return (params[0], params[1], params[2], params[3]);
+ } // kigezoNne
+```
+
+Faida moja kubwa ya Foundry ni kwamba inaruhusu majaribio kuandikwa katika Solidity ([angalia Kujaribu kache hapa chini](#testing-the-cache)). Hii inafanya majaribio ya kitengo kuwa rahisi zaidi. Hii ni kazi ambayo inasoma vigezo vinne na kuvirudisha ili jaribio liweze kuthibitisha kuwa vilikuwa sahihi.
+
+```solidity
+ // Pata thamani, rudisha baiti ambazo zitaisimba (kwa kutumia kache ikiwezekana)
+ function encodeVal(uint _val) public view returns(bytes memory) {
+```
+
+`encodeVal` ni kazi ambayo msimbo wa offchain huita ili kusaidia kuunda calldata inayotumia kache. Inapokea thamani moja na kurudisha baiti zinazoisimba. Kazi hii ni `view`, kwa hivyo haihitaji muamala na inapoitwa kutoka nje haina gharama yoyote ya gesi.
+
+```solidity
+ uint _key = val2key[_val];
+
+ // Thamani bado haiko kwenye kache, iongeze
+ if (_key == 0)
+ return bytes.concat(INTO_CACHE, bytes32(_val));
+```
+
+Katika [EVM](/developers/docs/evm/) ghala zote ambazo hazijaanzishwa huchukuliwa kuwa sufuri. Kwa hivyo, ikiwa tutatafuta ufunguo wa thamani ambayo haipo, tunapata sufuri. Katika hali hiyo baiti zinazoisimba ni `INTO_CACHE` (kwa hivyo itahifadhiwa kwenye kache wakati ujao), ikifuatiwa na thamani halisi.
+
+```solidity
+ // Ikiwa ufunguo ni <0x10, rudisha kama baiti moja
+ if (_key < 0x10)
+ return bytes.concat(bytes1(uint8(_key)));
+```
+
+Baiti moja ndiyo rahisi zaidi. Tunatumia tu [`bytes.concat`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.16/types.html#the-functions-bytes-concat-and-string-concat) kubadilisha aina ya `bytes` kuwa safu ya baiti ambayo inaweza kuwa na urefu wowote. Licha ya jina, inafanya kazi vizuri inapotolewa na hoja moja tu.
+
+```solidity
+ // Thamani ya baiti mbili, imesimbwa kama 0x1vvv
+ if (_key < 0x1000)
+ return bytes.concat(bytes2(uint16(_key) | 0x1000));
+```
+
+Tunapokuwa na ufunguo ambao ni chini ya 163, tunaweza kuuelezea kwa baiti mbili. Kwanza tunabadilisha `_key`, ambayo ni thamani ya biti 256, kuwa thamani ya biti 16 na kutumia OR ya kimantiki kuongeza idadi ya baiti za ziada kwenye baiti ya kwanza. Kisha tunaibadilisha kuwa thamani ya `bytes2`, ambayo inaweza kubadilishwa kuwa `bytes`.
+
+```solidity
+ // Labda kuna njia ya kijanja ya kufanya mistari ifuatayo kama kitanzi,
+ // lakini ni kazi ya kutazama kwa hivyo ninaboresha muda wa mtayarishaji programu na
+ // urahisi.
+
+ if (_key < 16*256**2)
+ return bytes.concat(bytes3(uint24(_key) | (0x2 * 16 * 256**2)));
+ if (_key < 16*256**3)
+ return bytes.concat(bytes4(uint32(_key) | (0x3 * 16 * 256**3)));
+ .
+ .
+ .
+ if (_key < 16*256**14)
+ return bytes.concat(bytes15(uint120(_key) | (0xE * 16 * 256**14)));
+ if (_key < 16*256**15)
+ return bytes.concat(bytes16(uint128(_key) | (0xF * 16 * 256**15)));
+```
+
+Thamani zingine (baiti 3, baiti 4, n.k.) zinashughulikiwa kwa njia ile ile, ila tu na saizi tofauti za uga.
+
+```solidity
+ // Ikiwa tutafika hapa, kuna kitu kibaya.
+ revert("Hitilafu katika encodeVal, haipaswi kutokea");
+```
+
+Ikiwa tutafika hapa inamaanisha tumepata ufunguo ambao si chini ya 16\*25615. Lakini `cacheWrite` inaweka kikomo kwa funguo kwa hivyo hatuwezi hata kufikia 14\*25616 (ambayo ingekuwa na baiti ya kwanza ya 0xFE, kwa hivyo ingeonekana kama `DONT_CACHE`). Lakini haitugharimu sana kuongeza jaribio endapo mtayarishaji programu wa siku zijazo ataleta hitilafu.
+
+```solidity
+ } // simbaThamani
+
+} // Kache
+```
+
+### Kujaribu kache {#testing-the-cache}
+
+Moja ya faida za Foundry ni kwamba [inakuwezesha kuandika majaribio katika Solidity](https://getfoundry.sh/forge/tests/overview/), ambayo inafanya iwe rahisi kuandika majaribio ya kitengo. Majaribio ya darasa la `Cache` yapo [hapa](https://github.com/qbzzt/20220915-all-you-can-cache/blob/main/test/Cache.t.sol). Kwa sababu msimbo wa majaribio unajirudia, kama majaribio yanavyokuwa, makala haya yanaelezea sehemu za kuvutia tu.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: UNLICENSED
+pragma solidity ^0.8.13;
+
+import "forge-std/Test.sol";
+
+
+// Inahitaji kuendesha `forge test -vv` kwa konsoli.
+import "forge-std/console.sol";
+```
+
+Huu ni msimbo wa kiolezo tu ambao ni muhimu kutumia kifurushi cha majaribio na `console.log`.
+
+```solidity
+import "src/Cache.sol";
+```
+
+Tunahitaji kujua mkataba tunaoujaribu.
+
+```solidity
+contract CacheTest is Test {
+ Cache cache;
+
+ function setUp() public {
+ cache = new Cache();
+ }
+```
+
+Kazi ya `setUp` inaitwa kabla ya kila jaribio. Katika kesi hii tunaunda kache mpya, ili majaribio yetu yasiathiriane.
+
+```solidity
+ function testCaching() public {
+```
+
+Majaribio ni kazi ambazo majina yake huanza na `test`. Kazi hii inakagua utendaji wa msingi wa kache, kuandika thamani na kuzisoma tena.
+
+```solidity
+ for(uint i=1; i<5000; i++) {
+ cache.cacheWrite(i*i);
+ }
+
+ for(uint i=1; i<5000; i++) {
+ assertEq(cache.cacheRead(i), i*i);
+```
+
+Hivi ndivyo unavyofanya majaribio halisi, ukitumia [kazi za `assert...`](https://getfoundry.sh/reference/forge-std/std-assertions/). Katika kesi hii, tunakagua kuwa thamani tuliyoandika ndiyo tunayoisoma. Tunaweza kupuuza matokeo ya `cache.cacheWrite` kwa sababu tunajua kwamba funguo za kache zinakabidhiwa kwa mpangilio.
+
+```solidity
+ }
+ } // jaribuKache
+
+
+ // Hifadhi thamani ile ile mara nyingi kwenye kache, hakikisha ufunguo unabaki
+ // vile vile
+ function testRepeatCaching() public {
+ for(uint i=1; i<100; i++) {
+ uint _key1 = cache.cacheWrite(i);
+ uint _key2 = cache.cacheWrite(i);
+ assertEq(_key1, _key2);
+ }
+```
+
+Kwanza tunaandika kila thamani mara mbili kwenye kache na kuhakikisha funguo ni sawa (ikimaanisha uandishi wa pili haukutokea kweli).
+
+```solidity
+ for(uint i=1; i<100; i+=3) {
+ uint _key = cache.cacheWrite(i);
+ assertEq(_key, i);
+ }
+ } // jaribuKacheInayorudiwa
+```
+
+Kwa nadharia kunaweza kuwa na hitilafu ambayo haiathiri uandishi wa kache unaofuatana. Kwa hivyo hapa tunafanya maandishi kadhaa ambayo hayafuatani na tunaona thamani bado haziandikwi upya.
+
+```solidity
+ // Soma uint kutoka kwenye bafa ya kumbukumbu (kuhakikisha tunapata vigezo
+ // tulivyotuma)
+ function toUint256(bytes memory _bytes, uint256 _start) internal pure
+ returns (uint256)
+```
+
+Soma neno la biti 256 kutoka kwenye bafa ya `bytes memory`. Kazi hii ya matumizi inatuwezesha kuthibitisha kwamba tunapokea matokeo sahihi tunapoendesha wito wa kazi unaotumia kache.
+
+```solidity
+ {
+ require(_bytes.length >= _start + 32, "toUint256_njeYaMipaka");
+ uint256 tempUint;
+
+ assembly {
+ tempUint := mload(add(add(_bytes, 0x20), _start))
+ }
+```
+
+Yul haitumii miundo ya data zaidi ya `uint256`, kwa hivyo unapoelekeza kwenye muundo wa data wa hali ya juu zaidi, kama vile bafa ya kumbukumbu `_bytes`, unapata anwani ya muundo huo. Solidity huhifadhi thamani za `bytes memory` kama neno la baiti 32 ambalo lina urefu, ikifuatiwa na baiti halisi, kwa hivyo ili kupata baiti namba `_start` tunahitaji kukokotoa `_bytes+32+_start`.
+
+```solidity
+
+ return tempUint;
+ } // kwaUint256
+
+ // Saini ya kazi kwa fourParams(), kwa hisani ya
+ // https://www.4byte.directory/signatures/?bytes4_signature=0x3edc1e6d
+ bytes4 constant FOUR_PARAMS = 0x3edc1e6d;
+
+ // Thamani za kudumu tu ili kuona tunapata thamani sahihi
+ uint256 constant VAL_A = 0xDEAD60A7;
+ uint256 constant VAL_B = 0xBEEF;
+ uint256 constant VAL_C = 0x600D;
+ uint256 constant VAL_D = 0x600D60A7;
+```
+
+Baadhi ya thamani za kudumu tunazohitaji kwa majaribio.
+
+```solidity
+ function testReadParam() public {
+```
+
+Ita `fourParams()`, kazi inayotumia `readParams`, ili kujaribu kama tunaweza kusoma vigezo kwa usahihi.
+
+```solidity
+ address _cacheAddr = address(cache);
+ bool _success;
+ bytes memory _callInput;
+ bytes memory _callOutput;
+```
+
+Hatuwezi kutumia utaratibu wa kawaida wa ABI kuita kazi kwa kutumia kache, kwa hivyo tunahitaji kutumia utaratibu wa kiwango cha chini cha [`.call()`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.16/types.html#members-of-addresses). Utaratibu huo unachukua `bytes memory` kama ingizo, na kuirudisha (pamoja na thamani ya Boolean) kama towe.
+
+```solidity
+ // Wito wa kwanza, kache haina kitu
+ _callInput = bytes.concat(
+ FOUR_PARAMS,
+```
+
+Ni muhimu kwa mkataba ule ule kuunga mkono kazi zote mbili za kache (kwa wito kutoka kwa miamala moja kwa moja) na kazi zisizo za kache (kwa wito kutoka kwa mikataba-erevu mingine). Ili kufanya hivyo tunahitaji kuendelea kutegemea utaratibu wa Solidity kuita kazi sahihi, badala ya kuweka kila kitu katika [kazi ya `fallback`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.16/contracts.html#fallback-function). Kufanya hivi hurahisisha sana utangamano. Baiti moja ingetosheleza kutambua kazi katika visa vingi, kwa hivyo tunapoteza baiti tatu (gesi 16\*3=48). Hata hivyo, ninapoandika haya, gesi hizo 48 zinagharimu senti 0.07, ambayo ni gharama nzuri kwa msimbo rahisi na usio na hitilafu nyingi.
+
+```solidity
+ // Thamani ya kwanza, iongeze kwenye kache
+ cache.INTO_CACHE(),
+ bytes32(VAL_A),
+```
+
+Thamani ya kwanza: Bendera inayosema ni thamani kamili inayohitaji kuandikwa kwenye kache, ikifuatiwa na baiti 32 za thamani hiyo. Thamani tatu zingine ni sawa, isipokuwa `VAL_B` haiandikwi kwenye kache na `VAL_C` ni kigezo cha tatu na cha nne.
+
+```solidity
+ .
+ .
+ .
+ );
+ (_success, _callOutput) = _cacheAddr.call(_callInput);
+```
+
+Hapa ndipo tunapoita mkataba wa `Cache`.
+
+```solidity
+ assertEq(_success, true);
+```
+
+Tunatarajia wito ufanikiwe.
+
+```solidity
+ assertEq(cache.cacheRead(1), VAL_A);
+ assertEq(cache.cacheRead(2), VAL_C);
+```
+
+Tunaanza na kache tupu na kisha tunaongeza `VAL_A` ikifuatiwa na `VAL_C`. Tungetarajia ya kwanza kuwa na ufunguo 1, na ya pili kuwa na 2.
+
+```
+ assertEq(toUint256(_callOutput,0), VAL_A);
+ assertEq(toUint256(_callOutput,32), VAL_B);
+ assertEq(toUint256(_callOutput,64), VAL_C);
+ assertEq(toUint256(_callOutput,96), VAL_C);
+```
+
+Towe ni vigezo vinne. Hapa tunathibitisha kuwa ni sahihi.
+
+```solidity
+ // Wito wa pili, tunaweza kutumia kache
+ _callInput = bytes.concat(
+ FOUR_PARAMS,
+
+ // Thamani ya kwanza kwenye Kache
+ bytes1(0x01),
+```
+
+Funguo za kache chini ya 16 ni baiti moja tu.
+
+```solidity
+ // Thamani ya pili, usiiongeze kwenye kache
+ cache.DONT_CACHE(),
+ bytes32(VAL_B),
+
+ // Thamani ya tatu na ya nne, thamani sawa
+ bytes1(0x02),
+ bytes1(0x02)
+ );
+ .
+ .
+ .
+ } // jaribuSomaKigezo
+```
+
+Majaribio baada ya wito ni sawa na yale ya baada ya wito wa kwanza.
+
+```solidity
+ function testEncodeVal() public {
+```
+
+Kazi hii ni sawa na `testReadParam`, isipokuwa badala ya kuandika vigezo kwa uwazi tunatumia `encodeVal()`.
+
+```solidity
+ .
+ .
+ .
+ _callInput = bytes.concat(
+ FOUR_PARAMS,
+ cache.encodeVal(VAL_A),
+ cache.encodeVal(VAL_B),
+ cache.encodeVal(VAL_C),
+ cache.encodeVal(VAL_D)
+ );
+ .
+ .
+ .
+ assertEq(_callInput.length, 4+1*4);
+ } // jaribuSimbaThamani
+```
+
+Jaribio pekee la ziada katika `testEncodeVal()` ni kuthibitisha kuwa urefu wa `_callInput` ni sahihi. Kwa wito wa kwanza ni 4+33\*4. Kwa wa pili, ambapo kila thamani tayari iko kwenye kache, ni 4+1\*4.
+
+```solidity
+ // Jaribu encodeVal wakati ufunguo una zaidi ya baiti moja
+ // Upeo wa baiti tatu kwa sababu kujaza kache hadi baiti nne huchukua
+ // muda mrefu sana.
+ function testEncodeValBig() public {
+ // Weka idadi ya thamani kwenye kache.
+ // Ili kurahisisha mambo, tumia ufunguo n kwa thamani n.
+ for(uint i=1; i<0x1FFF; i++) {
+ cache.cacheWrite(i);
+ }
+```
+
+Kazi ya `testEncodeVal` hapo juu inaandika thamani nne tu kwenye kache, kwa hivyo [sehemu ya kazi inayoshughulikia thamani za baiti nyingi](https://github.com/qbzzt/20220915-all-you-can-cache/blob/main/src/Cache.sol#L144-L171) haikaguliwi. Lakini msimbo huo ni mgumu na rahisi kupata hitilafu.
+
+Sehemu ya kwanza ya kazi hii ni kitanzi kinachoandika thamani zote kutoka 1 hadi 0x1FFF kwenye kache kwa mpangilio, ili tuweze kusimba thamani hizo na kujua zinakokwenda.
+
+```solidity
+ .
+ .
+ .
+
+ _callInput = bytes.concat(
+ FOUR_PARAMS,
+ cache.encodeVal(0x000F), // Baiti moja 0x0F
+ cache.encodeVal(0x0010), // Baiti mbili 0x1010
+ cache.encodeVal(0x0100), // Baiti mbili 0x1100
+ cache.encodeVal(0x1000) // Baiti tatu 0x201000
+ );
+```
+
+Jaribu thamani za baiti moja, baiti mbili, na baiti tatu. Hatujaribu zaidi ya hapo kwa sababu itachukua muda mrefu sana kuandika maingizo ya kutosha ya steki (angalau 0x10000000, takriban robo bilioni).
+
+```solidity
+ .
+ .
+ .
+ .
+ } // jaribuSimbaThamaniKubwa
+
+
+ // Jaribu kinachotokea na bafa ndogo sana tunapata urejeshaji
+ function testShortCalldata() public {
+```
+
+Jaribu kinachotokea katika hali isiyo ya kawaida ambapo hakuna vigezo vya kutosha.
+
+```solidity
+ .
+ .
+ .
+ (_success, _callOutput) = _cacheAddr.call(_callInput);
+ assertEq(_success, false);
+ } // jaribuCalldataFupi
+```
+
+Kwa kuwa inarejesha, matokeo tunayopaswa kupata ni `false`.
+
+```
+ // Ita kwa funguo za kache ambazo hazipo
+ function testNoCacheKey() public {
+ .
+ .
+ .
+ _callInput = bytes.concat(
+ FOUR_PARAMS,
+
+ // Thamani ya kwanza, iongeze kwenye kache
+ cache.INTO_CACHE(),
+ bytes32(VAL_A),
+
+ // Thamani ya pili
+ bytes1(0x0F),
+ bytes2(0x1234),
+ bytes11(0xA10102030405060708090A)
+ );
+```
+
+Kazi hii inapata vigezo vinne halali kabisa, isipokuwa kwamba kache haina kitu kwa hivyo hakuna thamani za kusoma.
+
+```solidity
+ .
+ .
+ .
+ // Jaribu kinachotokea na bafa ndefu sana, kila kitu kinafanya kazi vizuri
+ function testLongCalldata() public {
+ address _cacheAddr = address(cache);
+ bool _success;
+ bytes memory _callInput;
+ bytes memory _callOutput;
+
+ // Wito wa kwanza, kache haina kitu
+ _callInput = bytes.concat(
+ FOUR_PARAMS,
+
+ // Thamani ya kwanza, iongeze kwenye kache
+ cache.INTO_CACHE(), bytes32(VAL_A),
+
+ // Thamani ya pili, iongeze kwenye kache
+ cache.INTO_CACHE(), bytes32(VAL_B),
+
+ // Thamani ya tatu, iongeze kwenye kache
+ cache.INTO_CACHE(), bytes32(VAL_C),
+
+ // Thamani ya nne, iongeze kwenye kache
+ cache.INTO_CACHE(), bytes32(VAL_D),
+
+ // Na thamani nyingine kwa "bahati njema"
+ bytes4(0x31112233)
+ );
+```
+
+Kazi hii inatuma thamani tano. Tunajua kwamba thamani ya tano inapuzwa kwa sababu si ingizo halali la kache, ambalo lingesababisha urejeshaji kama lisingejumuishwa.
+
+```solidity
+ (_success, _callOutput) = _cacheAddr.call(_callInput);
+ assertEq(_success, true);
+ .
+ .
+ .
+ } // jaribuCalldataNdefu
+
+} // JaribuKache
+
+```
+
+## Programu ya mfano {#a-sample-app}
+
+Kuandika majaribio katika Solidity ni vizuri sana, lakini mwisho wa siku mfumo mtawanyo wa kimamlaka (dapp) unahitaji kuweza kushughulikia maombi kutoka nje ya chaini ili kuwa na manufaa. Makala haya yanaonyesha jinsi ya kutumia uhifadhi wa kache katika mfumo mtawanyo wa kimamlaka (dapp) na `WORM`, ambayo inasimama kwa "Andika Mara Moja, Soma Mara Nyingi". Ikiwa ufunguo bado haujaandikwa, unaweza kuandika thamani kwake. Ikiwa ufunguo tayari umeandikwa, unapata urejeshaji.
+
+### Mkataba {#the-contract}
+
+[Huu ndio mkataba](https://github.com/qbzzt/20220915-all-you-can-cache/blob/main/src/WORM.sol). Mara nyingi inarudia kile ambacho tayari tumefanya na `Cache` na `CacheTest`, kwa hivyo tunashughulikia tu sehemu za kuvutia.
+
+```solidity
+import "./Cache.sol";
+
+contract WORM is Cache {
+```
+
+Njia rahisi zaidi ya kutumia `Cache` ni kuirithi katika mkataba wetu wenyewe.
+
+```solidity
+ function writeEntryCached() external {
+ uint[] memory params = _readParams(2);
+ writeEntry(params[0], params[1]);
+ } // andikaIngizoLaKache
+```
+
+Kazi hii ni sawa na `fourParam` katika `CacheTest` hapo juu. Kwa sababu hatufuati vipimo vya ABI, ni bora kutotangaza vigezo vyovyote kwenye kazi.
+
+```solidity
+ // Fanya iwe rahisi kutuita
+ // Saini ya kazi kwa writeEntryCached(), kwa hisani ya
+ // https://www.4byte.directory/signatures/?bytes4_signature=0xe4e4f2d3
+ bytes4 constant public WRITE_ENTRY_CACHED = 0xe4e4f2d3;
+```
+
+Msimbo wa nje unaoita `writeEntryCached` utahitaji kujenga calldata mwenyewe, badala ya kutumia `worm.writeEntryCached`, kwa sababu hatufuati vipimo vya ABI. Kuwa na thamani hii ya kudumu hufanya iwe rahisi kuiandika.
+
+Kumbuka kwamba ingawa tunafafanua `WRITE_ENTRY_CACHED` kama kigezo cha hali, ili kuisoma kutoka nje ni muhimu kutumia kazi ya kupata, `worm.WRITE_ENTRY_CACHED()`.
+
+```solidity
+ function readEntry(uint key) public view
+ returns (uint _value, address _writtenBy, uint _writtenAtBlock)
+```
+
+Kazi ya kusoma ni `view`, kwa hivyo haihitaji muamala na haina gharama ya gesi. Kwa hivyo, hakuna faida ya kutumia kache kwa kigezo. Kwa kazi za kutazama ni bora kutumia utaratibu wa kawaida ambao ni rahisi zaidi.
+
+### Msimbo wa majaribio {#the-testing-code}
+
+[Huu ni msimbo wa majaribio wa mkataba](https://github.com/qbzzt/20220915-all-you-can-cache/blob/main/test/WORM.t.sol). Tena, hebu tuangalie tu yale ya kuvutia.
+
+```solidity
+ function testWReadWrite() public {
+ worm.writeEntry(0xDEAD, 0x60A7);
+
+ vm.expectRevert(bytes("ingizo tayari limeandikwa"));
+ worm.writeEntry(0xDEAD, 0xBEEF);
+```
+
+[Hivi (`vm.expectRevert`)](https://book.getfoundry.sh/cheatcodes/expect-revert#expectrevert) ndivyo tunavyobainisha katika jaribio la Foundry kwamba wito unaofuata unapaswa kushindwa, na sababu iliyoripotiwa ya kushindwa. Hii inatumika tunapotumia sintaksia `.`()` badala ya kujenga calldata na kuita mkataba kwa kutumia kiolesura cha kiwango cha chini (`.call()\`, n.k.).
+
+```solidity
+ function testReadWriteCached() public {
+ uint cacheGoat = worm.cacheWrite(0x60A7);
+```
+
+Hapa tunatumia ukweli kwamba `cacheWrite` inarudisha ufunguo wa kache. Hiki si kitu tunachotarajia kutumia katika uzalishaji, kwa sababu `cacheWrite` inabadilisha hali, na kwa hivyo inaweza kuitwa tu wakati wa muamala. Miamala haina thamani za kurudisha, ikiwa ina matokeo, matokeo hayo yanapaswa kutolewa kama matukio. Kwa hivyo, thamani ya kurudisha ya `cacheWrite` inapatikana tu kutoka kwa msimbo wa onchain, na msimbo wa onchain hauhitaji uhifadhi wa kache wa vigezo.
+
+```solidity
+ (_success,) = address(worm).call(_callInput);
+```
+
+Hivi ndivyo tunavyoiambia Solidity kwamba ingawa `.call()` ina thamani mbili za kurudisha, tunajali tu ya kwanza.
+
+```solidity
+ (_success,) = address(worm).call(_callInput);
+ assertEq(_success, false);
+```
+
+Kwa kuwa tunatumia kazi ya kiwango cha chini `.call()`, hatuwezi kutumia `vm.expectRevert()` na tunapaswa kuangalia thamani ya mafanikio ya boolean tunayopata kutoka kwa wito.
+
+```solidity
+ event EntryWritten(uint indexed key, uint indexed value);
+
+ .
+ .
+ .
+
+ _callInput = bytes.concat(
+ worm.WRITE_ENTRY_CACHED(), worm.encodeVal(a), worm.encodeVal(b));
+ vm.expectEmit(true, true, false, false);
+ emit EntryWritten(a, b);
+ (_success,) = address(worm).call(_callInput);
+```
+
+Hii ndiyo njia tunayotumia kuthibitisha kwamba msimbo [unatoa tukio kwa usahihi](https://getfoundry.sh/reference/cheatcodes/expect-emit/) katika Foundry.
+
+### Mteja {#the-client}
+
+Jambo moja usilopata na majaribio ya Solidity ni msimbo wa JavaScript unaoweza kunakili na kubandika kwenye programu yako mwenyewe. Ili kuandika msimbo huo, nilipeleka WORM kwenye [Optimism Goerli](https://community.optimism.io/docs/useful-tools/networks/#optimism-goerli), testnet mpya ya [Optimism](https://www.optimism.io/). Inapatikana kwenye anwani [`0xd34335b1d818cee54e3323d3246bd31d94e6a78a`](https://goerli-optimism.etherscan.io/address/0xd34335b1d818cee54e3323d3246bd31d94e6a78a).
+
+[Unaweza kuona msimbo wa JavaScript wa mteja hapa](https://github.com/qbzzt/20220915-all-you-can-cache/blob/main/javascript/index.js). Ili kuitumia:
+
+1. Fanya nakala ya hifadhi ya git:
+
+ ```sh
+ git clone https://github.com/qbzzt/20220915-all-you-can-cache.git
+ ```
+
+2. Sakinisha vifurushi vinavyohitajika:
+
+ ```sh
+ cd javascript
+ yarn
+ ```
+
+3. Nakili faili ya usanidi:
+
+ ```sh
+ cp .env.example .env
+ ```
+
+4. Hariri `.env` kwa usanidi wako:
+
+ | Kigezo | Thamani |
+ | ------------------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+ | MNEMONIC | Neno la siri la akaunti ambayo ina ETH ya kutosha kulipia muamala. [Unaweza kupata ETH ya bure kwa mtandao wa Optimism Goerli hapa](https://optimismfaucet.xyz/). |
+ | OPTIMISM_GOERLI_URL | URL ya Optimism Goerli. Sehemu ya umma, `https://goerli.optimism.io`, ina kikomo cha viwango lakini inatosha kwa tunachohitaji hapa |
+
+5. Endesha `index.js`.
+
+ ```sh
+ node index.js
+ ```
+
+ Programu hii ya mfano kwanza inaandika ingizo kwa WORM, ikionyesha calldata na kiungo cha muamala kwenye Etherscan. Kisha inasoma tena ingizo hilo, na kuonyesha ufunguo inaotumia na thamani katika ingizo (thamani, nambari ya bloku, na mwandishi).
+
+Sehemu kubwa ya mteja ni JavaScript ya kawaida ya Dapp. Kwa hivyo tena tutapitia tu sehemu za kuvutia.
+
+```javascript
+.
+.
+.
+const main = async () => {
+ const func = await worm.WRITE_ENTRY_CACHED()
+
+ // Unahitaji ufunguo mpya kila wakati
+ const key = await worm.encodeVal(Number(new Date()))
+```
+
+Sehemu fulani inaweza kuandikwa mara moja tu, kwa hivyo tunatumia muhuri wa muda kuhakikisha haturudii kutumia sehemu.
+
+```javascript
+const val = await worm.encodeVal("0x600D")
+
+// Andika ingizo
+const calldata = func + key.slice(2) + val.slice(2)
+```
+
+Ethers inatarajia data ya wito iwe mfuatano wa heksi, `0x` ikifuatiwa na idadi shufwa ya tarakimu za heksadesimali. Kwa kuwa `key` na `val` zote zinaanza na `0x`, tunahitaji kuondoa vichwa hivyo.
+
+```javascript
+const tx = await worm.populateTransaction.writeEntryCached()
+tx.data = calldata
+
+sentTx = await wallet.sendTransaction(tx)
+```
+
+Kama ilivyo kwa msimbo wa majaribio wa Solidity, hatuwezi kuita kazi iliyohifadhiwa kwenye kache kawaida. Badala yake, tunahitaji kutumia utaratibu wa kiwango cha chini.
+
+```javascript
+ .
+ .
+ .
+ // Soma ingizo lililoandikwa sasa hivi
+ const realKey = '0x' + key.slice(4) // ondoa bendera ya FF
+ const entryRead = await worm.readEntry(realKey)
+ .
+ .
+ .
+```
+
+Kwa kusoma maingizo tunaweza kutumia utaratibu wa kawaida. Hakuna haja ya kutumia uhifadhi wa kache wa vigezo na kazi za `view`.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Msimbo katika makala haya ni uthibitisho wa dhana, lengo ni kurahisisha wazo kueleweka. Kwa mfumo ulio tayari kwa uzalishaji unaweza kutaka kutekeleza utendaji fulani wa ziada:
+
+- Shughulikia thamani ambazo si `uint256`. Kwa mfano, mifuatano.
+- Badala ya kache ya kimataifa, labda uwe na uhusiano kati ya watumiaji na kache. Watumiaji tofauti hutumia thamani tofauti.
+- Thamani zinazotumiwa kwa anwani ni tofauti na zile zinazotumiwa kwa madhumuni mengine. Inaweza kuwa na maana kuwa na kache tofauti kwa ajili ya anwani tu.
+- Hivi sasa, funguo za kache ziko kwenye algorithm ya "wa kwanza kuja, ufunguo mdogo zaidi". Thamani kumi na sita za kwanza zinaweza kutumwa kama baiti moja. Thamani 4080 zinazofuata zinaweza kutumwa kama baiti mbili. Thamani takriban milioni zinazofuata ni baiti tatu, n.k. Mfumo wa uzalishaji unapaswa kuweka vihesabu vya matumizi kwenye maingizo ya kache na kuzipanga upya ili thamani kumi na sita _za kawaida zaidi_ ziwe baiti moja, thamani 4080 zinazofuata za kawaida zaidi ziwe baiti mbili, n.k.
+
+ Hata hivyo, hiyo ni operesheni inayoweza kuwa hatari. Fikiria mfuatano ufuatao wa matukio:
+
+ 1. Noam Naive anaita `encodeVal` ili kusimba anwani anayotaka kutuma tokeni. Anwani hiyo ni mojawapo ya za kwanza kutumika kwenye programu, kwa hivyo thamani iliyosimbwa ni 0x06. Hii ni kazi ya `view`, si muamala, kwa hivyo ni kati ya Noam na nodi anayoitumia, na hakuna mwingine anayejua kuihusu
+
+ 2. Owen Mmiliki anaendesha operesheni ya kupanga upya kache. Watu wachache sana hutumia anwani hiyo, kwa hivyo sasa imesimbwa kama 0x201122. Thamani tofauti, 1018, imekabidhiwa 0x06.
+
+ 3. Noam Naive anatuma tokeni zake kwa 0x06. Zinakwenda kwenye anwani `0x0000000000000000000000000de0b6b3a7640000`, na kwa kuwa hakuna anayejua ufunguo binafsi wa anwani hiyo, zimekwama tu hapo. Noam _hana furaha_.
+
+ Kuna njia za kutatua tatizo hili, na tatizo linalohusiana na miamala ambayo iko kwenye mempool wakati wa kupanga upya kache, lakini ni lazima ufahamu.
+
+Nilionyesha uhifadhi wa kache hapa na Optimism, kwa sababu mimi ni mfanyakazi wa Optimism na hii ndiyo unda-mpya ninaifahamu vizuri zaidi. Lakini inapaswa kufanya kazi na unda-mpya yoyote inayotoza gharama ndogo kwa usindikaji wa ndani, ili kwa kulinganisha uandishi wa data ya muamala kwa L1 uwe gharama kuu.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
+
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/app-plasma/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/app-plasma/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..a29d9db6fda
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/app-plasma/index.md
@@ -0,0 +1,1255 @@
+---
+title: Andika Njozi maalum ya programu ambayo inahifadhi faragha
+description: Katika mafunzo haya, tunaunda benki ya nusu-siri kwa ajili ya amana. Benki ni sehemu ya kati; inajua salio la kila mtumiaji. Hata hivyo, taarifa hii haihifadhiwi kwenye mnyororo. Badala yake, benki hutuma hashi ya hali. Kila mara muamala unapofanyika, benki hutuma hashi mpya, pamoja na uthibitisho wa zero-knowledge kwamba ina muamala uliosainiwa ambao hubadilisha hali ya hashi kuwa mpya. Baada ya kusoma mafunzo haya, utaelewa sio tu jinsi ya kutumia ithibati za zero-knowledge, lakini pia kwa nini unazitumia na jinsi ya kufanya hivyo kwa usalama.
+author: Ori Pomerantz
+tags: [ "zero-knowledge", "seva", "offchain", "faragha" ]
+skill: advanced
+lang: sw
+published: 2025-10-15
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Tofauti na [unda-mpya](/developers/docs/scaling/zk-rollups/), [njozi](/developers/docs/scaling/plasma) hutumia Mtandao Mkuu wa Ethereum kwa uadilifu, lakini si upatikanaji. Katika makala haya, tunaandika programu inayofanya kazi kama njozi, huku Ethereum ikihakikisha uadilifu (hakuna mabadiliko yasiyoidhinishwa) lakini si upatikanaji (sehemu ya kati inaweza kushuka na kuzima mfumo mzima).
+
+Programu tunayoandika hapa ni benki inayohifadhi faragha. Anwani tofauti zina akaunti zenye salio, na zinaweza kutuma pesa (ETH) kwa akaunti zingine. Benki hutuma hashi za hali (akaunti na salio zake) na miamala, lakini huweka salio halisi nje ya mnyororo ambapo zinaweza kubaki za faragha.
+
+## Ubunifu {#design}
+
+Huu si mfumo ulio tayari kwa uzalishaji, bali ni zana ya kufundishia. Kwa hivyo, imeandikwa kwa mawazo kadhaa ya kurahisisha.
+
+- Dimbwi la akaunti zisizobadilika. Kuna idadi maalum ya akaunti, na kila akaunti ni ya anwani iliyoamuliwa mapema. Hii hufanya mfumo kuwa rahisi zaidi kwa sababu ni vigumu kushughulikia miundo ya data ya ukubwa tofauti katika ithibati za zero-knowledge. Kwa mfumo ulio tayari kwa uzalishaji, tunaweza kutumia [mzizi wa Merkle](/developers/tutorials/merkle-proofs-for-offline-data-integrity/) kama hashi ya hali na kutoa ithibati za Merkle kwa salio zinazohitajika.
+
+- Hifadhi ya kumbukumbu. Kwenye mfumo wa uzalishaji, tunahitaji kuandika salio zote za akaunti kwenye diski ili kuzihifadhi iwapo kutakuwa na uanzishaji upya. Hapa, ni sawa ikiwa habari itapotea tu.
+
+- Uhamisho pekee. Mfumo wa uzalishaji utahitaji njia ya kuweka mali kwenye benki na kuzitoa. Lakini madhumuni hapa ni kuonyesha tu dhana, kwa hivyo benki hii imepunguzwa kwa uhamisho.
+
+### Ithibati za zero-knowledge {#zero-knowledge-proofs}
+
+Katika kiwango cha msingi, uthibitisho wa zero-knowledge unaonyesha kwamba mthibitishaji anajua data fulani, _Dataprivate_ kiasi kwamba kuna uhusiano _Relationship_ kati ya data fulani ya umma, _Datapublic_, na _Dataprivate_. Mthibitishaji anajua _Uhusiano_ na _Dataumma_.
+
+Ili kuhifadhi faragha, tunahitaji hali na miamala iwe ya faragha. Lakini ili kuhakikisha uadilifu, tunahitaji [hashi ya kriptografia](https://en.wikipedia.org/wiki/Cryptographic_hash_function) ya hali iwe ya umma. Ili kuthibitisha kwa watu wanaowasilisha miamala kwamba miamala hiyo ilifanyika kweli, tunahitaji pia kuchapisha hashi za miamala.
+
+Katika hali nyingi, _Dataprivate_ ni ingizo kwa programu ya uthibitisho wa zero-knowledge, na _Datapublic_ ni tokeo.
+
+Sehemu hizi katika _Dataprivate_:
+
+- _Halin_, hali ya zamani
+- _Halin+1_, hali mpya
+- _Muamala_, muamala unaobadilika kutoka hali ya zamani hadi hali mpya. Muamala huu unahitaji kujumuisha sehemu hizi:
+ - _Anwani lengwa_ inayopokea uhamisho
+ - _Kiasi_ kinachohamishwa
+ - _Nonce_ ili kuhakikisha kila muamala unaweza kuchakatwa mara moja tu.
+ Anwani ya chanzo haihitaji kuwa katika muamala, kwa sababu inaweza kupatikana kutoka kwa saini.
+- _Sahihi_, sahihi iliyoidhinishwa kutekeleza muamala. Katika kesi yetu, anwani pekee iliyoidhinishwa kutekeleza muamala ni anwani ya chanzo. Kwa sababu mfumo wetu wa zero-knowledge hufanya kazi jinsi unavyofanya, tunahitaji pia ufunguo wa umma wa akaunti, pamoja na saini ya Ethereum.
+
+Hizi ni sehemu katika _Datapublic_:
+
+- _Hashi(Halin)_ hashi ya hali ya zamani
+- _Hashi(Halin+1)_ hashi ya hali mpya
+- _Hashi(Muamala)_ hashi ya muamala unaobadilisha hali kutoka _Halin_ hadi _Halin+1_.
+
+Uhusiano huangalia hali kadhaa:
+
+- Hashi za umma ni hashi sahihi za sehemu za faragha.
+- Muamala, unapotumika kwa hali ya zamani, husababisha hali mpya.
+- Sahihi hutoka kwa anwani chanzo ya muamala.
+
+Kwa sababu ya sifa za vipengele vya hashi ya kriptografia, kuthibitisha masharti haya kunatosha kuhakikisha uadilifu.
+
+### Miundo ya data {#data-structures}
+
+Muundo mkuu wa data ni hali inayoshikiliwa na seva. Kwa kila akaunti, seva hufuatilia salio la akaunti na [nonce](https://en.wikipedia.org/wiki/Cryptographic_nonce), inayotumika kuzuia [mashambulizi ya kurudia](https://en.wikipedia.org/wiki/Replay_attack).
+
+### Vipengele {#components}
+
+Mfumo huu unahitaji vipengele viwili:
+
+- _Seva_ inayopokea miamala, kuichakata, na kuchapisha hashi kwenye mnyororo pamoja na ithibati za zero-knowledge.
+- _Mkataba-erevu_ unaohifadhi hashi na kuthibitisha ithibati za zero-knowledge ili kuhakikisha mabadiliko ya hali ni halali.
+
+### Mtiririko wa data na udhibiti {#flows}
+
+Hizi ni njia ambazo vipengele mbalimbali huwasiliana ili kuhamisha kutoka akaunti moja hadi nyingine.
+
+1. Kivinjari cha wavuti huwasilisha muamala uliosainiwa unaoomba uhamisho kutoka kwa akaunti ya mtia sahihi hadi akaunti tofauti.
+
+2. Seva inathibitisha kuwa muamala ni halali:
+
+ - Mtia sahihi ana akaunti katika benki yenye salio la kutosha.
+ - Mpokeaji ana akaunti katika benki.
+
+3. Seva hukokotoa hali mpya kwa kutoa kiasi kilichohamishwa kutoka kwa salio la mtia sahihi na kukiongeza kwenye salio la mpokeaji.
+
+4. Seva hukokotoa uthibitisho wa zero-knowledge kwamba mabadiliko ya hali ni halali.
+
+5. Seva huwasilisha muamala kwa Ethereum unaojumuisha:
+
+ - Hashi mpya ya hali
+ - Hashi ya muamala (ili mtumaji wa muamala aweze kujua kuwa imechakatwa)
+ - Uthibitisho wa zero-knowledge unaothibitisha mpito kwa hali mpya ni halali
+
+6. Mkataba-erevu huthibitisha uthibitisho wa zero-knowledge.
+
+7. Ikiwa uthibitisho wa zero-knowledge umekubaliwa, mkataba-erevu hufanya vitendo hivi:
+ - Sasisha hashi ya hali ya sasa hadi hashi mpya ya hali
+ - Toa ingizo la kumbukumbu na hashi mpya ya hali na hashi ya muamala
+
+### Zana {#tools}
+
+Kwa msimbo wa upande wa mteja, tutatumia [Vite](https://vite.dev/), [React](https://react.dev/), [Viem](https://viem.sh/), na [Wagmi](https://wagmi.sh/). Hizi ni zana za kawaida za tasnia; ikiwa huzifahamu, unaweza kutumia [mafunzo haya](/developers/tutorials/creating-a-wagmi-ui-for-your-contract/).
+
+Sehemu kubwa ya seva imeandikwa kwa JavaScript kwa kutumia [Nodi](https://nodejs.org/en). Sehemu ya zero-knowledge imeandikwa katika [Noir](https://noir-lang.org/). Tunahitaji toleo la `1.0.0-beta.10`, kwa hivyo baada ya [kusakinisha Noir kama ilivyoelekezwa](https://noir-lang.org/docs/getting_started/quick_start), endesha:
+
+```
+noirup -v 1.0.0-beta.10
+```
+
+Mnyororo wa bloku tunaotumia ni `anvil`, mnyororo wa bloku wa majaribio wa ndani ambao ni sehemu ya [Foundry](https://getfoundry.sh/introduction/installation).
+
+## Utekelezaji {#implementation}
+
+Kwa sababu huu ni mfumo changamano, tutautekeleza kwa hatua.
+
+### Hatua ya 1 - Zero knowledge ya mikono {#stage-1}
+
+Kwa hatua ya kwanza, tutasaini muamala katika kivinjari na kisha kutoa habari kwa mikono kwa uthibitisho wa zero-knowledge. Msimbo wa zero-knowledge unatarajia kupata taarifa hiyo katika `server/noir/Prover.toml` (imeandikwa [hapa](https://noir-lang.org/docs/getting_started/project_breakdown#provertoml-1)).
+
+Ili kuiona ikifanya kazi:
+
+1. Hakikisha umesakinisha [Nodi](https://nodejs.org/en/download) na [Noir](https://noir-lang.org/install). Ikiwezekana, zisakishe kwenye mfumo wa UNIX kama vile macOS, Linux, au [WSL](https://learn.microsoft.com/en-us/windows/wsl/install).
+
+2. Pakua msimbo wa hatua ya 1 na uanze seva ya wavuti ili kuhudumia msimbo wa mteja.
+
+ ```sh
+ git clone https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank.git -b 01-manual-zk
+ cd 250911-zk-bank
+ cd client
+ npm install
+ npm run dev
+ ```
+
+ Sababu unahitaji seva ya wavuti hapa ni kwamba, ili kuzuia aina fulani za ulaghai, mikoba mingi (kama vile MetaMask) haikubali faili zinazotolewa moja kwa moja kutoka kwenye diski
+
+3. Fungua kivinjari na mkoba.
+
+4. Katika mkoba, weka nenosiri jipya. Kumbuka kuwa hii itafuta nenosiri lako lililopo, kwa hivyo _hakikisha una nakala rudufu_.
+
+ Nenosiri ni `test test test test test test test test test test test junk`, nenosiri chaguo-msingi la majaribio la anvil.
+
+5. Vinjari [msimbo wa upande wa mteja](http://localhost:5173/).
+
+6. Unganisha kwenye mkoba na uchague akaunti yako lengwa na kiasi.
+
+7. Bofya **Saini** na utie sahihi kwenye muamala.
+
+8. Chini ya kichwa cha **Prover.toml**, utapata maandishi. Badilisha `server/noir/Prover.toml` na maandishi hayo.
+
+9. Tekeleza uthibitisho wa zero-knowledge.
+
+ ```sh
+ cd ../server/noir
+ nargo execute
+ ```
+
+ Tokeo linapaswa kuwa sawa na
+
+ ```
+ ori@CryptoDocGuy:~/noir/250911-zk-bank/server/noir$ nargo execute
+
+ [zkBank] Circuit witness successfully solved
+ [zkBank] Witness saved to target/zkBank.gz
+ [zkBank] Circuit output: (0x199aa62af8c1d562a6ec96e66347bf3240ab2afb5d022c895e6bf6a5e617167b, 0x0cfc0a67cb7308e4e9b254026b54204e34f6c8b041be207e64c5db77d95dd82d, 0x450cf9da6e180d6159290554ae3d8787, 0x6d8bc5a15b9037e52fb59b6b98722a85)
+ ```
+
+10. Linganisha thamani mbili za mwisho na hashi unayoona kwenye kivinjari cha wavuti ili kuona ikiwa ujumbe umehashiwa ipasavyo.
+
+#### `server/noir/Prover.toml` {#server-noir-prover-toml}
+
+[Faili hii](https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank/blob/01-manual-zk/server/noir/Prover.toml) inaonyesha umbizo la maelezo linalotarajiwa na Noir.
+
+```toml
+message="send 0x70997970C51812dc3A010C7d01b50e0d17dc79C8 500 finney (milliEth) 0 "
+```
+
+Ujumbe uko katika umbizo la maandishi, ambalo hurahisisha mtumiaji kuelewa (jambo ambalo ni muhimu wakati wa kusaini) na kwa msimbo wa Noir kuchanganua. Kiasi hicho kimetajwa katika finneys ili kuwezesha uhamisho wa sehemu kwa upande mmoja, na kusomeka kwa urahisi kwa upande mwingine. Nambari ya mwisho ni [nonce](https://en.wikipedia.org/wiki/Cryptographic_nonce).
+
+Kamba ina urefu wa herufi 100. Ithibati za zero-knowledge hazishughulikii vizuri data ya ukubwa unaobadilika, kwa hivyo mara nyingi ni muhimu kuongeza data.
+
+```toml
+pubKeyX=["0x83",...,"0x75"]
+pubKeyY=["0x35",...,"0xa5"]
+signature=["0xb1",...,"0x0d"]
+```
+
+Vigezo hivi vitatu ni safu za baiti za ukubwa usiobadilika.
+
+```toml
+[[accounts]]
+address="0xf39Fd6e51aad88F6F4ce6aB8827279cffFb92266"
+balance=100_000
+nonce=0
+
+[[accounts]]
+address="0x70997970C51812dc3A010C7d01b50e0d17dc79C8"
+balance=100_000
+nonce=0
+```
+
+Hii ndiyo njia ya kubainisha safu ya miundo. Kwa kila ingizo, tunabainisha anwani, salio (katika milliETH a.k.a. [finney](https://cryptovalleyjournal.com/glossary/finney/)), na thamani inayofuata ya nonce.
+
+#### `client/src/Transfer.tsx` {#client-src-transfer-tsx}
+
+[Faili hii](https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank/blob/01-manual-zk/client/src/Transfer.tsx) hutekeleza uchakataji wa upande wa mteja na kutoa faili ya `server/noir/Prover.toml` (ile inayojumuisha vigezo vya zero-knowledge).
+
+Hapa kuna maelezo ya sehemu za kuvutia zaidi.
+
+```tsx
+export default attrs => {
+```
+
+Kazi hii huunda kijenzi cha React cha `Transfer`, ambacho faili zingine zinaweza kuagiza.
+
+```tsx
+ const accounts = [
+ "0xf39Fd6e51aad88F6F4ce6aB8827279cffFb92266",
+ "0x70997970C51812dc3A010C7d01b50e0d17dc79C8",
+ "0x3C44CdDdB6a900fa2b585dd299e03d12FA4293BC",
+ "0x90F79bf6EB2c4f870365E785982E1f101E93b906",
+ "0x15d34AAf54267DB7D7c367839AAf71A00a2C6A65",
+ ]
+```
+
+Hizi ni anwani za akaunti, anwani zilizoundwa na `test ... test junk` passphrase. Ikiwa unataka kutumia anwani zako mwenyewe, rekebisha tu ufafanuzi huu.
+
+```tsx
+ const account = useAccount()
+ const wallet = createWalletClient({
+ transport: custom(window.ethereum!)
+ })
+```
+
+[Kulabu hizi za Wagmi](https://wagmi.sh/react/api/hooks) hutuwezesha kufikia maktaba ya [viem](https://viem.sh/) na mkoba.
+
+```tsx
+ const message = `send ${toAccount} ${ethAmount*1000} finney (milliEth) ${nonce}`.padEnd(100, " ")
+```
+
+Huu ni ujumbe, uliowekwa nafasi. Kila wakati moja ya vigezo vya [`useState`](https://react.dev/reference/react/useState) inapobadilika, kijenzi huchorwa upya na `message` husasishwa.
+
+```tsx
+ const sign = async () => {
+```
+
+Kazi hii inaitwa mtumiaji anapobofya kitufe cha **Saini**. Ujumbe husasishwa kiotomatiki, lakini saini inahitaji idhini ya mtumiaji katika mkoba, na hatutaki kuiomba isipokuwa inahitajika.
+
+```tsx
+ const signature = await wallet.signMessage({
+ account: fromAccount,
+ message,
+ })
+```
+
+Uliza mkoba [kusaini ujumbe](https://viem.sh/docs/accounts/local/signMessage).
+
+```tsx
+ const hash = hashMessage(message)
+```
+
+Pata hashi ya ujumbe. Inasaidia kumpa mtumiaji kwa ajili ya utatuzi (wa msimbo wa Noir).
+
+```tsx
+ const pubKey = await recoverPublicKey({
+ hash,
+ signature
+ })
+```
+
+[Pata ufunguo wa umma](https://viem.sh/docs/utilities/recoverPublicKey). Hii inahitajika kwa kazi ya [Noir `ecrecover`](https://github.com/colinnielsen/ecrecover-noir).
+
+```tsx
+ setSignature(signature)
+ setHash(hash)
+ setPubKey(pubKey)
+```
+
+Weka vigezo vya hali. Kufanya hivi huchora upya kijenzi (baada ya kazi ya `sign` kuondoka) na huonyesha mtumiaji thamani zilizosasishwa.
+
+```tsx
+ let proverToml = `
+```
+
+Maandishi ya `Prover.toml`.
+
+```tsx
+message="${message}"
+
+pubKeyX=${hexToArray(pubKey.slice(4,4+2*32))}
+pubKeyY=${hexToArray(pubKey.slice(4+2*32))}
+```
+
+Viem inatupatia ufunguo wa umma kama kamba ya heksadesimali ya baiti 65. Baiti ya kwanza ni `0x04`, alama ya toleo. Hii inafuatiwa na baiti 32 za `x` ya ufunguo wa umma na kisha baiti 32 za `y` ya ufunguo wa umma.
+
+Hata hivyo, Noir inatarajia kupata taarifa hii kama safu mbili za baiti, moja kwa `x` na moja kwa `y`. Ni rahisi zaidi kuichanganua hapa kwa mteja kuliko kama sehemu ya uthibitisho wa zero-knowledge.
+
+Kumbuka kuwa hii ni mazoezi mazuri katika zero-knowledge kwa ujumla. Msimbo ndani ya uthibitisho wa zero-knowledge ni ghali, kwa hivyo uchakataji wowote unaoweza kufanywa nje ya uthibitisho wa zero-knowledge _unapaswa_ kufanywa nje ya uthibitisho wa zero-knowledge.
+
+```tsx
+signature=${hexToArray(signature.slice(2,-2))}
+```
+
+Sahihi pia hutolewa kama kamba ya heksadesimali ya baiti 65. Hata hivyo, baiti ya mwisho ni muhimu tu ili kupata ufunguo wa umma. Kwa kuwa ufunguo wa umma utakuwa tayari umetolewa kwa msimbo wa Noir, hatuitaji ili kuthibitisha saini, na msimbo wa Noir hauihitaji.
+
+```tsx
+${accounts.map(accountInProverToml).reduce((a,b) => a+b, "")}
+`
+```
+
+Toa akaunti.
+
+```tsx
+ setProverToml(proverToml)
+ }
+
+ return (
+ <>
+ Uhamisho
+```
+
+Hii ni umbizo la HTML (kwa usahihi zaidi, [JSX](https://react.dev/learn/writing-markup-with-jsx)) la kijenzi.
+
+#### `server/noir/src/main.nr` {#server-noir-src-main-nr}
+
+[Faili hii](https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank/blob/01-manual-zk/server/noir/src/main.nr) ni msimbo halisi wa zero-knowledge.
+
+```
+use std::hash::pedersen_hash;
+```
+
+[Hashi ya Pedersen](https://rya-sge.github.io/access-denied/2024/05/07/pedersen-hash-function/) hutolewa na [maktaba ya kawaida ya Noir](https://noir-lang.org/docs/noir/standard_library/cryptographic_primitives/hashes#pedersen_hash). Ithibati za zero-knowledge mara nyingi hutumia kipengele hiki cha hashi. Ni rahisi zaidi kukokotoa ndani ya [mizunguko ya hesabu](https://rareskills.io/post/arithmetic-circuit) ikilinganishwa na vipengele vya kawaida vya hashi.
+
+```
+use keccak256::keccak256;
+use dep::ecrecover;
+```
+
+Kazi hizi mbili ni maktaba za nje, zilizofafanuliwa katika [`Nargo.toml`](https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank/blob/01-manual-zk/server/noir/Nargo.toml). Ni hasa kile wanachoitwa, kazi ambayo inakokotoa [hashi ya keccak256](https://emn178.github.io/online-tools/keccak_256.html) na kazi ambayo inathibitisha saini za Ethereum na kurejesha anwani ya Ethereum ya mtia saini.
+
+```
+global ACCOUNT_NUMBER : u32 = 5;
+```
+
+Noir imechochewa na [Rust](https://www.rust-lang.org/). Vigezo, kwa chaguo-msingi, ni vidumu. Hivi ndivyo tunavyofafanua vidumu vya usanidi wa kimataifa. Hasa, `ACCOUNT_NUMBER` ni idadi ya akaunti tunazohifadhi.
+
+Aina za data zilizoitwa `u` ni idadi hiyo ya biti, zisizo na saini. Aina pekee zinazotumika ni `u8`, `u16`, `u32`, `u64`, na `u128`.
+
+```
+global FLAT_ACCOUNT_FIELDS : u32 = 2;
+```
+
+Kigezo hiki kinatumika kwa hashi ya Pedersen ya akaunti, kama ilivyoelezwa hapo chini.
+
+```
+global MESSAGE_LENGTH : u32 = 100;
+```
+
+Kama ilivyoelezwa hapo juu, urefu wa ujumbe umewekwa. Imebainishwa hapa.
+
+```
+global ASCII_MESSAGE_LENGTH : [u8; 3] = [0x31, 0x30, 0x30];
+global HASH_BUFFER_SIZE : u32 = 26+3+MESSAGE_LENGTH;
+```
+
+[Sahihi za EIP-191](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-191) zinahitaji bafa yenye kiambishi awali cha baiti 26, ikifuatiwa na urefu wa ujumbe katika ASCII, na hatimaye ujumbe wenyewe.
+
+```
+struct Account {
+ balance: u128,
+ address: Field,
+ nonce: u32,
+}
+```
+
+Taarifa tunayohifadhi kuhusu akaunti. [`Field`](https://noir-lang.org/docs/noir/concepts/data_types/fields) ni nambari, kwa kawaida hadi biti 253, ambayo inaweza kutumika moja kwa moja katika [mzunguko wa hesabu](https://rareskills.io/post/arithmetic-circuit) unaotekeleza uthibitisho wa zero-knowledge. Hapa tunatumia `Field` kuhifadhi anwani ya Ethereum ya biti 160.
+
+```
+struct TransferTxn {
+ from: Field,
+ to: Field,
+ amount: u128,
+ nonce: u32
+}
+```
+
+Taarifa tunayohifadhi kwa muamala wa uhamisho.
+
+```
+fn flatten_account(account: Account) -> [Field; FLAT_ACCOUNT_FIELDS] {
+```
+
+Ufafanuzi wa kazi. Kigezo ni habari ya `Account`. Matokeo ni safu ya vigezo vya `Field`, ambavyo urefu wake ni `FLAT_ACCOUNT_FIELDS`
+
+```
+ let flat = [
+ account.address,
+ ((account.balance << 32) + account.nonce.into()).into(),
+ ];
+```
+
+Thamani ya kwanza katika safu ni anwani ya akaunti. Ya pili inajumuisha salio na nonce. Miito ya `.into()` hubadilisha nambari kuwa aina ya data inayohitajika. `account.nonce` ni thamani ya `u32`, lakini ili kuiongeza kwa `account.balance << 32`, thamani ya `u128`, inahitaji kuwa `u128`. Hiyo ndiyo `.into()` ya kwanza. Ya pili inabadilisha matokeo ya `u128` kuwa `Sehemu` ili itoshee kwenye safu.
+
+```
+ flat
+}
+```
+
+Katika Noir, kazi zinaweza kurudisha thamani mwishoni tu (hakuna kurudi mapema). Ili kubainisha thamani ya kurudi, unaitathmini kabla tu ya mabano ya kufunga ya kazi.
+
+```
+fn flatten_accounts(accounts: [Account; ACCOUNT_NUMBER]) -> [Field; FLAT_ACCOUNT_FIELDS*ACCOUNT_NUMBER] {
+```
+
+Kazi hii hugeuza safu ya akaunti kuwa safu ya `Sehemu`, ambayo inaweza kutumika kama ingizo kwa Hashi ya Petersen.
+
+```
+ let mut flat: [Field; FLAT_ACCOUNT_FIELDS*ACCOUNT_NUMBER] = [0; FLAT_ACCOUNT_FIELDS*ACCOUNT_NUMBER];
+```
+
+Hivi ndivyo unavyobainisha kigezo kinachoweza kubadilishwa, yaani, _sio_ kidumu. Vigezo katika Noir lazima viwe na thamani kila wakati, kwa hivyo tunaanzisha kigezo hiki kwa sifuri zote.
+
+```
+ for i in 0..ACCOUNT_NUMBER {
+```
+
+Hii ni kitanzi cha `for`. Kumbuka kuwa mipaka ni vidumu. Vitanzi vya Noir lazima mipaka yao ijulikane wakati wa kukusanya. Sababu ni kwamba mizunguko ya hesabu haitumii udhibiti wa mtiririko. Wakati wa kuchakata kitanzi cha `for`, mkusanyaji huweka tu msimbo ndani yake mara nyingi, moja kwa kila mzunguko.
+
+```
+ let fields = flatten_account(accounts[i]);
+ for j in 0..FLAT_ACCOUNT_FIELDS {
+ flat[i*FLAT_ACCOUNT_FIELDS + j] = fields[j];
+ }
+ }
+
+ flat
+}
+
+fn hash_accounts(accounts: [Account; ACCOUNT_NUMBER]) -> Field {
+ pedersen_hash(flatten_accounts(accounts))
+}
+```
+
+Mwishowe, tumefika kwenye kazi ambayo inahashi safu ya akaunti.
+
+```
+fn find_account(accounts: [Account; ACCOUNT_NUMBER], address: Field) -> u32 {
+ let mut account : u32 = ACCOUNT_NUMBER;
+
+ for i in 0..ACCOUNT_NUMBER {
+ if accounts[i].address == address {
+ account = i;
+ }
+ }
+```
+
+Kazi hii hupata akaunti yenye anwani maalum. Kazi hii haingekuwa na ufanisi katika msimbo wa kawaida kwa sababu inarudia akaunti zote, hata baada ya kupata anwani.
+
+Hata hivyo, katika ithibati za zero-knowledge, hakuna udhibiti wa mtiririko. Ikiwa tutahitaji kuangalia hali, lazima tuiangalie kila wakati.
+
+Jambo kama hilo hufanyika kwa taarifa za `if`. Taarifa ya `if` katika kitanzi hapo juu inatafsiriwa kuwa taarifa hizi za hisabati.
+
+_conditionresult = accounts[i].address == address_ // moja ikiwa ni sawa, sifuri vinginevyo
+
+_accountnew = conditionresult\*i + (1-conditionresult)\*accountold_
+
+```rust
+ assert (account < ACCOUNT_NUMBER, f"{address} does not have an account");
+
+ account
+}
+```
+
+Kazi ya [`assert`](https://noir-lang.org/docs/dev/noir/concepts/assert) husababisha uthibitisho wa zero-knowledge kuharibika ikiwa madai ni ya uongo. Katika kesi hii, ikiwa hatuwezi kupata akaunti yenye anwani husika. Ili kuripoti anwani, tunatumia [kamba ya umbizo](https://noir-lang.org/docs/noir/concepts/data_types/strings#format-strings).
+
+```rust
+fn apply_transfer_txn(accounts: [Account; ACCOUNT_NUMBER], txn: TransferTxn) -> [Account; ACCOUNT_NUMBER] {
+```
+
+Kazi hii hutumia muamala wa uhamisho na kurudisha safu mpya ya akaunti.
+
+```rust
+ let from = find_account(accounts, txn.from);
+ let to = find_account(accounts, txn.to);
+
+ let (txnFrom, txnAmount, txnNonce, accountNonce) =
+ (txn.from, txn.amount, txn.nonce, accounts[from].nonce);
+```
+
+Hatuwezi kufikia vipengele vya muundo ndani ya kamba ya umbizo katika Noir, kwa hivyo tunaunda nakala inayoweza kutumika.
+
+```rust
+ assert (accounts[from].balance >= txn.amount,
+ f"{txnFrom} does not have {txnAmount} finney");
+
+ assert (accounts[from].nonce == txn.nonce,
+ f"Transaction has nonce {txnNonce}, but the account is expected to use {accountNonce}");
+```
+
+Hizi ni hali mbili ambazo zinaweza kufanya muamala kuwa batili.
+
+```rust
+ let mut newAccounts = accounts;
+
+ newAccounts[from].balance -= txn.amount;
+ newAccounts[from].nonce += 1;
+ newAccounts[to].balance += txn.amount;
+
+ newAccounts
+}
+```
+
+Unda safu mpya ya akaunti na kisha uirudishe.
+
+```rust
+fn readAddress(messageBytes: [u8; MESSAGE_LENGTH]) -> Field
+```
+
+Kazi hii inasoma anwani kutoka kwa ujumbe.
+
+```rust
+{
+ let mut result : Field = 0;
+
+ for i in 7..47 {
+```
+
+Anwani daima ni baiti 20 (a.k.a. Tarakimu 40 za heksadesimali) kwa urefu, na huanza kwa herufi #7.
+
+```rust
+ result *= 0x10;
+ if messageBytes[i] >= 48 & messageBytes[i] <= 57 { // 0-9
+ result += (messageBytes[i]-48).into();
+ }
+ if messageBytes[i] >= 65 & messageBytes[i] <= 70 { // A-F
+ result += (messageBytes[i]-65+10).into()
+ }
+ if messageBytes[i] >= 97 & messageBytes[i] <= 102 { // a-f
+ result += (messageBytes[i]-97+10).into()
+ }
+ }
+
+ result
+}
+
+fn readAmountAndNonce(messageBytes: [u8; MESSAGE_LENGTH]) -> (u128, u32)
+```
+
+Soma kiasi na nonce kutoka kwa ujumbe.
+
+```rust
+{
+ let mut amount : u128 = 0;
+ let mut nonce: u32 = 0;
+ let mut stillReadingAmount: bool = true;
+ let mut lookingForNonce: bool = false;
+ let mut stillReadingNonce: bool = false;
+```
+
+Katika ujumbe, nambari ya kwanza baada ya anwani ni kiasi cha finney (a.k.a. elfu ya ETH) ya kuhamisha. Nambari ya pili ni nonce. Maandishi yoyote kati yao yanapuuzwa.
+
+```rust
+ for i in 48..MESSAGE_LENGTH {
+ if messageBytes[i] >= 48 & messageBytes[i] <= 57 { // 0-9
+ let digit = (messageBytes[i]-48);
+
+ if stillReadingAmount {
+ amount = amount*10 + digit.into();
+ }
+
+ if lookingForNonce { // We just found it
+ stillReadingNonce = true;
+ lookingForNonce = false;
+ }
+
+ if stillReadingNonce {
+ nonce = nonce*10 + digit.into();
+ }
+ } else {
+ if stillReadingAmount {
+ stillReadingAmount = false;
+ lookingForNonce = true;
+ }
+ if stillReadingNonce {
+ stillReadingNonce = false;
+ }
+ }
+ }
+
+ (amount, nonce)
+}
+```
+
+Kurudisha [tuple](https://noir-lang.org/docs/noir/concepts/data_types/tuples) ni njia ya Noir ya kurudisha thamani nyingi kutoka kwa kazi.
+
+```rust
+fn readTransferTxn(message: str) -> TransferTxn
+{
+ let mut txn: TransferTxn = TransferTxn { from: 0, to: 0, amount:0, nonce:0 };
+ let messageBytes = message.as_bytes();
+
+ txn.to = readAddress(messageBytes);
+ let (amount, nonce) = readAmountAndNonce(messageBytes);
+ txn.amount = amount;
+ txn.nonce = nonce;
+
+ txn
+}
+```
+
+Kazi hii hubadilisha ujumbe kuwa baiti, kisha hubadilisha kiasi kuwa `TransferTxn`.
+
+```rust
+// The equivalent to Viem's hashMessage
+// https://viem.sh/docs/utilities/hashMessage#hashmessage
+fn hashMessage(message: str) -> [u8;32] {
+```
+
+Tuliweza kutumia Hashi ya Pedersen kwa akaunti kwa sababu zimehashiwa tu ndani ya uthibitisho wa zero-knowledge. Hata hivyo, katika msimbo huu tunahitaji kuangalia saini ya ujumbe, ambayo hutolewa na kivinjari. Kwa hilo, tunahitaji kufuata umbizo la kusaini la Ethereum katika [EIP 191](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-191). Hii ina maana tunahitaji kuunda bafa iliyounganishwa yenye kiambishi awali cha kawaida, urefu wa ujumbe katika ASCII, na ujumbe wenyewe, na kutumia keccak256 ya kawaida ya Ethereum kuihashi.
+
+```rust
+ // ASCII prefix
+ let prefix_bytes = [
+ 0x19, // \x19
+ 0x45, // 'E'
+ 0x74, // 't'
+ 0x68, // 'h'
+ 0x65, // 'e'
+ 0x72, // 'r'
+ 0x65, // 'e'
+ 0x75, // 'u'
+ 0x6D, // 'm'
+ 0x20, // ' '
+ 0x53, // 'S'
+ 0x69, // 'i'
+ 0x67, // 'g'
+ 0x6E, // 'n'
+ 0x65, // 'e'
+ 0x64, // 'd'
+ 0x20, // ' '
+ 0x4D, // 'M'
+ 0x65, // 'e'
+ 0x73, // 's'
+ 0x73, // 's'
+ 0x61, // 'a'
+ 0x67, // 'g'
+ 0x65, // 'e'
+ 0x3A, // ':'
+ 0x0A // '\n'
+ ];
+```
+
+Ili kuepuka hali ambapo programu inamwomba mtumiaji kusaini ujumbe ambao unaweza kutumika kama muamala au kwa madhumuni mengine, EIP 191 inabainisha kuwa ujumbe wote uliosainiwa huanza na herufi 0x19 (sio herufi halali ya ASCII) ikifuatiwa na `Ethereum Signed Message:` na mstari mpya.
+
+```rust
+ let mut buffer: [u8; HASH_BUFFER_SIZE] = [0u8; HASH_BUFFER_SIZE];
+ for i in 0..26 {
+ buffer[i] = prefix_bytes[i];
+ }
+
+ let messageBytes : [u8; MESSAGE_LENGTH] = message.as_bytes();
+
+ if MESSAGE_LENGTH <= 9 {
+ for i in 0..1 {
+ buffer[i+26] = ASCII_MESSAGE_LENGTH[i];
+ }
+
+ for i in 0..MESSAGE_LENGTH {
+ buffer[i+26+1] = messageBytes[i];
+ }
+ }
+
+ if MESSAGE_LENGTH >= 10 & MESSAGE_LENGTH <= 99 {
+ for i in 0..2 {
+ buffer[i+26] = ASCII_MESSAGE_LENGTH[i];
+ }
+
+ for i in 0..MESSAGE_LENGTH {
+ buffer[i+26+2] = messageBytes[i];
+ }
+ }
+
+ if MESSAGE_LENGTH >= 100 {
+ for i in 0..3 {
+ buffer[i+26] = ASCII_MESSAGE_LENGTH[i];
+ }
+
+ for i in 0..MESSAGE_LENGTH {
+ buffer[i+26+3] = messageBytes[i];
+ }
+ }
+
+ assert(MESSAGE_LENGTH < 1000, "Messages whose length is over three digits are not supported");
+```
+
+Shughulikia urefu wa ujumbe hadi 999 na ushindwe ikiwa ni mkubwa zaidi. Niliongeza msimbo huu, ingawa urefu wa ujumbe ni wa kudumu, kwa sababu inafanya iwe rahisi kuubadilisha. Kwenye mfumo wa uzalishaji, labda ungechukulia tu `MESSAGE_LENGTH` haibadiliki kwa ajili ya utendaji bora.
+
+```rust
+ keccak256::keccak256(buffer, HASH_BUFFER_SIZE)
+}
+```
+
+Tumia kazi ya kawaida ya Ethereum `keccak256`.
+
+```rust
+fn signatureToAddressAndHash(
+ message: str,
+ pubKeyX: [u8; 32],
+ pubKeyY: [u8; 32],
+ signature: [u8; 64]
+ ) -> (Field, Field, Field) // address, first 16 bytes of hash, last 16 bytes of hash
+{
+```
+
+Kazi hii inathibitisha saini, ambayo inahitaji hashi ya ujumbe. Kisha inatupatia anwani iliyoisaini na hashi ya ujumbe. Hashi ya ujumbe hutolewa katika thamani mbili za `Sehemu` kwa sababu hizo ni rahisi kutumia katika programu iliyobaki kuliko safu ya baiti.
+
+Tunahitaji kutumia thamani mbili za `Sehemu` kwa sababu hesabu za sehemu hufanywa [modulo](https://en.wikipedia.org/wiki/Modulo) nambari kubwa, lakini nambari hiyo kwa kawaida ni chini ya biti 256 (vinginevyo ingekuwa vigumu kufanya hesabu hizo katika EVM).
+
+```rust
+ let hash = hashMessage(message);
+
+ let mut (hash1, hash2) = (0,0);
+
+ for i in 0..16 {
+ hash1 = hash1*256 + hash[31-i].into();
+ hash2 = hash2*256 + hash[15-i].into();
+ }
+```
+
+Bainisha `hash1` na `hash2` kama vigezo vinavyoweza kubadilishwa, na andika hashi ndani yao baiti kwa baiti.
+
+```rust
+ (
+ ecrecover::ecrecover(pubKeyX, pubKeyY, signature, hash),
+```
+
+Hii ni sawa na [`ecrecover` ya Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.30/cheatsheet.html#mathematical-and-cryptographic-functions), na tofauti mbili muhimu:
+
+- Ikiwa saini si halali, simu inashindwa `kudai` na programu inasitishwa.
+- Ingawa ufunguo wa umma unaweza kupatikana kutoka kwa saini na hashi, huu ni uchakataji unaoweza kufanywa nje na, kwa hivyo, haifai kufanya ndani ya uthibitisho wa zero-knowledge. Mtu akijaribu kutudanganya hapa, uthibitishaji wa saini utashindwa.
+
+```rust
+ hash1,
+ hash2
+ )
+}
+
+fn main(
+ accounts: [Account; ACCOUNT_NUMBER],
+ message: str,
+ pubKeyX: [u8; 32],
+ pubKeyY: [u8; 32],
+ signature: [u8; 64],
+ ) -> pub (
+ Field, // Hash of old accounts array
+ Field, // Hash of new accounts array
+ Field, // First 16 bytes of message hash
+ Field, // Last 16 bytes of message hash
+ )
+```
+
+Mwishowe, tunafikia kazi ya `main`. Tunahitaji kuthibitisha kwamba tuna muamala unaobadilisha kihalali hashi ya akaunti kutoka thamani ya zamani hadi mpya. Tunahitaji pia kuthibitisha kwamba ina hashi hii maalum ya muamala ili mtu aliyeituma ajue muamala wake umeshachakatwa.
+
+```rust
+{
+ let mut txn = readTransferTxn(message);
+```
+
+Tunahitaji `txn` iweze kubadilika kwa sababu hatusomi anwani ya kutoka kwenye ujumbe, tunaisoma kutoka kwenye saini.
+
+```rust
+ let (fromAddress, txnHash1, txnHash2) = signatureToAddressAndHash(
+ message,
+ pubKeyX,
+ pubKeyY,
+ signature);
+
+ txn.from = fromAddress;
+
+ let newAccounts = apply_transfer_txn(accounts, txn);
+
+ (
+ hash_accounts(accounts),
+ hash_accounts(newAccounts),
+ txnHash1,
+ txnHash2
+ )
+}
+```
+
+### Hatua ya 2 - Kuongeza seva {#stage-2}
+
+Katika hatua ya pili, tunaongeza seva inayopokea na kutekeleza miamala ya uhamisho kutoka kwa kivinjari.
+
+Ili kuiona ikifanya kazi:
+
+1. Simamisha Vite ikiwa inaendeshwa.
+
+2. Pakua tawi linalojumuisha seva na uhakikishe una moduli zote muhimu.
+
+ ```sh
+ git checkout 02-add-server
+ cd client
+ npm install
+ cd ../server
+ npm install
+ ```
+
+ Hakuna haja ya kukusanya msimbo wa Noir, ni msimbo uleule uliotumia kwa hatua ya 1.
+
+3. Anzisha seva.
+
+ ```sh
+ npm run start
+ ```
+
+4. Katika dirisha tofauti la mstari wa amri, endesha Vite ili kuhudumia msimbo wa kivinjari.
+
+ ```sh
+ cd client
+ npm run dev
+ ```
+
+5. Vinjari msimbo wa mteja kwenye [http://localhost:5173](http://localhost:5173)
+
+6. Kabla ya kutoa muamala, unahitaji kujua nonce, pamoja na kiasi unachoweza kutuma. Ili kupata habari hii, bofya **Sasisha data ya akaunti** na utie sahihi kwenye ujumbe.
+
+ Tuna mtanziko hapa. Kwa upande mmoja, hatutaki kusaini ujumbe unaoweza kutumiwa tena ([shambulio la kurudia](https://en.wikipedia.org/wiki/Replay_attack)), ndiyo sababu tunataka nonce kwanza. Hata hivyo, bado hatuna nonce. Suluhisho ni kuchagua nonce ambayo inaweza kutumika mara moja tu na ambayo tayari tunayo pande zote mbili, kama vile wakati wa sasa.
+
+ Tatizo na suluhisho hili ni kwamba wakati huenda usisawazishwe kikamilifu. Kwa hivyo badala yake, tunasaini thamani inayobadilika kila dakika. Hii inamaanisha kuwa dirisha letu la hatari kwa mashambulizi ya kurudia ni dakika moja tu. Kwa kuzingatia kwamba katika uzalishaji ombi lililosainiwa litalindwa na TLS, na kwamba upande mwingine wa handaki---seva---inaweza tayari kufichua salio na nonce (inabidi iwajue ili kufanya kazi), hii ni hatari inayokubalika.
+
+7. Mara kivinjari kinapopata salio na nonce, kinaonyesha fomu ya uhamisho. Chagua anwani lengwa na kiasi na ubofye **Hamisha**. Saini ombi hili.
+
+8. Ili kuona uhamisho, ama **Sasisha data ya akaunti** au angalia kwenye dirisha ambapo unaendesha seva. Seva huweka kumbukumbu ya hali kila inapobadilika.
+
+ ```
+ ori@CryptoDocGuy:~/x/250911-zk-bank/server$ npm run start
+
+ > server@1.0.0 start
+ > node --experimental-json-modules index.mjs
+
+ Listening on port 3000
+ Txn send 0x90F79bf6EB2c4f870365E785982E1f101E93b906 36000 finney (milliEth) 0 processed
+ New state:
+ 0xf39Fd6e51aad88F6F4ce6aB8827279cffFb92266 has 64000 (1)
+ 0x70997970C51812dc3A010C7d01b50e0d17dc79C8 has 100000 (0)
+ 0x3C44CdDdB6a900fa2b585dd299e03d12FA4293BC has 100000 (0)
+ 0x90F79bf6EB2c4f870365E785982E1f101E93b906 has 136000 (0)
+ 0x15d34AAf54267DB7D7c367839AAf71A00a2C6A65 has 100000 (0)
+ Txn send 0x70997970C51812dc3A010C7d01b50e0d17dc79C8 7200 finney (milliEth) 1 processed
+ New state:
+ 0xf39Fd6e51aad88F6F4ce6aB8827279cffFb92266 has 56800 (2)
+ 0x70997970C51812dc3A010C7d01b50e0d17dc79C8 has 107200 (0)
+ 0x3C44CdDdB6a900fa2b585dd299e03d12FA4293BC has 100000 (0)
+ 0x90F79bf6EB2c4f870365E785982E1f101E93b906 has 136000 (0)
+ 0x15d34AAf54267DB7D7c367839AAf71A00a2C6A65 has 100000 (0)
+ Txn send 0x90F79bf6EB2c4f870365E785982E1f101E93b906 3000 finney (milliEth) 2 processed
+ New state:
+ 0xf39Fd6e51aad88F6F4ce6aB8827279cffFb92266 has 53800 (3)
+ 0x70997970C51812dc3A010C7d01b50e0d17dc79C8 has 107200 (0)
+ 0x3C44CdDdB6a900fa2b585dd299e03d12FA4293BC has 100000 (0)
+ 0x90F79bf6EB2c4f870365E785982E1f101E93b906 has 139000 (0)
+ 0x15d34AAf54267DB7D7c367839AAf71A00a2C6A65 has 100000 (0)
+ ```
+
+#### `server/index.mjs` {#server-index-mjs-1}
+
+[Faili hii](https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank/blob/02-add-server/server/index.mjs) ina mchakato wa seva, na inaingiliana na msimbo wa Noir kwenye [`main.nr`](https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank/blob/02-add-server/server/noir/src/main.nr). Hapa kuna maelezo ya sehemu za kuvutia.
+
+```js
+import { Noir } from '@noir-lang/noir_js'
+```
+
+Maktaba ya [noir.js](https://www.npmjs.com/package/@noir-lang/noir_js) inaunganisha kati ya msimbo wa JavaScript na msimbo wa Noir.
+
+```js
+const circuit = JSON.parse(await fs.readFile("./noir/target/zkBank.json"))
+const noir = new Noir(circuit)
+```
+
+Pakia mzunguko wa hesabu---programu ya Noir iliyokusanywa tuliyoiumba katika hatua ya awali---na andaa kuitekeleza.
+
+```js
+// We only provide account information in return to a signed request
+const accountInformation = async signature => {
+ const fromAddress = await recoverAddress({
+ hash: hashMessage("Get account data " + Math.floor((new Date().getTime())/60000)),
+ signature
+ })
+```
+
+Ili kutoa maelezo ya akaunti, tunahitaji tu saini. Sababu ni kwamba tayari tunajua ujumbe utakuwa nini, na kwa hiyo hashi ya ujumbe.
+
+```js
+const processMessage = async (message, signature) => {
+```
+
+Chakata ujumbe na utekeleze muamala unaouweka.
+
+```js
+ // Get the public key
+ const pubKey = await recoverPublicKey({
+ hash,
+ signature
+ })
+```
+
+Sasa kwa kuwa tunaendesha JavaScript kwenye seva, tunaweza kupata ufunguo wa umma hapo badala ya kwa mteja.
+
+```js
+ let noirResult
+ try {
+ noirResult = await noir.execute({
+ message,
+ signature: signature.slice(2,-2).match(/.{2}/g).map(x => `0x${x}`),
+ pubKeyX,
+ pubKeyY,
+ accounts: Accounts
+ })
+```
+
+`noir.execute` huendesha programu ya Noir. Vigezo ni sawa na vile vilivyotolewa katika [`Prover.toml`](https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank/blob/01-manual-zk/server/noir/Prover.toml). Kumbuka kuwa thamani ndefu hutolewa kama safu ya kamba za heksadesimali (`["0x60", "0xA7"]`), sio kama thamani moja ya heksadesimali (`0x60A7`), jinsi Viem inavyofanya.
+
+```js
+ } catch (err) {
+ console.log(`Noir error: ${err}`)
+ throw Error("Invalid transaction, not processed")
+ }
+```
+
+Ikiwa kuna hitilafu, ikamate na kisha upeleke toleo lililorahisishwa kwa mteja.
+
+```js
+ Accounts[fromAccountNumber].nonce++
+ Accounts[fromAccountNumber].balance -= amount
+ Accounts[toAccountNumber].balance += amount
+```
+
+Tekeleza muamala. Tayari tulifanya hivyo katika msimbo wa Noir, lakini ni rahisi kuifanya tena hapa badala ya kutoa matokeo kutoka hapo.
+
+```js
+let Accounts = [
+ {
+ address: "0xf39Fd6e51aad88F6F4ce6aB8827279cffFb92266",
+ balance: 5000,
+ nonce: 0,
+ },
+```
+
+Muundo wa awali wa `Akaunti`.
+
+### Hatua ya 3 - Mikataba-erevu ya Ethereum {#stage-3}
+
+1. Simamisha michakato ya seva na mteja.
+
+2. Pakua tawi lenye mikataba-erevu na uhakikishe una moduli zote muhimu.
+
+ ```sh
+ git checkout 03-smart-contracts
+ cd client
+ npm install
+ cd ../server
+ npm install
+ ```
+
+3. Endesha `anvil` katika dirisha tofauti la mstari wa amri.
+
+4. Tengeneza ufunguo wa uthibitishaji na kithibitishaji cha solidity, kisha nakili msimbo wa kithibitishaji kwenye mradi wa Solidity.
+
+ ```sh
+ cd noir
+ bb write_vk -b ./target/zkBank.json -o ./target --oracle_hash keccak
+ bb write_solidity_verifier -k ./target/vk -o ./target/Verifier.sol
+ cp target/Verifier.sol ../../smart-contracts/src
+ ```
+
+5. Nenda kwenye mikataba-erevu na weka vigezo vya mazingira ili kutumia mnyororo wa bloku wa `anvil`.
+
+ ```sh
+ cd ../../smart-contracts
+ export ETH_RPC_URL=http://localhost:8545
+ ETH_PRIVATE_KEY=ac0974bec39a17e36ba4a6b4d238ff944bacb478cbed5efcae784d7bf4f2ff80
+ ```
+
+6. Pakia `Verifier.sol` na uhifadhi anwani katika kigezo cha mazingira.
+
+ ```sh
+ VERIFIER_ADDRESS=`forge create src/Verifier.sol:HonkVerifier --private-key $ETH_PRIVATE_KEY --optimize --broadcast | awk '/Deployed to:/ {print $3}'`
+ echo $VERIFIER_ADDRESS
+ ```
+
+7. Pakia mkataba wa `ZkBank`.
+
+ ```sh
+ ZKBANK_ADDRESS=`forge create ZkBank --private-key $ETH_PRIVATE_KEY --broadcast --constructor-args $VERIFIER_ADDRESS 0x199aa62af8c1d562a6ec96e66347bf3240ab2afb5d022c895e6bf6a5e617167b | awk '/Deployed to:/ {print $3}'`
+ echo $ZKBANK_ADDRESS
+ ```
+
+ Thamani ya `0x199..67b` ni hashi ya Pederson ya hali ya awali ya `Accounts`. Ukirekebisha hali hii ya awali katika `server/index.mjs`, unaweza kuendesha muamala ili kuona hashi ya awali iliyoripotiwa na uthibitisho wa zero-knowledge.
+
+8. Endesha seva.
+
+ ```sh
+ cd ../server
+ npm run start
+ ```
+
+9. Endesha mteja katika dirisha tofauti la mstari wa amri.
+
+ ```sh
+ cd client
+ npm run dev
+ ```
+
+10. Endesha miamala kadhaa.
+
+11. Ili kuthibitisha kuwa hali imebadilika kwenye mnyororo, anzisha upya mchakato wa seva. Angalia kuwa `ZkBank` haikubali tena miamala, kwa sababu thamani ya asili ya hashi katika miamala inatofautiana na thamani ya hashi iliyohifadhiwa kwenye mnyororo.
+
+ Hili ni aina ya hitilafu inayotarajiwa.
+
+ ```
+ ori@CryptoDocGuy:~/x/250911-zk-bank/server$ npm run start
+
+ > server@1.0.0 start
+ > node --experimental-json-modules index.mjs
+
+ Listening on port 3000
+ Verification error: ContractFunctionExecutionError: The contract function "processTransaction" reverted with the following reason:
+ Wrong old state hash
+
+ Contract Call:
+ address: 0xe7f1725E7734CE288F8367e1Bb143E90bb3F0512
+ function: processTransaction(bytes _proof, bytes32[] _publicInputs)
+ args: (0x0000000000000000000000000000000000000000000000042ab5d6d1986846cf00000000000000000000000000000000000000000000000b75c020998797da7800000000000000000000000000000000000000000000000
+ ```
+
+#### `server/index.mjs` {#server-index-mjs-2}
+
+Mabadiliko katika faili hili yanahusiana zaidi na kuunda uthibitisho halisi na kuiwasilisha kwenye mnyororo.
+
+```js
+import { exec } from 'child_process'
+import util from 'util'
+
+const execPromise = util.promisify(exec)
+```
+
+Tunahitaji kutumia [kifurushi cha Barretenberg](https://github.com/AztecProtocol/aztec-packages/tree/next/barretenberg) ili kuunda uthibitisho halisi wa kutuma kwenye mnyororo. Tunaweza kutumia kifurushi hiki ama kwa kuendesha kiolesura cha mstari wa amri (`bb`) au kwa kutumia [maktaba ya JavaScript, `bb.js`](https://www.npmjs.com/package/@aztec/bb.js). Maktaba ya JavaScript ni polepole zaidi kuliko kuendesha msimbo asilia, kwa hivyo tunatumia [`exec`](https://nodejs.org/api/child_process.html#child_processexeccommand-options-callback) hapa kutumia mstari wa amri.
+
+Kumbuka kwamba ukiamua kutumia `bb.js`, unahitaji kutumia toleo linaloendana na toleo la Noir unalotumia. Wakati wa kuandika, toleo la sasa la Noir (1.0.0-beta.11) linatumia toleo la `bb.js` 0.87.
+
+```js
+const zkBankAddress = process.env.ZKBANK_ADDRESS || "0xe7f1725E7734CE288F8367e1Bb143E90bb3F0512"
+```
+
+Anwani hapa ni ile unayopata unapoanza na `anvil` safi na kufuata maelekezo hapo juu.
+
+```js
+const walletClient = createWalletClient({
+ chain: anvil,
+ transport: http(),
+ account: privateKeyToAccount("0x2a871d0798f97d79848a013d4936a73bf4cc922c825d33c1cf7073dff6d409c6")
+})
+```
+
+Ufunguo huu wa faragha ni mojawapo ya akaunti chaguo-msingi zilizofadhiliwa awali katika `anvil`.
+
+```js
+const generateProof = async (witness, fileID) => {
+```
+
+Tengeneza uthibitisho kwa kutumia `bb` inayoweza kutekelezwa.
+
+```js
+ const fname = `witness-${fileID}.gz`
+ await fs.writeFile(fname, witness)
+```
+
+Andika shahidi kwenye faili.
+
+```js
+ await execPromise(`bb prove -b ./noir/target/zkBank.json -w ${fname} -o ${fileID} --oracle_hash keccak --output_format fields`)
+```
+
+Unda uthibitisho halisi. Hatua hii pia huunda faili na vigezo vya umma, lakini hatuhitaji hiyo. Tayari tulipata vigezo hivyo kutoka kwa `noir.execute`.
+
+```js
+ const proof = "0x" + JSON.parse(await fs.readFile(`./${fileID}/proof_fields.json`)).reduce((a,b) => a+b, "").replace(/0x/g, "")
+```
+
+Uthibitisho ni safu ya JSON ya thamani za `Sehemu`, kila moja ikiwakilishwa na thamani ya heksadesimali. Hata hivyo, tunahitaji kuituma katika muamala kama thamani moja ya `baiti`, ambayo Viem inaiwakilisha kwa kamba kubwa ya heksadesimali. Hapa tunabadilisha umbizo kwa kuunganisha thamani zote, kuondoa `0x` zote, na kisha kuongeza moja mwishoni.
+
+```js
+ await execPromise(`rm -r ${fname} ${fileID}`)
+
+ return proof
+}
+```
+
+Safisha na urudishe uthibitisho.
+
+```js
+const processMessage = async (message, signature) => {
+ .
+ .
+ .
+
+ const publicFields = noirResult.returnValue.map(x=>'0x' + x.slice(2).padStart(64, "0"))
+```
+
+Sehemu za umma zinahitaji kuwa safu ya thamani za baiti 32. Hata hivyo, kwa kuwa tulihitaji kugawanya hashi ya muamala kati ya thamani mbili za `Sehemu`, inaonekana kama thamani ya baiti 16. Hapa tunaongeza sifuri ili Viem ielewe kuwa ni baiti 32 kweli.
+
+```js
+ const proof = await generateProof(noirResult.witness, `${fromAddress}-${nonce}`)
+```
+
+Kila anwani hutumia kila nonce mara moja tu ili tuweze kutumia mchanganyiko wa `fromAddress` na `nonce` kama kitambulisho cha kipekee kwa faili ya shahidi na saraka ya tokeo.
+
+```js
+ try {
+ await zkBank.write.processTransaction([
+ proof, publicFields])
+ } catch (err) {
+ console.log(`Verification error: ${err}`)
+ throw Error("Can't verify the transaction onchain")
+ }
+ .
+ .
+ .
+}
+```
+
+Tuma muamala kwenye mnyororo.
+
+#### `smart-contracts/src/ZkBank.sol` {#smart-contracts-src-zkbank-sol}
+
+Huu ni msimbo wa kwenye mnyororo unaopokea muamala.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+
+pragma solidity >=0.8.21;
+
+import {HonkVerifier} from "./Verifier.sol";
+
+contract ZkBank {
+ HonkVerifier immutable myVerifier;
+ bytes32 currentStateHash;
+
+ constructor(address _verifierAddress, bytes32 _initialStateHash) {
+ currentStateHash = _initialStateHash;
+ myVerifier = HonkVerifier(_verifierAddress);
+ }
+```
+
+Msimbo wa kwenye mnyororo unahitaji kufuatilia vigezo viwili: kithibitishaji (mkataba tofauti ulioundwa na `nargo`) na hashi ya hali ya sasa.
+
+```solidity
+ event TransactionProcessed(
+ bytes32 indexed transactionHash,
+ bytes32 oldStateHash,
+ bytes32 newStateHash
+ );
+```
+
+Kila hali inapobadilika, tunatoa tukio la `TransactionProcessed`.
+
+```solidity
+ function processTransaction(
+ bytes calldata _proof,
+ bytes32[] calldata _publicFields
+ ) public {
+```
+
+Kazi hii inachakata miamala. Inapata uthibitisho (kama `baiti`) na pembejeo za umma (kama safu ya `bytes32`), katika umbizo ambalo kithibitishaji kinahitaji (ili kupunguza uchakataji wa kwenye mnyororo na hivyo gharama za gesi).
+
+```solidity
+ require(_publicInputs[0] == currentStateHash,
+ "Wrong old state hash");
+```
+
+Uthibitisho wa zero-knowledge unahitaji kuwa muamala unabadilika kutoka kwa hashi yetu ya sasa hadi mpya.
+
+```solidity
+ myVerifier.verify(_proof, _publicFields);
+```
+
+Ita mkataba wa kithibitishaji ili kuthibitisha uthibitisho wa zero-knowledge. Hatua hii inarudisha nyuma muamala ikiwa uthibitisho wa zero-knowledge si sahihi.
+
+```solidity
+ currentStateHash = _publicFields[1];
+
+ emit TransactionProcessed(
+ _publicFields[2]<<128 | _publicFields[3],
+ _publicFields[0],
+ _publicFields[1]
+ );
+ }
+}
+```
+
+Ikiwa kila kitu kiko sawa, sasisha hashi ya hali kwa thamani mpya na utoe tukio la `TransactionProcessed`.
+
+## Matumizi mabaya na sehemu ya kati {#abuses}
+
+Usalama wa habari una sifa tatu:
+
+- _Usiri_, watumiaji hawawezi kusoma habari wasizoruhusiwa kusoma.
+- _Uadilifu_, habari haiwezi kubadilishwa isipokuwa na watumiaji walioidhinishwa kwa njia iliyoidhinishwa.
+- _Upatikanaji_, watumiaji walioidhinishwa wanaweza kutumia mfumo.
+
+Kwenye mfumo huu, uadilifu hutolewa kupitia ithibati za zero-knowledge. Upatikanaji ni vigumu zaidi kuhakikisha, na usiri hauwezekani, kwa sababu benki inapaswa kujua salio la kila akaunti na miamala yote. Hakuna njia ya kuzuia chombo ambacho kina habari kushiriki habari hiyo.
+
+Inaweza kuwezekana kuunda benki ya siri kweli kwa kutumia [anwani za siri](https://vitalik.eth.limo/general/2023/01/20/stealth.html), lakini hilo liko nje ya upeo wa makala haya.
+
+### Taarifa za uongo {#false-info}
+
+Njia moja ambayo seva inaweza kukiuka uadilifu ni kutoa habari za uongo wakati [data inapoombwa](https://github.com/qbzzt/250911-zk-bank/blob/03-smart-contracts/server/index.mjs#L278-L291).
+
+Ili kutatua hili, tunaweza kuandika programu ya pili ya Noir inayopokea akaunti kama pembejeo la faragha na anwani ambayo habari inaombwa kama pembejeo la umma. Tokeo ni salio na nonce ya anwani hiyo, na hashi ya akaunti.
+
+Bila shaka, uthibitisho huu hauwezi kuthibitishwa kwenye mnyororo, kwa sababu hatutaki kuchapisha nonces na salio kwenye mnyororo. Hata hivyo, inaweza kuthibitishwa na msimbo wa mteja unaoendeshwa kwenye kivinjari.
+
+### Miamala ya kulazimishwa {#forced-txns}
+
+Utaratibu wa kawaida wa kuhakikisha upatikanaji na kuzuia udhibiti kwenye L2 ni [miamala ya kulazimishwa](https://docs.optimism.io/stack/transactions/forced-transaction). Lakini miamala ya kulazimishwa haichanganyiki na ithibati za zero-knowledge. Seva ndicho chombo pekee kinachoweza kuthibitisha miamala.
+
+Tunaweza kurekebisha `smart-contracts/src/ZkBank.sol` ili kukubali miamala ya kulazimishwa na kuzuia seva kubadilisha hali hadi itakapochakatwa. Hata hivyo, hii inatuweka wazi kwa shambulio rahisi la kunyimwa huduma. Je, ikiwa muamala wa kulazimishwa si halali na kwa hivyo hauwezekani kuchakatwa?
+
+Suluhisho ni kuwa na uthibitisho wa zero-knowledge kwamba muamala wa kulazimishwa si halali. Hii inatoa seva chaguzi tatu:
+
+- Chakata muamala wa kulazimishwa, ukitoa uthibitisho wa zero-knowledge kwamba umeshachakatwa na hashi mpya ya hali.
+- Kataa muamala wa kulazimishwa, na utoe uthibitisho wa zero-knowledge kwa mkataba kwamba muamala si halali (anwani isiyojulikana, nonce mbaya, au salio lisilotosha).
+- Puuza muamala wa kulazimishwa. Hakuna njia ya kulazimisha seva kuchakata muamala, lakini inamaanisha mfumo mzima haupatikani.
+
+#### Dhamana za upatikanaji {#avail-bonds}
+
+Katika utekelezaji wa maisha halisi, labda kungekuwa na aina fulani ya motisha ya faida kwa kuweka seva ikiendeshwa. Tunaweza kuimarisha motisha huu kwa kuwa na seva inayoweka dhamana ya upatikanaji ambayo mtu yeyote anaweza kuichoma ikiwa muamala wa kulazimishwa hauchakatwi ndani ya kipindi fulani.
+
+### Msimbo mbaya wa Noir {#bad-noir-code}
+
+Kwa kawaida, ili kuwafanya watu waamini mkataba-erevu tunapakia msimbo chanzo kwenye [kichunguzi cha bloku](https://eth.blockscout.com/address/0x7D16d2c4e96BCFC8f815E15b771aC847EcbDB48b?tab=contract). Hata hivyo, katika kesi ya ithibati za zero-knowledge, hiyo haitoshi.
+
+`Verifier.sol` ina ufunguo wa uthibitishaji, ambao ni kazi ya programu ya Noir. Hata hivyo, ufunguo huo hautuambii programu ya Noir ilikuwa nini. Ili kuwa na suluhisho la kuaminika, unahitaji kupakia programu ya Noir (na toleo lililoiumba). Vinginevyo, ithibati za zero-knowledge zinaweza kuakisi programu tofauti, moja yenye mlango wa nyuma.
+
+Hadi wachunguzi wa bloku waanze kuturuhusu kupakia na kuthibitisha programu za Noir, unapaswa kufanya hivyo mwenyewe (ikiwezekana kwa [IPFS](/developers/tutorials/ipfs-decentralized-ui/)). Kisha watumiaji wa hali ya juu wataweza kupakua msimbo chanzo, kuukusanya wenyewe, kuunda `Verifier.sol`, na kuthibitisha kuwa inafanana na ile iliyo kwenye mnyororo.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Programu za aina ya Njozi zinahitaji sehemu ya kati kama hifadhi ya habari. Hii inafungua udhaifu unaowezekana lakini, kwa kurudi, inaturuhusu kuhifadhi faragha kwa njia zisizopatikana kwenye mnyororo wa bloku wenyewe. Kwa ithibati za zero-knowledge tunaweza kuhakikisha uadilifu na ikiwezekana kuifanya iwe na faida kiuchumi kwa yeyote anayeendesha sehemu ya kati ili kudumisha upatikanaji.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
+
+## Shukrani {#acknowledgements}
+
+- Josh Crites alisoma rasimu ya makala haya na kunisaidia na suala gumu la Noir.
+
+Makosa yoyote yaliyobaki ni jukumu langu.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/calling-a-smart-contract-from-javascript/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/calling-a-smart-contract-from-javascript/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..55f5744a5a5
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/calling-a-smart-contract-from-javascript/index.md
@@ -0,0 +1,131 @@
+---
+title: Kuita mkataba-erevu kutoka kwa JavaScript
+description: Jinsi ya kuita utendakazi wa mkataba-erevu kutoka kwa JavaScript kwa kutumia mfano wa tokeni ya Dai
+author: jdourlens
+tags: [ "miamala", "frontend", "JavaScript", "web3.js" ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2020-04-19
+source: EthereumDev
+sourceUrl: https://ethereumdev.io/calling-a-smart-contract-from-javascript/
+address: "0x19dE91Af973F404EDF5B4c093983a7c6E3EC8ccE"
+---
+
+Katika mafunzo haya tutaona jinsi ya kuita utendakazi wa [mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) kutoka kwa JavaScript. Kwanza ni kusoma hali ya mkataba-erevu (k.m., salio la mwenye ERC20), kisha tutarekebisha hali ya mnyororo wa bloku kwa kufanya uhamisho wa tokeni. Unapaswa kuwa tayari unafahamu kuhusu [kuweka mazingira ya JS ili kuingiliana na mnyororo wa bloku](/developers/tutorials/set-up-web3js-to-use-ethereum-in-javascript/).
+
+Kwa mfano huu tutacheza na tokeni ya DAI, kwa madhumuni ya majaribio tutagawa mnyororo wa bloku kwa kutumia ganache-cli na kufungua anwani ambayo tayari ina DAI nyingi:
+
+```bash
+ganache-cli -f https://mainnet.infura.io/v3/[UFUNGUO WAKO WA INFURA] -d -i 66 1 --unlock 0x4d10ae710Bd8D1C31bd7465c8CBC3add6F279E81
+```
+
+Ili kuingiliana na mkataba-erevu tutahitaji anwani yake na ABI:
+
+```js
+const ERC20TransferABI = [
+ {
+ constant: false,
+ inputs: [
+ {
+ name: "_to",
+ type: "address",
+ },
+ {
+ name: "_value",
+ type: "uint256",
+ },
+ ],
+ name: "transfer",
+ outputs: [
+ {
+ name: "",
+ type: "bool",
+ },
+ ],
+ payable: false,
+ stateMutability: "nonpayable",
+ type: "function",
+ },
+ {
+ constant: true,
+ inputs: [
+ {
+ name: "_owner",
+ type: "address",
+ },
+ ],
+ name: "balanceOf",
+ outputs: [
+ {
+ name: "balance",
+ type: "uint256",
+ },
+ ],
+ payable: false,
+ stateMutability: "view",
+ type: "function",
+ },
+]
+
+const DAI_ADDRESS = "0x6b175474e89094c44da98b954eedeac495271d0f"
+```
+
+Kwa mradi huu, tuliondoa ABI kamili ya ERC20 ili kuweka tu utendakazi wa `balanceOf` na `transfer` lakini unaweza kupata [ABI kamili ya ERC20 hapa](https://ethereumdev.io/abi-for-erc20-contract-on-ethereum/).
+
+Kisha tunahitaji kuanzisha mkataba wetu-erevu:
+
+```js
+const web3 = new Web3("http://localhost:8545")
+
+const daiToken = new web3.eth.Contract(ERC20TransferABI, DAI_ADDRESS)
+```
+
+Pia tutaweka anwani mbili:
+
+- anayepokea uhamisho na
+- ambayo tayari tumeifungua ambayo itatuma:
+
+```js
+const senderAddress = "0x4d10ae710Bd8D1C31bd7465c8CBC3add6F279E81"
+const receiverAddress = "0x19dE91Af973F404EDF5B4c093983a7c6E3EC8ccE"
+```
+
+Katika sehemu inayofuata tutaita utendakazi wa `balanceOf` ili kupata kiasi cha sasa cha tokeni ambazo anwani zote mbili zinashikilia.
+
+## Wito: Kusoma thamani kutoka kwa mkataba-erevu {#call-reading-value-from-a-smart-contract}
+
+Mfano wa kwanza utaita mbinu ya "kudumu" na kutekeleza mbinu yake ya mkataba-erevu katika EVM bila kutuma muamala wowote. Kwa hili tutasoma salio la ERC20 la anwani. [Soma makala yetu kuhusu tokeni za ERC20](/developers/tutorials/understand-the-erc-20-token-smart-contract/).
+
+Unaweza kufikia mbinu za mkataba-erevu ulioanzishwa ambao umetoa ABI yake kama ifuatavyo: `yourContract.methods.methodname`. Kwa kutumia utendakazi wa `call` utapokea matokeo ya kutekeleza utendakazi.
+
+```js
+daiToken.methods.balanceOf(senderAddress).call(function (err, res) {
+ if (err) {
+ console.log("Kosa limetokea", err)
+ return
+ }
+ console.log("Salio ni: ", res)
+})
+```
+
+Kumbuka kuwa DAI ERC20 ina desimali 18, kumaanisha unahitaji kuondoa sufuri 18 ili kupata kiasi sahihi. `uint256` hurejeshwa kama mifuatano kwa kuwa JavaScript haishughulikii thamani kubwa za nambari. Ikiwa huna uhakika [jinsi ya kushughulikia nambari kubwa katika JS angalia mafunzo yetu kuhusu bignumber.js](https://ethereumdev.io/how-to-deal-with-big-numbers-in-javascript/).
+
+## Tuma: Kutuma muamala kwa utendakazi wa mkataba-erevu {#send-sending-a-transaction-to-a-smart-contract-function}
+
+Kwa mfano wa pili tutaita utendakazi wa uhamisho wa mkataba-erevu wa DAI ili kutuma DAI 10 kwa anwani yetu ya pili. Utendakazi wa uhamisho unakubali vigezo viwili: anwani ya mpokeaji na kiasi cha tokeni za kuhamisha:
+
+```js
+daiToken.methods
+ .transfer(receiverAddress, "100000000000000000000")
+ .send({ from: senderAddress }, function (err, res) {
+ if (err) {
+ console.log("Kosa limetokea", err)
+ return
+ }
+ console.log("Hashi ya muamala: " + res)
+ })
+```
+
+Utendakazi wa `call` hurejesha hashi ya muamala ambayo itachimbwa kwenye mnyororo wa bloku. Kwenye Ethereum, hashi za miamala zinatabirika - hivyo ndivyo tunavyoweza kupata hashi ya muamala kabla haujatekelezwa ([jifunze jinsi hashi zinavyokokotolewa hapa](https://ethereum.stackexchange.com/questions/45648/how-to-calculate-the-assigned-txhash-of-a-transaction)).
+
+Kwa kuwa utendakazi huwasilisha tu muamala kwenye mnyororo wa bloku, hatuwezi kuona matokeo hadi tujue ni lini utachimbwa na kujumuishwa kwenye mnyororo wa bloku. Katika mafunzo yanayofuata tutajifunza [jinsi ya kusubiri muamala utekelezwe kwenye mnyororo wa bloku kwa kujua hashi yake](https://ethereumdev.io/waiting-for-a-transaction-to-be-mined-on-ethereum-with-js/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/creating-a-wagmi-ui-for-your-contract/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/creating-a-wagmi-ui-for-your-contract/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..fc8b8e08519
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/creating-a-wagmi-ui-for-your-contract/index.md
@@ -0,0 +1,585 @@
+---
+title: "Kutengeneza kiolesura cha mtumiaji kwa ajili ya mkataba wako"
+description: Kwa kutumia vipengele vya kisasa kama vile TypeScript, React, Vite, na Wagmi, tutapitia kiolesura cha kisasa, lakini kidogo, cha mtumiaji na kujifunza jinsi ya kuunganisha mkoba kwenye kiolesura cha mtumiaji, kupiga simu mkataba-erevu ili kusoma habari, kutuma muamala kwenye mkataba-erevu, na kufuatilia matukio kutoka kwenye mkataba-erevu ili kubaini mabadiliko.
+author: Ori Pomerantz
+tags: [ "typescript", "react", "vite", "wagmi", "frontend" ]
+skill: beginner
+published: 2023-11-01
+lang: sw
+sidebarDepth: 3
+---
+
+Umepata kipengele tunachohitaji katika mfumo ikolojia wa Ethereum. Uliandika mikataba-erevu ili kuitekeleza, na labda hata msimbo fulani unaohusiana unaoendeshwa nje ya mnyororo. Hii ni nzuri! Kwa bahati mbaya, bila kiolesura cha mtumiaji hutapata watumiaji wowote, na mara ya mwisho ulipoandika tovuti watu walitumia modemu za kupiga simu na JavaScript ilikuwa mpya.
+
+Makala hii ni kwa ajili yako. Nadhani unajua programu, na labda kidogo ya JavaScript na HTML, lakini ujuzi wako wa kiolesura cha mtumiaji umeshuka na umepitwa na wakati. Kwa pamoja tutapitia programu rahisi ya kisasa ili uone jinsi inavyofanywa siku hizi.
+
+## Kwa nini hii ni muhimu {#why-important}
+
+Kinadharia, unaweza tu kuwa na watu wanaotumia [Etherscan](https://holesky.etherscan.io/address/0x432d810484add7454ddb3b5311f0ac2e95cecea8#writeContract) au [Blockscout](https://eth-holesky.blockscout.com/address/0x432d810484AdD7454ddb3b5311f0Ac2E95CeceA8?tab=write_contract) kuingiliana na mikataba yako. Hiyo itakuwa nzuri kwa WanaEthereum wenye uzoefu. Lakini tunajaribu kuwahudumia [watu wengine bilioni moja](https://blog.ethereum.org/2021/05/07/ethereum-for-the-next-billion). Hili halitatokea bila uzoefu mzuri wa mtumiaji, na kiolesura rafiki cha mtumiaji ni sehemu kubwa ya hiyo.
+
+## Programu ya Greeter {#greeter-app}
+
+Kuna nadharia nyingi nyuma ya jinsi UI ya kisasa inavyofanya kazi, na [tovuti nyingi nzuri](https://react.dev/learn/thinking-in-react) [zinazoelezea](https://wagmi.sh/core/getting-started). Badala ya kurudia kazi nzuri iliyofanywa na tovuti hizo, nitachukulia unapendelea kujifunza kwa kufanya na kuanza na programu unayoweza kucheza nayo. Bado unahitaji nadharia ili kufanikisha mambo, na tutaifikia - tutapitia faili chanzo kwa faili chanzo, na kujadili mambo tunapoyafikia.
+
+### Usakinishaji {#installation}
+
+1. Ikibidi, ongeza [blockchain ya Holesky](https://chainlist.org/?search=holesky&testnets=true) kwenye mkoba wako na [pata ETH ya majaribio](https://www.holeskyfaucet.io/).
+
+2. Fanya clone ya hazina ya github.
+
+ ```sh
+ git clone https://github.com/qbzzt/20230801-modern-ui.git
+ ```
+
+3. Sakinisha vifurushi vinavyohitajika.
+
+ ```sh
+ cd 20230801-modern-ui
+ pnpm install
+ ```
+
+4. Anzisha programu.
+
+ ```sh
+ pnpm dev
+ ```
+
+5. Vinjari hadi kwenye URL inayoonyeshwa na programu. Katika hali nyingi, hiyo ni [http://localhost:5173/](http://localhost:5173/).
+
+6. Unaweza kuona msimbo chanzo wa mkataba, toleo lililobadilishwa kidogo la Greeter ya Hardhat, [kwenye kichunguzi cha blockchain](https://eth-holesky.blockscout.com/address/0x432d810484AdD7454ddb3b5311f0Ac2E95CeceA8?tab=contract).
+
+### Mapitio ya faili {#file-walk-through}
+
+#### `index.html` {#index-html}
+
+Faili hii ni kiolezo cha kawaida cha HTML isipokuwa kwa mstari huu, unaoingiza faili ya hati.
+
+```html
+
+```
+
+#### `src/main.tsx` {#main-tsx}
+
+Kiendelezi cha faili kinatuambia kuwa faili hii ni [kipengele cha React](https://www.w3schools.com/react/react_components.asp) kilichoandikwa kwa [TypeScript](https://www.typescriptlang.org/), kiendelezi cha JavaScript kinachosaidia [ukaguzi wa aina](https://en.wikipedia.org/wiki/Type_system#Type_checking). TypeScript inakusanywa kuwa JavaScript, kwa hivyo tunaweza kuitumia kwa utekelezaji upande wa mteja.
+
+```tsx
+import '@rainbow-me/rainbowkit/styles.css'
+import { RainbowKitProvider } from '@rainbow-me/rainbowkit'
+import * as React from 'react'
+import * as ReactDOM from 'react-dom/client'
+import { WagmiConfig } from 'wagmi'
+import { chains, config } from './wagmi'
+```
+
+Ingiza msimbo wa maktaba tunaouhitaji.
+
+```tsx
+import { App } from './App'
+```
+
+Ingiza kipengele cha React kinachotekeleza programu (tazama hapa chini).
+
+```tsx
+ReactDOM.createRoot(document.getElementById('root')!).render(
+```
+
+Tengeneza kipengele cha msingi cha React. Kigezo cha `render` ni [JSX](https://www.w3schools.com/react/react_jsx.asp), lugha ya kiendelezi inayotumia HTML na JavaScript/TypeScript. Alama ya mshangao hapa inakiambia kipengele cha TypeScript: "hujui kama `document.getElementById('root')` itakuwa kigezo halali kwa `ReactDOM.createRoot`, lakini usijali - mimi ni msanidi programu na ninakuambia itakuwa hivyo".
+
+```tsx
+
+```
+
+Programu inaingia ndani ya [kipengele cha `React.StrictMode`](https://react.dev/reference/react/StrictMode). Kipengele hiki kinaambia maktaba ya React kuingiza ukaguzi wa ziada wa utatuzi, ambao ni muhimu wakati wa usanidi.
+
+```tsx
+
+```
+
+Programu pia iko ndani ya [kipengele cha `WagmiConfig`](https://wagmi.sh/react/api/WagmiProvider). [Maktaba ya wagmi (we are going to make it)](https://wagmi.sh/) inaunganisha ufafanuzi wa UI wa React na [maktaba ya viem](https://viem.sh/) kwa ajili ya kuandika mfumo uliotawanywa wa Ethereum.
+
+```tsx
+
+```
+
+Na mwishowe, [kipengele cha `RainbowKitProvider`](https://www.rainbowkit.com/). Kipengele hiki hushughulikia kuingia na mawasiliano kati ya mkoba na programu.
+
+```tsx
+
+
+ ,
+)
+```
+
+Bila shaka, tunapaswa kufunga vipengele vingine.
+
+#### `src/App.tsx` {#app-tsx}
+
+```tsx
+import { ConnectButton } from '@rainbow-me/rainbowkit'
+import { useAccount } from 'wagmi'
+import { Greeter } from './components/Greeter'
+
+export function App() {
+```
+
+Hii ndiyo njia ya kawaida ya kuunda kipengele cha React - fafanua chaguo la kukokotoa ambalo huitwa kila wakati linapohitaji kutolewa. Chaguo hili la kukokotoa kwa kawaida huwa na msimbo fulani wa TypeScript au JavaScript juu, ikifuatiwa na taarifa ya `return` inayorejesha msimbo wa JSX.
+
+```tsx
+ const { isConnected } = useAccount()
+```
+
+Hapa tunatumia [`useAccount`](https://wagmi.sh/react/api/hooks/useAccount) kuangalia kama tumeunganishwa kwenye blockchain kupitia mkoba au la.
+
+Kwa kimkataba, katika chaguo za kukokotoa za React zinazoitwa `use...` ni [hooks](https://www.w3schools.com/react/react_hooks.asp) zinazorejesha aina fulani ya data. Unapotumia ndoano kama hizo, si tu kwamba kipengele chako kinapata data, lakini data hiyo inapobadilika kipengele hutolewa upya na maelezo yaliyosasishwa.
+
+```tsx
+ return (
+ <>
+```
+
+JSX ya kipengele cha React _lazima_ irudishe kipengele kimoja. Tunapokuwa na vipengele vingi na hatuna chochote kinachomaliza "kawaida" tunatumia kipengele tupu (`<> ...` ) ili kuzifanya kuwa sehemu moja.
+
+```tsx
+ Greeter
+ = (evt) =>
+ setNewGreeting(evt.target.value)
+```
+
+Hiki ndicho kishughulikia tukio wakati sehemu mpya ya kuingiza salamu inapobadilika. Aina, [`ChangeEventHandler`](https://react-typescript-cheatsheet.netlify.app/docs/basic/getting-started/forms_and_events/), inabainisha kuwa huyu ni mshughulikiaji wa mabadiliko ya thamani ya kipengele cha ingizo cha HTML. Sehemu ya `` inatumika kwa sababu hii ni [aina ya jumla](https://www.w3schools.com/typescript/typescript_basic_generics.php).
+
+```tsx
+ const preparedTx = usePrepareContractWrite({
+ address: greeterAddr,
+ abi: greeterABI,
+ functionName: 'setGreeting',
+ args: [ newGreeting ]
+ })
+ const workingTx = useContractWrite(preparedTx.config)
+```
+
+Huu ndio mchakato wa kuwasilisha muamala wa blockchain kutoka kwa mtazamo wa mteja:
+
+1. Tuma muamala kwa nodi katika blockchain kwa kutumia [`eth_estimateGas`](https://docs.alchemy.com/reference/eth-estimategas).
+2. Subiri jibu kutoka kwa nodi.
+3. Jibu linapopokewa, mwombe mtumiaji asaini muamala kupitia mkoba. Hatua hii _lazima_ itokee baada ya jibu la nodi kupokelewa kwa sababu mtumiaji anaonyeshwa gharama ya gesi ya muamala kabla ya kuusaini.
+4. Subiri mtumiaji akubali.
+5. Tuma muamala tena, wakati huu ukitumia [`eth_sendRawTransaction`](https://docs.alchemy.com/reference/eth-sendrawtransaction).
+
+Hatua ya 2 inaweza kuchukua muda unaoonekana, ambapo watumiaji wangeshangaa kama amri yao ilipokelewa na kiolesura cha mtumiaji na kwa nini hawaombwi kutia saini muamala tayari. Hiyo inafanya uzoefu mbaya wa mtumiaji (UX).
+
+Suluhisho ni kutumia [ndoano za kuandaa](https://wagmi.sh/react/prepare-hooks). Kila wakati kigezo kinapobadilika, tuma ombi la `eth_estimateGas` kwa nodi mara moja. Kisha, mtumiaji anapotaka kutuma muamala (katika kesi hii kwa kubonyeza **Sasisha salamu**), gharama ya gesi inajulikana na mtumiaji anaweza kuona ukurasa wa mkoba mara moja.
+
+```tsx
+ return (
+```
+
+Sasa hatimaye tunaweza kuunda HTML halisi ya kurudisha.
+
+```tsx
+ <>
+ Greeter
+ {
+ !readResults.isError && !readResults.isLoading &&
+
+```
+
+Unda sehemu ya `ShowGreeting` (iliyoelezwa hapa chini), lakini tu ikiwa salamu ilisomwa kwa mafanikio kutoka kwa blockchain.
+
+```tsx
+
+```
+
+Hiki ndicho sehemu ya maandishi ya kuingiza ambapo mtumiaji anaweza kuweka salamu mpya. Kila wakati mtumiaji anapobonyeza kitufe, tunaita `greetingChange` ambayo huita `setNewGreeting`. Kwa vile `setNewGreeting` inatoka kwa `useState` ndoano, inasababisha `Greeter` sehemu kutolewa tena. Hii inamaanisha kuwa:
+
+- Tunahitaji kubainisha `value` ili kuweka thamani ya salamu mpya, kwa sababu vinginevyo ingerejea kuwa chaguo-msingi, mfuatano tupu.
+- `usePrepareContractWrite` inaitwa kila wakati `newGreeting` inapobadilika, ambayo ina maana kwamba daima itakuwa na `newGreeting` ya hivi karibuni zaidi katika muamala ulioandaliwa.
+
+```tsx
+
+```
+
+Ikiwa hakuna `workingTx.write` basi bado tunasubiri maelezo muhimu kwa kutuma sasisho la salamu, kwa hivyo kitufe kimezimwa. Ikiwa kuna thamani ya `workingTx.write` basi hiyo ndiyo kazi ya kuita ili kutuma muamala.
+
+```tsx
+
+ {attrs.name}
+
+ {JSON.stringify(attrs.object, null, 2)}
+```
+
+Sehemu nyingi huonyeshwa kwa kutumia [`JSON.stringify`](https://www.w3schools.com/js/js_json_stringify.asp).
+
+```tsx
+
+ { funs.length > 0 &&
+ <>
+ Functions:
+
+```
+
+Isipokuwa ni vitendaji, ambavyo si sehemu ya [kiwango cha JSON](https://www.json.org/json-en.html), kwa hivyo lazima zionyeshwe kando.
+
+```tsx
+ {funs.map((f, i) =>
+```
+
+Ndani ya JSX, msimbo ndani ya `{` mabano ya curly `}` hutafsiriwa kama JavaScript. Kisha, msimbo ndani ya `(` mabano ya kawaida `)`, hutafsiriwa tena kama JSX.
+
+```tsx
+ (- {f}
)
+ )}
+```
+
+React inahitaji lebo katika [DOM Tree](https://www.w3schools.com/js/js_htmldom.asp) ili kuwa na vitambulisho tofauti. Hii inamaanisha kuwa watoto wa lebo moja (katika kesi hii, [orodha isiyopangwa](https://www.w3schools.com/tags/tag_ul.asp)), wanahitaji sifa tofauti za `key`.
+
+```tsx
+
+
+ }
+
+
+}
+```
+
+Maliza lebo mbalimbali za HTML.
+
+##### Uuzaji wa mwisho {#the-final-export}
+
+```tsx
+export { Greeter }
+```
+
+Kipengele cha `Greeter` ndicho tunachohitaji kuhamisha kwa ajili ya programu.
+
+#### `src/wagmi.ts` {#wagmi-ts}
+
+Hatimaye, ufafanuzi mbalimbali unaohusiana na WAGMI uko katika `src/wagmi.ts`. Sitaeleza kila kitu hapa, kwa sababu sehemu kubwa yake ni kiolezo ambacho huenda huhitaji kubadilisha.
+
+Msimbo hapa si sawa kabisa na [kwenye github](https://github.com/qbzzt/20230801-modern-ui/blob/main/src/wagmi.ts) kwa sababu baadaye katika makala tunaongeza mnyororo mwingine ([Redstone Holesky](https://redstone.xyz/docs/network-info)).
+
+```ts
+import { getDefaultWallets } from '@rainbow-me/rainbowkit'
+import { configureChains, createConfig } from 'wagmi'
+import { holesky, sepolia } from 'wagmi/chains'
+```
+
+Ingiza blockchains ambazo programu inasaidia. Unaweza kuona orodha ya minyororo inayotumika [kwenye github ya viem](https://github.com/wagmi-dev/viem/tree/main/src/chains/definitions).
+
+```ts
+import { publicProvider } from 'wagmi/providers/public'
+
+const walletConnectProjectId = 'c96e690bb92b6311e8e9b2a6a22df575'
+```
+
+Ili uweze kutumia [WalletConnect](https://walletconnect.com/) unahitaji kitambulisho cha mradi kwa ajili ya programu yako. Unaweza kuipata [kwenye cloud.walletconnect.com](https://cloud.walletconnect.com/sign-in).
+
+```ts
+const { chains, publicClient, webSocketPublicClient } = configureChains(
+ [ holesky, sepolia ],
+ [
+ publicProvider(),
+ ],
+)
+
+const { connectors } = getDefaultWallets({
+ appName: 'My wagmi + RainbowKit App',
+ chains,
+ projectId: walletConnectProjectId,
+})
+
+export const config = createConfig({
+ autoConnect: true,
+ connectors,
+ publicClient,
+ webSocketPublicClient,
+})
+
+export { chains }
+```
+
+### Kuongeza blockchain nyingine {#add-blockchain}
+
+Siku hizi kuna suluhisho nyingi za [uongezaji wa L2](/layer-2/), na unaweza kutaka kusaidia baadhi ambazo viem bado haizisaidii. Ili kuifanya, unarekebisha `src/wagmi.ts`. Maagizo haya yanaelezea jinsi ya kuongeza [Redstone Holesky](https://redstone.xyz/docs/network-info).
+
+1. Ingiza aina ya `defineChain` kutoka kwa viem.
+
+ ```ts
+ import { defineChain } from 'viem'
+ ```
+
+2. Ongeza ufafanuzi wa mtandao.
+
+ ```ts
+ const redstoneHolesky = defineChain({
+ id: 17_001,
+ name: 'Redstone Holesky',
+ network: 'redstone-holesky',
+ nativeCurrency: {
+ decimals: 18,
+ name: 'Ether',
+ symbol: 'ETH',
+ },
+ rpcUrls: {
+ default: {
+ http: ['https://rpc.holesky.redstone.xyz'],
+ webSocket: ['wss://rpc.holesky.redstone.xyz/ws'],
+ },
+ public: {
+ http: ['https://rpc.holesky.redstone.xyz'],
+ webSocket: ['wss://rpc.holesky.redstone.xyz/ws'],
+ },
+ },
+ blockExplorers: {
+ default: { name: 'Explorer', url: 'https://explorer.holesky.redstone.xyz' },
+ },
+ })
+ ```
+
+3. Ongeza mnyororo mpya kwenye simu ya `configureChains`.
+
+ ```ts
+ const { chains, publicClient, webSocketPublicClient } = configureChains(
+ [ holesky, sepolia, redstoneHolesky ],
+ [ publicProvider(), ],
+ )
+ ```
+
+4. Hakikisha kwamba programu inajua anwani ya mikataba yako kwenye mtandao mpya. Katika kesi hii, tunarekebisha `src/components/Greeter.tsx`:
+
+ ```ts
+ const contractAddrs : AddressPerBlockchainType = {
+ // Holesky
+ 17000: '0x432d810484AdD7454ddb3b5311f0Ac2E95CeceA8',
+
+ // Redstone Holesky
+ 17001: '0x4919517f82a1B89a32392E1BF72ec827ba9986D3',
+
+ // Sepolia
+ 11155111: '0x7143d5c190F048C8d19fe325b748b081903E3BF0'
+ }
+ ```
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Bila shaka, hujali sana kuhusu kutoa kiolesura cha mtumiaji kwa ajili ya `Greeter`. Unataka kuunda kiolesura cha mtumiaji kwa mikataba yako mwenyewe. Ili kuunda programu yako mwenyewe, fuata hatua hizi:
+
+1. Bainisha kuunda programu ya wagmi.
+
+ ```sh copy
+ pnpm create wagmi
+ ```
+
+2. Taja jina la programu.
+
+3. Chagua mfumo wa **React**.
+
+4. Chagua lahaja ya **Vite**.
+
+5. Unaweza [kuongeza kit cha Rainbow](https://www.rainbowkit.com/docs/installation#manual-setup).
+
+Sasa nenda ukafanye mikataba yako itumike kwa ulimwengu wote.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
+
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/deploying-your-first-smart-contract/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/deploying-your-first-smart-contract/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..d7f62249cb7
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/deploying-your-first-smart-contract/index.md
@@ -0,0 +1,95 @@
+---
+title: Kupeleka mkataba-erevu wako wa kwanza
+description: Utangulizi wa kupeleka mkataba-erevu wako wa kwanza kwenye mtandao wa majaribio wa Ethereum
+author: "jdourlens"
+tags: [ "mikataba erevu", "remix", "uimara", "upelekaji" ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2020-04-03
+source: EthereumDev
+sourceUrl: https://ethereumdev.io/deploying-your-first-smart-contract/
+address: "0x19dE91Af973F404EDF5B4c093983a7c6E3EC8ccE"
+---
+
+Nadhani una msisimko kama sisi [kupeleka](/developers/docs/smart-contracts/deploying/) na kuingiliana na [mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts/) wako wa kwanza kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum.
+
+Usijali, kwa kuwa ni mkataba-erevu wetu wa kwanza, tutaupeleka kwenye [mtandao wa majaribio wa ndani](/developers/docs/networks/) kwa hivyo haitakugharimu chochote kupeleka na kucheza nao kadri upendavyo.
+
+## Kuandika mkataba wetu {#writing-our-contract}
+
+Hatua ya kwanza ni [kutembelea Remix](https://remix.ethereum.org/) na kuunda faili mpya. Kwenye sehemu ya juu kushoto ya kiolesura cha Remix ongeza faili mpya na uweke jina la faili unalotaka.
+
+
+
+Katika faili mpya, tutabandika msimbo ufuatao.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+pragma solidity >=0.5.17;
+
+contract Counter {
+
+ // Kigezo cha umma cha aina ya nambari kamili isiyo na alama ili kuweka idadi ya hesabu
+ uint256 public count = 0;
+
+ // Kitendakazi kinachoongeza kaunta yetu
+ function increment() public {
+ count += 1;
+ }
+
+ // Kipataji kisicho lazima cha kupata thamani ya hesabu
+ function getCount() public view returns (uint256) {
+ return count;
+ }
+
+}
+```
+
+Ikiwa umezoea programu unaweza kukisia kwa urahisi kile programu hii inafanya. Hapa kuna maelezo mstari kwa mstari:
+
+- Mstari wa 4: Tunafafanua mkataba wenye jina la `Counter`.
+- Mstari wa 7: Mkataba wetu unahifadhi nambari kamili moja isiyo na alama inayoitwa `count` inayoanzia 0.
+- Mstari wa 10: Kitendakazi cha kwanza kitabadilisha hali ya mkataba na kuongeza kigezo chetu cha `count`.
+- Mstari wa 15: Kitendakazi cha pili ni kipataji tu ili kuweza kusoma thamani ya kigezo cha `count` nje ya mkataba-erevu. Kumbuka kwamba, kwa vile tulifafanua kigezo chetu cha `count` kama cha umma hii si lazima lakini inaonyeshwa kama mfano.
+
+Hayo ndiyo yote kwa mkataba-erevu wetu wa kwanza rahisi. Kama unavyoweza kujua, inaonekana kama darasa kutoka kwa lugha za OOP (Upangaji Unaolenga Kitu) kama Java au C++. Sasa ni wakati wa kucheza na mkataba wetu.
+
+## Kupeleka mkataba wetu {#deploying-our-contract}
+
+Kwa vile tumeandika mkataba-erevu wetu wa kwanza kabisa, sasa tutaupeleka kwenye mnyororo wa bloku ili tuweze kucheza nao.
+
+[Kupeleka mkataba-erevu kwenye mnyororo wa bloku](/developers/docs/smart-contracts/deploying/) ni kutuma tu muamala wenye msimbo wa mkataba-erevu ulioandaliwa bila kubainisha wapokeaji wowote.
+
+Kwanza [tutaandaa mkataba](/developers/docs/smart-contracts/compiling/) kwa kubofya aikoni ya kuandaa iliyo upande wa kushoto:
+
+
+
+Kisha bofya kwenye kitufe cha kuandaa:
+
+
+
+Unaweza kuchagua chaguo la “Kuandaa Kiotomatiki” ili mkataba uwe unaandaliwa kila wakati unapohifadhi maudhui kwenye kihariri cha maandishi.
+
+Kisha nenda kwenye skrini ya "peleka na endesha miamala":
+
+
+
+Ukishakuwa kwenye skrini ya "peleka na endesha miamala", hakikisha mara mbili kwamba jina la mkataba wako linaonekana na ubofye Peleka. Kama unavyoona juu ya ukurasa, mazingira ya sasa ni “JavaScript VM” hii inamaanisha kuwa tutapeleka na kuingiliana na mkataba-erevu wetu kwenye mnyororo wa bloku wa majaribio wa ndani ili kuweza kupima haraka zaidi na bila ada zozote.
+
+
+
+Mara tu unapobofya kitufe cha “Peleka”, utaona mkataba wako ukionekana chini. Bofya mshale ulio upande wa kushoto ili kuipanua ili tuone maudhui ya mkataba wetu. Hiki ni kigezo chetu cha `counter`, kitendakazi chetu cha `increment()` na kipataji cha `getCounter()`.
+
+Ukibofya kitufe cha `count` au `getCount`, kwa kweli kitachukua maudhui ya kigezo cha `count` cha mkataba na kuyaonyesha. Kwa kuwa bado hatujaita kitendakazi cha `increment`, inapaswa kuonyesha 0.
+
+
+
+Sasa hebu tuite kitendakazi cha `increment` kwa kubofya kitufe. Utaona kumbukumbu za miamala inayofanywa zikionekana chini ya dirisha. Utaona kuwa kumbukumbu ni tofauti unapobonyeza kitufe cha kuchukua data badala ya kitufe cha `increment`. Ni kwa sababu kusoma data kwenye mnyororo wa bloku hakuhitaji miamala yoyote (kuandika) au ada. Kwa sababu kurekebisha tu hali ya mnyororo wa bloku ndiko kunahitaji kufanya muamala:
+
+
+
+Baada ya kubonyeza kitufe cha increment ambacho kitazalisha muamala wa kuita kitendakazi chetu cha `increment()`, tukibofya tena vitufe vya count au getCount tutasoma hali mpya iliyosasishwa ya mkataba-erevu wetu huku kigezo cha count kikiwa kikubwa kuliko 0.
+
+
+
+Katika mafunzo yajayo, tutaangazia [jinsi unavyoweza kuongeza matukio kwenye mikataba-erevu yako](/developers/tutorials/logging-events-smart-contracts/). Kurekodi matukio ni njia rahisi ya kutatua mkataba-erevu wako na kuelewa kinachoendelea unapoita kitendakazi.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/develop-and-test-dapps-with-a-multi-client-local-eth-testnet/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/develop-and-test-dapps-with-a-multi-client-local-eth-testnet/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..62f134fcc91
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/develop-and-test-dapps-with-a-multi-client-local-eth-testnet/index.md
@@ -0,0 +1,372 @@
+---
+title: Jinsi ya kuendeleza na kujaribu dApp kwenye testnet ya ndani, yenye wateja wengi
+description: Mwongozo huu kwanza utakuelekeza jinsi ya kuanzisha na kusanidi testnet ya ndani ya Ethereum yenye wateja wengi kabla ya kutumia testnet kupeleka na kujaribu dApp.
+author: "Tedi Mitiku"
+tags:
+ [
+ "wateja",
+ "nodi",
+ "mikataba erevu",
+ "utunzi",
+ "safu ya makubaliano",
+ "safu ya utekelezaji",
+ "majaribio"
+ ]
+skill: intermediate
+lang: sw
+published: 2023-04-11
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Mwongozo huu unakuelekeza katika mchakato wa kuanzisha testnet ya Ethereum ya ndani inayoweza kusanidiwa, kupeleka mkataba-erevu kwayo, na kutumia testnet kufanya majaribio dhidi ya dApp yako. Mwongozo huu umeundwa kwa ajili ya wasanidi programu wa dApp wanaotaka kuendeleza na kujaribu dApps zao ndani dhidi ya usanidi tofauti wa mtandao kabla ya kupeleka kwenye testnet hai au Mtandao Mkuu.
+
+Katika mwongozo huu, utaweza:
+
+- Anzisha testnet ya Ethereum ya ndani na [`eth-network-package`](https://github.com/kurtosis-tech/eth-network-package) ukitumia [Kurtosis](https://www.kurtosis.com/),
+- Unganisha mazingira yako ya uendelezaji wa dApp ya Hardhat kwenye testnet ya ndani ili kuandaa, kupeleka, na kujaribu dApp, na
+- Sanidi testnet ya ndani, ikijumuisha vigezo kama idadi ya nodi na jozi maalum za mteja wa EL/CL, ili kuwezesha mtiririko wa kazi wa uendelezaji na upimaji dhidi ya usanidi mbalimbali wa mtandao.
+
+### Kurtosis ni nini? {#what-is-kurtosis}
+
+[Kurtosis](https://www.kurtosis.com/) ni mfumo wa ujenzi unaoweza kuunganishwa ulioundwa kwa ajili ya kusanidi mazingira ya majaribio ya makontena mengi. Inawawezesha wasanidi programu kuunda mazingira yanayoweza kurudiwa ambayo yanahitaji mantiki ya usanidi inayobadilika, kama vile testnets za mnyororo wa bloku.
+
+Katika mwongozo huu, kifurushi cha eth-network cha Kurtosis kinawasha testnet ya ndani ya Ethereum inayotumia mteja wa Safu ya Utekelezaji (EL) wa [`geth`](https://geth.ethereum.org/), pamoja na wateja wa Safu ya Makubaliano (CL) wa [`teku`](https://consensys.io/teku), [`lighthouse`](https://lighthouse.sigmaprime.io/), na [`lodestar`](https://lodestar.chainsafe.io/). Kifurushi hiki kinatumika kama mbadala unaoweza kusanidiwa na kuunganishwa kwa mitandao katika mifumo kama vile Mtandao wa Hardhat, Ganache, na Anvil. Kurtosis huwapa wasanidi programu udhibiti na wepesi zaidi juu ya testnets wanazotumia, ambayo ni sababu kubwa kwa nini [Msingi wa Ethereum ulitumia Kurtosis kupima Muungano](https://www.kurtosis.com/blog/testing-the-ethereum-merge) na unaendelea kuitumia kwa kupima masasisho ya mtandao.
+
+## Kusanidi Kurtosis {#setting-up-kurtosis}
+
+Kabla ya kuendelea, hakikisha una:
+
+- [Umesakinisha na kuanzisha injini ya Docker](https://docs.kurtosis.com/install/#i-install--start-docker) kwenye mashine yako ya ndani
+- [Umesakinisha Kurtosis CLI](https://docs.kurtosis.com/install#ii-install-the-cli) (au umeisasisha hadi toleo jipya zaidi, ikiwa tayari una CLI iliyosakinishwa)
+- Umesakinisha [Node.js](https://nodejs.org/en), [yarn](https://classic.yarnpkg.com/lang/en/docs/install/#mac-stable), na [npx](https://www.npmjs.com/package/npx) (kwa mazingira yako ya dApp)
+
+## Kuanzisha testnet ya Ethereum ya ndani {#instantiate-testnet}
+
+Ili kuwasha testnet ya Ethereum ya ndani, endesha:
+
+```python
+kurtosis --enclave local-eth-testnet run github.com/kurtosis-tech/eth-network-package
+```
+
+Kumbuka: Amri hii inaupa mtandao wako jina: \"local-eth-testnet\" kwa kutumia kiashiria cha `--enclave`.
+
+Kurtosis itachapisha hatua inazochukua chinichini inapofanya kazi ya kufasiri, kuhakiki, na kisha kutekeleza maagizo. Mwishowe, unapaswa kuona matokeo yanayofanana na yafuatayo:
+
+```python
+INFO[2023-04-04T18:09:44-04:00] ======================================================
+INFO[2023-04-04T18:09:44-04:00] || Created enclave: local-eth-testnet ||
+INFO[2023-04-04T18:09:44-04:00] ======================================================
+Name: local-eth-testnet
+UUID: 39372d756ae8
+Status: RUNNING
+Creation Time: Tue, 04 Apr 2023 18:09:03 EDT
+
+========================================= Files Artifacts =========================================
+UUID Name
+d4085a064230 cl-genesis-data
+1c62cb792e4c el-genesis-data
+bd60489b73a7 genesis-generation-config-cl
+b2e593fe5228 genesis-generation-config-el
+d552a54acf78 geth-prefunded-keys
+5f7e661eb838 prysm-password
+054e7338bb59 validator-keystore-0
+
+========================================== User Services ==========================================
+UUID Name Ports Status
+e20f129ee0c5 cl-client-0-beacon http: 4000/tcp -> RUNNING
+ metrics: 5054/tcp ->
+ tcp-discovery: 9000/tcp -> 127.0.0.1:54263
+ udp-discovery: 9000/udp -> 127.0.0.1:60470
+a8b6c926cdb4 cl-client-0-validator http: 5042/tcp -> 127.0.0.1:54267 RUNNING
+ metrics: 5064/tcp ->
+d7b802f623e8 el-client-0 engine-rpc: 8551/tcp -> 127.0.0.1:54253 RUNNING
+ rpc: 8545/tcp -> 127.0.0.1:54251
+ tcp-discovery: 30303/tcp -> 127.0.0.1:54254
+ udp-discovery: 30303/udp -> 127.0.0.1:53834
+ ws: 8546/tcp -> 127.0.0.1:54252
+514a829c0a84 prelaunch-data-generator-1680646157905431468 STOPPED
+62bd62d0aa7a prelaunch-data-generator-1680646157915424301 STOPPED
+05e9619e0e90 prelaunch-data-generator-1680646157922872635 STOPPED
+
+```
+
+Hongera! Ulitumia Kurtosis kuanzisha testnet ya Ethereum ya ndani, na mteja wa CL (`lighthouse`) na EL (`geth`), juu ya Docker.
+
+### Mapitio {#review-instantiate-testnet}
+
+Katika sehemu hii, ulitekeleza amri iliyoelekeza Kurtosis kutumia [`eth-network-package` iliyohifadhiwa mbali kwenye GitHub](https://github.com/kurtosis-tech/eth-network-package) kuwasha testnet ya Ethereum ya ndani ndani ya [Enclave](https://docs.kurtosis.com/advanced-concepts/enclaves/) ya Kurtosis. Ndani ya enclave yako, utapata "file artifacts" na "user services".
+
+[Vifaa vya Faili](https://docs.kurtosis.com/advanced-concepts/files-artifacts/) katika enclave yako vinajumuisha data zote zilizozalishwa na kutumika kuanzisha wateja wa EL na CL. Data iliundwa kwa kutumia huduma ya `prelaunch-data-generator` iliyojengwa kutoka kwa [picha hii ya Docker](https://github.com/ethpandaops/ethereum-genesis-generator)
+
+Huduma za mtumiaji huonyesha huduma zote zilizowekwa kwenye kontena zinazofanya kazi katika enclave yako. Utaona kwamba nodi moja, yenye mteja wa EL na mteja wa CL, imeundwa.
+
+## Unganisha mazingira yako ya uendelezaji wa dApp kwenye testnet ya Ethereum ya ndani {#connect-your-dapp}
+
+### Sanidi mazingira ya uendelezaji wa dApp {#set-up-dapp-env}
+
+Sasa kwa kuwa una testnet ya ndani inayofanya kazi, unaweza kuunganisha mazingira yako ya uendelezaji wa dApp ili kutumia testnet yako ya ndani. Mfumo wa Hardhat utatumika katika mwongozo huu kupeleka dApp ya blackjack kwenye testnet yako ya ndani.
+
+Ili kusanidi mazingira yako ya uendelezaji wa dApp, nakili hazina iliyo na sampuli yetu ya dApp na usakinishe vitegemezi vyake, endesha:
+
+```python
+git clone https://github.com/kurtosis-tech/awesome-kurtosis.git && cd awesome-kurtosis/smart-contract-example && yarn
+```
+
+Folda ya [smart-contract-example](https://github.com/kurtosis-tech/awesome-kurtosis/tree/main/smart-contract-example) inayotumiwa hapa ina usanidi wa kawaida kwa msanidi programu wa dApp anayetumia mfumo wa [Hardhat](https://hardhat.org/):
+
+- [`contracts/`](https://github.com/kurtosis-tech/awesome-kurtosis/tree/main/smart-contract-example/contracts) ina mikataba-erevu michache rahisi kwa ajili ya dApp ya Blackjack
+- [`scripts/`](https://github.com/kurtosis-tech/awesome-kurtosis/tree/main/smart-contract-example/scripts) ina hati ya kupeleka mkataba wa tokeni kwenye mtandao wako wa ndani wa Ethereum
+- [`test/`](https://github.com/kurtosis-tech/awesome-kurtosis/tree/main/smart-contract-example/test) ina jaribio rahisi la .js kwa mkataba wako wa tokeni ili kuthibitisha kila mchezaji katika dApp yetu ya Blackjack ametengenezewa 1000
+- [`hardhat.config.ts`](https://github.com/kurtosis-tech/awesome-kurtosis/blob/main/smart-contract-example/hardhat.config.ts) inasanidi usanidi wako wa Hardhat
+
+### Sanidi Hardhat ili itumie testnet ya ndani {#configure-hardhat}
+
+Pamoja na mazingira yako ya uendelezaji wa dApp yakiwa yamesanidiwa, sasa utaunganisha Hardhat ili itumie testnet ya Ethereum ya ndani iliyoundwa kwa kutumia Kurtosis. Ili kufanikisha hili, badilisha `<$YOUR_PORT>` katika muundo wa `localnet` katika faili yako ya usanidi ya `hardhat.config.ts` na bandari ya matokeo ya rpc uri kutoka huduma yoyote ya `el-client-`. Katika kisa hiki cha sampuli, bandari itakuwa `64248`. Bandari yako itakuwa tofauti.
+
+Mfano katika `hardhat.config.ts`:
+
+```js
+localnet: {
+url: 'http://127.0.0.1:<$YOUR_PORT>',// TODO: BADILISHA $YOUR_PORT NA BANDARI YA URI YA NODI ILIYOTOLEWA NA KIFURUSHI CHA MTANDAO WA ETH CHA KURTOSIS
+
+// Hizi ni funguo za faragha zinazohusiana na akaunti za majaribio zilizofadhiliwa awali zilizoundwa na kifurushi cha eth-network
+//
+accounts: [
+ "ef5177cd0b6b21c87db5a0bf35d4084a8a57a9d6a064f86d51ac85f2b873a4e2",
+ "48fcc39ae27a0e8bf0274021ae6ebd8fe4a0e12623d61464c498900b28feb567",
+ "7988b3a148716ff800414935b305436493e1f25237a2a03e5eebc343735e2f31",
+ "b3c409b6b0b3aa5e65ab2dc1930534608239a478106acf6f3d9178e9f9b00b35",
+ "df9bb6de5d3dc59595bcaa676397d837ff49441d211878c024eabda2cd067c9f",
+ "7da08f856b5956d40a72968f93396f6acff17193f013e8053f6fbb6c08c194d6",
+ ],
+},
+```
+
+Mara tu unapohifadhi faili yako, mazingira yako ya uendelezaji wa dApp ya Hardhat sasa yameunganishwa na testnet yako ya Ethereum ya ndani! Unaweza kuthibitisha kwamba testnet yako inafanya kazi kwa kuendesha:
+
+```python
+npx hardhat balances --network localnet
+```
+
+Matokeo yanapaswa kuonekana kama hivi:
+
+```python
+0x878705ba3f8Bc32FCf7F4CAa1A35E72AF65CF766 has balance 10000000000000000000000000
+0x4E9A3d9D1cd2A2b2371b8b3F489aE72259886f1A has balance 10000000000000000000000000
+0xdF8466f277964Bb7a0FFD819403302C34DCD530A has balance 10000000000000000000000000
+0x5c613e39Fc0Ad91AfDA24587e6f52192d75FBA50 has balance 10000000000000000000000000
+0x375ae6107f8cC4cF34842B71C6F746a362Ad8EAc has balance 10000000000000000000000000
+0x1F6298457C5d76270325B724Da5d1953923a6B88 has balance 10000000000000000000000000
+```
+
+Hii inathibitisha kuwa Hardhat inatumia testnet yako ya ndani na inagundua akaunti zilizofadhiliwa awali zilizoundwa na `eth-network-package`.
+
+### Peleka na ujaribu dApp yako ndani {#deploy-and-test-dapp}
+
+Wakati mazingira ya uendelezaji wa dApp yameunganishwa kikamilifu kwenye testnet ya Ethereum ya ndani, sasa unaweza kuendesha mtiririko wa kazi wa uendelezaji na upimaji dhidi ya dApp yako ukitumia testnet ya ndani.
+
+Ili kuandaa na kupeleka mkataba-erevu wa `ChipToken.sol` kwa ajili ya uundaji wa mfano wa ndani na uendelezaji, endesha:
+
+```python
+npx hardhat compile
+npx hardhat run scripts/deploy.ts --network localnet
+```
+
+Matokeo yanapaswa kuonekana kama:
+
+```python
+ChipToken imepelekwa kwa: 0xAb2A01BC351770D09611Ac80f1DE076D56E0487d
+```
+
+Sasa jaribu kuendesha jaribio la `simple.js` dhidi ya dApp yako ya ndani ili kuthibitisha kila mchezaji katika dApp yetu ya Blackjack ametengenezewa 1000:
+
+Matokeo yanapaswa kuonekana kama hivi:
+
+```python
+npx hardhat test --network localnet
+```
+
+Matokeo yanapaswa kuonekana kama hivi:
+
+```python
+ChipToken
+ tengeneza
+ ✔ inapaswa kutengeneza chipu 1000 kwa MCHEZAJI MMOJA
+
+ 1 imepita (654ms)
+```
+
+### Mapitio {#review-dapp-workflows}
+
+Kufikia hapa, sasa umesanidi mazingira ya uendelezaji wa dApp, umeiunganisha kwenye mtandao wa Ethereum wa ndani ulioundwa na Kurtosis, na umeandaa, umepeleka, na umeendesha jaribio rahisi dhidi ya dApp yako.
+
+Sasa hebu tuchunguze jinsi unavyoweza kusanidi mtandao wa msingi kwa ajili ya kupima dApps zetu chini ya usanidi mbalimbali wa mtandao.
+
+## Kusanidi testnet ya Ethereum ya ndani {#configure-testnet}
+
+### Kubadilisha usanidi wa mteja na idadi ya nodi {#configure-client-config-and-num-nodes}
+
+Testnet yako ya Ethereum ya ndani inaweza kusanidiwa kutumia jozi tofauti za wateja wa EL na CL, pamoja na idadi tofauti ya nodi, kulingana na hali na usanidi maalum wa mtandao unaotaka kuendeleza au kupima. Hii inamaanisha kuwa, mara tu itakaposanidiwa, unaweza kuwasha testnet ya ndani iliyobinafsishwa na kuitumia kuendesha mtiririko sawa wa kazi (upelekaji, majaribio, n.k.) chini ya usanidi mbalimbali wa mtandao ili kuhakikisha kila kitu kinafanya kazi kama inavyotarajiwa. Ili kujifunza zaidi kuhusu vigezo vingine unavyoweza kurekebisha, tembelea kiungo hiki.
+
+Jaribu! Unaweza kupitisha chaguo mbalimbali za usanidi kwa `eth-network-package` kupitia faili ya JSON. Faili hii ya JSON ya vigezo vya mtandao hutoa usanidi maalum ambao Kurtosis utatumia kusanidi mtandao wa ndani wa Ethereum.
+
+Chukua faili chaguo-msingi ya usanidi na uihariri ili kuwasha nodi mbili zenye jozi tofauti za EL/CL:
+
+- Nodi ya 1 na `geth`/`lighthouse`
+- Nodi ya 2 na `geth`/`lodestar`
+- Nodi ya 3 na `geth`/`teku`
+
+Usanidi huu unaunda mtandao wenye utekelezaji mchanganyiko wa nodi za Ethereum kwa ajili ya kupima dApp yako. Faili yako ya usanidi sasa inapaswa kuonekana hivi:
+
+```yaml
+{
+ "participants":
+ [
+ {
+ "el_client_type": "geth",
+ "el_client_image": "",
+ "el_client_log_level": "",
+ "cl_client_type": "lighthouse",
+ "cl_client_image": "",
+ "cl_client_log_level": "",
+ "beacon_extra_params": [],
+ "el_extra_params": [],
+ "validator_extra_params": [],
+ "builder_network_params": null,
+ },
+ {
+ "el_client_type": "geth",
+ "el_client_image": "",
+ "el_client_log_level": "",
+ "cl_client_type": "lodestar",
+ "cl_client_image": "",
+ "cl_client_log_level": "",
+ "beacon_extra_params": [],
+ "el_extra_params": [],
+ "validator_extra_params": [],
+ "builder_network_params": null,
+ },
+ {
+ "el_client_type": "geth",
+ "el_client_image": "",
+ "el_client_log_level": "",
+ "cl_client_type": "teku",
+ "cl_client_image": "",
+ "cl_client_log_level": "",
+ "beacon_extra_params": [],
+ "el_extra_params": [],
+ "validator_extra_params": [],
+ "builder_network_params": null,
+ },
+ ],
+ "network_params":
+ {
+ "preregistered_validator_keys_mnemonic": "giant issue aisle success illegal bike spike question tent bar rely arctic volcano long crawl hungry vocal artwork sniff fantasy very lucky have athlete",
+ "num_validator_keys_per_node": 64,
+ "network_id": "3151908",
+ "deposit_contract_address": "0x4242424242424242424242424242424242424242",
+ "seconds_per_slot": 12,
+ "genesis_delay": 120,
+ "capella_fork_epoch": 5,
+ },
+}
+```
+
+Kila muundo wa `participants` unahusiana na nodi moja katika mtandao, kwa hivyo miundo 3 ya `participants` itaiambia Kurtosis iwashe nodi 3 kwenye mtandao wako. Kila muundo wa `participants` utakuruhusu kubainisha jozi ya EL na CL inayotumika kwa nodi hiyo maalum.
+
+Muundo wa `network_params` unasanidi mipangilio ya mtandao inayotumika kuunda faili za genesis kwa kila nodi pamoja na mipangilio mingine kama sekunde kwa kila slot ya mtandao.
+
+Hifadhi faili yako ya vigezo iliyohaririwa katika saraka yoyote unayotaka (katika mfano hapa chini, imehifadhiwa kwenye eneo-kazi) na kisha itumie kuendesha kifurushi chako cha Kurtosis kwa kuendesha:
+
+```python
+kurtosis clean -a && kurtosis run --enclave local-eth-testnet github.com/kurtosis-tech/eth-network-package \"$(cat ~/eth-network-params.json)\"
+```
+
+Kumbuka: amri ya `kurtosis clean -a` inatumika hapa kuielekeza Kurtosis kuharibu testnet ya zamani na yaliyomo kabla ya kuanzisha mpya.
+
+Tena, Kurtosis itafanya kazi kwa muda mfupi na kuchapisha hatua za kibinafsi zinazofanyika. Hatimaye, matokeo yanapaswa kuonekana kama:
+
+```python
+Starlark code successfully run. No output was returned.
+INFO[2023-04-07T11:43:16-04:00] ==========================================================
+INFO[2023-04-07T11:43:16-04:00] || Created enclave: local-eth-testnet ||
+INFO[2023-04-07T11:43:16-04:00] ==========================================================
+Name: local-eth-testnet
+UUID: bef8c192008e
+Status: RUNNING
+Creation Time: Fri, 07 Apr 2023 11:41:58 EDT
+
+========================================= Files Artifacts =========================================
+UUID Name
+cc495a8e364a cl-genesis-data
+7033fcdb5471 el-genesis-data
+a3aef43fc738 genesis-generation-config-cl
+8e968005fc9d genesis-generation-config-el
+3182cca9d3cd geth-prefunded-keys
+8421166e234f prysm-password
+d9e6e8d44d99 validator-keystore-0
+23f5ba517394 validator-keystore-1
+4d28dea40b5c validator-keystore-2
+
+========================================== User Services ==========================================
+UUID Name Ports Status
+485e6fde55ae cl-client-0-beacon http: 4000/tcp -> http://127.0.0.1:65010 RUNNING
+ metrics: 5054/tcp -> http://127.0.0.1:65011
+ tcp-discovery: 9000/tcp -> 127.0.0.1:65012
+ udp-discovery: 9000/udp -> 127.0.0.1:54455
+73739bd158b2 cl-client-0-validator http: 5042/tcp -> 127.0.0.1:65016 RUNNING
+ metrics: 5064/tcp -> http://127.0.0.1:65017
+1b0a233cd011 cl-client-1-beacon http: 4000/tcp -> 127.0.0.1:65021 RUNNING
+ metrics: 8008/tcp -> 127.0.0.1:65023
+ tcp-discovery: 9000/tcp -> 127.0.0.1:65024
+ udp-discovery: 9000/udp -> 127.0.0.1:56031
+ validator-metrics: 5064/tcp -> 127.0.0.1:65022
+949b8220cd53 cl-client-1-validator http: 4000/tcp -> 127.0.0.1:65028 RUNNING
+ metrics: 8008/tcp -> 127.0.0.1:65030
+ tcp-discovery: 9000/tcp -> 127.0.0.1:65031
+ udp-discovery: 9000/udp -> 127.0.0.1:60784
+ validator-metrics: 5064/tcp -> 127.0.0.1:65029
+c34417bea5fa cl-client-2 http: 4000/tcp -> 127.0.0.1:65037 RUNNING
+ metrics: 8008/tcp -> 127.0.0.1:65035
+ tcp-discovery: 9000/tcp -> 127.0.0.1:65036
+ udp-discovery: 9000/udp -> 127.0.0.1:63581
+e19738e6329d el-client-0 engine-rpc: 8551/tcp -> 127.0.0.1:64986 RUNNING
+ rpc: 8545/tcp -> 127.0.0.1:64988
+ tcp-discovery: 30303/tcp -> 127.0.0.1:64987
+ udp-discovery: 30303/udp -> 127.0.0.1:55706
+ ws: 8546/tcp -> 127.0.0.1:64989
+e904687449d9 el-client-1 engine-rpc: 8551/tcp -> 127.0.0.1:64993 RUNNING
+ rpc: 8545/tcp -> 127.0.0.1:64995
+ tcp-discovery: 30303/tcp -> 127.0.0.1:64994
+ udp-discovery: 30303/udp -> 127.0.0.1:58096
+ ws: 8546/tcp -> 127.0.0.1:64996
+ad6f401126fa el-client-2 engine-rpc: 8551/tcp -> 127.0.0.1:65003 RUNNING
+ rpc: 8545/tcp -> 127.0.0.1:65001
+ tcp-discovery: 30303/tcp -> 127.0.0.1:65000
+ udp-discovery: 30303/udp -> 127.0.0.1:57269
+ ws: 8546/tcp -> 127.0.0.1:65002
+12d04a9dbb69 prelaunch-data-generator-1680882122181135513 STOPPED
+5b45f9c0504b prelaunch-data-generator-1680882122192182847 STOPPED
+3d4aaa75e218 prelaunch-data-generator-1680882122201668972 STOPPED
+```
+
+Hongera! Umefanikiwa kusanidi testnet yako ya ndani iwe na nodi 3 badala ya 1. Ili kuendesha mtiririko sawa wa kazi uliofanya hapo awali dhidi ya dApp yako (kupeleka na kupima), fanya shughuli zilezile tulizofanya hapo awali kwa kubadilisha `<$YOUR_PORT>` katika muundo wa `localnet` katika faili yako ya usanidi ya `hardhat.config.ts` na bandari ya matokeo ya rpc uri kutoka huduma yoyote ya `el-client-` katika testnet yako mpya ya ndani yenye nodi 3.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Na ndivyo hivyo! Ili kufupisha mwongozo huu mfupi, wewe:
+
+- Uliunda testnet ya Ethereum ya ndani juu ya Docker ukitumia Kurtosis
+- Uliunganisha mazingira yako ya uendelezaji wa dApp ya ndani kwenye mtandao wa Ethereum wa ndani
+- Ulipeleka dApp na kuendesha jaribio rahisi dhidi yake kwenye mtandao wa Ethereum wa ndani
+- Ulisanidi mtandao wa msingi wa Ethereum uwe na nodi 3
+
+Tungependa kusikia kutoka kwako juu ya kile kilichokwenda vizuri kwako, kile kinachoweza kuboreshwa, au kujibu maswali yako yoyote. Usisite kuwasiliana kupitia [GitHub](https://github.com/kurtosis-tech/kurtosis/issues/new/choose) au [tutumie barua pepe](mailto:feedback@kurtosistech.com)!
+
+### Mifano na miongozo mingine {#other-examples-guides}
+
+Tunakuhimiza uangalie [mwongozo wetu wa haraka](https://docs.kurtosis.com/quickstart) (ambapo utajenga hifadhidata ya Postgres na API juu yake) na mifano yetu mingine katika [hazina yetu ya awesome-kurtosis](https://github.com/kurtosis-tech/awesome-kurtosis) ambapo utapata mifano mizuri, ikijumuisha vifurushi vya:
+
+- [Kuwasha testnet ileile ya ndani ya Ethereum](https://github.com/kurtosis-tech/eth2-package), lakini na huduma za ziada zilizounganishwa kama vile mtumaji taka wa miamala (kuiga miamala), kifuatiliaji cha uma, na nakala iliyounganishwa ya Grafana na Prometheus
+- Kufanya [jaribio la mtandao-ndogo](https://github.com/kurtosis-tech/awesome-kurtosis/tree/main/ethereum-network-partition-test) dhidi ya mtandao uleule wa ndani wa Ethereum
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/downsizing-contracts-to-fight-the-contract-size-limit/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/downsizing-contracts-to-fight-the-contract-size-limit/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..ee7b7abb423
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/downsizing-contracts-to-fight-the-contract-size-limit/index.md
@@ -0,0 +1,144 @@
+---
+title: "Kupunguza ukubwa wa mikataba ili kupambana na kikomo cha ukubwa wa mkataba"
+description: Unaweza kufanya nini kuzuia mikataba-erevu yako isiwe mikubwa sana?
+author: Markus Waas
+lang: sw
+tags: [ "uimara", "mikataba erevu", "ghala" ]
+skill: intermediate
+published: 2020-06-26
+source: soliditydeveloper.com
+sourceUrl: https://soliditydeveloper.com/max-contract-size
+---
+
+## Kwa nini kuna kikomo? {#why-is-there-a-limit}
+
+Mnamo [Novemba 22, 2016](https://blog.ethereum.org/2016/11/18/hard-fork-no-4-spurious-dragon/) uma mgumu wa Spurious Dragon ulianzisha [EIP-170](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-170) ambao uliongeza kikomo cha ukubwa wa mkataba-erevu cha kb 24.576. Kwa wewe kama msanidi programu wa Solidity hii inamaanisha unapoongeza utendaji zaidi na zaidi kwenye mkataba wako, wakati fulani utafikia kikomo na wakati wa kupeleka utaona hitilafu:
+
+`Onyo: Ukubwa wa msimbo wa Mkataba umezidi baiti 24576 (kikomo kilichoanzishwa katika Spurious Dragon).` Mkataba huu huenda usiweze kupelekwa kwenye Mtandao Mkuu. `Fikiria kuwezesha kiboreshaji (na thamani ndogo ya "runs"!), kuzima jumbe za urejeshaji, au kutumia maktaba.`
+
+Kikomo hiki kilianzishwa ili kuzuia mashambulizi ya kunyimwa huduma (DOS). Wito wowote kwa mkataba una gharama nafuu kiasi kwa upande wa gesi. Hata hivyo, athari za wito wa mkataba kwa nodi za Ethereum huongezeka isivyo sawia kulingana na ukubwa wa msimbo wa mkataba unaoitwa (kusoma msimbo kutoka kwenye diski, kuchakata msimbo awali, kuongeza data kwenye uthibitisho wa Merkle). Wakati wowote unapokuwa na hali kama hiyo ambapo mshambuliaji anahitaji rasilimali chache kusababisha kazi nyingi kwa wengine, unapata uwezekano wa mashambulizi ya DOS.
+
+Hapo awali hili halikuwa tatizo kubwa kwa sababu kikomo kimoja cha asili cha ukubwa wa mkataba ni kikomo cha gesi cha bloku. Ni wazi, mkataba lazima upelekwe ndani ya muamala unaoshikilia msimbo baiti wote wa mkataba. Ikiwa utajumuisha muamala huo mmoja tu kwenye bloku, unaweza kutumia gesi yote hiyo, lakini si isiyo na kikomo. Tangu [Sasisho la London](/ethereum-forks/#london), kikomo cha gesi cha bloku kimeweza kubadilika kati ya vitengo milioni 15 na milioni 30 kulingana na mahitaji ya mtandao.
+
+Katika yafuatayo tutaangalia baadhi ya mbinu zilizopangwa kulingana na athari zake zinazowezekana. Fikiria kuhusu hilo kwa mtazamo wa kupunguza uzito. Mkakati bora kwa mtu kufikia uzito anaolenga (katika hali yetu 24kb) ni kuzingatia mbinu zenye athari kubwa kwanza. Katika visa vingi kurekebisha lishe yako tu kutakufikisha hapo, lakini wakati mwingine unahitaji zaidi kidogo. Kisha unaweza kuongeza mazoezi (athari ya kati) au hata virutubisho (athari ndogo).
+
+## Athari kubwa {#big-impact}
+
+### Tenganisha mikataba yako {#separate-your-contracts}
+
+Hii inapaswa kuwa mbinu yako ya kwanza kila wakati. Unawezaje kutenganisha mkataba katika mikataba midogo mingi? Kwa ujumla inakulazimisha kubuni usanifu mzuri kwa mikataba yako. Mikataba midogo inapendekezwa kila wakati kutoka kwa mtazamo wa usomaji wa msimbo. Kwa ajili ya kugawanya mikataba, jiulize:
+
+- Ni vitendaji vipi vinavyohusiana? Kila seti ya vitendaji inaweza kuwa bora katika mkataba wake.
+- Ni vitendaji vipi ambavyo havihitaji kusoma hali ya mkataba au sehemu ndogo tu ya hali hiyo?
+- Unaweza kutenganisha ghala na utendaji?
+
+### Maktaba {#libraries}
+
+Njia moja rahisi ya kuhamisha msimbo wa utendaji mbali na ghala ni kutumia [maktaba](https://solidity.readthedocs.io/en/v0.6.10/contracts.html#libraries). Usitangaze vitendaji vya maktaba kama vya ndani kwani vitaongezwa moja kwa moja [kwenye mkataba](https://ethereum.stackexchange.com/questions/12975/are-internal-functions-in-libraries-not-covered-by-linking) wakati wa ukusanyaji. Lakini ukitumia vitendaji vya umma, basi vitakuwa katika mkataba tofauti wa maktaba. Fikiria [kutumia kwa](https://solidity.readthedocs.io/en/v0.6.10/contracts.html#using-for) ili kufanya matumizi ya maktaba yawe rahisi zaidi.
+
+### Proksi {#proxies}
+
+Mkakati wa hali ya juu zaidi ungekuwa mfumo wa proksi. Maktaba hutumia `DELEGATECALL` kwa nyuma, ambayo hutekeleza kitendaji cha mkataba mwingine kwa kutumia hali ya mkataba unaoita. Angalia [chapisho hili la blogu](https://hackernoon.com/how-to-make-smart-contracts-upgradable-2612e771d5a2) ili kujifunza zaidi kuhusu mifumo ya proksi. Hukupa utendaji zaidi, k.m., huwezesha uwezo wa kusasishwa, lakini pia huongeza utata mwingi. Singeongeza hizo ili tu kupunguza ukubwa wa mkataba isipokuwa ndiyo chaguo lako pekee kwa sababu yoyote ile.
+
+## Athari ya kati {#medium-impact}
+
+### Ondoa vitendaji {#remove-functions}
+
+Hili linapaswa kuwa dhahiri. Vitendaji huongeza ukubwa wa mkataba kwa kiasi kikubwa.
+
+- **Nje**: Mara nyingi tunaongeza vitendaji vingi vya kuona kwa sababu za kurahisisha. Hiyo ni sawa kabisa mpaka ufikie kikomo cha ukubwa. Kisha unaweza kutaka kufikiria kweli kuondoa vyote isipokuwa vile vya muhimu kabisa.
+- **Ndani**: Unaweza pia kuondoa vitendaji vya ndani/binafsi na kuingiza msimbo moja kwa moja mradi tu kitendaji kinaitwa mara moja tu.
+
+### Epuka vigezo vya ziada {#avoid-additional-variables}
+
+```solidity
+function get(uint id) returns (address,address) {
+ MyStruct memory myStruct = myStructs[id];
+ return (myStruct.addr1, myStruct.addr2);
+}
+```
+
+```solidity
+function get(uint id) returns (address,address) {
+ return (myStructs[id].addr1, myStructs[id].addr2);
+}
+```
+
+Mabadiliko rahisi kama haya hufanya tofauti ya **0.28kb**. Kuna uwezekano unaweza kupata hali nyingi sawa katika mikataba yako na hizo zinaweza kujumlisha na kuwa kiasi kikubwa.
+
+### Fupisha ujumbe wa hitilafu {#shorten-error-message}
+
+Jumbe ndefu za urejeshaji na hasa jumbe nyingi tofauti za urejeshaji zinaweza kufanya mkataba uwe mkubwa. Badala yake tumia misimbo mifupi ya hitilafu na uisimbue katika mkataba wako. Ujumbe mrefu unaweza kuwa mfupi zaidi:
+
+```solidity
+require(msg.sender == owner, "Ni mmiliki wa mkataba huu pekee anayeweza kuita kitendaji hiki");
+```
+
+```solidity
+require(msg.sender == owner, "OW1");
+```
+
+### Tumia hitilafu maalum badala ya jumbe za hitilafu
+
+Hitilafu maalum zilianzishwa katika [Solidity 0.8.4](https://blog.soliditylang.org/2021/04/21/custom-errors/). Ni njia nzuri ya kupunguza ukubwa wa mikataba yako, kwa sababu zimesimbwa kwa ABI kama viteuzi (kama vile vitendaji vilivyo).
+
+```solidity
+error Unauthorized();
+
+if (msg.sender != owner) {
+ revert Unauthorized();
+}
+```
+
+### Fikiria thamani ya chini ya 'run' kwenye kiboreshaji {#consider-a-low-run-value-in-the-optimizer}
+
+Unaweza pia kubadilisha mipangilio ya kiboreshaji. Thamani chaguo-msingi ya 200 inamaanisha kwamba inajaribu kuboresha msimbo baiti kana kwamba kitendaji kinaitwa mara 200. Ukiibadilisha kuwa 1, kimsingi unakiambia kiboreshaji kiboreshe kwa ajili ya hali ya kuendesha kila kitendaji mara moja tu. Kitendaji kilichoboreshwa kwa ajili ya kuendeshwa mara moja tu kinamaanisha kimeboreshwa kwa ajili ya upelekaji wenyewe. Fahamu kwamba **hii huongeza [gharama za gesi](/developers/docs/gas/) za kuendesha vitendaji**, kwa hivyo unaweza usitake kufanya hivyo.
+
+## Athari ndogo {#small-impact}
+
+### Epuka kupitisha miundo kwa vitendaji {#avoid-passing-structs-to-functions}
+
+Ikiwa unatumia [ABIEncoderV2](https://solidity.readthedocs.io/en/v0.6.10/layout-of-source-files.html#abiencoderv2), inaweza kusaidia kutopitisha miundo kwa kitendaji. Badala ya kupitisha kigezo kama muundo, pitisha vigezo vinavyohitajika moja kwa moja. Katika mfano huu tumeokoa **0.1kb** nyingine.
+
+```solidity
+function get(uint id) returns (address,address) {
+ return _get(myStruct);
+}
+
+function _get(MyStruct memory myStruct) private view returns(address,address) {
+ return (myStruct.addr1, myStruct.addr2);
+}
+```
+
+```solidity
+function get(uint id) returns(address,address) {
+ return _get(myStructs[id].addr1, myStructs[id].addr2);
+}
+
+function _get(address addr1, address addr2) private view returns(address,address) {
+ return (addr1, addr2);
+}
+```
+
+### Tangaza mwonekano sahihi kwa vitendaji na vigezo {#declare-correct-visibility-for-functions-and-variables}
+
+- Vitendaji au vigezo vinavyoitwa kutoka nje tu? Vitangaze kama `external` badala ya `public`.
+- Vitendaji au vigezo vinavyoitwa kutoka ndani ya mkataba tu? Vitangaze kama `private` au `internal` badala ya `public`.
+
+### Ondoa virekebishaji {#remove-modifiers}
+
+Virekebishaji, hasa vinapotumiwa sana, vinaweza kuwa na athari kubwa kwenye ukubwa wa mkataba. Fikiria kuviondoa na badala yake utumie vitendaji.
+
+```solidity
+modifier checkStuff() {}
+
+function doSomething() checkStuff {}
+```
+
+```solidity
+function checkStuff() private {}
+
+function doSomething() { checkStuff(); }
+```
+
+Dokezo hizo zinapaswa kukusaidia kupunguza kwa kiasi kikubwa ukubwa wa mkataba. Kwa mara nyingine tena, siwezi kusisitiza vya kutosha, daima zingatia kugawanya mikataba ikiwezekana kwa athari kubwa zaidi.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/eip-1271-smart-contract-signatures/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/eip-1271-smart-contract-signatures/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..305fb3b04f2
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/eip-1271-smart-contract-signatures/index.md
@@ -0,0 +1,129 @@
+---
+title: "EIP-1271: Kusaini na Kuthibitisha Sahihi za Mkataba-erevu"
+description: Muhtasari wa uundaji na uthibitishaji wa sahihi za mkataba-erevu kwa kutumia EIP-1271. Pia tunapitia utekelezaji wa EIP-1271 unaotumika katika Safe (awali Gnosis Safe) ili kutoa mfano halisi kwa wasanidi programu wa mkataba-erevu kuutumia kama msingi.
+author: Nathan H. Leung
+lang: sw
+tags:
+ [
+ "eip-1271",
+ "mikataba erevu",
+ "kuthibitisha",
+ "kusaini"
+ ]
+skill: intermediate
+published: 2023-01-12
+---
+
+Kiwango cha [EIP-1271](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1271) huruhusu mikataba-erevu kuthibitisha sahihi.
+
+Katika mafunzo haya, tunatoa muhtasari wa sahihi za dijitali, historia ya EIP-1271, na utekelezaji mahususi wa EIP-1271 unaotumiwa na [Safe](https://safe.global/) (awali Gnosis Safe). Kwa pamoja, hii inaweza kutumika kama sehemu ya kuanzia kwa ajili ya kutekeleza EIP-1271 katika mikataba yako mwenyewe.
+
+## Sahihi ni nini?
+
+Katika muktadha huu, sahihi (kwa usahihi zaidi, "sahihi ya dijitali") ni ujumbe pamoja na aina fulani ya uthibitisho kwamba ujumbe umetoka kwa mtu/mtumaji/anwani maalum.
+
+Kwa mfano, sahihi ya dijitali inaweza kuonekana hivi:
+
+1. Ujumbe: “Nataka kuingia katika tovuti hii kwa kutumia mkoba wangu wa Ethereum.”
+2. Msaini: Anwani yangu ni `0x000…`
+3. Uthibitisho: Huu ni uthibitisho kwamba mimi, `0x000…`, ndiye niliyeunda ujumbe huu wote (kwa kawaida hii ni kitu cha kroptografia).
+
+Ni muhimu kuzingatia kwamba sahihi ya dijitali inajumuisha "ujumbe" na "sahihi".
+
+Kwa nini? Kwa mfano, kama ungenipa mkataba wa kusaini, kisha nikakata ukurasa wa sahihi na kukurejeshea sahihi zangu pekee bila sehemu nyingine ya mkataba, mkataba huo haungekuwa halali.
+
+Vivyo hivyo, sahihi ya dijitali haina maana yoyote bila ujumbe unaohusiana nayo!
+
+## Kwa nini EIP-1271 ipo?
+
+Ili kuunda sahihi ya dijitali kwa matumizi katika blockchain zinazotumia Ethereum, kwa ujumla unahitaji ufunguo binafsi wa siri ambao hakuna mtu mwingine anayejua. Hiki ndicho kinachofanya sahihi yako kuwa yako (hakuna mtu mwingine anayeweza kuunda sahihi sawa bila kujua ufunguo wa siri).
+
+Akaunti yako ya Ethereum (yaani, akaunti yako inayomilikiwa nje/EOA) ina ufunguo binafsi unaohusishwa nayo, na huu ndio ufunguo binafsi unaotumiwa kwa kawaida wakati tovuti au mfumo mtawanyo wa kimamlaka inakuomba sahihi (k.m., kwa ajili ya “Ingia na Ethereum”).
+
+Programu inaweza [kuthibitisha sahihi](https://www.alchemy.com/docs/how-to-verify-a-message-signature-on-ethereum) unayounda kwa kutumia maktaba ya wahusika wengine kama ethers.js [bila kujua ufunguo wako binafsi](https://en.wikipedia.org/wiki/Public-key_cryptography) na kuwa na uhakika kwamba _wewe_ ndiye uliyeunda sahihi hiyo.
+
+> Kwa hakika, kwa sababu sahihi za dijitali za EOA hutumia kroptografia ya ufunguo wa umma, zinaweza kuundwa na kuthibitishwa **nje ya mnyororo**! Hivi ndivyo upigaji kura wa DAO bila gesi unavyofanya kazi — badala ya kuwasilisha kura kwenye mnyororo, sahihi za dijitali zinaweza kuundwa na kuthibitishwa nje ya mnyororo kwa kutumia maktaba za kroptografia.
+
+Ingawa akaunti za EOA zina ufunguo binafsi, akaunti za mkataba-erevu hazina aina yoyote ya ufunguo binafsi au wa siri (hivyo "Ingia na Ethereum", n.k. haziwezi kufanya kazi moja kwa moja na akaunti za mkataba-erevu).
+
+Tatizo ambalo EIP-1271 inalenga kutatua: tunawezaje kujua kuwa sahihi ya mkataba-erevu ni halali ikiwa mkataba-erevu hauna “siri” inayoweza kujumuishwa katika sahihi?
+
+## EIP-1271 inafanyaje kazi?
+
+Mikataba-erevu haina funguo binafsi zinazoweza kutumika kusaini jumbe. Basi tunawezaje kujua ikiwa sahihi ni halisi?
+
+Naam, wazo moja ni kwamba tunaweza tu _kuuliza_ mkataba-erevu ikiwa sahihi ni halisi!
+
+Anachofanya EIP-1271 ni kusawazisha wazo hili la “kuuliza” mkataba-erevu ikiwa sahihi fulani ni halali.
+
+Mkataba unaotekeleza EIP-1271 lazima uwe na kitendakazi kiitwacho `isValidSignature` ambacho huchukua ujumbe na sahihi. Mkataba unaweza kisha kuendesha mantiki fulani ya uthibitishaji (vipimo havishurutishi kitu chochote maalum hapa) kisha kurudisha thamani inayoonyesha kama sahihi ni halali au la.
+
+Ikiwa `isValidSignature` inarudisha matokeo halali, hiyo ni sawa na mkataba kusema “ndiyo, naidhinisha sahihi + ujumbe huu!”
+
+### Kiolesura
+
+Huu hapa ni muundo kamili katika vipimo vya EIP-1271 (tutazungumzia kigezo cha `_hash` hapo chini, lakini kwa sasa, fikiria kama ni ujumbe unaothibitishwa):
+
+```jsx
+pragma solidity ^0.5.0;
+
+contract ERC1271 {
+
+ // bytes4(keccak256("isValidSignature(bytes32,bytes)")
+ bytes4 constant internal MAGICVALUE = 0x1626ba7e;
+
+ /**
+ * @dev Inapaswa kurudisha iwapo sahihi iliyotolewa ni halali kwa hashi iliyotolewa
+ * @param _hash Hashi ya data itakayosainiwa
+ * @param _signature Safu ya baiti za Sahihi inayohusishwa na _hash
+ *
+ * LAZIMA irudishe thamani ya uchawi ya bytes4 0x1626ba7e wakati kitendakazi kinafaulu.
+ * LAZIMA ISIBADILISHE hali (kwa kutumia STATICCALL kwa solc < 0.5, kirekebishaji cha mwonekano kwa solc > 0.5)
+ * LAZIMA iruhusu wito wa nje
+ */
+ function isValidSignature(
+ bytes32 _hash,
+ bytes memory _signature)
+ public
+ view
+ returns (bytes4 magicValue);
+}
+```
+
+## Mfano wa Utekelezaji wa EIP-1271: Safe
+
+Mikataba inaweza kutekeleza `isValidSignature` kwa njia nyingi — vipimo havisemi mengi kuhusu utekelezaji kamili.
+
+Mkataba mmoja mashuhuri unaotekeleza EIP-1271 ni Safe (awali Gnosis Safe).
+
+Katika msimbo wa Safe, `isValidSignature` [imetekelezwa](https://github.com/safe-global/safe-contracts/blob/main/contracts/handler/CompatibilityFallbackHandler.sol) ili sahihi ziweze kuundwa na kuthibitishwa kwa [njia mbili](https://ethereum.stackexchange.com/questions/122635/signing-messages-as-a-gnosis-safe-eip1271-support):
+
+1. Ujumbe wa kwenye mnyororo
+ 1. Uundaji: mmiliki wa safe huunda muamala mpya wa safe ili “kusaini” ujumbe, akipitisha ujumbe kama data kwenye muamala. Mara tu wamiliki wa kutosha wanaposaini muamala kufikia kizingiti cha multisig, muamala hutangazwa na kuendeshwa. Katika muamala, kuna kitendakazi cha safe kiitwacho (`signMessage(bytes calldata _data)`) ambacho huongeza ujumbe kwenye orodha ya jumbe “zilizoidhinishwa”.
+ 2. Uthibitishaji: ita `isValidSignature` kwenye mkataba wa Safe, na kupitisha ujumbe wa kuthibitisha kama kigezo cha ujumbe na [thamani tupu kwa kigezo cha sahihi](https://github.com/safe-global/safe-contracts/blob/main/contracts/handler/CompatibilityFallbackHandler.sol#L32) (yaani, `0x`). Safe itaona kuwa kigezo cha sahihi ni tupu na badala ya kuthibitisha sahihi kwa njia ya kroptografia, itajua kuendelea na kuangalia ikiwa ujumbe upo kwenye orodha ya jumbe “zilizoidhinishwa”.
+2. Jumbe za nje ya mnyororo:
+ 1. Uundaji: mmiliki wa safe huunda ujumbe nje ya mnyororo, kisha anawapata wamiliki wengine wa safe kusaini ujumbe huo kila mmoja kivyake hadi kuwe na sahihi za kutosha kuvuka kizingiti cha idhini ya multisig.
+ 2. Uthibitishaji: ita `isValidSignature`. Katika kigezo cha ujumbe, pitisha ujumbe wa kuthibitishwa. Katika kigezo cha sahihi, pitisha sahihi za kila mmiliki wa safe zikiwa zimeunganishwa pamoja, moja baada ya nyingine. Safe itaangalia kuwa kuna sahihi za kutosha kufikia kizingiti **na** kwamba kila sahihi ni halali. Ikiwa ndivyo, itarudisha thamani inayoonyesha uthibitishaji uliofaulu wa sahihi.
+
+## Kigezo cha `_hash` ni nini hasa? Kwa nini usipitishe ujumbe wote?
+
+Huenda umegundua kwamba kitendakazi cha `isValidSignature` katika [muundo wa EIP-1271](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1271) hakichukui ujumbe wenyewe, bali kigezo cha `_hash`. Hii inamaanisha kuwa badala ya kupitisha ujumbe kamili wa urefu wowote kwa `isValidSignature`, badala yake tunapitisha hashi ya baiti 32 ya ujumbe (kwa ujumla keccak256).
+
+Kila baiti ya calldata — yaani, data ya kigezo cha kitendakazi inayopitishwa kwa kitendakazi cha mkataba-erevu — [hugharimu gesi 16 (gesi 4 ikiwa ni baiti ya sifuri)](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-2028), hivyo hii inaweza kuokoa gesi nyingi ikiwa ujumbe ni mrefu.
+
+### Vipimo vya Awali vya EIP-1271
+
+Kuna vipimo vya EIP-1271 vinavyotumika ambavyo vina kitendakazi cha `isValidSignature` chenye kigezo cha kwanza cha aina ya `bytes` (urefu wowote, badala ya urefu usiobadilika wa `bytes32`) na jina la kigezo `message`. Hili ni [toleo la zamani](https://github.com/safe-global/safe-contracts/issues/391#issuecomment-1075427206) la kiwango cha EIP-1271.
+
+## EIP-1271 inapaswa kutekelezwa vipi katika mikataba yangu mwenyewe?
+
+Vipimo havina masharti mengi hapa. Utekelezaji wa Safe una mawazo mazuri:
+
+- Unaweza kuzingatia sahihi za EOA kutoka kwa "mmiliki" wa mkataba kuwa halali.
+- Unaweza kuhifadhi orodha ya jumbe zilizoidhinishwa na kuzingatia hizo tu kuwa halali.
+
+Mwishowe, ni juu yako kama msanidi programu wa mkataba!
+
+## Hitimisho
+
+[EIP-1271](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-1271) ni kiwango chenye matumizi mengi kinachoruhusu mikataba-erevu kuthibitisha sahihi. Inafungua mlango kwa mikataba-erevu kufanya kazi zaidi kama EOA — kwa mfano kutoa njia ya "Ingia na Ethereum" kufanya kazi na mikataba-erevu — na inaweza kutekelezwa kwa njia nyingi (Safe ikiwa na utekelezaji usio rahisi na wa kuvutia kuzingatia).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc-721-vyper-annotated-code/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc-721-vyper-annotated-code/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..097336dd829
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc-721-vyper-annotated-code/index.md
@@ -0,0 +1,715 @@
+---
+title: "Mwongozo wa Mkataba wa ERC-721 wa Vyper"
+description: Mkataba wa ERC-721 wa Ryuya Nakamura na jinsi unavyofanya kazi
+author: Ori Pomerantz
+lang: sw
+tags: [ "vyper", "erc-721", "python" ]
+skill: beginner
+published: 2021-04-01
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Kiwango cha [ERC-721](/developers/docs/standards/tokens/erc-721/) kinatumika kushikilia umiliki wa Tokeni Zisizobadilishika (NFT).
+Tokeni za [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/) hufanya kazi kama bidhaa, kwa sababu hakuna tofauti kati ya tokeni binafsi.
+Tofauti na hiyo, tokeni za ERC-721 zimeundwa kwa ajili ya mali zinazofanana lakini si sawa, kama vile katuni
+za paka tofauti
+au hati miliki za vipande tofauti vya mali isiyohamishika.
+
+Katika makala haya tutachambua [mkataba wa ERC-721 wa Ryuya Nakamura](https://github.com/vyperlang/vyper/blob/master/examples/tokens/ERC721.vy).
+Mkataba huu umeandikwa kwa [Vyper](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/index.html), lugha ya mkataba inayofanana na Python iliyoundwa ili iwe
+vigumu zaidi kuandika msimbo usio salama kuliko ilivyo katika Solidity.
+
+## Mkataba {#contract}
+
+```python
+# @dev Utekelezaji wa kiwango cha tokeni isiyobadilishika ya ERC-721.
+# @author Ryuya Nakamura (@nrryuya)
+# Imebadilishwa kutoka: https://github.com/vyperlang/vyper/blob/de74722bf2d8718cca46902be165f9fe0e3641dd/examples/tokens/ERC721.vy
+```
+
+Maoni katika Vyper, kama ilivyo katika Python, huanza na alama ya reli (`#`) na kuendelea hadi mwisho wa mstari. Maoni yanayojumuisha
+`@` hutumiwa na [NatSpec](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/natspec.html) kuzalisha nyaraka
+zinazoweza kusomwa na binadamu.
+
+```python
+from vyper.interfaces import ERC721
+
+implements: ERC721
+```
+
+Kiolesura cha ERC-721 kimejengewa ndani ya lugha ya Vyper.
+[Unaweza kuona ufafanuzi wa msimbo hapa](https://github.com/vyperlang/vyper/blob/master/vyper/builtin_interfaces/ERC721.py).
+Ufafanuzi wa kiolesura umeandikwa kwa Python, badala ya Vyper, kwa sababu violesura hutumika si tu ndani ya
+mnyororo wa bloku, bali pia wakati wa kutuma muamala kwenye mnyororo wa bloku kutoka kwa wateja wa nje, ambao unaweza kuandikwa kwa
+Python.
+
+Mstari wa kwanza huingiza kiolesura, na wa pili unabainisha kuwa tunakitekeleza hapa.
+
+### Kiolesura cha ERC721Receiver {#receiver-interface}
+
+```python
+# Kiolesura cha mkataba unaoitwa na safeTransferFrom()
+interface ERC721Receiver:
+ def onERC721Received(
+```
+
+ERC-721 inasaidia aina mbili za uhamishaji:
+
+- `transferFrom`, ambayo inamruhusu mtumaji kubainisha anwani yoyote ya marudio na kuweka jukumu
+ la uhamishaji kwa mtumaji. Hii ina maana kwamba unaweza kuhamisha kwenda anwani batili, ambapo
+ NFT inapotea kabisa.
+- `safeTransferFrom`, ambayo huangalia kama anwani ya marudio ni mkataba. Ikiwa ndivyo, mkataba wa ERC-721
+ huuliza mkataba mpokeaji kama unataka kupokea NFT.
+
+Ili kujibu maombi ya `safeTransferFrom`, mkataba mpokeaji unapaswa kutekeleza `ERC721Receiver`.
+
+```python
+ _operator: address,
+ _from: address,
+```
+
+Anwani ya `_from` ni mmiliki wa sasa wa tokeni. Anwani ya `_operator` ndiyo
+iliyoitisha uhamishaji (hizi mbili zinaweza zisiwe sawa, kwa sababu ya posho).
+
+```python
+ _tokenId: uint256,
+```
+
+Vitambulisho vya tokeni za ERC-721 vina biti 256. Kwa kawaida huundwa kwa kuhashi maelezo ya chochote
+kinachowakilishwa na tokeni.
+
+```python
+ _data: Bytes[1024]
+```
+
+Ombi linaweza kuwa na baiti hadi 1024 za data ya mtumiaji.
+
+```python
+ ) -> bytes32: view
+```
+
+Ili kuzuia visa ambapo mkataba unakubali uhamishaji kimakosa, thamani ya kurejesha si ya Boolean,
+bali ni biti 256 zenye thamani maalum.
+
+Kazi hii ni `view`, ambayo ina maana inaweza kusoma hali ya mnyororo wa bloku, lakini si kuibadilisha.
+
+### Matukio {#events}
+
+[Matukio](https://media.consensys.net/technical-introduction-to-events-and-logs-in-ethereum-a074d65dd61e)
+hutolewa ili kuwajulisha watumiaji na seva zilizo nje ya mnyororo wa bloku kuhusu matukio. Kumbuka kwamba maudhui ya matukio
+hayapatikani kwa mikataba kwenye mnyororo wa bloku.
+
+```python
+# @dev Hutoa wakati umiliki wa NFT yoyote unapobadilika kwa utaratibu wowote. Tukio hili hutolewa wakati NFTs
+# zinapoundwa (`from` == 0) na kuharibiwa (`to` == 0). Isipokuwa: wakati wa uundaji wa mkataba, idadi
+# yoyote ya NFT inaweza kuundwa na kugawiwa bila kutoa Transfer. Wakati wa uhamishaji
+# wowote, anwani iliyoidhinishwa kwa NFT hiyo (ikiwa ipo) huwekwa upya kuwa hakuna.
+# @param _from Mtumaji wa NFT (kama anwani ni anwani sifuri inaashiria uundaji wa tokeni).
+# @param _to Mpokeaji wa NFT (kama anwani ni anwani sifuri inaashiria uharibifu wa tokeni).
+# @param _tokenId NFT iliyohamishwa.
+event Transfer:
+ sender: indexed(address)
+ receiver: indexed(address)
+ tokenId: indexed(uint256)
+```
+
+Hili ni sawa na tukio la Uhamishaji wa ERC-20, isipokuwa kwamba tunaripoti `tokenId` badala ya kiasi.
+Hakuna anayemiliki anwani sifuri, kwa hivyo kwa kawaida tunaitumia kuripoti uundaji na uharibifu wa tokeni.
+
+```python
+# @dev Hii hutolewa wakati anwani iliyoidhinishwa kwa NFT inapobadilishwa au kuthibitishwa tena. Anwani sifuri
+# inaonyesha hakuna anwani iliyoidhinishwa. Tukio la Uhamishaji linapotolewa, hii pia
+# inaonyesha kwamba anwani iliyoidhinishwa kwa NFT hiyo (ikiwa ipo) huwekwa upya kuwa hakuna.
+# @param _owner Mmiliki wa NFT.
+# @param _approved Anwani tunayoidhinisha.
+# @param _tokenId NFT tunayoidhinisha.
+event Approval:
+ owner: indexed(address)
+ approved: indexed(address)
+ tokenId: indexed(uint256)
+```
+
+Idhini ya ERC-721 inafanana na posho ya ERC-20. Anwani maalum inaruhusiwa kuhamisha tokeni
+maalum. Hii inatoa utaratibu kwa mikataba kujibu wanapokubali tokeni. Mikataba haiwezi
+kusikiliza matukio, kwa hivyo ukihamisha tokeni kwao tu "hawajui" kuihusu. Kwa njia hii,
+mmiliki kwanza huwasilisha idhini kisha hutuma ombi kwa mkataba: "Nimekuidhinisha uhamishe tokeni
+X, tafadhali fanya ...".
+
+Hii ni chaguo la muundo ili kufanya kiwango cha ERC-721 kifanane na kiwango cha ERC-20. Kwa sababu
+tokeni za ERC-721 hazibadiliki, mkataba unaweza pia kutambua kuwa umepata tokeni maalum kwa
+kuangalia umiliki wa tokeni.
+
+```python
+# @dev Hii hutolewa wakati mwendeshaji anapowezeshwa au kuzimwa kwa mmiliki. Mwendeshaji anaweza kusimamia
+# NFT zote za mmiliki.
+# @param _owner Mmiliki wa NFT.
+# @param _operator Anwani ambayo tunaweka haki za mwendeshaji.
+# @param _approved Hali ya haki za mwendeshaji (kweli ikiwa haki za mwendeshaji zimetolewa na uongo ikiwa
+# zimefutwa).
+event ApprovalForAll:
+ owner: indexed(address)
+ operator: indexed(address)
+ approved: bool
+```
+
+Wakati mwingine ni muhimu kuwa na _operator_ anayeweza kusimamia tokeni zote za akaunti za aina fulani (zile zinazosimamiwa na
+mkataba maalum), sawa na mamlaka ya uwakili. Kwa mfano, ninaweza kutaka kutoa mamlaka kama hayo kwa mkataba unaoangalia ikiwa
+sijauwasiliana nao kwa miezi sita, na ikiwa ni hivyo unagawanya mali zangu kwa warithi wangu (kama mmoja wao ataomba, mikataba
+haiwezi kufanya chochote bila kuitwa na muamala). Katika ERC-20 tunaweza kutoa posho kubwa kwa mkataba wa urithi,
+lakini hilo halifanyi kazi kwa ERC-721 kwa sababu tokeni hazibadiliki. Hii ni sawa na hiyo.
+
+Thamani ya `approved` inatuambia kama tukio ni la idhini, au uondoaji wa idhini.
+
+### Vigezo vya Hali {#state-vars}
+
+Vigezo hivi vina hali ya sasa ya tokeni: ni zipi zinapatikana na nani anazimiliki. Nyingi za hizi
+ni vitu vya `HashMap`, [ramani za mwelekeo mmoja ambazo zipo kati ya aina mbili](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/types.html#mappings).
+
+```python
+# @dev Ramani kutoka kitambulisho cha NFT kwenda kwenye anwani inayomiliki.
+idToOwner: HashMap[uint256, address]
+
+# @dev Ramani kutoka kitambulisho cha NFT kwenda kwenye anwani iliyoidhinishwa.
+idToApprovals: HashMap[uint256, address]
+```
+
+Utambulisho wa watumiaji na mikataba katika Ethereum unawakilishwa na anwani za biti 160. Vigezo hivi viwili vinapanga ramani
+kutoka vitambulisho vya tokeni kwenda kwa wamiliki wao na wale walioidhinishwa kuzihamisha (kwa kiwango cha juu cha mmoja kwa kila moja). Katika Ethereum,
+data ambayo haijaanziwa huwa ni sifuri, kwa hivyo kama hakuna mmiliki au mhamishaji aliyeidhinishwa, thamani ya tokeni hiyo
+ni sifuri.
+
+```python
+# @dev Ramani kutoka anwani ya mmiliki kwenda kwenye hesabu ya tokeni zake.
+ownerToNFTokenCount: HashMap[address, uint256]
+```
+
+Kigezo hiki kinashikilia hesabu ya tokeni kwa kila mmiliki. Hakuna ramani kutoka kwa wamiliki kwenda kwenye tokeni, kwa hivyo
+njia pekee ya kutambua tokeni ambazo mmiliki maalum anamiliki ni kuangalia nyuma katika historia ya matukio ya mnyororo wa bloku
+na kuona matukio sahihi ya `Transfer`. Tunaweza kutumia kigezo hiki kujua wakati tuna NFT zote na hatuhitaji
+kuangalia mbele zaidi kwa wakati.
+
+Kumbuka kuwa kanuni hii inafanya kazi tu kwa violesura vya mtumiaji na seva za nje. Msimbo unaoendeshwa kwenye mnyororo wa bloku
+wenyewe hauwezi kusoma matukio yaliyopita.
+
+```python
+# @dev Ramani kutoka anwani ya mmiliki kwenda kwenye ramani ya anwani za waendeshaji.
+ownerToOperators: HashMap[address, HashMap[address, bool]]
+```
+
+Akaunti inaweza kuwa na mwendeshaji zaidi ya mmoja. `HashMap` rahisi haitoshi
+kufuatilia, kwa sababu kila ufunguo unaelekea kwenye thamani moja. Badala yake, unaweza kutumia
+`HashMap[address, bool]` kama thamani. Kwa chaguo-msingi, thamani kwa kila anwani ni `Uongo`, ambayo ina maana
+si mwendeshaji. Unaweza kuweka thamani kuwa `Kweli` inapohitajika.
+
+```python
+# @dev Anwani ya mchapaji, anayeweza kuchapa tokeni
+minter: address
+```
+
+Tokeni mpya zinapaswa kuundwa kwa namna fulani. Katika mkataba huu kuna huluki moja tu inayoruhusiwa kufanya hivyo, yaani
+`minter`. Hii inawezekana kutosha kwa mchezo, kwa mfano. Kwa madhumuni mengine, inaweza kuwa muhimu
+kuunda mantiki ya biashara ngumu zaidi.
+
+```python
+# @dev Ramani ya kitambulisho cha kiolesura kwenda kwa bool kuhusu kama inasaidiwa au la
+supportedInterfaces: HashMap[bytes32, bool]
+
+# @dev Kitambulisho cha kiolesura cha ERC165 cha ERC165
+ERC165_INTERFACE_ID: constant(bytes32) = 0x0000000000000000000000000000000000000000000000000000000001ffc9a7
+
+# @dev Kitambulisho cha kiolesura cha ERC165 cha ERC721
+ERC721_INTERFACE_ID: constant(bytes32) = 0x0000000000000000000000000000000000000000000000000000000080ac58cd
+```
+
+[ERC-165](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-165) inabainisha utaratibu kwa mkataba kufichua jinsi programu
+zinavyoweza kuwasiliana nayo, na ni ERC zipi inazoendana nazo. Katika kesi hii, mkataba unaendana na ERC-165 na ERC-721.
+
+### Kazi {#functions}
+
+Hizi ni kazi zinazotekeleza ERC-721.
+
+#### Kiunda {#constructor}
+
+```python
+@external
+def __init__():
+```
+
+Katika Vyper, kama ilivyo katika Python, kazi ya kiunda inaitwa `__init__`.
+
+```python
+ """
+ @dev Kiunda cha mkataba.
+ """
+```
+
+Katika Python, na katika Vyper, unaweza pia kuunda maoni kwa kubainisha mfuatano wa mistari mingi (unaoanza na kumalizika
+kwa `"""`), na usiutumie kwa njia yoyote. Maoni haya pia yanaweza kujumuisha
+[NatSpec](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/natspec.html).
+
+```python
+ self.supportedInterfaces[ERC165_INTERFACE_ID] = True
+ self.supportedInterfaces[ERC721_INTERFACE_ID] = True
+ self.minter = msg.sender
+```
+
+Ili kufikia vigezo vya hali unatumia `self.` (tena, sawa na katika Python).
+
+#### Kazi za Kuangalia {#views}
+
+Hizi ni kazi ambazo hazibadilishi hali ya mnyororo wa bloku, na kwa hivyo zinaweza kutekelezwa
+bure zikiitwa kutoka nje. Ikiwa kazi za kuangalia zinaitwa na mkataba, bado zinapaswa kutekelezwa kwenye
+kila nodi na kwa hivyo hugharimu gesi.
+
+```python
+@view
+@external
+```
+
+Maneno haya muhimu kabla ya ufafanuzi wa kazi ambayo huanza na ishara ya at (`@`) huitwa _mapambo_. Zinabainisha
+hali ambazo kazi inaweza kuitwa.
+
+- `@view` inabainisha kuwa kazi hii ni ya kuangalia.
+- `@external` inabainisha kuwa kazi hii maalum inaweza kuitwa na miamala na kwa mikataba mingine.
+
+```python
+def supportsInterface(_interfaceID: bytes32) -> bool:
+```
+
+Tofauti na Python, Vyper ni [lugha ya aina tuli](https://wikipedia.org/wiki/Type_system#Static_type_checking).
+Huwezi kutangaza kigezo, au kigezo cha kazi, bila kutambua [aina ya data](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/types.html). Katika kesi hii, kigezo cha kuingiza ni `bytes32`, thamani ya biti 256
+(biti 256 ndio ukubwa wa neno la asili la [Mashine Halisi ya Ethereum](/developers/docs/evm/)). Toleo ni thamani ya
+boolean. Kwa kawaida, majina ya vigezo vya kazi huanza na alama ya chini (`_`).
+
+```python
+ """
+ @dev Utambulisho wa kiolesura umebainishwa katika ERC-165.
+ @param _interfaceID Kitambulisho cha kiolesura
+ """
+ return self.supportedInterfaces[_interfaceID]
+```
+
+Rejesha thamani kutoka kwenye HashMap ya `self.supportedInterfaces`, ambayo imewekwa katika kiunda (`__init__`).
+
+```python
+### KAZI ZA KUANGALIA ###
+```
+
+Hizi ni kazi za kuangalia ambazo hufanya habari kuhusu tokeni zipatikane kwa watumiaji na mikataba mingine.
+
+```python
+@view
+@external
+def balanceOf(_owner: address) -> uint256:
+ """
+ @dev Inarejesha idadi ya NFT zinazomilikiwa na `_owner`.
+ Hutoa kosa ikiwa `_owner` ni anwani sifuri. NFT zilizogawiwa kwa anwani sifuri huchukuliwa kuwa batili.
+ @param _owner Anwani ambayo itauliziwa salio.
+ """
+ assert _owner != ZERO_ADDRESS
+```
+
+Mstari huu [unathibitisha](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/statements.html#assert) kuwa `_owner` si
+sifuri. Ikiwa ni hivyo, kuna kosa na operesheni inarejeshwa nyuma.
+
+```python
+ return self.ownerToNFTokenCount[_owner]
+
+@view
+@external
+def ownerOf(_tokenId: uint256) -> address:
+ """
+ @dev Inarejesha anwani ya mmiliki wa NFT.
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali.
+ @param _tokenId Kitambulisho cha NFT.
+ """
+ owner: address = self.idToOwner[_tokenId]
+ # Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali
+ assert owner != ZERO_ADDRESS
+ return owner
+```
+
+Katika Mashine Halisi ya Ethereum (evm) hifadhi yoyote ambayo haina thamani iliyohifadhiwa ndani yake ni sifuri.
+Ikiwa hakuna tokeni kwenye `_tokenId` basi thamani ya `self.idToOwner[_tokenId]` ni sifuri. Katika kesi
+hiyo, kazi inarejeshwa nyuma.
+
+```python
+@view
+@external
+def getApproved(_tokenId: uint256) -> address:
+ """
+ @dev Pata anwani iliyoidhinishwa kwa NFT moja.
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali.
+ @param _tokenId Kitambulisho cha NFT cha kuulizia idhini yake.
+ """
+ # Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali
+ assert self.idToOwner[_tokenId] != ZERO_ADDRESS
+ return self.idToApprovals[_tokenId]
+```
+
+Kumbuka kuwa `getApproved` _inaweza_ kurejesha sifuri. Ikiwa tokeni ni halali, inarejesha `self.idToApprovals[_tokenId]`.
+Ikiwa hakuna muidhinishaji, thamani hiyo ni sifuri.
+
+```python
+@view
+@external
+def isApprovedForAll(_owner: address, _operator: address) -> bool:
+ """
+ @dev Inaangalia kama `_operator` ni mwendeshaji aliyeidhinishwa kwa `_owner`.
+ @param _owner Anwani inayomiliki NFT.
+ @param _operator Anwani inayofanya kazi kwa niaba ya mmiliki.
+ """
+ return (self.ownerToOperators[_owner])[_operator]
+```
+
+Kazi hii inaangalia kama `_operator` anaruhusiwa kusimamia tokeni zote za `_owner` katika mkataba huu.
+Kwa sababu kunaweza kuwa na waendeshaji wengi, hii ni HashMap ya viwango viwili.
+
+#### Kazi Saidizi za Uhamishaji {#transfer-helpers}
+
+Kazi hizi zinatekeleza operesheni ambazo ni sehemu ya kuhamisha au kusimamia tokeni.
+
+```python
+
+### KAZI SAIDIZI ZA KAZI ZA UHAMISHAJI ###
+
+@view
+@internal
+```
+
+Mapambo haya, `@internal`, inamaanisha kuwa kazi inapatikana tu kutoka kwa kazi zingine ndani ya
+mkataba uleule. Kwa kawaida, majina ya kazi hizi pia huanza na alama ya chini (`_`).
+
+```python
+def _isApprovedOrOwner(_spender: address, _tokenId: uint256) -> bool:
+ """
+ @dev Inarejesha kama mtumiaji aliyetajwa anaweza kuhamisha kitambulisho cha tokeni kilichotajwa
+ @param spender anwani ya mtumiaji wa kuulizia
+ @param tokenId kitambulisho cha uint256 cha tokeni ya kuhamishwa
+ @return bool kama msg.sender ameidhinishwa kwa kitambulisho cha tokeni kilichotajwa,
+ ni mwendeshaji wa mmiliki, au ni mmiliki wa tokeni
+ """
+ owner: address = self.idToOwner[_tokenId]
+ spenderIsOwner: bool = owner == _spender
+ spenderIsApproved: bool = _spender == self.idToApprovals[_tokenId]
+ spenderIsApprovedForAll: bool = (self.ownerToOperators[owner])[_spender]
+ return (spenderIsOwner or spenderIsApproved) or spenderIsApprovedForAll
+```
+
+Kuna njia tatu ambazo anwani inaweza kuruhusiwa kuhamisha tokeni:
+
+1. Anwani ni mmiliki wa tokeni
+2. Anwani imehidhinishwa kutumia tokeni hiyo
+3. Anwani ni mwendeshaji wa mmiliki wa tokeni
+
+Kazi iliyo hapo juu inaweza kuwa ya kuangalia kwa sababu haibadilishi hali. Ili kupunguza gharama za uendeshaji, kazi
+yoyote ambayo _inaweza_ kuwa ya kuangalia _inapaswa_ kuwa ya kuangalia.
+
+```python
+@internal
+def _addTokenTo(_to: address, _tokenId: uint256):
+ """
+ @dev Ongeza NFT kwenye anwani iliyotajwa
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` inamilikiwa na mtu.
+ """
+ # Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` inamilikiwa na mtu
+ assert self.idToOwner[_tokenId] == ZERO_ADDRESS
+ # Badilisha mmiliki
+ self.idToOwner[_tokenId] = _to
+ # Badilisha ufuatiliaji wa hesabu
+ self.ownerToNFTokenCount[_to] += 1
+
+
+@internal
+def _removeTokenFrom(_from: address, _tokenId: uint256):
+ """
+ @dev Ondoa NFT kutoka kwa anwani iliyotajwa
+ Hutoa kosa ikiwa `_from` si mmiliki wa sasa.
+ """
+ # Hutoa kosa ikiwa `_from` si mmiliki wa sasa
+ assert self.idToOwner[_tokenId] == _from
+ # Badilisha mmiliki
+ self.idToOwner[_tokenId] = ZERO_ADDRESS
+ # Badilisha ufuatiliaji wa hesabu
+ self.ownerToNFTokenCount[_from] -= 1
+```
+
+Kunapokuwa na tatizo na uhamishaji, tunarejesha wito nyuma.
+
+```python
+@internal
+def _clearApproval(_owner: address, _tokenId: uint256):
+ """
+ @dev Futa idhini ya anwani iliyotajwa
+ Hutoa kosa ikiwa `_owner` si mmiliki wa sasa.
+ """
+ # Hutoa kosa ikiwa `_owner` si mmiliki wa sasa
+ assert self.idToOwner[_tokenId] == _owner
+ if self.idToApprovals[_tokenId] != ZERO_ADDRESS:
+ # Weka upya idhini
+ self.idToApprovals[_tokenId] = ZERO_ADDRESS
+```
+
+Badilisha tu thamani ikiwa ni lazima. Vigezo vya hali huishi kwenye hifadhi. Kuandika kwenye hifadhi ni
+mojawapo ya operesheni ghali zaidi ambayo EVM (Mashine Halisi ya Ethereum) hufanya (kwa upande wa
+[gesi](/developers/docs/gas/)). Kwa hivyo, ni wazo zuri kuipunguza, hata kuandika
+thamani iliyopo kuna gharama kubwa.
+
+```python
+@internal
+def _transferFrom(_from: address, _to: address, _tokenId: uint256, _sender: address):
+ """
+ @dev Tekeleza uhamishaji wa NFT.
+ Hutoa kosa isipokuwa `msg.sender` ni mmiliki wa sasa, mwendeshaji aliyeidhinishwa, au anwani
+ iliyoidhinishwa kwa NFT hii. (KUMBUKA: `msg.sender` hairuhusiwi katika kazi ya faragha kwa hivyo pitisha `_sender`.)
+ Hutoa kosa ikiwa `_to` ni anwani sifuri.
+ Hutoa kosa ikiwa `_from` si mmiliki wa sasa.
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali.
+ """
+```
+
+Tuna kazi hii ya ndani kwa sababu kuna njia mbili za kuhamisha tokeni (kawaida na salama), lakini
+tunataka eneo moja tu katika msimbo ambapo tunafanya hivyo ili kurahisisha ukaguzi.
+
+```python
+ # Angalia mahitaji
+ assert self._isApprovedOrOwner(_sender, _tokenId)
+ # Hutoa kosa ikiwa `_to` ni anwani sifuri
+ assert _to != ZERO_ADDRESS
+ # Futa idhini. Hutoa kosa ikiwa `_from` si mmiliki wa sasa
+ self._clearApproval(_from, _tokenId)
+ # Ondoa NFT. Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali
+ self._removeTokenFrom(_from, _tokenId)
+ # Ongeza NFT
+ self._addTokenTo(_to, _tokenId)
+ # Ingiza uhamishaji kwenye kumbukumbu
+ log Transfer(_from, _to, _tokenId)
+```
+
+Ili kutoa tukio katika Vyper unatumia taarifa ya `log` ([ona hapa kwa maelezo zaidi](https://vyper.readthedocs.io/en/latest/event-logging.html#event-logging)).
+
+#### Kazi za Uhamishaji {#transfer-funs}
+
+```python
+
+### KAZI ZA UHAMISHAJI ###
+
+@external
+def transferFrom(_from: address, _to: address, _tokenId: uint256):
+ """
+ @dev Hutoa kosa isipokuwa `msg.sender` ni mmiliki wa sasa, mwendeshaji aliyeidhinishwa, au anwani
+ iliyoidhinishwa kwa NFT hii.
+ Hutoa kosa ikiwa `_from` si mmiliki wa sasa.
+ Hutoa kosa ikiwa `_to` ni anwani sifuri.
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali.
+ @notice Mwitaji anawajibika kuthibitisha kuwa `_to` ina uwezo wa kupokea NFT, vinginevyo
+ zinaweza kupotea kabisa.
+ @param _from Mmiliki wa sasa wa NFT.
+ @param _to Mmiliki mpya.
+ @param _tokenId NFT ya kuhamisha.
+ """
+ self._transferFrom(_from, _to, _tokenId, msg.sender)
+```
+
+Kazi hii inakuwezesha kuhamisha kwenda kwenye anwani yoyote. Isipokuwa anwani ni ya mtumiaji, au mkataba ambao
+unajua jinsi ya kuhamisha tokeni, tokeni yoyote utakayohamisha itakwama kwenye anwani hiyo na kuwa isiyofaa.
+
+```python
+@external
+def safeTransferFrom(
+ _from: address,
+ _to: address,
+ _tokenId: uint256,
+ _data: Bytes[1024]=b""
+ ):
+ """
+ @dev Huhamisha umiliki wa NFT kutoka anwani moja kwenda nyingine.
+ Hutoa kosa isipokuwa `msg.sender` ni mmiliki wa sasa, mwendeshaji aliyeidhinishwa, au anwani
+ iliyoidhinishwa kwa NFT hii.
+ Hutoa kosa ikiwa `_from` si mmiliki wa sasa.
+ Hutoa kosa ikiwa `_to` ni anwani sifuri.
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali.
+ Ikiwa `_to` ni mkataba-erevu, inaita `onERC721Received` kwenye `_to` na hutoa kosa ikiwa
+ thamani ya kurejesha si `bytes4(keccak256("onERC721Received(address,address,uint256,bytes)"))`.
+ KUMBUKA: bytes4 inawakilishwa na bytes32 na padding
+ @param _from Mmiliki wa sasa wa NFT.
+ @param _to Mmiliki mpya.
+ @param _tokenId NFT ya kuhamisha.
+ @param _data Data ya ziada bila umbizo maalum, iliyotumwa kwenye wito kwa `_to`.
+ """
+ self._transferFrom(_from, _to, _tokenId, msg.sender)
+```
+
+Ni sawa kufanya uhamishaji kwanza kwa sababu ikiwa kuna tatizo tutarejesha nyuma hata hivyo,
+kwa hivyo kila kitu kilichofanywa kwenye wito kitaghairishwa.
+
+```python
+ if _to.is_contract: # angalia kama `_to` ni anwani ya mkataba
+```
+
+Kwanza angalia kuona kama anwani ni mkataba (kama ina msimbo). Kama sivyo, chukulia ni anwani ya
+mtumiaji na mtumiaji ataweza kutumia tokeni au kuihamisha. Lakini usiruhusu ikudanganye
+katika hisia za uongo za usalama. Unaweza kupoteza tokeni, hata kwa `safeTransferFrom`, ukizihamisha
+kwenda anwani ambayo hakuna anayejua ufunguo wake binafsi.
+
+```python
+ returnValue: bytes32 = ERC721Receiver(_to).onERC721Received(msg.sender, _from, _tokenId, _data)
+```
+
+Piga simu mkataba lengwa kuona kama unaweza kupokea tokeni za ERC-721.
+
+```python
+ # Hutoa kosa ikiwa marudio ya uhamishaji ni mkataba ambao hautekelezi 'onERC721Received'
+ assert returnValue == method_id("onERC721Received(address,address,uint256,bytes)", output_type=bytes32)
+```
+
+Ikiwa marudio ni mkataba, lakini ambao haukubali tokeni za ERC-721 (au ambao umeamua kutokubali uhamishaji huu
+maalum), rejeshwa nyuma.
+
+```python
+@external
+def approve(_approved: address, _tokenId: uint256):
+ """
+ @dev Weka au thibitisha tena anwani iliyoidhinishwa kwa NFT. Anwani sifuri inaonyesha hakuna anwani iliyoidhinishwa.
+ Hutoa kosa isipokuwa `msg.sender` ni mmiliki wa sasa wa NFT, au mwendeshaji aliyeidhinishwa wa mmiliki wa sasa.
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali. (KUMBUKA: Hii haijaandikwa kwenye EIP)
+ Hutoa kosa ikiwa `_approved` ni mmiliki wa sasa. (KUMBUKA: Hii haijaandikwa kwenye EIP)
+ @param _approved Anwani ya kuidhinishwa kwa kitambulisho cha NFT kilichotajwa.
+ @param _tokenId Kitambulisho cha tokeni ya kuidhinishwa.
+ """
+ owner: address = self.idToOwner[_tokenId]
+ # Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali
+ assert owner != ZERO_ADDRESS
+ # Hutoa kosa ikiwa `_approved` ni mmiliki wa sasa
+ assert _approved != owner
+```
+
+Kwa kawaida, ikiwa hutaki kuwa na muidhinishaji, unateua anwani sifuri, si wewe mwenyewe.
+
+```python
+ # Angalia mahitaji
+ senderIsOwner: bool = self.idToOwner[_tokenId] == msg.sender
+ senderIsApprovedForAll: bool = (self.ownerToOperators[owner])[msg.sender]
+ assert (senderIsOwner or senderIsApprovedForAll)
+```
+
+Ili kuweka idhini unaweza kuwa mmiliki, au mwendeshaji aliyeidhinishwa na mmiliki.
+
+```python
+ # Weka idhini
+ self.idToApprovals[_tokenId] = _approved
+ log Approval(owner, _approved, _tokenId)
+
+
+@external
+def setApprovalForAll(_operator: address, _approved: bool):
+ """
+ @dev Inawezesha au inalemaza idhini kwa mhusika wa tatu ("mwendeshaji") kusimamia mali zote za
+ `msg.sender`. Pia hutoa tukio la ApprovalForAll.
+ Hutoa kosa ikiwa `_operator` ni `msg.sender`. (KUMBUKA: Hii haijaandikwa kwenye EIP)
+ @notice Hii inafanya kazi hata kama mtumaji hamiliki tokeni zozote kwa wakati huo.
+ @param _operator Anwani ya kuongeza kwenye seti ya waendeshaji walioidhinishwa.
+ @param _approved Kweli kama waendeshaji wameidhinishwa, uongo kufuta idhini.
+ """
+ # Hutoa kosa ikiwa `_operator` ni `msg.sender`
+ assert _operator != msg.sender
+ self.ownerToOperators[msg.sender][_operator] = _approved
+ log ApprovalForAll(msg.sender, _operator, _approved)
+```
+
+#### Chapa Tokeni Mpya na Uharibu Zilizopo {#mint-burn}
+
+Akaunti iliyounda mkataba ndiye `minter`, mtumiaji mkuu aliyeidhinishwa kuchapa
+NFT mpya. Hata hivyo, hairuhusiwi kuchoma tokeni zilizopo. Ni mmiliki tu, au huluki
+iliyoihdinishwa na mmiliki, ndiyo inayoweza kufanya hivyo.
+
+```python
+### KAZI ZA KUCHAPA NA KUCHOMA ###
+
+@external
+def mint(_to: address, _tokenId: uint256) -> bool:
+```
+
+Kazi hii daima inarejesha `Kweli`, kwa sababu ikiwa operesheni itashindwa, inarejeshwa nyuma.
+
+```python
+ """
+ @dev Kazi ya kuchapa tokeni
+ Hutoa kosa ikiwa `msg.sender` si mchapaji.
+ Hutoa kosa ikiwa `_to` ni anwani sifuri.
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` inamilikiwa na mtu.
+ @param _to Anwani itakayopokea tokeni zilizochapwa.
+ @param _tokenId Kitambulisho cha tokeni cha kuchapa.
+ @return Boolean inayoonyesha kama operesheni ilifanikiwa.
+ """
+ # Hutoa kosa ikiwa `msg.sender` si mchapaji
+ assert msg.sender == self.minter
+```
+
+Ni mchapaji tu (akaunti iliyounda mkataba wa ERC-721) anayeweza kuchapa tokeni mpya. Hili linaweza kuwa
+tatizo siku zijazo ikiwa tunataka kubadilisha utambulisho wa mchapaji. Katika
+mkataba wa uzalishaji, labda utataka kazi inayoruhusu mchapaji kuhamisha
+marupurupu ya mchapaji kwa mtu mwingine.
+
+```python
+ # Hutoa kosa ikiwa `_to` ni anwani sifuri
+ assert _to != ZERO_ADDRESS
+ # Ongeza NFT. Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` inamilikiwa na mtu
+ self._addTokenTo(_to, _tokenId)
+ log Transfer(ZERO_ADDRESS, _to, _tokenId)
+ return True
+```
+
+Kwa kawaida, uchapaji wa tokeni mpya huhesabiwa kama uhamishaji kutoka kwa anwani sifuri.
+
+```python
+
+@external
+def burn(_tokenId: uint256):
+ """
+ @dev Inachoma tokeni maalum ya ERC721.
+ Hutoa kosa isipokuwa `msg.sender` ni mmiliki wa sasa, mwendeshaji aliyeidhinishwa, au anwani
+ iliyoidhinishwa kwa NFT hii.
+ Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali.
+ @param _tokenId kitambulisho cha uint256 cha tokeni ya ERC721 itakayochomwa.
+ """
+ # Angalia mahitaji
+ assert self._isApprovedOrOwner(msg.sender, _tokenId)
+ owner: address = self.idToOwner[_tokenId]
+ # Hutoa kosa ikiwa `_tokenId` si NFT halali
+ assert owner != ZERO_ADDRESS
+ self._clearApproval(owner, _tokenId)
+ self._removeTokenFrom(owner, _tokenId)
+ log Transfer(owner, ZERO_ADDRESS, _tokenId)
+```
+
+Mtu yeyote anayeruhusiwa kuhamisha tokeni anaruhusiwa kuichoma. Wakati uchomaji unaonekana sawa na
+uhamishaji kwenda kwa anwani sifuri, anwani sifuri haipokei tokeni hiyo. Hii inaturuhusu
+kuachilia hifadhi yote iliyotumika kwa tokeni, ambayo inaweza kupunguza gharama ya gesi ya muamala.
+
+## Kutumia Mkataba Huu {#using-contract}
+
+Tofauti na Solidity, Vyper haina urithi. Hili ni chaguo la muundo la makusudi ili kufanya
+msimbo uwe wazi zaidi na kwa hivyo iwe rahisi kuulinda. Kwa hivyo, ili kuunda mkataba wako wa Vyper ERC-721, unachukua mkataba
+huu na kuubadilisha
+ili kutekeleza mantiki ya biashara unayotaka.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Kwa mapitio, haya ni baadhi ya mawazo muhimu zaidi katika mkataba huu:
+
+- Ili kupokea tokeni za ERC-721 kwa uhamishaji salama, mikataba inapaswa kutekeleza kiolesura cha `ERC721Receiver`.
+- Hata ukitumia uhamishaji salama, tokeni bado zinaweza kukwama ukizituma kwa anwani ambayo ufunguo wake binafsi
+ haujulikani.
+- Kunapokuwa na tatizo na operesheni, ni wazo zuri `kurejesha nyuma` wito, badala ya kurejesha tu
+ thamani ya kushindwa.
+- Tokeni za ERC-721 zipo zinapokuwa na mmiliki.
+- Kuna njia tatu za kuidhinishwa kuhamisha NFT. Unaweza kuwa mmiliki, kuidhinishwa kwa tokeni maalum,
+ au kuwa mwendeshaji wa tokeni zote za mmiliki.
+- Matukio yaliyopita yanaonekana tu nje ya mnyororo wa bloku. Msimbo unaoendeshwa ndani ya mnyororo wa bloku hauwezi kuyaona.
+
+Sasa nenda na utekeleze mikataba salama ya Vyper.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
+
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc20-annotated-code/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc20-annotated-code/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..a86fe49a79d
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc20-annotated-code/index.md
@@ -0,0 +1,930 @@
+---
+title: "Mkataba wa ERC-20: Maelezo ya Kina"
+description: Kuna nini katika mkataba wa OpenZeppelin ERC-20 na kwa nini kipo hapo?
+author: Ori Pomerantz
+lang: sw
+tags: [ "uimara", "erc-20" ]
+skill: beginner
+published: 2021-03-09
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Moja ya matumizi yanayojulikana sana ya Ethereum ni pale kikundi cha watu kinapotengeneza tokeni inayoweza kuuzwa, kwa maana nyingine, sarafu yao wenyewe. Tokeni hizi kwa kawaida hufuata kiwango,
+[ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/). Kiwango hiki hufanya iwezekanavyo kuandika zana, kama vile vidimbwi vya ukwasi na mikoba, ambavyo hufanya kazi na tokeni zote za ERC-20. Katika makala haya tutachambua
+utekelezaji wa [OpenZeppelin Solidity ERC20](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/ERC20.sol), pamoja na
+[ufafanuzi wa kiolesura](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/IERC20.sol).
+
+Hii ni msimbo chanzo uliotiwa maelezo. Ikiwa unataka kutekeleza ERC-20,
+[soma mafunzo haya](https://docs.openzeppelin.com/contracts/2.x/erc20-supply).
+
+## Kiolesura {#the-interface}
+
+Madhumuni ya kiwango kama ERC-20 ni kuruhusu utekelezaji wa tokeni nyingi ambazo zinaweza kufanya kazi katika mifumo mbalimbali, kama vile mikoba na exchange zilizogatuliwa. Ili kufanikisha hilo, tunatengeneza
+[kiolesura](https://www.geeksforgeeks.org/solidity/solidity-basics-of-interface/). Msimbo wowote unaohitaji kutumia mkataba wa tokeni
+unaweza kutumia ufafanuzi uleule katika kiolesura na uendane na mikataba yote ya tokeni inayoutumia, iwe ni mkoba kama
+MetaMask, mfumo uliotawanywa kama etherscan.io, au mkataba tofauti kama vile kidimbwi cha ukwasi.
+
+
+
+Ikiwa wewe ni mtayarishaji programu mwenye uzoefu, huenda unakumbuka kuona miundo inayofanana katika [Java](https://www.w3schools.com/java/java_interface.asp)
+au hata katika [faili za vichwa vya C](https://gcc.gnu.org/onlinedocs/cpp/Header-Files.html).
+
+Huu ni ufafanuzi wa [Kiolesura cha ERC-20](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/IERC20.sol)
+kutoka OpenZeppelin. Ni tafsiri ya [kiwango kinachosomeka na binadamu](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20) kuwa msimbo wa Solidity. Bila shaka,
+kiolesura chenyewe hakifafanui _jinsi_ ya kufanya chochote. Hilo limeelezwa katika msimbo chanzo wa mkataba hapo chini.
+
+
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+```
+
+Faili za Solidity zinapaswa kujumuisha kitambulisho cha leseni. [Unaweza kuona orodha ya leseni hapa](https://spdx.org/licenses/). Ikiwa unahitaji leseni
+tofauti, lieleze tu kwenye maoni.
+
+
+
+```solidity
+pragma solidity >=0.6.0 <0.8.0;
+```
+
+Lugha ya Solidity bado inabadilika haraka, na matoleo mapya huenda yasiendane na msimbo wa zamani
+([tazama hapa](https://docs.soliditylang.org/en/v0.7.0/070-breaking-changes.html)). Kwa hivyo, ni wazo zuri kubainisha si tu toleo la chini
+kabisa la lugha, bali pia toleo la juu zaidi, la hivi karibuni ambalo ulifanyia majaribio msimbo.
+
+
+
+```solidity
+/**
+ * @dev Kiolesura cha kiwango cha ERC20 kama kilivyofafanuliwa katika EIP.
+ */
+```
+
+`@dev` katika maoni ni sehemu ya [umbizo la NatSpec](https://docs.soliditylang.org/en/develop/natspec-format.html), linalotumika kutoa
+nyaraka kutoka kwa msimbo chanzo.
+
+
+
+```solidity
+interface IERC20 {
+```
+
+Kwa kimapokeo, majina ya kiolesura huanza na `I`.
+
+
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Hurejesha kiasi cha tokeni zilizopo.
+ */
+ function totalSupply() external view returns (uint256);
+```
+
+Kazi hii ni ya `nje`, ikimaanisha [inaweza tu kuitwa kutoka nje ya mkataba](https://docs.soliditylang.org/en/v0.7.0/cheatsheet.html#index-2).
+Hurejesha jumla ya tokeni zilizo katika mkataba. Thamani hii inarejeshwa kwa kutumia aina ya kawaida zaidi katika Ethereum, biti 256 zisizo na ishara (biti 256 ni
+ukubwa asilia wa neno wa EVM). Kazi hii pia ni ya `kuangalia`, ambayo ina maana kwamba haibadilishi hali, hivyo inaweza kutekelezwa kwenye nodi moja badala ya kila nodi
+katika mnyororo wa bloku kuitekeleza. Aina hii ya kazi haitengenezi muamala na haigharimu [gesi](/developers/docs/gas/).
+
+**Kumbuka:** Kinadharia inaweza kuonekana kuwa muundaji wa mkataba anaweza kudanganya kwa kurudisha jumla ndogo kuliko thamani halisi, na kufanya kila tokeni ionekane
+kuwa ya thamani zaidi kuliko ilivyo. Hata hivyo, hofu hiyo inapuuza asili halisi ya mnyororo wa bloku. Kila kitu kinachotokea kwenye mnyororo wa bloku kinaweza kuthibitishwa na
+kila nodi. Ili kufanikisha hili, msimbo wa lugha ya mashine na hifadhi ya kila mkataba hupatikana kwenye kila nodi. Ingawa hauhitajiki kuchapisha msimbo wa Solidity
+kwa mkataba wako, hakuna mtu atakayekuchukulia kwa uzito isipokuwa uchapishe msimbo chanzo na toleo la Solidity ambalo lilitumiwa kuukusanya, ili uweze
+kuthibitishwa dhidi ya msimbo wa lugha ya mashine ulioutoa.
+Kwa mfano, angalia [mkataba huu](https://eth.blockscout.com/address/0xa530F85085C6FE2f866E7FdB716849714a89f4CD?tab=contract).
+
+
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Hurejesha kiasi cha tokeni zinazomilikiwa na `akaunti`.
+ */
+ function balanceOf(address account) external view returns (uint256);
+```
+
+Kama jina linavyosema, `balanceOf` inarejesha salio la akaunti. Akaunti za Ethereum zinatambuliwa katika Solidity kwa kutumia aina ya `anwani`, ambayo inashikilia biti 160.
+Pia ni ya `nje` na ya `kuangalia`.
+
+
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huhamisha `kiasi` cha tokeni kutoka kwa akaunti ya mpigaji simu hadi kwa `mpokeaji`.
+ *
+ * Hurudisha thamani ya boolean inayoonyesha kama operesheni imefanikiwa.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uhamisho}.
+ */
+ function transfer(address recipient, uint256 amount) external returns (bool);
+```
+
+Kazi ya `kuhamisha` huhamisha tokeni kutoka kwa mpigaji simu hadi anwani tofauti. Hii inahusisha mabadiliko ya hali, kwa hivyo si ya `kuangalia`.
+Mtumiaji anapoita kazi hii huunda muamala na kugharimu gesi. Pia hutoa tukio, `Uhamisho`, ili kuwajulisha wote kwenye
+mnyororo wa bloku kuhusu tukio hilo.
+
+Kazi hii ina aina mbili za matokeo kwa aina mbili tofauti za wapigaji simu:
+
+- Watumiaji wanaoita kazi moja kwa moja kutoka kwa kiolesura cha mtumiaji. Kwa kawaida mtumiaji huwasilisha muamala
+ na hasubiri jibu, ambalo linaweza kuchukua muda usiojulikana. Mtumiaji anaweza kuona kilichotokea
+ kwa kutafuta risiti ya muamala (ambayo inatambuliwa na hashi ya muamala) au kwa kutafuta
+ tukio la `Uhamisho`.
+- Mikataba mingine, ambayo huita kazi kama sehemu ya muamala mkuu. Mikataba hiyo hupata matokeo mara moja,
+ kwa sababu huendeshwa katika muamala mmoja, kwa hivyo wanaweza kutumia thamani ya urejeshaji wa kazi.
+
+Aina sawa ya matokeo huundwa na kazi zingine zinazobadilisha hali ya mkataba.
+
+
+
+Posho huruhusu akaunti kutumia baadhi ya tokeni za mmiliki mwingine.
+Hii ni muhimu, kwa mfano, kwa mikataba inayofanya kazi kama wauzaji. Mikataba haiwezi
+kufuatilia matukio, kwa hivyo ikiwa mnunuzi angehamisha tokeni kwa mkataba wa muuzaji
+moja kwa moja mkataba huo haungejua umelipwa. Badala yake, mnunuzi huruhusu
+mkataba wa muuzaji kutumia kiasi fulani, na muuzaji huhamisha kiasi hicho.
+Hii inafanywa kupitia kazi ambayo mkataba wa muuzaji huita, ili mkataba wa muuzaji
+uweze kujua kama imefanikiwa.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Hurejesha idadi iliyobaki ya tokeni ambazo `mtumiaji` atakuwa
+ * anaruhusiwa kutumia kwa niaba ya `mmiliki` kupitia {transferFrom}. Hii ni
+ * sifuri kwa chaguo-msingi.
+ *
+ * Thamani hii hubadilika wakati {approve} au {transferFrom} zinapoitwa.
+ */
+ function allowance(address owner, address spender) external view returns (uint256);
+```
+
+Kazi ya `posho` inaruhusu mtu yeyote kuuliza ili kuona ni posho gani anwani
+moja (`mmiliki`) inaruhusu anwani nyingine (`mtumiaji`) kutumia.
+
+
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huweka `kiasi` kama posho ya `mtumiaji` juu ya tokeni za mpigaji simu.
+ *
+ * Hurudisha thamani ya boolean inayoonyesha kama operesheni imefanikiwa.
+ *
+ * MUHIMU: Jihadharini kwamba kubadilisha posho kwa njia hii huleta hatari
+ * kwamba mtu anaweza kutumia posho ya zamani na mpya kwa bahati mbaya
+ * ya mpangilio wa muamala. Suluhisho moja linalowezekana la kupunguza hali hii ya mbio
+ * ni kwanza kupunguza posho ya mtumiaji hadi 0 na kuweka
+ * thamani inayotakiwa baadaye:
+ * https://github.com/ethereum/EIPs/issues/20#issuecomment-263524729
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uidhinishaji}.
+ */
+ function approve(address spender, uint256 amount) external returns (bool);
+```
+
+Kazi ya `kuidhinisha` huunda posho. Hakikisha unasoma ujumbe kuhusu
+jinsi inaweza kutumiwa vibaya. Katika Ethereum unadhibiti mpangilio wa miamala yako mwenyewe,
+lakini huwezi kudhibiti mpangilio ambao miamala ya watu wengine
+itatekelezwa, isipokuwa usipowasilisha muamala wako mwenyewe hadi uone
+muamala wa upande mwingine umetokea.
+
+
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huhamisha tokeni za `kiasi` kutoka kwa `mtumaji` hadi kwa `mpokeaji` kwa kutumia
+ * mfumo wa posho. `kiasi` kisha kinakatwa kutoka kwa posho ya mpigaji simu
+ * .
+ *
+ * Hurudisha thamani ya boolean inayoonyesha kama operesheni imefanikiwa.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uhamisho}.
+ */
+ function transferFrom(address sender, address recipient, uint256 amount) external returns (bool);
+```
+
+Mwishowe, `transferFrom` hutumiwa na mtumiaji kutumia posho halisi.
+
+
+
+```solidity
+
+ /**
+ * @dev Hutolewa wakati tokeni za `thamani` zinapohamishwa kutoka akaunti moja (`kutoka`) kwenda
+ * nyingine (`kwenda`).
+ *
+ * Kumbuka kuwa `thamani` inaweza kuwa sifuri.
+ */
+ event Transfer(address indexed from, address indexed to, uint256 value);
+
+ /**
+ * @dev Hutolewa wakati posho ya `mtumiaji` kwa `mmiliki` imewekwa na
+ * wito kwa {approve}. `thamani` ni posho mpya.
+ */
+ event Approval(address indexed owner, address indexed spender, uint256 value);
+}
+```
+
+Matukio haya hutolewa wakati hali ya mkataba wa ERC-20 inapobadilika.
+
+## Mkataba Halisi {#the-actual-contract}
+
+Huu ndio mkataba halisi unaotekeleza kiwango cha ERC-20,
+[umechukuliwa kutoka hapa](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/ERC20.sol).
+Haikusudiwi kutumiwa kama ilivyo, lakini unaweza
+[kurithi](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_inheritance.htm) kutoka kwayo ili kuipanua iwe kitu kinachoweza kutumika.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+pragma solidity >=0.6.0 <0.8.0;
+```
+
+
+
+### Taarifa za Kuingiza {#import-statements}
+
+Mbali na ufafanuzi wa kiolesura hapo juu, ufafanuzi wa mkataba unaingiza faili zingine mbili:
+
+```solidity
+
+import "../../GSN/Context.sol";
+import "./IERC20.sol";
+import "../../math/SafeMath.sol";
+```
+
+- `GSN/Context.sol` ni ufafanuzi unaohitajika kutumia [OpenGSN](https://www.opengsn.org/), mfumo unaowaruhusu watumiaji wasio na ether
+ kutumia mnyororo wa bloku. Kumbuka kuwa hili ni toleo la zamani, ikiwa unataka kuunganisha na OpenGSN
+ [tumia mafunzo haya](https://docs.opengsn.org/javascript-client/tutorial.html).
+- [Maktaba ya SafeMath](https://ethereumdev.io/using-safe-math-library-to-prevent-from-overflows/), ambayo inazuia
+ kufurika/kupungua kwa hesabu kwa matoleo ya Solidity **<0.8.0**. Katika Solidity ≥0.8.0, operesheni za hesabu hurejea kiotomatiki
+ kwenye kufurika/kupungua, na kufanya SafeMath isiwe ya lazima. Mkataba huu unatumia SafeMath kwa uoanifu wa nyuma na
+ matoleo ya zamani ya mkusanyaji.
+
+
+
+Maoni haya yanaelezea madhumuni ya mkataba.
+
+```solidity
+/**
+ * @dev Utekelezaji wa kiolesura cha {IERC20}.
+ *
+ * Utekelezaji huu haujali jinsi tokeni zinavyoundwa. Hii inamaanisha
+ * kwamba mfumo wa usambazaji unapaswa kuongezwa katika mkataba uliochukuliwa kwa kutumia {_mint}.
+ * Kwa mfumo wa jumla tazama {ERC20PresetMinterPauser}.
+ *
+ * DONDOO: Kwa maandishi ya kina tazama mwongozo wetu
+ * https://forum.zeppelin.solutions/t/how-to-implement-erc20-supply-mechanisms/226[Jinsi
+ * ya kutekeleza mifumo ya usambazaji].
+ *
+ * Tumefuata miongozo ya jumla ya OpenZeppelin: kazi hurudisha badala
+ * ya kurudisha `false` kwenye kutofaulu. Tabia hii hata hivyo ni ya kawaida
+ * na haipingani na matarajio ya mifumo ya ERC20.
+ *
+ * Zaidi ya hayo, tukio la {Uidhinishaji} hutolewa kwenye wito kwa {transferFrom}.
+ * Hii inaruhusu mifumo kujenga upya posho kwa akaunti zote tu
+ * kwa kusikiliza matukio yaliyosemwa. Utekelezaji mwingine wa EIP hauwezi kutoa
+ * matukio haya, kwani haihitajiki na vipimo.
+ *
+ * Mwishowe, kazi zisizo za kawaida za {decreaseAllowance} na {increaseAllowance}
+ * zimeongezwa ili kupunguza maswala yanayojulikana karibu na kuweka
+ * posho. Tazama {IERC20-approve}.
+ */
+```
+
+### Ufafanuzi wa Mkataba {#contract-definition}
+
+```solidity
+contract ERC20 is Context, IERC20 {
+```
+
+Mstari huu unabainisha urithi, katika kesi hii kutoka `IERC20` kutoka juu na `Context`, kwa OpenGSN.
+
+
+
+```solidity
+
+ using SafeMath for uint256;
+
+```
+
+Mstari huu unaunganisha maktaba ya `SafeMath` na aina ya `uint256`. Unaweza kupata maktaba hii
+[hapa](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/utils/math/SafeMath.sol).
+
+### Ufafanuzi wa Vigezo {#variable-definitions}
+
+Ufafanuzi huu unabainisha vigezo vya hali ya mkataba. Vigezo hivi vimetangazwa kuwa `vya faragha`, lakini
+hiyo inamaanisha tu kwamba mikataba mingine kwenye mnyororo wa bloku haiwezi kuvisoma. _Hakuna
+siri kwenye mnyororo wa bloku_, programu kwenye kila nodi ina hali ya kila mkataba
+katika kila bloku. Kwa kimapokeo, vigezo vya hali vinaitwa `_`.
+
+Vigezo viwili vya kwanza ni [ramani](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_mappings.htm),
+maana yake vina tabia sawa na [safu unganishi](https://wikipedia.org/wiki/Associative_array),
+isipokuwa kwamba funguo ni thamani za nambari. Hifadhi inatengwa tu kwa maingizo ambayo yana thamani tofauti
+na chaguo-msingi (sifuri).
+
+```solidity
+ mapping (address => uint256) private _balances;
+```
+
+Ramani ya kwanza, `_balances`, ni anwani na salio zao za tokeni hii. Ili kupata
+salio, tumia sintaksia hii: `_balances[]`.
+
+
+
+```solidity
+ mapping (address => mapping (address => uint256)) private _allowances;
+```
+
+Kigezo hiki, `_allowances`, huhifadhi posho zilizoelezwa mapema. Faharasa ya kwanza ni mmiliki
+wa tokeni, na ya pili ni mkataba wenye posho. Ili kupata kiasi ambacho anwani A inaweza
+kutumia kutoka kwa akaunti ya anwani B, tumia `_allowances[B][A]`.
+
+
+
+```solidity
+ uint256 private _totalSupply;
+```
+
+Kama jina linavyopendekeza, kigezo hiki hufuatilia jumla ya tokeni zote.
+
+
+
+```solidity
+ string private _name;
+ string private _symbol;
+ uint8 private _decimals;
+```
+
+Vigezo hivi vitatu vinatumika kuboresha usomaji. Viwili vya kwanza vinajieleza, lakini `_decimals`
+haieleweki.
+
+Kwa upande mmoja, Ethereum haina vigezo vya nambari za desimali au sehemu. Kwa upande mwingine,
+binadamu wanapenda kuweza kugawanya tokeni. Sababu moja watu walitumia dhahabu kama sarafu ilikuwa ni
+kwamba ilikuwa ngumu kutoa chenji wakati mtu alitaka kununua bata lenye thamani ya sehemu ya ng'ombe.
+
+Suluhisho ni kufuatilia nambari kamili, lakini kuhesabu badala ya tokeni halisi tokeni ya sehemu ambayo haina
+karibu thamani yoyote. Katika kesi ya ether, tokeni ya sehemu inaitwa wei, na 10^18 wei ni sawa na moja
+ETH. Wakati wa kuandika, 10,000,000,000,000 wei ni takriban senti moja ya Dola ya Marekani au Euro.
+
+Mifumo inahitaji kujua jinsi ya kuonyesha salio la tokeni. Ikiwa mtumiaji ana 3,141,000,000,000,000,000 wei, je, hiyo ni
+3.14 ETH? 31.41 ETH? 3,141 ETH? Katika kesi ya ether imefafanuliwa kuwa 10^18 wei ni sawa na ETH, lakini kwa
+tokeni yako unaweza kuchagua thamani tofauti. Ikiwa kugawanya tokeni hakuna maana, unaweza kutumia
+thamani ya `_decimals` ya sifuri. Ikiwa unataka kutumia kiwango sawa na ETH, tumia thamani **18**.
+
+### Mjenzi {#the-constructor}
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huweka thamani za {name} na {symbol}, na huanzisha {decimals} na
+ * thamani ya msingi ya 18.
+ *
+ * Ili kuchagua thamani tofauti kwa {decimals}, tumia {_setupDecimals}.
+ *
+ * Thamani hizi zote tatu hazibadiliki: zinaweza kuwekwa mara moja tu wakati
+ * wa ujenzi.
+ */
+ constructor (string memory name_, string memory symbol_) public {
+ // Katika Solidity ≥0.7.0, 'public' ni dhahiri na inaweza kuachwa.
+
+ _name = name_;
+ _symbol = symbol_;
+ _decimals = 18;
+ }
+```
+
+Mjenzi huitwa wakati mkataba unapoundwa kwa mara ya kwanza. Kwa kimapokeo, vigezo vya kazi huitwa `_`.
+
+### Kazi za Kiolesura cha Mtumiaji {#user-interface-functions}
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Hurejesha jina la tokeni.
+ */
+ function name() public view returns (string memory) {
+ return _name;
+ }
+
+ /**
+ * @dev Hurejesha alama ya tokeni, kawaida toleo fupi la
+ * jina.
+ */
+ function symbol() public view returns (string memory) {
+ return _symbol;
+ }
+
+ /**
+ * @dev Hurejesha idadi ya desimali zinazotumika kupata uwakilishi wake kwa mtumiaji.
+ * Kwa mfano, ikiwa `decimals` ni sawa na `2`, salio la tokeni `505` linapaswa
+ * kuonyeshwa kwa mtumiaji kama `5,05` (`505 / 10 ** 2`).
+ *
+ * Tokeni kawaida huchagua thamani ya 18, zikiiga uhusiano kati
+ * ya ether na wei. Hii ndiyo thamani ambayo {ERC20} hutumia, isipokuwa {_setupDecimals}
+ * ikiitwa.
+ *
+ * KUMBUKA: Habari hii inatumika tu kwa madhumuni ya _kuonyesha_: haiathiri
+ * kwa njia yoyote hesabu zozote za mkataba, ikiwa ni pamoja na
+ * {IERC20-balanceOf} na {IERC20-transfer}.
+ */
+ function decimals() public view returns (uint8) {
+ return _decimals;
+ }
+```
+
+Kazi hizi, `name`, `symbol`, na `decimals` husaidia violesura vya mtumiaji kujua kuhusu mkataba wako ili waweze kuuonyesha vizuri.
+
+Aina ya urejeshaji ni `string memory`, ikimaanisha kurudisha mfuatano ambao umehifadhiwa kwenye kumbukumbu. Vigezo, kama vile
+mifufulizo, vinaweza kuhifadhiwa katika maeneo matatu:
+
+| | Muda wa Maisha | Ufikiaji wa Mkataba | Gharama ya Gesi |
+| ---------- | ----------------- | ------------------- | ---------------------------------------------------------------------- |
+| Kumbukumbu | Wito wa kazi | Soma/Andika | Makumi au mamia (juu zaidi kwa maeneo ya juu zaidi) |
+| Calldata | Wito wa kazi | Soma Pekee | Haiwezi kutumika kama aina ya urejeshaji, tu aina ya kigezo cha kazi |
+| Ghala | Hadi kubadilishwa | Soma/Andika | Juu (800 kwa kusoma, 20k kwa kuandika) |
+
+Katika kesi hii, `memory` ni chaguo bora zaidi.
+
+### Soma Taarifa za Tokeni {#read-token-information}
+
+Hizi ni kazi zinazotoa habari kuhusu tokeni, ama jumla ya usambazaji au salio la
+akaunti.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Tazama {IERC20-totalSupply}.
+ */
+ function totalSupply() public view override returns (uint256) {
+ return _totalSupply;
+ }
+```
+
+Kazi ya `totalSupply` inarejesha jumla ya usambazaji wa tokeni.
+
+
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Tazama {IERC20-balanceOf}.
+ */
+ function balanceOf(address account) public view override returns (uint256) {
+ return _balances[account];
+ }
+```
+
+Soma salio la akaunti. Kumbuka kuwa mtu yeyote anaruhusiwa kupata salio la akaunti
+ya mtu mwingine. Hakuna maana ya kujaribu kuficha habari hii, kwa sababu inapatikana kwenye kila
+nodi hata hivyo. _Hakuna siri kwenye mnyororo wa bloku._
+
+### Hamisha Tokeni {#transfer-tokens}
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Tazama {IERC20-transfer}.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `mpokeaji` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ * - mpigaji simu lazima awe na salio la angalau `kiasi`.
+ */
+ function transfer(address recipient, uint256 amount) public virtual override returns (bool) {
+```
+
+Kazi ya `kuhamisha` inaitwa ili kuhamisha tokeni kutoka kwa akaunti ya mtumaji hadi kwa nyingine tofauti. Kumbuka
+kwamba ingawa inarudisha thamani ya boolean, thamani hiyo daima ni **kweli**. Ikiwa uhamisho
+utashindwa mkataba unarudisha wito.
+
+
+
+```solidity
+ _transfer(_msgSender(), recipient, amount);
+ return true;
+ }
+```
+
+Kazi ya `_transfer` inafanya kazi halisi. Ni kazi ya faragha ambayo inaweza tu kuitwa na
+kazi zingine za mkataba. Kwa kimapokeo kazi za faragha zinaitwa `_`, sawa na vigezo vya
+hali.
+
+Kawaida katika Solidity tunatumia `msg.sender` kwa mtumaji wa ujumbe. Hata hivyo, hiyo inavunja
+[OpenGSN](http://opengsn.org/). Ikiwa tunataka kuruhusu miamala isiyo na ether na tokeni yetu, tunahitaji
+kutumia `_msgSender()`. Inarudisha `msg.sender` kwa miamala ya kawaida, lakini kwa isiyo na ether
+hurudisha mtia saini asilia na sio mkataba uliopitisha ujumbe.
+
+### Kazi za Posho {#allowance-functions}
+
+Hizi ni kazi zinazotekeleza utendaji wa posho: `allowance`, `approve`, `transferFrom`,
+na `_approve`. Zaidi ya hayo, utekelezaji wa OpenZeppelin unapita kiwango cha msingi kujumuisha baadhi ya vipengele vinavyoboresha
+usalama: `increaseAllowance`, na `decreaseAllowance`.
+
+#### Kazi ya posho {#allowance}
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Tazama {IERC20-allowance}.
+ */
+ function allowance(address owner, address spender) public view virtual override returns (uint256) {
+ return _allowances[owner][spender];
+ }
+```
+
+Kazi ya `posho` inaruhusu kila mtu kuangalia posho yoyote.
+
+#### Kazi ya kuidhinisha {#approve}
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Tazama {IERC20-approve}.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `mtumiaji` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ */
+ function approve(address spender, uint256 amount) public virtual override returns (bool) {
+```
+
+Kazi hii inaitwa ili kuunda posho. Inafanana na kazi ya `kuhamisha` hapo juu:
+
+- Kazi hii huita tu kazi ya ndani (katika kesi hii, `_approve`) ambayo inafanya kazi halisi.
+- Kazi hii hurudisha `kweli` (ikiwa imefanikiwa) au hurudisha nyuma (ikiwa sivyo).
+
+
+
+```solidity
+ _approve(_msgSender(), spender, amount);
+ return true;
+ }
+```
+
+Tunatumia kazi za ndani ili kupunguza idadi ya maeneo ambapo mabadiliko ya hali hutokea. Kazi _yoyote_ inayobadilisha
+hali ni hatari inayowezekana ya usalama ambayo inahitaji kukaguliwa kwa usalama. Kwa njia hii tuna nafasi chache za kukosea.
+
+#### Kazi ya transferFrom {#transferFrom}
+
+Hii ni kazi ambayo mtumiaji huita ili kutumia posho. Hii inahitaji operesheni mbili: kuhamisha kiasi
+kinachotumiwa na kupunguza posho kwa kiasi hicho.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Tazama {IERC20-transferFrom}.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uidhinishaji} linaloonyesha posho iliyosasishwa. Hii haihitajiki
+ * na EIP. Tazama dokezo mwanzoni mwa {ERC20}.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `mtumaji` na `mpokeaji` hawawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ * - `mtumaji` lazima awe na salio la angalau `kiasi`.
+ * - mpigaji simu lazima awe na posho kwa tokeni za ``mtumaji`` za angalau
+ * `kiasi`.
+ */
+ function transferFrom(address sender, address recipient, uint256 amount) public virtual
+ override returns (bool) {
+ _transfer(sender, recipient, amount);
+```
+
+
+
+Wito wa kazi wa `a.sub(b, "ujumbe")` hufanya mambo mawili. Kwanza, inakokotoa `a-b`, ambayo ni posho mpya.
+Pili, inahakikisha kuwa matokeo haya si hasi. Ikiwa ni hasi wito unarudishwa na ujumbe uliotolewa. Kumbuka kwamba wito unapobadilishwa uchakataji wowote uliofanywa awali wakati wa wito huo hupuuzwa kwa hivyo hatuhitaji
+kubatilisha `_transfer`.
+
+```solidity
+ _approve(sender, _msgSender(), _allowances[sender][_msgSender()].sub(amount,
+ "ERC20: kiasi cha uhamisho kinazidi posho"));
+ return true;
+ }
+```
+
+#### Nyongeza za usalama za OpenZeppelin {#openzeppelin-safety-additions}
+
+Ni hatari kuweka posho isiyo ya sifuri kwa thamani nyingine isiyo ya sifuri,
+kwa sababu unadhibiti tu mpangilio wa miamala yako, si ya mtu mwingine yeyote. Fikiria una
+watumiaji wawili, Alice ambaye ni mnyofu na Bill ambaye si mwaminifu. Alice anataka huduma fulani kutoka kwa
+Bill, ambayo anadhani inagharimu tokeni tano - kwa hivyo anampa Bill posho ya tokeni tano.
+
+Kisha kitu kinabadilika na bei ya Bill inapanda hadi tokeni kumi. Alice, ambaye bado anataka huduma hiyo,
+hutuma muamala unaoweka posho ya Bill kuwa kumi. Papo hapo Bill anapoona muamala huu mpya
+katika dimbwi la miamala hutuma muamala unaotumia tokeni tano za Alice na una bei ya juu zaidi
+ya gesi ili ichimbwe haraka zaidi. Kwa njia hiyo Bill anaweza kutumia kwanza tokeni tano na kisha,
+mara posho mpya ya Alice itakapochimbwa, kutumia kumi zaidi kwa bei ya jumla ya tokeni kumi na tano, zaidi ya
+ambavyo Alice alikusudia kuidhinisha. Mbinu hii inaitwa
+[Uendeshaji - wa mbele](https://consensysdiligence.github.io/smart-contract-best-practices/attacks/#front-running)
+
+| Muamala wa Alice | Nonce ya Alice | Muamala wa Bill | Nonce ya Bill | Posho ya Bill | Jumla ya Mapato ya Bill kutoka kwa Alice |
+| ------------------------------------ | -------------- | ------------------------------------------------ | ------------- | ------------- | ---------------------------------------- |
+| approve(Bill, 5) | 10 | | | 5 | 0 |
+| | | transferFrom(Alice, Bill, 5) | 10,123 | 0 | 5 |
+| approve(Bill, 10) | 11 | | | 10 | 5 |
+| | | transferFrom(Alice, Bill, 10) | 10,124 | 0 | 15 |
+
+Ili kuepuka tatizo hili, kazi hizi mbili (`increaseAllowance` na `decreaseAllowance`) zinakuruhusu
+kurekebisha posho kwa kiasi maalum. Kwa hiyo kama Bill tayari alikuwa ametumia tokeni tano, ataweza tu
+kutumia tano zaidi. Kulingana na muda, kuna njia mbili hii inaweza kufanya kazi, zote mbili
+zikimalizika na Bill kupata tokeni kumi tu:
+
+A:
+
+| Muamala wa Alice | Nonce ya Alice | Muamala wa Bill | Nonce ya Bill | Posho ya Bill | Jumla ya Mapato ya Bill kutoka kwa Alice |
+| --------------------------------------------- | -------------: | ----------------------------------------------- | ------------: | ------------: | ---------------------------------------- |
+| approve(Bill, 5) | 10 | | | 5 | 0 |
+| | | transferFrom(Alice, Bill, 5) | 10,123 | 0 | 5 |
+| increaseAllowance(Bill, 5) | 11 | | | 0+5 = 5 | 5 |
+| | | transferFrom(Alice, Bill, 5) | 10,124 | 0 | 10 |
+
+B:
+
+| Muamala wa Alice | Nonce ya Alice | Muamala wa Bill | Nonce ya Bill | Posho ya Bill | Jumla ya Mapato ya Bill kutoka kwa Alice |
+| --------------------------------------------- | -------------: | ------------------------------------------------ | ------------: | ------------: | ---------------------------------------: |
+| approve(Bill, 5) | 10 | | | 5 | 0 |
+| increaseAllowance(Bill, 5) | 11 | | | 5+5 = 10 | 0 |
+| | | transferFrom(Alice, Bill, 10) | 10,124 | 0 | 10 |
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huongeza kiatomiki posho iliyotolewa kwa `mtumiaji` na mpigaji.
+ *
+ * Hii ni mbadala ya {approve} ambayo inaweza kutumika kama upunguzaji wa
+ * matatizo yaliyoelezwa katika {IERC20-approve}.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uidhinishaji} linaloonyesha posho iliyosasishwa.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `mtumiaji` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ */
+ function increaseAllowance(address spender, uint256 addedValue) public virtual returns (bool) {
+ _approve(_msgSender(), spender, _allowances[_msgSender()][spender].add(addedValue));
+ return true;
+ }
+```
+
+Kazi ya `a.add(b)` ni nyongeza salama. Katika kesi isiyowezekana kwamba `a`+`b`>=`2^256` haizunguki
+kama nyongeza ya kawaida inavyofanya.
+
+```solidity
+
+ /**
+ * @dev Hupunguza kiatomiki posho iliyotolewa kwa `mtumiaji` na mpigaji.
+ *
+ * Hii ni mbadala ya {approve} ambayo inaweza kutumika kama upunguzaji wa
+ * matatizo yaliyoelezwa katika {IERC20-approve}.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uidhinishaji} linaloonyesha posho iliyosasishwa.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `mtumiaji` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ * - `mtumiaji` lazima awe na posho kwa mpigaji wa angalau
+ * `subtractedValue`.
+ */
+ function decreaseAllowance(address spender, uint256 subtractedValue) public virtual returns (bool) {
+ _approve(_msgSender(), spender, _allowances[_msgSender()][spender].sub(subtractedValue,
+ "ERC20: posho iliyopunguzwa chini ya sifuri"));
+ return true;
+ }
+```
+
+### Kazi Zinazobadilisha Taarifa za Tokeni {#functions-that-modify-token-information}
+
+Hizi ni kazi nne zinazofanya kazi halisi: `_transfer`, `_mint`, `_burn`, na `_approve`.
+
+#### Kazi ya _transfer {#_transfer}
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huhamisha tokeni `kiasi` kutoka `mtumaji` hadi `mpokeaji`.
+ *
+ * Hii ni kazi ya ndani inayofanana na {transfer}, na inaweza kutumika kwa
+ * k.m., kutekeleza ada za tokeni otomatiki, mifumo ya kupunguza, n.k.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uhamisho}.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `mtumaji` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ * - `mpokeaji` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ * - `mtumaji` lazima awe na salio la angalau `kiasi`.
+ */
+ function _transfer(address sender, address recipient, uint256 amount) internal virtual {
+```
+
+Kazi hii, `_transfer`, huhamisha tokeni kutoka akaunti moja hadi nyingine. Inaitwa na `transfer` (kwa uhamisho kutoka kwa akaunti ya mtumaji mwenyewe) na `transferFrom` (kwa kutumia posho
+kwa uhamisho kutoka kwa akaunti ya mtu mwingine).
+
+
+
+```solidity
+ require(sender != address(0), "ERC20: uhamisho kutoka kwa anwani ya sifuri");
+ require(recipient != address(0), "ERC20: uhamisho kwenda kwa anwani ya sifuri");
+```
+
+Hakuna mtu anayemiliki anwani sifuri katika Ethereum (yaani, hakuna mtu anayejua ufunguo binafsi ambao ufunguo wake wa umma unaofanana
+unabadilishwa kuwa anwani ya sifuri). Watu wanapotumia anwani hiyo, kawaida huwa ni hitilafu ya programu - kwa hivyo tunashindwa
+ikiwa anwani ya sifuri itatumika kama mtumaji au mpokeaji.
+
+
+
+```solidity
+ _beforeTokenTransfer(sender, recipient, amount);
+
+```
+
+Kuna njia mbili za kutumia mkataba huu:
+
+1. Itumie kama kiolezo cha msimbo wako mwenyewe
+2. [Rithi kutoka kwayo](https://www.bitdegree.org/learn/solidity-inheritance), na ubadilishe tu kazi unazohitaji kurekebisha
+
+Njia ya pili ni bora zaidi kwa sababu msimbo wa OpenZeppelin ERC-20 tayari umekaguliwa na kuonyeshwa kuwa salama. Unapotumia urithi
+ni wazi ni kazi gani unazorekebisha, na ili kuamini mkataba wako watu wanahitaji tu kukagua kazi hizo maalum.
+
+Mara nyingi ni muhimu kutekeleza kazi kila wakati tokeni zinapohamishwa. Hata hivyo, `_transfer` ni kazi muhimu sana na inawezekana
+kuiandika bila usalama (tazama hapa chini), kwa hivyo ni bora si kuibadilisha. Suluhisho ni `_beforeTokenTransfer`, kazi ya
+[ndoano](https://wikipedia.org/wiki/Hooking). Unaweza kubadilisha kazi hii, na itaitwa kwenye kila uhamisho.
+
+
+
+```solidity
+ _balances[sender] = _balances[sender].sub(amount, "ERC20: kiasi cha uhamisho kinazidi salio");
+ _balances[recipient] = _balances[recipient].add(amount);
+```
+
+Hizi ni mistari inayofanya uhamisho halisi. Kumbuka kuwa hakuna **kitu** kati yao, na kwamba tunapunguza
+kiasi kilichohamishwa kutoka kwa mtumaji kabla ya kukiongeza kwa mpokeaji. Hii ni muhimu kwa sababu kama kungekuwa na
+wito kwa mkataba tofauti katikati, ingeweza kutumiwa kudanganya mkataba huu. Kwa njia hii uhamisho
+ni wa atomiki, hakuna kinachoweza kutokea katikati yake.
+
+
+
+```solidity
+ emit Transfer(sender, recipient, amount);
+ }
+```
+
+Mwishowe, toa tukio la `Uhamisho`. Matukio hayapatikani kwa mikataba-erevu, lakini msimbo unaoendeshwa nje ya mnyororo wa bloku
+unaweza kusikiliza matukio na kuyajibu. Kwa mfano, mkoba unaweza kufuatilia wakati mmiliki anapata tokeni zaidi.
+
+#### Kazi za _mint na _burn {#_mint-and-_burn}
+
+Kazi hizi mbili (`_mint` na `_burn`) hubadilisha jumla ya usambazaji wa tokeni.
+Ziko ndani na hakuna kazi inayowaita katika mkataba huu,
+kwa hivyo ni muhimu tu ikiwa utarithi kutoka kwa mkataba na kuongeza mantiki yako mwenyewe
+kuamua chini ya hali gani kuzalisha tokeni mpya au kuchoma zilizopo.
+
+**KUMBUKA:** Kila tokeni ya ERC-20 ina mantiki yake ya biashara inayoelekeza usimamizi wa tokeni.
+Kwa mfano, mkataba wa usambazaji uliowekwa unaweza kuita tu `_mint`
+katika mjenzi na kamwe usiite `_burn`. Mkataba unaouza tokeni
+utaite `_mint` unapolipwa, na pengine utaite `_burn` wakati fulani
+ili kuepuka mfumuko wa bei usiodhibitiwa.
+
+```solidity
+ /** @dev Huunda tokeni za `kiasi` na kuzikabidhi kwa `akaunti`, akiongeza
+ * jumla ya usambazaji.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uhamisho} na `kutoka` ikiwa imewekwa kwenye anwani ya sifuri.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `kwa` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ */
+ function _mint(address account, uint256 amount) internal virtual {
+ require(account != address(0), "ERC20: zalisha kwa anwani ya sifuri");
+ _beforeTokenTransfer(address(0), account, amount);
+ _totalSupply = _totalSupply.add(amount);
+ _balances[account] = _balances[account].add(amount);
+ emit Transfer(address(0), account, amount);
+ }
+```
+
+Hakikisha unasasisha `_totalSupply` wakati jumla ya idadi ya tokeni inapobadilika.
+
+
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huharibu tokeni za `kiasi` kutoka kwa `akaunti`, ikipunguza
+ * jumla ya usambazaji.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uhamisho} na `kwa` ikiwa imewekwa kwenye anwani ya sifuri.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `akaunti` haiwezi kuwa anwani ya sifuri.
+ * - `akaunti` lazima iwe na angalau tokeni za `kiasi`.
+ */
+ function _burn(address account, uint256 amount) internal virtual {
+ require(account != address(0), "ERC20: choma kutoka kwa anwani ya sifuri");
+
+ _beforeTokenTransfer(account, address(0), amount);
+
+ _balances[account] = _balances[account].sub(amount, "ERC20: kiasi cha kuchoma kinazidi salio");
+ _totalSupply = _totalSupply.sub(amount);
+ emit Transfer(account, address(0), amount);
+ }
+```
+
+Kazi ya `_burn` inakaribia kufanana na `_mint`, isipokuwa inaenda kinyume chake.
+
+#### Kazi ya _approve {#_approve}
+
+Hii ni kazi inayobainisha posho. Kumbuka kuwa inaruhusu mmiliki kubainisha
+posho ambayo ni ya juu kuliko salio la sasa la mmiliki. Hii ni sawa kwa sababu salio
+huangaliwa wakati wa uhamisho, ambapo inaweza kuwa tofauti na salio wakati posho
+inapoundwa.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huweka `kiasi` kama posho ya `mtumiaji` juu ya tokeni za `mmiliki`.
+ *
+ * Kazi hii ya ndani ni sawa na `approve`, na inaweza kutumika kwa
+ * k.m., kuweka posho za kiotomatiki kwa mifumo fulani, n.k.
+ *
+ * Hutoa tukio la {Uidhinishaji}.
+ *
+ * Mahitaji:
+ *
+ * - `mmiliki` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ * - `mtumiaji` hawezi kuwa anwani ya sifuri.
+ */
+ function _approve(address owner, address spender, uint256 amount) internal virtual {
+ require(owner != address(0), "ERC20: idhinisha kutoka kwa anwani ya sifuri");
+ require(spender != address(0), "ERC20: idhinisha kwa anwani ya sifuri");
+
+ _allowances[owner][spender] = amount;
+```
+
+
+
+Toa tukio la `Uidhinishaji`. Kulingana na jinsi mfumo unavyoandikwa, mkataba wa mtumiaji unaweza kuambiwa kuhusu
+idhini ama na mmiliki au na seva inayosikiliza matukio haya.
+
+```solidity
+ emit Approval(owner, spender, amount);
+ }
+
+```
+
+### Rekebisha Kigezo cha Desimali {#modify-the-decimals-variable}
+
+```solidity
+
+
+ /**
+ * @dev Huweka {decimals} kwa thamani tofauti na ile ya msingi ya 18.
+ *
+ * ONYO: Kazi hii inapaswa kuitwa tu kutoka kwa mjenzi. Mifumo mingi
+ * inayoingiliana na mikataba ya tokeni haitatarajia
+ * {decimals} kubadilika, na inaweza kufanya kazi kimakosa ikibadilika.
+ */
+ function _setupDecimals(uint8 decimals_) internal {
+ _decimals = decimals_;
+ }
+```
+
+Kazi hii inarekebisha kigezo cha `_decimals` ambacho kinatumika kuwaambia violesura vya mtumiaji jinsi ya kutafsiri kiasi.
+Unapaswa kuiita kutoka kwa mjenzi. Itakuwa si uaminifu kuiita wakati wowote unaofuata, na mifumo
+haikuundwa kuishughulikia.
+
+### Vidokezo {#hooks}
+
+```solidity
+
+ /**
+ * @dev Ndoano inayoitwa kabla ya uhamisho wowote wa tokeni. Hii inajumuisha
+ * kuzalisha na kuchoma.
+ *
+ * Masharti ya wito:
+ *
+ * - wakati `kutoka` na `kwa` zote si sifuri, `kiasi` cha tokeni za ``kutoka``
+ * kitahamishiwa kwa `kwa`.
+ * - wakati `kutoka` ni sifuri, tokeni za `kiasi` zitazalishwa kwa `kwa`.
+ * - wakati `kwa` ni sifuri, `kiasi` cha tokeni za ``kutoka`` kitachomwa.
+ * - `kutoka` na `kwa` kamwe haviko zote sifuri.
+ *
+ * Ili kujifunza zaidi kuhusu ndoano, nenda kwa xref:ROOT:extending-contracts.adoc#using-hooks[Kutumia Ndoano].
+ */
+ function _beforeTokenTransfer(address from, address to, uint256 amount) internal virtual { }
+}
+```
+
+Hii ni kazi ya ndoano ya kuitwa wakati wa uhamisho. Hapa ni tupu, lakini ukihitaji
+iwe na kitu unaibadilisha tu.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Kwa mapitio, hapa kuna baadhi ya mawazo muhimu zaidi katika mkataba huu (kwa maoni yangu, yako yanaweza kutofautiana):
+
+- _Hakuna siri kwenye mnyororo wa bloku_. Taarifa yoyote ambayo mkataba-erevu unaweza kuipata
+ inapatikana kwa ulimwengu wote.
+- Unaweza kudhibiti mpangilio wa miamala yako mwenyewe, lakini si wakati miamala ya watu wengine
+ inatokea. Hii ndiyo sababu kubadilisha posho kunaweza kuwa hatari, kwa sababu kunamruhusu
+ mtumiaji kutumia jumla ya posho zote mbili.
+- Thamani za aina ya `uint256` huzunguka. Kwa maneno mengine, _0-1=2^256-1_. Ikiwa hiyo si tabia inayotakiwa,
+ unapaswa kuiangalia (au kutumia maktaba ya SafeMath ambayo inakufanyia). Kumbuka kuwa hii ilibadilika katika
+ [Solidity 0.8.0](https://docs.soliditylang.org/en/breaking/080-breaking-changes.html).
+- Fanya mabadiliko yote ya hali ya aina maalum katika sehemu maalum, kwa sababu inafanya ukaguzi kuwa rahisi.
+ Hii ndiyo sababu tuna, kwa mfano, `_approve`, ambayo inaitwa na `approve`, `transferFrom`,
+ `increaseAllowance`, na `decreaseAllowance`
+- Mabadiliko ya hali yanapaswa kuwa ya atomiki, bila kitendo kingine chochote katikati yao (kama unavyoweza kuona
+ katika `_transfer`). Hii ni kwa sababu wakati wa mabadiliko ya hali una hali isiyolingana. Kwa mfano,
+ kati ya wakati unapopunguza kutoka kwa salio la mtumaji na wakati unapoongeza kwa salio la
+ mpokeaji kuna tokeni chache zilizopo kuliko inavyopaswa kuwa. Hii inaweza kutumiwa vibaya ikiwa kuna
+ operesheni kati yao, hasa wito kwa mkataba tofauti.
+
+Sasa kwa kuwa umeona jinsi mkataba wa OpenZeppelin ERC-20 unavyoandikwa, na hasa jinsi unavyofanywa
+kuwa salama zaidi, nenda uandike mikataba na mifumo yako salama.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc20-with-safety-rails/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc20-with-safety-rails/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..f4ea4aa30d1
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/erc20-with-safety-rails/index.md
@@ -0,0 +1,217 @@
+---
+title: ERC-20 yenye Kinga za Usalama
+description: Jinsi ya kuwasaidia watu kuepuka makosa ya kizembe
+author: Ori Pomerantz
+lang: sw
+tags: [ "erc-20" ]
+skill: beginner
+published: 2022-08-15
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Moja ya mambo makuu kuhusu Ethereum ni kwamba hakuna mamlaka kuu inayoweza kurekebisha au kutengua miamala yako. Moja ya matatizo makuu ya Ethereum ni kwamba hakuna mamlaka kuu yenye uwezo wa kutengua makosa ya mtumiaji au miamala haramu. Katika makala haya utajifunza kuhusu baadhi ya makosa ya kawaida ambayo watumiaji hufanya na tokeni za [ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/), pamoja na jinsi ya kuunda mikataba ya ERC-20 inayowasaidia watumiaji kuepuka makosa hayo, au inayopa mamlaka kuu nguvu fulani (kwa mfano kufungia akaunti).
+
+Kumbuka kwamba ingawa tutatumia mkataba wa tokeni wa [OpenZeppelin ERC-20](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/tree/master/contracts/token/ERC20), makala haya hayaielezei kwa undani sana. Unaweza kupata maelezo haya [hapa](/developers/tutorials/erc20-annotated-code).
+
+Ikiwa unataka kuona msimbo chanzo kamili:
+
+1. Fungua [Remix IDE](https://remix.ethereum.org/).
+2. Bofya aikoni ya kuiga ya github ().
+3. Iga hifadhi ya github `https://github.com/qbzzt/20220815-erc20-safety-rails`.
+4. Fungua **contracts > erc20-safety-rails.sol**.
+
+## Kuunda mkataba wa ERC-20 {#creating-an-erc-20-contract}
+
+Kabla hatujaongeza utendaji wa kinga za usalama, tunahitaji mkataba wa ERC-20. Katika makala haya tutatumia [Mchawi wa Mikataba ya OpenZeppelin](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/wizard). Ifungue katika kivinjari kingine na ufuate maagizo haya:
+
+1. Chagua **ERC20**.
+
+2. Weka mipangilio hii:
+
+ | Kigezo | Thamani |
+ | -------------------- | ---------------- |
+ | Jina | SafetyRailsToken |
+ | Alama | SAFE |
+ | Premint | 1000 |
+ | Vipengele | Hakuna |
+ | Udhibiti wa Ufikiaji | Ownable |
+ | Uwezo wa Kuboresha | Hakuna |
+
+3. Sogeza juu na ubofye **Fungua kwenye Remix** (kwa Remix) au **Pakua** ili utumie mazingira tofauti. Nitachukulia kuwa unatumia Remix, ikiwa unatumia kitu kingine, fanya tu mabadiliko yanayofaa.
+
+4. Sasa tuna mkataba wa ERC-20 unaofanya kazi kikamilifu. Unaweza kupanua `.deps` > `npm` ili kuona msimbo ulioingizwa.
+
+5. Kusanya, sambaza, na cheza na mkataba ili kuona kuwa inafanya kazi kama mkataba wa ERC-20. Ikiwa unahitaji kujifunza jinsi ya kutumia Remix, [tumia mafunzo haya](https://remix.ethereum.org/?#activate=udapp,solidity,LearnEth).
+
+## Makosa ya kawaida {#common-mistakes}
+
+### Makosa {#the-mistakes}
+
+Wakati mwingine watumiaji hutuma tokeni kwenye anwani isiyo sahihi. Ingawa hatuwezi kusoma akili zao kujua walichokusudia kufanya, kuna aina mbili za makosa yanayotokea sana na ni rahisi kugundua:
+
+1. Kutuma tokeni kwenye anwani ya mkataba wenyewe. Kwa mfano, tokeni ya OP ya [Optimism](https://optimism.mirror.xyz/qvd0WfuLKnePm1Gxb9dpGchPf5uDz5NSMEFdgirDS4c) iliweza kukusanya [zaidi ya 120,000](https://optimism.blockscout.com/address/0x4200000000000000000000000000000000000042) tokeni za OP katika chini ya miezi miwili. Hii inawakilisha kiasi kikubwa cha mali ambayo inawezekana watu wameipoteza tu.
+
+2. Kutuma tokeni kwenye anwani tupu, ile ambayo haiendani na [akaunti inayomilikiwa nje](/developers/docs/accounts/#externally-owned-accounts-and-key-pairs) au [mkataba-erevu](/developers/docs/smart-contracts). Ingawa sina takwimu za mara ngapi hili hutokea, [tukio moja lingeweza kugharimu tokeni 20,000,000](https://gov.optimism.io/t/message-to-optimism-community-from-wintermute/2595).
+
+### Kuzuia uhamisho {#preventing-transfers}
+
+Mkataba wa OpenZeppelin ERC-20 unajumuisha [kiunganishi, `_beforeTokenTransfer`](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/ERC20.sol#L364-L368), ambacho huitwa kabla ya tokeni kuhamishwa. Kwa chaguo-msingi kiunganishi hiki hakifanyi chochote, lakini tunaweza kuweka utendaji wetu wenyewe juu yake, kama vile ukaguzi unaorejesha nyuma ikiwa kuna tatizo.
+
+Ili kutumia kiunganishi, ongeza chaguo hili la kukokotoa baada ya kiunda:
+
+```solidity
+ function _beforeTokenTransfer(address from, address to, uint256 amount)
+ internal virtual
+ override(ERC20)
+ {
+ super._beforeTokenTransfer(from, to, amount);
+ }
+```
+
+Baadhi ya sehemu za chaguo hili la kukokotoa zinaweza kuwa mpya ikiwa huna uzoefu sana na Solidity:
+
+```solidity
+ internal virtual
+```
+
+Neno kuu `virtual` linamaanisha kuwa kama vile tulivyorithi utendaji kutoka `ERC20` na kubatilisha chaguo hili la kukokotoa, mikataba mingine inaweza kurithi kutoka kwetu na kubatilisha chaguo hili la kukokotoa.
+
+```solidity
+ override(ERC20)
+```
+
+Lazima tubainishe waziwazi kwamba [tunabatilisha](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.15/contracts.html#function-overriding) ufafanuzi wa tokeni ya ERC20 wa `_beforeTokenTransfer`. Kwa ujumla, ufafanuzi wa wazi ni bora zaidi, kutoka kwa mtazamo wa usalama, kuliko zile zilizodokezwa - huwezi kusahau kwamba umefanya kitu ikiwa kiko mbele yako. Hiyo pia ndiyo sababu tunahitaji kubainisha `_beforeTokenTransfer` ya daraja gani kuu tunayobatilisha.
+
+```solidity
+ super._beforeTokenTransfer(from, to, amount);
+```
+
+Mstari huu unaita chaguo la kukokotoa la `_beforeTokenTransfer` la mkataba au mikataba tuliyorithi kutoka kwayo ambayo inayo. Katika kesi hii, hiyo ni `ERC20` tu, `Ownable` haina kiunganishi hiki. Ingawa kwa sasa `ERC20._beforeTokenTransfer` haifanyi chochote, tunaiita endapo utendaji utaongezwa katika siku zijazo (na kisha tunaamua kusambaza tena mkataba, kwa sababu mikataba haibadiliki baada ya usambazaji).
+
+### Kuweka msimbo wa mahitaji {#coding-the-requirements}
+
+Tunataka kuongeza mahitaji haya kwenye chaguo la kukokotoa:
+
+- Anwani ya `to` haiwezi kuwa sawa na `address(this)`, anwani ya mkataba wa ERC-20 wenyewe.
+- Anwani ya `to` haiwezi kuwa tupu, lazima iwe ama:
+ - Akaunti inayomilikiwa nje (EOA). Hatuwezi kuangalia kama anwani ni EOA moja kwa moja, lakini tunaweza kuangalia salio la ETH la anwani. EOA karibu kila mara huwa na salio, hata kama hazitumiki tena - ni vigumu kuzisafisha hadi wei ya mwisho.
+ - Mkataba-erevu. Kupima kama anwani ni mkataba-erevu ni kugumu kidogo. Kuna opcode inayokagua urefu wa msimbo wa nje, inayoitwa [`EXTCODESIZE`](https://www.evm.codes/#3b), lakini haipatikani moja kwa moja katika Solidity. Lazima tutumie [Yul](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.15/yul.html), ambayo ni mkusanyiko wa EVM, kwa ajili yake. Kuna thamani zingine ambazo tunaweza kutumia kutoka Solidity ([`.code` na `.codehash`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.15/units-and-global-variables.html#members-of-address-types)), lakini zinagharimu zaidi.
+
+Hebu tupitie msimbo mpya mstari kwa mstari:
+
+```solidity
+ require(to != address(this), "Haiwezi kutuma tokeni kwa anwani ya mkataba");
+```
+
+Hili ndilo sharti la kwanza, angalia kuwa `to` na `this(address)` si kitu kimoja.
+
+```solidity
+ bool isToContract;
+ assembly {
+ isToContract := gt(extcodesize(to), 0)
+ }
+```
+
+Hivi ndivyo tunavyoangalia kama anwani ni mkataba. Hatuwezi kupokea matokeo moja kwa moja kutoka Yul, kwa hivyo badala yake tunafafanua kigezo cha kushikilia matokeo (`isToContract` katika kesi hii). Jinsi Yul inavyofanya kazi ni kwamba kila opcode inachukuliwa kama chaguo la kukokotoa. Kwa hivyo kwanza tunaita [`EXTCODESIZE`](https://www.evm.codes/#3b) ili kupata ukubwa wa mkataba, na kisha kutumia [`GT`](https://www.evm.codes/#11) kuangalia si sifuri (tunashughulika na nambari kamili zisizo na alama, kwa hivyo bila shaka haiwezi kuwa hasi). Kisha tunaandika matokeo kwa `isToContract`.
+
+```solidity
+ require(to.balance != 0 || isToContract, "Haiwezi kutuma tokeni kwa anwani tupu");
+```
+
+Na hatimaye, tuna ukaguzi halisi wa anwani tupu.
+
+## Ufikiaji wa kiutawala {#admin-access}
+
+Wakati mwingine ni muhimu kuwa na msimamizi anaye weza kutengua makosa. Ili kupunguza uwezekano wa matumizi mabaya, msimamizi huyu anaweza kuwa [multisig](https://blog.logrocket.com/security-choices-multi-signature-wallets/) ili watu wengi wakubaliane juu ya hatua. Katika makala haya tutakuwa na vipengele viwili vya kiutawala:
+
+1. Kufungia na kufungua akaunti. Hii inaweza kuwa muhimu, kwa mfano, wakati akaunti inaweza kuathiriwa.
+2. Usafishaji wa mali.
+
+ Wakati mwingine walaghai hutuma tokeni za ulaghai kwa mkataba halisi wa tokeni ili kupata uhalali. Kwa mfano, [angalia hapa](https://optimism.blockscout.com/token/0x2348B1a1228DDCd2dB668c3d30207c3E1852fBbe?tab=holders). Mkataba halali wa ERC-20 ni [0x4200....0042](https://optimism.blockscout.com/token/0x4200000000000000000000000000000000000042). Ulaghai unaojifanya kuwa ni [0x234....bbe](https://optimism.blockscout.com/token/0x2348B1a1228DDCd2dB668c3d30207c3E1852fBbe).
+
+ Inawezekana pia kwamba watu hutuma tokeni halali za ERC-20 kwenye mkataba wetu kwa makosa, ambayo ni sababu nyingine ya kutaka kuwa na njia ya kuzitoa.
+
+OpenZeppelin hutoa mifumo miwili ya kuwezesha ufikiaji wa kiutawala:
+
+- Mikataba ya [`Ownable`](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/access-control#ownership-and-ownable) ina mmiliki mmoja. Chaguo za kukokotoa zilizo na [kirekebishaji](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_function_modifiers.htm) cha `onlyOwner` zinaweza kuitwa tu na mmiliki huyo. Wamiliki wanaweza kuhamisha umiliki kwa mtu mwingine au kuukana kabisa. Haki za akaunti zingine zote kwa kawaida huwa sawa.
+- Mikataba ya [`AccessControl`](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/access-control#role-based-access-control) ina [udhibiti wa ufikiaji unaotegemea jukumu (RBAC)](https://en.wikipedia.org/wiki/Role-based_access_control).
+
+Kwa urahisi, katika makala haya tunatumia `Ownable`.
+
+### Kufungia na kufungua mikataba {#freezing-and-thawing-contracts}
+
+Kufungia na kufungua mikataba kunahitaji mabadiliko kadhaa:
+
+- [Ramani](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_mappings.htm) kutoka kwa anwani hadi [boolean](https://en.wikipedia.org/wiki/Boolean_data_type) ili kufuatilia ni anwani gani zimefungiwa. Thamani zote awali ni sifuri, ambayo kwa thamani za boolean inatafsiriwa kama uongo. Hiki ndicho tunachotaka kwa sababu kwa chaguomsingi akaunti hazijafungiwa.
+
+ ```solidity
+ mapping(address => bool) public frozenAccounts;
+ ```
+
+- [Matukio](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_events.htm) ya kumjulisha yeyote anayevutiwa wakati akaunti imefungiwa au kufunguliwa. Kitaalamu, matukio hayahitajiki kwa vitendo hivi, lakini inasaidia msimbo wa offchain kuweza kusikiliza matukio haya na kujua kinachoendelea. Inachukuliwa kuwa ni adabu njema kwa mkataba-erevu kuzitoa wakati kitu kinachoweza kuwa muhimu kwa mtu mwingine kinapotokea.
+
+ Matukio yameorodheshwa kwa hivyo itawezekana kutafuta kwa nyakati zote ambazo akaunti imefungiwa au kufunguliwa.
+
+ ```solidity
+ // Wakati akaunti zimefungiwa au kufunguliwa
+ event AccountFrozen(address indexed _addr);
+ event AccountThawed(address indexed _addr);
+ ```
+
+- Chaguo za kukokotoa za kufungia na kufungua akaunti. Chaguo hizi mbili za kukokotoa karibu zinafanana, kwa hivyo tutapitia tu chaguo la kukokotoa la kufungia.
+
+ ```solidity
+ function freezeAccount(address addr)
+ public
+ onlyOwner
+ ```
+
+ Chaguo za kukokotoa zilizo na alama ya [`public`](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_contracts.htm) zinaweza kuitwa kutoka kwa mikataba-erevu mingine au moja kwa moja na muamala.
+
+ ```solidity
+ {
+ require(!frozenAccounts[addr], "Akaunti tayari imefungiwa");
+ frozenAccounts[addr] = true;
+ emit AccountFrozen(addr);
+ } // freezeAccount
+ ```
+
+ Ikiwa akaunti tayari imefungiwa, rejesha. Vinginevyo, ifungie na `toa` tukio.
+
+- Badilisha `_beforeTokenTransfer` ili kuzuia pesa zisihamishwe kutoka kwa akaunti iliyofungiwa. Kumbuka kuwa pesa bado zinaweza kuhamishiwa kwenye akaunti iliyofungiwa.
+
+ ```solidity
+ require(!frozenAccounts[from], "Akaunti imefungiwa");
+ ```
+
+### Usafishaji wa mali {#asset-cleanup}
+
+Ili kutoa tokeni za ERC-20 zinazoshikiliwa na mkataba huu tunahitaji kuita chaguo la kukokotoa kwenye mkataba wa tokeni ambao zinahusika, ama [`transfer`](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20#transfer) au [`approve`](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20#approve). Hakuna maana ya kupoteza gesi katika kesi hii kwenye posho, tunaweza pia kuhamisha moja kwa moja.
+
+```solidity
+ function cleanupERC20(
+ address erc20,
+ address dest
+ )
+ public
+ onlyOwner
+ {
+ IERC20 token = IERC20(erc20);
+```
+
+Hii ndiyo sintaksia ya kuunda kitu kwa ajili ya mkataba tunapopokea anwani. Tunaweza kufanya hivi kwa sababu tuna ufafanuzi wa tokeni za ERC20 kama sehemu ya msimbo chanzo (tazama mstari wa 4), na faili hiyo inajumuisha [ufafanuzi wa IERC20](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/IERC20.sol), kiolesura cha mkataba wa OpenZeppelin ERC-20.
+
+```solidity
+ uint balance = token.balanceOf(address(this));
+ token.transfer(dest, balance);
+ }
+```
+
+Hili ni chaguo la kukokotoa la usafishaji, kwa hivyo inawezekana hatutaki kuacha tokeni zozote. Badala ya kupata salio kutoka kwa mtumiaji mwenyewe, tunaweza pia kufanya mchakato uwe wa kiotomatiki.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Hili si suluhisho kamili - hakuna suluhisho kamili kwa tatizo la "mtumiaji amefanya kosa". Hata hivyo, kutumia aina hizi za ukaguzi kunaweza angalau kuzuia makosa kadhaa. Uwezo wa kufungia akaunti, ingawa ni hatari, unaweza kutumika kupunguza uharibifu wa udukuzi fulani kwa kumnyima mdukuzi fedha zilizoibwa.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/ethereum-for-web2-auth/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/ethereum-for-web2-auth/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..d638ae97f0d
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/ethereum-for-web2-auth/index.md
@@ -0,0 +1,886 @@
+---
+title: Kutumia Ethereum kwa uthibitishaji wa web2
+description: Baada ya kusoma mafunzo haya, msanidi programu ataweza kuunganisha kuingia kwa Ethereum (web3) na kuingia kwa SAML, kiwango kinachotumika katika web2 kutoa kuingia mara moja na huduma zingine zinazohusiana. Hii inaruhusu ufikiaji wa rasilimali za web2 kuthibitishwa kupitia saini za Ethereum, na sifa za mtumiaji zikitoka kwenye uthibitisho.
+author: Ori Pomerantz
+tags: [ "web2", "uthibitishaji", "eas" ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2025-04-30
+---
+
+## Utangulizi
+
+[SAML](https://www.onelogin.com/learn/saml) ni kiwango kinachotumika kwenye web2 kuruhusu [mtoa huduma wa kitambulisho (IdP)](https://en.wikipedia.org/wiki/Identity_provider#SAML_identity_provider) kutoa taarifa za mtumiaji kwa [watoa huduma (SP)](https://en.wikipedia.org/wiki/Service_provider_\(SAML\)).
+
+Katika mafunzo haya unajifunza jinsi ya kuunganisha saini za Ethereum na SAML ili kuwaruhusu watumiaji kutumia mikoba yao ya Ethereum kujithibitisha kwa huduma za web2 ambazo bado hazitumii Ethereum moja kwa moja.
+
+Kumbuka kwamba mafunzo haya yameandikwa kwa ajili ya hadhira mbili tofauti:
+
+- Watu wa Ethereum wanaoielewa Ethereum na wanahitaji kujifunza SAML
+- Watu wa Web2 wanaoielewa SAML na uthibitishaji wa web2 na wanahitaji kujifunza Ethereum
+
+Kutokana na hilo, itaendana na kuwa na nyenzo nyingi za utangulizi ambazo tayari unazijua. Jisikie huru kuiruka.
+
+### SAML kwa watu wa Ethereum
+
+SAML ni itifaki ya kati. Mtoa huduma (SP) anakubali tu madai (kama vile "huyu ni mtumiaji wangu John, anapaswa kuwa na ruhusa za kufanya A, B, na C") kutoka kwa mtoa huduma wa kitambulisho (IdP) ikiwa ina uhusiano wa awali wa kuaminiana nayo, au na [mamlaka ya cheti](https://www.ssl.com/article/what-is-a-certificate-authority-ca/) iliyosaini cheti cha IdP hicho.
+
+Kwa mfano, SP inaweza kuwa wakala wa usafiri unaotoa huduma za usafiri kwa makampuni, na IdP inaweza kuwa tovuti ya ndani ya kampuni. Wakati wafanyakazi wanapohitaji kuweka nafasi ya safari za kibiashara, wakala wa usafiri huwatuma kwa ajili ya uthibitishaji na kampuni kabla ya kuwaruhusu kuweka nafasi ya safari.
+
+
+
+Hii ndiyo njia ambayo taasisi tatu, kivinjari, SP, na IdP, hujadiliana kwa ajili ya ufikiaji. SP haihitaji kujua chochote kuhusu mtumiaji anayetumia kivinjari mapema, ila tu kumwamini IdP.
+
+### Ethereum kwa watu wa SAML
+
+Ethereum ni mfumo uliotawanywa.
+
+
+
+Watumiaji wana ufunguo binafsi (kwa kawaida huhifadhiwa kwenye kiendelezi cha kivinjari). Kutoka kwenye ufunguo binafsi unaweza kupata ufunguo wa umma, na kutoka hapo anwani ya baiti 20. Wakati watumiaji wanapohitaji kuingia kwenye mfumo, wanaombwa kusaini ujumbe wenye nonce (thamani ya matumizi moja). Seva inaweza kuthibitisha saini iliundwa na anwani hiyo.
+
+
+
+Saini inathibitisha tu anwani ya Ethereum. Ili kupata sifa zingine za mtumiaji, kwa kawaida unatumia [uthibitisho](https://attest.org/). Uthibitisho kwa kawaida huwa na nyanja hizi:
+
+- **Mthibitishaji**, anwani iliyofanya uthibitisho
+- **Mpokeaji**, anwani ambayo uthibitisho unatumika kwake
+- **Data**, data inayothibitishwa, kama vile jina, ruhusa, n.k.
+- **Schema**, Kitambulisho cha schema inayotumika kutafsiri data.
+
+Kwa sababu ya asili ya mfumo uliotawanywa wa Ethereum, mtumiaji yeyote anaweza kufanya uthibitisho. Utambulisho wa mthibitishaji ni muhimu kutambua ni uthibitisho upi tunaouzingatia kuwa wa kuaminika.
+
+## Mpangilio
+
+Hatua ya kwanza ni kuwa na SAML SP na SAML IdP zinazowasiliana kati yao.
+
+1. Pakua programu. Programu ya mfano kwa makala hii iko [kwenye github](https://github.com/qbzzt/250420-saml-ethereum). Hatua tofauti huhifadhiwa katika matawi tofauti, kwa hatua hii unataka `saml-only`
+
+ ```sh
+ git clone https://github.com/qbzzt/250420-saml-ethereum -b saml-only
+ cd 250420-saml-ethereum
+ pnpm install
+ ```
+
+2. Unda funguo zenye vyeti vilivyosainiwa kibinafsi. Hii inamaanisha kuwa ufunguo ni mamlaka yake ya cheti, na inahitaji kuingizwa kwa mikono kwa mtoa huduma. Tazama [hati za OpenSSL](https://docs.openssl.org/master/man1/openssl-req/) kwa habari zaidi.
+
+ ```sh
+ mkdir keys
+ cd keys
+ openssl req -new -x509 -days 365 -nodes -sha256 -out saml-sp.crt -keyout saml-sp.pem -subj /CN=sp/
+ openssl req -new -x509 -days 365 -nodes -sha256 -out saml-idp.crt -keyout saml-idp.pem -subj /CN=idp/
+ cd ..
+ ```
+
+3. Anzisha seva (zote SP na IdP)
+
+ ```sh
+ pnpm start
+ ```
+
+4. Vinjari hadi kwa SP kwenye URL [http://localhost:3000/](http://localhost:3000/) na ubofye kitufe ili kuelekezwa kwa IdP (mlango 3001).
+
+5. Mpe IdP anwani yako ya barua pepe na ubofye **Ingia kwa mtoa huduma**. Tazama kuwa unaelekezwa tena kwa mtoa huduma (mlango 3000) na kwamba anakutambua kwa anwani yako ya barua pepe.
+
+### Maelezo ya kina
+
+Hivi ndivyo inavyotokea, hatua kwa hatua:
+
+
+
+#### src/config.mts
+
+Faili hii ina usanidi kwa Mtoa Huduma wa Kitambulisho na Mtoa Huduma. Kwa kawaida hizi mbili zingekuwa taasisi tofauti, lakini hapa tunaweza kushiriki msimbo kwa urahisi.
+
+```typescript
+const fs = await import("fs")
+
+const protocol="http"
+```
+
+Kwa sasa tunafanya majaribio tu, kwa hivyo ni sawa kutumia HTTP.
+
+```typescript
+export const spCert = fs.readFileSync("keys/saml-sp.crt").toString()
+export const idpCert = fs.readFileSync("keys/saml-idp.crt").toString()
+```
+
+Soma funguo za umma, ambazo kwa kawaida zinapatikana kwa vipengele vyote viwili (na aidha zinaaminika moja kwa moja, au zimesainiwa na mamlaka ya cheti inayoaminika).
+
+```typescript
+export const spPort = 3000
+export const spHostname = "localhost"
+export const spDir = "sp"
+
+export const idpPort = 3001
+export const idpHostname = "localhost"
+export const idpDir = "idp"
+
+export const spUrl = `${protocol}://${spHostname}:${spPort}/${spDir}`
+export const idpUrl = `${protocol}://${idpHostname}:${idpPort}/${idpDir}`
+```
+
+URL za vipengele vyote viwili.
+
+```typescript
+export const spPublicData = {
+```
+
+Data ya umma kwa mtoa huduma.
+
+```typescript
+ entityID: `${spUrl}/metadata`,
+```
+
+Kwa kawaida, katika SAML `entityID` ni URL ambapo metadata ya taasisi inapatikana. Metadata hii inalingana na data ya umma hapa, isipokuwa iko katika fomu ya XML.
+
+```typescript
+ wantAssertionsSigned: true,
+ authnRequestsSigned: false,
+ signingCert: spCert,
+ allowCreate: true,
+ assertionConsumerService: [{
+ Binding: 'urn:oasis:names:tc:SAML:2.0:bindings:HTTP-POST',
+ Location: `${spUrl}/assertion`,
+ }]
+ }
+```
+
+Ufafanuzi muhimu zaidi kwa madhumuni yetu ni `assertionConsumerServer`. Inamaanisha kuwa ili kudai kitu (kwa mfano, "mtumiaji anayekutumia habari hii ni somebody@example.com") kwa mtoa huduma tunahitaji kutumia [HTTP POST](https://www.w3schools.com/tags/ref_httpmethods.asp) kwa URL `http://localhost:3000/sp/assertion`.
+
+```typescript
+export const idpPublicData = {
+ entityID: `${idpUrl}/metadata`,
+ signingCert: idpCert,
+ wantAuthnRequestsSigned: false,
+ singleSignOnService: [{
+ Binding: "urn:oasis:names:tc:SAML:2.0:bindings:HTTP-POST",
+ Location: `${idpUrl}/login`
+ }],
+ singleLogoutService: [{
+ Binding: "urn:oasis:names:tc:SAML:2.0:bindings:HTTP-POST",
+ Location: `${idpUrl}/logout`
+ }],
+ }
+```
+
+Data ya umma kwa mtoa huduma wa kitambulisho ni sawa. Inabainisha kuwa ili kumwingiza mtumiaji unatumia POST kwa `http://localhost:3001/idp/login` na kumtoa mtumiaji unatumia POST kwa `http://localhost:3001/idp/logout`.
+
+#### src/sp.mts
+
+Huu ndio msimbo unaotekeleza mtoa huduma.
+
+```typescript
+import * as config from "./config.mts"
+const fs = await import("fs")
+const saml = await import("samlify")
+```
+
+Tunatumia maktaba ya [`samlify`](https://www.npmjs.com/package/samlify) kutekeleza SAML.
+
+```typescript
+import * as validator from "@authenio/samlify-node-xmllint"
+saml.setSchemaValidator(validator)
+```
+
+Maktaba ya `samlify` inatarajia kuwa na kifurushi kinachothibitisha kuwa XML ni sahihi, imesainiwa na ufunguo wa umma unaotarajiwa, n.k. Tunatumia [`@authenio/samlify-node-xmllint`](https://www.npmjs.com/package/@authenio/samlify-node-xmllint) kwa madhumuni haya.
+
+```typescript
+const express = (await import("express")).default
+const spRouter = express.Router()
+const app = express()
+```
+
+[`Router`](https://expressjs.com/en/5x/api.html#router) ya [`express`](https://expressjs.com/) ni "tovuti ndogo" ambayo inaweza kuwekwa ndani ya tovuti. Katika kesi hii, tunaitumia kupanga ufafanuzi wote wa watoa huduma pamoja.
+
+```typescript
+const spPrivateKey = fs.readFileSync("keys/saml-sp.pem").toString()
+
+const sp = saml.ServiceProvider({
+ privateKey: spPrivateKey,
+ ...config.spPublicData
+})
+```
+
+Uwakilishi wa mtoa huduma wenyewe ni data yote ya umma, na ufunguo binafsi unaotumia kusaini habari.
+
+```typescript
+const idp = saml.IdentityProvider(config.idpPublicData);
+```
+
+Data ya umma ina kila kitu ambacho mtoa huduma anahitaji kujua kuhusu mtoa huduma wa kitambulisho.
+
+```typescript
+spRouter.get(`/metadata`,
+ (req, res) => res.header("Content-Type", "text/xml").send(sp.getMetadata())
+)
+```
+
+Ili kuwezesha ushirikiano na vipengele vingine vya SAML, watoa huduma na watoa huduma za utambulisho wanapaswa kuwa na data zao za umma (zinazoitwa metadata) zinazopatikana katika muundo wa XML katika `/metadata`.
+
+```typescript
+spRouter.post(`/assertion`,
+```
+
+Hii ndiyo ukurasa unaofikiwa na kivinjari ili kujitambulisha. Madai hayo yanajumuisha kitambulisho cha mtumiaji (hapa tunatumia anwani ya barua pepe), na yanaweza kujumuisha sifa za ziada. Hiki ni kishikizi cha hatua ya 7 katika mchoro wa mfuatano hapo juu.
+
+```typescript
+ async (req, res) => {
+ // console.log(`SAML response:\n${Buffer.from(req.body.SAMLResponse, 'base64').toString('utf-8')}`)
+```
+
+Unaweza kutumia amri iliyotolewa maoni ili kuona data ya XML iliyotolewa katika madai. Ime[simbwa kwa base64](https://en.wikipedia.org/wiki/Base64).
+
+```typescript
+ try {
+ const loginResponse = await sp.parseLoginResponse(idp, 'post', req);
+```
+
+Changanua ombi la kuingia kutoka kwa seva ya utambulisho.
+
+```typescript
+ res.send(`
+
+
+ Hello ${loginResponse.extract.nameID}
+
+
+ `)
+ res.send();
+```
+
+Tuma jibu la HTML, ili tu kumwonyesha mtumiaji tulipata kuingia.
+
+```typescript
+ } catch (err) {
+ console.error('Error processing SAML response:', err);
+ res.status(400).send('SAML authentication failed');
+ }
+ }
+)
+```
+
+Mjulishe mtumiaji endapo kutakuwa na hitilafu.
+
+```typescript
+spRouter.get('/login',
+```
+
+Unda ombi la kuingia wakati kivinjari kinapojaribu kupata ukurasa huu. Hiki ni kishikizi cha hatua ya 1 katika mchoro wa mfuatano hapo juu.
+
+```typescript
+ async (req, res) => {
+ const loginRequest = await sp.createLoginRequest(idp, "post")
+```
+
+Pata taarifa ya kutuma ombi la kuingia.
+
+```typescript
+ res.send(`
+
+
+
+```
+
+Ukurasa huu unawasilisha fomu (tazama hapa chini) kiotomatiki. Kwa njia hii mtumiaji hahitaji kufanya chochote ili aelekezwe. Hii ni hatua ya 2 katika mchoro wa mfuatano hapo juu.
+
+```typescript
+
+
+
+ `)
+ }
+)
+
+app.use(express.urlencoded({extended: true}))
+```
+
+[Middleware hii](https://expressjs.com/en/5x/api.html#express.urlencoded) inasoma mwili wa [ombi la HTTP](https://www.tutorialspoint.com/http/http_requests.htm). Kwa chaguo-msingi, express inapuuzia, kwa sababu maombi mengi hayaihitaji. Tunaihitaji kwa sababu POST inatumia mwili.
+
+```typescript
+app.use(`/${config.spDir}`, spRouter)
+```
+
+Pachika kipanga njia katika saraka ya mtoa huduma (`/sp`).
+
+```typescript
+app.get("/", (req, res) => {
+ res.send(`
+
+
+
+
+
+ `)
+})
+```
+
+Ikiwa kivinjari kitajaribu kupata saraka ya mizizi, kipe kiungo cha ukurasa wa kuingia.
+
+```typescript
+app.listen(config.spPort, () => {
+ console.log(`service provider is running on http://${config.spHostname}:${config.spPort}`)
+})
+```
+
+Sikiliza `spPort` na programu hii ya express.
+
+#### src/idp.mts
+
+Huyu ndiye mtoa huduma wa kitambulisho. Ni sawa na mtoa huduma, maelezo yaliyo hapa chini ni ya sehemu ambazo ni tofauti.
+
+```typescript
+const xmlParser = new (await import("fast-xml-parser")).XMLParser(
+ {
+ ignoreAttributes: false, // Preserve attributes
+ attributeNamePrefix: "@_", // Prefix for attributes
+ }
+)
+```
+
+Tunahitaji kusoma na kuelewa ombi la XML tunalopokea kutoka kwa mtoa huduma.
+
+```typescript
+const getLoginPage = requestId => `
+```
+
+Kazi hii huunda ukurasa na fomu inayojituma yenyewe ambayo inarudishwa katika hatua ya 4 ya mchoro wa mfuatano hapo juu.
+
+```typescript
+
+
+ Login page
+
+
+ Login page
+
+
+
+
+const idpRouter = express.Router()
+
+idpRouter.post("/loginSubmitted", async (req, res) => {
+ const loginResponse = await idp.createLoginResponse(
+```
+
+Hiki ni kishikizi cha hatua ya 5 katika mchoro wa mfuatano hapo juu. [`idp.createLoginResponse`](https://github.com/tngan/samlify/blob/master/src/entity-idp.ts#L73-L125) huunda jibu la kuingia.
+
+```typescript
+ sp,
+ {
+ authnContextClassRef: 'urn:oasis:names:tc:SAML:2.0:ac:classes:PasswordProtectedTransport',
+ audience: sp.entityID,
+```
+
+Watazamaji ni watoa huduma.
+
+```typescript
+ extract: {
+ request: {
+ id: req.body.requestId
+ }
+ },
+```
+
+Taarifa iliyotolewa kutoka kwa ombi. Kigezo kimoja tunachojali katika ombi ni requestId, ambayo inaruhusu mtoa huduma kulinganisha maombi na majibu yao.
+
+```typescript
+ signingKey: { privateKey: idpPrivateKey, publicKey: config.idpCert } // Ensure signing
+```
+
+Tunahitaji `signingKey` ili kuwa na data ya kusaini jibu. Mtoa huduma haamini maombi ambayo hayajasainiwa.
+
+```typescript
+ },
+ "post",
+ {
+ email: req.body.email
+```
+
+Hili ni eneo lenye maelezo ya mtumiaji tunayorudisha kwa mtoa huduma.
+
+```typescript
+ }
+ );
+
+ res.send(`
+
+
+
+
+
+
+
+ `)
+})
+```
+
+Tena, tumia fomu inayojituma yenyewe. Hii ni hatua ya 6 ya mchoro wa mfuatano hapo juu.
+
+```typescript
+
+// IdP endpoint for login requests
+idpRouter.post(`/login`,
+```
+
+Hii ni sehemu ya mwisho inayopokea ombi la kuingia kutoka kwa mtoa huduma. Hii ni handler hatua ya 3 ya mchoro wa mfuatano hapo juu.
+
+```typescript
+ async (req, res) => {
+ try {
+ // Workaround because I couldn't get parseLoginRequest to work.
+ // const loginRequest = await idp.parseLoginRequest(sp, 'post', req)
+ const samlRequest = xmlParser.parse(Buffer.from(req.body.SAMLRequest, 'base64').toString('utf-8'))
+ res.send(getLoginPage(samlRequest["samlp:AuthnRequest"]["@_ID"]))
+```
+
+Tunapaswa kuwa na uwezo wa kutumia [`idp.parseLoginRequest`](https://github.com/tngan/samlify/blob/master/src/entity-idp.ts#L127-L144) kusoma kitambulisho cha ombi la uthibitishaji. Hata hivyo, sikuweza kuifanyia kazi na haikustahili kutumia muda mwingi juu yake kwa hivyo ninatumia tu [kichanganuzi cha XML cha jumla](https://www.npmjs.com/package/fast-xml-parser). Taarifa tunayohitaji ni sifa ya `ID` ndani ya lebo ya ``, ambayo iko katika kiwango cha juu cha XML.
+
+## Kutumia saini za Ethereum
+
+Sasa kwa kuwa tunaweza kutuma utambulisho wa mtumiaji kwa mtoa huduma, hatua inayofuata ni kupata utambulisho wa mtumiaji kwa njia inayoaminika. Viem inaturuhusu kuuliza tu mkoba kwa anwani ya mtumiaji, lakini hii inamaanisha kuuliza kivinjari kwa habari. Hatuidhibiti kivinjari, kwa hivyo hatuwezi kuamini moja kwa moja jibu tunalopata kutoka kwake.
+
+Badala yake, IdP itatuma kivinjari mfuatano wa kusaini. Ikiwa mkoba katika kivinjari unasaini mfuatano huu, inamaanisha kuwa kweli ni anwani hiyo (yaani, inajua ufunguo binafsi unaolingana na anwani).
+
+Ili kuona hili likitendeka, simamisha IdP na SP zilizopo na endesha amri hizi:
+
+```sh
+git checkout eth-signatures
+pnpm install
+pnpm start
+```
+
+Kisha vinjari [kwa SP](http://localhost:3000) na ufuate maelekezo.
+
+Kumbuka kuwa kwa wakati huu hatujui jinsi ya kupata anwani ya barua pepe kutoka kwa anwani ya Ethereum, kwa hivyo badala yake tunaripoti `@bad.email.address` kwa SP.
+
+### Maelezo ya kina
+
+Mabadiliko yapo katika hatua 4-5 katika mchoro uliopita.
+
+
+
+Faili pekee tuliyobadilisha ni `idp.mts`. Hapa kuna sehemu zilizobadilishwa.
+
+```typescript
+import { v4 as uuidv4 } from 'uuid'
+import { verifyMessage } from 'viem'
+```
+
+Tunahitaji maktaba hizi mbili za ziada. Tunatumia [`uuid`](https://www.npmjs.com/package/uuid) kuunda thamani ya [nonce](https://en.wikipedia.org/wiki/Cryptographic_nonce). Thamani yenyewe haijalishi, ni ukweli tu kwamba inatumika mara moja tu.
+
+Maktaba ya [`viem`](https://viem.sh/) inaturuhusu kutumia ufafanuzi wa Ethereum. Hapa tunaihitaji ili kuthibitisha kuwa saini ni halali.
+
+```typescript
+const loginPrompt = "To access the service provider, sign this nonce: "
+```
+
+Mkoba unamwomba mtumiaji ruhusa ya kusaini ujumbe. Ujumbe ambao ni nonce tu unaweza kuwachanganya watumiaji, kwa hivyo tunajumuisha kidokezo hiki.
+
+```typescript
+// Keep requestIDs here
+let nonces = {}
+```
+
+Tunahitaji taarifa ya ombi ili tuweze kulijibu. Tunaweza kuituma na ombi (hatua ya 4), na kuipokea tena (hatua ya 5). Hata hivyo, hatuwezi kuamini taarifa tunazopata kutoka kwenye kivinjari, ambacho kiko chini ya udhibiti wa mtumiaji anayeweza kuwa na nia mbaya. Kwa hivyo ni bora kuihifadhi hapa, na nonce kama ufunguo.
+
+Kumbuka kuwa tunafanya hivi hapa kama kigezo kwa ajili ya urahisi. Hata hivyo, hii ina hasara kadhaa:
+
+- Tuko katika hatari ya shambulio la kunyimwa huduma. Mtumiaji hasidi anaweza kujaribu kuingia mara nyingi, akijaza kumbukumbu zetu.
+- Ikiwa mchakato wa IdP unahitaji kuanzishwa upya, tunapoteza maadili yaliyopo.
+- Hatuwezi kusawazisha mzigo katika michakato mingi, kwa sababu kila moja ingekuwa na kigezo chake.
+
+Katika mfumo wa uzalishaji tungetumia hifadhidata na kutekeleza aina fulani ya utaratibu wa kumalizika muda.
+
+```typescript
+const getSignaturePage = requestId => {
+ const nonce = uuidv4()
+ nonces[nonce] = requestId
+```
+
+Unda nonce, na uhifadhi `requestId` kwa matumizi ya baadaye.
+
+```typescript
+ return `
+
+
+
+
+
+ Please sign
+
+
+
+
+
+`
+}
+```
+
+Sehemu iliyobaki ni HTML ya kawaida tu.
+
+```typescript
+idpRouter.get("/signature/:nonce/:account/:signature", async (req, res) => {
+```
+
+Hiki ni kishikizi cha hatua ya 5 katika mchoro wa mfuatano.
+
+```typescript
+ const requestId = nonces[req.params.nonce]
+ if (requestId === undefined) {
+ res.send("Bad nonce")
+ return ;
+ }
+
+ nonces[req.params.nonce] = undefined
+```
+
+Pata kitambulisho cha ombi, na ufute nonce kutoka kwa `nonces` ili kuhakikisha haiwezi kutumika tena.
+
+```typescript
+ try {
+```
+
+Kwa sababu kuna njia nyingi ambazo saini inaweza kuwa batili, tunafunga hii katika `try ...` kuzuia `catch` ili kunasa makosa yoyote yaliyorushwa.
+
+```typescript
+ const validSignature = await verifyMessage({
+ address: req.params.account,
+ message: `${loginPrompt}${req.params.nonce}`,
+ signature: req.params.signature
+ })
+```
+
+Tumia [`verifyMessage`](https://viem.sh/docs/actions/public/verifyMessage#verifymessage) kutekeleza hatua ya 5.5 katika mchoro wa mfuatano.
+
+```typescript
+ if (!validSignature)
+ throw("Bad signature")
+ } catch (err) {
+ res.send("Error:" + err)
+ return ;
+ }
+```
+
+Sehemu iliyobaki ya mshikaji ni sawa na kile tumefanya katika mshikaji wa `/loginSubmitted` hapo awali, isipokuwa kwa mabadiliko madogo.
+
+```typescript
+ const loginResponse = await idp.createLoginResponse(
+ .
+ .
+ .
+ {
+ email: req.params.account + "@bad.email.address"
+ }
+ );
+```
+
+Hatuna anwani halisi ya barua pepe (tutaipata katika sehemu inayofuata), kwa hivyo kwa sasa tunarudisha anwani ya Ethereum na kuiweka alama wazi kuwa si anwani ya barua pepe.
+
+```typescript
+// IdP endpoint for login requests
+idpRouter.post(`/login`,
+ async (req, res) => {
+ try {
+ // Workaround because I couldn't get parseLoginRequest to work.
+ // const loginRequest = await idp.parseLoginRequest(sp, 'post', req)
+ const samlRequest = xmlParser.parse(Buffer.from(req.body.SAMLRequest, 'base64').toString('utf-8'))
+ res.send(getSignaturePage(samlRequest["samlp:AuthnRequest"]["@_ID"]))
+ } catch (err) {
+ console.error('Error processing SAML response:', err);
+ res.status(400).send('SAML authentication failed');
+ }
+ }
+)
+```
+
+Badala ya `getLoginPage`, sasa tumia `getSignaturePage` katika kishikilizi cha hatua ya 3.
+
+## Kupata anwani ya barua pepe
+
+Hatua inayofuata ni kupata anwani ya barua pepe, kitambulisho kinachoombwa na mtoa huduma. Ili kufanya hivyo, tunatumia [Huduma ya Uthibitisho ya Ethereum (EAS)](https://attest.org/).
+
+Njia rahisi zaidi ya kupata uthibitisho ni kutumia [GraphQL API](https://docs.attest.org/docs/developer-tools/api). Tunatumia swali hili:
+
+```
+query GetAttestationsByRecipient {
+ attestations(
+ where: {
+ recipient: { equals: "${getAddress(ethAddr)}" }
+ schemaId: { equals: "0xfa2eff59a916e3cc3246f9aec5e0ca00874ae9d09e4678e5016006f07622f977" }
+ }
+ take: 1
+ ) {
+ data
+ id
+ attester
+ }
+}
+```
+
+[`schemaId`](https://optimism.easscan.org/schema/view/0xfa2eff59a916e3cc3246f9aec5e0ca00874ae9d09e4678e5016006f07622f977) hii inajumuisha anwani ya barua pepe tu. Swali hili linauliza uthibitisho wa skimu hii. Mada ya uthibitisho inaitwa `recipient`. Daima ni anwani ya Ethereum.
+
+Onyo: Njia tunayopata uthibitisho hapa ina masuala mawili ya usalama.
+
+- Tunaenda kwenye eneo la mwisho la API, `https://optimism.easscan.org/graphql`, ambalo ni sehemu ya kati. Tunaweza kupata sifa ya `id` na kisha kufanya utafutaji wa mnyororo ili kuthibitisha kwamba uthibitisho ni halisi, lakini eneo la mwisho la API bado linaweza kudhibiti uthibitisho kwa kutotuambia kuhusu wao.
+
+ Tatizo hili si gumu kulitatua, tunaweza kuendesha sehemu yetu ya GraphQL na kupata uthibitisho kutoka kwa kumbukumbu za mnyororo, lakini hiyo ni ya kupita kiasi kwa madhumuni yetu.
+
+- Hatuangalii utambulisho wa mthibitishaji. Mtu yeyote anaweza kutupa habari za uongo. Katika utekelezaji wa ulimwengu halisi tungekuwa na seti ya wathibitishaji wanaoaminika na kuangalia tu uthibitisho wao.
+
+Ili kuona hili likitendeka, simamisha IdP na SP zilizopo na endesha amri hizi:
+
+```sh
+git checkout email-address
+pnpm install
+pnpm start
+```
+
+Kisha toa anwani yako ya barua pepe. Una njia mbili za kufanya hivyo:
+
+- Ingiza mkoba ukitumia ufunguo binafsi, na utumie ufunguo binafsi wa majaribio `0xac0974bec39a17e36ba4a6b4d238ff944bacb478cbed5efcae784d7bf4f2ff80`.
+
+- Ongeza uthibitisho kwa anwani yako ya barua pepe:
+
+ 1. Vinjari [skimu katika kivinjari cha uthibitisho](https://optimism.easscan.org/schema/view/0xfa2eff59a916e3cc3246f9aec5e0ca00874ae9d09e4678e5016006f07622f977).
+
+ 2. Bofya **Thibitisha na Schema**.
+
+ 3. Ingiza anwani yako ya Ethereum kama mpokeaji, anwani yako ya barua pepe kama anwani ya barua pepe, na uchague **Onchain**. Kisha bofya **Fanya Uthibitisho**.
+
+ 4. Idhinisha muamala kwenye mkoba wako. Utahitaji ETH kwenye [Mnyororo wa bloku wa Optimism](https://app.optimism.io/bridge/deposit) kulipia gesi.
+
+Vyovyote vile, baada ya kufanya hivi nenda kwenye [http://localhost:3000](http://localhost:3000) na ufuate maelekezo. Ikiwa umeingiza ufunguo binafsi wa majaribio, barua pepe unayopokea ni `test_addr_0@example.com`. Ikiwa umetumia anwani yako mwenyewe, inapaswa kuwa chochote ulichothibitisha.
+
+### Maelezo ya kina
+
+
+
+Hatua mpya ni mawasiliano ya GraphQL, hatua 5.6 na 5.7.
+
+Tena, hapa kuna sehemu zilizobadilishwa za `idp.mts`.
+
+```typescript
+import { GraphQLClient } from 'graphql-request'
+import { SchemaEncoder } from '@ethereum-attestation-service/eas-sdk'
+```
+
+Ingiza maktaba tunazohitaji.
+
+```typescript
+const graphqlEndpointUrl = "https://optimism.easscan.org/graphql"
+```
+
+Kuna [sehemu tofauti kwa kila mnyororo wa bloku](https://docs.attest.org/docs/developer-tools/api).
+
+```typescript
+const graphqlClient = new GraphQLClient(graphqlEndpointUrl, { fetch })
+```
+
+Unda mteja mpya wa `GraphQLClient` tunaoweza kutumia kuuliza maswali kwenye endpoint.
+
+```typescript
+const graphqlSchema = 'string emailAddress'
+const graphqlEncoder = new SchemaEncoder(graphqlSchema)
+```
+
+GraphQL inatupa tu kitu cha data kisichoeleweka na baiti. Ili kuielewa tunahitaji skimu.
+
+```typescript
+const ethereumAddressToEmail = async ethAddr => {
+```
+
+Kazi ya kupata kutoka anwani ya Ethereum hadi anwani ya barua-pepe.
+
+```typescript
+ const query = `
+ query GetAttestationsByRecipient {
+```
+
+Hili ni swali la GraphQL.
+
+```typescript
+ attestations(
+```
+
+Tunatafuta uthibitisho.
+
+```typescript
+ where: {
+ recipient: { equals: "${getAddress(ethAddr)}" }
+ schemaId: { equals: "0xfa2eff59a916e3cc3246f9aec5e0ca00874ae9d09e4678e5016006f07622f977" }
+ }
+```
+
+Uthibitisho tunaotaka ni ule ulio katika skimu yetu, ambapo mpokeaji ni `getAddress(ethAddr)`. Kazi ya [`getAddress`](https://viem.sh/docs/utilities/getAddress#getaddress) inahakikisha anwani yetu ina [checksum](https://github.com/ethereum/ercs/blob/master/ERCS/erc-55.md) sahihi. Hii ni muhimu kuhusu GraphQL ni muhimu kwa herufi kubwa na ndogo. "0xBAD060A7", "0xBad060A7", na "0xbad060a7" ni maadili tofauti.
+
+```typescript
+ take: 1
+```
+
+Bila kujali ni ithibati ngapi tunapata, tunataka tu ya kwanza.
+
+```typescript
+ ) {
+ data
+ id
+ attester
+ }
+ }`
+```
+
+Sehemu tunazotaka kupokea.
+
+- `attester`: Anwani iliyowasilisha uthibitisho. Kawaida hii hutumika kuamua kama kuamini uthibitisho au la.
+- `id`: Kitambulisho cha uthibitisho. Unaweza kutumia thamani hii [kusoma uthibitisho onchain](https://optimism.blockscout.com/address/0x4200000000000000000000000000000000000021?tab=read_proxy&source_address=0x4E0275Ea5a89e7a3c1B58411379D1a0eDdc5b088#0xa3112a64) ili kuthibitisha kuwa taarifa kutoka kwa swali la GraphQL ni sahihi.
+- `data`: Data ya skimu (katika kesi hii, anwani ya barua pepe).
+
+```typescript
+ const queryResult = await graphqlClient.request(query)
+
+ if (queryResult.attestations.length == 0)
+ return "no_address@available.is"
+```
+
+Ikiwa hakuna uthibitisho, rudisha thamani ambayo ni wazi si sahihi, lakini ambayo itaonekana kuwa halali kwa mtoa huduma.
+
+```typescript
+ const attestationDataFields = graphqlEncoder.decodeData(queryResult.attestations[0].data)
+ return attestationDataFields[0].value.value
+}
+```
+
+Ikiwa kuna thamani, tumia `decodeData` kusimbua data. Hatuhitaji metadata inayotoa, ni thamani yenyewe tu.
+
+```typescript
+ const loginResponse = await idp.createLoginResponse(
+ sp,
+ {
+ .
+ .
+ .
+ },
+ "post",
+ {
+ email: await ethereumAddressToEmail(req.params.account)
+ }
+ );
+```
+
+Tumia kazi mpya kupata anwani ya barua pepe.
+
+## Vipi kuhusu utawanyaji wa mamlaka?
+
+Katika usanidi huu watumiaji hawawezi kujifanya kuwa mtu mwingine, mradi tu tunategemea wathibitishaji wanaoaminika kwa ramani ya anwani ya Ethereum hadi barua pepe. Hata hivyo, mtoa huduma wetu wa kitambulisho bado ni sehemu ya kati. Yeyote aliye na ufunguo binafsi wa mtoa huduma wa kitambulisho anaweza kutuma habari za uongo kwa mtoa huduma.
+
+Kunaweza kuwa na suluhisho kwa kutumia [hesabu ya pande nyingi (MPC)](https://en.wikipedia.org/wiki/Secure_multi-party_computation). Natumai kuandika kuihusu katika mafunzo yajayo.
+
+## Hitimisho
+
+Kukubalika kwa kiwango cha kuingia, kama vile saini za Ethereum, kunakabiliwa na tatizo la kuku na yai. Watoa huduma wanataka kuvutia soko pana iwezekanavyo. Watumiaji wanataka kuwa na uwezo wa kufikia huduma bila kuwa na wasiwasi kuhusu kuunga mkono kiwango chao cha kuingia.
+Kuunda adapta, kama vile Ethereum IdP, kunaweza kutusaidia kushinda kikwazo hiki.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/getting-started-with-ethereum-development-using-alchemy/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/getting-started-with-ethereum-development-using-alchemy/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..a6aca8d3675
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/getting-started-with-ethereum-development-using-alchemy/index.md
@@ -0,0 +1,156 @@
+---
+title: Kuanza na Uundaji wa Ethereum
+description: "Huu ni mwongozo wa wanaoanza jinsi ya kuanza na uundaji wa Ethereum. Tutakuelekeza kutoka kuanzisha sehemu ya mwisho ya API, hadi kufanya ombi la mstari wa amri, hadi kuandika hati yako ya kwanza ya web3! Hakuna uzoefu wa uundaji wa blockchain unaohitajika!"
+author: "Elan Halpern"
+tags:
+ [
+ "javascript",
+ "ethers.js",
+ "nodi",
+ "kuuliza",
+ "alchemy"
+ ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2020-10-30
+source: Wastani
+sourceUrl: https://medium.com/alchemy-api/getting-started-with-ethereum-development-using-alchemy-c3d6a45c567f
+---
+
+
+
+Huu ni mwongozo wa wanaoanza jinsi ya kuanza na uundaji wa Ethereum. Kwa mafunzo haya tutakuwa tunatumia [Alchemy](https://alchemyapi.io/), jukwaa linaloongoza la wasanidi wa blockchain linalowezesha mamilioni ya watumiaji kutoka 70% ya programu za juu za blockchain, ikiwa ni pamoja na Maker, 0x, MyEtherWallet, Dharma, na Kyber. Alchemy itatupa ufikiaji wa sehemu ya mwisho ya API kwenye mnyororo wa Ethereum ili tuweze kusoma na kuandika miamala.
+
+Tutakuelekeza kutoka kujisajili na Alchemy hadi kuandika hati yako ya kwanza ya web3! Hakuna uzoefu wa uundaji wa blockchain unaohitajika!
+
+## 1. Jisajili kwa Akaunti ya Bure ya Alchemy {#sign-up-for-a-free-alchemy-account}
+
+Kufungua akaunti na Alchemy ni rahisi, [jisajili bure hapa](https://auth.alchemy.com/).
+
+## 2. Tengeneza Programu ya Alchemy {#create-an-alchemy-app}
+
+Ili kuwasiliana na mnyororo wa Ethereum na kutumia bidhaa za Alchemy, unahitaji ufunguo wa API ili kuthibitisha maombi yako.
+
+Unaweza [kutengeneza funguo za API kutoka kwenye dashibodi](https://dashboard.alchemy.com/). Ili kutengeneza ufunguo mpya, nenda kwa “Tengeneza Programu” kama inavyoonyeshwa hapa chini:
+
+Shukrani za pekee kwa [_ShapeShift_](https://shapeshift.com/) _kwa kuturuhusu kuonyesha dashibodi yao!_
+
+
+
+Jaza maelezo chini ya “Tengeneza Programu” ili kupata ufunguo wako mpya. Unaweza pia kuona programu ulizotengeneza awali na zile zilizotengenezwa na timu yako hapa. Pata funguo zilizopo kwa kubofya “Angalia Ufunguo” kwa programu yoyote.
+
+
+
+Unaweza pia kupata funguo za API zilizopo kwa kuelea juu ya “Programu” na kuchagua moja. Unaweza “Angalia Ufunguo” hapa, pamoja na “Hariri Programu” ili kuidhinisha vikoa maalum, kuona zana kadhaa za wasanidi, na kutazama takwimu.
+
+
+
+## 3. Fanya Ombi kutoka kwa Mstari wa Amri {#make-a-request-from-the-command-line}
+
+Wasiliana na blockchain ya Ethereum kupitia Alchemy ukitumia JSON-RPC na curl.
+
+Kwa maombi ya moja kwa moja, tunapendekeza kuwasiliana na `JSON-RPC` kupitia maombi ya `POST`. Peleka tu kichwa cha `Content-Type: application/json` na swali lako kama kiwiliwili cha `POST` na sehemu zifuatazo:
+
+- `jsonrpc`: Toleo la JSON-RPC—kwa sasa, ni `2.0` pekee inayotumika.
+- `method`: Mbinu ya API ya ETH. [Angalia marejeleo ya API.](https://docs.alchemyapi.io/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc)
+- `params`: Orodha ya vigezo vya kupitisha kwenye mbinu.
+- `id`: Kitambulisho cha ombi lako. Itarejeshwa na jibu ili uweze kufuatilia ni ombi gani jibu linahusu.
+
+Huu ni mfano unaoweza kuendesha kutoka kwa mstari wa amri ili kupata bei ya sasa ya gesi:
+
+```bash
+curl https://eth-mainnet.alchemyapi.io/v2/demo \
+-X POST \
+-H "Content-Type: application/json" \
+-d '{"jsonrpc":"2.0","method":"eth_gasPrice","params":[],"id":73}'
+```
+
+_**KUMBUKA:** Badilisha [https://eth-mainnet.alchemyapi.io/v2/demo](https://eth-mainnet.alchemyapi.io/jsonrpc/demo) na ufunguo wako mwenyewe wa API `https://eth-mainnet.alchemyapi.io/v2/**your-api-key`._
+
+**Matokeo:**
+
+```json
+{ "id": 73,"jsonrpc": "2.0","result": "0x09184e72a000" // 10000000000000 }
+```
+
+## 4. Sanidi Mteja wako wa Web3 {#set-up-your-web3-client}
+
+**Ikiwa una mteja aliyepo,** badilisha URL ya mtoa huduma wako wa sasa wa nodi kuwa URL ya Alchemy na ufunguo wako wa API: `“https://eth-mainnet.alchemyapi.io/v2/your-api-key"`
+
+**_KUMBUKA:_** Hati zilizo hapa chini zinahitaji kuendeshwa katika **mazingira ya nodi** au **kuhifadhiwa kwenye faili**, sio kuendeshwa kutoka kwa mstari wa amri. Ikiwa bado hujasakinisha Node au npm, angalia [mwongozo huu wa haraka wa usanidi kwa macs](https://app.gitbook.com/@alchemyapi/s/alchemy/guides/alchemy-for-macs).
+
+Kuna maktaba nyingi za [Web3](https://docs.alchemyapi.io/guides/getting-started#other-web3-libraries) unazoweza kuunganisha na Alchemy, hata hivyo, tunapendekeza kutumia [Alchemy Web3](https://docs.alchemy.com/reference/api-overview), mbadala wa moja kwa moja wa web3.js, iliyoundwa na kusanidiwa kufanya kazi bila mshono na Alchemy. Hii inatoa faida nyingi kama vile majaribio ya kiotomatiki na usaidizi thabiti wa WebSocket.
+
+Ili kusakinisha AlchemyWeb3.js, **nenda kwenye saraka yako ya mradi** na endesha:
+
+**Kwa kutumia Yarn:**
+
+```
+yarn add @alch/alchemy-web3
+```
+
+**Kwa kutumia NPM:**
+
+```
+npm install @alch/alchemy-web3
+```
+
+Ili kuwasiliana na miundombinu ya nodi ya Alchemy, endesha katika NodeJS au ongeza hii kwenye faili ya JavaScript:
+
+```js
+const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+const web3 = createAlchemyWeb3(
+ "https://eth-mainnet.alchemyapi.io/v2/your-api-key"
+)
+```
+
+## 5. Andika Hati yako ya kwanza ya Web3! {#write-your-first-web3-script}
+
+Sasa ili tuanze kufanya kazi na programu ndogo ya web3, tutaandika hati rahisi inayochapisha nambari ya bloku ya hivi karibuni kutoka kwa Mtandao Mkuu wa Ethereum.
+
+**1. Ikiwa bado hujafanya hivyo, kwenye terminal yako tengeneza saraka mpya ya mradi na ingia ndani yake (cd):**
+
+```
+mkdir web3-example
+cd web3-example
+```
+
+**2. Sakinisha tegemeo la Alchemy web3 (au web3 yoyote) kwenye mradi wako ikiwa bado hujafanya hivyo:**
+
+```
+npm install @alch/alchemy-web3
+```
+
+**3. Tengeneza faili inayoitwa `index.js` na ongeza yaliyomo yafuatayo:**
+
+> Mwishowe unapaswa kubadilisha `demo` na ufunguo wako wa Alchemy HTTP API.
+
+```js
+async function main() {
+ const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+ const web3 = createAlchemyWeb3("https://eth-mainnet.alchemyapi.io/v2/demo")
+ const blockNumber = await web3.eth.getBlockNumber()
+ console.log("Nambari ya bloku ya hivi karibuni ni " + blockNumber)
+}
+main()
+```
+
+Hufahamu mambo ya async? Angalia [chapisho hili la Medium](https://medium.com/better-programming/understanding-async-await-in-javascript-1d81bb079b2c).
+
+**4.** Endesha kwenye terminal yako ukitumia node\*\*
+
+```
+node index.js
+```
+
+**5.** Sasa unapaswa kuona tokeo la nambari ya bloku ya hivi karibuni kwenye konsoli yako!\*\*
+
+```
+Nambari ya bloku ya hivi karibuni ni 11043912
+```
+
+**Shwari! Hongera! Umeandika hati yako ya kwanza ya web3 ukitumia Alchemy 🎉**
+
+Huna uhakika nini cha kufanya baadaye? Jaribu kuweka mkataba-erevu wako wa kwanza na uanze kufanya kazi na programu za Solidity kwenye [Mwongozo wetu wa Mkataba-erevu wa Hello World](https://www.alchemy.com/docs/hello-world-smart-contract), au jaribu ujuzi wako wa dashibodi na [Programu ya Demo ya Dashibodi](https://docs.alchemyapi.io/tutorials/demo-app)!
+
+_[Jisajili na Alchemy bure](https://auth.alchemy.com/), angalia [nyaraka](https://www.alchemy.com/docs/) zetu, na kwa habari za hivi karibuni, tufuate kwenye [Twitter](https://twitter.com/AlchemyPlatform)_.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/guide-to-smart-contract-security-tools/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/guide-to-smart-contract-security-tools/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..0cd5df89b83
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/guide-to-smart-contract-security-tools/index.md
@@ -0,0 +1,102 @@
+---
+title: Mwongozo wa zana za usalama za mkataba-erevu
+description: Muhtasari wa mbinu tatu tofauti za upimaji na uchanganuzi wa programu
+author: "Trailofbits"
+lang: sw
+tags: [ "uimara", "mikataba erevu", "usalama" ]
+skill: intermediate
+published: 2020-09-07
+source: Kujenga mikataba salama
+sourceUrl: https://github.com/crytic/building-secure-contracts/tree/master/program-analysis
+---
+
+Tutatumia mbinu tatu tofauti za upimaji na uchanganuzi wa programu:
+
+- **Uchanganuzi tuli kwa kutumia [Slither](/developers/tutorials/how-to-use-slither-to-find-smart-contract-bugs/).** Njia zote za programu hukadiriwa na kuchanganuliwa kwa wakati mmoja, kupitia uwasilishaji tofauti wa programu (k.m., control-flow-graph)
+- **Fuzzing na [Echidna](/developers/tutorials/how-to-use-echidna-to-test-smart-contracts/).** Msimbo unatekelezwa kwa uzalishaji nasibu bandia wa miamala. Fuzzer itajaribu kupata mfuatano wa miamala ili kukiuka sifa fulani.
+- **Utekelezaji wa kiishara na [Manticore](/developers/tutorials/how-to-use-manticore-to-find-smart-contract-bugs/).** Mbinu rasmi ya uthibitishaji, ambayo hutafsiri kila njia ya utekelezaji kuwa fomula ya kihisabati, ambayo juu yake vikwazo vinaweza kukaguliwa.
+
+Kila mbinu ina faida na hasara, na itakuwa na manufaa katika [kesi maalum](#determining-security-properties):
+
+| Mbinu | Zana | Matumizi | Kasi | Hitilafu zilizokosekana | Kengele za Uongo |
+| ----------------------- | --------- | ------------------------------------------- | ------- | ----------------------- | ---------------- |
+| Uchanganuzi Tuli | Slither | CLI & hati | sekunde | wastani | chini |
+| Fuzzing | Echidna | Sifa za Solidity | dakika | chini | hakuna |
+| Utekelezaji wa Kiishara | Manticore | Sifa za Solidity & hati | saa | hakuna\* | hakuna |
+
+- ikiwa njia zote zimechunguzwa bila muda kuisha
+
+**Slither** huchanganua mikataba ndani ya sekunde, hata hivyo, uchanganuzi tuli unaweza kusababisha kengele za uongo na hautafaa sana kwa ukaguzi changamano (k.m., ukaguzi wa kihisabati). Tumia Slither kupitia API kwa ufikiaji wa kubofya kitufe kwa vigunduzi vilivyojengewa ndani au kupitia API kwa ukaguzi uliobainishwa na mtumiaji.
+
+**Echidna** inahitaji kufanya kazi kwa dakika kadhaa na itatoa matokeo chanya ya kweli pekee. Echidna hukagua sifa za usalama zinazotolewa na mtumiaji, zilizoandikwa katika Solidity. Inaweza kukosa hitilafu kwani inategemea uchunguzi nasibu.
+
+**Manticore** hufanya uchanganuzi wa "uzito mzito zaidi". Kama Echidna, Manticore inathibitisha sifa zinazotolewa na mtumiaji. Itahitaji muda zaidi kufanya kazi, lakini inaweza kuthibitisha uhalali wa sifa na haitatoa ripoti za kengele za uongo.
+
+## Mtiririko wa kazi unaopendekezwa {#suggested-workflow}
+
+Anza na vigunduzi vilivyojengewa ndani vya Slither ili kuhakikisha kuwa hakuna hitilafu rahisi zilizopo sasa au zitakazoletwa baadaye. Tumia Slither kukagua sifa zinazohusiana na urithi, utegemezi wa vigeu, na masuala ya kimuundo. Msimbo unavyokua, tumia Echidna kupima sifa changamano zaidi za mashine ya hali. Rejelea Slither ili kuunda ukaguzi maalum kwa ajili ya ulinzi usioupata kutoka kwa Solidity, kama vile kulinda dhidi ya kazi kubatilishwa. Mwishowe, tumia Manticore kufanya uthibitishaji unaolengwa wa sifa muhimu za usalama, k.m., shughuli za kihisabati.
+
+- Tumia CLI ya Slither kugundua masuala ya kawaida
+- Tumia Echidna kupima sifa za usalama za kiwango cha juu za mkataba wako
+- Tumia Slither kuandika ukaguzi maalum tuli
+- Tumia Manticore mara tu unapotaka uhakikisho wa kina wa sifa muhimu za usalama
+
+**Dokezo kuhusu majaribio ya kitengo**. Majaribio ya kitengo ni muhimu ili kuunda programu ya ubora wa juu. Hata hivyo, mbinu hizi hazifai zaidi kupata dosari za usalama. Kwa kawaida hutumika kupima tabia chanya za msimbo (yaani, msimbo hufanya kazi kama inavyotarajiwa katika muktadha wa kawaida), huku dosari za usalama zikielekea kukaa katika hali za pembeni ambazo wasanidi programu hawakuzizingatia. Katika utafiti wetu wa hakiki nyingi za usalama za mkataba-erevu, [ufikiaji wa majaribio ya kitengo haukuwa na athari kwa idadi au ukali wa dosari za usalama](https://blog.trailofbits.com/2019/08/08/246-findings-from-our-smart-contract-audits-an-executive-summary/) tulizopata katika msimbo wa wateja wetu.
+
+## Kubainisha Sifa za Usalama {#determining-security-properties}
+
+Ili kupima na kuthibitisha msimbo wako kwa ufanisi, ni lazima utambue maeneo yanayohitaji uangalizi. Kwa kuwa rasilimali zako zinazotumika kwenye usalama ni chache, kupanga sehemu dhaifu au zenye thamani ya juu za msimbo wako ni muhimu ili kuboresha juhudi zako. Uundaji wa vitisho unaweza kusaidia. Fikiria kukagua:
+
+- [Tathmini za Haraka za Hatari](https://infosec.mozilla.org/guidelines/risk/rapid_risk_assessment.html) (mbinu tunayopendelea wakati ni mfupi)
+- [Mwongozo wa Uundaji wa Vitisho vya Mfumo Unaozingatia Data](https://csrc.nist.gov/pubs/sp/800/154/ipd) (pia inajulikana kama NIST 800-154)
+- [Uundaji wa vitisho wa Shostack](https://www.amazon.com/Threat-Modeling-Designing-Adam-Shostack/dp/1118809998)
+- [STRIDE](https://wikipedia.org/wiki/STRIDE_\(security\)) / [DREAD](https://wikipedia.org/wiki/DREAD_\(risk_assessment_model\))
+- [PASTA](https://wikipedia.org/wiki/Threat_model#P.A.S.T.A.)
+- [Matumizi ya Madai](https://blog.regehr.org/archives/1091)
+
+### Vipengele {#components}
+
+Kujua unachotaka kukagua pia kutakusaidia kuchagua zana sahihi.
+
+Maeneo mapana ambayo mara nyingi yanafaa kwa mikataba-erevu ni pamoja na:
+
+- **Mashine ya hali.** Mikataba mingi inaweza kuwakilishwa kama mashine ya hali. Fikiria kukagua kuwa (1) Hakuna hali batili inayoweza kufikiwa, (2) ikiwa hali ni halali inaweza kufikiwa, na (3) hakuna hali inayotega mkataba.
+
+ - Echidna na Manticore ndizo zana za kupendelea kupima vipimo vya mashine ya hali.
+
+- **Vidhibiti vya ufikiaji.** Ikiwa mfumo wako una watumiaji waliopewa fursa (k.m., mmiliki, vidhibiti, ...) lazima uhakikishe kwamba (1) kila mtumiaji anaweza tu kutekeleza vitendo vilivyoidhinishwa na (2) hakuna mtumiaji anayeweza kuzuia vitendo kutoka kwa mtumiaji aliye na fursa zaidi.
+
+ - Slither, Echidna na Manticore zinaweza kuangalia vidhibiti sahihi vya ufikiaji. Kwa mfano, Slither inaweza kuangalia kuwa kazi zilizoidhinishwa tu ndizo zinazokosa kirekebishaji cha onlyOwner. Echidna na Manticore ni muhimu kwa udhibiti changamano zaidi wa ufikiaji, kama vile ruhusa inayotolewa tu ikiwa mkataba utafikia hali fulani.
+
+- **Shughuli za kihisabati.** Kuangalia usahihi wa shughuli za kihisabati ni muhimu sana. Kutumia `SafeMath` kila mahali ni hatua nzuri ya kuzuia kufurika/kupungua (`overflow`/`underflow`), hata hivyo, bado lazima uzingatie dosari zingine za kihisabati, ikiwa ni pamoja na masuala ya kuzungusha na dosari zinazotega mkataba.
+
+ - Manticore ndiyo chaguo bora zaidi hapa. Echidna inaweza kutumika ikiwa hesabu iko nje ya wigo wa SMT solver.
+
+- **Usahihi wa urithi.** Mikataba ya Solidity inategemea sana urithi mwingi. Makosa kama vile kazi ya kufunika inayokosa mwito wa `super` na mpangilio wa uunganishaji wa c3 uliotafsiriwa vibaya unaweza kuletwa kwa urahisi.
+
+ - Slither ndiyo zana ya kuhakikisha ugunduzi wa masuala haya.
+
+- **Mwingiliano wa nje.** Mikataba huingiliana, na baadhi ya mikataba ya nje haipaswi kuaminiwa. Kwa mfano, ikiwa mkataba wako unategemea oracles za nje, je, utabaki salama ikiwa nusu ya oracles zinazopatikana zitahujumiwa?
+
+ - Manticore na Echidna ndio chaguo bora zaidi kwa kupima mwingiliano wa nje na mikataba yako. Manticore ina utaratibu uliojengewa ndani wa kuweka vibadala vya mikataba ya nje.
+
+- **Upatanifu wa viwango.** Viwango vya Ethereum (k.m., ERC20) vina historia ya dosari katika muundo wao. Fahamu mapungufu ya kiwango unachojengea.
+ - Slither, Echidna, na Manticore zitakusaidia kugundua mkengeuko kutoka kwa kiwango fulani.
+
+### Karatasi ya kudokezea ya uteuzi wa zana {#tool-selection-cheatsheet}
+
+| Kipengele | Zana | Mifano |
+| ---------------------- | --------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| Mashine ya hali | Echidna, Manticore | |
+| Udhibiti wa ufikiaji | Slither, Echidna, Manticore | [Zoezi la 2 la Slither](https://github.com/crytic/slither/blob/7f54c8b948c34fb35e1d61adaa1bd568ca733253/docs/src/tutorials/exercise2.md), [Zoezi la 2 la Echidna](https://github.com/crytic/building-secure-contracts/blob/master/program-analysis/echidna/exercises/Exercise-2.md) |
+| Shughuli za kihisabati | Manticore, Echidna | [Zoezi la 1 la Echidna](https://github.com/crytic/building-secure-contracts/blob/master/program-analysis/echidna/exercises/Exercise-1.md), [Mazoezi 1 - 3 ya Manticore](https://github.com/crytic/building-secure-contracts/tree/master/program-analysis/manticore/exercises) |
+| Usahihi wa urithi | Slither | [Zoezi la 1 la Slither](https://github.com/crytic/slither/blob/7f54c8b948c34fb35e1d61adaa1bd568ca733253/docs/src/tutorials/exercise1.md) |
+| Mwingiliano wa nje | Manticore, Echidna | |
+| Upatanifu wa viwango | Slither, Echidna, Manticore | [`slither-erc`](https://github.com/crytic/slither/wiki/ERC-Conformance) |
+
+Maeneo mengine yatahitaji kukaguliwa kulingana na malengo yako, lakini maeneo haya mapana ya kuzingatia ni mwanzo mzuri kwa mfumo wowote wa mkataba-erevu.
+
+Ukaguzi wetu wa umma una mifano ya sifa zilizothibitishwa au zilizopimwa. Fikiria kusoma sehemu za `Upimaji na Uthibitishaji wa Kiotomatiki` za ripoti zifuatazo ili kukagua sifa halisi za usalama:
+
+- [0x](https://github.com/trailofbits/publications/blob/master/reviews/0x-protocol.pdf)
+- [Balancer](https://github.com/trailofbits/publications/blob/master/reviews/BalancerCore.pdf)
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/hello-world-smart-contract-fullstack/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/hello-world-smart-contract-fullstack/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..8819e5d49ab
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/hello-world-smart-contract-fullstack/index.md
@@ -0,0 +1,1539 @@
+---
+title: Mkataba-erevu wa Hello World kwa Wanaoanza - Fullstack
+description: Mafunzo ya utangulizi kuhusu kuandika na kusambaza mkataba-erevu rahisi kwenye Ethereum.
+author: "nstrike2"
+tags:
+ [
+ "uimara",
+ "hardhat",
+ "alchemy",
+ "mikataba erevu",
+ "upelekaji",
+ "kichunguzi cha bloku",
+ "frontend",
+ "miamala"
+ ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2021-10-25
+---
+
+Mwongozo huu ni kwa ajili yako kama wewe ni mgeni katika utengenezaji wa mnyororo wa bloku na hujui pa kuanzia au jinsi ya kupeleka na kuingiliana na mikataba-erevu. Tutapitia hatua za kuunda na kupeleka mkataba-erevu rahisi kwenye testnet ya Goerli kwa kutumia [MetaMask](https://metamask.io), [Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.0/), [Hardhat](https://hardhat.org), na [Alchemy](https://alchemy.com/eth).
+
+Utahitaji akaunti ya Alchemy ili kukamilisha mafunzo haya. [Jisajili kwa akaunti ya bure](https://www.alchemy.com/).
+
+Ikiwa una maswali wakati wowote, jisikie huru kuuliza katika [Alchemy Discord](https://discord.gg/gWuC7zB)!
+
+## Sehemu ya 1 - Unda na Upeleke Mkataba-erevu wako kwa kutumia Hardhat {#part-1}
+
+### Unganisha kwenye mtandao wa Ethereum {#connect-to-the-ethereum-network}
+
+Kuna njia nyingi za kufanya maombi kwa mnyororo wa Ethereum. Kwa urahisi, tutatumia akaunti ya bure kwenye Alchemy, jukwaa la wasanidi programu wa mnyororo wa bloku na API inayoturuhusu kuwasiliana na mnyororo wa Ethereum bila kuendesha nodi wenyewe. Alchemy pia ina zana za wasanidi programu kwa ufuatiliaji na uchambuzi; tutatumia fursa hii katika mafunzo haya kuelewa kinachoendelea nyuma ya pazia katika upelekaji wa mkataba-erevu wetu.
+
+### Unda programu yako na ufunguo wa API {#create-your-app-and-api-key}
+
+Baada ya kuunda akaunti ya Alchemy, unaweza kutengeneza ufunguo wa API kwa kuunda programu. Hii itakuruhusu kufanya maombi kwenye testnet ya Goerli. Ikiwa hufahamu testnets unaweza [kusoma mwongozo wa Alchemy wa kuchagua mtandao](https://www.alchemy.com/docs/choosing-a-web3-network).
+
+Kwenye dashibodi ya Alchemy, tafuta menyu kunjuzi ya **Programu** kwenye upau wa urambazaji na ubofye **Unda Programu**.
+
+
+
+Ipe programu yako jina '_Hello World_' na uandike maelezo mafupi. Chagua **Staging** kama mazingira yako na **Goerli** kama mtandao wako.
+
+
+
+_Kumbuka: hakikisha unachagua **Goerli**, la sivyo mafunzo haya hayatafanya kazi._
+
+Bofya **Unda programu**. Programu yako itaonekana kwenye jedwali hapa chini.
+
+### Unda akaunti ya Ethereum {#create-an-ethereum-account}
+
+Unahitaji akaunti ya Ethereum ili kutuma na kupokea miamala. Tutatumia MetaMask, mkoba halisi kwenye kivinjari unaowawezesha watumiaji kudhibiti anwani ya akaunti yao ya Ethereum.
+
+Unaweza kupakua na kuunda akaunti ya MetaMask bure [hapa](https://metamask.io/download). Unapounda akaunti, au ikiwa tayari una akaunti, hakikisha umebadili na kuweka "Mtandao wa Majaribio wa Goerli" juu kulia (ili tusitumie pesa halisi).
+
+### Hatua ya 4: Ongeza ether kutoka kwa Bomba {#step-4-add-ether-from-a-faucet}
+
+Ili kupeleka mkataba-erevu wako kwenye mtandao wa majaribio, utahitaji ETH bandia. Ili kupata ETH kwenye mtandao wa Goerli, nenda kwenye bomba la Goerli na uweke anwani ya akaunti yako ya Goerli. Kumbuka kwamba mabomba ya Goerli yamekuwa hayategemewi sana hivi karibuni - angalia [ukurasa wa mitandao ya majaribio](/developers/docs/networks/#goerli) kwa orodha ya machaguo ya kujaribu:
+
+_Kumbuka: kutokana na msongamano wa mtandao, hii inaweza kuchukua muda._
+\`\`
+
+### Hatua ya 5: Angalia Salio lako {#step-5-check-your-balance}
+
+Ili kuhakikisha mara mbili kuwa ETH iko kwenye mkoba wako, hebu tufanye ombi la [eth_getBalance](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc#eth_getbalance) kwa kutumia [zana ya mtunzi ya Alchemy](https://composer.alchemyapi.io/?composer_state=%7B%22network%22%3A0%2C%22methodName%22%3A%22eth_getBalance%22%2C%22paramValues%22%3A%5B%22%22%2C%22latest%22%5D%7D). Hii itarudisha kiasi cha ETH katika mkoba wetu. Ili kujifunza zaidi angalia [mafunzo mafupi ya Alchemy ya jinsi ya kutumia zana ya mtunzi](https://youtu.be/r6sjRxBZJuU).
+
+Weka anwani ya akaunti yako ya MetaMask na ubofye **Tuma Ombi**. Utaona jibu linalofanana na sehemu ya msimbo hapa chini.
+
+```json
+{ "jsonrpc": "2.0", "id": 0, "result": "0x2B5E3AF16B1880000" }
+```
+
+> _Kumbuka: Matokeo haya yako katika wei, sio ETH. Wei hutumika kama thamani ndogo zaidi ya ether._
+
+Phew! Pesa zetu bandia zote zipo.
+
+### Hatua ya 6: Anzisha mradi wetu {#step-6-initialize-our-project}
+
+Kwanza, tutahitaji kuunda folda kwa ajili ya mradi wetu. Nenda kwenye mstari wako wa amri na uweke yafuatayo.
+
+```
+mkdir hello-world
+cd hello-world
+```
+
+Sasa kwa kuwa tuko ndani ya folda ya mradi wetu, tutatumia `npm init` kuanzisha mradi.
+
+> Ikiwa bado hujasakinisha npm, fuata [maelekezo haya ili kusakinisha Node.js na npm](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/guides/alchemy-for-macs#1-install-nodejs-and-npm).
+
+Kwa madhumuni ya mafunzo haya, haijalishi jinsi unavyojibu maswali ya uanzishaji. Hivi ndivyo tulivyofanya kwa ajili ya marejeleo:
+
+```
+jina la kifurushi: (hello-world)
+toleo: (1.0.0)
+maelezo: mkataba-erevu wa hello world
+mahali pa kuanzia: (index.js)
+amri ya majaribio:
+hazina ya git:
+maneno muhimu:
+mwandishi:
+leseni: (ISC)
+
+Karibu kuandika kwa /Users/.../.../.../hello-world/package.json:
+
+{
+ "name": "hello-world",
+ "version": "1.0.0",
+ "description": "mkataba-erevu wa hello world",
+ "main": "index.js",
+ "scripts": {
+ "test": "echo \"Kosa: hakuna jaribio lililobainishwa\" && exit 1"
+ },
+ "author": "",
+ "license": "ISC"
+}
+```
+
+Thibitisha package.json na tuko tayari kwenda!
+
+### Hatua ya 7: Pakua Hardhat {#step-7-download-hardhat}
+
+Hardhat ni mazingira ya usanidi wa kuandaa, kupeleka, kupima, na kutatua programu yako ya Ethereum. Inasaidia wasanidi programu wanapojenga mikataba-erevu na dApps ndani ya nchi kabla ya kupeleka kwenye mnyororo hai.
+
+Ndani ya mradi wetu wa `hello-world` endesha:
+
+```
+npm install --save-dev hardhat
+```
+
+Angalia ukurasa huu kwa maelezo zaidi kuhusu [maagizo ya usakinishaji](https://hardhat.org/getting-started/#overview).
+
+### Hatua ya 8: Unda mradi wa Hardhat {#step-8-create-hardhat-project}
+
+Ndani ya folda ya mradi wetu wa `hello-world`, endesha:
+
+```
+npx hardhat
+```
+
+Unapaswa kisha kuona ujumbe wa kukaribisha na chaguo la kuchagua unachotaka kufanya. Chagua “unda hardhat.config.js tupu”:
+
+```
+888 888 888 888 888
+888 888 888 888 888
+888 888 888 888 888
+8888888888 8888b. 888d888 .d88888 88888b. 8888b. 888888
+888 888 "88b 888P" d88" 888 888 "88b "88b 888
+888 888 .d888888 888 888 888 888 888 .d888888 888
+888 888 888 888 888 Y88b 888 888 888 888 888 Y88b.
+888 888 "Y888888 888 "Y88888 888 888 "Y888888 "Y888
+
+👷 Karibu kwenye Hardhat v2.0.11 👷
+
+Unataka kufanya nini? ...
+Unda mradi wa mfano
+❯ Unda hardhat.config.js tupu
+Acha
+```
+
+Hii itatengeneza faili ya `hardhat.config.js` katika mradi. Tutaitumia baadaye katika mafunzo haya kubainisha usanidi wa mradi wetu.
+
+### Hatua ya 9: Ongeza folda za mradi {#step-9-add-project-folders}
+
+Ili kuuweka mradi katika mpangilio, hebu tuunde folda mbili mpya. Katika mstari wa amri, nenda kwenye saraka kuu ya mradi wako wa `hello-world` na uandike:
+
+```
+mkdir contracts
+mkdir scripts
+```
+
+- `contracts/` ni mahali ambapo tutaweka faili la msimbo wa mkataba-erevu wetu wa hello world
+- `scripts/` ni mahali ambapo tutaweka hati za kusambaza na kuingiliana na mkataba wetu
+
+### Hatua ya 10: Andika mkataba wetu {#step-10-write-our-contract}
+
+Huenda unajiuliza, ni lini tutaandika msimbo? Muda umefika!
+
+Fungua mradi wa hello-world katika kihariri chako unachopenda. Mikataba-erevu mara nyingi huandikwa kwa Solidity, ambayo tutaitumia kuandika mkataba-erevu wetu.
+
+1. Nenda kwenye folda ya `contracts` na uunde faili mpya iitwayo `HelloWorld.sol`
+2. Hapa chini kuna sampuli ya mkataba-erevu wa Hello World ambao tutautumia kwa mafunzo haya. Nakili yaliyomo hapa chini kwenye faili ya `HelloWorld.sol`.
+
+_Kumbuka: Hakikisha unasoma maoni ili kuelewa mkataba huu unafanya nini._
+
+```
+// Inabainisha toleo la Solidity, kwa kutumia matoleo ya kimantiki.
+// Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/layout-of-source-files.html#pragma
+pragma solidity >=0.7.3;
+
+// Inafafanua mkataba unaoitwa `HelloWorld`.
+// Mkataba ni mkusanyiko wa kazi na data (hali yake). Baada ya kupelekwa, mkataba hukaa kwenye anwani maalum kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum. Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/structure-of-a-contract.html
+contract HelloWorld {
+
+ // Hutolewa wakati kazi ya sasisho inapoitwa
+ // Matukio ya mkataba-erevu ni njia ya mkataba wako kuwasiliana kwamba kitu kilitokea kwenye mnyororo wa bloku kwa programu yako ya mbele, ambayo inaweza kuwa 'inasikiliza' matukio fulani na kuchukua hatua yanapotokea.
+ event UpdatedMessages(string oldStr, string newStr);
+
+ // Inatangaza kigezo cha hali `message` cha aina ya `string`.
+ // Vigezo vya hali ni vigezo ambavyo thamani zake huhifadhiwa kabisa katika hifadhi ya mkataba. Neno muhimu `public` hufanya vigezo kupatikana kutoka nje ya mkataba na huunda kazi ambayo mikataba mingine au wateja wanaweza kuita ili kupata thamani.
+ string public message;
+
+ // Sawa na lugha nyingi za upangaji zinazotegemea darasa, konstruka ni kazi maalum ambayo hutekelezwa tu wakati wa uundaji wa mkataba.
+ // Konstruka hutumiwa kuanzisha data ya mkataba. Jifunze zaidi:https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#constructors
+ constructor(string memory initMessage) {
+
+ // Inakubali hoja ya mfuatano `initMessage` na kuweka thamani katika kigezo cha hifadhi cha mkataba `message`).
+ message = initMessage;
+ }
+
+ // Kazi ya umma inayokubali hoja ya mfuatano na kusasisha kigezo cha hifadhi `message`.
+ function update(string memory newMessage) public {
+ string memory oldMsg = message;
+ message = newMessage;
+ emit UpdatedMessages(oldMsg, newMessage);
+ }
+}
+```
+
+Huu ni mkataba-erevu wa msingi unaohifadhi ujumbe wakati wa uundaji. Inaweza kusasishwa kwa kuita kazi ya `update`.
+
+### Hatua ya 11: Unganisha MetaMask & Alchemy kwenye mradi wako {#step-11-connect-metamask-alchemy-to-your-project}
+
+Tumeunda pochi ya MetaMask, akaunti ya Alchemy, na kuandika mkataba-erevu wetu, sasa ni wakati wa kuunganisha vitu hivi vitatu.
+
+Kila muamala unaotumwa kutoka kwa mkoba wako unahitaji saini kwa kutumia ufunguo wako wa kipekee binafsi. Ili kuipa programu yetu ruhusa hii, tunaweza kuhifadhi ufunguo wetu binafsi kwa usalama katika faili ya mazingira. Pia tutahifadhi ufunguo wa API kwa Alchemy hapa.
+
+> Ili kujifunza zaidi kuhusu kutuma miamala, angalia [mafunzo haya](https://www.alchemy.com/docs/hello-world-smart-contract#step-11-connect-metamask--alchemy-to-your-project) kuhusu kutuma miamala kwa kutumia web3.
+
+Kwanza, sakinisha kifurushi cha dotenv katika saraka ya mradi wako:
+
+```
+npm install dotenv --save
+```
+
+Kisha, unda faili ya `.env` katika saraka kuu ya mradi. Ongeza ufunguo wako binafsi wa MetaMask na URL ya API ya HTTP ya Alchemy humo.
+
+Faili yako ya mazingira lazima iitwe `.env` la sivyo haitatambuliwa kama faili ya mazingira.
+
+Usiite `process.env` au `.env-custom` au jina lingine lolote.
+
+- Fuata [maelekezo haya](https://metamask.zendesk.com/hc/en-us/articles/360015289632-How-to-Export-an-Account-Private-Key) ili kuhamisha ufunguo wako binafsi
+- Angalia hapa chini ili kupata URL ya API ya HTTP ya Alchemy
+
+
+
+Faili lako la `.env` linapaswa kuonekana hivi:
+
+```
+API_URL = "https://eth-goerli.alchemyapi.io/v2/ufunguo-wako-wa-api"
+PRIVATE_KEY = "ufunguo-wako-binafsi-wa-metamask"
+```
+
+Ili kuunganisha hivi kwenye msimbo wetu, tutarejelea vigezo hivi katika faili letu la `hardhat.config.js` kwenye hatua ya 13.
+
+### Hatua ya 12: Sakinisha Ethers.js {#step-12-install-ethersjs}
+
+Ethers.js ni maktaba inayorahisisha kuingiliana na kufanya maombi kwa Ethereum kwa kufunika [mbinu za kawaida za JSON-RPC](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc) na mbinu rahisi zaidi kwa mtumiaji.
+
+Hardhat inaturuhusu kuunganisha [plugins](https://hardhat.org/plugins/) kwa zana za ziada na utendaji uliopanuliwa. Tutatumia fursa ya [Ethers plugin](https://hardhat.org/docs/plugins/official-plugins#hardhat-ethers) kwa upelekaji wa mkataba.
+
+Katika saraka yako ya mradi, andika:
+
+```bash
+npm install --save-dev @nomiclabs/hardhat-ethers "ethers@^5.0.0"
+```
+
+### Hatua ya 13: Sasisha hardhat.config.js {#step-13-update-hardhat-configjs}
+
+Tumeongeza vitegemezi na programu-jalizi kadhaa hadi sasa, sasa tunahitaji kusasisha `hardhat.config.js` ili mradi wetu uvifahamu vyote.
+
+Sasisha `hardhat.config.js` yako ili ionekane hivi:
+
+```javascript
+/**
+ * @type import('hardhat/config').HardhatUserConfig
+ */
+
+require("dotenv").config()
+require("@nomiclabs/hardhat-ethers")
+
+const { API_URL, PRIVATE_KEY } = process.env
+
+module.exports = {
+ solidity: "0.7.3",
+ defaultNetwork: "goerli",
+ networks: {
+ hardhat: {},
+ goerli: {
+ url: API_URL,
+ accounts: [`0x${PRIVATE_KEY}`],
+ },
+ },
+}
+```
+
+### Hatua ya 14: Kusanya mkataba wetu {#step-14-compile-our-contract}
+
+Ili kuhakikisha kila kitu kinafanya kazi hadi sasa, hebu tuandae mkataba wetu. Jukumu la `compile` ni mojawapo ya majukumu yaliyojengewa ndani ya hardhat.
+
+Kutoka kwenye mstari wa amri, endesha:
+
+```bash
+npx hardhat compile
+```
+
+Unaweza kupata onyo kuhusu `Kitambulisho cha leseni cha SPDX hakijatolewa kwenye faili ya chanzo`, lakini hakuna haja ya kuwa na wasiwasi kuhusu hilo - tunatumai kila kitu kingine kinaonekana vizuri! Ikiwa sivyo, unaweza kutuma ujumbe kila wakati katika [discord ya Alchemy](https://discord.gg/u72VCg3).
+
+### Hatua ya 15: Andika hati yetu ya kupeleka {#step-15-write-our-deploy-script}
+
+Sasa kwa kuwa mkataba wetu umeandikwa na faili yetu ya usanidi iko tayari, ni wakati wa kuandika hati ya kupeleka mkataba wetu.
+
+Nenda kwenye folda ya `scripts/` na uunde faili jipya liitwalo `deploy.js`, na uongeze yaliyomo yafuatayo ndani yake:
+
+```javascript
+async function main() {
+ const HelloWorld = await ethers.getContractFactory("HelloWorld")
+
+ // Anza upelekaji, ukirudisha ahadi inayotatuliwa kuwa kitu cha mkataba
+ const hello_world = await HelloWorld.deploy("Hello World!")
+ console.log("Mkataba umepelekwa kwenye anwani:", hello_world.address)
+}
+
+main()
+ .then(() => process.exit(0))
+ .catch((error) => {
+ console.error(error)
+ process.exit(1)
+ })
+```
+
+Hardhat hufanya kazi nzuri ya kuelezea kile kila mstari wa msimbo huu unafanya katika [mafunzo yao ya Mikataba](https://hardhat.org/tutorial/testing-contracts.html#writing-tests), tumechukua maelezo yao hapa.
+
+```javascript
+const HelloWorld = await ethers.getContractFactory("HelloWorld")
+```
+
+`ContractFactory` katika ethers.js ni dhana inayotumika kupeleka mikataba-erevu mpya, kwa hivyo `HelloWorld` hapa ni [kiwanda](https://en.wikipedia.org/wiki/Factory_\(object-oriented_programming\)) cha vielelezo vya mkataba wetu wa hello world. Wakati unatumia programu-jalizi ya `hardhat-ethers` `ContractFactory` na `Contract`, vielelezo huunganishwa na mtia saini wa kwanza (mmiliki) kwa chaguo-msingi.
+
+```javascript
+const hello_world = await HelloWorld.deploy()
+```
+
+Kuita `deploy()` kwenye `ContractFactory` kutaanza upelekaji, na kurudisha `Promise` inayotatuliwa kuwa kitu cha `Contract`. Hiki ndicho kitu ambacho kina mbinu kwa kila moja ya kazi zetu za mkataba-erevu.
+
+### Hatua ya 16: Sambaza mkataba wetu {#step-16-deploy-our-contract}
+
+Hatimaye tuko tayari kupeleka mkataba-erevu wetu! Nenda kwenye mstari wa amri na uendeshe:
+
+```bash
+npx hardhat run scripts/deploy.js --network goerli
+```
+
+Unapaswa kisha kuona kitu kama:
+
+```bash
+Mkataba umesambazwa kwa anwani: 0x6cd7d44516a20882cEa2DE9f205bF401c0d23570
+```
+
+**Tafadhali hifadhi anwani hii**. Tutaitumia baadaye katika mafunzo.
+
+Tukienda kwenye [Goerli etherscan](https://goerli.etherscan.io) na kutafuta anwani yetu ya mkataba tunapaswa kuona kuwa imesambazwa kwa mafanikio. Muamala utaonekana kitu kama hiki:
+
+
+
+Anwani ya `Kutoka` inapaswa kufanana na anwani ya akaunti yako ya MetaMask na anwani ya `Kwenda` itasema **Uundaji wa Mkataba**. Tukibofya kwenye muamala tutaona anwani yetu ya mkataba katika sehemu ya `Kwenda`.
+
+
+
+Hongera! Umepeleka mkataba-erevu kwenye testnet ya Ethereum.
+
+Ili kuelewa kinachoendelea nyuma ya pazia, hebu tuelekee kwenye kichupo cha Explorer katika [dashibodi yetu ya Alchemy](https://dashboard.alchemy.com/explorer). Ikiwa una programu nyingi za Alchemy hakikisha unachuja kwa programu na uchague **Hello World**.
+
+
+
+Hapa utaona mbinu chache za JSON-RPC ambazo Hardhat/Ethers zilitengeneza nyuma ya pazia tulipoiita kazi ya `.deploy()`. Mbinu mbili muhimu hapa ni [`eth_sendRawTransaction`](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc#eth_sendrawtransaction), ambalo ni ombi la kuandika mkataba wetu kwenye mnyororo wa Goerli, na [`eth_getTransactionByHash`](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc#eth_gettransactionbyhash), ambalo ni ombi la kusoma taarifa kuhusu muamala wetu kwa kutumia hashi. Ili kujifunza zaidi kuhusu kutuma miamala, angalia [mafunzo yetu ya kutuma miamala kwa kutumia Web3](/developers/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy/).
+
+## Sehemu ya 2: Wasiliana na Mkataba wako Mahiri {#part-2-interact-with-your-smart-contract}
+
+Sasa kwa kuwa tumefanikiwa kupeleka mkataba-erevu kwenye mtandao wa Goerli, hebu tujifunze jinsi ya kuingiliana nao.
+
+### Unda faili ya interact.js {#create-a-interactjs-file}
+
+Hii ndiyo faili ambapo tutaandika hati yetu ya mwingiliano. Tutatumia maktaba ya Ethers.js uliyosakinisha hapo awali katika Sehemu ya 1.
+
+Ndani ya folda ya `scripts/`, unda faili mpya inayoitwa `interact.js` na uongeze msimbo ufuatao:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+const API_KEY = process.env.API_KEY
+const PRIVATE_KEY = process.env.PRIVATE_KEY
+const CONTRACT_ADDRESS = process.env.CONTRACT_ADDRESS
+```
+
+### Sasisha faili yako ya .env {#update-your-env-file}
+
+Tutakuwa tukitumia vigezo vipya vya mazingira, kwa hivyo tunahitaji kuvifafanua katika faili ya `.env` ambayo [tuliiunda mapema](#step-11-connect-metamask-&-alchemy-to-your-project).
+
+Tutahitaji kuongeza ufafanuzi wa `API_KEY` yetu ya Alchemy na `CONTRACT_ADDRESS` ambapo mkataba wako mahiri ulitumwa.
+
+Faili yako ya `.env` inapaswa kuonekana kama hii:
+
+```bash
+# .env
+
+API_URL = "https://eth-goerli.alchemyapi.io/v2/"
+API_KEY = ""
+PRIVATE_KEY = ""
+CONTRACT_ADDRESS = "0x"
+```
+
+### Chukua ABI ya mkataba wako {#grab-your-contract-ABI}
+
+[ABI (Kiolesura cha Maombi cha Mfumo-mbili)](/glossary/#abi) ya mkataba wetu ni kiolesura cha kuingiliana na mkataba-erevu wetu. Hardhat hutengeneza ABI kiotomatiki na kuihifadhi katika `HelloWorld.json`. Ili kutumia ABI, tutahitaji kuchanganua yaliyomo kwa kuongeza mistari ifuatayo ya msimbo kwenye faili yetu ya `interact.js`:
+
+```javascript
+// interact.js
+const contract = require("../artifacts/contracts/HelloWorld.sol/HelloWorld.json")
+```
+
+Ikiwa unataka kuona ABI unaweza kuichapisha kwenye koni yako:
+
+```javascript
+console.log(JSON.stringify(contract.abi))
+```
+
+Ili kuona ABI yako ikichapishwa kwenye koni, nenda kwenye terminal yako na uendeshe:
+
+```bash
+npx hardhat run scripts/interact.js
+```
+
+### Unda mfano wa mkataba wako {#create-an-instance-of-your-contract}
+
+Ili kuingiliana na mkataba wetu, tunahitaji kuunda mfano wa mkataba katika msimbo wetu. Ili kufanya hivyo na Ethers.js, tutahitaji kufanya kazi na dhana tatu:
+
+1. Mtoa huduma - mtoa huduma wa nodi anayekupa ufikiaji wa kusoma na kuandika kwenye mnyororo wa bloku
+2. Mwenye saini - inawakilisha akaunti ya Ethereum inayoweza kusaini miamala
+3. Mkataba - kitu cha Ethers.js kinachowakilisha mkataba maalum uliotumwa kwenye mnyororo
+
+Tutatumia ABI ya mkataba kutoka hatua ya awali ili kuunda mfano wetu wa mkataba:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+// Mtoa huduma
+const alchemyProvider = new ethers.providers.AlchemyProvider(
+ (network = "goerli"),
+ API_KEY
+)
+
+// Mwenye saini
+const signer = new ethers.Wallet(PRIVATE_KEY, alchemyProvider)
+
+// Mkataba
+const helloWorldContract = new ethers.Contract(
+ CONTRACT_ADDRESS,
+ contract.abi,
+ signer
+)
+```
+
+Jifunze zaidi kuhusu Watoa huduma, Wanaosaini, na Mikataba katika [nyaraka za ethers.js](https://docs.ethers.io/v5/).
+
+### Soma ujumbe wa kuanzisha {#read-the-init-message}
+
+Unakumbuka tuliposambaza mkataba wetu na `initMessage = "Hello world!"`? Sasa tutasoma ujumbe huo uliohifadhiwa katika mkataba-erevu wetu na kuuchapisha kwenye koni.
+
+Katika JavaScript, kazi za asinkroni hutumiwa wakati wa kuingiliana na mitandao. Ili kujifunza zaidi kuhusu kazi za asinkroni, [soma makala hii ya kati](https://blog.bitsrc.io/understanding-asynchronous-javascript-the-event-loop-74cd408419ff).
+
+Tumia msimbo ulio hapa chini kuita kazi ya `ujumbe` katika mkataba-erevu wetu na kusoma ujumbe wa kuanzisha:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+// ...
+
+async function main() {
+ const message = await helloWorldContract.message()
+ console.log("Ujumbe ni: " + message)
+}
+main()
+```
+
+Baada ya kuendesha faili kwa kutumia `npx hardhat run scripts/interact.js` kwenye terminal tunapaswa kuona jibu hili:
+
+```
+Ujumbe ni: Hello world!
+```
+
+Hongera! Umefanikiwa kusoma data ya mkataba-erevu kutoka kwa mnyororo wa bloku wa Ethereum, hongera sana!
+
+### Sasisha ujumbe {#update-the-message}
+
+Badala ya kusoma tu ujumbe, tunaweza pia kusasisha ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu wetu kwa kutumia kazi ya `sasisho`! Inapendeza, sivyo?
+
+Ili kusasisha ujumbe, tunaweza kuita moja kwa moja kazi ya `sasisho` kwenye kitu chetu cha Mkataba kilichoundwa:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+// ...
+
+async function main() {
+ const message = await helloWorldContract.message()
+ console.log("Ujumbe ni: " + message)
+
+ console.log("Inasasisha ujumbe...")
+ const tx = await helloWorldContract.update("Huu ndio ujumbe mpya.")
+ await tx.wait()
+}
+main()
+```
+
+Kumbuka kuwa kwenye mstari wa 11, tunafanya mwito kwa `.wait()` kwenye kitu cha muamala kilichorudishwa. Hii inahakikisha kwamba hati yetu inasubiri muamala uchimbwe kwenye mnyororo wa bloku kabla ya kutoka kwenye kazi. Ikiwa wito wa `.wait()` haujajumuishwa, hati inaweza isione thamani iliyosasishwa ya `ujumbe` katika mkataba.
+
+### Soma ujumbe mpya {#read-the-new-message}
+
+Unapaswa kuwa na uwezo wa kurudia [hatua ya awali](#read-the-init-message) ili kusoma thamani iliyosasishwa ya `ujumbe`. Chukua muda na uone ikiwa unaweza kufanya mabadiliko muhimu ili kuchapisha thamani hiyo mpya!
+
+Ikiwa unahitaji dokezo, hivi ndivyo faili yako ya `interact.js` inavyopaswa kuonekana kwa sasa:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+const API_KEY = process.env.API_KEY
+const PRIVATE_KEY = process.env.PRIVATE_KEY
+const CONTRACT_ADDRESS = process.env.CONTRACT_ADDRESS
+
+const contract = require("../artifacts/contracts/HelloWorld.sol/HelloWorld.json")
+
+// mtoa huduma - Alchemy
+const alchemyProvider = new ethers.providers.AlchemyProvider(
+ (network = "goerli"),
+ API_KEY
+)
+
+// mtiaji saini - wewe
+const signer = new ethers.Wallet(PRIVATE_KEY, alchemyProvider)
+
+// mfano wa mkataba
+const helloWorldContract = new ethers.Contract(
+ CONTRACT_ADDRESS,
+ contract.abi,
+ signer
+)
+
+async function main() {
+ const message = await helloWorldContract.message()
+ console.log("Ujumbe ni: " + message)
+
+ console.log("Inasasisha ujumbe...")
+ const tx = await helloWorldContract.update("huu ni ujumbe mpya")
+ await tx.wait()
+
+ const newMessage = await helloWorldContract.message()
+ console.log("Ujumbe mpya ni: " + newMessage)
+}
+
+main()
+```
+
+Sasa endesha tu hati na unapaswa kuona ujumbe wa zamani, hali ya kusasisha, na ujumbe mpya ukichapishwa kwenye terminal yako!
+
+`npx hardhat run scripts/interact.js --network goerli`
+
+```
+Ujumbe ni: Hello World!
+Inasasisha ujumbe...
+Ujumbe mpya ni: Huu ni ujumbe mpya.
+```
+
+Wakati unapoendesha hati hiyo, unaweza kugundua kuwa hatua ya `Inasasisha ujumbe...` inachukua muda kupakia kabla ya ujumbe mpya kupakiwa. Hiyo ni kutokana na mchakato wa uchimbaji; ikiwa una hamu ya kufuatilia miamala inapochimbwa, tembelea [Alchemy mempool](https://dashboard.alchemyapi.io/mempool) ili kuona hali ya muamala. Ikiwa muamala umeacha, inasaidia pia kuangalia [Goerli Etherscan](https://goerli.etherscan.io) na kutafuta hashi ya muamala wako.
+
+## Sehemu ya 3: Chapisha Mkataba-erevu wako kwenye Etherscan {#part-3-publish-your-smart-contract-to-etherscan}
+
+Umefanya kazi yote ngumu ya kuufanya mkataba-erevu wako kuwa hai; sasa ni wakati wa kuushiriki na ulimwengu!
+
+Kwa kuthibitisha mkataba-erevu wako kwenye Etherscan, mtu yeyote anaweza kuona msimbo wako chanzo na kuingiliana na mkataba-erevu wako. Tuanze!
+
+### Hatua ya 1: Tengeneza Ufunguo wa API kwenye akaunti yako ya Etherscan {#step-1-generate-an-api-key-on-your-etherscan-account}
+
+Ufunguo wa API wa Etherscan ni muhimu ili kuthibitisha kuwa wewe ndiye mmiliki wa mkataba-erevu unaojaribu kuchapisha.
+
+Ikiwa huna akaunti ya Etherscan tayari, [jisajili kwa akaunti](https://etherscan.io/register).
+
+Baada ya kuingia, tafuta jina lako la mtumiaji kwenye upau wa urambazaji, lielekeze juu yake na uchague kitufe cha **Wasifu wangu**.
+
+Kwenye ukurasa wako wa wasifu, unapaswa kuona upau wa urambazaji wa kando. Kutoka kwenye upau wa urambazaji wa kando, chagua **Vifunguo vya API**. Kisha, bonyeza kitufe cha "Ongeza" ili kuunda ufunguo mpya wa API, ipe jina programu yako **hello-world** na bonyeza kitufe cha **Unda Ufunguo Mpya wa API**.
+
+Ufunguo wako mpya wa API unapaswa kuonekana kwenye jedwali la ufunguo wa API. Nakili ufunguo wa API kwenye ubao wako wa kunakili.
+
+Kisha, tunahitaji kuongeza ufunguo wa API wa Etherscan kwenye faili yetu ya `.env`.
+
+Baada ya kuiongeza, faili yako ya `.env` inapaswa kuonekana hivi:
+
+```javascript
+API_URL = "https://eth-goerli.alchemyapi.io/v2/ufunguo-wako-wa-api"
+PUBLIC_KEY = "anwani-yako-ya-akaunti-ya-umma"
+PRIVATE_KEY = "anwani-yako-ya-akaunti-binafsi"
+CONTRACT_ADDRESS = "anwani-yako-ya-mkataba"
+ETHERSCAN_API_KEY = "ufunguo-wako-wa-etherscan"
+```
+
+### Mikataba-erevu iliyotumwa na Hardhat {#hardhat-deployed-smart-contracts}
+
+#### Sakinisha hardhat-etherscan {#install-hardhat-etherscan}
+
+Kuchapisha mkataba wako kwa Etherscan kwa kutumia Hardhat ni rahisi. Kwanza utahitaji kusakinisha programu-jalizi ya `hardhat-etherscan` ili kuanza. `hardhat-etherscan` itathibitisha kiotomatiki msimbo chanzo wa mkataba-erevu na ABI kwenye Etherscan. Ili kuongeza hii, katika saraka ya `hello-world` endesha:
+
+```text
+npm install --save-dev @nomiclabs/hardhat-etherscan
+```
+
+Baada ya kusakinishwa, jumuisha taarifa ifuatayo juu ya `hardhat.config.js` yako, na ongeza chaguzi za usanidi wa Etherscan:
+
+```javascript
+// hardhat.config.js
+
+require("dotenv").config()
+require("@nomiclabs/hardhat-ethers")
+require("@nomiclabs/hardhat-etherscan")
+
+const { API_URL, PRIVATE_KEY, ETHERSCAN_API_KEY } = process.env
+
+module.exports = {
+ solidity: "0.7.3",
+ defaultNetwork: "goerli",
+ networks: {
+ hardhat: {},
+ goerli: {
+ url: API_URL,
+ accounts: [`0x${PRIVATE_KEY}`],
+ },
+ },
+ etherscan: {
+ // Ufunguo wako wa API kwa Etherscan
+ // Pata moja kwenye https://etherscan.io/
+ apiKey: ETHERSCAN_API_KEY,
+ },
+}
+```
+
+#### Thibitisha mkataba-erevu wako kwenye Etherscan {#verify-your-smart-contract-on-etherscan}
+
+Hakikisha faili zote zimehifadhiwa na vigezo vyote vya `.env` vimesanidiwa ipasavyo.
+
+Endesha kazi ya `kuthibitisha`, ukipitisha anwani ya mkataba, na mtandao ambapo umewekwa:
+
+```text
+npx hardhat verify --network goerli ANWANI_YA_MKATABA_ULIOPELEKWA 'Hello World!'
+```
+
+Hakikisha kwamba `ANWANI_YA_MKATABA_ULIOPELEKWA` ni anwani ya mkataba-erevu wako uliotumwa kwenye mtandao wa majaribio wa Goerli. Pia, hoja ya mwisho (`'Hello World!'`) lazima iwe thamani sawa ya mfuatano iliyotumiwa [wakati wa hatua ya kupeleka katika sehemu ya 1](#write-our-deploy-script).
+
+Ikiwa yote yatakwenda sawa, utaona ujumbe ufuatao kwenye terminal yako:
+
+```text
+Msimbo chanzo umewasilishwa kwa mafanikio kwa mkataba
+contracts/HelloWorld.sol:HelloWorld kwenye 0xdeployed-contract-address
+kwa uthibitisho kwenye Etherscan. Inasubiri matokeo ya uthibitisho...
+
+
+Mkataba wa HelloWorld umethibitishwa kwa mafanikio kwenye Etherscan.
+https://goerli.etherscan.io/address/#contracts
+```
+
+Hongera! Msimbo wako wa mkataba-erevu uko kwenye Etherscan!
+
+### Angalia mkataba-erevu wako kwenye Etherscan! {#check-out-your-smart-contract-on-etherscan}
+
+Unapoelekea kwenye kiungo kilichotolewa kwenye terminal yako, unapaswa kuwa na uwezo wa kuona msimbo wako wa mkataba-erevu na ABI zilizochapishwa kwenye Etherscan!
+
+**Wahooo - umefanikiwa bingwa! Sasa mtu yeyote anaweza kuita au kuandika kwa mkataba-erevu wako! Tunatarajia kuona utakachojenga baadaye!**
+
+## Sehemu ya 4 - Kuunganisha mkataba-erevu wako na sehemu ya mbele {#part-4-integrating-your-smart-contract-with-the-frontend}
+
+Mwishoni mwa mafunzo haya, utajua jinsi ya:
+
+- Unganisha mkoba wa MetaMask kwenye mfumo mtawanyo wa kimamlaka wako
+- Soma data kutoka kwa mkataba-erevu wako kwa kutumia API ya [Alchemy Web3](https://docs.alchemy.com/alchemy/documentation/alchemy-web3)
+- Saini miamala ya Ethereum kwa kutumia MetaMask
+
+Kwa mfumo mtawanyo wa kimamlaka huu, tutatumia [React](https://react.dev/) kama mfumo wetu wa mbele; hata hivyo, ni muhimu kutambua kwamba hatutatumia muda mwingi kuchanganua misingi yake, kwani tutazingatia zaidi kuleta utendaji wa Web3 kwenye mradi wetu.
+
+Kama sharti, unapaswa kuwa na uelewa wa kiwango cha mwanzo cha React. Ikiwa sivyo, tunapendekeza ukamilishe [mafunzo rasmi ya Utangulizi wa React](https://react.dev/learn).
+
+### Nakili faili za kuanzia {#clone-the-starter-files}
+
+Kwanza, nenda kwenye [hazina ya GitHub ya hello-world-part-four](https://github.com/alchemyplatform/hello-world-part-four-tutorial) ili kupata faili za kuanzia za mradi huu na unakili hazina hii kwenye mashine yako ya ndani.
+
+Fungua hazina iliyonakiliwa ndani ya nchi. Angalia kuwa ina folda mbili: `starter-files` na `completed`.
+
+- `starter-files`- **tutafanya kazi katika saraka hii**, tutaunganisha UI na mkoba wako wa Ethereum na mkataba-erevu tuliouchapisha kwenye Etherscan katika [Sehemu ya 3](#part-3).
+- `completed` ina mafunzo yote yaliyokamilika na inapaswa kutumika tu kama rejea ukikwama.
+
+Kisha, fungua nakala yako ya `starter-files` kwenye kihariri chako cha msimbo unachokipenda, na kisha nenda kwenye folda ya `src`.
+
+Msimbo wote tutakaouandika utakuwa chini ya folda ya `src`. Tutakuwa tukihariri kijenzi cha `HelloWorld.js` na faili za JavaScript za `util/interact.js` ili kuupa mradi wetu utendaji wa Web3.
+
+### Angalia faili za kuanzia {#check-out-the-starter-files}
+
+Kabla ya kuanza kuandika msimbo, hebu tuchunguze tulichopewa katika faili za kuanzia.
+
+#### Fanya mradi wako wa react uendeshwe {#get-your-react-project-running}
+
+Tuanze kwa kuendesha mradi wa React katika kivinjari chetu. Uzuri wa React ni kwamba mara tu mradi wetu unapokuwa ukifanya kazi katika kivinjari chetu, mabadiliko yoyote tunayohifadhi yatasasishwa moja kwa moja kwenye kivinjari chetu.
+
+Ili kuendesha mradi, nenda kwenye saraka kuu ya folda ya `starter-files`, na kisha endesha `npm install` kwenye terminal yako ili kusakinisha vitegemezi vya mradi:
+
+```bash
+cd starter-files
+npm install
+```
+
+Mara tu hizo zikimaliza kusakinisha, endesha `npm start` kwenye terminal yako:
+
+```bash
+npm start
+```
+
+Kufanya hivyo kunapaswa kufungua [http://localhost:3000/](http://localhost:3000/) kwenye kivinjari chako, ambapo utaona sehemu ya mbele ya mradi wetu. Inapaswa kuwa na sehemu moja (mahali pa kusasisha ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu wako), kitufe cha "Unganisha Mkoba", na kitufe cha "Sasisha".
+
+Ukijaribu kubofya kitufe chochote, utagundua kuwa havifanyi kazi—hiyo ni kwa sababu bado tunahitaji kupanga utendaji wao.
+
+#### Kijenzi cha `HelloWorld.js` {#the-helloworld-js-component}
+
+Hebu turudi kwenye folda ya `src` kwenye kihariri chetu na tufungue faili ya `HelloWorld.js`. Ni muhimu sana tuelewe kila kitu katika faili hii, kwani ndicho kijenzi kikuu cha React tutakachokuwa tukifanyia kazi.
+
+Juu ya faili hii, utaona tuna taarifa kadhaa za uingizaji ambazo ni muhimu ili mradi wetu uendeshwe, ikiwa ni pamoja na maktaba ya React, hook za useEffect na useState, baadhi ya vitu kutoka `./util/interact.js` (tutaelezea kwa undani zaidi hivi karibuni!), na nembo ya Alchemy.
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+import React from "react"
+import { useEffect, useState } from "react"
+import {
+ helloWorldContract,
+ connectWallet,
+ updateMessage,
+ loadCurrentMessage,
+ getCurrentWalletConnected,
+} from "./util/interact.js"
+
+import alchemylogo from "./alchemylogo.svg"
+```
+
+Kisha, tuna vigezo vyetu vya hali ambavyo tutasasisha baada ya matukio maalum.
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+//Vigezo vya hali
+const [walletAddress, setWallet] = useState("")
+const [status, setStatus] = useState("")
+const [message, setMessage] = useState("Hakuna muunganisho na mtandao.")
+const [newMessage, setNewMessage] = useState("")
+```
+
+Hivi ndivyo kila kigezo kinavyowakilisha:
+
+- `walletAddress` - mfuatano unaohifadhi anwani ya pochi ya mtumiaji
+- `status`- mfuatano unaohifadhi ujumbe muhimu unaomwongoza mtumiaji jinsi ya kuingiliana na mfumo mtawanyo wa kimamlaka
+- `message` - mfuatano unaohifadhi ujumbe wa sasa katika mkataba-erevu
+- `newMessage` - mfuatano unaohifadhi ujumbe mpya utakaondikwa kwenye mkataba-erevu
+
+Baada ya vigezo vya hali, utaona kazi tano ambazo hazijatekelezwa: `useEffect` ,`addSmartContractListener`, `addWalletListener` , `connectWalletPressed`, na `onUpdatePressed`. Tutaeleza wanachofanya hapa chini:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+//inayoitwa mara moja tu
+useEffect(async () => {
+ //TODO: tekeleza
+}, [])
+
+function addSmartContractListener() {
+ //TODO: tekeleza
+}
+
+function addWalletListener() {
+ //TODO: tekeleza
+}
+
+const connectWalletPressed = async () => {
+ //TODO: tekeleza
+}
+
+const onUpdatePressed = async () => {
+ //TODO: tekeleza
+}
+```
+
+- [`useEffect`](https://legacy.reactjs.org/docs/hooks-effect.html)- hii ni hook ya React inayoitwa baada ya kijenzi chako kutolewa. Kwa sababu ina propu ya safu tupu `[]` iliyopitishwa ndani yake (tazama mstari wa 4), itaitwa tu kwenye utoaji wa _kwanza_ wa kijenzi. Hapa tutapakia ujumbe wa sasa uliohifadhiwa katika mkataba-erevu wetu, tuite wasikilizaji wetu wa mkataba-erevu na mkoba, na tusasishe UI yetu ili kuonyesha ikiwa mkoba tayari umeunganishwa.
+- `addSmartContractListener`- kazi hii inaweka msikilizaji ambaye atatazama tukio la `UpdatedMessages` la mkataba wetu wa HelloWorld na kusasisha UI yetu ujumbe unapobadilishwa katika mkataba-erevu wetu.
+- `addWalletListener`- kazi hii inaweka msikilizaji anayegundua mabadiliko katika hali ya mkoba wa MetaMask wa mtumiaji, kama vile mtumiaji anapotenganisha mkoba wake au kubadilisha anwani.
+- `connectWalletPressed`- kazi hii itaitwa ili kuunganisha mkoba wa MetaMask wa mtumiaji kwenye mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu.
+- `onUpdatePressed` - kazi hii itaitwa wakati mtumiaji anataka kusasisha ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu.
+
+Karibu na mwisho wa faili hii, tuna UI ya kijenzi chetu.
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+//UI ya kijenzi chetu
+return (
+
+ 
+
+
+ Ujumbe wa Sasa:
+ {message}
+
+ Ujumbe Mpya:
+
+
+ setNewMessage(e.target.value)}
+ value={newMessage}
+ />
+ {status}
+
+
+
+
+)
+```
+
+Ukichunguza msimbo huu kwa makini, utaona wapi tunatumia vigezo vyetu mbalimbali vya hali katika UI yetu:
+
+- Kwenye mistari 6-12, ikiwa mkoba wa mtumiaji umeunganishwa (yaani, `walletAddress.length > 0`), tunaonyesha toleo lililofupishwa la `anwani ya mkoba` wa mtumiaji katika kitufe chenye ID "walletButton;" vinginevyo inasema tu "Unganisha Mkoba".
+- Kwenye mstari wa 17, tunaonyesha ujumbe wa sasa uliohifadhiwa katika mkataba-erevu, ambao unanaswa katika mfuatano wa `ujumbe`.
+- Kwenye mistari 23-26, tunatumia [kijenzi kinachodhibitiwa](https://legacy.reactjs.org/docs/forms.html#controlled-components) kusasisha kigezo chetu cha hali cha `newMessage` wakati ingizo katika sehemu ya maandishi linapobadilika.
+
+Mbali na vigezo vyetu vya hali, utaona pia kwamba kazi za `connectWalletPressed` na `onUpdatePressed` huitwa wakati vitufe vyenye ID `publishButton` na `walletButton` vinapobofywa mtawalia.
+
+Mwisho, hebu tushughulikie wapi kijenzi hiki cha `HelloWorld.js` kinaongezwa.
+
+Ukienda kwenye faili ya `App.js`, ambayo ni kijenzi kikuu katika React kinachofanya kazi kama chombo cha vijenzi vingine vyote, utaona kwamba kijenzi chetu cha `HelloWorld.js` kinaingizwa kwenye mstari wa 7.
+
+Mwisho lakini sio uchache, hebu tuangalie faili moja zaidi uliyopewa, faili ya `interact.js`.
+
+#### Faili ya `interact.js` {#the-interact-js-file}
+
+Kwa sababu tunataka kufuata dhana ya [M-V-C](https://en.wikipedia.org/wiki/Model%E2%80%93view%E2%80%93controller), tutataka faili tofauti ambayo ina kazi zetu zote za kudhibiti mantiki, data, na sheria za mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu, na kisha tuweze kuhamisha kazi hizo kwenye sehemu yetu ya mbele (kijenzi chetu cha `HelloWorld.js`).
+
+👆🏽Hii ndiyo hasa madhumuni ya faili yetu ya `interact.js`!
+
+Nenda kwenye folda ya `util` katika saraka yako ya `src`, na utaona tumejumuisha faili inayoitwa `interact.js` ambayo itakuwa na kazi zetu zote za mwingiliano wa mkataba-erevu na mkoba na vigezo.
+
+```javascript
+// interact.js
+
+//export const helloWorldContract;
+
+export const loadCurrentMessage = async () => {}
+
+export const connectWallet = async () => {}
+
+const getCurrentWalletConnected = async () => {}
+
+export const updateMessage = async (message) => {}
+```
+
+Utaona juu ya faili kwamba tumeacha maoni kwenye kitu cha `helloWorldContract`. Baadaye katika mafunzo haya, tutaondoa maoni kwenye kitu hiki na kuanzisha mkataba-erevu wetu katika kigezo hiki, ambacho kisha tutakihamisha kwenye kijenzi chetu cha `HelloWorld.js`.
+
+Kazi nne ambazo hazijatekelezwa baada ya kitu chetu cha `helloWorldContract` hufanya yafuatayo:
+
+- `loadCurrentMessage` - kazi hii inashughulikia mantiki ya kupakia ujumbe wa sasa uliohifadhiwa katika mkataba-erevu. Itafanya wito wa _kusoma_ kwa mkataba-erevu wa Hello World kwa kutumia [API ya Alchemy Web3](https://github.com/alchemyplatform/alchemy-web3).
+- `connectWallet` - kazi hii itaunganisha MetaMask ya mtumiaji kwenye mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu.
+- `getCurrentWalletConnected` - kazi hii itaangalia ikiwa akaunti ya Ethereum tayari imeunganishwa na mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu wakati wa upakiaji wa ukurasa na kusasisha UI yetu ipasavyo.
+- `updateMessage` - kazi hii itasasisha ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu. Itafanya mwito wa _kuandika_ kwa mkataba-erevu wa Hello World, hivyo mkoba wa MetaMask wa mtumiaji utalazimika kusaini muamala wa Ethereum ili kusasisha ujumbe.
+
+Sasa kwa kuwa tunaelewa tunachofanya kazi nacho, hebu tujue jinsi ya kusoma kutoka kwa mkataba-erevu wetu!
+
+### Hatua ya 3: Soma kutoka kwa mkataba-erevu wako {#step-3-read-from-your-smart-contract}
+
+Ili kusoma kutoka kwa mkataba-erevu wako, utahitaji kusanidi kwa mafanikio:
+
+- Muunganisho wa API kwenye mnyororo wa Ethereum
+- Mfano uliopakiwa wa mkataba-erevu wako
+- Kazi ya kuita kazi ya mkataba-erevu wako
+- Msikilizaji wa kutazama masasisho wakati data unayosoma kutoka kwa mkataba-erevu inapobadilika
+
+Hii inaweza kuonekana kama hatua nyingi, lakini usijali! Tutakuongoza jinsi ya kufanya kila moja hatua kwa hatua! :\)
+
+#### Anzisha muunganisho wa API kwenye mnyororo wa Ethereum {#establish-an-api-connection-to-the-ethereum-chain}
+
+Kwa hiyo unakumbuka jinsi katika Sehemu ya 2 ya mafunzo haya, tulitumia ufunguo wetu wa [Alchemy Web3 kusoma kutoka kwa mkataba-erevu wetu](https://docs.alchemy.com/alchemy/tutorials/hello-world-smart-contract/interacting-with-a-smart-contract#step-1-install-web3-library)? Utahitaji pia ufunguo wa Alchemy Web3 katika mfumo mtawanyo wa kimamlaka wako ili kusoma kutoka kwenye mnyororo.
+
+Ikiwa huna tayari, kwanza sakinisha [Alchemy Web3](https://github.com/alchemyplatform/alchemy-web3) kwa kwenda kwenye saraka kuu ya `starter-files` yako na kuendesha yafuatayo kwenye terminal yako:
+
+```text
+npm install @alch/alchemy-web3
+```
+
+[Alchemy Web3](https://github.com/alchemyplatform/alchemy-web3) ni kifuniko karibu na [Web3.js](https://docs.web3js.org/), inayotoa mbinu za API zilizoboreshwa na manufaa mengine muhimu ili kurahisisha maisha yako kama msanidi programu wa web3. Imeundwa kuhitaji usanidi mdogo ili uweze kuanza kuitumia katika programu yako mara moja!
+
+Kisha, sakinisha kifurushi cha [dotenv](https://www.npmjs.com/package/dotenv) katika saraka ya mradi wako, ili tuwe na mahali salama pa kuhifadhi ufunguo wetu wa API baada ya kuupata.
+
+```text
+npm install dotenv --save
+```
+
+Kwa mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu, **tutatumia ufunguo wetu wa API wa Websockets** badala ya ufunguo wetu wa API wa HTTP, kwani utaturuhusu kuweka msikilizaji anayegundua wakati ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu unapobadilika.
+
+Baada ya kupata ufunguo wako wa API, unda faili ya `.env` katika saraka yako kuu na uongeze url yako ya Websockets ya Alchemy. Baadaye, faili yako ya `.env` inapaswa kuonekana hivi:
+
+```javascript
+REACT_APP_ALCHEMY_KEY = wss://eth-goerli.ws.alchemyapi.io/v2/
+```
+
+Sasa, tuko tayari kusanidi kituo chetu cha Alchemy Web3 katika mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu! Hebu turudi kwenye `interact.js` yetu, ambayo iko ndani ya folda yetu ya `util` na tuongeze msimbo ufuatao juu ya faili:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+require("dotenv").config()
+const alchemyKey = process.env.REACT_APP_ALCHEMY_KEY
+const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+const web3 = createAlchemyWeb3(alchemyKey)
+
+//export const helloWorldContract;
+```
+
+Hapo juu, kwanza tuliingiza ufunguo wa Alchemy kutoka kwa faili yetu ya `.env` na kisha tukapitisha `alchemyKey` yetu kwa `createAlchemyWeb3` ili kuanzisha kituo chetu cha Alchemy Web3.
+
+Na kituo hiki kikiwa tayari, ni wakati wa kupakia mkataba-erevu wetu!
+
+#### Inapakia mkataba-erevu wako wa Hello World {#loading-your-hello-world-smart-contract}
+
+Ili kupakia mkataba-erevu wako wa Hello World, utahitaji anwani yake ya mkataba na ABI, zote mbili zinaweza kupatikana kwenye Etherscan ikiwa ulikamilisha [Sehemu ya 3 ya mafunzo haya.](/developers/tutorials/hello-world-smart-contract-fullstack/#part-3-publish-your-smart-contract-to-etherscan-part-3-publish-your-smart-contract-to-etherscan)
+
+#### Jinsi ya kupata ABI ya mkataba wako kutoka Etherscan {#how-to-get-your-contract-abi-from-etherscan}
+
+Ikiwa uliruka Sehemu ya 3 ya mafunzo haya, unaweza kutumia mkataba wa HelloWorld na anwani [0x6f3f635A9762B47954229Ea479b4541eAF402A6A](https://goerli.etherscan.io/address/0x6f3f635a9762b47954229ea479b4541eaf402a6a#code). ABI yake inaweza kupatikana [hapa](https://goerli.etherscan.io/address/0x6f3f635a9762b47954229ea479b4541eaf402a6a#code).
+
+ABI ya mkataba ni muhimu kwa kubainisha ni kazi gani mkataba utaita na pia kuhakikisha kuwa kazi hiyo itarudisha data katika umbizo unalotarajia. Baada ya kunakili ABI yetu ya mkataba, hebu tuihifadhi kama faili ya JSON inayoitwa `contract-abi.json` katika saraka yako ya `src`.
+
+Faili yako ya contract-abi.json inapaswa kuhifadhiwa katika folda yako ya src.
+
+Tukiwa na anwani ya mkataba wetu, ABI, na kituo cha Alchemy Web3, tunaweza kutumia [mbinu ya mkataba](https://docs.web3js.org/api/web3-eth-contract/class/Contract) kupakia mfano wa mkataba-erevu wetu. Ingiza ABI ya mkataba wako kwenye faili ya `interact.js` na uongeze anwani ya mkataba wako.
+
+```javascript
+// interact.js
+
+const contractABI = require("../contract-abi.json")
+const contractAddress = "0x6f3f635A9762B47954229Ea479b4541eAF402A6A"
+```
+
+Sasa tunaweza hatimaye kuondoa maoni kwenye kigezo chetu cha `helloWorldContract`, na kupakia mkataba-erevu kwa kutumia kituo chetu cha AlchemyWeb3:
+
+```javascript
+// interact.js
+export const helloWorldContract = new web3.eth.Contract(
+ contractABI,
+ contractAddress
+)
+```
+
+Kwa muhtasari, mistari 12 ya kwanza ya `interact.js` yako sasa inapaswa kuonekana hivi:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+require("dotenv").config()
+const alchemyKey = process.env.REACT_APP_ALCHEMY_KEY
+const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+const web3 = createAlchemyWeb3(alchemyKey)
+
+const contractABI = require("../contract-abi.json")
+const contractAddress = "0x6f3f635A9762B47954229Ea479b4541eAF402A6A"
+
+export const helloWorldContract = new web3.eth.Contract(
+ contractABI,
+ contractAddress
+)
+```
+
+Sasa kwa kuwa mkataba wetu umepakiwa, tunaweza kutekeleza kazi yetu ya `loadCurrentMessage`!
+
+#### Kutekeleza `loadCurrentMessage` katika faili yako ya `interact.js` {#implementing-loadCurrentMessage-in-your-interact-js-file}
+
+Kazi hii ni rahisi sana. Tutafanya wito rahisi wa asinkroni wa web3 kusoma kutoka kwa mkataba wetu. Kazi yetu itarudisha ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu:
+
+Sasisha `loadCurrentMessage` katika faili yako ya `interact.js` kuwa ifuatavyo:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+export const loadCurrentMessage = async () => {
+ const message = await helloWorldContract.methods.message().call()
+ return message
+}
+```
+
+Kwa kuwa tunataka kuonyesha mkataba-erevu huu katika UI yetu, hebu tusasishe kazi ya `useEffect` katika kijenzi chetu cha `HelloWorld.js` kuwa ifuatavyo:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+//inayoitwa mara moja tu
+useEffect(async () => {
+ const message = await loadCurrentMessage()
+ setMessage(message)
+}, [])
+```
+
+Kumbuka, tunataka tu `loadCurrentMessage` iitwe mara moja wakati wa utoaji wa kwanza wa kijenzi. Hivi karibuni tutatekeleza `addSmartContractListener` ili kusasisha UI kiotomatiki baada ya ujumbe katika mkataba-erevu kubadilika.
+
+Kabla ya kuingia kwenye msikilizaji wetu, hebu tuangalie tulichonacho hadi sasa! Hifadhi faili zako za `HelloWorld.js` na `interact.js`, na kisha nenda kwenye [http://localhost:3000/](http://localhost:3000/)
+
+Utaona kwamba ujumbe wa sasa hausomi tena "Hakuna muunganisho na mtandao." Badala yake unaonyesha ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu. Safi!
+
+#### UI yako sasa inapaswa kuonyesha ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu {#your-UI-should-now-reflect-the-message-stored-in-the-smart-contract}
+
+Sasa tukizungumzia msikilizaji huyo...
+
+#### Tekeleza `addSmartContractListener` {#implement-addsmartcontractlistener}
+
+Ukikumbuka faili ya `HelloWorld.sol` tuliyoandika katika [Sehemu ya 1 ya mfululizo huu wa mafunzo](https://docs.alchemy.com/alchemy/tutorials/hello-world-smart-contract#step-10-write-our-contract), utakumbuka kuwa kuna tukio la mkataba-erevu linaloitwa `UpdatedMessages` ambalo hutolewa baada ya kazi ya `update` ya mkataba-erevu wetu kuitwa (tazama mistari 9 na 27):
+
+```javascript
+// HelloWorld.sol
+
+// Inabainisha toleo la Solidity, kwa kutumia matoleo ya kimantiki.
+// Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/layout-of-source-files.html#pragma
+pragma solidity ^0.7.3;
+
+// Inafafanua mkataba unaoitwa `HelloWorld`.
+// Mkataba ni mkusanyiko wa kazi na data (hali yake). Baada ya kupelekwa, mkataba hukaa kwenye anwani maalum kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum. Jifunze zaidi: https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/structure-of-a-contract.html
+contract HelloWorld {
+
+ // Hutolewa wakati kazi ya sasisho inapoitwa
+ // Matukio ya mkataba-erevu ni njia ya mkataba wako kuwasiliana kwamba kitu kilitokea kwenye mnyororo wa bloku kwa programu yako ya mbele, ambayo inaweza kuwa 'inasikiliza' matukio fulani na kuchukua hatua yanapotokea.
+ event UpdatedMessages(string oldStr, string newStr);
+
+ // Inatangaza kigezo cha hali `message` cha aina ya `string`.
+ // Vigezo vya hali ni vigezo ambavyo thamani zake huhifadhiwa kabisa katika hifadhi ya mkataba. Neno muhimu `public` hufanya vigezo kupatikana kutoka nje ya mkataba na huunda kazi ambayo mikataba mingine au wateja wanaweza kuita ili kupata thamani.
+ string public message;
+
+ // Sawa na lugha nyingi za upangaji zinazotegemea darasa, konstruka ni kazi maalum ambayo hutekelezwa tu wakati wa uundaji wa mkataba.
+ // Konstruka hutumiwa kuanzisha data ya mkataba. Jifunze zaidi:https://solidity.readthedocs.io/en/v0.5.10/contracts.html#constructors
+ constructor(string memory initMessage) {
+
+ // Inakubali hoja ya mfuatano `initMessage` na kuweka thamani katika kigezo cha hifadhi cha mkataba `message`).
+ message = initMessage;
+ }
+
+ // Kazi ya umma inayokubali hoja ya mfuatano na kusasisha kigezo cha hifadhi `message`.
+ function update(string memory newMessage) public {
+ string memory oldMsg = message;
+ message = newMessage;
+ emit UpdatedMessages(oldMsg, newMessage);
+ }
+}
+```
+
+Matukio ya mkataba-erevu ni njia ya mkataba wako kuwasiliana kwamba kitu kilitokea (yaani, kulikuwa na _tukio_) kwenye mnyororo wa bloku kwa programu yako ya mbele, ambayo inaweza kuwa 'inasikiliza' matukio maalum na kuchukua hatua yanapotokea.
+
+Kazi ya `addSmartContractListener` itasikiliza hasa tukio la `UpdatedMessages` la mkataba-erevu wetu wa Hello World, na kusasisha UI yetu ili kuonyesha ujumbe mpya.
+
+Badilisha `addSmartContractListener` kuwa ifuatavyo:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+function addSmartContractListener() {
+ helloWorldContract.events.UpdatedMessages({}, (error, data) => {
+ if (error) {
+ setStatus("😥 " + error.message)
+ } else {
+ setMessage(data.returnValues[1])
+ setNewMessage("")
+ setStatus("🎉 Ujumbe wako umesasishwa!")
+ }
+ })
+}
+```
+
+Hebu tuchanganue kinachotokea wakati msikilizaji anapogundua tukio:
+
+- Ikiwa kosa litatokea wakati tukio linapotolewa, litaonyeshwa kwenye UI kupitia kigezo chetu cha hali cha `hali`.
+- Vinginevyo, tutatumia kitu cha `data` kilichorudishwa. `data.returnValues` ni safu iliyopangwa kuanzia sifuri ambapo kipengele cha kwanza katika safu huhifadhi ujumbe wa awali na kipengele cha pili huhifadhi ule uliosasishwa. Kwa ujumla, kwenye tukio lililofanikiwa tutaweka mfuatano wetu wa `ujumbe` kuwa ujumbe uliosasishwa, tufute mfuatano wa `ujumbeMpya`, na tusasishe kigezo chetu cha hali cha `hali` ili kuonyesha kwamba ujumbe mpya umechapishwa kwenye mkataba-erevu wetu.
+
+Mwisho, hebu tuite msikilizaji wetu katika kazi yetu ya `useEffect` ili ianzishwe kwenye utoaji wa kwanza wa kijenzi cha `HelloWorld.js`. Kwa ujumla, kazi yako ya `useEffect` inapaswa kuonekana hivi:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+useEffect(async () => {
+ const message = await loadCurrentMessage()
+ setMessage(message)
+ addSmartContractListener()
+}, [])
+```
+
+Sasa kwa kuwa tunaweza kusoma kutoka kwa mkataba-erevu wetu, ingekuwa vizuri kujua jinsi ya kuandika ndani yake pia! Hata hivyo, ili kuandika kwenye mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu, lazima kwanza tuwe na mkoba wa Ethereum uliounganishwa nao.
+
+Kwa hiyo, baadaye tutashughulikia kusanidi mkoba wetu wa Ethereum (MetaMask) na kisha kuunganisha na mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu!
+
+### Hatua ya 4: Sanidi mkoba wako wa Ethereum {#step-4-set-up-your-ethereum-wallet}
+
+Ili kuandika chochote kwenye mnyororo wa Ethereum, watumiaji lazima wasaini miamala kwa kutumia funguo zao za faragha za mkoba halisi. Kwa mafunzo haya, tutatumia [MetaMask](https://metamask.io/), mkoba halisi kwenye kivinjari unaotumiwa kudhibiti anwani ya akaunti yako ya Ethereum, kwani hurahisisha sana utiaji saini wa muamala huu kwa mtumiaji wa mwisho.
+
+Ikiwa unataka kuelewa zaidi jinsi miamala kwenye Ethereum inavyofanya kazi, angalia [ukurasa huu](/developers/docs/transactions/) kutoka kwa Msingi wa Ethereum.
+
+#### Pakua MetaMask {#download-metamask}
+
+Unaweza kupakua na kuunda akaunti ya MetaMask bure [hapa](https://metamask.io/download). Unapounda akaunti, au ikiwa tayari una akaunti, hakikisha umebadili na kuweka "Mtandao wa Majaribio wa Goerli" juu kulia (ili tusitumie pesa halisi).
+
+#### Ongeza ether kutoka kwa Bomba {#add-ether-from-a-faucet}
+
+Ili kusaini muamala kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum, tutahitaji Eth bandia. Ili kupata Eth unaweza kwenda kwenye [FaucETH](https://fauceth.komputing.org) na uweke anwani ya akaunti yako ya Goerli, bofya "Omba fedha", kisha uchague "Ethereum Testnet Goerli" katika menyu kunjuzi na hatimaye bofya kitufe cha "Omba fedha" tena. Unapaswa kuona Eth katika akaunti yako ya MetaMask muda mfupi baadaye!
+
+#### Angalia Salio lako {#check-your-balance}
+
+Ili kuhakikisha salio letu lipo, hebu tufanye ombi la [eth_getBalance](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc#eth_getbalance) kwa kutumia [zana ya mtunzi ya Alchemy](https://composer.alchemyapi.io/?composer_state=%7B%22network%22%3A0%2C%22methodName%22%3A%22eth_getBalance%22%2C%22paramValues%22%3A%5B%22%22%2C%22latest%22%5D%7D). Hii itarudisha kiasi cha Eth katika pochi yetu. Baada ya kuweka anwani ya akaunti yako ya MetaMask na kubofya “Tuma Ombi”, unapaswa kuona jibu kama hili:
+
+```text
+{"jsonrpc": "2.0", "id": 0, "result": "0xde0b6b3a7640000"}
+```
+
+**KUMBUKA:** Matokeo haya yako katika wei si eth. Wei hutumika kama denomina ndogo zaidi ya ether. Ubadilishaji kutoka wei hadi eth ni: 1 eth = 10¹⁸ wei. Kwa hivyo, tukibadilisha 0xde0b6b3a7640000 hadi desimali tunapata 1\*10¹⁸ ambayo ni sawa na eth 1.
+
+Phew! Pesa zetu bandia zote zipo! 🤑
+
+### Hatua ya 5: Unganisha MetaMask na UI yako {#step-5-connect-metamask-to-your-UI}
+
+Sasa kwa kuwa pochi yetu ya MetaMask imesanidiwa, hebu tuunganishe mfumo wetu uliotawanywa nayo!
+
+#### Kazi ya `connectWallet` {#the-connectWallet-function}
+
+Katika faili yetu ya `interact.js`, hebu tutekeleze kazi ya `connectWallet`, ambayo tunaweza kuiita katika kijenzi chetu cha `HelloWorld.js`.
+
+Hebu tubadilishe `connectWallet` kuwa ifuatavyo:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+export const connectWallet = async () => {
+ if (window.ethereum) {
+ try {
+ const addressArray = await window.ethereum.request({
+ method: "eth_requestAccounts",
+ })
+ const obj = {
+ status: "👆🏽 Andika ujumbe kwenye sehemu ya maandishi hapo juu.",
+ address: addressArray[0],
+ }
+ return obj
+ } catch (err) {
+ return {
+ address: "",
+ status: "😥 " + err.message,
+ }
+ }
+ } else {
+ return {
+ address: "",
+ status: (
+
+
+ {" "}
+ 🦊
+ Lazima usakinishe MetaMask, mkoba halisi wa Ethereum, katika kivinjari chako.
+
+
+
+ ),
+ }
+ }
+}
+```
+
+Kwa hiyo, je, kizuizi hiki kikubwa cha msimbo kinafanya nini hasa?
+
+Naam, kwanza, huangalia ikiwa `window.ethereum` imewezeshwa katika kivinjari chako.
+
+`window.ethereum` ni API ya kimataifa inayoingizwa na MetaMask na watoa huduma wengine wa pochi ambayo inaruhusu tovuti kuomba akaunti za Ethereum za watumiaji. Ikiwa imeidhinishwa, inaweza kusoma data kutoka kwa minyororo ya bloku ambayo mtumiaji ameunganishwa nayo, na kupendekeza mtumiaji asaini ujumbe na miamala. Angalia [hati za MetaMask](https://docs.metamask.io/guide/ethereum-provider.html#table-of-contents) kwa maelezo zaidi!
+
+Ikiwa `window.ethereum` _haipo_, basi hiyo inamaanisha kuwa MetaMask haijasakinishwa. Hii inasababisha kurudishwa kwa kitu cha JSON, ambapo `anwani` iliyorudishwa ni mfuatano tupu, na kitu cha `status` cha JSX kinaeleza kuwa mtumiaji lazima asakinishe MetaMask.
+
+Sasa ikiwa `window.ethereum` _ipo_, hapo ndipo mambo yanapopendeza.
+
+Kwa kutumia kitanzi cha kujaribu/kukamatwa, tutajaribu kuunganisha kwenye MetaMask kwa kuita [`window.ethereum.request({ method: "eth_requestAccounts" });`](https://docs.metamask.io/guide/rpc-api.html#eth-requestaccounts). Kuita kazi hii kutafungua MetaMask kwenye kivinjari, ambapo mtumiaji ataombwa kuunganisha pochi yake kwenye mfumo wako uliotawanywa.
+
+- Ikiwa mtumiaji atachagua kuunganisha, `method: "eth_requestAccounts"` itarudisha safu iliyo na anwani zote za akaunti za mtumiaji zilizounganishwa na mfumo mtawanyo wa kimamlaka. Kwa pamoja, kazi yetu ya `connectWallet` itarudisha kitu cha JSON kilicho na `anwani` ya _kwanza_ katika safu hii (tazama mstari wa 9) na ujumbe wa `status` unaomwomba mtumiaji aandike ujumbe kwenye mkataba erevu.
+- Ikiwa mtumiaji atakataa muunganisho, basi kitu cha JSON kitakuwa na mfuatano tupu kwa `anwani` iliyorudishwa na ujumbe wa `status` unaoonyesha kuwa mtumiaji alikataa muunganisho.
+
+Sasa kwa kuwa tumeandika kazi hii ya `connectWallet`, hatua inayofuata ni kuiita kwenye kijenzi chetu cha `HelloWorld.js`.
+
+#### Ongeza kazi ya `connectWallet` kwenye Kijenzi chako cha UI cha `HelloWorld.js` {#add-the-connectWallet-function-to-your-HelloWorld-js-ui-component}
+
+Nenda kwenye kazi ya `connectWalletPressed` katika `HelloWorld.js`, na uisasishe kuwa ifuatavyo:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+const connectWalletPressed = async () => {
+ const walletResponse = await connectWallet()
+ setStatus(walletResponse.status)
+ setWallet(walletResponse.address)
+}
+```
+
+Je, unaona jinsi utendaji wetu mwingi umefichwa kutoka kwa kijenzi chetu cha `HelloWorld.js` kutoka kwa faili ya `interact.js`? Hii ni ili tuendane na dhana ya M-V-C!
+
+Katika `connectWalletPressed`, tunafanya tu wito wa kusubiri kwa kazi yetu iliyoingizwa ya `connectWallet`, na kwa kutumia jibu lake, tunasasisha vigezo vyetu vya `status` na `walletAddress` kupitia ndoana zao za hali.
+
+Sasa, hebu tuhifadhi faili zote mbili (`HelloWorld.js` na `interact.js`) na tujaribu UI yetu hadi sasa.
+
+Fungua kivinjari chako kwenye ukurasa wa [http://localhost:3000/](http://localhost:3000/), na ubonyeze kitufe cha "Unganisha Mkoba" juu kulia mwa ukurasa.
+
+Ikiwa umesakinisha MetaMask, unapaswa kuombwa kuunganisha pochi yako kwenye mfumo wako uliotawanywa. Kubali mwaliko wa kuunganisha.
+
+Unapaswa kuona kwamba kitufe cha mkoba sasa kinaonyesha kwamba anwani yako imeunganishwa! Yasssss 🔥
+
+Kisha, jaribu kuonyesha upya ukurasa... hii ni ajabu. Kitufe chetu cha pochi kinatuomba tuunganishe MetaMask, ingawa tayari imeunganishwa...
+
+Hata hivyo, usiogope! Tunaweza kushughulikia hilo kwa urahisi (umeipata?) kwa kutekeleza `getCurrentWalletConnected`, ambayo itaangalia ikiwa anwani tayari imeunganishwa na mfumo mtawanyo wa kimamlaka wetu na kusasisha UI yetu ipasavyo!
+
+#### Kazi ya `getCurrentWalletConnected` {#the-getcurrentwalletconnected-function}
+
+Sasisha kazi yako ya `getCurrentWalletConnected` katika faili ya `interact.js` kuwa ifuatavyo:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+export const getCurrentWalletConnected = async () => {
+ if (window.ethereum) {
+ try {
+ const addressArray = await window.ethereum.request({
+ method: "eth_accounts",
+ })
+ if (addressArray.length > 0) {
+ return {
+ address: addressArray[0],
+ status: "👆🏽 Andika ujumbe kwenye sehemu ya maandishi hapo juu.",
+ }
+ } else {
+ return {
+ address: "",
+ status: "🦊 Unganisha na MetaMask ukitumia kitufe cha juu kulia.",
+ }
+ }
+ } catch (err) {
+ return {
+ address: "",
+ status: "😥 " + err.message,
+ }
+ }
+ } else {
+ return {
+ address: "",
+ status: (
+
+
+ {" "}
+ 🦊
+ Lazima usakinishe MetaMask, mkoba halisi wa Ethereum, katika kivinjari chako.
+
+
+
+ ),
+ }
+ }
+}
+```
+
+Msimbo huu _unafanana sana_ na kazi ya `connectWallet` tuliyoandika katika hatua iliyopita.
+
+Tofauti kuu ni kwamba badala ya kuita mbinu ya `eth_requestAccounts`, ambayo inafungua MetaMask kwa mtumiaji kuunganisha pochi yake, hapa tunaita mbinu ya `eth_accounts`, ambayo inarudisha tu safu iliyo na anwani za MetaMask zilizounganishwa kwa sasa kwenye mfumo wetu uliotawanywa.
+
+Ili kuona kazi hii ikifanya kazi, hebu tuiite katika kazi yetu ya `useEffect` ya kijenzi chetu cha `HelloWorld.js`:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+useEffect(async () => {
+ const message = await loadCurrentMessage()
+ setMessage(message)
+ addSmartContractListener()
+
+ const { address, status } = await getCurrentWalletConnected()
+ setWallet(address)
+ setStatus(status)
+}, [])
+```
+
+Kumbuka, tunatumia jibu la wito wetu kwa `getCurrentWalletConnected` kusasisha vigezo vyetu vya hali vya `walletAddress` na `status`.
+
+Sasa kwa kuwa umeongeza msimbo huu, hebu tujaribu kuonyesha upya dirisha la kivinjari chetu.
+
+Safi sana! Kitufe kinapaswa kusema kuwa umeunganishwa, na kuonyesha hakikisho la anwani ya pochi yako iliyounganishwa - hata baada ya kuonyesha upya!
+
+#### Tekeleza `addWalletListener` {#implement-addwalletlistener}
+
+Hatua ya mwisho katika usanidi wa pochi ya mfumo wetu uliotawanywa ni kutekeleza msikilizaji wa pochi ili UI yetu isasishwe wakati hali ya pochi yetu inabadilika, kama vile mtumiaji anapokatisha muunganisho au kubadilisha akaunti.
+
+Katika faili yako ya `HelloWorld.js`, badilisha kazi yako ya `addWalletListener` kama ifuatavyo:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+function addWalletListener() {
+ if (window.ethereum) {
+ window.ethereum.on("accountsChanged", (accounts) => {
+ if (accounts.length > 0) {
+ setWallet(accounts[0])
+ setStatus("👆🏽 Andika ujumbe kwenye sehemu ya maandishi hapo juu.")
+ } else {
+ setWallet("")
+ setStatus("🦊 Unganisha na MetaMask ukitumia kitufe cha juu kulia.")
+ }
+ })
+ } else {
+ setStatus(
+
+ {" "}
+ 🦊
+ Lazima usakinishe MetaMask, mkoba halisi wa Ethereum, katika kivinjari chako.
+
+
+ )
+ }
+}
+```
+
+Nina hakika hauhitaji hata msaada wetu kuelewa kinachoendelea hapa kwa sasa, lakini kwa madhumuni ya ukamilifu, hebu tuchanganue haraka:
+
+- Kwanza, kazi yetu inakagua ikiwa `window.ethereum` imewezeshwa (yaani, MetaMask imesakinishwa).
+ - Ikiwa sivyo, tunaweka tu kigezo chetu cha hali cha `status` kuwa mfuatano wa JSX unaomwomba mtumiaji asakinishe MetaMask.
+ - Ikiwa imewezeshwa, tunaweka msikilizaji `window.ethereum.on("accountsChanged")` kwenye mstari wa 3 anayesikiliza mabadiliko ya hali katika pochi ya MetaMask, ambayo ni pamoja na wakati mtumiaji anapounganisha akaunti ya ziada kwenye mfumo uliotawanywa, anapobadilisha akaunti, au anapokatisha muunganisho wa akaunti. Ikiwa kuna angalau akaunti moja iliyounganishwa, kigezo cha hali cha `walletAddress` kinasasishwa kama akaunti ya kwanza katika safu ya `accounts` iliyorudishwa na msikilizaji. Vinginevyo, `walletAddress` huwekwa kama mfuatano tupu.
+
+Mwisho lakini sio uchache, lazima tuiite katika kazi yetu ya `useEffect`:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+useEffect(async () => {
+ const message = await loadCurrentMessage()
+ setMessage(message)
+ addSmartContractListener()
+
+ const { address, status } = await getCurrentWalletConnected()
+ setWallet(address)
+ setStatus(status)
+
+ addWalletListener()
+}, [])
+```
+
+Na ndivyo hivyo! Tumefanikiwa kukamilisha upangaji wote wa utendaji wetu wa mkoba! Sasa kwenye kazi yetu ya mwisho: kusasisha ujumbe uliohifadhiwa katika mkataba-erevu wetu!
+
+### Hatua ya 6: Tekeleza kazi ya `updateMessage` {#step-6-implement-the-updateMessage-function}
+
+Sawa jamani, tumefika mwisho! Katika `updateMessage` ya faili yako ya `interact.js`, tutafanya yafuatayo:
+
+1. Hakikisha ujumbe tunaotaka kuchapisha katika mkataba wetu mahiri ni halali
+2. Saini muamala wetu kwa kutumia MetaMask
+3. Ita kazi hii kutoka kwa kijenzi chetu cha mbele cha `HelloWorld.js`
+
+Hii haitachukua muda mrefu; hebu tumalize mfumo mtawanyo wa kimamlaka huu!
+
+#### Ushughulikiaji wa hitilafu ya ingizo {#input-error-handling}
+
+Kwa kawaida, inaleta maana kuwa na aina fulani ya utunzaji wa makosa ya ingizo mwanzoni mwa kazi.
+
+Tutataka kazi yetu irudi mapema ikiwa hakuna kiendelezi cha MetaMask kilichosakinishwa, hakuna mkoba uliounganishwa (yaani, `anwani` iliyopitishwa ni mfuatano tupu), au `ujumbe` ni mfuatano tupu. Hebu tuongeze utunzaji wa makosa ufuatao kwenye `updateMessage`:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+export const updateMessage = async (address, message) => {
+ if (!window.ethereum || address === null) {
+ return {
+ status:
+ "💡 Unganisha mkoba wako wa MetaMask ili kusasisha ujumbe kwenye mnyororo wa bloku.",
+ }
+ }
+
+ if (message.trim() === "") {
+ return {
+ status: "❌ Ujumbe wako hauwezi kuwa mfuatano tupu.",
+ }
+ }
+}
+```
+
+Sasa kwa kuwa ina utunzaji sahihi wa makosa ya ingizo, ni wakati wa kusaini muamala kupitia MetaMask!
+
+#### Kusaini muamala wetu {#signing-our-transaction}
+
+Ikiwa tayari una uzoefu na miamala ya jadi ya web3 Ethereum, msimbo tutakaouandika baadaye utakuwa unafahamika sana. Chini ya msimbo wako wa kushughulikia makosa ya ingizo, ongeza yafuatayo kwenye `updateMessage`:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+//weka vigezo vya muamala
+const transactionParameters = {
+ to: contractAddress, // Inahitajika isipokuwa wakati wa uchapishaji wa mkataba.
+ from: address, // lazima ifanane na anwani inayotumika ya mtumiaji.
+ data: helloWorldContract.methods.update(message).encodeABI(),
+}
+
+//saini muamala
+try {
+ const txHash = await window.ethereum.request({
+ method: "eth_sendTransaction",
+ params: [transactionParameters],
+ })
+ return {
+ status: (
+
+ ✅{" "}
+
+ Tazama hali ya muamala wako kwenye Etherscan!
+
+
+ ℹ️ Mara tu muamala utakapothibitishwa na mtandao, ujumbe utasasishwa kiotomatiki.
+
+ ),
+ }
+} catch (error) {
+ return {
+ status: "😥 " + error.message,
+ }
+}
+```
+
+Hebu tuchanganue kinachoendelea. Kwanza, tunaweka vigezo vyetu vya miamala, ambapo:
+
+- `to` inabainisha anwani ya mpokeaji (mkataba wetu erevu)
+- `kutoka` inabainisha mtia saini wa muamala, kigezo cha `anwani` tulichopitisha kwenye kazi yetu
+- `data` ina wito kwa mbinu ya `update` ya mkataba-erevu wetu wa Hello World, ikipokea kigezo chetu cha mfuatano wa `ujumbe` kama ingizo
+
+Kisha, tunafanya mwito wa kusubiri, `window.ethereum.request`, ambapo tunaiomba MetaMask kusaini muamala. Angalia, kwenye mistari 11 na 12, tunabainisha mbinu yetu ya eth, `eth_sendTransaction` na kupitisha `transactionParameters` zetu.
+
+Katika hatua hii, MetaMask itafunguka kwenye kivinjari, na kumwomba mtumiaji asaini au kukataa muamala.
+
+- Ikiwa muamala utafanikiwa, kazi itarudisha kitu cha JSON ambapo mfuatano wa `hali` wa JSX unamshawishi mtumiaji kuangalia Etherscan kwa taarifa zaidi kuhusu muamala wake.
+- Ikiwa muamala utashindwa, kazi itarudisha kitu cha JSON ambapo mfuatano wa `hali` unapeleka ujumbe wa kosa.
+
+Kwa ujumla, kazi yetu ya `updateMessage` inapaswa kuonekana hivi:
+
+```javascript
+// interact.js
+
+export const updateMessage = async (address, message) => {
+ //ushughulikiaji wa makosa ya ingizo
+ if (!window.ethereum || address === null) {
+ return {
+ status:
+ "💡 Unganisha mkoba wako wa MetaMask ili kusasisha ujumbe kwenye mnyororo wa bloku.",
+ }
+ }
+
+ if (message.trim() === "") {
+ return {
+ status: "❌ Ujumbe wako hauwezi kuwa mfuatano tupu.",
+ }
+ }
+
+ //weka vigezo vya muamala
+ const transactionParameters = {
+ to: contractAddress, // Inahitajika isipokuwa wakati wa uchapishaji wa mkataba.
+ from: address, // lazima ifanane na anwani inayotumika ya mtumiaji.
+ data: helloWorldContract.methods.update(message).encodeABI(),
+ }
+
+ //saini muamala
+ try {
+ const txHash = await window.ethereum.request({
+ method: "eth_sendTransaction",
+ params: [transactionParameters],
+ })
+ return {
+ status: (
+
+ ✅{" "}
+
+ Tazama hali ya muamala wako kwenye Etherscan!
+
+
+ ℹ️ Mara tu muamala utakapothibitishwa na mtandao, ujumbe utasasishwa kiotomatiki.
+
+ ),
+ }
+ } catch (error) {
+ return {
+ status: "😥 " + error.message,
+ }
+ }
+}
+```
+
+Mwisho lakini sio uchache, tunahitaji kuunganisha kazi yetu ya `updateMessage` na kijenzi chetu cha `HelloWorld.js`.
+
+#### Unganisha `updateMessage` na sehemu ya mbele ya `HelloWorld.js` {#connect-updatemessage-to-the-helloworld-js-frontend}
+
+Kazi yetu ya `onUpdatePressed` inapaswa kufanya mwito wa kusubiri kwa kazi iliyoingizwa ya `updateMessage` na kubadilisha kigezo cha hali cha `hali` ili kuonyesha ikiwa muamala wetu ulifanikiwa au ulishindwa:
+
+```javascript
+// HelloWorld.js
+
+const onUpdatePressed = async () => {
+ const { status } = await updateMessage(walletAddress, newMessage)
+ setStatus(status)
+}
+```
+
+Ni safi sana na rahisi. Na nadhani nini... MFUMO MTAWANYO WA KIMAMLAKA WAKO UMEKAMILIKA!!!
+
+Endelea na ujaribu kitufe cha **Sasisha**!
+
+### Tengeneza mfumo mtawanyo wa kimamlaka wako mwenyewe {#make-your-own-custom-dapp}
+
+Wooooo, umefika mwisho wa mafunzo! Kwa muhtasari, umejifunza jinsi ya:
+
+- Unganisha mkoba wa MetaMask na mradi wako wa mfumo mtawanyo wa kimamlaka
+- Soma data kutoka kwa mkataba-erevu wako kwa kutumia API ya [Alchemy Web3](https://docs.alchemy.com/alchemy/documentation/alchemy-web3)
+- Saini miamala ya Ethereum kwa kutumia MetaMask
+
+Sasa una vifaa kamili vya kutumia ujuzi kutoka kwa mafunzo haya ili kujenga mradi wako mwenyewe wa mfumo mtawanyo wa kimamlaka! Kama kawaida, ikiwa una maswali yoyote, usisite kuwasiliana nasi kwa msaada katika [Alchemy Discord](https://discord.gg/gWuC7zB). 🧙♂️
+
+Baada ya kukamilisha mafunzo haya, tujulishe jinsi uzoefu wako ulivyokuwa au ikiwa una maoni yoyote kwa kututagi kwenye Twitter [@alchemyplatform](https://twitter.com/AlchemyPlatform)!
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/hello-world-smart-contract/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/hello-world-smart-contract/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..b7d85e58568
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/hello-world-smart-contract/index.md
@@ -0,0 +1,367 @@
+---
+title: Mkataba-erevu wa Hello World kwa Wanaoanza
+description: Mafunzo ya utangulizi kuhusu kuandika na kusambaza mkataba-erevu rahisi kwenye Ethereum.
+author: "elanh"
+tags:
+ [
+ "uimara",
+ "hardhat",
+ "alchemy",
+ "mikataba erevu",
+ "upelekaji"
+ ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2021-03-31
+---
+
+Ikiwa wewe ni mgeni katika usanidi wa mnyororo wa bloku na hujui pa kuanzia, au ikiwa unataka tu kuelewa jinsi ya kusambaza na kuingiliana na mikataba-erevu, mwongozo huu ni kwa ajili yako. Tutapitia hatua za kuunda na kusambaza mkataba-erevu rahisi kwenye testnet ya Sepolia kwa kutumia pochi pepe [MetaMask](https://metamask.io/), [Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.0/), [Hardhat](https://hardhat.org/), na [Alchemy](https://www.alchemy.com/eth) (usijali kama huelewi maana ya yoyote kati ya haya bado, tutaelezea).
+
+Katika [sehemu ya 2](https://docs.alchemy.com/docs/interacting-with-a-smart-contract) ya mafunzo haya tutapitia jinsi tunavyoweza kuingiliana na mkataba wetu-erevu mara tu utakapokuwa umesambazwa, na katika [sehemu ya 3](https://www.alchemy.com/docs/submitting-your-smart-contract-to-etherscan) tutaangazia jinsi ya kuuchapisha kwenye Etherscan.
+
+Ikiwa una maswali wakati wowote jisikie huru kuuliza kwenye [Alchemy Discord](https://discord.gg/gWuC7zB)!
+
+## Hatua ya 1: Unganisha na mtandao wa Ethereum {#step-1}
+
+Kuna njia nyingi za kufanya maombi kwa mnyororo wa Ethereum. Ili kurahisisha, tutatumia akaunti ya bure kwenye Alchemy, jukwaa la wasanidi programu wa mnyororo wa bloku na API ambayo inaturuhusu kuwasiliana na mnyororo wa Ethereum bila kulazimika kuendesha nodi zetu wenyewe. Jukwaa hilo pia lina zana za wasanidi programu kwa ajili ya ufuatiliaji na uchambuzi ambazo tutazitumia katika mafunzo haya ili kuelewa kinachoendelea nyuma ya pazia katika usambazaji wa mkataba-erevu wetu. Ikiwa bado huna akaunti ya Alchemy, [unaweza kujisajili bure hapa](https://dashboard.alchemy.com/signup).
+
+## Hatua ya 2: Unda programu yako (na ufunguo wa API) {#step-2}
+
+Mara tu unapounda akaunti ya Alchemy, unaweza kutengeneza ufunguo wa API kwa kuunda programu. Hii itaturuhusu kufanya maombi kwa mtandao wa majaribio wa Sepolia. Ikiwa hufahamu testnets, angalia [ukurasa huu](/developers/docs/networks/).
+
+1. Nenda kwenye ukurasa wa "Unda programu mpya" katika Dashibodi yako ya Alchemy kwa kuchagua "Chagua programu" kwenye upau wa uelekezaji na kubofya "Unda programu mpya"
+
+
+
+2. Ipe programu yako jina “Hello World”, toa maelezo mafupi, na uchague kisa cha matumizi, k.m., "Miundombinu na Zana." Ifuatayo, tafuta "Ethereum" na uchague mtandao.
+
+
+
+3. Bofya "Inayofuata" ili kuendelea, kisha “Unda programu” na ndivyo hivyo! Programu yako inapaswa kuonekana kwenye menyu kunjuzi ya upau wa uelekezaji, na Ufunguo wa API ukiwa tayari kunakiliwa.
+
+## Hatua ya 3: Fungua akaunti ya Ethereum (anwani) {#step-3}
+
+Tunahitaji akaunti ya Ethereum ili kutuma na kupokea miamala. Kwa mafunzo haya, tutatumia MetaMask, mkoba wa mtandaoni katika kivinjari unaotumika kudhibiti anwani ya akaunti yako ya Ethereum. Zaidi kuhusu [miamala](/developers/docs/transactions/).
+
+Unaweza kupakua MetaMask na kufungua akaunti ya Ethereum bure [hapa](https://metamask.io/download). Unapofungua akaunti, au ikiwa tayari unayo akaunti, hakikisha umebadilisha kwenda kwenye testnet ya "Sepolia" kwa kutumia menyu kunjuzi ya mtandao (ili tusitumie pesa halisi).
+
+Ikiwa huoni Sepolia ikiwa imeorodheshwa, nenda kwenye menyu, kisha kwenye Kina na usogeze chini ili kuwasha "Onyesha testnets". Katika menyu ya uteuzi wa mtandao, chagua kichupo cha "Maalum" ili kupata orodha ya testnets na uchague "Sepolia."
+
+
+
+## Hatua ya 4: Ongeza ether kutoka kwenye bomba {#step-4}
+
+Ili kusambaza mkataba-erevu wetu kwenye testnet, tutahitaji ETH bandia. Ili kupata ETH ya Sepolia unaweza kwenda kwenye [maelezo ya mtandao wa Sepolia](/developers/docs/networks/#sepolia) ili kuona orodha ya mabomba mbalimbali. Ikiwa moja haifanyi kazi, jaribu nyingine kwani wakati mwingine zinaweza kuishiwa. Inaweza kuchukua muda kupokea ETH yako bandia kutokana na msongamano wa mtandao. Unapaswa kuona ETH katika akaunti yako ya Metamask muda mfupi baadaye!
+
+## Hatua ya 5: Angalia Salio lako {#step-5}
+
+Ili kuhakikisha mara mbili kuwa salio letu lipo, hebu tufanye ombi la [eth_getBalance](/developers/docs/apis/json-rpc/#eth_getbalance) kwa kutumia [zana ya mtunzi ya Alchemy](https://sandbox.alchemy.com/?network=ETH_SEPOLIA&method=eth_getBalance&body.id=1&body.jsonrpc=2.0&body.method=eth_getBalance&body.params%5B0%5D=&body.params%5B1%5D=latest). Hii itarudisha kiasi cha ETH katika mkoba wetu. Baada ya kuweka anwani ya akaunti yako ya MetaMask na kubofya “Tuma Ombi”, unapaswa kuona jibu kama hili:
+
+```json
+{ "jsonrpc": "2.0", "id": 0, "result": "0x2B5E3AF16B1880000" }
+```
+
+> **KUMBUKA:** Matokeo haya ni katika wei si ETH. Wei hutumika kama denomina ndogo zaidi ya ether. Ubadilishaji kutoka wei kwenda ETH ni: 1 eth = 1018 wei. Kwa hiyo tukibadilisha 0x2B5E3AF16B1880000 kwenda desimali tunapata 5\*10¹⁸ ambayo ni sawa na ETH 5.
+>
+> Phew! Pesa zetu bandia zote zipo
+
+
+Usitume .env! Tafadhali hakikisha kamwe hushiriki au kufichua faili yako ya .env na mtu yeyote, kwani unahatarisha siri zako kwa kufanya hivyo. Ikiwa unatumia udhibiti wa toleo, ongeza .env yako kwenye faili ya gitignore.
+
+
+
+
+## Hatua ya 12: Sakinisha Ethers.js {#step-12-install-ethersjs}
+
+Ethers.js ni maktaba inayorahisisha kuingiliana na kufanya maombi kwa Ethereum kwa kufunika [mbinu za kawaida za JSON-RPC](/developers/docs/apis/json-rpc/) kwa mbinu ambazo ni rahisi zaidi kwa mtumiaji.
+
+Hardhat hurahisisha sana kuunganisha [Plugins](https://hardhat.org/plugins/) kwa zana za ziada na utendakazi uliopanuliwa. Tutatumia fursa ya [programu-jalizi ya Ethers](https://hardhat.org/docs/plugins/official-plugins#hardhat-ethers) kwa usambazaji wa mkataba ([Ethers.js](https://github.com/ethers-io/ethers.js/) ina mbinu safi sana za usambazaji wa mkataba).
+
+Katika saraka yako ya mradi, andika:
+
+```
+npm install --save-dev @nomiclabs/hardhat-ethers "ethers@^5.0.0"
+```
+
+Pia tutahitaji ethers katika `hardhat.config.js` yetu katika hatua inayofuata.
+
+## Hatua ya 13: Sasisha hardhat.config.js {#step-13-update-hardhatconfigjs}
+
+Tumeongeza vitegemezi na programu-jalizi kadhaa hadi sasa, sasa tunahitaji kusasisha `hardhat.config.js` ili mradi wetu uvifahamu vyote.
+
+Sasisha `hardhat.config.js` yako ili ionekane hivi:
+
+```
+require('dotenv').config();
+
+require("@nomiclabs/hardhat-ethers");
+const { API_URL, PRIVATE_KEY } = process.env;
+
+/**
+* @type import('hardhat/config').HardhatUserConfig
+*/
+module.exports = {
+ solidity: "0.7.3",
+ defaultNetwork: "sepolia",
+ networks: {
+ hardhat: {},
+ sepolia: {
+ url: API_URL,
+ accounts: [`0x${PRIVATE_KEY}`]
+ }
+ },
+}
+```
+
+## Hatua ya 14: Kusanya mkataba wetu {#step-14-compile-our-contracts}
+
+Ili kuhakikisha kila kitu kinafanya kazi hadi sasa, hebu tuandae mkataba wetu. Jukumu la `compile` ni mojawapo ya majukumu yaliyojengewa ndani ya hardhat.
+
+Kutoka kwenye mstari wa amri, endesha:
+
+```
+npx hardhat compile
+```
+
+Unaweza kupata onyo kuhusu `kitambulisho cha leseni ya SPDX hakijatolewa kwenye faili chanzo`, lakini hakuna haja ya kuwa na wasiwasi kuhusu hilo — tunatumai kila kitu kingine kinaonekana vizuri! Ikiwa sivyo, unaweza kutuma ujumbe kila wakati katika [discord ya Alchemy](https://discord.gg/u72VCg3).
+
+## Hatua ya 15: Andika hati yetu ya usambazaji {#step-15-write-our-deploy-scripts}
+
+Sasa kwa kuwa mkataba wetu umeandikwa na faili yetu ya usanidi iko tayari, ni wakati wa kuandika hati ya kupeleka mkataba wetu.
+
+Nenda kwenye folda ya `scripts/` na uunde faili jipya liitwalo `deploy.js`, na uongeze yaliyomo yafuatayo ndani yake:
+
+```
+async function main() {
+ const HelloWorld = await ethers.getContractFactory("HelloWorld");
+
+ // Anza usambazaji, ukirejesha ahadi inayotatuliwa kuwa kitu cha mkataba
+ const hello_world = await HelloWorld.deploy("Hello World!");
+ console.log("Mkataba umesambazwa kwa anwani:", hello_world.address);}
+
+main()
+ .then(() => process.exit(0))
+ .catch(error => {
+ console.error(error);
+ process.exit(1);
+ });
+```
+
+Hardhat hufanya kazi nzuri ya kuelezea kile kila mstari wa msimbo huu unafanya katika [mafunzo yao ya Mikataba](https://hardhat.org/tutorial/testing-contracts.html#writing-tests), tumechukua maelezo yao hapa.
+
+```
+const HelloWorld = await ethers.getContractFactory("HelloWorld");
+```
+
+`ContractFactory` katika ethers.js ni dhana inayotumika kusambaza mikataba-erevu mipya, kwa hivyo `HelloWorld` hapa ni kiwanda cha vielelezo vya mkataba wetu wa hello world. Unapotumia programu-jalizi ya `hardhat-ethers`, vielelezo vya `ContractFactory` na `Contract` huunganishwa kwa mtia saini wa kwanza kwa chaguo-msingi.
+
+```
+const hello_world = await HelloWorld.deploy();
+```
+
+Kuita `deploy()` kwenye `ContractFactory` kutaanzisha usambazaji, na kurudisha `Promise` inayotatuliwa kuwa `Contract`. Hiki ndicho kitu ambacho kina mbinu kwa kila moja ya kazi zetu za mkataba-erevu.
+
+## Hatua ya 16: Sambaza mkataba wetu {#step-16-deploy-our-contract}
+
+Hatimaye tuko tayari kupeleka mkataba-erevu wetu! Nenda kwenye mstari wa amri na uendeshe:
+
+```
+npx hardhat run scripts/deploy.js --network sepolia
+```
+
+Unapaswa kisha kuona kitu kama:
+
+```
+Mkataba umesambazwa kwa anwani: 0x6cd7d44516a20882cEa2DE9f205bF401c0d23570
+```
+
+Tukienda kwenye [Etherscan ya Sepolia](https://sepolia.etherscan.io/) na tutafute anwani ya mkataba wetu tunapaswa kuona kuwa umesambazwa kwa mafanikio. Muamala utaonekana kitu kama hiki:
+
+
+
+Anwani ya `From` inapaswa kulingana na anwani ya akaunti yako ya MetaMask na anwani ya `To` itasema “Uundaji wa Mkataba” lakini tukibofya kwenye muamala tutaona anwani ya mkataba wetu katika sehemu ya `To`:
+
+
+
+Hongera! Umesambaza mkataba-erevu kwenye mnyororo wa Ethereum 🎉
+
+Ili kuelewa kinachoendelea chinichini, hebu tuende kwenye kichupo cha Mvumbuzi katika [dashibodi yetu ya Alchemy](https://dashboard.alchemyapi.io/explorer). Ikiwa una programu nyingi za Alchemy hakikisha unachuja kwa programu na uchague “Hello World”.
+
+
+Hapa utaona miito michache ya JSON-RPC ambayo Hardhat/Ethers ilitufanyia nyuma ya pazia tulipoiita kitendaji cha `.deploy()`. Miito miwili muhimu ya kutaja hapa ni [`eth_sendRawTransaction`](https://www.alchemy.com/docs/node/abstract/abstract-api-endpoints/eth-send-raw-transaction), ambalo ni ombi la kuandika mkataba wetu kwenye mnyororo wa Sepolia, na [`eth_getTransactionByHash`](https://www.alchemy.com/docs/node/abstract/abstract-api-endpoints/eth-get-transaction-by-hash) ambalo ni ombi la kusoma taarifa kuhusu muamala wetu kutokana na hashi (muundo wa kawaida wakati wa
+miamala). Ili kujifunza zaidi kuhusu kutuma miamala, angalia mafunzo haya kuhusu [kutuma miamala kwa kutumia Web3](/developers/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy/)
+
+Hayo ni yote kwa sehemu ya 1 ya mafunzo haya, katika sehemu ya 2 [tutaingiliana na mkataba-erevu wetu](https://www.alchemy.com/docs/interacting-with-a-smart-contract) kwa kusasisha ujumbe wetu wa awali, na katika sehemu ya 3 [tutachapisha mkataba-erevu wetu kwenye Etherscan](https://www.alchemy.com/docs/submitting-your-smart-contract-to-etherscan) ili kila mtu ajue jinsi ya kuingiliana nao.
+
+**Unataka kujifunza zaidi kuhusu Alchemy?** Angalia [tovuti](https://www.alchemy.com/eth) yetu. Hutaki kamwe kukosa sasisho? Jisajili kwa jarida letu [hapa](https://www.alchemy.com/newsletter)! Hakikisha pia unajiunga na [Discord](https://discord.gg/u72VCg3) yetu.\*\*.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/how-to-implement-an-erc721-market/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/how-to-implement-an-erc721-market/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..f28a1900e7e
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/how-to-implement-an-erc721-market/index.md
@@ -0,0 +1,145 @@
+---
+title: Jinsi ya kutekeleza soko la ERC-721
+description: Jinsi ya kuweka vitu vilivyowekwa kwenye tokeni kwa ajili ya kuuza kwenye ubao wa matangazo uliogatuliwa
+author: "Alberto Cuesta Cañada"
+tags: [ "mikataba erevu", "erc-721", "uimara", "tokeni" ]
+skill: intermediate
+lang: sw
+published: 2020-03-19
+source: Hackernoon
+sourceUrl: https://hackernoon.com/how-to-implement-an-erc721-market-1e1a32j9
+---
+
+Katika makala hii, nitakuonyesha jinsi ya kutengeneza msimbo wa Craigslist kwa ajili ya mnyororo wa bloku wa Ethereum.
+
+Kabla ya Gumtree, Ebay na Craigslist, bao za matangazo zilitengenezwa zaidi kwa gome la mwaloni au karatasi. Kulikuwa na bao za matangazo kwenye korido za shule, magazeti, taa za barabarani, na sehemu za mbele za maduka.
+
+Yote hayo yalibadilika kwa ujio wa intaneti. Idadi ya watu walioweza kuona ubao maalum wa matangazo iliongezeka kwa viwango vingi sana. Kwa hayo, masoko wanayoyawakilisha yalikuwa na ufanisi zaidi na kupanuka hadi kufikia ukubwa wa kimataifa. Ebay ni biashara kubwa ambayo chimbuko lake ni kwenye hizi bao za matangazo halisi.
+
+Kupitia mnyororo wa bloku, masoko haya yako tayari kubadilika kwa mara nyingine, acha nikuonyeshe jinsi gani.
+
+## Uchumaji wa mapato {#monetization}
+
+Mfumo wa biashara wa ubao wa matangazo wa umma wa mnyororo wa bloku utahitaji kuwa tofauti na ule wa Ebay na kampuni nyinginezo.
+
+Kwanza, kuna [mtazamo wa ugatuzi](/developers/docs/web2-vs-web3/). Mifumo iliyopo inahitaji kudumisha seva zao wenyewe. Mfumo uliogatuliwa unadumishwa na watumiaji wake, hivyo gharama za kuendesha mfumo mkuu hushuka hadi sifuri kwa mmiliki wa mfumo.
+
+Halafu kuna sehemu ya mbele, tovuti au kiolesura kinachotoa ufikiaji kwenye mfumo. Hapa kuna chaguzi nyingi. Wamiliki wa mfumo wanaweza kuzuia ufikiaji na kulazimisha kila mtu atumie kiolesura chao, kwa kutoza ada. Wamiliki wa mfumo wanaweza pia kuamua kufungua ufikiaji (Nguvu kwa Watu!) na kumruhusu yeyote ajenge violesura vya kuingilia mfumo. Au wamiliki wanaweza kuamua njia yoyote iliyo katikati ya pande hizo mbili.
+
+_Viongozi wa biashara wenye maono zaidi kuliko mimi watajua jinsi ya kuchuma mapato kutokana na hili. Ninachokiona ni kwamba hii ni tofauti na hali ilivyo na pengine ina faida._
+
+Zaidi ya hayo, kuna mtazamo wa otomatiki na malipo. Baadhi ya vitu vinaweza [kuwekwa kwenye tokeni kwa ufanisi mkubwa](https://hackernoon.com/tokenization-of-digital-assets-g0ffk3v8s?ref=hackernoon.com) na kuuzwa kwenye ubao wa matangazo. Mali zilizowekwa kwenye tokeni huhamishwa kwa urahisi katika mnyororo wa bloku. Njia tata sana za malipo zinaweza kutekelezwa kwa urahisi katika mnyororo wa bloku.
+
+Nahisi kuna fursa ya biashara hapa. Ubao wa matangazo usio na gharama za uendeshaji unaweza kutekelezwa kwa urahisi, ukiwa na njia tata za malipo zilizojumuishwa katika kila muamala. Nina hakika mtu atakuja na wazo la jinsi ya kutumia hii.
+
+Ninafurahi tu kuijenga. Hebu tuangalie msimbo.
+
+## Utekelezaji {#implementation}
+
+Muda fulani uliopita tulianzisha [hazina ya chanzo huria](https://github.com/HQ20/contracts?ref=hackernoon.com) yenye mifano ya utekelezaji wa kesi za biashara na vitu vingine vizuri, tafadhali angalia.
+
+Msimbo wa [Ubao huu wa Matangazo wa Ethereum](https://github.com/HQ20/contracts/tree/master/contracts/classifieds?ref=hackernoon.com) upo hapo, tafadhali utumie upendavyo. Fahamu tu kwamba msimbo haujakaguliwa na unahitaji kufanya uchunguzi wako mwenyewe kabla ya kuweka pesa ndani yake.
+
+Misingi ya ubao si tata. Matangazo yote kwenye ubao yatakuwa tu muundo wenye sehemu chache:
+
+```solidity
+struct Trade {
+ address poster;
+ uint256 item;
+ uint256 price;
+ bytes32 status; // Imefunguliwa, Imetekelezwa, Imeghairiwa
+}
+```
+
+Kwa hiyo kuna mtu anayetangaza tangazo. Kitu cha kuuza. Bei ya kitu. Hali ya biashara ambayo inaweza kuwa imefunguliwa, imetekelezwa au imeghairiwa.
+
+Biashara hizi zote zitawekwa kwenye 'mapping'. Kwa sababu kila kitu katika Solidity kinaonekana kuwa 'mapping'. Pia kwa sababu ni rahisi.
+
+```solidity
+mapping(uint256 => Trade) public trades;
+```
+
+Kutumia 'mapping' kunamaanisha tu kwamba lazima tupate kitambulisho kwa kila tangazo kabla ya kulichapisha, na tutahitaji kujua kitambulisho cha tangazo kabla hatujaweza kulifanyia kazi. Kuna njia nyingi za kushughulikia hili ama kwenye mkataba-erevu au kwenye sehemu ya mbele. Tafadhali uliza ikiwa unahitaji vidokezo.
+
+Kisha inakuja swali la vitu gani tunavyoshughulika navyo, na ni sarafu gani inayotumika kulipia muamala.
+
+Kwa upande wa vitu, tutaomba tu vitekeleze kiolesura cha [ERC-721](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC721/IERC721.sol?ref=hackernoon.com), ambayo kwa kweli ni njia tu ya kuwakilisha vitu vya ulimwengu halisi katika mnyororo wa bloku, ingawa [inafanya kazi vizuri zaidi na mali za kidijitali](https://hackernoon.com/tokenization-of-digital-assets-g0ffk3v8s?ref=hackernoon.com). Tutaainisha mkataba wetu wa ERC721 katika 'constructor', ikimaanisha kuwa mali zozote kwenye ubao wetu wa matangazo zinahitaji kuwa zimewekwa kwenye tokeni kabla.
+
+Kwa upande wa malipo, tutafanya kitu kinachofanana. Miradi mingi ya mnyororo wa bloku hufafanua sarafu yao ya kidigitali ya [ERC-20](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/ERC20.sol?ref=hackernoon.com). Wengine wanapendelea kutumia iliyo maarufu kama DAI. Katika ubao huu wa matangazo, unahitaji tu kuamua wakati wa kuunda sarafu yako itakuwa ipi. Rahisi.
+
+```solidity
+constructor (
+ address _currencyTokenAddress, address _itemTokenAddress
+) public {
+ currencyToken = IERC20(_currencyTokenAddress);
+ itemToken = IERC721(_itemTokenAddress);
+ tradeCounter = 0;
+}
+```
+
+Tunakaribia kufika. Tuna matangazo, vitu vya kubadilishana na sarafu ya malipo. Kutengeneza tangazo kunamaanisha kuweka kitu katika escrow ili kuonyesha kuwa unacho na kwamba haujakichapisha mara mbili, labda katika ubao tofauti.
+
+Msimbo ufuatao unafanya hivyo hasa. Unaweka kitu kwenye escrow, unatengeneza tangazo, unafanya usimamizi fulani.
+
+```solidity
+function openTrade(uint256 _item, uint256 _price)
+ public
+{
+ itemToken.transferFrom(msg.sender, address(this), _item);
+ trades[tradeCounter] = Trade({
+ poster: msg.sender,
+ item: _item,
+ price: _price,
+ status: "Open"
+ });
+ tradeCounter += 1;
+ emit TradeStatusChange(tradeCounter - 1, "Open");
+}
+```
+
+Kukubali biashara kunamaanisha kuchagua tangazo (biashara), kulipa bei, na kupokea kitu. Msimbo ufuatao unapata biashara. Unakagua kama inapatikana. Unalipia kitu. Unapata kitu. Unasasisha tangazo.
+
+```solidity
+function executeTrade(uint256 _trade)
+ public
+{
+ Trade memory trade = trades[_trade];
+ require(trade.status == "Open", "Biashara haijafunguliwa.");
+ currencyToken.transferFrom(msg.sender, trade.poster, trade.price);
+ itemToken.transferFrom(address(this), msg.sender, trade.item);
+ trades[_trade].status = "Executed";
+ emit TradeStatusChange(_trade, "Executed");
+}
+```
+
+Mwishowe, tuna chaguo kwa wauzaji kujiondoa kwenye biashara kabla mnunuzi hajakubali. Katika baadhi ya mifumo, matangazo badala yake yangekuwa hewani kwa kipindi fulani kabla ya muda wake kuisha. Ni chaguo lako, kulingana na muundo wa soko lako.
+
+Msimbo unafanana sana na ule unaotumika kutekeleza biashara, isipokuwa tu hakuna sarafu inayobadilisha mikono na kitu kinarudi kwa mchapishaji wa tangazo.
+
+```solidity
+function cancelTrade(uint256 _trade)
+ public
+{
+ Trade memory trade = trades[_trade];
+ require(
+ msg.sender == trade.poster,
+ "Biashara inaweza kughairiwa na mchapishaji pekee."
+ );
+ require(trade.status == "Open", "Biashara haijafunguliwa.");
+ itemToken.transferFrom(address(this), trade.poster, trade.item);
+ trades[_trade].status = "Cancelled";
+ emit TradeStatusChange(_trade, "Cancelled");
+}
+```
+
+Ni hayo tu. Umemaliza kufika mwisho wa utekelezaji. Inashangaza sana jinsi baadhi ya dhana za biashara zinavyokuwa fupi zinapoelezwa kwa msimbo, na hii ni moja ya kesi hizo. Angalia mkataba kamili [katika hazina yetu](https://github.com/HQ20/contracts/blob/master/contracts/classifieds/Classifieds.sol).
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Bao za matangazo ni muundo wa kawaida wa soko uliopanuka sana na intaneti, ukawa mfumo wa biashara maarufu sana ukiwa na washindi wachache wa ukiritimba.
+
+Bao za matangazo pia ni zana rahisi kuiga katika mazingira ya mnyororo wa bloku, zenye sifa maalum sana zitakazowezesha changamoto kwa makampuni makubwa yaliyopo.
+
+Katika makala hii, nimejaribu kuunganisha uhalisia wa biashara ya bodi ya matangazo na utekelezaji wa kiteknolojia. Ujuzi huu unapaswa kukusaidia kuunda maono na ramani ya utekelezaji ikiwa una ujuzi unaofaa.
+
+Kama kawaida, ikiwa unataka kujenga kitu chochote cha kufurahisha na ungependa ushauri, tafadhali [niandikie](https://albertocuesta.es/)! Daima ninafurahi kusaidia.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/how-to-mint-an-nft/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/how-to-mint-an-nft/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..7f0882e2a55
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/how-to-mint-an-nft/index.md
@@ -0,0 +1,329 @@
+---
+title: Jinsi ya Kutengeneza NFT (Sehemu ya 2/3 ya Mfululizo wa Mafunzo ya NFT)
+description: Mafunzo haya yanaelezea jinsi ya kutengeneza NFT kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum kwa kutumia mkataba-erevu wetu na Web3.
+author: "Sumi Mudgil"
+tags: [ "ERC-721", "alchemy", "uimara", "mikataba erevu" ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2021-04-22
+---
+
+[Beeple](https://www.nytimes.com/2021/03/11/arts/design/nft-auction-christies-beeple.html): Dola Milioni 69
+[3LAU](https://www.forbes.com/sites/abrambrown/2021/03/03/3lau-nft-nonfungible-tokens-justin-blau/?sh=5f72ef64643b): Dola Milioni 11
+[Grimes](https://www.theguardian.com/music/2021/mar/02/grimes-sells-digital-art-collection-non-fungible-tokens): Dola Milioni 6
+
+Wote walitengeneza NFT zao kwa kutumia API yenye nguvu ya Alchemy. Katika mafunzo haya, tutakufundisha jinsi ya kufanya vivyo hivyo kwa chini ya dakika 10.
+
+“Kutengeneza NFT” ni kitendo cha kuchapisha tokeni ya kipekee ya ERC-721 kwenye mnyororo wa bloku. Kwa kutumia mkataba-erevu wetu kutoka [Sehemu ya 1 ya mfululizo huu wa mafunzo ya NFT](/developers/tutorials/how-to-write-and-deploy-an-nft/), hebu tuonyeshe ujuzi wetu wa Web3 na tutengeneze NFT. Mwishoni mwa mafunzo haya, utaweza kutengeneza NFT nyingi kadri moyo wako (na mkoba) unavyotamani!
+
+Tuanze!
+
+## Hatua ya 1: Sakinisha Web3 {#install-web3}
+
+Ikiwa ulifuata mafunzo ya kwanza kuhusu kuunda mkataba-erevu wako wa NFT, tayari una uzoefu wa kutumia Ethers.js. Web3 inafanana na Ethers, kwani ni maktaba inayotumika kurahisisha kuunda maombi kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum. Katika mafunzo haya tutakuwa tunatumia [Alchemy Web3](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/documentation/alchemy-web3), ambayo ni maktaba ya Web3 iliyoboreshwa inayotoa majaribio ya kurudia kiotomatiki na usaidizi thabiti wa WebSocket.
+
+Katika saraka kuu ya mradi wako, endesha:
+
+```
+npm install @alch/alchemy-web3
+```
+
+## Hatua ya 2: Tengeneza faili la `mint-nft.js` {#create-mintnftjs}
+
+Ndani ya saraka yako ya maandishi, tengeneza faili la `mint-nft.js` na uongeze mistari ifuatayo ya msimbo:
+
+```js
+require("dotenv").config()
+const API_URL = process.env.API_URL
+const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+const web3 = createAlchemyWeb3(API_URL)
+```
+
+## Hatua ya 3: Pata ABI ya mkataba wako {#contract-abi}
+
+ABI ya mkataba wetu (Kiolesura cha Mfumo wa Nambari) ni kiolesura cha kuingiliana na mkataba-erevu wetu. Unaweza kujifunza zaidi kuhusu ABI za Mkataba [hapa](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/guides/eth_getlogs#what-are-ab-is). Hardhat hutengeneza ABI kiotomatiki na kuihifadhi katika faili la `MyNFT.json`. Ili kutumia hili, tutahitaji kuchanganua yaliyomo kwa kuongeza mistari ifuatayo ya msimbo kwenye faili letu la `mint-nft.js`:
+
+```js
+const contract = require("../artifacts/contracts/MyNFT.sol/MyNFT.json")
+```
+
+Ikiwa unataka kuona ABI unaweza kuichapisha kwenye koni yako:
+
+```js
+console.log(JSON.stringify(contract.abi))
+```
+
+Ili kuendesha `mint-nft.js` na kuona ABI yako ikichapishwa kwenye koni, nenda kwenye terminal yako na uendeshe:
+
+```js
+node scripts/mint-nft.js
+```
+
+## Hatua ya 4: Sanidi metadata ya NFT yako kwa kutumia IPFS {#config-meta}
+
+Ikiwa unakumbuka kutoka kwa mafunzo yetu katika Sehemu ya 1, chaguo la kukokotoa la mkataba-erevu wa `mintNFT` huchukua kigezo cha tokenURI ambacho kinapaswa kutatua kwa hati ya JSON inayoelezea metadata ya NFT— ambayo ndiyo huleta uhai kwa NFT, na kuiruhusu kuwa na sifa zinazoweza kusanidiwa, kama vile jina, maelezo, picha na sifa nyingine.
+
+> _Mfumo wa Faili baina ya Sayari (IPFS) ni itifaki iliyogatuliwa na mtandao wa rika-kwa-rika wa kuhifadhi na kushiriki data katika mfumo wa faili uliosambazwa._
+
+Tutatumia Pinata, API na zana rahisi ya IPFS, kuhifadhi mali na metadata ya NFT yetu ili kuhakikisha kuwa NFT yetu imegatuliwa kikweli. Ikiwa huna akaunti ya Pinata, jisajili kwa akaunti ya bure [hapa](https://app.pinata.cloud) na ukamilishe hatua za kuthibitisha barua pepe yako.
+
+Mara tu unapomaliza kuunda akaunti:
+
+- Nenda kwenye ukurasa wa "Faili" na ubofye kitufe cha buluu cha "Pakia" kilicho juu kushoto mwa ukurasa.
+
+- Pakia picha kwenye Pinata - hii itakuwa mali ya picha kwa NFT yako. Jisikie huru kuiita mali jina lolote unalotaka
+
+- Baada ya kupakia, utaona maelezo ya faili katika jedwali kwenye ukurasa wa "Faili". Pia utaona safu ya CID. Unaweza kunakili CID kwa kubofya kitufe cha kunakili kilicho karibu nayo. Unaweza kutazama upakiaji wako kwenye: `https://gateway.pinata.cloud/ipfs/`. Unaweza kupata picha tuliyotumia kwenye IPFS [hapa](https://gateway.pinata.cloud/ipfs/QmZdd5KYdCFApWn7eTZJ1qgJu18urJrP9Yh1TZcZrZxxB5), kwa mfano.
+
+Kwa wanafunzi wanaoonekana zaidi, hatua zilizo hapo juu zimefupishwa hapa:
+
+
+
+Sasa, tutataka kupakia hati moja zaidi kwenye Pinata. Lakini kabla ya kufanya hivyo, tunahitaji kuiunda!
+
+Katika saraka yako kuu, tengeneza faili jipya liitwalo `nft-metadata.json` na uongeze msimbo ufuatao wa json:
+
+```json
+{
+ "attributes": [
+ {
+ "trait_type": "Aina",
+ "value": "Maltipoo"
+ },
+ {
+ "trait_type": "Rangi ya macho",
+ "value": "Mocha"
+ }
+ ],
+ "description": "Mtoto wa mbwa anayevutia na nyeti zaidi ulimwenguni.",
+ "image": "ipfs://QmWmvTJmJU3pozR9ZHFmQC2DNDwi2XJtf3QGyYiiagFSWb",
+ "name": "Ramses"
+}
+```
+
+Jisikie huru kubadilisha data kwenye json. Unaweza kuondoa au kuongeza kwenye sehemu ya sifa. Muhimu zaidi, hakikisha sehemu ya picha inaelekeza kwenye eneo la picha yako ya IPFS - vinginevyo, NFT yako itajumuisha picha ya (mrembo sana!) mbwa.
+
+Ukishamaliza kuhariri faili la JSON, lihifadhi na ulipakie kwenye Pinata, ukifuata hatua zilezile tulizofanya kupakia picha.
+
+
+
+## Hatua ya 5: Unda kielelezo cha mkataba wako {#instance-contract}
+
+Sasa, ili kuingiliana na mkataba wetu, tunahitaji kuunda mfano wake katika msimbo wetu. Ili kufanya hivyo tutahitaji anwani yetu ya mkataba ambayo tunaweza kuipata kutoka kwa usambazaji au [Blockscout](https://eth-sepolia.blockscout.com/) kwa kuangalia anwani uliyotumia kupeleka mkataba.
+
+
+
+Katika mfano ulio hapo juu, anwani ya mkataba wetu ni 0x5a738a5c5fe46a1fd5ee7dd7e38f722e2aef7778.
+
+Ifuatayo tutatumia [mbinu ya mkataba](https://docs.web3js.org/api/web3-eth-contract/class/Contract) ya Web3 kuunda mkataba wetu kwa kutumia ABI na anwani. Katika faili lako la `mint-nft.js`, ongeza yafuatayo:
+
+```js
+const contractAddress = "0x5a738a5c5fe46a1fd5ee7dd7e38f722e2aef7778"
+
+const nftContract = new web3.eth.Contract(contract.abi, contractAddress)
+```
+
+## Hatua ya 6: Sasisha faili la `.env` {#update-env}
+
+Sasa, ili kuunda na kutuma miamala kwenye mnyororo wa Ethereum, tutatumia anwani ya akaunti yako ya umma ya Ethereum kupata nonce ya akaunti (tutaelezea hapo chini).
+
+Ongeza ufunguo wako wa umma kwenye faili lako la `.env` - ikiwa ulikamilisha sehemu ya 1 ya mafunzo, faili letu la `.env` linapaswa kuonekana hivi sasa:
+
+```js
+API_URL = "https://eth-sepolia.g.alchemy.com/v2/your-api-key"
+PRIVATE_KEY = "your-private-account-address"
+PUBLIC_KEY = "your-public-account-address"
+```
+
+## Hatua ya 7: Tengeneza muamala wako {#create-txn}
+
+Kwanza, hebu tufafanue chaguo la kukokotoa liitwalo `mintNFT(tokenData)` na tutengeneze muamala wetu kwa kufanya yafuatayo:
+
+1. Pata _PRIVATE_KEY_ na _PUBLIC_KEY_ yako kutoka kwenye faili la `.env`.
+
+2. Ifuatayo, tutahitaji kufahamu nonce ya akaunti. Vipimo vya Nonce hutumiwa kufuatilia idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani yako - ambayo tunahitaji kwa madhumuni ya usalama na kuzuia [mashambulizi ya kurudia](https://docs.alchemyapi.io/resources/blockchain-glossary#account-nonce). Ili kupata idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani yako, tunatumia [getTransactionCount](https://docs.alchemyapi.io/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc#eth_gettransactioncount).
+
+3. Mwishowe tutaweka muamala wetu na maelezo yafuatayo:
+
+- `'from': PUBLIC_KEY` — Asili ya muamala wetu ni anwani yetu ya umma
+
+- `'to': contractAddress` — Mkataba tunaotaka kuingiliana nao na kutuma muamala
+
+- `'nonce': nonce` — Nonce ya akaunti na idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani yetu
+
+- `'gas': estimatedGas` — Gesi inayokadiriwa inayohitajika kukamilisha muamala
+
+- `'data': nftContract.methods.mintNFT(PUBLIC_KEY, md).encodeABI()` — Kukokotoa tunayotaka kufanya katika muamala huu - ambayo katika hali hii ni kutengeneza NFT
+
+Faili lako la `mint-nft.js` linapaswa kuonekana hivi sasa:
+
+```js
+ require('dotenv').config();
+ const API_URL = process.env.API_URL;
+ const PUBLIC_KEY = process.env.PUBLIC_KEY;
+ const PRIVATE_KEY = process.env.PRIVATE_KEY;
+
+ const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3");
+ const web3 = createAlchemyWeb3(API_URL);
+
+ const contract = require("../artifacts/contracts/MyNFT.sol/MyNFT.json");
+ const contractAddress = "0x5a738a5c5fe46a1fd5ee7dd7e38f722e2aef7778";
+ const nftContract = new web3.eth.Contract(contract.abi, contractAddress);
+
+ async function mintNFT(tokenURI) {
+ const nonce = await web3.eth.getTransactionCount(PUBLIC_KEY, 'latest'); //pata nonce ya hivi karibuni
+
+ //muamala
+ const tx = {
+ 'from': PUBLIC_KEY,
+ 'to': contractAddress,
+ 'nonce': nonce,
+ 'gas': 500000,
+ 'data': nftContract.methods.mintNFT(PUBLIC_KEY, tokenURI).encodeABI()
+ };
+ }
+```
+
+## Hatua ya 8: Saini muamala {#sign-txn}
+
+Sasa kwa kuwa tumeunda muamala wetu, tunahitaji kuusaini ili kuutuma. Hapa ndipo tutatumia ufunguo wetu binafsi.
+
+`web3.eth.sendSignedTransaction` itatupatia hashi ya muamala, ambayo tunaweza kutumia kuhakikisha muamala wetu umechimbwa na haukuachwa na mtandao. Utagundua katika sehemu ya kusaini muamala, tumeongeza ukaguzi wa hitilafu ili tujue ikiwa muamala wetu umefaulu.
+
+```js
+require("dotenv").config()
+const API_URL = process.env.API_URL
+const PUBLIC_KEY = process.env.PUBLIC_KEY
+const PRIVATE_KEY = process.env.PRIVATE_KEY
+
+const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+const web3 = createAlchemyWeb3(API_URL)
+
+const contract = require("../artifacts/contracts/MyNFT.sol/MyNFT.json")
+const contractAddress = "0x5a738a5c5fe46a1fd5ee7dd7e38f722e2aef7778"
+const nftContract = new web3.eth.Contract(contract.abi, contractAddress)
+
+async function mintNFT(tokenURI) {
+ const nonce = await web3.eth.getTransactionCount(PUBLIC_KEY, "latest") //pata nonce ya hivi karibuni
+
+ //muamala
+ const tx = {
+ from: PUBLIC_KEY,
+ to: contractAddress,
+ nonce: nonce,
+ gas: 500000,
+ data: nftContract.methods.mintNFT(PUBLIC_KEY, tokenURI).encodeABI(),
+ }
+
+ const signPromise = web3.eth.accounts.signTransaction(tx, PRIVATE_KEY)
+ signPromise
+ .then((signedTx) => {
+ web3.eth.sendSignedTransaction(
+ signedTx.rawTransaction,
+ function (err, hash) {
+ if (!err) {
+ console.log(
+ "Hashi ya muamala wako ni: ",
+ hash,
+ "\nAngalia Mempool ya Alchemy kutazama hali ya muamala wako!"
+ )
+ } else {
+ console.log(
+ "Kuna kitu kilienda vibaya wakati wa kuwasilisha muamala wako:",
+ err
+ )
+ }
+ }
+ )
+ })
+ .catch((err) => {
+ console.log(" Ahadi imeshindwa:", err)
+ })
+}
+```
+
+## Hatua ya 9: Ita `mintNFT` na endesha node `mint-nft.js` {#call-mintnft-fn}
+
+Unakumbuka `metadata.json` uliyopakia kwenye Pinata? Pata msimbo wake wa hashi kutoka Pinata na upitishe yafuatayo kama kigezo kwa chaguo la kukokotoa `mintNFT` `https://gateway.pinata.cloud/ipfs/`
+
+Hivi ndivyo jinsi ya kupata msimbo wa hashi:
+
+_Jinsi ya kupata msimbo wa hashi wa metadata ya nft yako kwenye Pinata_
+
+> Hakikisha mara mbili kwamba msimbo wa hashi ulionakili unaunganisha kwenye **metadata.json** yako kwa kupakia `https://gateway.pinata.cloud/ipfs/` kwenye dirisha tofauti. Ukurasa unapaswa kuonekana sawa na picha ya skrini hapa chini:
+
+_Ukurasa wako unapaswa kuonyesha metadata ya json_
+
+Kwa pamoja, msimbo wako unapaswa kuonekana kama hivi:
+
+```js
+require("dotenv").config()
+const API_URL = process.env.API_URL
+const PUBLIC_KEY = process.env.PUBLIC_KEY
+const PRIVATE_KEY = process.env.PRIVATE_KEY
+
+const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+const web3 = createAlchemyWeb3(API_URL)
+
+const contract = require("../artifacts/contracts/MyNFT.sol/MyNFT.json")
+const contractAddress = "0x5a738a5c5fe46a1fd5ee7dd7e38f722e2aef7778"
+const nftContract = new web3.eth.Contract(contract.abi, contractAddress)
+
+async function mintNFT(tokenURI) {
+ const nonce = await web3.eth.getTransactionCount(PUBLIC_KEY, "latest") //pata nonce ya hivi karibuni
+
+ //muamala
+ const tx = {
+ from: PUBLIC_KEY,
+ to: contractAddress,
+ nonce: nonce,
+ gas: 500000,
+ data: nftContract.methods.mintNFT(PUBLIC_KEY, tokenURI).encodeABI(),
+ }
+
+ const signPromise = web3.eth.accounts.signTransaction(tx, PRIVATE_KEY)
+ signPromise
+ .then((signedTx) => {
+ web3.eth.sendSignedTransaction(
+ signedTx.rawTransaction,
+ function (err, hash) {
+ if (!err) {
+ console.log(
+ "Hashi ya muamala wako ni: ",
+ hash,
+ "\nAngalia Mempool ya Alchemy kutazama hali ya muamala wako!"
+ )
+ } else {
+ console.log(
+ "Kuna kitu kilienda vibaya wakati wa kuwasilisha muamala wako:",
+ err
+ )
+ }
+ }
+ )
+ })
+ .catch((err) => {
+ console.log("Ahadi imeshindwa:", err)
+ })
+}
+
+mintNFT("ipfs://QmYueiuRNmL4MiA2GwtVMm6ZagknXnSpQnB3z2gWbz36hP")
+```
+
+Sasa, endesha `node scripts/mint-nft.js` ili kupeleka NFT yako. Baada ya sekunde chache, unapaswa kuona jibu kama hili kwenye terminal yako:
+
+ ```
+ Hashi ya muamala wako ni: 0x301791fdf492001fcd9d5e5b12f3aa1bbbea9a88ed24993a8ab2cdae2d06e1e8
+
+ Angalia Mempool ya Alchemy kutazama hali ya muamala wako!
+ ```
+
+Ifuatayo, tembelea [Mempool yako ya Alchemy](https://dashboard.alchemyapi.io/mempool) ili kuona hali ya muamala wako (kama unasubiri, umechimbwa, au umeshuka na mtandao). Ikiwa muamala wako umeshuka, inasaidia pia kuangalia [Blockscout](https://eth-sepolia.blockscout.com/) na utafute hashi ya muamala wako.
+
+_Tazama hashi ya muamala wako wa NFT kwenye Etherscan_
+
+Na ndivyo hivyo! Sasa umeshapeleka NA kutengeneza NFT kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum `](https://any.site/ipfs/bafybeifqka2odrne5b6l5guthqvbxu4pujko2i6rx2zslvr3qxs6u5o7im) kwenye tovuti yoyote na utapata maudhui hayo, yakitolewa kwa njia iliyogatuliwa.
+
+## Hasara {#drawbacks}
+
+Huwezi kufuta faili za IPFS kwa uhakika, kwa hivyo mradi tu unarekebisha kiolesura chako cha mtumiaji, pengine ni bora kuiacha iwe ya kati, au utumie [mfumo wa majina wa interplanetary (IPNS)](https://docs.ipfs.tech/concepts/ipns/#mutability-in-ipfs), mfumo unaotoa uwezo wa kubadilika juu ya IPFS. Bila shaka, chochote kinachoweza kubadilika kinaweza kudhibitiwa, katika kesi ya IPNS kwa kumshinikiza mtu aliye na ufunguo binafsi unaolingana nayo.
+
+Zaidi ya hayo, baadhi ya vifurushi vina tatizo na IPFS, kwa hivyo ikiwa tovuti yako ni ngumu sana hiyo inaweza isiwe suluhisho zuri. Na bila shaka, chochote kinachotegemea ujumuishaji wa seva hakiwezi kugatuliwa kwa kuwa tu na upande wa mteja kwenye IPFS.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Kama vile Ethereum inavyokuruhusu kugatua hifadhidata na vipengele vya mantiki ya biashara ya dApp yako, IPFS hukuruhusu kugatua kiolesura cha mtumiaji. Hii inakuwezesha kuzima vekta moja zaidi ya mashambulizi dhidi ya dApp yako.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/kickstart-your-dapp-frontend-development-with-create-eth-app/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/kickstart-your-dapp-frontend-development-with-create-eth-app/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..fd5a0675c9c
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/kickstart-your-dapp-frontend-development-with-create-eth-app/index.md
@@ -0,0 +1,111 @@
+---
+title: Anzisha uundaji wako wa mwonekano wa mbele wa mfumo mtawanyo wa kimamlaka kwa kutumia create-eth-app
+description: Muhtasari wa jinsi ya kutumia create-eth-app na vipengele vyake
+author: "Markus Waas"
+tags:
+ [
+ "frontend",
+ "javascript",
+ "ethers.js",
+ "the graph",
+ "defi"
+ ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2020-04-27
+source: soliditydeveloper.com
+sourceUrl: https://soliditydeveloper.com/create-eth-app
+---
+
+Mara ya mwisho tuliangalia [picha kubwa ya Solidity](https://soliditydeveloper.com/solidity-overview-2020) na tayari tulitaja [create-eth-app](https://github.com/PaulRBerg/create-eth-app). Sasa utagundua jinsi ya kuitumia, ni vipengele vipi vimeunganishwa na mawazo ya ziada kuhusu jinsi ya kuipanua. Ilianzishwa na Paul Razvan Berg, mwanzilishi wa [Sablier](http://sablier.com/), programu hii itaanzisha uundaji wako wa mwonekano wa mbele na inakuja na miunganisho kadhaa ya hiari ya kuchagua.
+
+## Usakinishaji {#installation}
+
+Usakinishaji unahitaji Yarn 0.25 au toleo la juu zaidi (`npm install yarn --global`). Ni rahisi kama kuendesha:
+
+```bash
+yarn create eth-app my-eth-app
+cd my-eth-app
+yarn react-app:start
+```
+
+Inatumia [create-react-app](https://github.com/facebook/create-react-app) kwa ndani. Ili kuona programu yako, fungua `http://localhost:3000/`. Ukiwa tayari kupeleka kwenye utendakazi, tengeneza kifurushi kidogo kwa kutumia yarn build. Njia moja rahisi ya kuhifadhi hii itakuwa [Netlify](https://www.netlify.com/). Unaweza kuunda repo ya GitHub, kuiongeza kwenye Netlify, kuweka amri ya kujenga na umemaliza! Programu yako itahifadhiwa na itatumika na kila mtu. Na yote hayo bila malipo.
+
+## Vipengele {#features}
+
+### React & create-react-app {#react--create-react-app}
+
+Kwanza kabisa, kiini cha programu: React na vipengele vyote vya ziada vinavyokuja na _create-react-app_. Kutumia hii pekee ni chaguo zuri ikiwa hutaki kuunganisha Ethereum. [React](https://react.dev/) yenyewe hufanya uundaji wa UI ingiliani kuwa rahisi sana. Inaweza isiwe rahisi kwa wanaoanza kama [Vue](https://vuejs.org/), lakini bado inatumika sana, ina vipengele zaidi na muhimu zaidi ina maelfu ya maktaba za ziada za kuchagua. _create-react-app_ hurahisisha sana kuanza nayo pia na inajumuisha:
+
+- Usaidizi wa sintaksia za React, JSX, ES6, TypeScript, Flow.
+- Viongezeo vya lugha zaidi ya ES6 kama vile kiendeshaji cha kusambaza object.
+- CSS yenye viambishi awali vya kiotomatiki, kwa hivyo huhitaji -webkit- au viambishi vingine.
+- Kiendeshaji cha majaribio ya kitengo cha haraka na ingiliani chenye usaidizi uliojengewa ndani kwa ajili ya kuripoti ufikiaji.
+- Seva ya uundaji wa moja kwa moja inayoonya kuhusu makosa ya kawaida.
+- Hati ya kujenga ya kufunga JS, CSS, na picha kwa ajili ya utendakazi, ikiwa na hashi na ramani za chanzo.
+
+Hasa, _create-eth-app_ inatumia [hooks effects](https://legacy.reactjs.org/docs/hooks-effect.html) mpya. Njia ya kuandika vipengele vyenye nguvu, lakini vidogo sana vinavyoitwa vipengele vya kufanya kazi. Angalia sehemu hapa chini kuhusu Apollo kwa jinsi zinavyotumika katika _create-eth-app_.
+
+### Yarn Workspaces {#yarn-workspaces}
+
+[Yarn Workspaces](https://classic.yarnpkg.com/en/docs/workspaces/) hukuruhusu kuwa na vifurushi vingi, lakini kuwa na uwezo wa kuvidhibiti vyote kutoka kwenye folda kuu na kusakinisha vitegemezi kwa vyote mara moja kwa kutumia `yarn install`. Hii ina mantiki hasa kwa vifurushi vidogo vya ziada kama vile usimamizi wa anwani/ABI za mikataba-erevu (taarifa kuhusu wapi ulipeleka mikataba-erevu ipi na jinsi ya kuwasiliana nayo) au muunganisho wa grafu, vyote vikiwa sehemu ya `create-eth-app`.
+
+### ethers.js {#ethersjs}
+
+Ingawa [Web3](https://docs.web3js.org/) bado inatumika sana, [ethers.js](https://docs.ethers.io/) imekuwa ikipata mvuto zaidi kama mbadala katika mwaka uliopita na ndiyo iliyounganishwa kwenye _create-eth-app_. Unaweza kufanya kazi na hii, kuibadilisha iwe Web3 au fikiria kusasisha hadi [ethers.js v5](https://docs.ethers.org/v5/) ambayo karibu itoke kwenye beta.
+
+### The Graph {#the-graph}
+
+[GraphQL](https://graphql.org/) ni njia mbadala ya kushughulikia data ikilinganishwa na [API ya Restful](https://restfulapi.net/). Zina faida kadhaa kuliko API za Restful, hasa kwa data ya mnyororo wa bloku uliogatuliwa. Ikiwa unapenda kujua sababu za hili, angalia [GraphQL Will Power the Decentralized Web](https://medium.com/graphprotocol/graphql-will-power-the-decentralized-web-d7443a69c69a).
+
+Kawaida ungepata data kutoka kwa mkataba-erevu wako moja kwa moja. Unataka kusoma muda wa biashara ya hivi karibuni? Ita tu `MyContract.methods.latestTradeTime().call()` ambayo hupata data kutoka kwenye nodi ya Ethereum na kuipeleka kwenye mfumo wako mtawanyo wa kimamlaka. Lakini vipi ikiwa unahitaji mamia ya alama za data tofauti? Hiyo ingesababisha mamia ya upataji data kwenye nodi, kila mara ikihitaji [RTT](https://wikipedia.org/wiki/Round-trip_delay_time) na kufanya mfumo wako mtawanyo wa kimamlaka kuwa wa polepole na usio na ufanisi. Njia moja ya kuepuka hili inaweza kuwa kazi ya wito wa kupata ndani ya mkataba wako inayorudisha data nyingi kwa wakati mmoja. Hata hivyo, hii si bora kila wakati.
+
+Na kisha unaweza kupendezwa na data ya kihistoria pia. Unataka kujua sio tu muda wa biashara ya mwisho, bali nyakati za biashara zote ulizowahi kufanya mwenyewe. Tumia kifurushi cha grafu ndogo cha _create-eth-app_, soma [nyaraka](https://thegraph.com/docs/en/subgraphs/developing/creating/starting-your-subgraph) na uibadilishe kulingana na mikataba yako mwenyewe. Ikiwa unatafuta mikataba-erevu maarufu, huenda tayari kuna grafu ndogo. Angalia [kigunduzi cha grafu ndogo](https://thegraph.com/explorer/).
+
+Mara tu unapokuwa na grafu ndogo, inakuruhusu kuandika hoja moja rahisi katika mfumo wako mtawanyo wa kimamlaka inayopata data zote muhimu za mnyororo wa bloku ikiwa ni pamoja na zile za kihistoria unazohitaji, upataji mmoja tu unahitajika.
+
+### Apollo {#apollo}
+
+Shukrani kwa muunganisho wa [Apollo Boost](https://www.apollographql.com/docs/react/get-started/) unaweza kuunganisha grafu kwa urahisi katika mfumo wako mtawanyo wa kimamlaka wa React. Hasa unapotumia [React hooks na Apollo](https://www.apollographql.com/blog/apollo-client-now-with-react-hooks), kupata data ni rahisi kama kuandika hoja moja ya GraphQl katika kijenzi chako:
+
+```js
+const { loading, error, data } = useQuery(myGraphQlQuery)
+
+React.useEffect(() => {
+ if (!loading && !error && data) {
+ console.log({ data })
+ }
+}, [loading, error, data])
+```
+
+## Violezo {#templates}
+
+Juu ya hayo unaweza kuchagua kutoka kwa violezo kadhaa tofauti. Kufikia sasa unaweza kutumia muunganisho wa Aave, Compound, UniSwap au Sablier. Zote huongeza anwani muhimu za mikataba-erevu ya huduma pamoja na miunganisho ya grafu ndogo iliyotengenezwa tayari. Ongeza tu kiolezo kwenye amri ya uundaji kama `yarn create eth-app my-eth-app --with-template aave`.
+
+### Aave {#aave}
+
+[Aave](https://aave.com/) ni soko la kukopesha pesa lililogatuliwa. Waweka amana hutoa ukwasi sokoni ili kupata mapato yasiyotumika, huku wakopaji wakiweza kukopa kwa kutumia dhamana. Kipengele kimoja cha kipekee cha Aave ni [mikopo ya haraka](https://aave.com/docs/developers/flash-loans) inayokuruhusu kukopa pesa bila dhamana yoyote, mradi tu unarejesha mkopo ndani ya muamala mmoja. Hii inaweza kuwa muhimu kwa mfano kwa kukupa pesa za ziada kwenye biashara ya usuluhishi.
+
+Tokeni zinazouzwa na kukupatia riba huitwa _aTokens_.
+
+Unapochagua kuunganisha Aave na _create-eth-app_, utapata [muunganisho wa grafu ndogo](https://docs.aave.com/developers/getting-started/using-graphql). Aave hutumia The Graph na tayari inakupa grafu ndogo kadhaa zilizo tayari kutumika kwenye [Ropsten](https://thegraph.com/explorer/subgraph/aave/protocol-ropsten) na [Mtandao Mkuu](https://thegraph.com/explorer/subgraph/aave/protocol) katika fomu [ghafi](https://thegraph.com/explorer/subgraph/aave/protocol-raw) au [iliyopangiliwa](https://thegraph.com/explorer/subgraph/aave/protocol).
+
+
+
+### Compound {#compound}
+
+[Compound](https://compound.finance/) inafanana na Aave. Muunganisho tayari unajumuisha [Compound v2 Subgraph](https://medium.com/graphprotocol/https-medium-com-graphprotocol-compound-v2-subgraph-highlight-a5f38f094195) mpya. Tokeni zinazopata riba hapa kwa mshangao huitwa _cTokens_.
+
+### Uniswap {#uniswap}
+
+[Uniswap](https://uniswap.exchange/) ni soko la kubadilishana fedha lililogatuliwa (DEX). Watoa ukwasi wanaweza kupata ada kwa kutoa tokeni au ether zinazohitajika kwa pande zote mbili za biashara. Inatumika sana na kwa hivyo ina moja ya viwango vya juu zaidi vya ukwasi kwa anuwai kubwa sana ya tokeni. Unaweza kuiunganisha kwa urahisi katika mfumo wako mtawanyo wa kimamlaka ili, kwa mfano, kuwaruhusu watumiaji kubadilisha ETH zao kwa DAI.
+
+Kwa bahati mbaya, wakati wa kuandika hili muunganisho ni wa Uniswap v1 pekee na sio [v2 iliyotolewa hivi karibuni](https://uniswap.org/blog/uniswap-v2/).
+
+### Sablier {#sablier}
+
+[Sablier](https://sablier.com/) huwaruhusu watumiaji kutiririsha malipo ya pesa. Badala ya siku moja ya malipo, unapata pesa zako kila wakati bila usimamizi zaidi baada ya usanidi wa awali. Muunganisho unajumuisha [grafu yake ndogo](https://thegraph.com/explorer/subgraph/sablierhq/sablier).
+
+## Nini kinafuata? {#whats-next}
+
+Ikiwa una maswali kuhusu _create-eth-app_, nenda kwenye [seva ya jamii ya Sablier](https://discord.gg/bsS8T47), ambapo unaweza kuwasiliana na waandishi wa _create-eth-app_. Kama hatua za kwanza zinazofuata unaweza kutaka kuunganisha mfumo wa UI kama [Material UI](https://mui.com/material-ui/), andika hoja za GraphQL kwa data unayohitaji hasa na uweke usanidi wa upelekaji.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/learn-foundational-ethereum-topics-with-sql/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/learn-foundational-ethereum-topics-with-sql/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..dea821eea85
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/learn-foundational-ethereum-topics-with-sql/index.md
@@ -0,0 +1,269 @@
+---
+title: Jifunze Mada za Msingi za Ethereum kwa kutumia SQL
+description: Mafunzo haya yanawasaidia wasomaji kuelewa dhana za msingi za Ethereum ikiwemo miamala, bloku na gesi kwa kuuliza data iliyo kwenye mtandao kwa kutumia Lugha ya Kuuliza Data Iliyopangwa (SQL).
+author: "Paul Apivat"
+tags: [ "SQL", "Kuuliza", "Miamala" ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2021-05-11
+source: paulapivat.com
+sourceUrl: https://paulapivat.com/post/query_ethereum/
+---
+
+Mafunzo mengi ya Ethereum huwalenga wasanidi programu, lakini kuna ukosefu wa rasilimali za kielimu kwa wachambuzi wa data au kwa watu wanaotaka kuona data iliyo kwenye mtandao bila kuendesha mteja au nodi.
+
+Mafunzo haya yanawasaidia wasomaji kuelewa dhana za msingi za Ethereum ikiwemo miamala, bloku na gesi kwa kuuliza data iliyo kwenye mtandao kwa kutumia lugha ya kuuliza data iliyopangwa (SQL) kupitia kiolesura kilichotolewa na [Dune Analytics](https://dune.com/).
+
+Data iliyo kwenye mtandao inaweza kutusaidia kuelewa Ethereum, mtandao, na kama uchumi wa nguvu za kompyuta na inapaswa kutumika kama msingi wa kuelewa changamoto zinazoikabili Ethereum leo (yaani, kupanda kwa bei za gesi) na, muhimu zaidi, majadiliano kuhusu suluhu za kuongeza uwezo.
+
+### Miamala {#transactions}
+
+Safari ya mtumiaji kwenye Ethereum huanza na kuanzisha akaunti inayodhibitiwa na mtumiaji au huluki yenye salio la ETH. Kuna aina mbili za akaunti - inayodhibitiwa na mtumiaji au mkataba-erevu (tazama [ethereum.org](/developers/docs/accounts/)).
+
+Akaunti yoyote inaweza kutazamwa kwenye wachunguzi wa bloku kama [Etherscan](https://etherscan.io/) au [Blockscout](https://eth.blockscout.com/). Wachunguzi wa bloku ni lango la data ya Ethereum. Wanaonyesha, kwa wakati halisi, data kuhusu bloku, miamala, wachimbaji, akaunti na shughuli nyingine za kwenye mtandao (tazama [hapa](/developers/docs/data-and-analytics/block-explorers/)).
+
+Hata hivyo, mtumiaji anaweza kutaka kuuliza data moja kwa moja ili kupatanisha taarifa zinazotolewa na wachunguzi wa bloku wa nje. [Dune Analytics](https://dune.com/) hutoa uwezo huu kwa yeyote aliye na ujuzi fulani wa SQL.
+
+Kwa marejeleo, akaunti ya mkataba-erevu ya Msingi wa Ethereum (EF) inaweza kutazamwa kwenye [Blockscout](https://eth.blockscout.com/address/0xde0B295669a9FD93d5F28D9Ec85E40f4cb697BAe).
+
+Jambo moja la kuzingatia ni kwamba akaunti zote, ikiwemo ya EF, zina anwani ya umma inayoweza kutumika kutuma na kupokea miamala.
+
+Salio la akaunti kwenye Etherscan linajumuisha miamala ya kawaida na miamala ya ndani. Miamala ya ndani, licha ya jina lake, sio miamala _halisi_ inayobadilisha hali ya mnyororo. Ni uhamisho wa thamani ulioanzishwa kwa kutekeleza mkataba ([chanzo](https://ethereum.stackexchange.com/questions/3417/how-to-get-contract-internal-transactions)). Kwa kuwa miamala ya ndani haina saini, **haijumuishwi** kwenye mnyororo wa bloku na haiwezi kuulizwa na Dune Analytics.
+
+Kwa hivyo, mafunzo haya yatazingatia miamala ya kawaida. Hii inaweza kuulizwa kama ifuatavyo:
+
+```sql
+WITH temp_table AS (
+SELECT
+ hash,
+ block_number,
+ block_time,
+ "from",
+ "to",
+ value / 1e18 AS ether,
+ gas_used,
+ gas_price / 1e9 AS gas_price_gwei
+FROM ethereum."transactions"
+WHERE "to" = '\xde0B295669a9FD93d5F28D9Ec85E40f4cb697BAe'
+ORDER BY block_time DESC
+)
+SELECT
+ hash,
+ block_number,
+ block_time,
+ "from",
+ "to",
+ ether,
+ (gas_used * gas_price_gwei) / 1e9 AS txn_fee
+FROM temp_table
+```
+
+Hii itatoa taarifa sawa na inayotolewa kwenye ukurasa wa miamala wa Etherscan. Kwa kulinganisha, hizi ndizo vyanzo viwili:
+
+#### Etherscan {#etherscan}
+
+
+
+[Ukurasa wa mkataba wa EF kwenye Blockscout.](https://eth.blockscout.com/address/0xde0B295669a9FD93d5F28D9Ec85E40f4cb697BAe)
+
+#### Dune Analytics {#dune-analytics}
+
+
+
+Unaweza kupata dashibodi [hapa](https://dune.com/paulapivat/Learn-Ethereum). Bofya kwenye jedwali ili kuona ulizo (pia tazama hapo juu).
+
+### Kuchanganua Miamala {#breaking_down_transactions}
+
+Muamala uliowasilishwa unajumuisha taarifa kadhaa ikiwemo ([chanzo](/developers/docs/transactions/)):
+
+- **Mpokeaji**: Anwani ya kupokea (iliyoulizwa kama "to")
+- **Saini**: Wakati ufunguo binafsi wa mtumaji hutia saini kwenye muamala, tunachoweza kuuliza kwa kutumia SQL ni anwani ya umma ya mtumaji ("from").
+- **Thamani**: Hii ni kiasi cha ETH kilichohamishwa (tazama safu wima ya `ether`).
+- **Data**: Hii ni data yoyote ambayo imefanyiwa hashi (tazama safu wima ya `data`)
+- **gasLimit** – kiasi cha juu cha vitengo vya gesi kinachoweza kutumiwa na muamala. Vitengo vya gesi vinawakilisha hatua za kikokotozi
+- **maxPriorityFeePerGas** - kiasi cha juu cha gesi kitakachojumuishwa kama zawadi kwa mchimbaji
+- **maxFeePerGas** - kiasi cha juu cha gesi ambacho mtu yuko tayari kulipa kwa muamala (ikijumuisha baseFeePerGas na maxPriorityFeePerGas)
+
+Tunaweza kuuliza taarifa hizi maalum kwa miamala kwenda kwa anwani ya umma ya Msingi wa Ethereum:
+
+```sql
+SELECT
+ "to",
+ "from",
+ value / 1e18 AS ether,
+ data,
+ gas_limit,
+ gas_price / 1e9 AS gas_price_gwei,
+ gas_used,
+ ROUND(((gas_used / gas_limit) * 100),2) AS gas_used_pct
+FROM ethereum."transactions"
+WHERE "to" = '\xde0B295669a9FD93d5F28D9Ec85E40f4cb697BAe'
+ORDER BY block_time DESC
+```
+
+### Bloku {#blocks}
+
+Kila muamala utabadilisha hali ya mashine halisi ya Ethereum ([EVM](/developers/docs/evm/)) ([chanzo](/developers/docs/transactions/)). Miamala hutangazwa kwenye mtandao ili ithibitishwe na ijumuishwe kwenye bloku. Kila muamala unahusishwa na nambari ya bloku. Ili kuona data, tunaweza kuuliza nambari maalum ya bloku: 12396854 (bloku ya hivi karibuni zaidi kati ya miamala ya Msingi wa Ethereum kufikia wakati wa uandishi huu, 11/5/21).
+
+Zaidi ya hayo, tunapouliza bloku mbili zinazofuata, tunaweza kuona kwamba kila bloku ina hashi ya bloku iliyotangulia (yaani, hashi ya mzazi), kuonyesha jinsi mnyororo wa bloku unavyoundwa.
+
+Kila bloku ina rejeleo kwa bloku yake ya mzazi. Hii inaonyeshwa hapa chini kati ya safu wima za `hash` na `parent_hash` ([chanzo](/developers/docs/blocks/)):
+
+
+
+Hili ndilo [ulizo](https://dune.com/queries/44856/88292) kwenye Dune Analytics:
+
+```sql
+SELECT
+ time,
+ number,
+ hash,
+ parent_hash,
+ nonce
+FROM ethereum."blocks"
+WHERE "number" = 12396854 OR "number" = 12396855 OR "number" = 12396856
+LIMIT 10
+```
+
+Tunaweza kuchunguza bloku kwa kuuliza muda, nambari ya bloku, ugumu, hashi, hashi ya mzazi, na nonce.
+
+Kitu pekee ambacho ulizo hili halishughulikii ni _orodha ya miamala_ ambayo inahitaji ulizo tofauti hapa chini na _mzizi wa hali_. Nodi kamili au ya kumbukumbu itahifadhi miamala yote na mabadiliko ya hali, kuwaruhusu wateja kuuliza hali ya mnyororo wakati wowote. Kwa sababu hii inahitaji nafasi kubwa ya kuhifadhi, tunaweza kutenganisha data ya mnyororo na data ya hali:
+
+- Data ya mnyororo (orodha ya bloku, miamala)
+- Data ya hali (matokeo ya mabadiliko ya hali ya kila muamala)
+
+Mzizi wa hali huangukia kwenye kundi la pili na ni data _iliyodokezwa_ (haihifadhiwi kwenye mnyororo), wakati data ya mnyororo iko wazi na huhifadhiwa kwenye mnyororo wenyewe ([chanzo](https://ethereum.stackexchange.com/questions/359/where-is-the-state-data-stored)).
+
+Kwa mafunzo haya, tutazingatia data ya kwenye mnyororo ambayo _inaweza_ kuulizwa kwa SQL kupitia Dune Analytics.
+
+Kama ilivyoelezwa hapo juu, kila bloku ina orodha ya miamala, tunaweza kuuliza hili kwa kuchuja bloku maalum. Tutajaribu bloku ya hivi karibuni zaidi, 12396854:
+
+```sql
+SELECT * FROM ethereum."transactions"
+WHERE block_number = 12396854
+ORDER BY block_time DESC`
+```
+
+Huu ndio matokeo ya SQL kwenye Dune:
+
+
+
+Bloku hii moja kuongezwa kwenye mnyororo hubadilisha hali ya mashine halisi ya Ethereum ([EVM](/developers/docs/evm/)). Wakati mwingine makumi, mamia ya miamala huhakikiwa kwa wakati mmoja. Katika kisa hiki maalum, miamala 222 ilijumuishwa.
+
+Ili kuona ni ngapi zilifanikiwa, tungeongeza kichujio kingine kuhesabu miamala iliyofanikiwa:
+
+```sql
+WITH temp_table AS (
+ SELECT * FROM ethereum."transactions"
+ WHERE block_number = 12396854 AND success = true
+ ORDER BY block_time DESC
+)
+SELECT
+ COUNT(success) AS num_successful_txn
+FROM temp_table
+```
+
+Kwa bloku 12396854, kati ya miamala 222 jumla, 204 zilihakikiwa kwa mafanikio:
+
+
+
+Maombi ya miamala hutokea makumi ya mara kwa sekunde, lakini bloku huhifadhiwa takriban mara moja kila sekunde 15 ([chanzo](/developers/docs/blocks/)).
+
+Ili kuona kwamba kuna bloku moja inayozalishwa takriban kila sekunde 15, tunaweza kuchukua idadi ya sekunde katika siku (86400) kugawanywa kwa 15 ili kupata wastani wa makadirio ya idadi ya bloku kwa siku (~ 5760).
+
+Chati ya bloku za Ethereum zinazozalishwa kwa siku (2016 - sasa) ni:
+
+
+
+Wastani wa idadi ya bloku zinazozalishwa kila siku katika kipindi hiki ni ~5,874:
+
+
+
+Maulizo ni:
+
+```sql
+# ulizo la kuonyesha idadi ya bloku zinazozalishwa kila siku tangu 2016
+
+SELECT
+ DATE_TRUNC('day', time) AS dt,
+ COUNT(*) AS block_count
+FROM ethereum."blocks"
+GROUP BY dt
+OFFSET 1
+
+# wastani wa idadi ya bloku zinazozalishwa kwa siku
+
+WITH temp_table AS (
+SELECT
+ DATE_TRUNC('day', time) AS dt,
+ COUNT(*) AS block_count
+FROM ethereum."blocks"
+GROUP BY dt
+OFFSET 1
+)
+SELECT
+ AVG(block_count) AS avg_block_count
+FROM temp_table
+```
+
+Wastani wa idadi ya bloku zinazozalishwa kwa siku tangu 2016 iko juu kidogo ya nambari hiyo kwa 5,874. Vinginevyo, kugawanya sekunde 86400 kwa wastani wa bloku 5874 hutoa sekunde 14.7 au takriban bloku moja kila sekunde 15.
+
+### Gesi {#gas}
+
+Bloku zina ukomo wa ukubwa. Ukubwa wa juu wa bloku hubadilika na hutofautiana kulingana na mahitaji ya mtandao kati ya vitengo 12,500,000 na 25,000,000. Vikomo vinahitajika kuzuia ukubwa wa bloku kuwa mkubwa kiholela na kuweka mzigo kwenye nodi kamili kwa upande wa nafasi ya diski na mahitaji ya kasi ([chanzo](/developers/docs/blocks/)).
+
+Njia moja ya kufikiria kikomo cha gesi cha bloku ni kuifikiria kama **ugavi** wa nafasi ya bloku inayopatikana ambapo miamala inaweza kuwekwa kwa makundi. Kikomo cha gesi cha bloku kinaweza kuulizwa na kuonyeshwa kutoka 2016 hadi leo:
+
+
+
+```sql
+SELECT
+ DATE_TRUNC('day', time) AS dt,
+ AVG(gas_limit) AS avg_block_gas_limit
+FROM ethereum."blocks"
+GROUP BY dt
+OFFSET 1
+```
+
+Halafu kuna gesi halisi inayotumika kila siku kulipia ukokotoaji unaofanywa kwenye mnyororo wa Ethereum (yaani, kutuma muamala, kuita mkataba-erevu, kutoa NFT). Haya ndiyo **mahitaji** ya nafasi ya bloku ya Ethereum inayopatikana:
+
+
+
+```sql
+SELECT
+ DATE_TRUNC('day', time) AS dt,
+ AVG(gas_used) AS avg_block_gas_used
+FROM ethereum."blocks"
+GROUP BY dt
+OFFSET 1
+```
+
+Tunaweza pia kuweka chati hizi mbili pamoja ili kuona jinsi **mahitaji na ugavi** vinavyolingana:
+
+
+
+Kwa hivyo tunaweza kuelewa bei za gesi kama kazi ya mahitaji ya nafasi ya bloku ya Ethereum, kulingana na ugavi unaopatikana.
+
+Mwishowe, tunaweza kutaka kuuliza wastani wa bei za gesi za kila siku kwa mnyororo wa Ethereum, hata hivyo, kufanya hivyo kutasababisha muda mrefu sana wa kuuliza, kwa hivyo tutachuja ulizo letu kwa kiasi cha wastani cha gesi kilicholipwa kwa kila muamala na Msingi wa Ethereum.
+
+
+
+Tunaweza kuona bei za gesi zilizolipwa kwa miamala yote iliyofanywa kwa anwani ya Msingi wa Ethereum kwa miaka mingi. Hili ndilo ulizo:
+
+```sql
+SELECT
+ block_time,
+ gas_price / 1e9 AS gas_price_gwei,
+ value / 1e18 AS eth_sent
+FROM ethereum."transactions"
+WHERE "to" = '\xde0B295669a9FD93d5F28D9Ec85E40f4cb697BAe'
+ORDER BY block_time DESC
+```
+
+### Muhtasari {#summary}
+
+Kwa mafunzo haya, tunaelewa dhana za msingi za Ethereum na jinsi mnyororo wa bloku wa Ethereum unavyofanya kazi kwa kuuliza na kupata hisia ya data ya kwenye mnyororo.
+
+Dashibodi inayoshikilia msimbo wote uliotumika katika mafunzo haya inaweza kupatikana [hapa](https://dune.com/paulapivat/Learn-Ethereum).
+
+Kwa matumizi zaidi ya data kuchunguza web3 [nipate kwenye Twitter](https://twitter.com/paulapivat).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/logging-events-smart-contracts/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/logging-events-smart-contracts/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..5b633a8bc94
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/logging-events-smart-contracts/index.md
@@ -0,0 +1,62 @@
+---
+title: Kuweka data kutoka kwa mikataba-erevu na matukio
+description: Utangulizi wa matukio ya mkataba-erevu na jinsi unavyoweza kuyatumia kuweka data
+author: "jdourlens"
+tags: [ "mikataba erevu", "remix", "uimara", "matukio" ]
+skill: intermediate
+lang: sw
+published: 2020-04-03
+source: EthereumDev
+sourceUrl: https://ethereumdev.io/logging-data-with-events/
+address: "0x19dE91Af973F404EDF5B4c093983a7c6E3EC8ccE"
+---
+
+Katika Solidity, [matukio](/developers/docs/smart-contracts/anatomy/#events-and-logs) ni ishara zinazotumwa ambazo mikataba-erevu inaweza kuzichochea. Mifumo mtawanyo ya kimamlaka, au kitu chochote kilichounganishwa na API ya Ethereum JSON-RPC, kinaweza kusikiliza matukio haya na kutenda ipasavyo. Tukio linaweza pia kuwekewa faharasa ili historia ya tukio iweze kutafutwa baadaye.
+
+## Matukio {#events}
+
+Tukio la kawaida zaidi kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum wakati wa kuandika makala hii ni tukio la Uhamisho linalotolewa na tokeni za ERC20 wakati mtu anahamisha tokeni.
+
+```solidity
+event Transfer(address indexed from, address indexed to, uint256 value);
+```
+
+Sahihi ya tukio hutangazwa ndani ya msimbo wa mkataba na inaweza kutolewa kwa kutumia neno msingi "emit". Kwa mfano, tukio la uhamisho huweka kumbukumbu ya nani aliyetuma uhamisho (_from_), kwa nani (_to_) na ni tokeni ngapi zilihamishwa (_value_).
+
+Tukirejea kwenye mkataba-erevu wetu wa Counter na kuamua kuweka kumbukumbu kila wakati thamani inapobadilishwa. Kwa vile mkataba huu haukukusudiwa kupelekwa bali kutumika kama msingi wa kuunda mkataba mwingine kwa kuuongeza: unaitwa mkataba dhahania. Katika mfano wetu wa kaunta, ingeonekana hivi:
+
+```solidity
+pragma solidity 0.5.17;
+
+contract Counter {
+
+ event ValueChanged(uint oldValue, uint256 newValue);
+
+ // Tofauti ya kibinafsi ya aina ya nambari kamili isiyo na alama ili kuweka idadi ya hesabu
+ uint256 private count = 0;
+
+ // Kazi inayo ongeza kaunta yetu
+ function increment() public {
+ count += 1;
+ emit ValueChanged(count - 1, count);
+ }
+
+ // Kichukuzi cha kupata thamani ya hesabu
+ function getCount() public view returns (uint256) {
+ return count;
+ }
+
+}
+```
+
+Kumbuka kwamba:
+
+- **Mstari wa 5**: tunatangaza tukio letu na kile linachobeba, thamani ya zamani na thamani mpya.
+
+- **Mstari wa 13**: Tunapoongeza tofauti yetu ya hesabu, tunatoa tukio.
+
+Tukipeleka mkataba sasa na kuita kazi ya 'increment', tutaona kwamba Remix itaionyesha kiotomatiki ukibofya kwenye muamala mpya ndani ya safu inayoitwa logs.
+
+
+
+Kumbukumbu ni muhimu sana kwa utatuzi wa mikataba-erevu yako lakini pia ni muhimu ikiwa unaunda programu zinazotumiwa na watu tofauti na kurahisisha kufanya uchanganuzi ili kufuatilia na kuelewa jinsi mkataba-erevu wako unavyotumika. Kumbukumbu zinazotokana na miamala huonyeshwa katika wachunguzi wa tofali maarufu na unaweza pia kwa mfano kuzitumia kuunda hati za offchain kwa ajili ya kusikiliza matukio maalum na kuchukua hatua yanapotokea.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/merkle-proofs-for-offline-data-integrity/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/merkle-proofs-for-offline-data-integrity/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..2026b07276a
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/merkle-proofs-for-offline-data-integrity/index.md
@@ -0,0 +1,252 @@
+---
+title: Uthibitisho wa Merkle kwa uadilifu wa data nje ya mtandao
+description: Kuhakikisha uadilifu wa data onchain kwa data ambayo imehifadhiwa, zaidi, offchain
+author: Ori Pomerantz
+tags: [ "ghala" ]
+skill: advanced
+lang: sw
+published: 2021-12-30
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Kimsingi tungependa kuhifadhi kila kitu katika ghala la Ethereum, ambalo huhifadhiwa kwenye maelfu ya kompyuta na lina
+upatikanaji wa juu sana (data haiwezi kudhibitiwa) na uadilifu (data haiwezi kurekebishwa kwa njia
+isiyoidhinishwa), lakini kuhifadhi neno la baiti 32 kwa kawaida hugharimu gesi 20,000. Ninapoandika hili, gharama hiyo ni
+sawa na $6.60. Kwa senti 21 kwa kila baiti hii ni ghali sana kwa matumizi mengi.
+
+Ili kutatua tatizo hili, mfumo ikolojia wa Ethereum ulitengeneza njia nyingi mbadala za kuhifadhi data kwa njia ya ugatuzi
+. Kwa kawaida huhusisha maelewano kati ya upatikanaji
+na bei. Hata hivyo, uadilifu kwa kawaida huhakikishwa.
+
+Katika makala hii utajifunza **jinsi** ya kuhakikisha uadilifu wa data bila kuhifadhi data kwenye mnyororo wa bloku, kwa kutumia
+[uthibitisho wa Merkle](https://computersciencewiki.org/index.php/Merkle_proof).
+
+## Inafanyaje kazi? {#how-does-it-work}
+
+Kimsingi tunaweza tu kuhifadhi hashi ya data onchain, na kutuma data yote katika miamala inayohitaji. Hata hivyo, hii bado ni ghali sana. Baiti moja ya data kwa muamala hugharimu takriban gesi 16, kwa sasa karibu nusu senti, au takriban $5 kwa kila kilobaiti. Kwa $5000 kwa kila megabaiti, hii bado ni ghali sana kwa matumizi mengi, hata bila gharama ya ziada ya kuweka hashi kwenye data.
+
+Suluhisho ni kuweka hashi mara kwa mara seti ndogo tofauti za data, kwa hivyo kwa data ambayo huhitaji kutuma unaweza tu kutuma hashi. Unafanya hivi kwa kutumia mti wa Merkle, muundo wa data wa mti ambapo kila nodi ni hashi ya nodi zilizo chini yake:
+
+
+
+Hashi ya msingi ndiyo sehemu pekee inayohitaji kuhifadhiwa onchain. Ili kuthibitisha thamani fulani, unatoa hashi zote zinazohitaji kuunganishwa nayo ili kupata msingi. Kwa mfano, ili kuthibitisha `C` unatoa `D`, `H(A-B)`, na `H(E-H)`.
+
+
+
+## Utekelezaji {#implementation}
+
+[Msimbo wa sampuli umetolewa hapa](https://github.com/qbzzt/merkle-proofs-for-offline-data-integrity).
+
+### Msimbo wa offchain {#offchain-code}
+
+Katika makala hii tunatumia JavaScript kwa ajili ya hesabu za offchain. Mifumo mingi iliyotawanywa ina sehemu yake ya offchain katika JavaScript.
+
+#### Kuunda mzizi wa Merkle {#creating-the-merkle-root}
+
+Kwanza tunahitaji kutoa mzizi wa Merkle kwa mnyororo.
+
+```javascript
+const ethers = require("ethers")
+```
+
+[Tunatumia chaguo la kukokotoa la hashi kutoka kwa kifurushi cha ethers](https://docs.ethers.io/v5/api/utils/hashing/#utils-keccak256).
+
+```javascript
+// Data ghafi ambayo uadilifu wake tunapaswa kuthibitisha. Baiti mbili za kwanza ni
+// kitambulisho cha mtumiaji, na baiti mbili za mwisho ni kiasi cha tokeni ambazo
+// mtumiaji anamiliki kwa sasa.
+const dataArray = [
+ 0x0bad0010, 0x60a70020, 0xbeef0030, 0xdead0040, 0xca110050, 0x0e660060,
+ 0xface0070, 0xbad00080, 0x060d0091,
+]
+```
+
+Kusimba kila ingizo katika nambari kamili ya biti-256 husababisha msimbo usioweza kusomeka vizuri kuliko kutumia JSON, kwa mfano. Hata hivyo, hii ina maana ya uchakataji mdogo sana ili kupata data katika mkataba, kwa hiyo gharama za gesi ni za chini sana. [Unaweza kusoma JSON onchain](https://github.com/chrisdotn/jsmnSol), ni wazo baya tu kama linaweza kuepukika.
+
+```javascript
+// Safu ya thamani za hashi, kama BigInts
+const hashArray = dataArray
+```
+
+Katika kesi hii data yetu ni thamani za biti-256 kuanzia, kwa hivyo hakuna uchakataji unaohitajika. Ikiwa tutatumia muundo wa data mgumu zaidi, kama vile mifuatano, tunahitaji kuhakikisha tunaweka hashi data kwanza ili kupata safu ya hashi. Kumbuka kuwa hii pia ni kwa sababu hatujali ikiwa watumiaji wanajua habari za watumiaji wengine. Vinginevyo tungehitaji kuweka hashi ili mtumiaji 1 asijue thamani ya mtumiaji 0, mtumiaji 2 asijue thamani ya mtumiaji 3, n.k.
+
+```javascript
+// Badilisha kati ya mfuatano ambao chaguo la kukokotoa la hashi linatarajia na
+// BigInt tunayotumia kila mahali pengine.
+const hash = (x) =>
+ BigInt(ethers.utils.keccak256("0x" + x.toString(16).padStart(64, 0)))
+```
+
+Chaguo la kukokotoa la hashi ya ethers linatarajia kupata mfuatano wa JavaScript na nambari ya heksadesimali, kama vile `0x60A7`, na hujibu kwa mfuatano mwingine wenye muundo sawa. Hata hivyo, kwa msimbo uliobaki ni rahisi kutumia `BigInt`, kwa hivyo tunabadilisha kuwa mfuatano wa heksadesimali na kurudi tena.
+
+```javascript
+// Hashi linganifu ya jozi ili tusijali ikiwa mpangilio umegeuzwa.
+const pairHash = (a, b) => hash(hash(a) ^ hash(b))
+```
+
+Chaguo hili la kukokotoa ni linganifu (hashi ya a [xor](https://en.wikipedia.org/wiki/Exclusive_or) b). Hii ina maana kwamba tunapoangalia uthibitisho wa Merkle hatuhitaji kuwa na wasiwasi kuhusu ikiwa tutaweka thamani kutoka kwa uthibitisho kabla au baada ya thamani iliyokokotolewa. Uthibitishaji wa Merkle unafanywa onchain, kwa hivyo kadri tunavyohitaji kufanya kidogo ndivyo inavyokuwa bora zaidi.
+
+Onyo:
+Kroptografia ni ngumu kuliko inavyoonekana.
+Toleo la awali la makala hii lilikuwa na chaguo la kukokotoa la hashi `hash(a^b)`.
+Hilo lilikuwa wazo **baya** kwa sababu lilimaanisha kwamba kama ungejua thamani halali za `a` na `b` ungeweza kutumia `b' = a^b^a'` kuthibitisha thamani yoyote ya `a'` unayotaka.
+Ukiwa na chaguo hili la kukokotoa ingekubidi ukokotee `b'` kiasi kwamba `hash(a') ^ hash(b')` ni sawa na thamani inayojulikana (tawi linalofuata kwenye njia ya kuelekea kwenye mzizi), ambayo ni ngumu zaidi.
+
+```javascript
+// Thamani ya kuashiria kuwa tawi fulani ni tupu, halina
+// thamani
+const empty = 0n
+```
+
+Wakati idadi ya thamani si kielelezo kamili cha mbili tunahitaji kushughulikia matawi tupu. Njia ambayo programu hii hufanya ni kuweka sifuri kama kishika nafasi.
+
+
+
+```javascript
+// Kokotoa ngazi moja juu ya mti wa safu ya hashi kwa kuchukua hashi ya
+// kila jozi kwa mfuatano
+const oneLevelUp = (inputArray) => {
+ var result = []
+ var inp = [...inputArray] // Ili kuepuka kuandika upya ingizo // Ongeza thamani tupu ikiwa ni lazima (tunahitaji majani yote yawe // yameunganishwa kwa jozi)
+
+ if (inp.length % 2 === 1) inp.push(empty)
+
+ for (var i = 0; i < inp.length; i += 2)
+ result.push(pairHash(inp[i], inp[i + 1]))
+
+ return result
+} // oneLevelUp
+```
+
+Chaguo hili la kukokotoa "hupanda" ngazi moja katika mti wa Merkle kwa kuweka hashi jozi za thamani kwenye safu ya sasa. Kumbuka kuwa huu si utekelezaji bora zaidi, tungeweza kuepuka kunakili ingizo na kuongeza tu `hashEmpty` inapofaa katika kitanzi, lakini msimbo huu umeboreshwa kwa ajili ya usomaji.
+
+```javascript
+const getMerkleRoot = (inputArray) => {
+ var result
+
+ result = [...inputArray] // Panda juu ya mti hadi kuwe na thamani moja tu, huo ndio // mzizi. // // Ikiwa safu ina idadi isiyo ya kawaida ya maingizo // msimbo katika oneLevelUp unaongeza thamani tupu, kwa hivyo ikiwa tuna, kwa mfano, // majani 10 tutakuwa na matawi 5 katika safu ya pili, 3 // matawi katika ya tatu, 2 katika ya nne na mzizi ni wa tano
+
+ while (result.length > 1) result = oneLevelUp(result)
+
+ return result[0]
+}
+```
+
+Ili kupata mzizi, panda hadi kubaki thamani moja tu.
+
+#### Kuunda uthibitisho wa Merkle {#creating-a-merkle-proof}
+
+Uthibitisho wa Merkle ni thamani za kuweka hashi pamoja na thamani inayothibitishwa ili kurudisha mzizi wa Merkle. Thamani ya kuthibitisha mara nyingi hupatikana kutoka kwa data nyingine, kwa hivyo napendelea kuitoa kando badala ya kuwa sehemu ya msimbo.
+
+```javascript
+// Uthibitisho wa merkle unajumuisha thamani ya orodha ya maingizo ya
+// kuwekea hashi. Kwa sababu tunatumia chaguo la kukokotoa la hashi linganifu, hatuhitaji
+// eneo la kipengee ili kuthibitisha uthibitisho, bali kuunda tu
+const getMerkleProof = (inputArray, n) => {
+ var result = [], currentLayer = [...inputArray], currentN = n
+
+ // Hadi tufike juu
+ while (currentLayer.length > 1) {
+ // Hakuna safu za urefu usio wa kawaida
+ if (currentLayer.length % 2)
+ currentLayer.push(empty)
+
+ result.push(currentN % 2
+ // Ikiwa currentN si shufwa, ongeza na thamani iliyo kabla yake kwenye uthibitisho
+ ? currentLayer[currentN-1]
+ // Ikiwa ni shufwa, ongeza thamani baada yake
+ : currentLayer[currentN+1])
+
+```
+
+Tunaweka hashi `(v[0],v[1])`, `(v[2],v[3])`, n.k. Kwa hivyo kwa thamani shufwa tunahitaji inayofuata, kwa thamani witiri tunahitaji iliyotangulia.
+
+```javascript
+ // Sogeza hadi safu inayofuata juu
+ currentN = Math.floor(currentN/2)
+ currentLayer = oneLevelUp(currentLayer)
+ } // while currentLayer.length > 1
+
+ return result
+} // getMerkleProof
+```
+
+### Msimbo wa onchain {#onchain-code}
+
+Mwishowe tuna msimbo unaoangalia uthibitisho. Msimbo wa onchain umeandikwa katika [Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.11/). Uboreshaji ni muhimu zaidi hapa kwa sababu gesi ni ghali kiasi.
+
+```solidity
+//SPDX-License-Identifier: Public Domain
+pragma solidity ^0.8.0;
+
+import "hardhat/console.sol";
+```
+
+Niliandika hii kwa kutumia [mazingira ya uundaji ya Hardhat](https://hardhat.org/), ambayo inaturuhusu kuwa na [tokeo la konsoli kutoka Solidity](https://hardhat.org/docs/cookbook/debug-logs) tunapounda.
+
+```solidity
+
+contract MerkleProof {
+ uint merkleRoot;
+
+ function getRoot() public view returns (uint) {
+ return merkleRoot;
+ }
+
+ // Si salama kabisa, katika ufikiaji wa msimbo wa uzalishaji
+ // chaguo hili la kukokotoa LAZIMA liwe na kikomo kikali, pengine kwa
+ // mmiliki
+ function setRoot(uint _merkleRoot) external {
+ merkleRoot = _merkleRoot;
+ } // setRoot
+```
+
+Chaguo za kukokotoa za kuweka na kupata za mzizi wa Merkle. Kumruhusu kila mtu kusasisha mzizi wa Merkle ni _wazo baya sana_ katika mfumo wa uzalishaji. Ninafanya hivi hapa kwa ajili ya kurahisisha msimbo wa sampuli. **Usifanye hivyo kwenye mfumo ambapo uadilifu wa data ni muhimu**.
+
+```solidity
+ function hash(uint _a) internal pure returns(uint) {
+ return uint(keccak256(abi.encode(_a)));
+ }
+
+ function pairHash(uint _a, uint _b) internal pure returns(uint) {
+ return hash(hash(_a) ^ hash(_b));
+ }
+```
+
+Chaguo hili la kukokotoa hutengeneza hashi ya jozi. Ni tafsiri ya Solidity tu ya msimbo wa JavaScript wa `hash` na `pairHash`.
+
+**Kumbuka:** Hii ni kesi nyingine ya uboreshaji kwa ajili ya usomaji. Kulingana na [ufafanuzi wa chaguo la kukokotoa](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_cryptographic_functions.htm), inaweza kuwezekana kuhifadhi data kama thamani ya [`bytes32`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.5.3/types.html#fixed-size-byte-arrays) na kuepuka ubadilishaji.
+
+```solidity
+ // Thibitisha uthibitisho wa Merkle
+ function verifyProof(uint _value, uint[] calldata _proof)
+ public view returns (bool) {
+ uint temp = _value;
+ uint i;
+
+ for(i=0; i<_proof.length; i++) {
+ temp = pairHash(temp, _proof[i]);
+ }
+
+ return temp == merkleRoot;
+ }
+
+} // MarkleProof
+```
+
+Katika nukuu za kihisabati uthibitishaji wa Merkle unaonekana kama hivi: `H(proof_n, H(proof_n-1, H(proof_n-2, ...` H(proof_1, H(proof_0, value))...)))\`. Msimbo huu unautekeleza.
+
+## Uthibitisho wa Merkle na unda-mpya havichanganyiki {#merkle-proofs-and-rollups}
+
+Uthibitisho wa Merkle haufanyi kazi vizuri na [unda-mpya](/developers/docs/scaling/#rollups). Sababu ni kwamba unda-mpya huandika data yote ya muamala kwenye L1, lakini huchakata kwenye L2. Gharama ya kutuma uthibitisho wa Merkle na muamala ni wastani wa gesi 638 kwa kila safu (kwa sasa baiti katika data ya wito hugharimu gesi 16 ikiwa si sifuri, na 4 ikiwa ni sifuri). Ikiwa tuna maneno 1024 ya data, uthibitisho wa Merkle unahitaji safu kumi, au jumla ya gesi 6380.
+
+Tukiangalia kwa mfano [Optimism](https://public-grafana.optimism.io/d/9hkhMxn7z/public-dashboard?orgId=1&refresh=5m), kuandika gesi ya L1 hugharimu takriban gwei 100 na gesi ya L2 hugharimu gwei 0.001 (hiyo ndiyo bei ya kawaida, inaweza kupanda kukiwa na msongamano). Kwa hivyo kwa gharama ya gesi moja ya L1 tunaweza kutumia gesi laki moja kwenye uchakataji wa L2. Tukichukulia kuwa hatuandiki upya kwenye ghala, hii ina maana kwamba tunaweza kuandika takriban maneno matano kwenye ghala kwenye L2 kwa bei ya gesi moja ya L1. Kwa uthibitisho mmoja wa Merkle tunaweza kuandika maneno yote 1024 kwenye ghala (tukichukulia kuwa yanaweza kukokotolewa onchain kuanzia, badala ya kutolewa katika muamala) na bado kubaki na gesi nyingi.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Katika maisha halisi unaweza usiwahi kutekeleza miti ya Merkle peke yako. Kuna maktaba zinazojulikana na zilizokaguliwa ambazo unaweza kutumia na kwa ujumla ni bora kutotekeleza vianzo vya kroptografia peke yako. Lakini natumai sasa unaelewa uthibitisho wa Merkle vizuri zaidi na unaweza kuamua wakati unafaa kutumia.
+
+Kumbuka kwamba ingawa uthibitisho wa Merkle huhifadhi _uadilifu_, hauhifadhi _upatikanaji_. Kujua kwamba hakuna mtu mwingine anayeweza kuchukua mali zako ni faraja ndogo ikiwa hifadhi ya data itaamua kutoruhusu ufikiaji na huwezi kuunda mti wa Merkle ili kuzifikia pia. Kwa hivyo miti ya Merkle hutumiwa vyema zaidi na aina fulani ya hifadhi iliyogatuliwa, kama vile IPFS.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/monitoring-geth-with-influxdb-and-grafana/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/monitoring-geth-with-influxdb-and-grafana/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..855ea1c97e5
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/monitoring-geth-with-influxdb-and-grafana/index.md
@@ -0,0 +1,151 @@
+---
+title: Kufuatilia Geth kwa kutumia InfluxDB na Grafana
+description: Weka ufuatiliaji kwa nodi yako ya Geth kwa kutumia InfluxDB na Grafana ili kufuatilia utendaji na kutambua matatizo.
+author: "Mario Havel"
+tags: [ "wateja", "nodi" ]
+skill: intermediate
+lang: sw
+published: 2021-01-13
+---
+
+Mafunzo haya yatakusaidia kuweka ufuatiliaji wa nodi yako ya Geth ili uweze kuelewa vyema utendaji wake na kutambua matatizo yanayoweza kutokea.
+
+## Mahitaji ya awali {#prerequisites}
+
+- Unapaswa kuwa tayari unaendesha mfano wa Geth.
+- Hatua na mifano mingi ni kwa ajili ya mazingira ya linux, ujuzi wa msingi wa terminal utasaidia.
+- Angalia muhtasari huu wa video wa seti ya vipimo vya Geth: [Monitoring an Ethereum infrastructure by Péter Szilágyi](https://www.youtube.com/watch?v=cOBab8IJMYI).
+
+## Rundo la ufuatiliaji {#monitoring-stack}
+
+Mteja wa Ethereum hukusanya data nyingi ambayo inaweza kusomwa katika mfumo wa hifadhidata ya mpangilio wa matukio. Ili kurahisisha ufuatiliaji, unaweza kuiingiza katika programu ya kuonesha data. Kuna chaguo nyingi zinazopatikana:
+
+- [Prometheus](https://prometheus.io/) (mfumo wa kuvuta)
+- [InfluxDB](https://www.influxdata.com/get-influxdb/) (mfumo wa kusukuma)
+- [Telegraf](https://www.influxdata.com/get-influxdb/)
+- [Grafana](https://www.grafana.com/)
+- [Datadog](https://www.datadoghq.com/)
+- [Chronograf](https://www.influxdata.com/time-series-platform/chronograf/)
+
+Pia kuna [Geth Prometheus Exporter](https://github.com/hunterlong/gethexporter), chaguo lililowekwa tayari na InfluxDB na Grafana.
+
+Katika mafunzo haya, tutaweka mteja wako wa Geth ili kusukuma data kwenda InfluxDB ili kuunda hifadhidata na Grafana ili kuunda taswira ya grafu ya data. Kufanya hivi mwenyewe kutakusaidia kuelewa mchakato vizuri zaidi, kuubadilisha, na kuupeleka katika mazingira tofauti.
+
+## Inasanidi InfluxDB {#setting-up-influxdb}
+
+Kwanza, hebu tupakue na kusakinisha InfluxDB. Chaguo mbalimbali za upakuaji zinaweza kupatikana kwenye [ukurasa wa matoleo wa Influxdata](https://portal.influxdata.com/downloads/). Chagua ile inayoendana na mazingira yako.
+Unaweza pia kuisakinisha kutoka kwenye [repository](https://repos.influxdata.com/). Kwa mfano katika usambazaji unaotegemea Debian:
+
+```
+curl -tlsv1.3 --proto =https -sL https://repos.influxdata.com/influxdb.key | sudo apt-key add
+source /etc/lsb-release
+echo "deb https://repos.influxdata.com/${DISTRIB_ID,,} ${DISTRIB_CODENAME} stable" | sudo tee /etc/apt/sources.list.d/influxdb.list
+sudo apt update
+sudo apt install influxdb -y
+sudo systemctl enable influxdb
+sudo systemctl start influxdb
+sudo apt install influxdb-client
+```
+
+Baada ya kusakinisha InfluxDB kwa mafanikio, hakikisha inaendeshwa chinichini. Kwa chaguo-msingi, inapatikana katika `localhost:8086`.
+Kabla ya kutumia mteja wa `influx`, unapaswa kuunda mtumiaji mpya mwenye haki za msimamizi. Mtumiaji huyu atatumiwa kwa usimamizi wa ngazi ya juu, kuunda hifadhidata na watumiaji.
+
+```
+curl -XPOST "http://localhost:8086/query" --data-urlencode "q=CREATE USER username WITH PASSWORD 'password' WITH ALL PRIVILEGES"
+```
+
+Sasa unaweza kutumia mteja wa influx kuingia [shell ya InfluxDB](https://docs.influxdata.com/influxdb/v1.8/tools/shell/) na mtumiaji huyu.
+
+```
+influx -username 'username' -password 'password'
+```
+
+Kwa kuwasiliana moja kwa moja na InfluxDB kwenye shell yake, unaweza kuunda hifadhidata na mtumiaji kwa vipimo vya geth.
+
+```
+unda hifadhidata geth
+unda mtumiaji geth na nenosiri chaguapassword
+```
+
+Thibitisha viingilio vilivyoundwa na:
+
+```
+onyesha hifadhidata
+onyesha watumiaji
+```
+
+Toka kwenye shell ya InfluxDB.
+
+```
+toka
+```
+
+InfluxDB inaendeshwa na imesanidiwa kuhifadhi vipimo kutoka Geth.
+
+## Inatayarisha Geth {#preparing-geth}
+
+Baada ya kusanidi hifadhidata, tunahitaji kuwezesha ukusanyaji wa vipimo katika Geth. Zingatia `METRICS AND STATS OPTIONS` katika `geth --help`. Chaguo nyingi zinaweza kupatikana hapo, katika kesi hii tunataka Geth isukume data kwenye InfluxDB.
+Usanidi wa msingi unabainisha kituo ambapo InfluxDB inapatikana na uthibitishaji wa hifadhidata.
+
+```
+geth --metrics --metrics.influxdb --metrics.influxdb.endpoint "http://0.0.0.0:8086" --metrics.influxdb.username "geth" --metrics.influxdb.password "chosenpassword"
+```
+
+Bendera hizi zinaweza kuongezwa kwenye amri inayoanzisha mteja au kuhifadhiwa kwenye faili ya usanidi.
+
+Unaweza kuthibitisha kwamba Geth inasukuma data kwa mafanikio, kwa mfano kwa kuorodhesha vipimo katika hifadhidata. Katika shell ya InfluxDB:
+
+```
+tumia geth
+onyesha vipimo
+```
+
+## Inasanidi Grafana {#setting-up-grafana}
+
+Hatua inayofuata ni kusakinisha Grafana ambayo itatafsiri data kwa njia ya picha. Fuata mchakato wa usakinishaji kwa mazingira yako katika nyaraka za Grafana. Hakikisha unasakinisha toleo la OSS ikiwa hutaki vinginevyo.
+Mfano wa hatua za usakinishaji kwa usambazaji wa Debian kwa kutumia repository:
+
+```
+curl -tlsv1.3 --proto =https -sL https://packages.grafana.com/gpg.key | sudo apt-key add -
+echo "deb https://packages.grafana.com/oss/deb stable main" | sudo tee -a /etc/apt/sources.list.d/grafana.list
+sudo apt update
+sudo apt install grafana
+sudo systemctl enable grafana-server
+sudo systemctl start grafana-server
+```
+
+Ukishafanikiwa kuendesha Grafana, inapaswa kupatikana kwenye `localhost:3000`.
+Tumia kivinjari chako unachopendelea kufikia njia hii, kisha ingia na vitambulisho vya chaguo-msingi (mtumiaji: `admin` na nenosiri: `admin`). Unapoombwa, badilisha nenosiri la chaguo-msingi na uhifadhi.
+
+
+
+Utaelekezwa kwenye ukurasa wa nyumbani wa Grafana. Kwanza, sanidi data yako chanzo. Bofya kwenye ikoni ya usanidi kwenye upau wa kushoto na uchague "Vyanzo vya data".
+
+
+
+Bado hakuna vyanzo vya data vilivyoundwa, bofya kwenye "Ongeza chanzo cha data" ili kufafanua kimoja.
+
+
+
+Kwa usanidi huu, chagua "InfluxDB" na uendelee.
+
+
+
+Usanidi wa chanzo cha data ni rahisi sana ikiwa unaendesha zana kwenye mashine moja. Unahitaji kuweka anwani ya InfluxDB na maelezo ya kufikia hifadhidata. Rejelea picha hapa chini.
+
+
+
+Ikiwa kila kitu kimekamilika na InfluxDB inapatikana, bofya kwenye "Hifadhi na ujaribu" na usubiri uthibitisho utokee.
+
+
+
+Sasa Grafana imesanidiwa kusoma data kutoka InfluxDB. Sasa unahitaji kuunda dashibodi ambayo itatafsiri na kuionyesha. Sifa za dashibodi zimesimbwa katika faili za JSON ambazo zinaweza kuundwa na mtu yeyote na kuingizwa kwa urahisi. Kwenye upau wa kushoto, bofya kwenye "Unda na Ingiza".
+
+
+
+Kwa dashibodi ya ufuatiliaji ya Geth, nakili ID ya [dashibodi hii](https://grafana.com/grafana/dashboards/13877/) na uibandike kwenye "Ukurasa wa kuingiza" katika Grafana. Baada ya kuhifadhi dashibodi, inapaswa kuonekana kama hivi:
+
+
+
+Unaweza kurekebisha dashibodi zako. Kila paneli inaweza kuhaririwa, kuhamishwa, kuondolewa au kuongezwa. Unaweza kubadilisha usanidi wako. Ni juu yako! Ili kujifunza zaidi kuhusu jinsi dashibodi zinavyofanya kazi, rejelea [nyaraka za Grafana](https://grafana.com/docs/grafana/latest/dashboards/).
+Unaweza pia kupendezwa na [Kuarifu](https://grafana.com/docs/grafana/latest/alerting/). Hii inakuwezesha kuweka arifa za tahadhari kwa wakati vipimo vinafikia thamani fulani. Njia mbalimbali za mawasiliano zinatumika.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/nft-minter/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/nft-minter/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..58ac6ab3147
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/nft-minter/index.md
@@ -0,0 +1,874 @@
+---
+title: Mafunzo ya Muunda wa NFT
+description: Katika mafunzo haya, utaunda muunda wa NFT na kujifunza jinsi ya kuunda mfumo kamili uliotawanywa kwa kuunganisha mkataba wako erevu kwenye frontend ya React kwa kutumia zana za MetaMask na Web3.
+author: "smudgil"
+tags:
+ [
+ "uimara",
+ "NFT",
+ "alchemy",
+ "mikataba erevu",
+ "frontend",
+ "Pinata"
+ ]
+skill: intermediate
+lang: sw
+published: 2021-10-06
+---
+
+Mojawapo ya changamoto kubwa zaidi kwa wasanidi programu wanaotoka katika historia ya Web2 ni kugundua jinsi ya kuunganisha mkataba wako erevu kwenye mradi wa frontend na kuingiliana nao.
+
+Kwa kuunda muunda wa NFT — UI rahisi ambapo unaweza kuingiza kiungo cha mali yako ya kidijitali, jina, na maelezo — utajifunza jinsi ya:
+
+- Unganisha kwenye MetaMask kupitia mradi wako wa frontend
+- Ita mbinu za mkataba erevu kutoka kwa frontend yako
+- Saini miamala kwa kutumia MetaMask
+
+Katika mafunzo haya, tutatumia [React](https://react.dev/) kama mfumo wetu wa frontend. Kwa sababu mafunzo haya yanalenga hasa uundaji wa Web3, hatutatumia muda mwingi kuchanganua misingi ya React. Badala yake, tutaangazia kuleta utendakazi kwenye mradi wetu.
+
+Kama sharti, unapaswa kuwa na uelewa wa kiwango cha mwanzo cha React—jua jinsi vijenzi, props, useState/useEffect, na uendeshaji msingi wa utendakazi hufanya kazi. Ikiwa hujawahi kusikia kuhusu masharti yoyote kati ya hayo hapo awali, unaweza kutaka kuangalia [mafunzo haya ya Utangulizi wa React](https://react.dev/learn/tutorial-tic-tac-toe). Kwa wanaojifunza zaidi kwa kuona, tunapendekeza sana mfululizo huu bora wa video wa [Mafunzo Kamili ya Kisasa ya React](https://www.youtube.com/playlist?list=PL4cUxeGkcC9gZD-Tvwfod2gaISzfRiP9d) na Net Ninja.
+
+Na kama bado, hakika utahitaji akaunti ya Alchemy ili kukamilisha mafunzo haya pamoja na kuunda chochote kwenye mnyororo wa bloku. Jisajili kwa akaunti isiyolipishwa [hapa](https://alchemy.com/).
+
+Bila kuchelewa zaidi, tuanze!
+
+## Kuunda NFTs 101 {#making-nfts-101}
+
+Kabla hata hatujaanza kuangalia msimbo wowote, ni muhimu kuelewa jinsi uundaji wa NFT unavyofanya kazi. Inahusisha hatua mbili:
+
+### Chapisha mkataba erevu wa NFT kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum {#publish-nft}
+
+Tofauti kubwa kati ya viwango viwili vya mkataba erevu wa NFT ni kwamba ERC-1155 ni kiwango cha ishara nyingi na inajumuisha utendakazi wa bechi, ilhali ERC-721 ni kiwango cha ishara moja na kwa hivyo inasaidia tu kuhamisha ishara moja kwa wakati mmoja.
+
+### Ita kazi ya uundaji {#minting-function}
+
+Kawaida, kazi hii ya uundaji inakuhitaji kupitisha vigezo viwili kama vigezo, kwanza `mpokeaji`, ambayo inabainisha anwani itakayopokea NFT yako mpya iliyoundwa, na pili `tokenURI` ya NFT, mfuatano unaotatuliwa hadi hati ya JSON inayoelezea metadata ya NFT.
+
+Metadata ya NFT ndiyo hasa inayoipa uhai, kuiruhusu iwe na sifa, kama vile jina, maelezo, picha (au mali tofauti ya kidijitali), na sifa zingine. Huu ni [mfano wa tokenURI](https://gateway.pinata.cloud/ipfs/QmSvBcb4tjdFpajGJhbFAWeK3JAxCdNQLQtr6ZdiSi42V2), ambayo ina metadata ya NFT.
+
+Katika mafunzo haya, tutazingatia sehemu ya 2, kuita kazi ya uundaji ya mkataba erevu wa NFT uliopo kwa kutumia React UI yetu.
+
+[Hapa kuna kiungo](https://ropsten.etherscan.io/address/0x4C4a07F737Bf57F6632B6CAB089B78f62385aCaE) cha mkataba erevu wa ERC-721 NFT tutakaouita katika mafunzo haya. Ikiwa ungependa kujifunza jinsi tulivyoiunda, tunapendekeza sana uangalie mafunzo yetu mengine, ["Jinsi ya Kuunda NFT"](https://www.alchemy.com/docs/how-to-create-an-nft).
+
+Safi, sasa kwa kuwa tunaelewa jinsi uundaji wa NFT unavyofanya kazi, hebu tunakili faili zetu za kuanzia!
+
+## Nakili faili za kuanzia {#clone-the-starter-files}
+
+Kwanza, nenda kwenye [hifadhi ya GitHub ya nft-minter-tutorial](https://github.com/alchemyplatform/nft-minter-tutorial) ili kupata faili za kuanzia za mradi huu. Nakili hifadhi hii kwenye mazingira yako ya ndani.
+
+Unapofungua hifadhi hii iliyonakiliwa ya `nft-minter-tutorial`, utagundua kuwa ina folda mbili: `minter-starter-files` na `nft-minter`.
+
+- `minter-starter-files` ina faili za kuanzia (kimsingi React UI) kwa mradi huu. Katika mafunzo haya, **tutafanyia kazi katika saraka hii**, unapojifunza jinsi ya kuipa uhai UI hii kwa kuiunganisha kwenye pochi yako ya Ethereum na mkataba erevu wa NFT.
+- `nft-minter` ina mafunzo yote yaliyokamilika na iko kwa ajili yako kama **rejeleo** **ukikwama.**
+
+Kisha, fungua nakala yako ya `minter-starter-files` katika kihariri chako cha msimbo, kisha nenda kwenye folda yako ya `src`.
+
+Msimbo wote tutakaouandika utakuwa chini ya folda ya `src`. Tutakuwa tukihariri kijenzi cha `Minter.js` na kuandika faili za ziada za javascript ili kuupa mradi wetu utendakazi wa Web3.
+
+## Hatua ya 2: Angalia faili zetu za kuanzia {#step-2-check-out-our-starter-files}
+
+Kabla ya kuanza kuandika msimbo, ni muhimu kuangalia kile ambacho tayari kimetolewa kwetu katika faili za kuanzia.
+
+### Fanya mradi wako wa react uendeshwe {#get-your-react-project-running}
+
+Tuanze kwa kuendesha mradi wa React katika kivinjari chetu. Uzuri wa React ni kwamba mara tu mradi wetu unapokuwa ukifanya kazi katika kivinjari chetu, mabadiliko yoyote tunayohifadhi yatasasishwa moja kwa moja kwenye kivinjari chetu.
+
+Ili kuendesha mradi, nenda kwenye saraka kuu ya folda ya `minter-starter-files`, na kisha endesha `npm install` kwenye terminal yako ili kusakinisha vitegemezi vya mradi:
+
+```bash
+cd minter-starter-files
+npm install
+```
+
+Mara tu hizo zikimaliza kusakinisha, endesha `npm start` kwenye terminal yako:
+
+```bash
+npm start
+```
+
+Kufanya hivyo kunapaswa kufungua http://localhost:3000/ kwenye kivinjari chako, ambapo utaona frontend ya mradi wetu. Inapaswa kuwa na sehemu 3: mahali pa kuingiza kiungo cha mali ya NFT yako, ingiza jina la NFT yako, na utoe maelezo.
+
+Ukijaribu kubofya vitufe vya "Unganisha Pochi" au "Unda NFT", utagundua havifanyi kazi—hiyo ni kwa sababu bado tunahitaji kupanga utendakazi wao! :\)
+
+### Kijenzi cha Minter.js {#minter-js}
+
+**KUMBUKA:** Hakikisha uko kwenye folda ya `minter-starter-files` na si folda ya `nft-minter`!
+
+Turudi kwenye folda ya `src` katika kihariri chetu na tufungue faili ya `Minter.js`. Ni muhimu sana tuelewe kila kitu katika faili hii, kwani ndicho kijenzi kikuu cha React tutakachokuwa tukifanyia kazi.
+
+Juu ya faili hii yetu, tuna vigezo vyetu vya hali ambavyo tutasasisha baada ya matukio maalum.
+
+```javascript
+//Vigezo vya hali
+const [walletAddress, setWallet] = useState("")
+const [status, setStatus] = useState("")
+const [name, setName] = useState("")
+const [description, setDescription] = useState("")
+const [url, setURL] = useState("")
+```
+
+Hujawahi kusikia kuhusu vigeu vya hali vya React au ndoana za hali? Angalia hati [hizi](https://legacy.reactjs.org/docs/hooks-state.html).
+
+Hivi ndivyo kila kigeu kinawakilisha:
+
+- `walletAddress` - mfuatano unaohifadhi anwani ya pochi ya mtumiaji
+- `status` - mfuatano ulio na ujumbe wa kuonyeshwa chini ya UI
+- `name` - mfuatano unaohifadhi jina la NFT
+- `description` - mfuatano unaohifadhi maelezo ya NFT
+- `url` - mfuatano ambao ni kiungo cha mali ya kidijitali ya NFT
+
+Baada ya vigezo vya hali, utaona kazi tatu ambazo hazijatekelezwa: `useEffect`, `connectWalletPressed`, na `onMintPressed`. Utaona kwamba kazi hizi zote ni `async`, hiyo ni kwa sababu tutakuwa tukifanya miito ya API isiyolingana ndani yao! Majina yao yanalingana na utendakazi wao:
+
+```javascript
+useEffect(async () => {
+ //TODO: tekeleza
+}, [])
+
+const connectWalletPressed = async () => {
+ //TODO: tekeleza
+}
+
+const onMintPressed = async () => {
+ //TODO: tekeleza
+}
+```
+
+- [`useEffect`](https://legacy.reactjs.org/docs/hooks-effect.html) - hii ni ndoana ya React inayoitwa baada ya kijenzi chako kutolewa. Kwa sababu ina propu ya safu tupu `[]` iliyopitishwa ndani yake (tazama mstari wa 3), itaitwa tu kwenye utoaji wa _kwanza_ wa kijenzi. Hapa tutaita msikilizaji wetu wa pochi na kazi nyingine ya pochi ili kusasisha UI yetu ili kuonyesha kama pochi tayari imeunganishwa.
+- `connectWalletPressed` - kazi hii itaitwa ili kuunganisha pochi ya MetaMask ya mtumiaji kwenye mfumo wetu uliotawanywa.
+- `onMintPressed` - kazi hii itaitwa ili kuunda NFT ya mtumiaji.
+
+Karibu na mwisho wa faili hii, tuna UI ya kijenzi chetu. Ukichanganua msimbo huu kwa makini, utaona kwamba tunasasisha vigezo vyetu vya hali vya `url`, `name`, na `description` wakati ingizo katika sehemu zao za maandishi zinazolingana zinabadilika.
+
+Pia utaona kwamba `connectWalletPressed` na `onMintPressed` huitwa wakati vitufe vyenye vitambulisho `mintButton` na `walletButton` vinapobofyewa mtawalia.
+
+```javascript
+//UI ya kijenzi chetu
+return (
+
+
+
+
+ 🧙♂️ Muumba wa Alchemy NFT
+
+ Ongeza tu kiungo cha mali yako, jina, na maelezo, kisha bonyeza "Unda."
+
+
+
+ {status}
+
+)
+```
+
+Mwishowe, hebu tushughulikie mahali ambapo kijenzi hiki cha Minter kinaongezwa.
+
+Ukienda kwenye faili ya `App.js`, ambayo ni kijenzi kikuu katika React ambacho hufanya kazi kama kontena kwa vijenzi vingine vyote, utaona kwamba kijenzi chetu cha Minter kinaingizwa kwenye mstari wa 7.
+
+**Katika mafunzo haya, tutakuwa tukihariri faili ya `Minter.js` pekee na kuongeza faili kwenye folda yetu ya `src`.**
+
+Sasa kwa kuwa tunaelewa tunachofanyia kazi, hebu tusanidi pochi yetu ya Ethereum!
+
+## Sanidi pochi yako ya Ethereum {#set-up-your-ethereum-wallet}
+
+Ili watumiaji waweze kuingiliana na mkataba wako erevu, watahitaji kuunganisha pochi yao ya Ethereum kwenye mfumo wako uliotawanywa.
+
+### Pakua MetaMask {#download-metamask}
+
+Kwa mafunzo haya, tutatumia MetaMask, mkoba wa mtandaoni katika kivinjari unaotumika kudhibiti anwani ya akaunti yako ya Ethereum. Ikiwa unataka kuelewa zaidi kuhusu jinsi miamala kwenye Ethereum inavyofanya kazi, angalia [ukurasa huu](/developers/docs/transactions/).
+
+Unaweza kupakua na kuunda akaunti ya MetaMask bure [hapa](https://metamask.io/download). Unapounda akaunti, au ikiwa tayari una akaunti, hakikisha umebadilisha hadi "Ropsten Test Network" upande wa juu kulia (ili tusiwe tunashughulika na pesa halisi).
+
+### Ongeza ether kutoka kwa Bomba {#add-ether-from-faucet}
+
+Ili kuunda NFT zetu (au kusaini miamala yoyote kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum), tutahitaji Eth bandia. Ili kupata Eth unaweza kwenda kwenye [Bomba la Ropsten](https://faucet.ropsten.be/) na uingize anwani ya akaunti yako ya Ropsten, kisha bofya "Tuma Ropsten Eth." Unapaswa kuona Eth katika akaunti yako ya MetaMask muda mfupi baadaye!
+
+### Angalia salio lako {#check-your-balance}
+
+Ili kuhakikisha salio letu lipo, hebu tufanye ombi la [eth_getBalance](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc#eth_getbalance) kwa kutumia [zana ya mtunzi ya Alchemy](https://composer.alchemyapi.io/?composer_state=%7B%22network%22%3A0%2C%22methodName%22%3A%22eth_getBalance%22%2C%22paramValues%22%3A%5B%22%22%2C%22latest%22%5D%7D). Hii itarudisha kiasi cha Eth katika pochi yetu. Baada ya kuweka anwani ya akaunti yako ya MetaMask na kubofya “Tuma Ombi”, unapaswa kuona jibu kama hili:
+
+```text
+{"jsonrpc": "2.0", "id": 0, "result": "0xde0b6b3a7640000"}
+```
+
+**KUMBUKA:** Matokeo haya yako katika wei si eth. Wei hutumika kama denomina ndogo zaidi ya ether. Ubadilishaji kutoka wei hadi eth ni: 1 eth = 10¹⁸ wei. Kwa hivyo, tukibadilisha 0xde0b6b3a7640000 hadi desimali tunapata 1\*10¹⁸ ambayo ni sawa na eth 1.
+
+Phew! Pesa zetu bandia zote zipo!
+ {" "}
+ 🦊
+ Lazima usakinishe MetaMask, pochi pepe ya Ethereum, kwenye kivinjari chako.
+
+
+
+ ),
+ }
+ }
+}
+```
+
+Hebu tuchanganue msimbo huu unafanya nini:
+
+Kwanza, kazi yetu inakagua ikiwa `window.ethereum` imewezeshwa kwenye kivinjari chako.
+
+`window.ethereum` ni API ya kimataifa inayoingizwa na MetaMask na watoa huduma wengine wa pochi ambayo inaruhusu tovuti kuomba akaunti za Ethereum za watumiaji. Ikiidhinishwa, inaweza kusoma data kutoka kwenye minyororo ya bloku ambayo mtumiaji ameunganishwa nayo, na kupendekeza mtumiaji asaini ujumbe na miamala. Angalia [hati za MetaMask](https://docs.metamask.io/guide/ethereum-provider.html#table-of-contents) kwa maelezo zaidi!
+
+Ikiwa `window.ethereum` _haipo_, basi hiyo inamaanisha kuwa MetaMask haijasakinishwa. Hii inasababisha kurudishwa kwa kitu cha JSON, ambapo `anwani` iliyorudishwa ni mfuatano tupu, na kitu cha `status` cha JSX kinaeleza kuwa mtumiaji lazima asakinishe MetaMask.
+
+**Kazi nyingi tutakazoandika zitakuwa zikirudisha vitu vya JSON ambavyo tunaweza kutumia kusasisha vigeu vyetu vya hali na UI.**
+
+Sasa ikiwa `window.ethereum` _ipo_, hapo ndipo mambo yanapopendeza.
+
+Kwa kutumia kitanzi cha kujaribu/kukamatwa, tutajaribu kuunganisha kwenye MetaMask kwa kuita [`window.ethereum.request({ method: "eth_requestAccounts" });`](https://docs.metamask.io/guide/rpc-api.html#eth-requestaccounts). Kuita kazi hii kutafungua MetaMask kwenye kivinjari, ambapo mtumiaji ataombwa kuunganisha pochi yake kwenye mfumo wako uliotawanywa.
+
+- Ikiwa mtumiaji atachagua kuunganisha, `method: "eth_requestAccounts"` itarudisha safu iliyo na anwani zote za akaunti za mtumiaji ambazo zimeunganishwa kwenye mfumo uliotawanywa. Kwa pamoja, kazi yetu ya `connectWallet` itarudisha kitu cha JSON kilicho na `anwani` ya _kwanza_ katika safu hii (tazama mstari wa 9) na ujumbe wa `status` unaomwomba mtumiaji aandike ujumbe kwenye mkataba erevu.
+- Ikiwa mtumiaji atakataa muunganisho, basi kitu cha JSON kitakuwa na mfuatano tupu kwa `anwani` iliyorudishwa na ujumbe wa `status` unaoonyesha kuwa mtumiaji alikataa muunganisho.
+
+### Ongeza kazi ya connectWallet kwenye Kijenzi chako cha UI cha Minter.js {#add-connect-wallet}
+
+Sasa kwa kuwa tumeandika kazi hii ya `connectWallet`, hebu tuiunganishe kwenye kijenzi chetu cha `Minter.js`.
+
+Kwanza, itabidi tuingize kazi yetu kwenye faili yetu ya `Minter.js` kwa kuongeza `import { connectWallet } from "./utils/interact.js";` juu ya faili ya `Minter.js`. Mistari yako 11 ya kwanza ya `Minter.js` sasa inapaswa kuonekana hivi:
+
+```javascript
+import { useEffect, useState } from "react";
+import { connectWallet } from "./utils/interact.js";
+
+const Minter = (props) => {
+
+ //Vigezo vya hali
+ const [walletAddress, setWallet] = useState("");
+ const [status, setStatus] = useState("");
+ const [name, setName] = useState("");
+ const [description, setDescription] = useState("");
+ const [url, setURL] = useState("");
+```
+
+Kisha, ndani ya kazi yetu ya `connectWalletPressed`, tutaita kazi yetu iliyoingizwa ya `connectWallet`, kama ifuatavyo:
+
+```javascript
+const connectWalletPressed = async () => {
+ const walletResponse = await connectWallet()
+ setStatus(walletResponse.status)
+ setWallet(walletResponse.address)
+}
+```
+
+Je, unaona jinsi utendakazi wetu mwingi unavyofichwa kutoka kwa kijenzi chetu cha `Minter.js` kutoka kwenye faili ya `interact.js`? Hii ni ili tuendane na dhana ya M-V-C!
+
+Katika `connectWalletPressed`, tunafanya tu wito wa kusubiri kwa kazi yetu iliyoingizwa ya `connectWallet`, na kwa kutumia jibu lake, tunasasisha vigezo vyetu vya `status` na `walletAddress` kupitia ndoana zao za hali.
+
+Sasa, hebu tuhifadhi faili zote mbili `Minter.js` na `interact.js` na tujaribu UI yetu hadi sasa.
+
+Fungua kivinjari chako kwenye localhost:3000, na ubonyeze kitufe cha "Unganisha Pochi" upande wa juu kulia wa ukurasa.
+
+Ikiwa umesakinisha MetaMask, unapaswa kuombwa kuunganisha pochi yako kwenye mfumo wako uliotawanywa. Kubali mwaliko wa kuunganisha.
+
+Unapaswa kuona kwamba kitufe cha pochi sasa kinaonyesha kwamba anwani yako imeunganishwa.
+
+Kisha, jaribu kuonyesha upya ukurasa... hii ni ajabu. Kitufe chetu cha pochi kinatuomba tuunganishe MetaMask, ingawa tayari imeunganishwa...
+
+Lakini usijali! Tunaweza kurekebisha hilo kwa urahisi kwa kutekeleza kazi inayoitwa `getCurrentWalletConnected`, ambayo itakagua ikiwa anwani tayari imeunganishwa kwenye mfumo wetu uliotawanywa na kusasisha UI yetu ipasavyo!
+
+### Kazi ya getCurrentWalletConnected {#get-current-wallet}
+
+Katika faili yako ya `interact.js`, ongeza kazi ifuatayo ya `getCurrentWalletConnected`:
+
+```javascript
+export const getCurrentWalletConnected = async () => {
+ if (window.ethereum) {
+ try {
+ const addressArray = await window.ethereum.request({
+ method: "eth_accounts",
+ })
+ if (addressArray.length > 0) {
+ return {
+ address: addressArray[0],
+ status: "👆🏽 Andika ujumbe katika sehemu ya maandishi hapo juu.",
+ }
+ } else {
+ return {
+ address: "",
+ status: "🦊 Unganisha kwenye MetaMask ukitumia kitufe cha juu kulia.",
+ }
+ }
+ } catch (err) {
+ return {
+ address: "",
+ status: "😥 " + err.message,
+ }
+ }
+ } else {
+ return {
+ address: "",
+ status: (
+
+
+ {" "}
+ 🦊
+ Lazima usakinishe MetaMask, pochi pepe ya Ethereum, kwenye kivinjari chako.
+
+
+
+ ),
+ }
+ }
+}
+```
+
+Msimbo huu _unafanana sana_ na kazi ya `connectWallet` tuliyoiandika mapema.
+
+Tofauti kuu ni kwamba badala ya kuita mbinu ya `eth_requestAccounts`, ambayo inafungua MetaMask kwa mtumiaji kuunganisha pochi yake, hapa tunaita mbinu ya `eth_accounts`, ambayo inarudisha tu safu iliyo na anwani za MetaMask zilizounganishwa kwa sasa kwenye mfumo wetu uliotawanywa.
+
+Ili kuona kazi hii ikifanya kazi, hebu tuiite katika kazi ya `useEffect` ya kijenzi chetu cha `Minter.js`.
+
+Kama tulivyofanya kwa `connectWallet`, lazima tuingize kazi hii kutoka kwenye faili yetu ya `interact.js` hadi kwenye faili yetu ya `Minter.js` kama ifuatavyo:
+
+```javascript
+import { useEffect, useState } from "react"
+import {
+ connectWallet,
+ getCurrentWalletConnected, //ingiza hapa
+} from "./utils/interact.js"
+```
+
+Sasa, tunaiita tu katika kazi yetu ya `useEffect`:
+
+```javascript
+useEffect(async () => {
+ const { address, status } = await getCurrentWalletConnected()
+ setWallet(address)
+ setStatus(status)
+}, [])
+```
+
+Kumbuka, tunatumia jibu la wito wetu kwa `getCurrentWalletConnected` kusasisha vigezo vyetu vya hali vya `walletAddress` na `status`.
+
+Mara tu umeongeza msimbo huu, jaribu kuonyesha upya dirisha la kivinjari chetu. Kitufe kinapaswa kusema kuwa umeunganishwa, na kuonyesha hakikisho la anwani ya pochi yako iliyounganishwa - hata baada ya kuonyesha upya!
+
+### Tekeleza addWalletListener {#implement-add-wallet-listener}
+
+Hatua ya mwisho katika usanidi wa pochi ya mfumo wetu uliotawanywa ni kutekeleza msikilizaji wa pochi ili UI yetu isasishwe wakati hali ya pochi yetu inabadilika, kama vile mtumiaji anapokatisha muunganisho au kubadilisha akaunti.
+
+Katika faili yako ya `Minter.js`, ongeza kazi `addWalletListener` inayoonekana kama ifuatavyo:
+
+```javascript
+function addWalletListener() {
+ if (window.ethereum) {
+ window.ethereum.on("accountsChanged", (accounts) => {
+ if (accounts.length > 0) {
+ setWallet(accounts[0])
+ setStatus("👆🏽 Andika ujumbe katika sehemu ya maandishi hapo juu.")
+ } else {
+ setWallet("")
+ setStatus("🦊 Unganisha kwenye MetaMask ukitumia kitufe cha juu kulia.")
+ }
+ })
+ } else {
+ setStatus(
+
+ {" "}
+ 🦊
+ Lazima usakinishe MetaMask, pochi pepe ya Ethereum, kwenye kivinjari chako.
+
+
+ )
+ }
+}
+```
+
+Hebu tuchanganue kwa haraka kile kinachotokea hapa:
+
+- Kwanza, kazi yetu inakagua ikiwa `window.ethereum` imewezeshwa (yaani, MetaMask imesakinishwa).
+ - Ikiwa sivyo, tunaweka tu kigezo chetu cha hali cha `status` kuwa mfuatano wa JSX unaomwomba mtumiaji asakinishe MetaMask.
+ - Ikiwa imewezeshwa, tunaweka msikilizaji `window.ethereum.on("accountsChanged")` kwenye mstari wa 3 anayesikiliza mabadiliko ya hali katika pochi ya MetaMask, ambayo ni pamoja na wakati mtumiaji anapounganisha akaunti ya ziada kwenye mfumo uliotawanywa, anapobadilisha akaunti, au anapokatisha muunganisho wa akaunti. Ikiwa kuna angalau akaunti moja iliyounganishwa, kigezo cha hali cha `walletAddress` kinasasishwa kama akaunti ya kwanza katika safu ya `accounts` iliyorudishwa na msikilizaji. Vinginevyo, `walletAddress` huwekwa kama mfuatano tupu.
+
+Mwishowe, lazima tuiite katika kazi yetu ya `useEffect`:
+
+```javascript
+useEffect(async () => {
+ const { address, status } = await getCurrentWalletConnected()
+ setWallet(address)
+ setStatus(status)
+
+ addWalletListener()
+}, [])
+```
+
+Na voilà! Tumekamilisha kupanga utendakazi wote wa pochi yetu! Sasa kwa kuwa pochi yetu imesanidiwa, hebu tujue jinsi ya kuunda NFT yetu!
+
+## Metadata ya NFT 101 {#nft-metadata-101}
+
+Kwa hivyo kumbuka metadata ya NFT tuliyozungumzia katika Hatua ya 0 ya mafunzo haya—inaipa NFT uhai, na kuiruhusu iwe na sifa, kama vile mali ya kidijitali, jina, maelezo, na sifa zingine.
+
+Tutahitaji kusanidi metadata hii kama kitu cha JSON na kuihifadhi, ili tuweze kuipitisha kama kigezo cha `tokenURI` wakati wa kuita kazi ya `mintNFT` ya mkataba wetu erevu.
+
+Maandishi katika sehemu za "Kiungo cha Mali", "Jina", "Maelezo" yatajumuisha sifa tofauti za metadata ya NFT yetu. Tutaumbiza metadata hii kama kitu cha JSON, lakini kuna chaguzi kadhaa za mahali tunaweza kuhifadhi kitu hiki cha JSON:
+
+- Tunaweza kuihifadhi kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum; hata hivyo, kufanya hivyo kungegharimu sana.
+- Tunaweza kuihifadhi kwenye seva ya kati, kama AWS au Firebase. Lakini hiyo ingepinga ethos yetu ya ugatuzi.
+- Tunaweza kutumia IPFS, itifaki iliyogatuliwa na mtandao wa rika-kwa-rika wa kuhifadhi na kushiriki data katika mfumo wa faili uliosambazwa. Kwa kuwa itifaki hii imegatuliwa na ni ya bure, ndiyo chaguo letu bora!
+
+Ili kuhifadhi metadata yetu kwenye IPFS, tutatumia [Pinata](https://pinata.cloud/), API na zana rahisi ya IPFS. Katika hatua inayofuata, tutaelezea hasa jinsi ya kufanya hivi!
+
+## Tumia Pinata kubandika metadata yako kwenye IPFS {#use-pinata-to-pin-your-metadata-to-IPFS}
+
+Ikiwa huna akaunti ya [Pinata](https://pinata.cloud/), jisajili kwa akaunti ya bure [hapa](https://app.pinata.cloud/auth/signup) na ukamilishe hatua za kuthibitisha barua pepe na akaunti yako.
+
+### Tengeneza ufunguo wako wa API wa Pinata {#create-pinata-api-key}
+
+Nenda kwenye ukurasa wa [https://pinata.cloud/keys](https://pinata.cloud/keys), kisha chagua kitufe cha "Ufunguo Mpya" juu, weka wijeti ya Msimamizi kama imewezeshwa, na upe ufunguo wako jina.
+
+Kisha utaonyeshwa ibukizi na maelezo yako ya API. Hakikisha unaiweka mahali salama.
+
+Sasa kwa kuwa ufunguo wetu umesanidiwa, hebu tuuongeze kwenye mradi wetu ili tuweze kuutumia.
+
+### Unda faili ya .env {#create-a-env}
+
+Tunaweza kuhifadhi ufunguo na siri yetu ya Pinata kwa usalama katika faili ya mazingira. Hebu tusakinishe [kifurushi cha dotenv](https://www.npmjs.com/package/dotenv) katika saraka ya mradi wako.
+
+Fungua kichupo kipya kwenye terminal yako (tofauti na ile inayoendesha local host) na hakikisha uko kwenye folda ya `minter-starter-files`, kisha endesha amri ifuatayo kwenye terminal yako:
+
+```text
+npm install dotenv --save
+```
+
+Kisha, tengeneza faili ya `.env` kwenye saraka ya mizizi ya `minter-starter-files` yako kwa kuingiza yafuatayo kwenye mstari wako wa amri:
+
+```javascript
+vim.env
+```
+
+Hii itafungua faili yako ya `.env` kwenye vim (kihariri cha maandishi). Ili kuihifadhi, bonyeza "esc" + ":" + "q" kwenye kibodi yako kwa mpangilio huo.
+
+Kisha, katika VSCode, nenda kwenye faili yako ya `.env` na uongeze ufunguo wako wa API wa Pinata na siri ya API kwake, kama ifuatavyo:
+
+```text
+REACT_APP_PINATA_KEY =
+REACT_APP_PINATA_SECRET =
+```
+
+Hifadhi faili, na kisha uko tayari kuanza kuandika kazi ya kupakia metadata yako ya JSON kwenye IPFS!
+
+### Tekeleza pinJSONToIPFS {#pin-json-to-ipfs}
+
+Kwa bahati nzuri kwetu, Pinata ina [API mahususi ya kupakia data ya JSON kwenye IPFS](https://docs.pinata.cloud/api-reference/endpoint/ipfs/pin-json-to-ipfs#pin-json) na mfano rahisi wa JavaScript na axios ambao tunaweza kutumia, pamoja na marekebisho madogo.
+
+Katika folda yako ya `utils`, hebu tuunde faili nyingine inayoitwa `pinata.js` na kisha tuingize siri na ufunguo wetu wa Pinata kutoka kwenye faili ya .env kama ifuatavyo:
+
+```javascript
+require("dotenv").config()
+const key = process.env.REACT_APP_PINATA_KEY
+const secret = process.env.REACT_APP_PINATA_SECRET
+```
+
+Kisha, bandika msimbo wa ziada kutoka chini hadi kwenye faili yako ya `pinata.js`. Usijali, tutachanganua maana ya kila kitu!
+
+```javascript
+require("dotenv").config()
+const key = process.env.REACT_APP_PINATA_KEY
+const secret = process.env.REACT_APP_PINATA_SECRET
+
+const axios = require("axios")
+
+export const pinJSONToIPFS = async (JSONBody) => {
+ const url = `https://api.pinata.cloud/pinning/pinJSONToIPFS`
+ //kufanya ombi la POST la axios kwa Pinata ⬇️
+ return axios
+ .post(url, JSONBody, {
+ headers: {
+ pinata_api_key: key,
+ pinata_secret_api_key: secret,
+ },
+ })
+ .then(function (response) {
+ return {
+ success: true,
+ pinataUrl:
+ "https://gateway.pinata.cloud/ipfs/" + response.data.IpfsHash,
+ }
+ })
+ .catch(function (error) {
+ console.log(error)
+ return {
+ success: false,
+ message: error.message,
+ }
+ })
+}
+```
+
+Kwa hivyo msimbo huu unafanya nini hasa?
+
+Kwanza, inaingiza [axios](https://www.npmjs.com/package/axios), mteja wa HTTP anayetegemea ahadi kwa kivinjari na node.js, ambayo tutatumia kufanya ombi kwa Pinata.
+
+Kisha tuna kazi yetu isiyolingana ya `pinJSONToIPFS`, ambayo inachukua `JSONBody` kama ingizo lake na ufunguo wa api wa Pinata na siri katika kichwa chake, yote kufanya ombi la POST kwa API yao ya `pinJSONToIPFS`.
+
+- Ikiwa ombi hili la POST litafanikiwa, basi kazi yetu inarudisha kitu cha JSON na boolean ya `success` kama kweli na `pinataUrl` ambapo metadata yetu ilibandikwa. Tutatumia `pinataUrl` hii iliyorudishwa kama ingizo la `tokenURI` kwa kazi ya uundaji ya mkataba wetu erevu.
+- Ikiwa chapisho hili litashindwa, basi kazi yetu inarudisha kitu cha JSON na boolean ya `success` kama uongo na mfuatano wa `message` unaoeleza kosa letu.
+
+Kama ilivyo kwa aina zetu za kurudi za kazi ya `connectWallet`, tunarudisha vitu vya JSON ili tuweze kutumia vigezo vyao kusasisha vigeu vyetu vya hali na UI.
+
+## Pakia mkataba wako erevu {#load-your-smart-contract}
+
+Sasa kwa kuwa tuna njia ya kupakia metadata yetu ya NFT kwenye IPFS kupitia kazi yetu ya `pinJSONToIPFS`, tutahitaji njia ya kupakia mfano wa mkataba wetu erevu ili tuweze kuita kazi yake ya `mintNFT`.
+
+Kama tulivyotaja awali, katika mafunzo haya tutatumia [mkataba erevu uliopo wa NFT](https://ropsten.etherscan.io/address/0x4C4a07F737Bf57F6632B6CAB089B78f62385aCaE); hata hivyo, ikiwa ungependa kujifunza jinsi tulivyoiunda, au kuunda moja wewe mwenyewe, tunapendekeza sana uangalie mafunzo yetu mengine, ["Jinsi ya Kuunda NFT."](https://www.alchemy.com/docs/how-to-create-an-nft).
+
+### ABI ya mkataba {#contract-abi}
+
+Ikiwa umechunguza faili zetu kwa karibu, utakuwa umegundua kuwa katika saraka yetu ya `src`, kuna faili ya `contract-abi.json`. ABI ni muhimu kwa kubainisha kazi ipi mkataba utaomba na pia kuhakikisha kuwa kazi hiyo itarudisha data katika umbizo unalotarajia.
+
+Pia tutahitaji ufunguo wa API wa Alchemy na API ya Alchemy Web3 ili kuunganisha kwenye mnyororo wa bloku wa Ethereum na kupakia mkataba wetu erevu.
+
+### Tengeneza ufunguo wako wa API wa Alchemy {#create-alchemy-api}
+
+Ikiwa bado huna akaunti ya Alchemy, [jisajili bila malipo hapa.](https://alchemy.com/?a=eth-org-nft-minter)
+
+Mara tu unapounda akaunti ya Alchemy, unaweza kutengeneza ufunguo wa API kwa kuunda programu. Hii itaturuhusu kufanya maombi kwa mtandao wa majaribio wa Ropsten.
+
+Nenda kwenye ukurasa wa "Tengeneza Programu" kwenye Dashibodi yako ya Alchemy kwa kuelea juu ya "Programu" kwenye upau wa kusogeza na kubofya "Tengeneza Programu".
+
+Ipe programu yako jina, tulichagua "NFT Yangu ya Kwanza!", toa maelezo mafupi, chagua "Staging" kwa Mazingira yanayotumika kwa uwekaji hesabu wa programu yako, na uchague "Ropsten" kwa mtandao wako.
+
+Bofya “Unda programu” na ndivyo hivyo! Programu yako inapaswa kuonekana kwenye jedwali lililo hapa chini.
+
+Safi sana, sasa kwa kuwa tumeunda URL yetu ya API ya HTTP Alchemy, inakili kwenye ubao wako wa kunakili...
+
+…na kisha tuiongeze kwenye faili yetu ya `.env`. Kwa pamoja, faili yako ya .env inapaswa kuonekana hivi:
+
+```text
+REACT_APP_PINATA_KEY =
+REACT_APP_PINATA_SECRET =
+REACT_APP_ALCHEMY_KEY = https://eth-ropsten.alchemyapi.io/v2/
+```
+
+Sasa kwa kuwa tuna ABI ya mkataba wetu na ufunguo wetu wa API wa Alchemy, tuko tayari kupakia mkataba wetu erevu kwa kutumia [Alchemy Web3](https://github.com/alchemyplatform/alchemy-web3).
+
+### Sanidi sehemu yako ya mwisho ya Alchemy Web3 na mkataba {#setup-alchemy-endpoint}
+
+Kwanza, ikiwa bado huna, utahitaji kusakinisha [Alchemy Web3](https://github.com/alchemyplatform/alchemy-web3) kwa kwenda kwenye saraka ya nyumbani: `nft-minter-tutorial` kwenye terminal:
+
+```text
+cd ..
+npm install @alch/alchemy-web3
+```
+
+Kisha turudi kwenye faili yetu ya `interact.js`. Juu ya faili, ongeza msimbo ufuatao ili kuingiza ufunguo wako wa Alchemy kutoka kwenye faili yako ya .env na kusanidi sehemu yako ya mwisho ya Alchemy Web3:
+
+```javascript
+require("dotenv").config()
+const alchemyKey = process.env.REACT_APP_ALCHEMY_KEY
+const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+const web3 = createAlchemyWeb3(alchemyKey)
+```
+
+[Alchemy Web3](https://github.com/alchemyplatform/alchemy-web3) ni kifuniko karibu na [Web3.js](https://docs.web3js.org/), inayotoa mbinu za API zilizoboreshwa na manufaa mengine muhimu ili kurahisisha maisha yako kama msanidi programu wa web3. Imeundwa kuhitaji usanidi mdogo ili uweze kuanza kuitumia katika programu yako mara moja!
+
+Kisha, hebu tuongeze ABI ya mkataba wetu na anwani ya mkataba kwenye faili yetu.
+
+```javascript
+require("dotenv").config()
+const alchemyKey = process.env.REACT_APP_ALCHEMY_KEY
+const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3")
+const web3 = createAlchemyWeb3(alchemyKey)
+
+const contractABI = require("../contract-abi.json")
+const contractAddress = "0x4C4a07F737Bf57F6632B6CAB089B78f62385aCaE"
+```
+
+Mara tu tunapokuwa na zote mbili, tuko tayari kuanza kuandika kazi yetu ya uundaji!
+
+## Tekeleza kazi ya mintNFT {#implement-the-mintnft-function}
+
+Ndani ya faili yako ya `interact.js`, hebu tufafanue kazi yetu, `mintNFT`, ambayo itaunda NFT yetu.
+
+Kwa sababu tutakuwa tukifanya simu nyingi zisizolingana (kwa Pinata kubandika metadata yetu kwenye IPFS, Alchemy Web3 kupakia mkataba wetu erevu, na MetaMask kusaini miamala yetu), kazi yetu pia itakuwa isiyolingana.
+
+Maingizo matatu kwa kazi yetu yatakuwa `url` ya mali yetu ya kidijitali, `name`, na `description`. Ongeza saini ifuatayo ya kazi chini ya kazi ya `connectWallet`:
+
+```javascript
+export const mintNFT = async (url, name, description) => {}
+```
+
+### Ushughulikiaji wa hitilafu ya ingizo {#input-error-handling}
+
+Kwa kawaida, inaleta maana kuwa na aina fulani ya ushughulikiaji wa hitilafu ya ingizo mwanzoni mwa kazi, ili tuondoke kwenye kazi hii ikiwa vigezo vyetu vya ingizo si sahihi. Ndani ya kazi yetu, hebu tuongeze msimbo ufuatao:
+
+```javascript
+export const mintNFT = async (url, name, description) => {
+ //ushughulikiaji wa hitilafu
+ if (url.trim() == "" || name.trim() == "" || description.trim() == "") {
+ return {
+ success: false,
+ status: "❗Tafadhali hakikisha sehemu zote zimekamilika kabla ya kuunda.",
+ }
+ }
+}
+```
+
+Kimsingi, ikiwa kigezo chochote cha ingizo ni mfuatano tupu, basi tunarudisha kitu cha JSON ambapo boolean ya `success` ni uongo, na mfuatano wa `status` unaeleza kuwa sehemu zote katika UI yetu lazima zikamilike.
+
+### Pakia metadata kwenye IPFS {#upload-metadata-to-ipfs}
+
+Mara tu tunapojua metadata yetu imeumbizwa ipasavyo, hatua inayofuata ni kuifunga katika kitu cha JSON na kuipakia kwenye IPFS kupitia `pinJSONToIPFS` tuliyoiandika!
+
+Ili kufanya hivyo, kwanza tunahitaji kuingiza kazi ya `pinJSONToIPFS` kwenye faili yetu ya `interact.js`. Juu kabisa ya `interact.js`, hebu tuongeze:
+
+```javascript
+import { pinJSONToIPFS } from "./pinata.js"
+```
+
+Kumbuka kwamba `pinJSONToIPFS` inachukua mwili wa JSON. Kwa hivyo kabla ya kuifanyia wito, tutahitaji kuumbiza vigezo vyetu vya `url`, `name`, na `description` kuwa kitu cha JSON.
+
+Hebu tusasishe msimbo wetu ili kuunda kitu cha JSON kinachoitwa `metadata` na kisha kufanya wito kwa `pinJSONToIPFS` na kigezo hiki cha `metadata`:
+
+```javascript
+export const mintNFT = async (url, name, description) => {
+ //ushughulikiaji wa hitilafu
+ if (url.trim() == "" || name.trim() == "" || description.trim() == "") {
+ return {
+ success: false,
+ status: "❗Tafadhali hakikisha sehemu zote zimekamilika kabla ya kuunda.",
+ }
+ }
+
+ //tengeneza metadata
+ const metadata = new Object()
+ metadata.name = name
+ metadata.image = url
+ metadata.description = description
+
+ //fanya wito wa pinata
+ const pinataResponse = await pinJSONToIPFS(metadata)
+ if (!pinataResponse.success) {
+ return {
+ success: false,
+ status: "😢 Kitu kiliharibika wakati wa kupakia tokenURI yako.",
+ }
+ }
+ const tokenURI = pinataResponse.pinataUrl
+}
+```
+
+Kumbuka, tunahifadhi jibu la wito wetu kwa `pinJSONToIPFS(metadata)` katika kitu cha `pinataResponse`. Kisha, tunachanganua kitu hiki kwa makosa yoyote.
+
+Ikiwa kuna hitilafu, tunarudisha kitu cha JSON ambapo boolean ya `success` ni uongo na mfuatano wetu wa `status` unaeleza kuwa wito wetu umeshindwa. Vinginevyo, tunatoa `pinataURL` kutoka kwa `pinataResponse` na kuihifadhi kama kigezo chetu cha `tokenURI`.
+
+Sasa ni wakati wa kupakia mkataba wetu erevu kwa kutumia API ya Alchemy Web3 ambayo tuliianzisha juu ya faili yetu. Ongeza mstari ufuatao wa msimbo chini ya kazi ya `mintNFT` ili kuweka mkataba kwenye kigezo cha kimataifa cha `window.contract`:
+
+```javascript
+window.contract = await new web3.eth.Contract(contractABI, contractAddress)
+```
+
+Jambo la mwisho la kuongeza katika kazi yetu ya `mintNFT` ni muamala wetu wa Ethereum:
+
+```javascript
+//weka muamala wako wa Ethereum
+const transactionParameters = {
+ to: contractAddress, // Inahitajika isipokuwa wakati wa uchapishaji wa mkataba.
+ from: window.ethereum.selectedAddress, // lazima ifanane na anwani amilifu ya mtumiaji.
+ data: window.contract.methods
+ .mintNFT(window.ethereum.selectedAddress, tokenURI)
+ .encodeABI(), //fanya wito kwa mkataba erevu wa NFT
+}
+
+//tia saini muamala kupitia MetaMask
+try {
+ const txHash = await window.ethereum.request({
+ method: "eth_sendTransaction",
+ params: [transactionParameters],
+ })
+ return {
+ success: true,
+ status:
+ "✅ Angalia muamala wako kwenye Etherscan: https://ropsten.etherscan.io/tx/" +
+ txHash,
+ }
+} catch (error) {
+ return {
+ success: false,
+ status: "😥 Kitu kiliharibika: " + error.message,
+ }
+}
+```
+
+Ikiwa tayari unafahamu miamala ya Ethereum, utagundua kuwa muundo unafanana sana na ule uliouona.
+
+- Kwanza, tunaweka vigezo vyetu vya miamala.
+ - `to` inabainisha anwani ya mpokeaji (mkataba wetu erevu)
+ - `from` inabainisha mtia saini wa muamala (anwani iliyounganishwa ya mtumiaji kwenye MetaMask: `window.ethereum.selectedAddress`)
+ - `data` ina wito kwa mbinu yetu ya `mintNFT` ya mkataba erevu, ambayo inapokea `tokenURI` yetu na anwani ya pochi ya mtumiaji, `window.ethereum.selectedAddress`, kama maingizo
+- Kisha, tunafanya wito wa kusubiri, `window.ethereum.request,` ambapo tunaiomba MetaMask isaini muamala. Kumbuka, katika ombi hili, tunabainisha mbinu yetu ya eth (eth_SentTransaction) na kupitisha vigezo vyetu vya `transactionParameters`. Katika hatua hii, MetaMask itafunguka kwenye kivinjari, na kumwomba mtumiaji asaini au kukataa muamala.
+ - Ikiwa muamala utafanikiwa, kazi hiyo itarudisha kitu cha JSON ambapo boolean `success` imewekwa kuwa kweli na mfuatano wa `status` unamwomba mtumiaji aangalie Etherscan kwa maelezo zaidi kuhusu muamala wao.
+ - Ikiwa muamala utashindwa, kazi hiyo itarudisha kitu cha JSON ambapo boolean `success` imewekwa kuwa uongo, na mfuatano wa `status` unaeleza ujumbe wa hitilafu.
+
+Kwa pamoja, kazi yetu ya `mintNFT` inapaswa kuonekana hivi:
+
+```javascript
+export const mintNFT = async (url, name, description) => {
+ //ushughulikiaji wa hitilafu
+ if (url.trim() == "" || name.trim() == "" || description.trim() == "") {
+ return {
+ success: false,
+ status: "❗Tafadhali hakikisha sehemu zote zimekamilika kabla ya kuunda.",
+ }
+ }
+
+ //tengeneza metadata
+ const metadata = new Object()
+ metadata.name = name
+ metadata.image = url
+ metadata.description = description
+
+ //ombi la kubandika la pinata
+ const pinataResponse = await pinJSONToIPFS(metadata)
+ if (!pinataResponse.success) {
+ return {
+ success: false,
+ status: "😢 Kitu kiliharibika wakati wa kupakia tokenURI yako.",
+ }
+ }
+ const tokenURI = pinataResponse.pinataUrl
+
+ //pakia mkataba erevu
+ window.contract = await new web3.eth.Contract(contractABI, contractAddress) //loadContract();
+
+ //weka muamala wako wa Ethereum
+ const transactionParameters = {
+ to: contractAddress, // Inahitajika isipokuwa wakati wa uchapishaji wa mkataba.
+ from: window.ethereum.selectedAddress, // lazima ifanane na anwani amilifu ya mtumiaji.
+ data: window.contract.methods
+ .mintNFT(window.ethereum.selectedAddress, tokenURI)
+ .encodeABI(), //fanya wito kwa mkataba erevu wa NFT
+ }
+
+ //saini muamala kupitia MetaMask
+ try {
+ const txHash = await window.ethereum.request({
+ method: "eth_sendTransaction",
+ params: [transactionParameters],
+ })
+ return {
+ success: true,
+ status:
+ "✅ Angalia muamala wako kwenye Etherscan: https://ropsten.etherscan.io/tx/" +
+ txHash,
+ }
+ } catch (error) {
+ return {
+ success: false,
+ status: "😥 Kitu kiliharibika: " + error.message,
+ }
+ }
+}
+```
+
+Hiyo ni kazi kubwa sana! Sasa, tunahitaji tu kuunganisha kazi yetu ya `mintNFT` kwenye kijenzi chetu cha `Minter.js`...
+
+## Unganisha mintNFT kwenye frontend yetu ya Minter.js {#connect-our-frontend}
+
+Fungua faili yako ya `Minter.js` na usasishe mstari wa `import { connectWallet, getCurrentWalletConnected } from "./utils/interact.js";` juu ili uwe:
+
+```javascript
+import {
+ connectWallet,
+ getCurrentWalletConnected,
+ mintNFT,
+} from "./utils/interact.js"
+```
+
+Mwishowe, tekeleza kazi ya `onMintPressed` ili kufanya wito wa kusubiri kwa kazi yako iliyoingizwa ya `mintNFT` na usasishe kigezo cha hali cha `status` ili kuonyesha kama muamala wetu ulifanikiwa au ulishindwa:
+
+```javascript
+const onMintPressed = async () => {
+ const { status } = await mintNFT(url, name, description)
+ setStatus(status)
+}
+```
+
+## Sambaza NFT yako kwenye tovuti ya moja kwa moja {#deploy-your-NFT}
+
+Uko tayari kupeleka mradi wako moja kwa moja ili watumiaji waingiliane nao? Angalia [mafunzo haya](https://docs.alchemy.com/alchemy/tutorials/nft-minter/how-do-i-deploy-nfts-online) kwa ajili ya kusambaza Minter yako kwenye tovuti ya moja kwa moja.
+
+Hatua moja ya mwisho...
+
+## Tikisa ulimwengu wa mnyororo wa bloku {#take-the-blockchain-world-by-storm}
+
+Utani tu, umefika mwisho wa mafunzo!
+
+Kwa muhtasari, kwa kuunda muunda wa NFT, umefanikiwa kujifunza jinsi ya:
+
+- Unganisha kwenye MetaMask kupitia mradi wako wa frontend
+- Ita mbinu za mkataba erevu kutoka kwa frontend yako
+- Saini miamala kwa kutumia MetaMask
+
+Labda, ungependa kuweza kuonyesha NFT zilizoundwa kupitia mfumo wako uliotawanywa kwenye pochi yako — kwa hivyo hakikisha unaangalia mafunzo yetu ya haraka [Jinsi ya Kuona NFT Yako Kwenye Pochi Yako](https://www.alchemy.com/docs/how-to-view-your-nft-in-your-mobile-wallet)!
+
+Na, kama kawaida, ikiwa una maswali yoyote, tuko hapa kusaidia katika [Alchemy Discord](https://discord.gg/gWuC7zB). Hatuwezi kusubiri kuona jinsi utakavyotumia dhana kutoka kwa mafunzo haya kwenye miradi yako ya baadaye!
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/optimism-std-bridge-annotated-code/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/optimism-std-bridge-annotated-code/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..af6245c2e27
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/optimism-std-bridge-annotated-code/index.md
@@ -0,0 +1,1356 @@
+---
+title: "Mwongozo wa mkataba wa daraja la kawaida la Optimism"
+description: Je, daraja la kawaida la Optimism linafanyaje kazi? Kwa nini linafanya kazi kwa njia hii?
+author: Ori Pomerantz
+tags: [ "uimara", "daraja", "safu ya 2" ]
+skill: intermediate
+published: 2022-03-30
+lang: sw
+---
+
+[Optimism](https://www.optimism.io/) ni [Optimistic Rollup](/developers/docs/scaling/optimistic-rollups/).
+Optimistic rollups zinaweza kuchakata miamala kwa bei ya chini zaidi kuliko Mtandao Mkuu wa Ethereum (pia inajulikana kama safu 1 au L1) kwa sababu miamala inachakatwa na nodi chache tu, badala ya kila nodi kwenye mtandao.
+Wakati huo huo, data yote imeandikwa kwa L1 ili kila kitu kiweze kuthibitishwa na kujengwa upya kwa uadilifu wote na dhamana ya upatikanaji wa Mtandao Mkuu.
+
+Ili kutumia rasilimali za L1 kwenye Optimism (au L2 nyingine yoyote), rasilimali zinahitaji [kuvushwa kwa daraja](/bridges/#prerequisites).
+Njia moja ya kufanikisha hili ni kwa watumiaji kufunga rasilimali (ETH na [tokeni za ERC-20](/developers/docs/standards/tokens/erc-20/) ndizo za kawaida zaidi) kwenye L1, na kupokea rasilimali sawa za kutumia kwenye L2.
+Hatimaye, yeyote atakayeishia nazo anaweza kutaka kuzivusha kwa daraja kurudi L1.
+Wakati wa kufanya hivi, rasilimali huchomwa kwenye L2 na kisha kurejeshwa kwa mtumiaji kwenye L1.
+
+Hivi ndivyo [daraja la kawaida la Optimism](https://docs.optimism.io/app-developers/bridging/standard-bridge) linavyofanya kazi.
+Katika makala haya tunapitia msimbo chanzo wa daraja hilo ili kuona jinsi linavyofanya kazi na kulichunguza kama mfano wa msimbo wa Solidity ulioandikwa vizuri.
+
+## Mtiririko wa udhibiti {#control-flows}
+
+Daraja lina mitiririko mikuu miwili:
+
+- Kuweka (kutoka L1 hadi L2)
+- Kutoa (kutoka L2 hadi L1)
+
+### Mtiririko wa uwekaji {#deposit-flow}
+
+#### Safu 1 {#deposit-flow-layer-1}
+
+1. Ikiwa unaweka ERC-20, mwekaji anatoa ruhusa kwa daraja kutumia kiasi kinachowekwa
+2. Mwekaji anapiga simu daraja la L1 (`depositERC20`, `depositERC20To`, `depositETH`, au `depositETHTo`)
+3. Daraja la L1 linachukua umiliki wa rasilimali iliyovushwa kwa daraja
+ - ETH: Rasilimali inahamishwa na mwekaji kama sehemu ya simu
+ - ERC-20: Rasilimali inahamishwa na daraja kwake yenyewe kwa kutumia ruhusa iliyotolewa na mwekaji
+4. Daraja la L1 linatumia utaratibu wa ujumbe wa vikoa tofauti kupiga simu `finalizeDeposit` kwenye daraja la L2
+
+#### Safu 2 {#deposit-flow-layer-2}
+
+5. Daraja la L2 huhakikisha simu kwa `finalizeDeposit` ni halali:
+ - Imetoka kwenye mkataba wa ujumbe wa vikoa tofauti
+ - Hapo awali ilitoka kwenye daraja kwenye L1
+6. Daraja la L2 huangalia ikiwa mkataba wa tokeni ya ERC-20 kwenye L2 ni sahihi:
+ - Mkataba wa L2 unaripoti kuwa mwenzake wa L1 ni sawa na ule ambao tokeni zilitoka kwenye L1
+ - Mkataba wa L2 unaripoti kuwa unaauni kiolesura sahihi ([kwa kutumia ERC-165](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-165)).
+7. Ikiwa mkataba wa L2 ni sahihi, piga simu ili kutoa idadi ifaayo ya tokeni kwa anwani ifaayo. Ikiwa sivyo, anza mchakato wa kutoa ili kumruhusu mtumiaji kudai tokeni kwenye L1.
+
+### Mtiririko wa utoaji {#withdrawal-flow}
+
+#### Safu 2 {#withdrawal-flow-layer-2}
+
+1. Mtoaji anapiga simu daraja la L2 (`withdraw` au `withdrawTo`)
+2. Daraja la L2 huchoma idadi ifaayo ya tokeni za `msg.sender`
+3. Daraja la L2 hutumia utaratibu wa ujumbe wa vikoa tofauti kupiga simu `finalizeETHWithdrawal` au `finalizeERC20Withdrawal` kwenye daraja la L1
+
+#### Safu 1 {#withdrawal-flow-layer-1}
+
+4. Daraja la L1 huhakikisha simu kwa `finalizeETHWithdrawal` au `finalizeERC20Withdrawal` ni halali:
+ - Imetoka kwenye utaratibu wa ujumbe wa vikoa tofauti
+ - Hapo awali ilitoka kwenye daraja kwenye L2
+5. Daraja la L1 huhamisha rasilimali ifaayo (ETH au ERC-20) kwa anwani ifaayo
+
+## Msimbo wa Safu 1 {#layer-1-code}
+
+Huu ndio msimbo unaoendeshwa kwenye L1, Mtandao Mkuu wa Ethereum.
+
+### IL1ERC20Bridge {#IL1ERC20Bridge}
+
+[Kiolesura hiki kimefafanuliwa hapa](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/L1/messaging/IL1ERC20Bridge.sol).
+Inajumuisha kazi na ufafanuzi unaohitajika kwa kuvusha tokeni za ERC-20 kwa daraja.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+```
+
+[Sehemu kubwa ya msimbo wa Optimism hutolewa chini ya leseni ya MIT](https://help.optimism.io/hc/en-us/articles/4411908707995-What-software-license-does-Optimism-use-).
+
+```solidity
+pragma solidity >0.5.0 <0.9.0;
+```
+
+Wakati wa kuandika toleo la hivi karibuni la Solidity ni 0.8.12.
+Hadi toleo la 0.9.0 litolewe, hatujui kama msimbo huu unaendana nalo au la.
+
+```solidity
+/**
+ * @title IL1ERC20Bridge
+ */
+interface IL1ERC20Bridge {
+ /**********
+ * Matukio *
+ **********/
+
+ event ERC20DepositInitiated(
+```
+
+Katika istilahi za daraja la Optimism _kuweka_ kunamaanisha uhamisho kutoka L1 hadi L2, na _kutoa_ kunamaanisha uhamisho kutoka L2 hadi L1.
+
+```solidity
+ anwani iliyoorodheshwa _l1Token,
+ anwani iliyoorodheshwa _l2Token,
+```
+
+Katika hali nyingi anwani ya ERC-20 kwenye L1 si sawa na anwani ya ERC-20 inayolingana kwenye L2.
+[Unaweza kuona orodha ya anwani za tokeni hapa](https://static.optimism.io/optimism.tokenlist.json).
+Anwani yenye `chainId` 1 iko kwenye L1 (Mtandao Mkuu) na anwani yenye `chainId` 10 iko kwenye L2 (Optimism).
+Thamani zingine mbili za `chainId` ni za mtandao wa majaribio wa Kovan (42) na mtandao wa majaribio wa Optimistic Kovan (69).
+
+```solidity
+ anwani iliyoorodheshwa _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ bytes _data
+ );
+```
+
+Inawezekana kuongeza maelezo kwenye uhamisho, ambapo huongezwa kwenye matukio yanayoyaripoti.
+
+```solidity
+ event ERC20WithdrawalFinalized(
+ anwani iliyoorodheshwa _l1Token,
+ anwani iliyoorodheshwa _l2Token,
+ anwani iliyoorodheshwa _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ bytes _data
+ );
+```
+
+Mkataba huo huo wa daraja hushughulikia uhamisho katika pande zote mbili.
+Kwa upande wa daraja la L1, hii inamaanisha uanzishaji wa uwekaji na ukamilishaji wa utoaji.
+
+```solidity
+
+ /********************
+ * Kazi za Umma *
+ ********************/
+
+ /**
+ * @dev pata anwani ya mkataba wa daraja la L2 unaolingana.
+ * @return Anwani ya mkataba wa daraja la L2 unaolingana.
+ */
+ function l2TokenBridge() external returns (anwani);
+```
+
+Kazi hii haihitajiki sana, kwa sababu kwenye L2 ni mkataba uliotumwa awali, kwa hivyo huwa kwenye anwani `0x4200000000000000000000000000000000000010`.
+Iko hapa kwa ulinganifu na daraja la L2, kwa sababu anwani ya daraja la L1 si rahisi kujua.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev weka kiasi cha ERC20 kwenye salio la mpigaji simu kwenye L2.
+ * @param _l1Token Anwani ya ERC20 ya L1 tunayoweka
+ * @param _l2Token Anwani ya ERC20 ya L2 inayolingana na L1
+ * @param _amount Kiasi cha ERC20 cha kuweka
+ * @param _l2Gas Kikomo cha gesi kinachohitajika kukamilisha uwekaji kwenye L2.
+ * @param _data Data ya hiari ya kupeleka kwa L2. Data hii hutolewa
+ * kama urahisi tu kwa mikataba ya nje. Mbali na kutekeleza urefu wa juu,
+ * mikataba hii haitoi dhamana yoyote kuhusu maudhui yake.
+ */
+ function depositERC20(
+ anwani _l1Token,
+ anwani _l2Token,
+ uint256 _amount,
+ uint32 _l2Gas,
+ bytes calldata _data
+ ) external;
+```
+
+Kigezo cha `_l2Gas` ni kiasi cha gesi ya L2 ambacho muamala unaruhusiwa kutumia.
+[Hadi kikomo fulani (cha juu), hii ni bure](https://community.optimism.io/docs/developers/bridge/messaging/#for-l1-%E2%87%92-l2-transactions-2), kwa hivyo isipokuwa mkataba wa ERC-20 unafanya jambo la ajabu sana wakati wa kutoa, haipaswi kuwa suala.
+Kazi hii inashughulikia hali ya kawaida, ambapo mtumiaji huvusha rasilimali kwa daraja kwenda anwani ileile kwenye mnyororo wa bloku tofauti.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev weka kiasi cha ERC20 kwenye salio la mpokeaji kwenye L2.
+ * @param _l1Token Anwani ya ERC20 ya L1 tunayoweka
+ * @param _l2Token Anwani ya ERC20 ya L2 inayolingana na L1
+ * @param _to Anwani ya L2 ya kuweka utoaji.
+ * @param _amount Kiasi cha ERC20 cha kuweka.
+ * @param _l2Gas Kikomo cha gesi kinachohitajika kukamilisha uwekaji kwenye L2.
+ * @param _data Data ya hiari ya kupeleka kwa L2. Data hii hutolewa
+ * kama urahisi tu kwa mikataba ya nje. Mbali na kutekeleza urefu wa juu,
+ * mikataba hii haitoi dhamana yoyote kuhusu maudhui yake.
+ */
+ function depositERC20To(
+ anwani _l1Token,
+ anwani _l2Token,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ uint32 _l2Gas,
+ bytes calldata _data
+ ) external;
+```
+
+Kazi hii ni karibu sawa na `depositERC20`, lakini inakuwezesha kutuma ERC-20 kwa anwani tofauti.
+
+```solidity
+ /*************************
+ * Kazi za Mnyororo-Msalaba *
+ *************************/
+
+ /**
+ * @dev Kamilisha utoaji kutoka L2 hadi L1, na weka fedha kwenye salio la mpokeaji la
+ * tokeni ya L1 ERC20.
+ * Simu hii itashindwa ikiwa utoaji ulioanzishwa kutoka L2 haujakamilishwa.
+ *
+ * @param _l1Token Anwani ya tokeni ya L1 ya kukamilisha utoaji.
+ * @param _l2Token Anwani ya tokeni ya L2 ambapo utoaji ulianzishwa.
+ * @param _from Anwani ya L2 inayoanzisha uhamisho.
+ * @param _to Anwani ya L1 ya kuweka utoaji.
+ * @param _amount Kiasi cha ERC20 cha kuweka.
+ * @param _data Data iliyotolewa na mtumaji kwenye L2. Data hii hutolewa
+ * kama urahisi tu kwa mikataba ya nje. Mbali na kutekeleza urefu wa juu,
+ * mikataba hii haitoi dhamana yoyote kuhusu maudhui yake.
+ */
+ function finalizeERC20Withdrawal(
+ anwani _l1Token,
+ anwani _l2Token,
+ anwani _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ bytes calldata _data
+ ) external;
+}
+```
+
+Utoaji (na ujumbe mwingine kutoka L2 hadi L1) katika Optimism ni mchakato wa hatua mbili:
+
+1. Muamala wa kuanzisha kwenye L2.
+2. Muamala wa ukamilishaji au kudai kwenye L1.
+ Muamala huu unahitaji kufanyika baada ya [kipindi cha changamoto ya makosa](https://community.optimism.io/docs/how-optimism-works/#fault-proofs) kwa muamala wa L2 kuisha.
+
+### IL1StandardBridge {#il1standardbridge}
+
+[Kiolesura hiki kimefafanuliwa hapa](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/L1/messaging/IL1StandardBridge.sol).
+Faili hili lina ufafanuzi wa matukio na kazi kwa ETH.
+Ufafanuzi huu unafanana sana na ule uliofafanuliwa katika `IL1ERC20Bridge` hapo juu kwa ERC-20.
+
+Kiolesura cha daraja kimegawanywa kati ya faili mbili kwa sababu baadhi ya tokeni za ERC-20 zinahitaji usindikaji maalum na haziwezi kushughulikiwa na daraja la kawaida.
+Kwa njia hii daraja maalum linaloshughulikia tokeni kama hiyo linaweza kutekeleza `IL1ERC20Bridge` na sio lazima pia kuvusha ETH kwa daraja.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+pragma solidity >0.5.0 <0.9.0;
+
+import "./IL1ERC20Bridge.sol";
+
+/**
+ * @title IL1StandardBridge
+ */
+interface IL1StandardBridge is IL1ERC20Bridge {
+ /**********
+ * Matukio *
+ **********/
+ event ETHDepositInitiated(
+ anwani iliyoorodheshwa _from,
+ anwani iliyoorodheshwa _to,
+ uint256 _amount,
+ bytes _data
+ );
+```
+
+Tukio hili ni karibu sawa na toleo la ERC-20 (`ERC20DepositInitiated`), isipokuwa bila anwani za tokeni za L1 na L2.
+Hali kadhalika kwa matukio mengine na kazi.
+
+```solidity
+ event ETHWithdrawalFinalized(
+ .
+ .
+ .
+ );
+
+ /********************
+ * Kazi za Umma *
+ ********************/
+
+ /**
+ * @dev Weka kiasi cha ETH kwenye salio la mpigaji simu kwenye L2.
+ .
+ .
+ .
+ */
+ function depositETH(uint32 _l2Gas, bytes calldata _data) external payable;
+
+ /**
+ * @dev Weka kiasi cha ETH kwenye salio la mpokeaji kwenye L2.
+ .
+ .
+ .
+ */
+ function depositETHTo(
+ anwani _to,
+ uint32 _l2Gas,
+ bytes calldata _data
+ ) external payable;
+
+ /*************************
+ * Kazi za Mnyororo-Msalaba *
+ *************************/
+
+ /**
+ * @dev Kamilisha utoaji kutoka L2 hadi L1, na weka fedha kwenye salio la mpokeaji la
+ * tokeni ya L1 ETH. Kwa kuwa ni xDomainMessenger pekee anayeweza kupiga simu kazi hii, haitapigwa kamwe
+ * kabla ya utoaji kukamilishwa.
+ .
+ .
+ .
+ */
+ function finalizeETHWithdrawal(
+ anwani _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ bytes calldata _data
+ ) external;
+}
+```
+
+### CrossDomainEnabled {#crossdomainenabled}
+
+[Mkataba huu](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/libraries/bridge/CrossDomainEnabled.sol) unarithiwa na madaraja yote mawili ([L1](#the-l1-bridge-contract) na [L2](#the-l2-bridge-contract)) kutuma ujumbe kwa safu nyingine.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+pragma solidity >0.5.0 <0.9.0;
+
+/* Interface Imports */
+import { ICrossDomainMessenger } from "./ICrossDomainMessenger.sol";
+```
+
+[Kiolesura hiki](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/libraries/bridge/ICrossDomainMessenger.sol) kinaeleza mkataba jinsi ya kutuma ujumbe kwa safu nyingine, kwa kutumia mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti.
+Mtumaji ujumbe huu wa vikoa tofauti ni mfumo mwingine kabisa, na unastahili makala yake, ambayo natumai kuandika katika siku zijazo.
+
+```solidity
+/**
+ * @title CrossDomainEnabled
+ * @dev Mkataba msaidizi kwa mikataba inayofanya mawasiliano ya vikoa tofauti
+ *
+ * Mkusanyaji uliotumika: umefafanuliwa na mkataba unaorithi
+ */
+contract CrossDomainEnabled {
+ /*************
+ * Vigeu *
+ *************/
+
+ // Mkataba wa Mtumaji Ujumbe unaotumika kutuma na kupokea ujumbe kutoka kwa kikoa kingine.
+ anwani public messenger;
+
+ /***************
+ * Kijenzi *
+ ***************/
+
+ /**
+ * @param _messenger Anwani ya CrossDomainMessenger kwenye safu ya sasa.
+ */
+ constructor(anwani _messenger) {
+ messenger = _messenger;
+ }
+```
+
+Kigezo kimoja ambacho mkataba unahitaji kujua, anwani ya mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti kwenye safu hii.
+Kigezo hiki kinawekwa mara moja, katika kijenzi, na hakibadiliki kamwe.
+
+```solidity
+
+ /**********************
+ * Virekebishaji Kazi *
+ **********************/
+
+ /**
+ * Hutekeleza kwamba kazi iliyorekebishwa inaweza kupigwa simu tu na akaunti maalum ya kikoa tofauti.
+ * @param _sourceDomainAccount Akaunti pekee kwenye kikoa cha asili ambayo
+ * imethibitishwa kupiga simu kazi hii.
+ */
+ modifier onlyFromCrossDomainAccount(anwani _sourceDomainAccount) {
+```
+
+Ujumbe wa vikoa tofauti unaweza kufikiwa na mkataba wowote kwenye mnyororo wa bloku ambapo unaendeshwa (iwe Mtandao Mkuu wa Ethereum au Optimism).
+Lakini tunahitaji daraja kwa kila upande _tu_ kuamini ujumbe fulani ikiwa unatoka kwenye daraja kwa upande mwingine.
+
+```solidity
+ require(
+ msg.sender == address(getCrossDomainMessenger()),
+ "OVM_XCHAIN: mkataba wa mtumaji ujumbe haujathibitishwa"
+ );
+```
+
+Ujumbe tu kutoka kwa mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti unaofaa (`messenger`, kama unavyoona hapa chini) unaweza kuaminiwa.
+
+```solidity
+
+ require(
+ getCrossDomainMessenger().xDomainMessageSender() == _sourceDomainAccount,
+ "OVM_XCHAIN: mtumaji asiye sahihi wa ujumbe wa kikoa tofauti"
+ );
+```
+
+Njia ambayo mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti anatoa anwani iliyotuma ujumbe na safu nyingine ni [kazi ya `.xDomainMessageSender()`](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/L1/messaging/L1CrossDomainMessenger.sol#L122-L128).
+Muda wote inapoitwa katika muamala ulioanzishwa na ujumbe inaweza kutoa habari hii.
+
+Tunahitaji kuhakikisha kuwa ujumbe tuliopokea ulitoka kwenye daraja lingine.
+
+```solidity
+
+ _;
+ }
+
+ /**********************
+ * Kazi za Ndani *
+ **********************/
+
+ /**
+ * Hupata mtumaji ujumbe, kawaida kutoka kwenye hifadhi. Kazi hii inawekwa wazi iwapo mkataba mtoto
+ * unahitaji kubatilisha.
+ * @rejesha Anwani ya mkataba wa mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti ambayo inapaswa kutumika.
+ */
+ function getCrossDomainMessenger() internal virtual returns (ICrossDomainMessenger) {
+ return ICrossDomainMessenger(messenger);
+ }
+```
+
+Kazi hii inarejesha mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti.
+Tunatumia kazi badala ya kigezo `messenger` kuruhusu mikataba inayorithi kutoka kwa hii kutumia algoriti kubainisha ni mtumaji ujumbe gani wa vikoa tofauti wa kutumia.
+
+```solidity
+
+ /**
+ * Hutuma ujumbe kwa akaunti kwenye kikoa kingine
+ * @param _crossDomainTarget Mpokeaji aliyekusudiwa kwenye kikoa lengwa
+ * @param _message Data ya kutuma kwa lengo (kawaida calldata kwa kazi yenye
+ * `onlyFromCrossDomainAccount()`)
+ * @param _gasLimit Kikomo cha gesi kwa risiti ya ujumbe kwenye kikoa lengwa.
+ */
+ function sendCrossDomainMessage(
+ anwani _crossDomainTarget,
+ uint32 _gasLimit,
+ bytes memory _message
+```
+
+Hatimaye, kazi inayotuma ujumbe kwa safu nyingine.
+
+```solidity
+ ) internal {
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events, reentrancy-benign
+```
+
+[Slither](https://github.com/crytic/slither) ni kichanganuzi tuli ambacho Optimism huendesha kwenye kila mkataba kutafuta udhaifu na matatizo mengine yanayoweza kutokea.
+Katika kesi hii, mstari unaofuata unasababisha udhaifu mbili:
+
+1. [Matukio ya Kuingia Tena](https://github.com/crytic/slither/wiki/Detector-Documentation#reentrancy-vulnerabilities-3)
+2. [Kuingia tena kusiko na madhara](https://github.com/crytic/slither/wiki/Detector-Documentation#reentrancy-vulnerabilities-2)
+
+```solidity
+ getCrossDomainMessenger().sendMessage(_crossDomainTarget, _message, _gasLimit);
+ }
+}
+```
+
+Katika kesi hii hatuna wasiwasi kuhusu kuingia tena tunajua `getCrossDomainMessenger()` inarejesha anwani inayoaminika, hata kama Slither haina njia ya kujua hilo.
+
+### Mkataba wa daraja la L1 {#the-l1-bridge-contract}
+
+[Msimbo chanzo wa mkataba huu uko hapa](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/L1/messaging/L1StandardBridge.sol).
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+pragma solidity ^0.8.9;
+```
+
+Violesura vinaweza kuwa sehemu ya mikataba mingine, kwa hivyo vinapaswa kuunga mkono anuwai ya matoleo ya Solidity.
+Lakini daraja lenyewe ni mkataba wetu, na tunaweza kuwa wakali kuhusu toleo gani la Solidity linatumia.
+
+```solidity
+/* Interface Imports */
+import { IL1StandardBridge } from "./IL1StandardBridge.sol";
+import { IL1ERC20Bridge } from "./IL1ERC20Bridge.sol";
+```
+
+[IL1ERC20Bridge](#IL1ERC20Bridge) na [IL1StandardBridge](#IL1StandardBridge) zimeelezwa hapo juu.
+
+```solidity
+import { IL2ERC20Bridge } from "../../L2/messaging/IL2ERC20Bridge.sol";
+```
+
+[Kiolesura hiki](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/L2/messaging/IL2ERC20Bridge.sol) kinaturuhusu kuunda ujumbe wa kudhibiti daraja la kawaida kwenye L2.
+
+```solidity
+import { IERC20 } from "@openzeppelin/contracts/token/ERC20/IERC20.sol";
+```
+
+[Kiolesura hiki](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/IERC20.sol) kinaturuhusu kudhibiti mikataba ya ERC-20.
+[Unaweza kusoma zaidi kuhusu hilo hapa](/developers/tutorials/erc20-annotated-code/#the-interface).
+
+```solidity
+/* Library Imports */
+import { CrossDomainEnabled } from "../../libraries/bridge/CrossDomainEnabled.sol";
+```
+
+[Kama ilivyoelezwa hapo juu](#crossdomainenabled), mkataba huu unatumika kwa ujumbe wa kati ya safu.
+
+```solidity
+import { Lib_PredeployAddresses } from "../../libraries/constants/Lib_PredeployAddresses.sol";
+```
+
+[`Lib_PredeployAddresses`](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/libraries/constants/Lib_PredeployAddresses.sol) ina anwani za mikataba ya L2 ambayo huwa na anwani sawa kila wakati. Hii inajumuisha daraja la kawaida kwenye L2.
+
+```solidity
+import { Address } from "@openzeppelin/contracts/utils/Address.sol";
+```
+
+[Huduma za Anwani za OpenZeppelin](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/utils/Address.sol). Inatumika kutofautisha kati ya anwani za mkataba na zile za akaunti zinazomilikiwa na watu wa nje (EOA).
+
+Kumbuka kuwa hili si suluhisho kamilifu, kwa sababu hakuna njia ya kutofautisha kati ya simu za moja kwa moja na simu zilizopigwa kutoka kwa kijenzi cha mkataba, lakini angalau hii inatuwezesha kutambua na kuzuia baadhi ya makosa ya kawaida ya watumiaji.
+
+```solidity
+import { SafeERC20 } from "@openzeppelin/contracts/token/ERC20/utils/SafeERC20.sol";
+```
+
+[Kiwango cha ERC-20](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20) kinaauni njia mbili kwa mkataba kuripoti kutofaulu:
+
+1. Batilisha
+2. Rejesha `false`
+
+Kushughulikia kesi zote mbili kungefanya msimbo wetu kuwa mgumu zaidi, kwa hivyo badala yake tunatumia [`SafeERC20` ya OpenZeppelin](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/utils/SafeERC20.sol), ambayo inahakikisha [kushindwa kote kunasababisha ubatilishaji](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/utils/SafeERC20.sol#L96).
+
+```solidity
+/**
+ * @title L1StandardBridge
+ * @dev L1 ETH na ERC20 Bridge ni mkataba unaohifadhi fedha za L1 zilizowekwa na tokeni za kawaida
+ * ambazo zinatumika kwenye L2. Inasawazisha Daraja la L2 linalolingana, kulijulisha kuhusu uwekaji
+ * na kulisikiliza kwa utoaji mpya uliokamilishwa.
+ *
+ */
+contract L1StandardBridge is IL1StandardBridge, CrossDomainEnabled {
+ using SafeERC20 for IERC20;
+```
+
+Mstari huu ndivyo tunavyobainisha kutumia kifuniko cha `SafeERC20` kila tunapotumia kiolesura cha `IERC20`.
+
+```solidity
+
+ /********************************
+ * Marejeleo ya Mkataba wa Nje *
+ ********************************/
+
+ anwani public l2TokenBridge;
+```
+
+Anwani ya [L2StandardBridge](#the-l2-bridge-contract).
+
+```solidity
+
+ // Ramani za tokeni ya L1 kwa tokeni ya L2 kwa salio la tokeni ya L1 iliyowekwa
+ mapping(anwani => mapping(anwani => uint256)) public deposits;
+```
+
+Ramani maradufu kama hii ndiyo njia unayofafanua [safu ya pande mbili isiyo na mpangilio](https://en.wikipedia.org/wiki/Sparse_matrix).
+Thamani katika muundo huu wa data zinatambuliwa kama `deposit[anwani ya tokeni ya L1][anwani ya tokeni ya L2]`.
+Thamani chaguo-msingi ni sufuri.
+Seli tu zilizowekwa kwa thamani tofauti ndizo huandikwa kwenye hifadhi.
+
+```solidity
+
+ /***************
+ * Kijenzi *
+ ***************/
+
+ // Mkataba huu unaishi nyuma ya wakala, kwa hivyo vigezo vya kijenzi havitatumika.
+ constructor() CrossDomainEnabled(anwani(0)) {}
+```
+
+Ili kutaka kuweza kusasisha mkataba huu bila kulazimika kunakili vigezo vyote kwenye hifadhi.
+Ili kufanya hivyo tunatumia [`Wakala`](https://docs.openzeppelin.com/contracts/3.x/api/proxy), mkataba unaotumia [`delegatecall`](https://solidity-by-example.org/delegatecall/) kuhamisha simu kwa mkataba tofauti ambao anwani yake imehifadhiwa na mkataba wa wakala (unaposasisha unamwambia wakala kubadilisha anwani hiyo).
+Unapotumia `delegatecall` hifadhi inabaki kuwa hifadhi ya mkataba _unaopiga simu_, kwa hivyo thamani za vigezo vyote vya hali ya mkataba haziathiriwi.
+
+Moja ya athari za muundo huu ni kwamba hifadhi ya mkataba ambao ni _uliopigiwa simu_ wa `delegatecall` haitumiwi na kwa hivyo thamani za kijenzi zilizopitishwa kwake hazijalishi.
+Hii ndiyo sababu tunaweza kutoa thamani isiyo na maana kwa kijenzi cha `CrossDomainEnabled`.
+Pia ndiyo sababu uanzishaji hapa chini umetenganishwa na kijenzi.
+
+```solidity
+ /******************
+ * Uanzishaji *
+ ******************/
+
+ /**
+ * @param _l1messenger Anwani ya L1 Messenger inayotumika kwa mawasiliano ya mnyororo-msalaba.
+ * @param _l2TokenBridge Anwani ya daraja la kawaida la L2.
+ */
+ // slither-disable-next-line external-function
+```
+
+[Jaribio hili la Slither](https://github.com/crytic/slither/wiki/Detector-Documentation#public-function-that-could-be-declared-external) linatambua kazi ambazo hazipigwi simu kutoka kwa msimbo wa mkataba na kwa hivyo zinaweza kutangazwa kuwa `za nje` badala ya `za umma`.
+Gharama ya gesi ya kazi za `nje` inaweza kuwa chini, kwa sababu zinaweza kupewa vigezo katika calldata.
+Kazi zilizotangazwa kuwa `za umma` zinapaswa kufikiwa kutoka ndani ya mkataba.
+Mikataba haiwezi kurekebisha calldata zao wenyewe, kwa hivyo vigezo vinapaswa kuwa kwenye kumbukumbu.
+Wakati kazi kama hiyo inapoitwa kutoka nje, ni muhimu kunakili calldata kwenye kumbukumbu, ambayo inagharimu gesi.
+Katika kesi hii kazi inaitwa mara moja tu, kwa hivyo ufanisi haujalishi kwetu.
+
+```solidity
+ function initialize(anwani _l1messenger, anwani _l2TokenBridge) public {
+ require(messenger == address(0), "Mkataba tayari umeanzishwa.");
+```
+
+Kazi ya `initialize` inapaswa kuitwa mara moja tu.
+Ikiwa anwani ya mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti wa L1 au daraja la tokeni la L2 itabadilika, tunaunda wakala mpya na daraja jipya linaloiita.
+Hili haliwezekani kutokea isipokuwa mfumo mzima unaposasishwa, tukio la nadra sana.
+
+Kumbuka kuwa kazi hii haina utaratibu wowote unaozuia _nani_ anaweza kuiita.
+Hii inamaanisha kuwa kwa nadharia mshambuliaji anaweza kusubiri hadi tutumie wakala na toleo la kwanza la daraja na kisha [kufanya shughuli haraka](https://solidity-by-example.org/hacks/front-running/) kufikia kazi ya `initialize` kabla ya mtumiaji halali kufanya hivyo. Lakini kuna njia mbili za kuzuia hili:
+
+1. Ikiwa mikataba haitumwi moja kwa moja na EOA lakini [katika muamala ambao una mkataba mwingine uwaumbe](https://medium.com/upstate-interactive/creating-a-contract-with-a-smart-contract-bdb67c5c8595) mchakato mzima unaweza kuwa wa atomiki, na kumalizika kabla ya muamala mwingine wowote kutekelezwa.
+2. Ikiwa simu halali kwa `initialize` itashindwa daima inawezekana kupuuza wakala na daraja jipya lililoundwa na kuunda mpya.
+
+```solidity
+ messenger = _l1messenger;
+ l2TokenBridge = _l2TokenBridge;
+ }
+```
+
+Hivi ni vigezo viwili ambavyo daraja linahitaji kujua.
+
+```solidity
+
+ /**************
+ * Uwekaji *
+ **************/
+
+ /** @dev Kirekebishaji kinachohitaji mtumaji awe EOA. Ukaguzi huu unaweza kuepukwa na mkataba hasidi
+ * kupitia initcode, lakini inashughulikia kosa la mtumiaji tunalotaka kuepuka.
+ */
+ modifier onlyEOA() {
+ // Inatumika kusimamisha uwekaji kutoka kwa mikataba (epuka tokeni zilizopotea kwa bahati mbaya)
+ require(!Address.isContract(msg.sender), "Akaunti si EOA");
+ _;
+ }
+```
+
+Hii ndiyo sababu tulihitaji huduma za `Anwani` za OpenZeppelin.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Kazi hii inaweza kuitwa bila data
+ * kuweka kiasi cha ETH kwenye salio la mpigaji simu kwenye L2.
+ * Kwa kuwa kazi ya kupokea haichukui data, kiasi
+ * chaguo-msingi cha kihafidhina hupelekwa L2.
+ */
+ receive() external payable onlyEOA {
+ _initiateETHDeposit(msg.sender, msg.sender, 200_000, bytes(""));
+ }
+```
+
+Kazi hii ipo kwa madhumuni ya majaribio.
+Kumbuka kuwa haionekani katika ufafanuzi wa kiolesura - si kwa matumizi ya kawaida.
+
+```solidity
+ /**
+ * @inheritdoc IL1StandardBridge
+ */
+ function depositETH(uint32 _l2Gas, bytes calldata _data) external payable onlyEOA {
+ _initiateETHDeposit(msg.sender, msg.sender, _l2Gas, _data);
+ }
+
+ /**
+ * @inheritdoc IL1StandardBridge
+ */
+ function depositETHTo(
+ anwani _to,
+ uint32 _l2Gas,
+ bytes calldata _data
+ ) external payable {
+ _initiateETHDeposit(msg.sender, _to, _l2Gas, _data);
+ }
+```
+
+Kazi hizi mbili ni vifuniko vinavyozunguka `_initiateETHDeposit`, kazi inayoshughulikia uwekaji halisi wa ETH.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Hufanya mantiki ya uwekaji kwa kuhifadhi ETH na kumjulisha Lango la ETH la L2 kuhusu
+ * uwekaji.
+ * @param _from Akaunti ya kuchukua uwekaji kutoka L1.
+ * @param _to Akaunti ya kumpa uwekaji kwenye L2.
+ * @param _l2Gas Kikomo cha gesi kinachohitajika kukamilisha uwekaji kwenye L2.
+ * @param _data Data ya hiari ya kupeleka kwa L2. Data hii hutolewa
+ * kama urahisi tu kwa mikataba ya nje. Mbali na kutekeleza urefu wa juu,
+ * mikataba hii haitoi dhamana yoyote kuhusu maudhui yake.
+ */
+ function _initiateETHDeposit(
+ anwani _from,
+ anwani _to,
+ uint32 _l2Gas,
+ bytes memory _data
+ ) internal {
+ // Jenga calldata kwa simu ya finalizeDeposit
+ bytes memory message = abi.encodeWithSelector(
+```
+
+Njia ambayo ujumbe wa vikoa tofauti hufanya kazi ni kwamba mkataba lengwa unaitwa na ujumbe kama calldata yake.
+Mikataba ya Solidity daima hutafsiri calldata zao kulingana na
+[vipimo vya ABI](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.12/abi-spec.html).
+Kazi ya Solidity [`abi.encodeWithSelector`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.12/units-and-global-variables.html#abi-encoding-and-decoding-functions) huunda calldata hiyo.
+
+```solidity
+ IL2ERC20Bridge.finalizeDeposit.selector,
+ anwani(0),
+ Lib_PredeployAddresses.OVM_ETH,
+ _from,
+ _to,
+ msg.value,
+ _data
+ );
+```
+
+Ujumbe hapa ni kupiga simu [kazi ya `finalizeDeposit`](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/L2/messaging/L2StandardBridge.sol#L141-L148) na vigezo hivi:
+
+| Kigezo | Thamani | Maana |
+| ------------------------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| \_l1Token | anwani(0) | Thamani maalum ya kuwakilisha ETH (ambayo si tokeni ya ERC-20) kwenye L1 |
+| \_l2Token | Lib_PredeployAddresses.OVM_ETH | Mkataba wa L2 unaosimamia ETH kwenye Optimism, `0xDeadDeAddeAddEAddeadDEaDDEAdDeaDDeAD0000` (mkataba huu ni kwa matumizi ya ndani ya Optimism pekee) |
+| \_kutoka | \_kutoka | Anwani kwenye L1 inayotuma ETH |
+| \_kwa | \_kwa | Anwani kwenye L2 inayopokea ETH |
+| kiasi | msg.value | Kiasi cha wei kilichotumwa (ambacho tayari kimetumwa kwenye daraja) |
+| \_data | \_data | Data ya ziada ya kuambatisha kwenye uwekaji |
+
+```solidity
+ // Tuma calldata kwenye L2
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ sendCrossDomainMessage(l2TokenBridge, _l2Gas, ujumbe);
+```
+
+Tuma ujumbe kupitia mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti.
+
+```solidity
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ emit ETHDepositInitiated(_from, _to, msg.value, _data);
+ }
+```
+
+Toa tukio la kujulisha programu yoyote iliyogatuliwa inayosikiliza kuhusu uhamisho huu.
+
+```solidity
+ /**
+ * @inheritdoc IL1ERC20Bridge
+ */
+ function depositERC20(
+ .
+ .
+ .
+ ) external virtual onlyEOA {
+ _initiateERC20Deposit(_l1Token, _l2Token, msg.sender, msg.sender, _amount, _l2Gas, _data);
+ }
+
+ /**
+ * @inheritdoc IL1ERC20Bridge
+ */
+ function depositERC20To(
+ .
+ .
+ .
+ ) external virtual {
+ _initiateERC20Deposit(_l1Token, _l2Token, msg.sender, _to, _amount, _l2Gas, _data);
+ }
+```
+
+Kazi hizi mbili ni vifuniko vinavyozunguka `_initiateERC20Deposit`, kazi inayoshughulikia uwekaji halisi wa ERC-20.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Hufanya mantiki ya uwekaji kwa kumjulisha mkataba wa Tokeni Iliyowekwa ya L2
+ * kuhusu uwekaji na kuita mshughulikiaji kufunga fedha za L1. (k.m., transferFrom)
+ *
+ * @param _l1Token Anwani ya ERC20 ya L1 tunayoweka
+ * @param _l2Token Anwani ya ERC20 ya L2 inayolingana na L1
+ * @param _from Akaunti ya kuchukua uwekaji kutoka L1
+ * @param _to Akaunti ya kumpa uwekaji kwenye L2
+ * @param _amount Kiasi cha ERC20 cha kuweka.
+ * @param _l2Gas Kikomo cha gesi kinachohitajika kukamilisha uwekaji kwenye L2.
+ * @param _data Data ya hiari ya kupeleka kwa L2. Data hii hutolewa
+ * kama urahisi tu kwa mikataba ya nje. Mbali na kutekeleza urefu wa juu,
+ * mikataba hii haitoi dhamana yoyote kuhusu maudhui yake.
+ */
+ function _initiateERC20Deposit(
+ anwani _l1Token,
+ anwani _l2Token,
+ anwani _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ uint32 _l2Gas,
+ bytes calldata _data
+ ) internal {
+```
+
+Kazi hii inafanana na `_initiateETHDeposit` hapo juu, na tofauti chache muhimu.
+Tofauti ya kwanza ni kwamba kazi hii inapokea anwani za tokeni na kiasi cha kuhamisha kama vigezo.
+Kwa upande wa ETH simu kwa daraja tayari inajumuisha uhamisho wa rasilimali kwenda akaunti ya daraja (`msg.value`).
+
+```solidity
+ // Uwekaji unapoanzishwa kwenye L1, Daraja la L1 huhamisha fedha kwake lenyewe kwa ajili ya
+ // utoaji wa siku zijazo. safeTransferFrom pia huangalia ikiwa mkataba una msimbo, kwa hivyo hii itashindwa ikiwa
+ // _from ni EOA au anwani(0).
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events, reentrancy-benign
+ IERC20(_l1Token).safeTransferFrom(_from, address(this), _amount);
+```
+
+Uhamisho wa tokeni za ERC-20 hufuata mchakato tofauti na ETH:
+
+1. Mtumiaji (`_from`) anatoa ruhusa kwa daraja kuhamisha tokeni zinazofaa.
+2. Mtumiaji anapiga simu daraja na anwani ya mkataba wa tokeni, kiasi, n.k.
+3. Daraja linahamisha tokeni (kwake lenyewe) kama sehemu ya mchakato wa uwekaji.
+
+Hatua ya kwanza inaweza kutokea katika muamala tofauti na mbili za mwisho.
+Hata hivyo, uendeshaji-wa-mbele si tatizo kwa sababu kazi mbili zinazoita `_initiateERC20Deposit` (`depositERC20` na `depositERC20To`) huita kazi hii tu na `msg.sender` kama kigezo cha `_from`.
+
+```solidity
+ // Jenga calldata kwa _l2Token.finalizeDeposit(_to, _amount)
+ bytes memory message = abi.encodeWithSelector(
+ IL2ERC20Bridge.finalizeDeposit.selector,
+ _l1Token,
+ _l2Token,
+ _from,
+ _to,
+ _amount,
+ _data
+ );
+
+ // Tuma calldata kwenye L2
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events, reentrancy-benign
+ sendCrossDomainMessage(l2TokenBridge, _l2Gas, ujumbe);
+
+ // slither-disable-next-line reentrancy-benign
+ deposits[_l1Token][_l2Token] = deposits[_l1Token][_l2Token] + _amount;
+```
+
+Ongeza kiasi cha tokeni zilizowekwa kwenye muundo wa data wa `deposits`.
+Kunaweza kuwa na anwani nyingi kwenye L2 zinazolingana na tokeni ileile ya L1 ERC-20, kwa hivyo haitoshi kutumia salio la daraja la tokeni ya L1 ERC-20 kufuatilia uwekaji.
+
+```solidity
+
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ emit ERC20DepositInitiated(_l1Token, _l2Token, _from, _to, _amount, _data);
+ }
+
+ /*************************
+ * Kazi za Mnyororo-Msalaba *
+ *************************/
+
+ /**
+ * @inheritdoc IL1StandardBridge
+ */
+ function finalizeETHWithdrawal(
+ anwani _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ bytes calldata _data
+```
+
+Daraja la L2 hutuma ujumbe kwa mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti wa L2 ambao husababisha mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti wa L1 kupiga simu kazi hii (mara tu [muamala unaokamilisha ujumbe](https://community.optimism.io/docs/developers/bridge/messaging/#fees-for-l2-%E2%87%92-l1-transactions) utakapowasilishwa kwenye L1, bila shaka).
+
+```solidity
+ ) external onlyFromCrossDomainAccount(l2TokenBridge) {
+```
+
+Hakikisha kuwa huu ni ujumbe _halali_, unaotoka kwa mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti na unaotokana na daraja la tokeni la L2.
+Kazi hii inatumika kutoa ETH kutoka kwa daraja, kwa hivyo tunapaswa kuhakikisha inaitwa tu na mpigaji simu aliyeidhinishwa.
+
+```solidity
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ (bool success, ) = _to.call{ value: _amount }(new bytes(0));
+```
+
+Njia ya kuhamisha ETH ni kumpigia simu mpokeaji na kiasi cha wei katika `msg.value`.
+
+```solidity
+ require(success, "TransferHelper::safeTransferETH: Uhamisho wa ETH umeshindwa");
+
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ emit ETHWithdrawalFinalized(_from, _to, _amount, _data);
+```
+
+Toa tukio kuhusu utoaji.
+
+```solidity
+ }
+
+ /**
+ * @inheritdoc IL1ERC20Bridge
+ */
+ function finalizeERC20Withdrawal(
+ anwani _l1Token,
+ anwani _l2Token,
+ anwani _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ bytes calldata _data
+ ) external onlyFromCrossDomainAccount(l2TokenBridge) {
+```
+
+Kazi hii inafanana na `finalizeETHWithdrawal` hapo juu, na mabadiliko muhimu kwa tokeni za ERC-20.
+
+```solidity
+ deposits[_l1Token][_l2Token] = deposits[_l1Token][_l2Token] - _amount;
+```
+
+Sasisha muundo wa data wa `deposits`.
+
+```solidity
+ // Utoaji unapokamilishwa kwenye L1, Daraja la L1 huhamisha fedha kwa mtoaji
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ IERC20(_l1Token).safeTransfer(_to, _amount);
+
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ emit ERC20WithdrawalFinalized(_l1Token, _l2Token, _from, _to, _amount, _data);
+ }
+
+
+ /*****************************
+ * Ya muda - Kuhamisha ETH *
+ *****************************/
+
+ /**
+ * @dev Huongeza salio la ETH kwenye akaunti. Hii inakusudiwa kuruhusu ETH
+ * kuhamishwa kutoka lango la zamani hadi lango jipya.
+ * KUMBUKA: Hii imeachwa kwa sasisho moja tu ili tuweze kupokea ETH iliyohamishwa kutoka
+ * mkataba wa zamani
+ */
+ function donateETH() external payable {}
+}
+```
+
+Kulikuwa na utekelezaji wa awali wa daraja.
+Tulipohamia kutoka kwa utekelezaji huo hadi huu, tulilazimika kuhamisha rasilimali zote.
+Tokeni za ERC-20 zinaweza tu kuhamishwa.
+Hata hivyo, ili kuhamisha ETH kwa mkataba unahitaji idhini ya mkataba huo, ambayo ndiyo `donateETH` inatupatia.
+
+## Tokeni za ERC-20 kwenye L2 {#erc-20-tokens-on-l2}
+
+Ili tokeni ya ERC-20 iingie kwenye daraja la kawaida, inahitaji kuruhusu daraja la kawaida, na _tu_ daraja la kawaida, kutoa tokeni.
+Hii ni muhimu kwa sababu madaraja yanahitaji kuhakikisha kuwa idadi ya tokeni zinazozunguka kwenye Optimism ni sawa na idadi ya tokeni zilizofungwa ndani ya mkataba wa daraja la L1.
+Ikiwa kuna tokeni nyingi sana kwenye L2 baadhi ya watumiaji wasingeweza kuvusha rasilimali zao kwa daraja kurudi L1.
+Badala ya daraja linaloaminika, kimsingi tungeunda upya [benki ya hifadhi ya sehemu](https://www.investopedia.com/terms/f/fractionalreservebanking.asp).
+Ikiwa kuna tokeni nyingi sana kwenye L1, baadhi ya tokeni hizo zingebaki zimefungwa ndani ya mkataba wa daraja milele kwa sababu hakuna njia ya kuzitoa bila kuchoma tokeni za L2.
+
+### IL2StandardERC20 {#il2standarderc20}
+
+Kila tokeni ya ERC-20 kwenye L2 inayotumia daraja la kawaida inahitaji kutoa [kiolesura hiki](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/standards/IL2StandardERC20.sol), ambacho kina kazi na matukio ambayo daraja la kawaida linahitaji.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+pragma solidity ^0.8.9;
+
+import { IERC20 } from "@openzeppelin/contracts/token/ERC20/IERC20.sol";
+```
+
+[Kiolesura cha kawaida cha ERC-20](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/IERC20.sol) hakijumuishi kazi za `mint` na `burn`.
+Njia hizo hazihitajiki na [kiwango cha ERC-20](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20), ambacho kinaacha taratibu za kuunda na kuharibu tokeni bila kubainishwa.
+
+```solidity
+import { IERC165 } from "@openzeppelin/contracts/utils/introspection/IERC165.sol";
+```
+
+[Kiolesura cha ERC-165](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/utils/introspection/IERC165.sol) kinatumika kubainisha kazi ambazo mkataba unatoa.
+[Unaweza kusoma kiwango hapa](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-165).
+
+```solidity
+interface IL2StandardERC20 is IERC20, IERC165 {
+ function l1Token() external returns (anwani);
+```
+
+Kazi hii inatoa anwani ya tokeni ya L1 ambayo imevushwa kwa daraja kwenda mkataba huu.
+Kumbuka kuwa hatuna kazi kama hiyo kwa upande mwingine.
+Tunahitaji kuweza kuvusha kwa daraja tokeni yoyote ya L1, bila kujali kama msaada wa L2 ulipangwa wakati ilitekelezwa au la.
+
+```solidity
+
+ function mint(anwani _to, uint256 _amount) external;
+
+ function burn(anwani _from, uint256 _amount) external;
+
+ event Mint(anwani iliyoorodheshwa _account, uint256 _amount);
+ event Burn(anwani iliyoorodheshwa _account, uint256 _amount);
+}
+```
+
+Kazi na matukio ya kutoa (kuunda) na kuchoma (kuharibu) tokeni.
+Daraja linapaswa kuwa chombo pekee kinachoweza kuendesha kazi hizi ili kuhakikisha idadi ya tokeni ni sahihi (sawa na idadi ya tokeni zilizofungwa kwenye L1).
+
+### L2StandardERC20 {#L2StandardERC20}
+
+[Huu ndio utekelezaji wetu wa kiolesura cha `IL2StandardERC20`](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/standards/L2StandardERC20.sol).
+Isipokuwa unahitaji aina fulani ya mantiki maalum, unapaswa kutumia hii.
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+pragma solidity ^0.8.9;
+
+import { ERC20 } from "@openzeppelin/contracts/token/ERC20/ERC20.sol";
+```
+
+[Mkataba wa OpenZeppelin ERC-20](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/blob/master/contracts/token/ERC20/ERC20.sol).
+Optimism haiamini katika kuunda upya gurudumu, hasa wakati gurudumu limekaguliwa vizuri na linahitaji kuwa la kuaminika vya kutosha kushikilia rasilimali.
+
+```solidity
+import "./IL2StandardERC20.sol";
+
+contract L2StandardERC20 is IL2StandardERC20, ERC20 {
+ anwani public l1Token;
+ anwani public l2Bridge;
+```
+
+Hivi ni vigezo viwili vya ziada vya usanidi ambavyo tunahitaji na ERC-20 kawaida haihitaji.
+
+```solidity
+
+ /**
+ * @param _l2Bridge Anwani ya daraja la kawaida la L2.
+ * @param _l1Token Anwani ya tokeni ya L1 inayolingana.
+ * @param _name jina la ERC20.
+ * @param _symbol alama ya ERC20.
+ */
+ constructor(
+ anwani _l2Bridge,
+ anwani _l1Token,
+ string memory _name,
+ string memory _symbol
+ ) ERC20(_name, _symbol) {
+ l1Token = _l1Token;
+ l2Bridge = _l2Bridge;
+ }
+```
+
+Kwanza piga simu kijenzi cha mkataba tunachorithi kutoka (`ERC20(_name, _symbol)`) na kisha weka vigezo vyetu wenyewe.
+
+```solidity
+
+ modifier onlyL2Bridge() {
+ require(msg.sender == l2Bridge, "Ni Daraja la L2 pekee linaweza kutoa na kuchoma");
+ _;
+ }
+
+
+ // slither-disable-next-line external-function
+ function supportsInterface(bytes4 _interfaceId) public pure returns (bool) {
+ bytes4 firstSupportedInterface = bytes4(keccak256("supportsInterface(bytes4)")); // ERC165
+ bytes4 secondSupportedInterface = IL2StandardERC20.l1Token.selector ^
+ IL2StandardERC20.mint.selector ^
+ IL2StandardERC20.burn.selector;
+ return _interfaceId == firstSupportedInterface || _interfaceId == secondSupportedInterface;
+ }
+```
+
+Hivi ndivyo [ERC-165](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-165) inavyofanya kazi.
+Kila kiolesura ni idadi ya kazi zinazoungwa mkono, na kinatambuliwa kama [au ya kipekee](https://en.wikipedia.org/wiki/Exclusive_or) ya [viteuzi vya kazi vya ABI](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.12/abi-spec.html#function-selector) vya kazi hizo.
+
+Daraja la L2 linatumia ERC-165 kama ukaguzi wa usalama kuhakikisha kuwa mkataba wa ERC-20 ambao linatuma rasilimali ni `IL2StandardERC20`.
+
+**Kumbuka:** Hakuna kinachozuia mkataba hasidi kutoa majibu ya uwongo kwa `supportsInterface`, kwa hivyo huu ni utaratibu wa ukaguzi wa usalama, _sio_ utaratibu wa usalama.
+
+```solidity
+ // slither-disable-next-line external-function
+ function mint(anwani _to, uint256 _amount) public virtual onlyL2Bridge {
+ _mint(_to, _amount);
+
+ emit Mint(_to, _amount);
+ }
+
+ // slither-disable-next-line external-function
+ function burn(anwani _from, uint256 _amount) public virtual onlyL2Bridge {
+ _burn(_from, _amount);
+
+ emit Burn(_from, _amount);
+ }
+}
+```
+
+Ni daraja la L2 pekee linaloruhusiwa kutoa na kuchoma rasilimali.
+
+`_mint` na `_burn` kwa kweli zimefafanuliwa katika [mkataba wa OpenZeppelin ERC-20](/developers/tutorials/erc20-annotated-code/#the-_mint-and-_burn-functions-_mint-and-_burn).
+Mkataba huo hauwaweki wazi nje, kwa sababu masharti ya kutoa na kuchoma tokeni ni tofauti kama idadi ya njia za kutumia ERC-20.
+
+## Msimbo wa Daraja la L2 {#l2-bridge-code}
+
+Huu ni msimbo unaoendesha daraja kwenye Optimism.
+[Chanzo cha mkataba huu kiko hapa](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/L2/messaging/L2StandardBridge.sol).
+
+```solidity
+// SPDX-License-Identifier: MIT
+pragma solidity ^0.8.9;
+
+/* Interface Imports */
+import { IL1StandardBridge } from "../../L1/messaging/IL1StandardBridge.sol";
+import { IL1ERC20Bridge } from "../../L1/messaging/IL1ERC20Bridge.sol";
+import { IL2ERC20Bridge } from "./IL2ERC20Bridge.sol";
+```
+
+Kiolesura cha [IL2ERC20Bridge](https://github.com/ethereum-optimism/optimism/blob/develop/packages/contracts/contracts/L2/messaging/IL2ERC20Bridge.sol) kinafanana sana na [sawa ya L1](#IL1ERC20Bridge) tuliyoona hapo juu.
+Kuna tofauti mbili muhimu:
+
+1. Kwenye L1 unaanzisha uwekaji na kukamilisha utoaji.
+ Hapa unaanzisha utoaji na kukamilisha uwekaji.
+2. Kwenye L1 ni muhimu kutofautisha kati ya ETH na tokeni za ERC-20.
+ Kwenye L2 tunaweza kutumia kazi zile zile kwa zote mbili kwa sababu ndani ya Optimism salio za ETH hushughulikiwa kama tokeni ya ERC-20 yenye anwani [0xDeadDeAddeAddEAddeadDEaDDEAdDeaDDeAD0000](https://explorer.optimism.io/address/0xDeadDeAddeAddEAddeadDEaDDEAdDeaDDeAD0000).
+
+```solidity
+/* Library Imports */
+import { ERC165Checker } from "@openzeppelin/contracts/utils/introspection/ERC165Checker.sol";
+import { CrossDomainEnabled } from "../../libraries/bridge/CrossDomainEnabled.sol";
+import { Lib_PredeployAddresses } from "../../libraries/constants/Lib_PredeployAddresses.sol";
+
+/* Contract Imports */
+import { IL2StandardERC20 } from "../../standards/IL2StandardERC20.sol";
+
+/**
+ * @title L2StandardBridge
+ * @dev Daraja la Kawaida la L2 ni mkataba unaofanya kazi pamoja na daraja la Kawaida la L1
+ * kuwezesha mabadiliko ya ETH na ERC20 kati ya L1 na L2.
+ * Mkataba huu hufanya kazi kama mtoaji wa tokeni mpya inaposikia kuhusu uwekaji kwenye daraja la Kawaida la L1
+ *.
+ * Mkataba huu pia hufanya kazi kama mchomaji wa tokeni zilizokusudiwa kwa utoaji, ukijulisha daraja la L1
+ * kutoa fedha za L1.
+ */
+contract L2StandardBridge is IL2ERC20Bridge, CrossDomainEnabled {
+ /********************************
+ * Marejeleo ya Mkataba wa Nje *
+ ********************************/
+
+ anwani public l1TokenBridge;
+```
+
+Fuatilia anwani ya daraja la L1.
+Kumbuka kuwa tofauti na sawa ya L1, hapa _tunahitaji_ kigezo hiki.
+Anwani ya daraja la L1 haijulikani mapema.
+
+```solidity
+
+ /***************
+ * Kijenzi *
+ ***************/
+
+ /**
+ * @param _l2CrossDomainMessenger Mtumaji ujumbe wa vikoa tofauti unaotumiwa na mkataba huu.
+ * @param _l1TokenBridge Anwani ya daraja la L1 iliyotumwa kwenye mnyororo mkuu.
+ */
+ constructor(anwani _l2CrossDomainMessenger, anwani _l1TokenBridge)
+ CrossDomainEnabled(_l2CrossDomainMessenger)
+ {
+ l1TokenBridge = _l1TokenBridge;
+ }
+
+ /***************
+ * Utoaji *
+ ***************/
+
+ /**
+ * @inheritdoc IL2ERC20Bridge
+ */
+ function withdraw(
+ anwani _l2Token,
+ uint256 _amount,
+ uint32 _l1Gas,
+ bytes calldata _data
+ ) external virtual {
+ _initiateWithdrawal(_l2Token, msg.sender, msg.sender, _amount, _l1Gas, _data);
+ }
+
+ /**
+ * @inheritdoc IL2ERC20Bridge
+ */
+ function withdrawTo(
+ anwani _l2Token,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ uint32 _l1Gas,
+ bytes calldata _data
+ ) external virtual {
+ _initiateWithdrawal(_l2Token, msg.sender, _to, _amount, _l1Gas, _data);
+ }
+```
+
+Kazi hizi mbili zinaanzisha utoaji.
+Kumbuka kuwa hakuna haja ya kubainisha anwani ya tokeni ya L1.
+Tokeni za L2 zinatarajiwa kutuambia anwani sawa ya L1.
+
+```solidity
+
+ /**
+ * @dev Hufanya mantiki ya utoaji kwa kuchoma tokeni na kumjulisha
+ * Lango la tokeni la L1 kuhusu utoaji.
+ * @param _l2Token Anwani ya tokeni ya L2 ambapo utoaji unaanzishwa.
+ * @param _from Akaunti ya kuchukua utoaji kutoka L2.
+ * @param _to Akaunti ya kumpa utoaji kwenye L1.
+ * @param _amount Kiasi cha tokeni ya kutoa.
+ * @param _l1Gas Haijatumiwa, lakini imejumuishwa kwa mazingatio ya utangamano wa mbele.
+ * @param _data Data ya hiari ya kupeleka kwa L1. Data hii hutolewa
+ * kama urahisi tu kwa mikataba ya nje. Mbali na kutekeleza urefu wa juu,
+ * mikataba hii haitoi dhamana yoyote kuhusu maudhui yake.
+ */
+ function _initiateWithdrawal(
+ anwani _l2Token,
+ anwani _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ uint32 _l1Gas,
+ bytes calldata _data
+ ) internal {
+ // Utoaji unapoanzishwa, tunachoma fedha za mtoaji ili kuzuia matumizi ya L2
+ //.
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ IL2StandardERC20(_l2Token).burn(msg.sender, _amount);
+```
+
+Kumbuka kuwa _hatutegemei_ kigezo cha `_from` bali `msg.sender` ambayo ni ngumu zaidi kughushi (haiwezekani, kwa kadiri ninavyojua).
+
+```solidity
+
+ // Jenga calldata kwa l1TokenBridge.finalizeERC20Withdrawal(_to, _amount)
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ anwani l1Token = IL2StandardERC20(_l2Token).l1Token();
+ bytes memory message;
+
+ if (_l2Token == Lib_PredeployAddresses.OVM_ETH) {
+```
+
+Kwenye L1 ni muhimu kutofautisha kati ya ETH na ERC-20.
+
+```solidity
+ ujumbe = abi.encodeWithSelector(
+ IL1StandardBridge.finalizeETHWithdrawal.selector,
+ _from,
+ _to,
+ _amount,
+ _data
+ );
+ } else {
+ ujumbe = abi.encodeWithSelector(
+ IL1ERC20Bridge.finalizeERC20Withdrawal.selector,
+ l1Token,
+ _l2Token,
+ _from,
+ _to,
+ _amount,
+ _data
+ );
+ }
+
+ // Tuma ujumbe hadi daraja la L1
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ sendCrossDomainMessage(l1TokenBridge, _l1Gas, ujumbe);
+
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ emit WithdrawalInitiated(l1Token, _l2Token, msg.sender, _to, _amount, _data);
+ }
+
+ /************************************
+ * Kazi ya Mnyororo-Msalaba: Uwekaji *
+ ************************************/
+
+ /**
+ * @inheritdoc IL2ERC20Bridge
+ */
+ function finalizeDeposit(
+ anwani _l1Token,
+ anwani _l2Token,
+ anwani _from,
+ anwani _to,
+ uint256 _amount,
+ bytes calldata _data
+```
+
+Kazi hii inaitwa na `L1StandardBridge`.
+
+```solidity
+ ) external virtual onlyFromCrossDomainAccount(l1TokenBridge) {
+```
+
+Hakikisha chanzo cha ujumbe ni halali.
+Hii ni muhimu kwa sababu kazi hii huita `_mint` na inaweza kutumika kutoa tokeni ambazo hazifunikwa na tokeni ambazo daraja linamiliki kwenye L1.
+
+```solidity
+ // Angalia tokeni lengwa inatii na
+ // hakikisha tokeni iliyowekwa kwenye L1 inalingana na uwakilishi wa tokeni iliyowekwa ya L2 hapa
+ if (
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ ERC165Checker.supportsInterface(_l2Token, 0x1d1d8b63) &&
+ _l1Token == IL2StandardERC20(_l2Token).l1Token()
+```
+
+Ukaguzi wa usalama:
+
+1. Kiolesura sahihi kinaauniwa
+2. Anwani ya L1 ya mkataba wa L2 ERC-20 inalingana na chanzo cha L1 cha tokeni
+
+```solidity
+ ) {
+ // Uwekaji unapokamilishwa, tunaweka kiasi sawa cha
+ // tokeni kwenye akaunti kwenye L2.
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ IL2StandardERC20(_l2Token).mint(_to, _amount);
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ emit DepositFinalized(_l1Token, _l2Token, _from, _to, _amount, _data);
+```
+
+Ikiwa ukaguzi wa usalama utapita, kamilisha uwekaji:
+
+1. Toa tokeni
+2. Toa tukio linalofaa
+
+```solidity
+ } else {
+ // Labda tokeni ya L2 ambayo inawekwa-ndani haikubaliani kuhusu anwani sahihi
+ // ya tokeni yake ya L1, au haiauni kiolesura sahihi.
+ // Hii inapaswa kutokea tu ikiwa kuna tokeni hasidi ya L2, au ikiwa mtumiaji kwa namna fulani
+ // alibainisha anwani isiyo sahihi ya tokeni ya L2 ya kuweka.
+ // Katika hali yoyote, tunasimamisha mchakato hapa na kuunda ujumbe wa
+ // utoaji ili watumiaji waweze kutoa fedha zao katika baadhi ya kesi.
+ // Hakuna njia ya kuzuia mikataba ya tokeni hasidi kabisa, lakini hii inapunguza
+ // kosa la mtumiaji na kupunguza baadhi ya aina za tabia ya mkataba hasidi.
+```
+
+Ikiwa mtumiaji alifanya kosa linaloweza kugunduliwa kwa kutumia anwani isiyo sahihi ya tokeni ya L2, tunataka kughairi uwekaji na kurudisha tokeni kwenye L1.
+Njia pekee tunayoweza kufanya hivi kutoka L2 ni kutuma ujumbe ambao utalazimika kusubiri kipindi cha changamoto ya makosa, lakini hiyo ni bora zaidi kwa mtumiaji kuliko kupoteza tokeni kabisa.
+
+```solidity
+ bytes memory message = abi.encodeWithSelector(
+ IL1ERC20Bridge.finalizeERC20Withdrawal.selector,
+ _l1Token,
+ _l2Token,
+ _to, // tulibadilisha _to na _from hapa kurudisha uwekaji kwa mtumaji
+ _from,
+ _amount,
+ _data
+ );
+
+ // Tuma ujumbe hadi daraja la L1
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ sendCrossDomainMessage(l1TokenBridge, 0, ujumbe);
+ // slither-disable-next-line reentrancy-events
+ emit DepositFailed(_l1Token, _l2Token, _from, _to, _amount, _data);
+ }
+ }
+}
+```
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Daraja la kawaida ndio utaratibu unaobadilika zaidi kwa uhamisho wa rasilimali.
+Hata hivyo, kwa sababu ni ya jumla sana si rahisi kila wakati kutumia utaratibu huu.
+Hasa kwa utoaji, watumiaji wengi wanapendelea kutumia [madaraja ya watu wengine](https://optimism.io/apps#bridge) ambayo hayasubiri kipindi cha changamoto na hayahitaji uthibitisho wa Merkle kukamilisha utoaji.
+
+Madaraja haya kwa kawaida hufanya kazi kwa kuwa na rasilimali kwenye L1, ambazo hutoa mara moja kwa ada ndogo (mara nyingi chini ya gharama ya gesi kwa utoaji wa daraja la kawaida).
+Wakati daraja (au watu wanaoliendesha) linapotarajia kupungukiwa na rasilimali za L1 linahamisha rasilimali za kutosha kutoka L2. Kwa kuwa haya ni utoaji mkubwa sana, gharama ya utoaji inapunguzwa kwa kiasi kikubwa na ni asilimia ndogo zaidi.
+
+Tunatumai makala hii imekusaidia kuelewa zaidi kuhusu jinsi safu 2 inavyofanya kazi, na jinsi ya kuandika msimbo wa Solidity ulio wazi na salama.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/reverse-engineering-a-contract/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/reverse-engineering-a-contract/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..f935bb8b37f
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/reverse-engineering-a-contract/index.md
@@ -0,0 +1,744 @@
+---
+title: "Uhandisi wa Nyuma wa Mkataba"
+description: Jinsi ya kuelewa mkataba wakati huna msimbo chanzo
+author: Ori Pomerantz
+lang: sw
+tags: [ "evm", "opcodes" ]
+skill: advanced
+published: 2021-12-30
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+_Hakuna siri kwenye blockchain_, kila kitu kinachotokea ni thabiti, kinaweza kuthibitishwa na kinapatikana kwa umma. Kimsingi, [mikataba inapaswa kuwa na msimbo wake chanzo uliochapishwa na kuthibitishwa kwenye Etherscan](https://etherscan.io/address/0xb8901acb165ed027e32754e0ffe830802919727f#code). Hata hivyo, [sio wakati wote ndivyo ilivyo](https://etherscan.io/address/0x2510c039cc3b061d79e564b38836da87e31b342f#code). Katika makala hii utajifunza jinsi ya kufanya uhandisi wa nyuma wa mikataba kwa kuangalia mkataba bila msimbo chanzo, [`0x2510c039cc3b061d79e564b38836da87e31b342f`](https://etherscan.io/address/0x2510c039cc3b061d79e564b38836da87e31b342f).
+
+Kuna vikompaila vya kinyume, lakini sio kila wakati vinatoa [matokeo yanayoweza kutumika](https://etherscan.io/bytecode-decompiler?a=0x2510c039cc3b061d79e564b38836da87e31b342f). Katika makala hii unajifunza jinsi ya kufanya uhandisi wa nyuma na kuelewa mkataba kutoka [kwa opcodes](https://github.com/wolflo/evm-opcodes), pamoja na jinsi ya kutafsiri matokeo ya decompiler.
+
+Ili kuweza kuelewa makala hii unapaswa kuwa unajua misingi ya EVM, na angalau uwe unafahamu kwa kiasi fulani mkusanyaji wa EVM. [Unaweza kusoma kuhusu mada hizi hapa](https://medium.com/mycrypto/the-ethereum-virtual-machine-how-does-it-work-9abac2b7c9e).
+
+## Andaa Msimbo Unaoweza Kutekelezwa {#prepare-the-executable-code}
+
+Unaweza kupata opcodes kwa kwenda Etherscan kwa ajili ya mkataba, kubofya kichupo cha **Contract** na kisha **Switch to Opcodes View**. Unapata mwonekano ambao ni opcode moja kwa kila mstari.
+
+
+
+Ili kuweza kuelewa miruko, hata hivyo, unahitaji kujua ni wapi katika msimbo kila opcode iko. Ili kufanya hivyo, njia moja ni kufungua Google Spreadsheet na kubandika opcodes katika safu C. [Unaweza kuruka hatua zifuatazo kwa kutengeneza nakala ya jedwali hili lililoandaliwa tayari](https://docs.google.com/spreadsheets/d/1tKmTJiNjUwHbW64wCKOSJxHjmh0bAUapt6btUYE7kDA/edit?usp=sharing).
+
+Hatua inayofuata ni kupata maeneo sahihi ya msimbo ili tuweze kuelewa miruko. Tutaweka ukubwa wa opcode katika safu B, na eneo (katika heksadesimali) katika safu A. Andika chaguo hili la kukokotoa katika seli `B1` na kisha nakili na ubandike kwa safu B iliyobaki, hadi mwisho wa msimbo. Baada ya kufanya hivi unaweza kuficha safu B.
+
+```
+=1+IF(REGEXMATCH(C1,"PUSH"),REGEXEXTRACT(C1,"PUSH(\d+)"),0)
+```
+
+Kwanza chaguo hili la kukokotoa linaongeza baiti moja kwa opcode yenyewe, na kisha hutafuta `PUSH`. Opcodes za kusukuma ni maalum kwa sababu zinahitaji kuwa na baiti za ziada kwa thamani inayosukumwa. Ikiwa opcode ni `PUSH`, tunatoa idadi ya baiti na kuiongeza.
+
+Katika `A1` weka kukabiliana kwanza, sifuri. Kisha, katika `A2`, weka chaguo hili la kukokotoa na tena nakili na ubandike kwa safu A iliyobaki:
+
+```
+=dec2hex(hex2dec(A1)+B1)
+```
+
+Tunahitaji chaguo hili la kukokotoa ili kutupa thamani ya heksadesimali kwa sababu thamani zinazosukumwa kabla ya miruko (`JUMP` na `JUMPI`) tunapewa katika heksadesimali.
+
+## Mahali pa Kuingilia (0x00) {#the-entry-point-0x00}
+
+Mikataba daima hutekelezwa kutoka kwa baiti ya kwanza. Hii ni sehemu ya awali ya msimbo:
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu (baada ya opcode) |
+| ----------: | ------------ | ---------------------------------------------- |
+| 0 | PUSH1 0x80 | 0x80 |
+| 2 | PUSH1 0x40 | 0x40, 0x80 |
+| 4 | MSTORE | Tupu |
+| 5 | PUSH1 0x04 | 0x04 |
+| 7 | CALLDATASIZE | CALLDATASIZE 0x04 |
+| 8 | LT | CALLDATASIZE\<4 |
+| 9 | PUSH2 0x005e | 0x5E CALLDATASIZE\<4 |
+| C | JUMPI | Tupu |
+
+Msimbo huu hufanya mambo mawili:
+
+1. Andika 0x80 kama thamani ya baiti 32 kwenye maeneo ya kumbukumbu 0x40-0x5F (0x80 huhifadhiwa katika 0x5F, na 0x40-0x5E zote ni sifuri).
+2. Soma ukubwa wa calldata. Kwa kawaida data ya simu kwa ajili ya mkataba wa Ethereum hufuata [ABI (kiolesura cha binary cha mfumo)](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.10/abi-spec.html), ambayo kwa kiwango cha chini inahitaji baiti nne kwa kiteuzi cha chaguo la kukokotoa. Ikiwa ukubwa wa data ya simu ni chini ya nne, ruka hadi 0x5E.
+
+
+
+### Mshughulikiaji katika 0x5E (kwa data ya simu isiyo ya ABI) {#the-handler-at-0x5e-for-non-abi-call-data}
+
+| Kukabiliana | Opcode |
+| ----------: | ------------ |
+| 5E | JUMPDEST |
+| 5F | CALLDATASIZE |
+| 60 | PUSH2 0x007c |
+| 63 | JUMPI |
+
+Kipande hiki kinaanza na `JUMPDEST`. Programu za EVM (mashine halisi ya ethereum) hutupa ubaguzi ikiwa utaruka hadi opcode ambayo sio `JUMPDEST`. Kisha inaangalia CALLDATASIZE, na ikiwa ni "kweli" (yaani, sio sifuri) inaruka hadi 0x7C. Tutafikia hilo hapo chini.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu (baada ya opcode) |
+| ----------: | ---------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| 64 | CALLVALUE | [Wei](/glossary/#wei) iliyotolewa na simu. Inaitwa `msg.value` katika Solidity |
+| 65 | PUSH1 0x06 | 6 CALLVALUE |
+| 67 | PUSH1 0x00 | 0 6 CALLVALUE |
+| 69 | DUP3 | CALLVALUE 0 6 CALLVALUE |
+| 6A | DUP3 | 6 CALLVALUE 0 6 CALLVALUE |
+| 6B | SLOAD | Ghala[6] CALLVALUE 0 6 CALLVALUE |
+
+Kwa hivyo wakati hakuna data ya simu tunasoma thamani ya Ghala[6]. Bado hatujui thamani hii ni nini, lakini tunaweza kutafuta miamala ambayo mkataba ulipokea bila data ya simu. Miamala ambayo huhamisha ETH tu bila data yoyote ya simu (na kwa hivyo hakuna njia) ina njia ya `Transfer` katika Etherscan. Kwa kweli, [muamala wa kwanza kabisa ambao mkataba ulipokea](https://etherscan.io/tx/0xeec75287a583c36bcc7ca87685ab41603494516a0f5986d18de96c8e630762e7) ni uhamisho.
+
+Tukiangalia katika muamala huo na kubofya **Click to see More**, tunaona kwamba data ya simu, inayoitwa data ya ingizo, kwa kweli haina kitu (`0x`). Angalia pia kwamba thamani ni ETH 1.559, hiyo itakuwa muhimu baadaye.
+
+
+
+Ifuatayo, bofya kichupo cha **Hali** na upanue mkataba tunaofanyia uhandisi wa nyuma (0x2510...). Unaweza kuona kwamba `Ghala[6]` ilibadilika wakati wa muamala, na ukibadilisha Hex kuwa **Nambari**, unaona ikawa 1,559,000,000,000,000,000, thamani iliyohamishwa katika wei (nimeongeza koma kwa uwazi), inayolingana na thamani ya mkataba unaofuata.
+
+![Mabadiliko katika Ghala[6]](storage6.png)
+
+Tukiangalia katika mabadiliko ya hali yaliyosababishwa na [miamala mingine ya `Transfer` kutoka kipindi hicho](https://etherscan.io/tx/0xf708d306de39c422472f43cb975d97b66fd5d6a6863db627067167cbf93d84d1#statechange) tunaona kwamba `Ghala[6]` ilifuatilia thamani ya mkataba kwa muda. Kwa sasa tutaiita `Value*`. Nyota (`*`) inatukumbusha kwamba bado hatu_jui_ kigezo hiki hufanya nini, lakini haiwezi kuwa tu kufuatilia thamani ya mkataba kwa sababu hakuna haja ya kutumia ghala, ambayo ni ghali sana, wakati unaweza kupata salio la akaunti yako ukitumia `ADDRESS BALANCE`. Opcode ya kwanza inasukuma anwani ya mkataba yenyewe. Ya pili inasoma anwani iliyo juu ya rafu na kuibadilisha na salio la anwani hiyo.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | --------------------------------------------- |
+| 6C | PUSH2 0x0075 | 0x75 Thamani\* CALLVALUE 0 6 CALLVALUE |
+| 6F | SWAP2 | CALLVALUE Thamani\* 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 70 | SWAP1 | Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 71 | PUSH2 0x01a7 | 0x01A7 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 74 | JUMP | |
+
+Tutaendelea kufuatilia msimbo huu katika marudio ya mruko.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ---------- | ------------------------------------------------------------- |
+| 1A7 | JUMPDEST | Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1A8 | PUSH1 0x00 | 0x00 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1AA | DUP3 | CALLVALUE 0x00 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1AB | NOT | 2^256-CALLVALUE-1 0x00 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+
+`NOT` ni bitwise, kwa hivyo inabadilisha thamani ya kila biti katika thamani ya simu.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| 1AC | DUP3 | Thamani\* 2^256-CALLVALUE-1 0x00 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1AD | GT | Thamani\*>2^256-CALLVALUE-1 0x00 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1AE | ISZERO | Thamani\*\<=2^256-CALLVALUE-1 0x00 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1AF | PUSH2 0x01df | 0x01DF Thamani\*\<=2^256-CALLVALUE-1 0x00 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1B2 | JUMPI | |
+
+Tunaruka ikiwa `Value*` ni ndogo kuliko 2^256-CALLVALUE-1 au sawa nayo. Hii inaonekana kama mantiki ya kuzuia kufurika. Na kwa hakika, tunaona kwamba baada ya shughuli chache zisizo na maana (kuandika kwa kumbukumbu kunakaribia kufutwa, kwa mfano) kwa kukabiliana 0x01DE mkataba unarudi nyuma ikiwa kufurika kutagunduliwa, ambayo ni tabia ya kawaida.
+
+Kumbuka kuwa kufurika kama hivyo hakuna uwezekano mkubwa, kwa sababu kungehitaji thamani ya simu pamoja na `Thamani*` kulinganishwa na wei 2^256, takriban ETH 10^59. [Jumla ya usambazaji wa ETH, wakati wa kuandika, ni chini ya milioni mia mbili](https://etherscan.io/stat/supply).
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | -------- | ------------------------------------------- |
+| 1DF | JUMPDEST | 0x00 Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1E0 | POP | Thamani\* CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1E1 | ADD | Thamani\*+CALLVALUE 0x75 0 6 CALLVALUE |
+| 1E2 | SWAP1 | 0x75 Thamani\*+CALLVALUE 0 6 CALLVALUE |
+| 1E3 | JUMP | |
+
+Ikiwa tulifika hapa, pata `Thamani* + CALLVALUE` na uruke ili kukabiliana na 0x75.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | -------- | --------------------------------- |
+| 75 | JUMPDEST | Thamani\*+CALLVALUE 0 6 CALLVALUE |
+| 76 | SWAP1 | 0 Thamani\*+CALLVALUE 6 CALLVALUE |
+| 77 | SWAP2 | 6 Thamani\*+CALLVALUE 0 CALLVALUE |
+| 78 | SSTORE | 0 CALLVALUE |
+
+Tukifika hapa (ambayo inahitaji data ya simu kuwa tupu) tunaongeza kwa `Thamani*` thamani ya simu. Hii inaambatana na kile tunachosema miamala ya `Transfer` hufanya.
+
+| Kukabiliana | Opcode |
+| ----------: | ------ |
+| 79 | POP |
+| 7A | POP |
+| 7B | STOP |
+
+Hatimaye, futa rafu (ambayo si lazima) na uashiria mwisho wa mafanikio wa muamala.
+
+Ili kujumlisha yote, hii hapa chati ya mtiririko kwa msimbo wa awali.
+
+
+
+## Mshughulikiaji katika 0x7C {#the-handler-at-0x7c}
+
+Sikuweka kichwa cha habari kwa makusudi nini mhudumu huyu anafanya. Hoja sio kukufundisha jinsi mkataba huu maalum unavyofanya kazi, lakini jinsi ya kufanya uhandisi wa nyuma wa mikataba. Utajifunza inachofanya kwa njia ile ile niliyoifanya, kwa kufuata msimbo.
+
+Tunafika hapa kutoka sehemu kadhaa:
+
+- Ikiwa kuna data ya simu ya baiti 1, 2, au 3 (kutoka kwa kukabiliana 0x63)
+- Ikiwa saini ya mbinu haijulikani (kutoka kwa makabiliano 0x42 na 0x5D)
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ---------------------------------------------------------------------- |
+| 7C | JUMPDEST | |
+| 7D | PUSH1 0x00 | 0x00 |
+| 7F | PUSH2 0x009d | 0x9D 0x00 |
+| 82 | PUSH1 0x03 | 0x03 0x9D 0x00 |
+| 84 | SLOAD | Ghala[3] 0x9D 0x00 |
+
+Hii ni seli nyingine ya ghala, ambayo sikuweza kupata katika miamala yoyote kwa hivyo ni ngumu kujua inamaanisha nini. Msimbo ulio hapa chini utaiweka wazi zaidi.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| 85 | PUSH20 0xffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff | 0xff....ff Ghala[3] 0x9D 0x00 |
+| 9A | AND | Ghala[3]-kama-anwani 0x9D 0x00 |
+
+Opcode hizi hupunguza thamani tunayosoma kutoka kwa Ghala[3] hadi biti 160, urefu wa anwani ya Ethereum.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------ | ---------------------------------------------------------------------------------- |
+| 9B | SWAP1 | 0x9D Ghala[3]-kama-anwani 0x00 |
+| 9C | JUMP | Ghala[3]-kama-anwani 0x00 |
+
+Mruko huu ni wa ziada, kwani tunaenda kwa opcode inayofuata. Msimbo huu hauna ufanisi wa gesi kama unavyoweza kuwa.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ---------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| 9D | JUMPDEST | Ghala[3]-kama-anwani 0x00 |
+| 9E | SWAP1 | 0x00 Ghala[3]-kama-anwani |
+| 9F | POP | Ghala[3]-kama-anwani |
+| A0 | PUSH1 0x40 | 0x40 Ghala[3]-kama-anwani |
+| A2 | MLOAD | Mem[0x40] Ghala[3]-kama-anwani |
+
+Mwanzoni kabisa mwa msimbo tuliweka Mem[0x40] kuwa 0x80. Tukiangalia 0x40 baadaye, tunaona kwamba hatuibadilishi - kwa hivyo tunaweza kudhani ni 0x80.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ---------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| A3 | CALLDATASIZE | CALLDATASIZE 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| A4 | PUSH1 0x00 | 0x00 CALLDATASIZE 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| A6 | DUP3 | 0x80 0x00 CALLDATASIZE 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| A7 | CALLDATACOPY | 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+
+Nakili data yote ya simu kwenye kumbukumbu, kuanzia 0x80.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ---------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| A8 | PUSH1 0x00 | 0x00 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| AA | DUP1 | 0x00 0x00 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| AB | CALLDATASIZE | CALLDATASIZE 0x00 0x00 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| AC | DUP4 | 0x80 CALLDATASIZE 0x00 0x00 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| AD | DUP6 | Ghala[3]-kama-anwani 0x80 CALLDATASIZE 0x00 0x00 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| AE | GAS | Gesi Ghala[3]-kama-anwani 0x80 CALLDATASIZE 0x00 0x00 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| AF | DELEGATE_CALL | |
+
+Sasa mambo ni wazi zaidi. Mkataba huu unaweza kufanya kazi kama [proksi](https://blog.openzeppelin.com/proxy-patterns/), ukiita anwani katika Ghala[3] kufanya kazi halisi. `DELEGATE_CALL` huita mkataba tofauti, lakini hubaki katika ghala moja. Hii inamaanisha kuwa mkataba uliokabidhiwa, ambao sisi ni proksi wake, hufikia nafasi sawa ya ghala. Vigezo vya simu ni:
+
+- _Gesi_: Gesi yote iliyobaki
+- _Anwani iliyopigiwa simu_: Ghala[3]-kama-anwani
+- _Data ya simu_: baiti za CALLDATASIZE kuanzia 0x80, ambayo ndipo tulipo weka data ya awali ya simu
+- _Data ya kurudisha_: Hakuna (0x00 - 0x00) Tutapata data ya kurudisha kwa njia zingine (tazama hapa chini)
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | -------------- | ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| B0 | RETURNDATASIZE | RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| B1 | DUP1 | RETURNDATASIZE RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| B2 | PUSH1 0x00 | 0x00 RETURNDATASIZE RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| B4 | DUP5 | 0x80 0x00 RETURNDATASIZE RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| B5 | RETURNDATACOPY | RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+
+Hapa tunakili data yote ya kurudi kwenye bafa ya kumbukumbu kuanzia 0x80.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| B6 | DUP2 | (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| B7 | DUP1 | (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| B8 | ISZERO | (((simu ilishindwa))) (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| B9 | PUSH2 0x00c0 | 0xC0 (((simu ilishindwa))) (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| BC | JUMPI | (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| BD | DUP2 | RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| BE | DUP5 | 0x80 RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| BF | RETURN | |
+
+Kwa hivyo baada ya simu tunakili data ya kurudi kwenye bafa 0x80 - 0x80+RETURNDATASIZE, na ikiwa simu imefanikiwa basi `RETURN` na bafa hiyo haswa.
+
+### DELEGATECALL Imeshindwa {#delegatecall-failed}
+
+Tukifika hapa, hadi 0xC0, inamaanisha kwamba mkataba tuliopiga simu ulirudishwa nyuma. Kwa vile sisi ni proksi tu wa mkataba huo, tunataka kurudisha data sawa na pia kurudi nyuma.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | -------- | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| C0 | JUMPDEST | (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| C1 | DUP2 | RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| C2 | DUP5 | 0x80 RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) RETURNDATASIZE (((mafanikio/kutofaulu kwa simu))) 0x80 Ghala[3]-kama-anwani |
+| C3 | REVERT | |
+
+Kwa hivyo sisi `REVERT` na bafa ile ile tuliyotumia kwa `RETURN` hapo awali: 0x80 - 0x80+RETURNDATASIZE
+
+
+
+## Simu za ABI {#abi-calls}
+
+Ikiwa ukubwa wa data ya simu ni baiti nne au zaidi hii inaweza kuwa simu halali ya ABI.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | -------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| D | PUSH1 0x00 | 0x00 |
+| F | CALLDATALOAD | (((Neno la kwanza (biti 256) la data ya simu))) |
+| 10 | PUSH1 0xe0 | 0xE0 (((Neno la kwanza (biti 256) la data ya simu))) |
+| 12 | SHR | (((biti 32 za kwanza (baiti 4) za data ya simu))) |
+
+Etherscan inatuambia kwamba `1C` ni opcode isiyojulikana, kwa sababu [iliongezwa baada ya Etherscan kuandika kipengele hiki](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-145) na hawajaisasisha. Jedwali la [opcode lililosasishwa](https://github.com/wolflo/evm-opcodes) linatuonyesha kuwa hii ni shift right
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ---------------- | ---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| 13 | DUP1 | (((biti 32 za kwanza (baiti 4) za data ya simu))) (((biti 32 za kwanza (baiti 4) za data ya simu))) |
+| 14 | PUSH4 0x3cd8045e | 0x3CD8045E (((biti 32 za kwanza (baiti 4) za data ya simu))) (((biti 32 za kwanza (baiti 4) za data ya simu))) |
+| 19 | GT | 0x3CD8045E>biti-32-za-kwanza-za-data-ya-simu (((biti 32 za kwanza (baiti 4) za data ya simu))) |
+| 1A | PUSH2 0x0043 | 0x43 0x3CD8045E>biti-32-za-kwanza-za-data-ya-simu (((biti 32 za kwanza (baiti 4) za data ya simu))) |
+| 1D | JUMPI | (((biti 32 za kwanza (baiti 4) za data ya simu))) |
+
+Kwa kugawanya majaribio ya ulinganishaji wa saini ya mbinu katika mbili kama hii huokoa nusu ya majaribio kwa wastani. Msimbo unaofuata mara moja hii na msimbo katika 0x43 hufuata muundo sawa: `DUP1` biti 32 za kwanza za data ya simu, `PUSH4 (((saini ya mbinu>`, endesha `EQ` ili kuangalia usawa, na kisha `JUMPI` ikiwa saini ya mbinu inalingana. Hapa kuna saini za mbinu, anwani zao, na ikiwa inajulikana [ufafanuzi wa mbinu unaolingana](https://www.4byte.directory/):
+
+| Njia | Sahihi ya njia | Kukabiliana na kuruka ndani |
+| --------------------------------------------------------------------------------------------------------- | -------------- | --------------------------- |
+| [splitter()](https://www.4byte.directory/signatures/?bytes4_signature=0x3cd8045e) | 0x3cd8045e | 0x0103 |
+| ??? | 0x81e580d3 | 0x0138 |
+| [currentWindow()](https://www.4byte.directory/signatures/?bytes4_signature=0xba0bafb4) | 0xba0bafb4 | 0x0158 |
+| ??? | 0x1f135823 | 0x00C4 |
+| [merkleRoot()](https://www.4byte.directory/signatures/?bytes4_signature=0x2eb4a7ab) | 0x2eb4a7ab | 0x00ED |
+
+Ikiwa hakuna mechi inayopatikana, msimbo huruka hadi kwa [mshughulikiaji wa proksi saa 0x7C](#the-handler-at-0x7c), kwa matumaini kwamba mkataba ambao sisi ni proksi wake una mechi.
+
+
+
+## splitter() {#splitter}
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ----------------------------- |
+| 103 | JUMPDEST | |
+| 104 | CALLVALUE | CALLVALUE |
+| 105 | DUP1 | CALLVALUE CALLVALUE |
+| 106 | ISZERO | CALLVALUE==0 CALLVALUE |
+| 107 | PUSH2 0x010f | 0x010F CALLVALUE==0 CALLVALUE |
+| 10A | JUMPI | CALLVALUE |
+| 10B | PUSH1 0x00 | 0x00 CALLVALUE |
+| 10D | DUP1 | 0x00 0x00 CALLVALUE |
+| 10E | REVERT | |
+
+Jambo la kwanza ambalo chaguo hili la kukokotoa hufanya ni kuangalia kuwa simu haikutuma ETH yoyote. Chaguo hili la kukokotoa sio [`payable`](https://solidity-by-example.org/payable/). Ikiwa mtu alitutumia ETH hiyo lazima iwe kosa na tunataka `REVERT` ili kuepuka kuwa na ETH hiyo ambapo hawawezi kuirudisha.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------------------------------------------- | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- |
+| 10F | JUMPDEST | |
+| 110 | POP | |
+| 111 | PUSH1 0x03 | 0x03 |
+| 113 | SLOAD | (((Ghala[3] a.k.a mkataba ambao sisi ni proksi))) |
+| 114 | PUSH1 0x40 | 0x40 (((Ghala[3] a.k.a mkataba ambao sisi ni proksi))) |
+| 116 | MLOAD | 0x80 (((Ghala[3] a.k.a mkataba ambao sisi ni proksi))) |
+| 117 | PUSH20 0xffffffffffffffffffffffffffffffffffffffff | 0xFF...FF 0x80 (((Ghala[3] a.k.a mkataba ambao sisi ni proksi))) |
+| 12C | SWAP1 | 0x80 0xFF...FF (((Ghala[3] a.k.a mkataba ambao sisi ni proksi))) |
+| 12D | SWAP2 | (((Ghala[3] a.k.a mkataba ambao sisi ni proksi))) 0xFF...FF 0x80 |
+| 12E | AND | ProxyAddr 0x80 |
+| 12F | DUP2 | 0x80 ProxyAddr 0x80 |
+| 130 | MSTORE | 0x80 |
+
+Na 0x80 sasa ina anwani ya proksi
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | --------- |
+| 131 | PUSH1 0x20 | 0x20 0x80 |
+| 133 | ADD | 0xA0 |
+| 134 | PUSH2 0x00e4 | 0xE4 0xA0 |
+| 137 | JUMP | 0xA0 |
+
+### Msimbo wa E4 {#the-e4-code}
+
+Hii ni mara ya kwanza tunaona mistari hii, lakini inashirikiwa na njia zingine (tazama hapa chini). Kwa hivyo tutaita thamani katika rafu X, na kumbuka tu kwamba katika `splitter()` thamani ya X hii ni 0xA0.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ---------- | ----------- |
+| E4 | JUMPDEST | X |
+| E5 | PUSH1 0x40 | 0x40 X |
+| E7 | MLOAD | 0x80 X |
+| E8 | DUP1 | 0x80 0x80 X |
+| E9 | SWAP2 | X 0x80 0x80 |
+| EA | SUB | X-0x80 0x80 |
+| EB | SWAP1 | 0x80 X-0x80 |
+| EC | RETURN | |
+
+Kwa hivyo msimbo huu hupokea kielekezi cha kumbukumbu kwenye rafu (X), na husababisha mkataba `RETURN` na bafa ambayo ni 0x80 - X.
+
+Katika kesi ya `splitter()`, hii inarudisha anwani ambayo sisi ni proksi. `RETURN` inarudisha bafa katika 0x80-0x9F, ambayo ndipo tuliandika data hii (kukabiliana 0x130 hapo juu).
+
+## currentWindow() {#currentwindow}
+
+Msimbo katika makabiliano 0x158-0x163 ni sawa na tulivyoona katika 0x103-0x10E katika `splitter()` (isipokuwa marudio ya `JUMPI`), kwa hivyo tunajua `currentWindow()` pia haiwezi `kulipwa`.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ---------------------------------------------------------------------- |
+| 164 | JUMPDEST | |
+| 165 | POP | |
+| 166 | PUSH2 0x00da | 0xDA |
+| 169 | PUSH1 0x01 | 0x01 0xDA |
+| 16B | SLOAD | Ghala[1] 0xDA |
+| 16C | DUP2 | 0xDA Ghala[1] 0xDA |
+| 16D | JUMP | Ghala[1] 0xDA |
+
+### Msimbo wa DA {#the-da-code}
+
+Msimbo huu pia unashirikiwa na njia zingine. Kwa hivyo tutaita thamani katika rafu Y, na kumbuka tu kwamba katika `currentWindow()` thamani ya Y hii ni Ghala[1].
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ---------- | ---------------- |
+| DA | JUMPDEST | Y 0xDA |
+| DB | PUSH1 0x40 | 0x40 Y 0xDA |
+| DD | MLOAD | 0x80 Y 0xDA |
+| DE | SWAP1 | Y 0x80 0xDA |
+| DF | DUP2 | 0x80 Y 0x80 0xDA |
+| E0 | MSTORE | 0x80 0xDA |
+
+Andika Y hadi 0x80-0x9F.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ---------- | -------------- |
+| E1 | PUSH1 0x20 | 0x20 0x80 0xDA |
+| E3 | ADD | 0xA0 0xDA |
+
+Na mengine yameelezwa [hapo juu](#the-e4-code). Kwa hivyo miruko hadi 0xDA andika sehemu ya juu ya rafu (Y) hadi 0x80-0x9F, na urudishe thamani hiyo. Katika kesi ya `currentWindow()`, inarudisha Ghala[1].
+
+## merkleRoot() {#merkleroot}
+
+Msimbo katika makabiliano 0xED-0xF8 ni sawa na tulivyoona katika 0x103-0x10E katika `splitter()` (isipokuwa marudio ya `JUMPI`), kwa hivyo tunajua `merkleRoot()` pia haiwezi `kulipwa`.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ---------------------------------------------------------------------- |
+| F9 | JUMPDEST | |
+| FA | POP | |
+| FB | PUSH2 0x00da | 0xDA |
+| FE | PUSH1 0x00 | 0x00 0xDA |
+| 100 | SLOAD | Ghala[0] 0xDA |
+| 101 | DUP2 | 0xDA Ghala[0] 0xDA |
+| 102 | JUMP | Ghala[0] 0xDA |
+
+Kinachotokea baada ya mruko [tayari tumegundua](#the-da-code). Kwa hivyo `merkleRoot()` inarudisha Ghala[0].
+
+## 0x81e580d3 {#0x81e580d3}
+
+Msimbo katika makabiliano 0x138-0x143 ni sawa na tulivyoona katika 0x103-0x10E katika `splitter()` (isipokuwa marudio ya `JUMPI`), kwa hivyo tunajua chaguo hili la kukokotoa pia haliwezi `kulipwa`.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ------------------------------------------------------------------------------- |
+| 144 | JUMPDEST | |
+| 145 | POP | |
+| 146 | PUSH2 0x00da | 0xDA |
+| 149 | PUSH2 0x0153 | 0x0153 0xDA |
+| 14C | CALLDATASIZE | CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 14D | PUSH1 0x04 | 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 14F | PUSH2 0x018f | 0x018F 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 152 | JUMP | 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 18F | JUMPDEST | 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 190 | PUSH1 0x00 | 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 192 | PUSH1 0x20 | 0x20 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 194 | DUP3 | 0x04 0x20 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 195 | DUP5 | CALLDATASIZE 0x04 0x20 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 196 | SUB | CALLDATASIZE-4 0x20 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 197 | SLT | CALLDATASIZE-4\<32 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 198 | ISZERO | CALLDATASIZE-4>=32 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 199 | PUSH2 0x01a0 | 0x01A0 CALLDATASIZE-4>=32 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 19C | JUMPI | 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+
+Inaonekana kama chaguo hili la kukokotoa huchukua angalau baiti 32 (neno moja) la data ya simu.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------ | -------------------------------------------- |
+| 19D | DUP1 | 0x00 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 19E | DUP2 | 0x00 0x00 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 19F | REVERT | |
+
+Ikiwa haipati data ya simu, muamala unarudishwa bila data yoyote ya kurudi.
+
+Hebu tuone nini kinatokea ikiwa chaguo la kukokotoa _linapata_ data ya simu inayohitaji.
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ----------------------------------------------------------- |
+| 1A0 | JUMPDEST | 0x00 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 1A1 | POP | 0x04 CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+| 1A2 | CALLDATALOAD | calldataload(4) CALLDATASIZE 0x0153 0xDA |
+
+`calldataload(4)` ni neno la kwanza la data ya simu _baada ya_ saini ya mbinu
+
+| Kukabiliana | Opcode | Rafu |
+| ----------: | ------------ | ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ |
+| 1A3 | SWAP2 | 0x0153 CALLDATASIZE calldataload(4) 0xDA |
+| 1A4 | SWAP1 | CALLDATASIZE 0x0153 calldataload(4) 0xDA |
+| 1A5 | POP | 0x0153 calldataload(4) 0xDA |
+| 1A6 | JUMP | calldataload(4) 0xDA |
+| 153 | JUMPDEST | calldataload(4) 0xDA |
+| 154 | PUSH2 0x016e | 0x016E calldataload(4) 0xDA |
+| 157 | JUMP | calldataload(4) 0xDA |
+| 16E | JUMPDEST | calldataload(4) 0xDA |
+| 16F | PUSH1 0x04 | 0x04 calldataload(4) 0xDA |
+| 171 | DUP2 | calldataload(4) 0x04 calldataload(4) 0xDA |
+| 172 | DUP2 | 0x04 calldataload(4) 0x04 calldataload(4) 0xDA |
+| 173 | SLOAD | Ghala[4] calldataload(4) 0x04 calldataload(4) 0xDA |
+| 174 | DUP2 | calldataload(4) Ghala[4] calldataload(4) 0x04 calldataload(4) 0xDA |
+| 175 | LT | calldataload(4)\)`, na nyingine ni `isClaimed()`, kwa hivyo inaonekana kama mkataba wa airdrop. Badala ya kupitia opcode zilizobaki kwa opcode, tunaweza [kujaribu decompiler](https://etherscan.io/bytecode-decompiler?a=0x2f81e57ff4f4d83b40a9f719fd892d8e806e0761), ambayo hutoa matokeo yanayoweza kutumika kwa chaguo tatu za kukokotoa kutoka kwa mkataba huu. Uhandisi wa nyuma wa zingine zimeachwa kama zoezi kwa msomaji.
+
+### scaleAmountByPercentage {#scaleamountbypercentage}
+
+Hivi ndivyo decompiler inatupa kwa chaguo hili la kukokotoa:
+
+```python
+def unknown8ffb5c97(uint256 _param1, uint256 _param2) payable:
+ require calldata.size - 4 >=′ 64
+ if _param1 and _param2 > -1 / _param1:
+ revert with 0, 17
+ return (_param1 * _param2 / 100 * 10^6)
+```
+
+Kwanza `require` hujaribu kuwa data ya simu ina, pamoja na baiti nne za saini ya chaguo la kukokotoa, angalau baiti 64, za kutosha kwa vigezo viwili. Ikiwa sivyo basi ni wazi kuna kitu kibaya.
+
+Taarifa ya `if` inaonekana kuangalia kwamba `_param1` sio sifuri, na kwamba `_param1 * _param2` si hasi. Pengine ni kuzuia kesi za kuzunguka.
+
+Hatimaye, chaguo la kukokotoa hurudisha thamani iliyopimwa.
+
+### dai {#claim}
+
+Msimbo ambao decompiler hutengeneza ni mgumu, na sio wote unaofaa kwetu. Nitaruka baadhi yake ili kuzingatia mistari ambayo ninaamini inatoa habari muhimu
+
+```python
+def unknown2e7ba6ef(uint256 _param1, uint256 _param2, uint256 _param3, array _param4) payable:
+ ...
+ require _param2 == addr(_param2)
+ ...
+ if currentWindow <= _param1:
+ revert with 0, 'cannot claim for a future window'
+```
+
+Tunaona hapa mambo mawili muhimu:
+
+- `_param2`, ingawa imetangazwa kama `uint256`, kwa kweli ni anwani
+- `_param1` ni dirisha linalodaiwa, ambalo linapaswa kuwa `currentWindow` au mapema zaidi.
+
+```python
+ ...
+ if stor5[_claimWindow][addr(_claimFor)]:
+ revert with 0, 'Akaunti tayari imedai dirisha lililopewa'
+```
+
+Kwa hivyo sasa tunajua kuwa Ghala[5] ni safu ya madirisha na anwani, na ikiwa anwani ilidai zawadi kwa dirisha hilo.
+
+```python
+ ...
+ idx = 0
+ s = 0
+ while idx < _param4.length:
+ ...
+ if s + sha3(mem[(32 * _param4.length) + 328 len mem[(32 * _param4.length) + 296]]) > mem[(32 * idx) + 296]:
+ mem[mem[64] + 32] = mem[(32 * idx) + 296]
+ ...
+ s = sha3(mem[_62 + 32 len mem[_62]])
+ continue
+ ...
+ s = sha3(mem[_66 + 32 len mem[_66]])
+ continue
+ if unknown2eb4a7ab != s:
+ revert with 0, 'Uthibitisho batili'
+```
+
+Tunajua kwamba `unknown2eb4a7ab` kwa kweli ni chaguo la kukokotoa `merkleRoot()`, kwa hivyo msimbo huu unaonekana kana kwamba unathibitisha [uthibitisho wa merkle](https://medium.com/crypto-0-nite/merkle-proofs-explained-6dd429623dc5). Hii inamaanisha kuwa `_param4` ni uthibitisho wa merkle.
+
+```python
+ call addr(_param2) with:
+ value unknown81e580d3[_param1] * _param3 / 100 * 10^6 wei
+ gas 30000 wei
+```
+
+Hivi ndivyo mkataba unavyohamisha ETH yake kwa anwani nyingine (mkataba au inayomilikiwa nje). Inaiita kwa thamani ambayo ni kiasi cha kuhamishwa. Kwa hivyo inaonekana kama hii ni airdrop ya ETH.
+
+```python
+ if not return_data.size:
+ if not ext_call.success:
+ require ext_code.size(stor2)
+ call stor2.deposit() with:
+ value unknown81e580d3[_param1] * _param3 / 100 * 10^6 wei
+```
+
+Mistari miwili ya chini inatuambia kwamba Ghala[2] pia ni mkataba tunaopiga simu. Tuki[angalia muamala wa mjenzi](https://etherscan.io/tx/0xa1ea0549fb349eb7d3aff90e1d6ce7469fdfdcd59a2fd9b8d1f5e420c0d05b58#statechange) tunaona kwamba mkataba huu ni [0xc02aaa39b223fe8d0a0e5c4f27ead9083c756cc2](https://etherscan.io/address/0xc02aaa39b223fe8d0a0e5c4f27ead9083c756cc2), mkataba wa Wrapped Ether [ambao msimbo wake chanzo umepakiwa kwenye Etherscan](https://etherscan.io/address/0xc02aaa39b223fe8d0a0e5c4f27ead9083c756cc2#code).
+
+Kwa hivyo inaonekana kama mikataba inajaribu kutuma ETH kwa `_param2`. Ikiwa inaweza kufanya hivyo, vizuri. Ikiwa sivyo, inajaribu kutuma [WETH](https://weth.tkn.eth.limo/). Ikiwa `_param2` ni akaunti inayomilikiwa nje (EOA) basi inaweza kupokea ETH kila wakati, lakini mikataba inaweza kukataa kupokea ETH. Hata hivyo, WETH ni ERC-20 na mikataba haiwezi kukataa kuikubali.
+
+```python
+ ...
+ log 0xdbd5389f: addr(_param2), unknown81e580d3[_param1] * _param3 / 100 * 10^6, bool(ext_call.success)
+```
+
+Mwishoni mwa chaguo la kukokotoa tunaona ingizo la logi likitengenezwa. [Angalia maingizo ya kumbukumbu yaliyotokana](https://etherscan.io/address/0x2510c039cc3b061d79e564b38836da87e31b342f#events) na uchuje mada inayoanza na `0xdbd5...`. Ikiwa [tutabofya moja ya miamala iliyozalisha ingizo kama hilo](https://etherscan.io/tx/0xe7d3b7e00f645af17dfbbd010478ef4af235896c65b6548def1fe95b3b7d2274) tunaona kwamba kwa hakika inaonekana kama dai - akaunti ilituma ujumbe kwa mkataba tunaoufanyia uhandisi wa nyuma, na kwa malipo ilipata ETH.
+
+
+
+### 1e7df9d3 {#1e7df9d3}
+
+Chaguo hili la kukokotoa linafanana sana na [`claim`](#claim) hapo juu. Pia hukagua uthibitisho wa merkle, hujaribu kuhamisha ETH hadi ya kwanza, na hutoa aina sawa ya ingizo la logi.
+
+```python
+def unknown1e7df9d3(uint256 _param1, uint256 _param2, array _param3) payable:
+ ...
+ idx = 0
+ s = 0
+ while idx < _param3.length:
+ if idx >= mem[96]:
+ revert with 0, 50
+ _55 = mem[(32 * idx) + 128]
+ if s + sha3(mem[(32 * _param3.length) + 160 len mem[(32 * _param3.length) + 128]]) > mem[(32 * idx) + 128]:
+ ...
+ s = sha3(mem[_58 + 32 len mem[_58]])
+ continue
+ mem[mem[64] + 32] = s + sha3(mem[(32 * _param3.length) + 160 len mem[(32 * _param3.length) + 128]])
+ ...
+ if unknown2eb4a7ab != s:
+ revert with 0, 'Uthibitisho batili'
+ ...
+ call addr(_param1) with:
+ value s wei
+ gas 30000 wei
+ if not return_data.size:
+ if not ext_call.success:
+ require ext_code.size(stor2)
+ call stor2.deposit() with:
+ value s wei
+ gas gas_remaining wei
+ ...
+ log 0xdbd5389f: addr(_param1), s, bool(ext_call.success)
+```
+
+Tofauti kuu ni kwamba kigezo cha kwanza, dirisha la kutoa, halipo. Badala yake, kuna kitanzi juu ya madirisha yote ambayo yanaweza kudaiwa.
+
+```python
+ idx = 0
+ s = 0
+ while idx < currentWindow:
+ ...
+ if stor5[mem[0]]:
+ if idx == -1:
+ revert with 0, 17
+ idx = idx + 1
+ s = s
+ continue
+ ...
+ stor5[idx][addr(_param1)] = 1
+ if idx >= unknown81e580d3.length:
+ revert with 0, 50
+ mem[0] = 4
+ if unknown81e580d3[idx] and _param2 > -1 / unknown81e580d3[idx]:
+ revert with 0, 17
+ if s > !(unknown81e580d3[idx] * _param2 / 100 * 10^6):
+ revert with 0, 17
+ if idx == -1:
+ revert with 0, 17
+ idx = idx + 1
+ s = s + (unknown81e580d3[idx] * _param2 / 100 * 10^6)
+ continue
+```
+
+Kwa hivyo inaonekana kama lahaja ya `claim` inayodai madirisha yote.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Kufikia sasa unapaswa kujua jinsi ya kuelewa mikataba ambayo msimbo wake chanzo haupatikani, kwa kutumia opcodes au (inapofanya kazi) decompiler. Kama inavyodhihirika kutokana na urefu wa makala haya, uhandisi wa nyuma wa mkataba si jambo dogo, lakini katika mfumo ambapo usalama ni muhimu ni ujuzi muhimu kuweza kuthibitisha mikataba inavyofanya kazi kama ilivyoahidiwa.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/run-node-raspberry-pi/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/run-node-raspberry-pi/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..9c6c3d992a2
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/run-node-raspberry-pi/index.md
@@ -0,0 +1,190 @@
+---
+title: Endesha nodi ya Ethereum kwenye Raspberry Pi 4
+description: Weka picha ya programu kwenye Raspberry Pi 4 yako, chomeka kebo ya ethaneti, unganisha diski ya SSD na uwashe kifaa ili kuigeuza Raspberry Pi 4 kuwa nodi kamili ya Ethereum + mthibitishaji.
+author: "EthereumOnArm"
+tags:
+ [
+ "wateja",
+ "safu ya utekelezaji",
+ "safu ya makubaliano",
+ "nodi"
+ ]
+lang: sw
+skill: intermediate
+published: 2022-06-10
+source: Ethereum on ARM
+sourceUrl: https://ethereum-on-arm-documentation.readthedocs.io/en/latest/
+---
+
+**Ethereum on Arm ni picha maalum ya Linux inayoweza kuigeuza Raspberry Pi kuwa nodi ya Ethereum.**
+
+Ili kutumia Ethereum on Arm kuigeuza Raspberry Pi kuwa nodi ya Ethereum, vifaa vifuatavyo vinapendekezwa:
+
+- Bodi ya Raspberry 4 (modeli B 8GB), Odroid M1 au Rock 5B (RAM ya 8GB/16GB)
+- Kadi ya MicroSD (GB 16 Daraja la 10 angalau)
+- Diski ya SSD ya TB 2 angalau ya USB 3.0 au SSD yenye kasha la USB hadi SATA.
+- Ugavi wa umeme
+- Kebo ya Ethaneti
+- Usambazaji wa bandari (angalia wateja kwa maelezo zaidi)
+- Kasha lenye heatsink na feni
+- Kibodi ya USB, Monita na kebo ya HDMI (micro-HDMI) (Si lazima)
+
+## Kwa nini uendeshe Ethereum kwenye ARM? {#why-run-ethereum-on-arm}
+
+Bodi za ARM ni kompyuta ndogo, rahisi na za bei nafuu sana. Ni chaguo nzuri kwa kuendesha nodi za Ethereum kwa sababu zinaweza kununuliwa kwa bei nafuu, zimesanidiwa ili rasilimali zao zote zielekezwe kwenye nodi pekee, na hivyo kuzifanya zifanye kazi kwa ufanisi, zinatumia kiasi kidogo cha nishati na ni ndogo kimwili hivyo zinaweza kutoshea bila kuleta usumbufu nyumbani popote. Pia ni rahisi sana kuanzisha nodi kwa sababu MicroSD ya Raspberry Pi inaweza kuwekewa picha ya programu iliyotengenezwa tayari, bila kuhitaji kupakua au kutengeneza programu.
+
+## Inafanyaje kazi? {#how-does-it-work}
+
+Kadi ya kumbukumbu ya Raspberry Pi huwekewa picha ya programu iliyotengenezwa tayari. Picha hii ina kila kitu kinachohitajika ili kuendesha nodi ya Ethereum. Ikiwa na kadi iliyowekewa picha ya programu, mtumiaji anachohitaji kufanya ni kuwasha Raspberry Pi. Taratibu zote zinazohitajika ili kuendesha nodi huanzishwa kiotomatiki. Hii inafanya kazi kwa sababu kadi ya kumbukumbu ina mfumo wa uendeshaji (OS) unaotegemea Linux ambao juu yake taratibu za kiwango cha mfumo huendeshwa kiotomatiki na kuigeuza kuwa nodi ya Ethereum.
+
+Ethereum haiwezi kuendeshwa kwa kutumia OS maarufu ya Raspberry Pi Linux "Raspbian" kwa sababu Raspbian bado inatumia usanifu wa 32-bit ambao huwafanya watumiaji wa Ethereum wakumbane na matatizo ya kumbukumbu na wateja wa makubaliano hawaauni mfumo wa 32-bit. Ili kukabiliana na hili, timu ya Ethereum on Arm ilihamia kwenye OS asilia ya 64-bit iitwayo "Armbian".
+
+**Picha za programu hushughulikia hatua zote muhimu**, kuanzia kuweka mazingira na kufomati diski ya SSD hadi kusakinisha na kuendesha programu ya Ethereum pamoja na kuanzisha usawazishaji wa mnyororo wa bloku.
+
+## Kumbuka kuhusu wateja wa utekelezaji na makubaliano {#note-on-execution-and-consensus-clients}
+
+Picha ya Ethereum on Arm inajumuisha wateja wa utekelezaji na makubaliano waliotengenezwa tayari kama huduma. Nodi ya Ethereum inahitaji wateja wote wawili wasawazishwe na wawe wanaendeshwa. Unahitajika tu kupakua na kuweka picha ya programu na kisha kuanzisha huduma. Picha imepakiwa awali na wateja wafuatao wa utekelezaji:
+
+- Geth
+- Nethermind
+- Besu
+
+na wateja wafuatao wa makubaliano:
+
+- Taa ya taa
+- Nimbus
+- Prysm
+- Teku
+
+Unapaswa kuchagua mmoja wa kila aina ili kuendesha - wateja wote wa utekelezaji wanaendana na wateja wote wa makubaliano. Ikiwa hautachagua mteja waziwazi, nodi itarudi kwenye chaguo-msingi zake - Geth na Lighthouse - na kuzindua kiotomatiki bodi inapowashwa. Ni lazima ufungue bandari 30303 kwenye ruta yako ili Geth iweze kupata na kuungana na rika.
+
+## Kupakua Picha ya Programu {#downloading-the-image}
+
+Picha ya Ethereum ya Raspberry Pi 4 ni picha ya "chomeka na cheza" ambayo husakinisha na kuweka kiotomatiki wateja wa utekelezaji na makubaliano, na kuwasanidi ili wawasiliane na kuungana na mtandao wa Ethereum. Mtumiaji anachohitaji kufanya ni kuanzisha taratibu zake kwa kutumia amri rahisi.
+
+Pakua picha ya Raspberry Pi kutoka [Ethereum on Arm](https://ethereumonarm-my.sharepoint.com/:u:/p/dlosada/Ec_VmUvr80VFjf3RYSU-NzkBmj2JOteDECj8Bibde929Gw?download=1) na uhakiki hashi ya SHA256:
+
+```sh
+# Kutoka kwenye folda yenye picha iliyopakuliwa
+shasum -a 256 ethonarm_22.04.00.img.zip
+# Hashi inapaswa kutoa: fb497e8f8a7388b62d6e1efbc406b9558bee7ef46ec7e53083630029c117444f
+```
+
+Kumbuka kuwa picha za bodi za Rock 5B na Odroid M1 zinapatikana kwenye [ukurasa wa upakuaji](https://ethereum-on-arm-documentation.readthedocs.io/en/latest/quick-guide/download-and-install.html) wa Ethereum-on-Arm.
+
+## Kuweka Picha ya Programu kwenye MicroSD {#flashing-the-microsd}
+
+Kadi ya MicroSD itakayotumika kwa Raspberry Pi inapaswa kwanza kuingizwa kwenye kompyuta ya mezani au laptop ili iweze kuwekewa picha ya programu. Kisha, amri zifuatazo za terminal zitaweka picha iliyopakuliwa kwenye kadi ya SD:
+
+```shell
+# angalia jina la kadi ya MicroSD
+sudo fdisk -l
+
+>> sdxxx
+```
+
+Ni muhimu sana kupata jina sahihi kwa sababu amri inayofuata inajumuisha `dd` ambayo hufuta kabisa maudhui yaliyopo kwenye kadi kabla ya kuweka picha juu yake. Ili kuendelea, nenda kwenye folda iliyo na picha iliyobanwa:
+
+```shell
+# fungua na weka picha ya programu
+unzip ethonarm_22.04.00.img.zip
+sudo dd bs=1M if=ethonarm_22.04.00.img of=/dev/ conv=fdatasync status=progress
+```
+
+Kadi sasa imewekewa picha ya programu, hivyo inaweza kuingizwa kwenye Raspberry Pi.
+
+## Anzisha nodi {#start-the-node}
+
+Ukiwa umeingiza kadi ya SD kwenye Raspberry Pi, unganisha kebo ya ethaneti na SSD kisha washa umeme. OS itawaka na kuanza kiotomatiki kufanya kazi zilizosanidiwa awali ambazo huigeuza Raspberry Pi kuwa nodi ya Ethereum, ikiwa ni pamoja na kusakinisha na kutengeneza programu ya mteja. Hii itachukua takriban dakika 10-15.
+
+Mara tu kila kitu kitakaposakinishwa na kusanidiwa, ingia kwenye kifaa kupitia muunganisho wa ssh au kwa kutumia terminal moja kwa moja ikiwa monita na kibodi vimeunganishwa kwenye bodi. Tumia akaunti ya `ethereum` kuingia, kwani hii ina ruhusa zinazohitajika kuanzisha nodi.
+
+```shell
+Mtumiaji: ethereum
+Nenosiri: ethereum
+```
+
+Mteja wa utekelezaji chaguo-msingi, Geth, ataanza kiotomatiki. Unaweza kuthibitisha hili kwa kuangalia kumbukumbu kwa kutumia amri ifuatayo ya terminal:
+
+```sh
+sudo journalctl -u geth -f
+```
+
+Mteja wa makubaliano anahitaji kuanzishwa waziwazi. Ili kufanya hivi, kwanza fungua bandari 9000 kwenye ruta yako ili Lighthouse iweze kupata na kuungana na rika. Kisha wezesha na uanzishe huduma ya lighthouse:
+
+```sh
+sudo systemctl enable lighthouse-beacon
+sudo systemctl start lighthouse-beacon
+```
+
+Angalia mteja kwa kutumia kumbukumbu:
+
+```sh
+sudo journalctl -u lighthouse-beacon
+```
+
+Kumbuka kuwa mteja wa makubaliano atasawazishwa ndani ya dakika chache kwa sababu anatumia usawazishaji wa kituo cha ukaguzi. Mteja wa utekelezaji atachukua muda mrefu zaidi - uwezekano wa saa kadhaa, na haitaanza hadi mteja wa makubaliano awe amemaliza kusawazisha (hii ni kwa sababu mteja wa utekelezaji anahitaji lengo la kusawazisha, ambalo hutolewa na mteja wa makubaliano aliyesawazishwa).
+
+Huduma za Geth na Lighthouse zikiwa zinaendeshwa na kusawazishwa, Raspberry Pi yako sasa ni nodi ya Ethereum! Ni kawaida zaidi kuingiliana na mtandao wa Ethereum kwa kutumia koni ya Javascript ya Geth, ambayo inaweza kuunganishwa na mteja wa Geth kwenye bandari 8545. Inawezekana pia kuwasilisha amri zilizoumbizwa kama vitu vya JSON kwa kutumia zana ya ombi kama vile Curl. Angalia zaidi katika [nyaraka za Geth](https://geth.ethereum.org/).
+
+Geth imesanidiwa awali kuripoti vipimo kwenye dashibodi ya Grafana ambayo inaweza kutazamwa kwenye kivinjari. Watumiaji wa hali ya juu wanaweza kutaka kutumia kipengele hiki kufuatilia afya ya nodi yao kwa kwenda kwenye `ipaddress:3000`, wakipitisha `user: admin` na `passwd: ethereum`.
+
+## Wathibitishaji {#validators}
+
+Mthibitishaji anaweza pia kuongezwa kwa hiari kwa mteja wa makubaliano. Programu ya mthibitishaji inaruhusu nodi yako kushiriki kikamilifu katika makubaliano na huupa mtandao usalama wa kiuchumi wa kripto. Unalipwa zawadi kwa kazi hii kwa ETH. Ili kuendesha mthibitishaji, lazima kwanza uwe na ETH 32, ambayo lazima iwekwe kwenye mkataba wa amana. Amana inaweza kuwekwa kwa kufuata mwongozo wa hatua kwa hatua kwenye [Launchpad](https://launchpad.ethereum.org/). Fanya hivi kwenye kompyuta ya mezani/laptop, lakini usitengeneze funguo — hii inaweza kufanywa moja kwa moja kwenye Raspberry Pi.
+
+Fungua terminal kwenye Raspberry Pi na uendeshe amri ifuatayo ili kutengeneza funguo za amana:
+
+```
+sudo apt-get update
+sudo apt-get install staking-deposit-cli
+cd && deposit new-mnemonic --num_validators 1
+```
+
+(Au pakua [staking-deposit-cli](https://github.com/ethereum/staking-deposit-cli) ili kuiendesha kwenye mashine isiyounganishwa na mtandao, na endesha amri ya `deposit new-mnemnonic`)
+
+Weka kirai chako cha mnemonic salama! Amri iliyo hapo juu ilitengeneza faili mbili kwenye keystore ya nodi: funguo za mthibitishaji na faili ya data ya amana. Data ya amana inahitaji kupakiwa kwenye launchpad, kwa hivyo ni lazima inakiliwe kutoka kwa Raspberry Pi hadi kwenye kompyuta ya mezani/laptop. Hii inaweza kufanywa kwa kutumia muunganisho wa ssh au njia nyingine yoyote ya kunakili/kubandika.
+
+Faili ya data ya amana inapopatikana kwenye kompyuta inayoendesha launchpad, inaweza kuburutwa na kuangushwa kwenye `+` kwenye skrini ya launchpad. Fuata maagizo kwenye skrini ili kutuma muamala kwa mkataba wa amana.
+
+Rudi kwenye Raspberry Pi, mthibitishaji anaweza kuanzishwa. Hii inahitaji kuingiza funguo za mthibitishaji, kuweka anwani ya kukusanya zawadi, na kisha kuanzisha mchakato wa mthibitishaji uliosanidiwa awali. Mfano ulio hapa chini ni wa Lighthouse—maagizo ya wateja wengine wa makubaliano yanapatikana kwenye [nyaraka za Ethereum on Arm](https://ethereum-on-arm-documentation.readthedocs.io/en/latest/):
+
+```shell
+# ingiza funguo za mthibitishaji
+lighthouse account validator import --directory=/home/ethereum/validator_keys
+
+# weka anwani ya zawadi
+sudo sed -i 's/' /etc/ethereum/lighthouse-validator.conf
+
+# anzisha mthibitishaji
+sudo systemctl start lighthouse-validator
+```
+
+Hongera, sasa una nodi kamili ya Ethereum na mthibitishaji inayoendeshwa kwenye Raspberry Pi!
+
+## Maelezo zaidi {#more-details}
+
+Ukurasa huu umetoa muhtasari wa jinsi ya kuweka nodi na mthibitishaji wa Geth-Lighthouse kwa kutumia Raspberry Pi. Maagizo ya kina zaidi yanapatikana kwenye [tovuti ya Ethereum-on-Arm](https://ethereum-on-arm-documentation.readthedocs.io/en/latest/index.html).
+
+## Maoni yanakaribishwa {#feedback-appreciated}
+
+Tunajua Raspberry Pi ina idadi kubwa ya watumiaji ambayo inaweza kuwa na athari chanya sana kwa afya ya mtandao wa Ethereum.
+Tafadhali chunguza kwa kina maelezo katika mafunzo haya, jaribu kuendesha kwenye testnet, angalia GitHub ya Ethereum on Arm, toa maoni, ripoti matatizo na maombi ya pull request, na usaidie kuendeleza teknolojia na nyaraka!
+
+## Marejeleo {#references}
+
+1. https://ubuntu.com/download/raspberry-pi
+2. https://wikipedia.org/wiki/Port_forwarding
+3. https://prometheus.io
+4. https://grafana.com
+5. https://forum.armbian.com/topic/5565-zram-vs-swap/
+6. https://geth.ethereum.org
+7. https://nethermind.io
+8. https://www.hyperledger.org/projects/besu
+9. https://github.com/prysmaticlabs/prysm
+10. https://lighthouse.sigmaprime.io
+11. https://ethersphere.github.io/swarm-home
+12. https://raiden.network
+13. https://ipfs.io
+14. https://status.im
+15. https://vipnode.org
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/scam-token-tricks/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/scam-token-tricks/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..ceb15657b1f
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/scam-token-tricks/index.md
@@ -0,0 +1,470 @@
+---
+title: "Baadhi ya hila zinazotumiwa na tokeni za ulaghai na jinsi ya kuzigundua"
+description: Katika mafunzo haya tunachambua tokeni ya ulaghai ili kuona baadhi ya hila ambazo walaghai hutumia, jinsi wanavyozitekeleza, na jinsi tunavyoweza kuzigundua.
+author: Ori Pomerantz
+tags:
+ [
+ "ulaghai",
+ "uimara",
+ "erc-20",
+ "javascript",
+ "typescript"
+ ]
+skill: intermediate
+published: 2023-09-15
+lang: sw
+---
+
+Katika mafunzo haya tunachambua [tokeni ya ulaghai](https://etherscan.io/token/0xb047c8032b99841713b8e3872f06cf32beb27b82#code) ili kuona baadhi ya hila ambazo walaghai hutumia na jinsi wanavyozitekeleza. Mwishoni mwa mafunzo haya utakuwa na mtazamo mpana zaidi wa mikataba ya tokeni za ERC-20, uwezo wao, na kwa nini kuwa na mashaka ni muhimu. Kisha tunaangalia matukio yaliyotolewa na tokeni hiyo ya ulaghai na kuona jinsi tunavyoweza kutambua kiotomatiki kwamba si halali.
+
+## Tokeni za ulaghai - ni nini, kwa nini watu huzifanya, na jinsi ya kuziepuka {#scam-tokens}
+
+Moja ya matumizi yanayojulikana sana ya Ethereum ni pale kikundi cha watu kinapotengeneza tokeni inayoweza kuuzwa, kwa maana nyingine, sarafu yao wenyewe. Hata hivyo, popote palipo na matumizi halali yanayoleta thamani, pia kuna wahalifu wanaojaribu kuiba thamani hiyo kwa faida yao binafsi.
+
+Unaweza kusoma zaidi kuhusu mada hii [mahali pengine kwenye ethereum.org](/guides/how-to-id-scam-tokens/) kwa mtazamo wa mtumiaji. Mafunzo haya yanalenga kuchambua tokeni ya ulaghai ili kuona jinsi inavyofanywa na jinsi inavyoweza kugunduliwa.
+
+### Nitajuaje kuwa wARB ni ulaghai? {#warb-scam}
+
+Tokeni tunayoichambua ni [wARB](https://etherscan.io/token/0xb047c8032b99841713b8e3872f06cf32beb27b82#code), ambayo inajifanya kuwa sawa na [tokeni halali ya ARB](https://etherscan.io/token/0xb50721bcf8d664c30412cfbc6cf7a15145234ad1).
+
+Njia rahisi zaidi ya kujua ni tokeni ipi halali ni kuangalia shirika lililoianzisha, [Arbitrum](https://arbitrum.foundation/). Anwani halali zimeainishwa [katika nyaraka zao](https://docs.arbitrum.foundation/deployment-addresses#token).
+
+### Kwa nini msimbo chanzo unapatikana? {#why-source}
+
+Kwa kawaida tungetarajia watu wanaojaribu kuwalaghai wengine wawe wasiri, na hakika tokeni nyingi za ulaghai hazina msimbo wao unaopatikana (kwa mfano, [hii hapa](https://optimistic.etherscan.io/token/0x15992f382d8c46d667b10dc8456dc36651af1452#code) na [hii hapa](https://optimistic.etherscan.io/token/0x026b623eb4aada7de37ef25256854f9235207178#code)).
+
+Hata hivyo, tokeni halali kwa kawaida huchapisha msimbo wao chanzo, kwa hivyo ili kuonekana halali, waandishi wa tokeni za ulaghai wakati mwingine hufanya vivyo hivyo. [wARB](https://etherscan.io/token/0xb047c8032b99841713b8e3872f06cf32beb27b82#code) ni mojawapo ya tokeni hizo zilizo na msimbo chanzo unaopatikana, jambo ambalo hurahisisha kuielewa.
+
+Wakati watumaji wa mikataba wanaweza kuchagua kuchapisha msimbo chanzo au la, _hawawezi_ kuchapisha msimbo chanzo usio sahihi. Kichunguzi cha bloku hukusanya msimbo chanzo uliotolewa kwa kujitegemea, na ikiwa hakipati bytecode sawa kabisa, kinakataa msimbo huo chanzo. [Unaweza kusoma zaidi kuhusu hili kwenye tovuti ya Etherscan](https://etherscan.io/verifyContract).
+
+## Ulinganisho na tokeni halali za ERC-20 {#compare-legit-erc20}
+
+Tunaenda kulinganisha tokeni hii na tokeni halali za ERC-20. Ikiwa hufahamu jinsi tokeni halali za ERC-20 zinavyoandikwa kwa kawaida, [angalia mafunzo haya](/developers/tutorials/erc20-annotated-code/).
+
+### Maadili yasiyobadilika kwa anwani zenye upendeleo {#constants-for-privileged-addresses}
+
+Mikataba wakati mwingine huhitaji anwani zenye upendeleo. Mikataba ambayo imeundwa kwa matumizi ya muda mrefu huruhusu anwani fulani yenye upendeleo kubadilisha anwani hizo, kwa mfano kuwezesha matumizi ya mkataba mpya wa multisig. Kuna njia kadhaa za kufanya hivi.
+
+Mkataba wa tokeni ya [`HOP`](https://etherscan.io/address/0xc5102fe9359fd9a28f877a67e36b0f050d81a3cc#code) hutumia muundo wa [`Ownable`](https://docs.openzeppelin.com/contracts/2.x/access-control#ownership-and-ownable). Anwani yenye upendeleo huhifadhiwa kwenye hifadhi, katika sehemu inayoitwa `_owner` (angalia faili la tatu, `Ownable.sol`).
+
+```solidity
+abstract contract Ownable is Context {
+ address private _owner;
+ .
+ .
+ .
+}
+```
+
+Mkataba wa tokeni ya [`ARB`](https://etherscan.io/address/0xad0c361ef902a7d9851ca7dcc85535da2d3c6fc7#code) hauna anwani ya upendeleo moja kwa moja. Hata hivyo, haihitaji. Inakaa nyuma ya [`proxy`](https://docs.openzeppelin.com/contracts/5.x/api/proxy) kwenye [anwani `0xb50721bcf8d664c30412cfbc6cf7a15145234ad1`](https://etherscan.io/address/0xb50721bcf8d664c30412cfbc6cf7a15145234ad1#code). Mkataba huo una anwani yenye upendeleo (angalia faili la nne, `ERC1967Upgrade.sol`) ambayo inaweza kutumika kwa ajili ya maboresho.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huhifadhi anwani mpya katika nafasi ya msimamizi wa EIP1967.
+ */
+ function _setAdmin(address newAdmin) private {
+ require(newAdmin != address(0), "ERC1967: msimamizi mpya ni anwani ya sifuri");
+ StorageSlot.getAddressSlot(_ADMIN_SLOT).value = newAdmin;
+ }
+```
+
+Kinyume chake, mkataba wa `wARB` una `contract_owner` iliyoandikwa moja kwa moja kwenye msimbo.
+
+```solidity
+contract WrappedArbitrum is Context, IERC20 {
+ .
+ .
+ .
+ address deployer = 0xB50721BCf8d664c30412Cfbc6cf7a15145234ad1;
+ address public contract_owner = 0xb40dE7b1beE84Ff2dc22B70a049A07A13a411A33;
+ .
+ .
+ .
+}
+```
+
+[Mmiliki huyu wa mkataba](https://etherscan.io/address/0xb40dE7b1beE84Ff2dc22B70a049A07A13a411A33) si mkataba unaoweza kudhibitiwa na akaunti tofauti kwa nyakati tofauti, bali ni [akaunti inayomilikiwa nje](/developers/docs/accounts/#externally-owned-accounts-and-key-pairs). Hii inamaanisha kuwa huenda imeundwa kwa matumizi ya muda mfupi na mtu binafsi, badala ya kuwa suluhisho la muda mrefu la kudhibiti ERC-20 ambayo itabaki na thamani.
+
+Na hakika, tukiangalia kwenye Etherscan tunaona kuwa mlaghai alitumia mkataba huu kwa saa 12 tu ([muamala wa kwanza](https://etherscan.io/tx/0xf49136198c3f925fcb401870a669d43cecb537bde36eb8b41df77f06d5f6fbc2) hadi [muamala wa mwisho](https://etherscan.io/tx/0xdfd6e717157354e64bbd5d6adf16761e5a5b3f914b1948d3545d39633244d47b)) wakati wa Mei 19, 2023.
+
+### Kitendakazi bandia cha `_transfer` {#the-fake-transfer-function}
+
+Ni kawaida kwa uhamisho halisi kutokea kwa kutumia [kitendakazi cha ndani cha `_transfer`](/developers/tutorials/erc20-annotated-code/#the-_transfer-function-_transfer).
+
+Katika `wARB` kitendakazi hiki kinaonekana kuwa halali:
+
+```solidity
+ function _transfer(address sender, address recipient, uint256 amount) internal virtual{
+ require(sender != address(0), "ERC20: uhamisho kutoka kwa anwani ya sifuri");
+ require(recipient != address(0), "ERC20: uhamisho kwenda kwa anwani ya sifuri");
+
+ _beforeTokenTransfer(sender, recipient, amount);
+
+ _balances[sender] = _balances[sender].sub(amount, "ERC20: kiasi cha uhamisho kinazidi salio");
+ _balances[recipient] = _balances[recipient].add(amount);
+ if (sender == contract_owner){
+ sender = deployer;
+ }
+ emit Transfer(sender, recipient, amount);
+ }
+```
+
+Sehemu ya kutiliwa shaka ni:
+
+```solidity
+ if (sender == contract_owner){
+ sender = deployer;
+ }
+ emit Transfer(sender, recipient, amount);
+```
+
+Ikiwa mmiliki wa mkataba anatuma tokeni, kwa nini tukio la `Transfer` linaonyesha zinatoka kwa `deployer`?
+
+Hata hivyo, kuna suala muhimu zaidi. Nani anaita kitendakazi hiki cha `_transfer`? Haiwezi kuitwa kutoka nje, imewekewa alama ya `internal`. Na msimbo tulionao haujumuishi miito yoyote kwa `_transfer`. Ni wazi, ipo hapa kama chambo.
+
+```solidity
+ function transfer(address recipient, uint256 amount) public virtual override returns (bool) {
+ _f_(_msgSender(), recipient, amount);
+ return true;
+ }
+
+ function transferFrom(address sender, address recipient, uint256 amount) public virtual override returns (bool) {
+ _f_(sender, recipient, amount);
+ _approve(sender, _msgSender(), _allowances[sender][_msgSender()].sub(amount, "ERC20: kiasi cha uhamisho kinazidi ruhusa"));
+ return true;
+ }
+```
+
+Tunapoangalia vitendakazi vinavyoitwa kuhamisha tokeni, `transfer` na `transferFrom`, tunaona kuwa vinaita kitendakazi tofauti kabisa, `_f_`.
+
+### Kitendakazi halisi cha `_f_` {#the-real-f-function}
+
+```solidity
+ function _f_(address sender, address recipient, uint256 amount) internal _mod_(sender,recipient,amount) virtual {
+ require(sender != address(0), "ERC20: uhamisho kutoka kwa anwani ya sifuri");
+ require(recipient != address(0), "ERC20: uhamisho kwenda kwa anwani ya sifuri");
+
+ _beforeTokenTransfer(sender, recipient, amount);
+
+ _balances[sender] = _balances[sender].sub(amount, "ERC20: kiasi cha uhamisho kinazidi salio");
+ _balances[recipient] = _balances[recipient].add(amount);
+ if (sender == contract_owner){
+
+ sender = deployer;
+ }
+ emit Transfer(sender, recipient, amount);
+ }
+```
+
+Kuna ishara mbili za hatari katika kitendakazi hiki.
+
+- Matumizi ya [kirekebishaji cha kitendakazi](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_function_modifiers.htm) `_mod_`. Hata hivyo, tunapoangalia msimbo chanzo tunaona kuwa `_mod_` kwa kweli haina madhara.
+
+ ```solidity
+ modifier _mod_(address sender, address recipient, uint256 amount){
+ _;
+ }
+ ```
+
+- Suala lile lile tuliloliona katika `_transfer`, ambalo ni wakati `contract_owner` anapotuma tokeni, zinaonekana kutoka kwa `deployer`.
+
+### Kitendakazi bandia cha matukio `dropNewTokens` {#the-fake-events-function-dropNewTokens}
+
+Sasa tunafika kwenye kitu kinachoonekana kama ulaghai halisi. Nimehariri kitendakazi kidogo ili kisomeke vizuri, lakini kinafanya kazi sawa.
+
+```solidity
+function dropNewTokens(address uPool,
+ address[] memory eReceiver,
+ uint256[] memory eAmounts) public auth()
+```
+
+Kitendakazi hiki kina kirekebishaji cha `auth()`, ambacho kinamaanisha kuwa kinaweza kuitwa tu na mmiliki wa mkataba.
+
+```solidity
+modifier auth() {
+ require(msg.sender == contract_owner, "Not allowed to interact");
+ _;
+}
+```
+
+Kizuizi hiki kina mantiki kamili, kwa sababu hatungetaka akaunti zisizo na mpangilio zigawanye tokeni. Hata hivyo, sehemu iliyobaki ya kitendakazi inatiliwa shaka.
+
+```solidity
+{
+ for (uint256 i = 0; i < eReceiver.length; i++) {
+ emit Transfer(uPool, eReceiver[i], eAmounts[i]);
+ }
+}
+```
+
+Kitendakazi cha kuhamisha kutoka kwa akaunti ya pool kwenda kwa safu ya wapokeaji na safu ya kiasi kina mantiki kamili. Kuna matumizi mengi ambayo utataka kusambaza tokeni kutoka chanzo kimoja kwenda maeneo mengi, kama vile malipo ya mishahara, airdrops, n.k. Ni nafuu zaidi (kwa gesi) kufanya katika muamala mmoja badala ya kutoa miamala mingi, au hata kuita ERC-20 mara nyingi kutoka kwa mkataba tofauti kama sehemu ya muamala mmoja.
+
+Hata hivyo, `dropNewTokens` haifanyi hivyo. Inatoa [matukio ya `Transfer`](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20#transfer-1), lakini haihamishi tokeni zozote. Hakuna sababu halali ya kuchanganya programu za nje ya mnyororo kwa kuziarifu kuhusu uhamisho ambao haukutokea kweli.
+
+### Kitendakazi cha `Approve` kinachochoma {#the-burning-approve-function}
+
+Mikataba ya ERC-20 inapaswa kuwa na [kitendakazi cha `approve`](/developers/tutorials/erc20-annotated-code/#approve) kwa ajili ya ruhusa, na hakika tokeni yetu ya ulaghai ina kitendakazi kama hicho, na hata ni sahihi. Hata hivyo, kwa sababu Solidity inatokana na C, ni muhimu kwa herufi kubwa na ndogo. "Approve" na "approve" ni maneno tofauti.
+
+Pia, utendaji hauhusiani na `approve`.
+
+```solidity
+ function Approve(
+ address[] memory holders)
+```
+
+Kitendakazi hiki kinaitwa na safu ya anwani za wamiliki wa tokeni.
+
+```solidity
+ public approver() {
+```
+
+Kirekebishaji cha `approver()` kinahakikisha kuwa ni `contract_owner` tu anayeruhusiwa kuita kitendakazi hiki (tazama hapa chini).
+
+```solidity
+ for (uint256 i = 0; i < holders.length; i++) {
+ uint256 amount = _balances[holders[i]];
+ _beforeTokenTransfer(holders[i], 0x0000000000000000000000000000000000000001, amount);
+ _balances[holders[i]] = _balances[holders[i]].sub(amount,
+ "ERC20: kiasi cha kuchoma kinazidi salio");
+ _balances[0x0000000000000000000000000000000000000001] =
+ _balances[0x0000000000000000000000000000000000000001].add(amount);
+ }
+ }
+
+```
+
+Kwa kila anwani ya mmiliki, kitendakazi huhamisha salio zima la mmiliki kwenda kwenye anwani `0x00...01`, na hivyo kuichoma (kitendo halisi cha `burn` katika kiwango pia hubadilisha jumla ya usambazaji, na huhamisha tokeni kwenda `0x00...00`). Hii inamaanisha kuwa `contract_owner` anaweza kuondoa mali ya mtumiaji yeyote. Hiyo haionekani kama kipengele ambacho ungependa katika tokeni ya utawala.
+
+### Masuala ya ubora wa msimbo {#code-quality-issues}
+
+Masuala haya ya ubora wa msimbo _hayathibitishi_ kuwa msimbo huu ni ulaghai, lakini yanaifanya ionekane ya kutiliwa shaka. Kampuni zilizopangwa kama Arbitrum kwa kawaida hazitoi msimbo mbaya kama huu.
+
+#### Kitendakazi cha `mount` {#the-mount-function}
+
+Ingawa haijaainishwa katika [kiwango](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20), kwa ujumla kitendakazi kinachotengeneza tokeni mpya huitwa [`mint`](https://ethereum.org/el/developers/tutorials/erc20-annotated-code/#the-_mint-and-_burn-functions-_mint-and-_burn).
+
+Tukiangalia katika kiunda cha `wARB`, tunaona kitendakazi cha muda cha mint kimebadilishwa jina na kuwa `mount` kwa sababu fulani, na kinaitwa mara tano na sehemu ya tano ya usambazaji wa awali, badala ya mara moja kwa kiasi chote kwa ufanisi.
+
+```solidity
+ constructor () public {
+
+ _name = "Wrapped Arbitrum";
+ _symbol = "wARB";
+ _decimals = 18;
+ uint256 initialSupply = 1000000000000;
+
+ mount(deployer, initialSupply*(10**18)/5);
+ mount(deployer, initialSupply*(10**18)/5);
+ mount(deployer, initialSupply*(10**18)/5);
+ mount(deployer, initialSupply*(10**18)/5);
+ mount(deployer, initialSupply*(10**18)/5);
+ }
+```
+
+Kitendakazi cha `mount` chenyewe pia kinatiliwa shaka.
+
+```solidity
+ function mount(address account, uint256 amount) public {
+ require(msg.sender == contract_owner, "ERC20: mint to the zero address");
+```
+
+Tukiangalia kwenye `require`, tunaona kuwa ni mmiliki wa mkataba pekee anayeruhusiwa ku-mint. Hiyo ni halali. Lakini ujumbe wa hitilafu unapaswa kuwa _mmiliki pekee ndiye anayeruhusiwa ku-mint_ au kitu kama hicho. Badala yake, ni _ERC20: mint kwa anwani ya sifuri_ isiyo na maana. Jaribio sahihi la ku-mint kwa anwani ya sifuri ni `require(account != address(0), "")`, ambalo mkataba haujisumbui kamwe kulikagua.
+
+```solidity
+ _totalSupply = _totalSupply.add(amount);
+ _balances[contract_owner] = _balances[contract_owner].add(amount);
+ emit Transfer(address(0), account, amount);
+ }
+```
+
+Kuna mambo mengine mawili ya kutiliwa shaka, yanayohusiana moja kwa moja na uundaji:
+
+- Kuna kigezo cha `account`, ambacho pengine ni akaunti inayopaswa kupokea kiasi kilichoundwa. Lakini salio linaloongezeka ni la `contract_owner`.
+
+- Wakati salio lililoongezeka ni la `contract_owner`, tukio lililotolewa linaonyesha uhamisho kwenda kwa `account`.
+
+### Kwa nini `auth` na `approver` zote mbili? Kwa nini `mod` ambayo haifanyi chochote? {#why-both-autho-and-approver-why-the-mod-that-does-nothing}
+
+Mkataba huu una virekebishaji vitatu: `_mod_`, `auth`, na `approver`.
+
+```solidity
+ modifier _mod_(address sender, address recipient, uint256 amount){
+ _;
+ }
+```
+
+`_mod_` inachukua vigezo vitatu na haifanyi chochote navyo. Kwa nini iwe nayo?
+
+```solidity
+ modifier auth() {
+ require(msg.sender == contract_owner, "Not allowed to interact");
+ _;
+ }
+
+ modifier approver() {
+ require(msg.sender == contract_owner, "Not allowed to interact");
+ _;
+ }
+```
+
+`auth` na `approver` zina mantiki zaidi, kwa sababu zinakagua kuwa mkataba uliitwa na `contract_owner`. Tungetarajia vitendo fulani vya upendeleo, kama vile kuunda, kuwekewa mipaka kwa akaunti hiyo. Hata hivyo, kuna haja gani ya kuwa na vitendakazi viwili tofauti vinavyofanya _jambo lile lile_?
+
+## Tunaweza kugundua nini kiotomatiki? {#what-can-we-detect-automatically}
+
+Tunaweza kuona kuwa `wARB` ni tokeni ya ulaghai kwa kuangalia Etherscan. Hata hivyo, hiyo ni suluhisho la kati. Kinadharia, Etherscan inaweza kupotoshwa au kudukuliwa. Ni bora kuweza kubaini kwa kujitegemea ikiwa tokeni ni halali au la.
+
+Kuna baadhi ya mbinu tunazoweza kutumia kutambua kuwa tokeni ya ERC-20 inatiliwa shaka (ama ni ulaghai au imeandikwa vibaya sana), kwa kuangalia matukio wanayotoa.
+
+## Matukio ya `Approval` yenye shaka {#suspicious-approval-events}
+
+[Matukio ya `Approval`](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20#approval) yanapaswa kutokea tu kwa ombi la moja kwa moja (kinyume na [matukio ya `Transfer`](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20#transfer-1) ambayo yanaweza kutokea kama matokeo ya ruhusa). [Tazama hati za Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.20/security-considerations.html#tx-origin) kwa maelezo ya kina ya suala hili na kwa nini maombi yanahitaji kuwa ya moja kwa moja, badala ya kupatanishwa na mkataba.
+
+Hii inamaanisha kuwa matukio ya `Approval` yanayoidhinisha matumizi kutoka kwa [akaunti inayomilikiwa nje](/developers/docs/accounts/#types-of-account) yanapaswa kutoka kwa miamala inayotoka katika akaunti hiyo, na ambayo lengo lake ni mkataba wa ERC-20. Aina nyingine yoyote ya idhini kutoka kwa akaunti inayomilikiwa nje inatiliwa shaka.
+
+Hapa kuna [programu inayotambua aina hii ya tukio](https://github.com/qbzzt/20230915-scam-token-detection), kwa kutumia [viem](https://viem.sh/) na [TypeScript](https://www.typescriptlang.org/docs/), lahaja ya JavaScript yenye usalama wa aina. Ili kuiendesha:
+
+1. Nakili `.env.example` kwenda kwa `.env`.
+2. Hariri `.env` ili kutoa URL ya nodi ya mainnet ya Ethereum.
+3. Endesha `pnpm install` ili kusakinisha vifurushi vinavyohitajika.
+4. Endesha `pnpm susApproval` ili kutafuta idhini zinazotiliwa shaka.
+
+Hapa kuna maelezo ya mstari kwa mstari:
+
+```typescript
+import {
+ Address,
+ TransactionReceipt,
+ createPublicClient,
+ http,
+ parseAbiItem,
+} from "viem"
+import { mainnet } from "viem/chains"
+```
+
+Leta ufafanuzi wa aina, vitendakazi, na ufafanuzi wa mnyororo kutoka kwa `viem`.
+
+```typescript
+import { config } from "dotenv"
+config()
+```
+
+Soma `.env` ili kupata URL.
+
+```typescript
+const client = createPublicClient({
+ chain: mainnet,
+ transport: http(process.env.URL),
+})
+```
+
+Unda mteja wa Viem. Tunahitaji tu kusoma kutoka kwa mnyororo wa bloku, kwa hivyo mteja huyu hahitaji ufunguo wa faragha.
+
+```typescript
+const testedAddress = "0xb047c8032b99841713b8e3872f06cf32beb27b82"
+const fromBlock = 16859812n
+const toBlock = 16873372n
+```
+
+Anwani ya mkataba wa ERC-20 unaotiliwa shaka, na bloku ambazo tutatafuta matukio ndani yake. Watoa huduma wa nodi kwa kawaida huweka kikomo uwezo wetu wa kusoma matukio kwa sababu kipimo data kinaweza kuwa ghali. Kwa bahati nzuri `wARB` haikutumika kwa kipindi cha saa kumi na nane, kwa hivyo tunaweza kutafuta matukio yote (kulikuwa na 13 tu kwa jumla).
+
+```typescript
+const approvalEvents = await client.getLogs({
+ address: testedAddress,
+ fromBlock,
+ toBlock,
+ event: parseAbiItem(
+ "event Approval(address indexed _owner, address indexed _spender, uint256 _value)"
+ ),
+})
+```
+
+Hii ndiyo njia ya kuomba taarifa za matukio kutoka kwa Viem. Tunapoipatia saini kamili ya tukio, ikiwa ni pamoja na majina ya sehemu, inatuchambulia tukio hilo.
+
+```typescript
+const isContract = async (addr: Address): boolean =>
+ await client.getBytecode({ address: addr })
+```
+
+Kanuni yetu inatumika tu kwa akaunti zinazomilikiwa nje. Ikiwa kuna bytecode yoyote iliyorejeshwa na `client.getBytecode` inamaanisha kuwa huu ni mkataba na tunapaswa kuiruka tu.
+
+Ikiwa hujawahi kutumia TypeScript hapo awali, ufafanuzi wa kitendakazi unaweza kuonekana wa ajabu kidogo. Hatuiambii tu kigezo cha kwanza (na cha pekee) kinaitwa `addr`, lakini pia kwamba ni cha aina ya `Address`. Vile vile, sehemu ya `: boolean` inaiambia TypeScript kuwa thamani ya kurudisha ya kitendakazi ni boolean.
+
+```typescript
+const getEventTxn = async (ev: Event): TransactionReceipt =>
+ await client.getTransactionReceipt({ hash: ev.transactionHash })
+```
+
+Kitendakazi hiki kinapata risiti ya muamala kutoka kwa tukio. Tunahitaji risiti ili kuhakikisha tunajua lengo la muamala lilikuwa nini.
+
+```typescript
+const suspiciousApprovalEvent = async (ev : Event) : (Event | null) => {
+```
+
+Hiki ndicho kitendakazi muhimu zaidi, kinachoamua ikiwa tukio linatiliwa shaka au la. Aina ya kurudisha, `(Event | null)`, inaiambia TypeScript kuwa kitendakazi hiki kinaweza kurudisha ama `Event` au `null`. Tunarejesha `null` ikiwa tukio halitiliwi shaka.
+
+```typescript
+const owner = ev.args._owner
+```
+
+Viem ina majina ya sehemu, kwa hivyo imetuchambulia tukio. `_owner` ni mmiliki wa tokeni zitakazotumiwa.
+
+```typescript
+// Idhini za mikataba hazitiliwi shaka
+if (await isContract(owner)) return null
+```
+
+Ikiwa mmiliki ni mkataba, chukulia kuwa idhini hii haitiliwi shaka. Ili kuangalia ikiwa idhini ya mkataba inatiliwa shaka au la, tutahitaji kufuatilia utekelezaji kamili wa muamala ili kuona ikiwa umewahi kufika kwenye mkataba wa mmiliki, na ikiwa mkataba huo uliita mkataba wa ERC-20 moja kwa moja. Hiyo ni ghali zaidi kwa rasilimali kuliko tunavyopenda kufanya.
+
+```typescript
+const txn = await getEventTxn(ev)
+```
+
+Ikiwa idhini inatoka kwa akaunti inayomilikiwa nje, pata muamala ulioisababisha.
+
+```typescript
+// Idhini inatiliwa shaka ikiwa inatoka kwa mmiliki wa EOA ambaye si `from` ya muamala
+if (owner.toLowerCase() != txn.from.toLowerCase()) return ev
+```
+
+Hatuwezi tu kuangalia usawa wa maneno kwa sababu anwani ni za mfumo wa heksadesimali, kwa hivyo zina herufi. Wakati mwingine, kwa mfano katika `txn.from`, herufi hizo zote ni ndogo. Katika hali zingine, kama vile `ev.args._owner`, anwani iko katika [herufi mchanganyiko kwa ajili ya utambuzi wa makosa](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-55).
+
+Lakini ikiwa muamala hautoki kwa mmiliki, na mmiliki huyo anamilikiwa nje, basi tuna muamala unaotiliwa shaka.
+
+```typescript
+// Pia inatiliwa shaka ikiwa lengo la muamala si mkataba wa ERC-20 tunaouchunguza
+// uchunguzi
+if (txn.to.toLowerCase() != testedAddress) return ev
+```
+
+Vile vile, ikiwa anwani ya `to` ya muamala, mkataba wa kwanza kuitwa, si mkataba wa ERC-20 unaochunguzwa basi inatiliwa shaka.
+
+```typescript
+ // Ikiwa hakuna sababu ya kutilia shaka, rudisha null.
+ return null
+}
+```
+
+Ikiwa hakuna sharti kati ya hayo mawili lililo kweli basi tukio la `Approval` halitiliwi shaka.
+
+```typescript
+const testPromises = approvalEvents.map((ev) => suspiciousApprovalEvent(ev))
+const testResults = (await Promise.all(testPromises)).filter((x) => x != null)
+
+console.log(testResults)
+```
+
+[Kitendakazi cha `async`](https://www.w3schools.com/js/js_async.asp) kinarudisha kitu cha `Promise`. Kwa sintaksia ya kawaida, `await x()`, tunasubiri `Promise` hiyo itimizwe kabla ya kuendelea na uchakataji. Hii ni rahisi kupanga na kufuata, lakini pia haina ufanisi. Wakati tunasubiri `Promise` kwa tukio maalum litimizwe tayari tunaweza kuanza kufanyia kazi tukio linalofuata.
+
+Hapa tunatumia [`map`](https://www.w3schools.com/jsref/jsref_map.asp) kuunda safu ya vitu vya `Promise`. Kisha tunatumia [`Promise.all`](https://www.javascripttutorial.net/es6/javascript-promise-all/) kusubiri ahadi zote hizo zitimizwe. Kisha tunachuja [`filter`](https://www.w3schools.com/jsref/jsref_filter.asp) matokeo hayo ili kuondoa matukio yasiyotiliwa shaka.
+
+### Matukio ya `Transfer` yenye shaka {#suspicious-transfer-events}
+
+Njia nyingine inayowezekana ya kutambua tokeni za ulaghai ni kuona ikiwa zina uhamisho wowote unaotiliwa shaka. Kwa mfano, uhamisho kutoka kwa akaunti ambazo hazina tokeni nyingi kiasi hicho. Unaweza kuona [jinsi ya kutekeleza jaribio hili](https://github.com/qbzzt/20230915-scam-token-detection/blob/main/susTransfer.ts), lakini `wARB` haina suala hili.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Ugunduzi wa kiotomatiki wa ulaghai wa ERC-20 unakabiliwa na [matokeo hasi ya uwongo](https://en.wikipedia.org/wiki/False_positives_and_false_negatives#False_negative_error), kwa sababu ulaghai unaweza kutumia mkataba wa tokeni wa ERC-20 wa kawaida kabisa ambao hauwakilishi kitu halisi. Kwa hivyo unapaswa kujaribu kila wakati _kupata anwani ya tokeni kutoka chanzo kinachoaminika_.
+
+Ugunduzi wa kiotomatiki unaweza kusaidia katika hali fulani, kama vile vipande vya DeFi, ambapo kuna tokeni nyingi na zinahitaji kushughulikiwa kiotomatiki. Lakini kama kawaida [caveat emptor](https://www.investopedia.com/terms/c/caveatemptor.asp), fanya utafiti wako mwenyewe, na wahimize watumiaji wako kufanya vivyo hivyo.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/secret-state/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/secret-state/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..aa6c9b6ee0a
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/secret-state/index.md
@@ -0,0 +1,736 @@
+---
+title: Kutumia zero-knowledge kwa hali ya siri
+description: michezo ya onchain ina mipaka kwa sababu haiwezi kutunza taarifa zozote zilizofichwa. Baada ya kusoma mafunzo haya, msomaji ataweza kuchanganya uthibitisho wa zero-knowledge na vipengele vya seva ili kuunda michezo inayoweza kuthibitishwa na hali ya siri, offchain, na sehemu. Mbinu ya kufanya hivi itaonyeshwa kwa kuunda mchezo wa minesweeper.
+author: Ori Pomerantz
+tags:
+ [
+ "seva",
+ "offchain",
+ "kati",
+ "zero-knowledge",
+ "zokrates",
+ "mud"
+ ]
+skill: advanced
+lang: sw
+published: 2025-03-15
+---
+
+_Hakuna siri kwenye mnyororo wa bloku_. Kila kitu kinachowekwa kwenye mnyororo wa bloku kiko wazi kwa kila mtu kusoma. Hii ni muhimu, kwa sababu mnyororo wa bloku unategemea mtu yeyote kuweza kuuthibitisha. Hata hivyo, mara nyingi michezo hutegemea hali ya siri. Kwa mfano, mchezo wa [minesweeper](https://en.wikipedia.org/wiki/Minesweeper_\(video_game\)) hauna maana kabisa ikiwa unaweza tu kwenda kwenye kichunguzi cha mnyororo wa bloku na kuona ramani.
+
+Suluhisho rahisi zaidi ni kutumia [sehemu ya seva](/developers/tutorials/server-components/) kushikilia hali ya siri. Hata hivyo, sababu tunayotumia mnyororo wa bloku ni kuzuia udanganyifu na msanidi programu wa mchezo. Tunahitaji kuhakikisha uaminifu wa sehemu ya seva. Seva inaweza kutoa hashi ya hali, na kutumia [uthibitisho wa zero-knowledge](/zero-knowledge-proofs/#why-zero-knowledge-proofs-are-important) kuthibitisha kuwa hali iliyotumiwa kuhesabu matokeo ya hatua ndiyo sahihi.
+
+Baada ya kusoma makala hii utajua jinsi ya kuunda aina hii ya seva inayoshikilia hali ya siri, wateja wa kuonyesha hali, na sehemu ya onchain kwa mawasiliano kati ya hizi mbili. Zana kuu tutakazotumia zitakuwa:
+
+| Zana | Madhumuni | Imethibitishwa kwenye toleo |
+| --------------------------------------------- | --------------------------------------------------- | --------------------------------------: |
+| [Zokrates](https://zokrates.github.io/) | Uthibitisho wa zero-knowledge na uthibitishaji wake | 1.1.9 |
+| [Typescript](https://www.typescriptlang.org/) | Lugha ya programu kwa seva na wateja | 5.4.2 |
+| [Nodi](https://nodejs.org/en) | Kuendesha seva | 20.18.2 |
+| [Viem](https://viem.sh/) | Mawasiliano na Mnyororo wa bloku | 2.9.20 |
+| [MUD](https://mud.dev/) | Usimamizi wa data ya Onchain | 2.0.12 |
+| [React](https://react.dev/) | Kiolesura cha mtumiaji wa Wateja | 18.2.0 |
+| [Vite](https://vitejs.dev/) | Kutumikia msimbo wa wateja | 4.2.1 |
+
+## Mfano wa Minesweeper {#minesweeper}
+
+[Minesweeper](https://en.wikipedia.org/wiki/Minesweeper_\(video_game\)) ni mchezo unaojumuisha ramani ya siri yenye uwanja wa migodi. Mchezaji anachagua kuchimba katika eneo maalum. Ikiwa eneo hilo lina mgodi, mchezo umeisha. Vinginevyo, mchezaji anapata idadi ya migodi katika viwanja nane vinavyozunguka eneo hilo.
+
+Programu hii imeandikwa kwa kutumia [MUD](https://mud.dev/), mfumo unaoturuhusu kuhifadhi data onchain kwa kutumia [hifadhidata ya ufunguo-thamani](https://aws.amazon.com/nosql/key-value/) na kusawazisha data hiyo kiotomatiki na vipengele vya offchain. Mbali na usawazishaji, MUD hurahisisha kutoa udhibiti wa ufikiaji, na kwa watumiaji wengine [kupanua](https://mud.dev/guides/extending-a-world) programu yetu bila ruhusa.
+
+### Kuendesha mfano wa minesweeper {#running-minesweeper-example}
+
+Ili kuendesha mfano wa minesweeper:
+
+1. Hakikisha [una mahitaji ya awali yaliyowekwa](https://mud.dev/quickstart#prerequisites): [Nodi](https://mud.dev/quickstart#prerequisites), [Foundry](https://book.getfoundry.sh/getting-started/installation), [`git`](https://git-scm.com/downloads), [`pnpm`](https://git-scm.com/downloads), na [`mprocs`](https://github.com/pvolok/mprocs).
+
+2. Kloni hifadhi.
+
+ ```sh copy
+ git clone https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state.git
+ ```
+
+3. Sakinisha vifurushi.
+
+ ```sh copy
+ cd 20240901-secret-state/
+ pnpm install
+ npm install -g mprocs
+ ```
+
+ Ikiwa Foundry ilisakinishwa kama sehemu ya `pnpm install`, unahitaji kuanzisha upya ganda la mstari wa amri.
+
+4. Kusanya mikataba
+
+ ```sh copy
+ cd packages/contracts
+ forge build
+ cd ../..
+ ```
+
+5. Anzisha programu (pamoja na mnyororo wa bloku wa [anvil](https://book.getfoundry.sh/anvil/)) na subiri.
+
+ ```sh copy
+ mprocs
+ ```
+
+ Kumbuka kuwa uanzishaji unachukua muda mrefu. Ili kuona maendeleo, kwanza tumia mshale wa chini kusogeza hadi kwenye kichupo cha _contracts_ ili kuona mikataba ya MUD ikisambazwa. Unapopata ujumbe _Waiting for file changes…_, mikataba imesambazwa na maendeleo zaidi yatatokea kwenye kichupo cha _server_. Hapo, unasubiri hadi upate ujumbe _Verifier address: 0x...._.
+
+ Ikiwa hatua hii itafanikiwa, utaona skrini ya `mprocs`, na michakato tofauti upande wa kushoto na matokeo ya console kwa mchakato uliochaguliwa kwa sasa upande wa kulia.
+
+ 
+
+ Ikiwa kuna tatizo na `mprocs`, unaweza kuendesha michakato minne kwa mikono, kila mmoja katika dirisha lake la mstari wa amri:
+
+ - **Anvil**
+
+ ```sh
+ cd packages/contracts
+ anvil --base-fee 0 --block-time 2
+ ```
+
+ - **Mikataba**
+
+ ```sh
+ cd packages/contracts
+ pnpm mud dev-contracts --rpc http://127.0.0.1:8545
+ ```
+
+ - **Seva**
+
+ ```sh
+ cd packages/server
+ pnpm start
+ ```
+
+ - **Wateja**
+
+ ```sh
+ cd packages/client
+ pnpm run dev
+ ```
+
+6. Sasa unaweza kuvinjari kwa [wateja](http://localhost:3000), bonyeza **New Game**, na uanze kucheza.
+
+### Majedwali {#tables}
+
+Tunahitaji [majedwali kadhaa](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/mud.config.ts) onchain.
+
+- `Configuration`: Jedwali hili ni la pekee, halina ufunguo na rekodi moja tu. Hutumika kushikilia taarifa za usanidi wa mchezo:
+ - `height`: Urefu wa uwanja wa migodi
+ - `width`: Upana wa uwanja wa migodi
+ - `numberOfBombs`: Idadi ya mabomu katika kila uwanja wa migodi
+
+- `VerifierAddress`: Jedwali hili pia ni la pekee. Hutumika kushikilia sehemu moja ya usanidi, anwani ya mkataba wa mthibitishaji (`verifier`). Tungeweza kuweka taarifa hizi kwenye jedwali la `Configuration`, lakini imewekwa na sehemu tofauti, seva, kwa hivyo ni rahisi kuiweka kwenye jedwali tofauti.
+
+- `PlayerGame`: Ufunguo ni anwani ya mchezaji. Data ni:
+
+ - `gameId`: Thamani ya baiti 32 ambayo ni hashi ya ramani ambayo mchezaji anacheza (kitambulisho cha mchezo).
+ - `win`: boolean inayoonyesha kama mchezaji alishinda mchezo.
+ - `lose`: boolean inayoonyesha kama mchezaji alishindwa mchezo.
+ - `digNumber`: idadi ya uchimbaji uliofanikiwa katika mchezo.
+
+- `GamePlayer`: Jedwali hili linashikilia ramani ya kinyume, kutoka `gameId` hadi anwani ya mchezaji.
+
+- `Map`: Ufunguo ni tupo ya thamani tatu:
+
+ - `gameId`: Thamani ya baiti 32 ambayo ni hashi ya ramani ambayo mchezaji anacheza (kitambulisho cha mchezo).
+ - kuratibu ya `x`
+ - kuratibu ya `y`
+
+ Thamani ni nambari moja. Ni 255 ikiwa bomu liligunduliwa. Vinginevyo, ni idadi ya mabomu karibu na eneo hilo pamoja na moja. Hatuwezi tu kutumia idadi ya mabomu, kwa sababu kwa chaguo-msingi hifadhi zote katika EVM na thamani zote za safu katika MUD ni sifuri. Tunahitaji kutofautisha kati ya "mchezaji bado hajachimba hapa" na "mchezaji alichimba hapa, na akakuta hakuna mabomu karibu".
+
+Kwa kuongeza, mawasiliano kati ya wateja na seva hufanyika kupitia sehemu ya onchain. Hii pia inatekelezwa kwa kutumia majedwali.
+
+- `PendingGame`: Maombi ambayo hayajashughulikiwa ya kuanza mchezo mpya.
+- `PendingDig`: Maombi ambayo hayajashughulikiwa ya kuchimba katika eneo maalum katika mchezo maalum. Hili ni [jedwali la offchain](https://mud.dev/store/tables#types-of-tables), ikimaanisha kuwa haliandikwi kwenye ghala la EVM, linasomeka tu offchain kwa kutumia matukio.
+
+### Utekelezaji na mtiririko wa data {#execution-data-flows}
+
+Mtiririko huu unaratibu utekelezaji kati ya wateja, sehemu ya onchain, na seva.
+
+#### Uanzishaji {#initialization-flow}
+
+Unapoendesha `mprocs`, hatua hizi hutokea:
+
+1. [`mprocs`](https://github.com/pvolok/mprocs) inaendesha vipengele vinne:
+
+ - [Anvil](https://book.getfoundry.sh/anvil/), ambayo inaendesha mnyororo wa bloku wa ndani
+ - [Mikataba](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/tree/main/packages/contracts), ambayo inakusanya (ikihitajika) na kusambaza mikataba ya MUD
+ - [Wateja](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/tree/main/packages/client), ambayo inaendesha [Vite](https://vitejs.dev/) ili kuhudumia UI na msimbo wa wateja kwa vivinjari vya wavuti.
+ - [Seva](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/tree/main/packages/server), ambayo hufanya vitendo vya seva
+
+2. Kifurushi cha `contracts` kinasambaza mikataba ya MUD na kisha kinaendesha [hati ya `PostDeploy.s.sol`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/script/PostDeploy.s.sol). Hati hii inaweka usanidi. Msimbo kutoka github unabainisha [uwanja wa migodi wa 10x5 wenye migodi nane ndani yake](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/script/PostDeploy.s.sol#L23).
+
+3. [Seva](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts) inaanza kwa [kuweka MUD](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L6). Miongoni mwa mambo mengine, hii inawasha usawazishaji wa data, ili nakala ya majedwali husika iwepo kwenye kumbukumbu ya seva.
+
+4. Seva inasajili kazi ya kutekelezwa [wakati jedwali la `Configuration` linabadilika](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L23). [Kazi hii](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L24-L168) inaitwa baada ya `PostDeploy.s.sol` kutekeleza na kurekebisha jedwali.
+
+5. Wakati kazi ya uanzishaji wa seva inapokuwa na usanidi, [inaita `zkFunctions`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L34-L35) ili kuanzisha [sehemu ya zero-knowledge ya seva](#using-zokrates-from-typescript). Hii haiwezi kutokea hadi tupate usanidi kwa sababu kazi za zero-knowledge lazima ziwe na upana na urefu wa uwanja wa migodi kama viwango vya kudumu.
+
+6. Baada ya sehemu ya zero-knowledge ya seva kuanzishwa, hatua inayofuata ni [kusambaza mkataba wa uthibitishaji wa zero-knowledge kwenye mnyororo wa bloku](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L42-L53) na kuweka anwani ya mthibitishwa katika MUD.
+
+7. Mwishowe, tunasajili masasisho ili tuone mchezaji anapoomba ama [kuanza mchezo mpya](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L55-L71) au [kuchimba kwenye mchezo uliopo](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L73-L108).
+
+#### Mchezo mpya {#new-game-flow}
+
+Hivi ndivyo hutokea mchezaji anapoomba mchezo mpya.
+
+1. Ikiwa hakuna mchezo unaoendelea kwa mchezaji huyu, au kuna mmoja lakini una gameId ya sifuri, wateja wanaonyesha [kitufe cha mchezo mpya](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/client/src/App.tsx#L175). Mtumiaji anapobonyeza kitufe hiki, [React inaendesha kazi ya `newGame`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/client/src/App.tsx#L96).
+
+2. [`newGame`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/client/src/mud/createSystemCalls.ts#L43-L46) ni wito wa `System`. Katika MUD simu zote zinaelekezwa kupitia mkataba wa `World`, na katika hali nyingi unaita `__`. Katika kesi hii, wito ni kwa `app__newGame`, ambayo MUD kisha inaelekeza kwa [`newGame` katika `GameSystem`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/GameSystem.sol#L16-L22).
+
+3. Kazi ya onchain inakagua kwamba mchezaji hana mchezo unaoendelea, na ikiwa hakuna [inaongeza ombi kwenye jedwali la `PendingGame`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/GameSystem.sol#L21).
+
+4. Seva inagundua mabadiliko katika `PendingGame` na [inaendesha kazi iliyosajiliwa](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L55-L71). Kazi hii inaita [`newGame`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L110-L114), ambayo kwa upande wake inaita [`createGame`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L116-L144).
+
+5. Jambo la kwanza `createGame` hufanya ni [kuunda ramani isiyo ya kawaida na idadi inayofaa ya migodi](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L120-L135). Kisha, inaita [`makeMapBorders`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L147-L166) ili kuunda ramani yenye mipaka tupu, ambayo ni muhimu kwa Zokrates. Mwishowe, `createGame` inaita [`calculateMapHash`](#calculateMapHash), ili kupata hashi ya ramani, ambayo hutumiwa kama kitambulisho cha mchezo.
+
+6. Kazi ya `newGame` inaongeza mchezo mpya kwenye `gamesInProgress`.
+
+7. Jambo la mwisho ambalo seva hufanya ni kuita [`app__newGameResponse`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol#L38-L43), ambayo iko onchain. Kazi hii iko katika `System` tofauti, [`ServerSystem`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol), ili kuwezesha udhibiti wa ufikiaji. Udhibiti wa ufikiaji umefafanuliwa katika [faili ya usanidi ya MUD](https://mud.dev/config), [`mud.config.ts`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/mud.config.ts#L67-L72).
+
+ Orodha ya ufikiaji inaruhusu anwani moja tu kuita `System`. Hii inazuia ufikiaji wa kazi za seva kwa anwani moja, kwa hivyo hakuna anayeweza kujifanya kuwa seva.
+
+8. Sehemu ya onchain inasasisha majedwali husika:
+
+ - Unda mchezo katika `PlayerGame`.
+ - Weka ramani ya kinyume katika `GamePlayer`.
+ - Ondoa ombi kutoka `PendingGame`.
+
+9. Seva inatambua mabadiliko katika `PendingGame`, lakini haifanyi chochote kwa sababu [`wantsGame`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L58-L60) ni ya uongo.
+
+10. Kwa upande wa wateja [`gameRecord`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/client/src/App.tsx#L143-L148) imewekwa kwenye ingizo la `PlayerGame` kwa anwani ya mchezaji. Wakati `PlayerGame` inapobadilika, `gameRecord` pia hubadilika.
+
+11. Ikiwa kuna thamani katika `gameRecord`, na mchezo haujashindwa wala kushindwa, wateja [wanaonyesha ramani](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/client/src/App.tsx#L175-L190).
+
+#### Chimba {#dig-flow}
+
+1. Mchezaji [anabonyeza kitufe cha seli ya ramani](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/client/src/App.tsx#L188), ambayo inaita [kazi ya `dig`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/client/src/mud/createSystemCalls.ts#L33-L36). Kazi hii inaita [`dig` onchain](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/GameSystem.sol#L24-L32).
+
+2. Sehemu ya onchain [inafanya ukaguzi kadhaa wa kiakili](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/GameSystem.sol#L25-L30), na ikiwa imefanikiwa inaongeza ombi la kuchimba kwenye [`PendingDig`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/GameSystem.sol#L31).
+
+3. Seva [inagundua mabadiliko katika `PendingDig`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L73). [Ikiwa ni halali](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L75-L84), [inaita msimbo wa zero-knowledge](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L86-L95) (imeelezewa hapa chini) ili kutoa matokeo na uthibitisho kwamba ni halali.
+
+4. [Seva](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L97-L107) inaita [`digResponse`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol#L45-L64) onchain.
+
+5. `digResponse` hufanya mambo mawili. Kwanza, inakagua [uthibitisho wa zero knowledge](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol#L47-L61). Kisha, ikiwa uthibitisho umekaguliwa, inaita [`processDigResult`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol#L67-L86) ili kushughulikia matokeo.
+
+6. `processDigResult` inakagua ikiwa mchezo [umeshindwa](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol#L76-L78) au [umeshinda](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol#L83-L86), na [inasasisha `Ramani`, ramani ya onchain](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol#L80).
+
+7. Mteja huchukua masasisho kiotomatiki na [husasisha ramani inayoonyeshwa kwa mchezaji](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/client/src/App.tsx#L175-L190), na inapohitajika humwambia mchezaji ikiwa ameshinda au ameshindwa.
+
+## Kutumia Zokrates {#using-zokrates}
+
+Katika mtiririko ulioelezwa hapo juu tuliruka sehemu za maarifa-sifuri, tukizichukulia kama sanduku jeusi. Sasa tufungue tuone jinsi msimbo huo umeandikwa.
+
+### Kupiga hashi ramani {#hashing-map}
+
+Tunaweza kutumia [msimbo huu wa JavaScript](https://github.com/ZK-Plus/ICBC24_Tutorial_Compute-Offchain-Verify-onchain/tree/solutions/exercise) kutekeleza [Poseidon](https://www.poseidon-hash.info), kazi ya hashi ya Zokrates tunayotumia. Hata hivyo, ingawa hii ingekuwa haraka zaidi, pia ingekuwa ngumu zaidi kuliko kutumia tu kazi ya hashi ya Zokrates kuifanya. Hii ni mafunzo, na kwa hivyo msimbo umeboreshwa kwa urahisi, si kwa utendaji. Kwa hivyo, tunahitaji programu mbili tofauti za Zokrates, moja ya kuhesabu tu hashi ya ramani (`hashi`) na nyingine ya kuunda uthibitisho wa maarifa-sifuri wa matokeo ya kuchimba katika eneo kwenye ramani (`chimba`).
+
+### Kazi ya hashi {#hash-function}
+
+Hii ni kazi inayokokotoa hashi ya ramani. Tutapitia msimbo huu mstari kwa mstari.
+
+```
+import "hashes/poseidon/poseidon.zok" as poseidon;
+import "utils/pack/bool/pack128.zok" as pack128;
+```
+
+Mistari hii miwili inaingiza kazi mbili kutoka kwa [maktaba ya kawaida ya Zokrates](https://zokrates.github.io/toolbox/stdlib.html). [Kazi ya kwanza](https://github.com/Zokrates/ZoKrates/blob/latest/zokrates_stdlib/stdlib/hashes/poseidon/poseidon.zok) ni [hashi ya Poseidon](https://www.poseidon-hash.info/). Inachukua safu ya [`vipengele vya uwanja`](https://zokrates.github.io/language/types.html#field) na kurudisha `uwanja`.
+
+Kipengele cha uwanja katika Zokrates kwa kawaida huwa na urefu usiozidi biti 256, lakini si kwa kiasi kikubwa. Ili kurahisisha msimbo, tunazuia ramani iwe na biti zisizozidi 512, na kupiga hashi safu ya nyanja nne, na katika kila uwanja tunatumia biti 128 tu. [Kazi ya `pack128`](https://github.com/Zokrates/ZoKrates/blob/latest/zokrates_stdlib/stdlib/utils/pack/bool/pack128.zok) hubadilisha safu ya biti 128 kuwa `uwanja` kwa kusudi hili.
+
+```
+ def hashMap(bool[${width+2}][${height+2}] map) -> field {
+```
+
+Mstari huu unaanzisha ufafanuzi wa kazi. `hashMap` inapokea kigezo kimoja kiitwacho `map`, safu ya pande mbili ya `bool`(ean). Ukubwa wa ramani ni `width+2` kwa `height+2` kwa sababu ambazo [zimeelezwa hapa chini](#why-map-border).
+
+Tunaweza kutumia `${width+2}` na `${height+2}` kwa sababu programu za Zokrates zimehifadhiwa katika programu hii kama [kamba za kiolezo](https://www.w3schools.com/js/js_string_templates.asp). Msimbo kati ya `${` na `}` unathminiwa na JavaScript, na kwa njia hii programu inaweza kutumika kwa saizi tofauti za ramani. Kigezo cha ramani kina mpaka wa upana wa eneo moja kuzunguka bila mabomu yoyote, ambayo ndiyo sababu tunahitaji kuongeza mbili kwenye upana na urefu.
+
+Thamani ya kurudi ni `uwanja` ambao una hashi.
+
+```
+ bool[512] mut map1d = [false; 512];
+```
+
+Ramani ni ya pande mbili. Hata hivyo, kazi ya `pack128` haifanyi kazi na safu za pande mbili. Kwa hivyo, kwanza tunalaza ramani kuwa safu ya baiti 512, kwa kutumia `map1d`. Kwa chaguo-msingi vigezo vya Zokrates ni viwango vya kudumu, lakini tunahitaji kugawa thamani kwa safu hii katika kitanzi, kwa hivyo tunakifafanua kama [`mut`](https://zokrates.github.io/language/variables.html#mutability).
+
+Tunahitaji kuanzisha safu kwa sababu Zokrates haina `undefined`. Usemi wa `[false; 512]` unamaanisha [safu ya thamani 512 za `uongo`](https://zokrates.github.io/language/types.html#declaration-and-initialization).
+
+```
+ u32 mut counter = 0;
+```
+
+Pia tunahitaji kaunta kutofautisha kati ya biti ambazo tayari tumejaza katika `map1d` na zile ambazo hatujajaza.
+
+```
+ for u32 x in 0..${width+2} {
+```
+
+Hivi ndivyo unavyotangaza [kitanzi cha `kwa`](https://zokrates.github.io/language/control_flow.html#for-loops) katika Zokrates. Kitanzi cha Zokrates `kwa` lazima kiwe na mipaka maalum, kwa sababu ingawa kinaonekana kama kitanzi, mkalimani kwa kweli "huifungua". Usemi `${width+2}` ni kiwango cha kudumu cha wakati wa kukusanya kwa sababu `width` imewekwa na msimbo wa TypeScript kabla ya kuita mkusanyaji.
+
+```
+ for u32 y in 0..${height+2} {
+ map1d[counter] = map[x][y];
+ counter = counter+1;
+ }
+ }
+```
+
+Kwa kila eneo kwenye ramani, weka thamani hiyo kwenye safu ya `map1d` na uongeze kaunta.
+
+```
+ field[4] hashMe = [
+ pack128(map1d[0..128]),
+ pack128(map1d[128..256]),
+ pack128(map1d[256..384]),
+ pack128(map1d[384..512])
+ ];
+```
+
+`pack128` kuunda safu ya thamani nne za `uwanja` kutoka `map1d`. Katika Zokrates `array[a..b]` inamaanisha kipande cha safu kinachoanzia `a` na kuishia `b-1`.
+
+```
+ return poseidon(hashMe);
+}
+```
+
+Tumia `poseidon` kubadilisha safu hii kuwa hashi.
+
+### Programu ya hashi {#hash-program}
+
+Seva inahitaji kuita `hashMap` moja kwa moja ili kuunda vitambulisho vya mchezo. Hata hivyo, Zokrates inaweza tu kuita kazi ya `main` kwenye programu kuanza, kwa hivyo tunaunda programu yenye `main` inayoita kazi ya hashi.
+
+```
+${hashFragment}
+
+def main(bool[${width+2}][${height+2}] map) -> field {
+ return hashMap(map);
+}
+```
+
+### Programu ya kuchimba {#dig-program}
+
+Hii ndiyo moyo wa sehemu ya maarifa-sifuri ya programu, ambapo tunatoa uthibitisho unaotumika kuthibitisha matokeo ya kuchimba.
+
+```
+${hashFragment}
+
+// Idadi ya migodi katika eneo (x,y)
+def map2mineCount(bool[${width+2}][${height+2}] map, u32 x, u32 y) -> u8 {
+ return if map[x+1][y+1] { 1 } else { 0 };
+}
+```
+
+#### Kwa nini mpaka wa ramani {#why-map-border}
+
+Uthibitisho wa maarifa-sifuri hutumia [mizunguko ya kihesabu](https://medium.com/web3studio/simple-explanations-of-arithmetic-circuits-and-zero-knowledge-proofs-806e59a79785), ambayo haina mbadala rahisi kwa taarifa ya `if`. Badala yake, wanatumia mbadala wa [kiendeshaji chenye masharti](https://en.wikipedia.org/wiki/Ternary_conditional_operator). Ikiwa `a` inaweza kuwa sifuri au moja, unaweza kuhesabu `if a { b } else { c }` kama `ab+(1-a)c`.
+
+Kwa sababu hii, taarifa ya `if` ya Zokrates daima inathmini matawi yote mawili. Kwa mfano, ikiwa una msimbo huu:
+
+```
+bool[5] arr = [false; 5];
+u32 index=10;
+return if index>4 { 0 } else { arr[index] }
+```
+
+Itatoa hitilafu, kwa sababu inahitaji kuhesabu `arr[10]`, ingawa thamani hiyo itazidishwa na sifuri baadaye.
+
+Hii ndiyo sababu tunahitaji mpaka wa upana wa eneo moja kuzunguka ramani. Tunahitaji kuhesabu jumla ya idadi ya migodi karibu na eneo, na hiyo inamaanisha tunahitaji kuona eneo la safu moja juu na chini, kushoto na kulia, kwa eneo tunalochimba. Hiyo inamaanisha maeneo hayo lazima yawepo kwenye safu ya ramani ambayo Zokrates inapewa.
+
+```
+def main(private bool[${width+2}][${height+2}] map, u32 x, u32 y) -> (field, u8) {
+```
+
+Kwa chaguo-msingi, uthibitisho wa Zokrates unajumuisha pembejeo zao. Haina faida kujua kuna migodi mitano karibu na eneo isipokuwa unajua ni eneo gani (na huwezi tu kuilinganisha na ombi lako, kwa sababu basi mthibitishaji anaweza kutumia thamani tofauti na asikuambie). Hata hivyo, tunahitaji kuweka ramani kuwa siri, huku tukiitoa kwa Zokrates. Suluhisho ni kutumia kigezo cha `private`, ambacho _hakifunuliwi_ na uthibitisho.
+
+Hii inafungua njia nyingine ya matumizi mabaya. Mthibitishaji anaweza kutumia kuratibu sahihi, lakini kuunda ramani yenye idadi yoyote ya migodi karibu na eneo, na labda katika eneo lenyewe. Ili kuzuia matumizi haya mabaya, tunafanya uthibitisho wa maarifa-sifuri ujumuishe hashi ya ramani, ambayo ni kitambulisho cha mchezo.
+
+```
+ return (hashMap(map),
+```
+
+Thamani ya kurudi hapa ni tuple inayojumuisha safu ya hashi ya ramani pamoja na matokeo ya kuchimba.
+
+```
+ if map2mineCount(map, x, y) > 0 { 0xFF } else {
+```
+
+Tunatumia 255 kama thamani maalum endapo eneo lenyewe lina bomu.
+
+```
+ map2mineCount(map, x-1, y-1) + map2mineCount(map, x, y-1) + map2mineCount(map, x+1, y-1) +
+ map2mineCount(map, x-1, y) + map2mineCount(map, x+1, y) +
+ map2mineCount(map, x-1, y+1) + map2mineCount(map, x, y+1) + map2mineCount(map, x+1, y+1)
+ }
+ );
+}
+```
+
+Ikiwa mchezaji hajagonga mgodi, ongeza hesabu za migodi kwa eneo linalozunguka eneo hilo na urudishe hiyo.
+
+### Kutumia Zokrates kutoka TypeScript {#using-zokrates-from-typescript}
+
+Zokrates ina kiolesura cha mstari wa amri, lakini katika programu hii tunaitumia katika [msimbo wa TypeScript](https://zokrates.github.io/toolbox/zokrates_js.html).
+
+Maktaba yenye ufafanuzi wa Zokrates inaitwa [`zero-knowledge.ts`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/zero-knowledge.ts).
+
+```typescript
+import { initialize as zokratesInitialize } from "zokrates-js"
+```
+
+Leta [mafungo ya JavaScript ya Zokrates](https://zokrates.github.io/toolbox/zokrates_js.html). Tunahitaji tu kazi ya [`initialize`](https://zokrates.github.io/toolbox/zokrates_js.html#initialize) kwa sababu inarudisha ahadi inayotatua ufafanuzi wote wa Zokrates.
+
+```typescript
+export const zkFunctions = async (width: number, height: number) : Promise => {
+```
+
+Sawa na Zokrates yenyewe, pia tunasafirisha kazi moja tu, ambayo pia ni [isiyosawazisha](https://www.w3schools.com/js/js_async.asp). Inaporudi hatimaye, inatoa kazi kadhaa kama tutakavyoona hapa chini.
+
+```typescript
+const zokrates = await zokratesInitialize()
+```
+
+Anzisha Zokrates, pata kila kitu tunachohitaji kutoka kwa maktaba.
+
+```typescript
+const hashFragment = `
+ import "utils/pack/bool/pack128.zok" as pack128;
+ import "hashes/poseidon/poseidon.zok" as poseidon;
+ .
+ .
+ .
+ }
+ `
+
+const hashProgram = `
+ ${hashFragment}
+ .
+ .
+ .
+ `
+
+const digProgram = `
+ ${hashFragment}
+ .
+ .
+ .
+ `
+```
+
+Kisha tuna kazi ya hashi na programu mbili za Zokrates tulizoona hapo juu.
+
+```typescript
+const digCompiled = zokrates.compile(digProgram)
+const hashCompiled = zokrates.compile(hashProgram)
+```
+
+Hapa tunakusanya programu hizo.
+
+```typescript
+// Tengeneza funguo za uthibitishaji wa zero-knowledge.\n// Kwenye mfumo wa uzalishaji ungetaka kutumia sherehe ya usanidi.\n// (https://zokrates.github.io/toolbox/trusted_setup.html#initializing-a-phase-2-ceremony).\nconst keySetupResults = zokrates.setup(digCompiled.program, \"\")\nconst verifierKey = keySetupResults.vk\nconst proverKey = keySetupResults.pk
+```
+
+Kwenye mfumo wa uzalishaji tunaweza kutumia [hafla ya kuanzisha](https://zokrates.github.io/toolbox/trusted_setup.html#initializing-a-phase-2-ceremony) ngumu zaidi, lakini hii ni nzuri ya kutosha kwa maonyesho. Sio tatizo watumiaji kujua ufunguo wa mthibitishaji - bado hawawezi kuitumia kuthibitisha mambo isipokuwa ni kweli. Kwa sababu tunabainisha entropy (kigezo cha pili, `""`), matokeo yatakuwa sawa kila wakati.
+
+**Kumbuka:** Uundaji wa programu za Zokrates na uundaji wa ufunguo ni michakato ya polepole. Hakuna haja ya kuzirudia kila wakati, ila tu wakati saizi ya ramani inabadilika. Kwenye mfumo wa uzalishaji ungewafanya mara moja, kisha uhifadhi matokeo. Sababu pekee kwa nini siifanyi hapa ni kwa ajili ya urahisi.
+
+#### `calculateMapHash` {#calculateMapHash}
+
+```typescript
+const calculateMapHash = function (hashMe: boolean[][]): string {
+ return (
+ "0x" +
+ BigInt(zokrates.computeWitness(hashCompiled, [hashMe]).output.slice(1, -1))
+ .toString(16)
+ .padStart(64, "0")
+ )
+}
+```
+
+Kazi ya [`computeWitness`](https://zokrates.github.io/toolbox/zokrates_js.html#computewitnessartifacts-args-options) inatekeleza programu ya Zokrates. Inarudisha muundo wenye nyanja mbili: `output`, ambayo ni matokeo ya programu kama kamba ya JSON, na `witness`, ambayo ni taarifa inayohitajika kuunda uthibitisho wa maarifa-sifuri wa matokeo. Hapa tunahitaji tu matokeo.
+
+Matokeo ni kamba ya fomu `"31337"`, nambari ya desimali iliyofungwa kwenye alama za nukuu. Lakini matokeo tunayohitaji kwa `viem` ni nambari ya heksadesimali ya fomu `0x60A7`. Kwa hivyo tunatumia `.slice(1,-1)` kuondoa alama za nukuu na kisha `BigInt` kuendesha kamba iliyobaki, ambayo ni nambari ya desimali, kwa [`BigInt`](https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/JavaScript/Reference/Global_Objects/BigInt). `.toString(16)` inabadilisha `BigInt` hii kuwa kamba ya heksadesimali, na `"0x"+` inaongeza alama ya nambari za heksadesimali.
+
+```typescript
+// Chimba na urudishe uthibitisho wa maarifa-sifuri wa matokeo
+// (msimbo wa upande wa seva)
+```
+
+Uthibitisho wa maarifa-sifuri unajumuisha pembejeo za umma (`x` na `y`) na matokeo (hashi ya ramani na idadi ya mabomu).
+
+```typescript
+ const zkDig = function(map: boolean[][], x: number, y: number) : any {
+ if (x<0 || x>=width || y<0 || y>=height)
+ throw new Error("Trying to dig outside the map")
+```
+
+Ni tatizo kuangalia ikiwa faharasa iko nje ya mipaka katika Zokrates, kwa hivyo tunafanya hapa.
+
+```typescript
+const runResults = zokrates.computeWitness(digCompiled, [map, `${x}`, `${y}`])
+```
+
+Tekeleza programu ya kuchimba.
+
+```typescript
+ const proof = zokrates.generateProof(
+ digCompiled.program,
+ runResults.witness,
+ proverKey)
+
+ return proof
+ }
+```
+
+Tumia [`generateProof`](https://zokrates.github.io/toolbox/zokrates_js.html#generateproofprogram-witness-provingkey-entropy) na urudishe uthibitisho.
+
+```typescript
+const solidityVerifier = `
+ // Ukubwa wa ramani: ${width} x ${height}
+ \n${zokrates.exportSolidityVerifier(verifierKey)}
+ `
+```
+
+Mthibitishaji wa Solidity, mkataba-erevu tunaoweza kusambaza kwenye mnyororo wa bloku na kutumia kuthibitisha uthibitisho unaotokana na `digCompiled.program`.
+
+```typescript
+ return {
+ zkDig,
+ calculateMapHash,
+ solidityVerifier,
+ }
+}
+```
+
+Mwishowe, rudisha kila kitu ambacho msimbo mwingine unaweza kuhitaji.
+
+## Majaribio ya usalama {#security-tests}
+
+Majaribio ya usalama ni muhimu kwa sababu hitilafu ya utendakazi hatimaye itajidhihirisha. Lakini ikiwa programu haina usalama, kuna uwezekano itabaki imefichwa kwa muda mrefu kabla ya kufunuliwa na mtu anayedanganya na kuondoka na rasilimali ambazo ni za wengine.
+
+### Ruhusa {#permissions}
+
+Kuna chombo kimoja cha upendeleo katika mchezo huu, seva. Ni mtumiaji pekee anayeruhusiwa kuita kazi katika [`ServerSystem`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol). Tunaweza kutumia [`cast`](https://book.getfoundry.sh/cast/) kuthibitisha wito kwa kazi zilizoidhinishwa zinaruhusiwa tu kama akaunti ya seva.
+
+[Ufunguo binafsi wa seva uko katika `setupNetwork.ts`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/mud/setupNetwork.ts#L52).
+
+1. Kwenye kompyuta inayoendesha `anvil` (mnyororo wa bloku), weka vigezo hivi vya mazingira.
+
+ ```sh copy
+ WORLD_ADDRESS=0x8d8b6b8414e1e3dcfd4168561b9be6bd3bf6ec4b
+ UNAUTHORIZED_KEY=0x5de4111afa1a4b94908f83103eb1f1706367c2e68ca870fc3fb9a804cdab365a
+ AUTHORIZED_KEY=0x59c6995e998f97a5a0044966f0945389dc9e86dae88c7a8412f4603b6b78690d
+ ```
+
+2. Tumia `cast` kujaribu kuweka anwani ya mthibitishaji kama anwani isiyoidhinishwa.
+
+ ```sh copy
+ cast send $WORLD_ADDRESS 'app__setVerifier(address)' `cast address-zero` --private-key $UNAUTHORIZED_KEY
+ ```
+
+ Sio tu kwamba `cast` inaripoti kutofaulu, lakini unaweza kufungua **Zana za Maendeleo za MUD** kwenye mchezo kwenye kivinjari, bonyeza **Majedwali**, na uchague **app\_\_VerifierAddress**. Angalia kwamba anwani sio sifuri.
+
+3. Weka anwani ya mthibitishaji kama anwani ya seva.
+
+ ```sh copy
+ cast send $WORLD_ADDRESS 'app__setVerifier(address)' `cast address-zero` --private-key $AUTHORIZED_KEY
+ ```
+
+ Anwani katika **app\_\_VerifiedAddress** sasa inapaswa kuwa sifuri.
+
+Kazi zote za MUD katika `Mfumo` huo huo hupitia udhibiti sawa wa ufikiaji, kwa hivyo nachukulia jaribio hili linatosha. Ikiwa hutafanya hivyo, unaweza kuangalia kazi zingine katika [`ServerSystem`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/contracts/src/systems/ServerSystem.sol).
+
+### Matumizi mabaya ya maarifa-sifuri {#zero-knowledge-abuses}
+
+Hisabati ya kuthibitisha Zokrates iko nje ya wigo wa mafunzo haya (na uwezo wangu). Hata hivyo, tunaweza kufanya ukaguzi mbalimbali kwenye msimbo wa maarifa-sifuri ili kuthibitisha kwamba ikiwa haijafanywa kwa usahihi inashindwa. Majaribio haya yote yatatuhitaji kubadilisha [`zero-knowledge.ts`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/zero-knowledge.ts) na kuanzisha upya programu nzima. Haitoshi kuanzisha upya mchakato wa seva, kwa sababu inaweka programu katika hali isiyowezekana (mchezaji ana mchezo unaoendelea, lakini mchezo haupatikani tena kwa seva).
+
+#### Jibu lisilo sahihi {#wrong-answer}
+
+Uwezekano rahisi zaidi ni kutoa jibu lisilo sahihi katika uthibitisho wa maarifa-sifuri. Ili kufanya hivyo, tunaingia ndani ya `zkDig` na [kurekebisha mstari wa 91](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/zero-knowledge.ts#L91):
+
+```ts
+proof.inputs[3] = "0x" + "1".padStart(64, "0")
+```
+
+Hii inamaanisha tutadai kila wakati kuna bomu moja, bila kujali jibu sahihi. Jaribu kucheza na toleo hili, na utaona kwenye kichupo cha **seva** cha skrini ya `pnpm dev` hitilafu hii:
+
+```
+ cause: {
+ code: 3,
+ message: 'execution reverted: revert: Zero knowledge verification fail',
+ data: '0x08c379a0000000000000000000000000000000000000000000000000000000000000002000000000000000
+000000000000000000000000000000000000000000000000205a65726f206b6e6f776c6564676520766572696669636174696f6
+e206661696c'
+ },
+```
+
+Kwa hivyo aina hii ya udanganyifu inashindwa.
+
+#### Uthibitisho usio sahihi {#wrong-proof}
+
+Nini kinatokea ikiwa tunatoa taarifa sahihi, lakini tuna data isiyo sahihi ya uthibitisho? Sasa, badilisha mstari wa 91 na:
+
+```ts
+proof.proof = {
+ a: ["0x" + "1".padStart(64, "0"), "0x" + "2".padStart(64, "0")],
+ b: [
+ ["0x" + "1".padStart(64, "0"), "0x" + "2".padStart(64, "0")],
+ ["0x" + "1".padStart(64, "0"), "0x" + "2".padStart(64, "0")],
+ ],
+ c: ["0x" + "1".padStart(64, "0"), "0x" + "2".padStart(64, "0")],
+}
+```
+
+Bado inashindwa, lakini sasa inashindwa bila sababu kwa sababu inatokea wakati wa wito wa mthibitishaji.
+
+### Mtumiaji anawezaje kuthibitisha msimbo wa imani-sifuri? {#user-verify-zero-trust}
+
+Mikataba-erevu ni rahisi kiasi kuthibitisha. Kwa kawaida, msanidi programu anachapisha msimbo chanzo kwa kichunguzi cha bloku, na kichunguzi cha bloku kinathibitisha kwamba msimbo chanzo unakusanywa kwa msimbo katika [shughuli ya usambazaji wa mkataba](/developers/docs/smart-contracts/deploying/). Katika kesi ya MUD `Mfumo` huu ni [ngumu kidogo](https://mud.dev/cli/verify), lakini si kwa kiasi kikubwa.
+
+Hii ni ngumu zaidi na maarifa-sifuri. Mthibitishaji anajumuisha viwango vya kudumu na anafanya mahesabu juu yao. Hii haikuambii nini kinachothibitishwa.
+
+```solidity
+ function verifyingKey() pure internal returns (VerifyingKey memory vk) {
+ vk.alpha = Pairing.G1Point(uint256(0x0f43f4fe7b5c2326fed4ac6ed2f4003ab9ab4ea6f667c2bdd77afb068617ee16), uint256(0x25a77832283f9726935219b5f4678842cda465631e72dbb24708a97ba5d0ce6f));
+ vk.beta = Pairing.G2Point([uint256(0x2cebd0fbd21aca01910581537b21ae4fed46bc0e524c055059aa164ba0a6b62b), uint256(0x18fd4a7bc386cf03a95af7163d5359165acc4e7961cb46519e6d9ee4a1e2b7e9)], [uint256(0x11449dee0199ef6d8eebfe43b548e875c69e7ce37705ee9a00c81fe52f11a009), uint256(0x066d0c83b32800d3f335bb9e8ed5e2924cf00e77e6ec28178592eac9898e1a00)]);
+```
+
+Suluhisho, angalau hadi wachunguzi wa bloku wataongeza uthibitishaji wa Zokrates kwenye violesura vyao vya watumiaji, ni kwa wasanidi programu kufanya programu za Zokrates zipatikane, na angalau baadhi ya watumiaji kuzikusanya wenyewe na ufunguo sahihi wa uthibitishaji.
+
+Kufanya hivyo:
+
+1. [Sakinisha Zokrates](https://zokrates.github.io/gettingstarted.html).
+
+2. Unda faili, `dig.zok`, na programu ya Zokrates. Msimbo hapa chini unadhania umehifadhi saizi ya ramani ya asili, 10x5.
+
+ ```zokrates
+ import "utils/pack/bool/pack128.zok" as pack128;
+ import "hashes/poseidon/poseidon.zok" as poseidon;
+
+ def hashMap(bool[12][7] map) -> field {
+ bool[512] mut map1d = [false; 512];
+ u32 mut counter = 0;
+
+ for u32 x in 0..12 {
+ for u32 y in 0..7 {
+ map1d[counter] = map[x][y];
+ counter = counter+1;
+ }
+ }
+
+ field[4] hashMe = [
+ pack128(map1d[0..128]),
+ pack128(map1d[128..256]),
+ pack128(map1d[256..384]),
+ pack128(map1d[384..512])
+ ];
+
+ return poseidon(hashMe);
+ }
+
+
+ // Idadi ya migodi katika eneo (x,y)
+ def map2mineCount(bool[12][7] map, u32 x, u32 y) -> u8 {
+ return if map[x+1][y+1] { 1 } else { 0 };
+ }
+
+ def main(private bool[12][7] map, u32 x, u32 y) -> (field, u8) {
+ return (hashMap(map) ,
+ if map2mineCount(map, x, y) > 0 { 0xFF } else {
+ map2mineCount(map, x-1, y-1) + map2mineCount(map, x, y-1) + map2mineCount(map, x+1, y-1) +
+ map2mineCount(map, x-1, y) + map2mineCount(map, x+1, y) +
+ map2mineCount(map, x-1, y+1) + map2mineCount(map, x, y+1) + map2mineCount(map, x+1, y+1)
+ }
+ );
+ }
+ ```
+
+3. Kusanya msimbo wa Zokrates na uunde ufunguo wa uthibitishaji. Ufunguo wa uthibitishaji unapaswa kuundwa na entropy sawa iliyotumika katika seva ya awali, [katika kesi hii kamba tupu](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/zero-knowledge.ts#L67).
+
+ ```sh copy
+ zokrates compile --input dig.zok
+ zokrates setup -e ""
+ ```
+
+4. Unda mthibitishaji wa Solidity peke yako, na uthibitishe kuwa unafanya kazi sawa na ule ulioko kwenye mnyororo wa bloku (seva inaongeza maoni, lakini hiyo sio muhimu).
+
+ ```sh copy
+ zokrates export-verifier
+ diff verifier.sol ~/20240901-secret-state/packages/contracts/src/verifier.sol
+ ```
+
+## Maamuzi ya kubuni {#design}
+
+Katika programu yoyote ngumu vya kutosha kuna malengo ya kubuni yanayoshindana ambayo yanahitaji maelewano. Wacha tuangalie baadhi ya maelewano na kwa nini suluhisho la sasa ni bora kuliko chaguzi zingine.
+
+### Kwa nini maarifa-sifuri {#why-zero-knowledge}
+
+Kwa minesweeper hauitaji maarifa-sifuri kweli. Seva inaweza kushikilia ramani kila wakati, na kisha kufunua yote wakati mchezo umekwisha. Kisha, mwishoni mwa mchezo, mkataba-erevu unaweza kuhesabu hashi ya ramani, kuthibitisha inalingana, na ikiwa haifanyi hivyo adhibu seva au kupuuzia mchezo kabisa.
+
+Sikutumia suluhisho hili rahisi kwa sababu inafanya kazi tu kwa michezo mifupi yenye hali ya mwisho iliyoelezwa vizuri. Wakati mchezo unaweza kuwa hauna mwisho (kama ilivyo kwa [ulimwengu huru](https://0xparc.org/blog/autonomous-worlds)), unahitaji suluhisho linalothibitisha hali _bila_ kuifunua.
+
+Kama mafunzo, makala hii ilihitaji mchezo mfupi ambao ni rahisi kuelewa, lakini mbinu hii ni muhimu zaidi kwa michezo mirefu.
+
+### Kwa nini Zokrates? {#why-zokrates}
+
+[Zokrates](https://zokrates.github.io/) sio maktaba pekee ya maarifa-sifuri inayopatikana, lakini inafanana na lugha ya kawaida ya programu [inayoelekeza](https://en.wikipedia.org/wiki/Imperative_programming) na inasaidia vigezo vya boolean.
+
+Kwa programu yako, na mahitaji tofauti, unaweza kupendelea kutumia [Circum](https://docs.circom.io/getting-started/installation/) au [Cairo](https://www.cairo-lang.org/tutorials/getting-started-with-cairo/).
+
+### Wakati wa kukusanya Zokrates {#when-compile-zokrates}
+
+Katika programu hii tunakusanya programu za Zokrates [kila wakati seva inapoanza](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/zero-knowledge.ts#L60-L61). Hii ni wazi ni upotevu wa rasilimali, lakini hii ni mafunzo, yaliyoboreshwa kwa urahisi.
+
+Ikiwa ningekuwa ninaandika programu ya kiwango cha uzalishaji, ningeangalia kama nina faili na programu za Zokrates zilizokusanywa kwa saizi hii ya uwanja wa migodi, na ikiwa ndivyo nitumie hiyo. Vivyo hivyo kwa kusambaza mkataba wa mthibitishaji onchain.
+
+### Kuunda funguo za mthibitishaji na mthibitishaji {#key-creation}
+
+[Uundaji wa ufunguo](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/zero-knowledge.ts#L63-L69) ni hesabu nyingine safi ambayo haihitaji kufanywa zaidi ya mara moja kwa saizi fulani ya uwanja wa migodi. Tena, inafanywa mara moja tu kwa ajili ya urahisi.
+
+Kwa kuongeza, tunaweza kutumia [hafla ya kuanzisha](https://zokrates.github.io/toolbox/trusted_setup.html#initializing-a-phase-2-ceremony). Faida ya hafla ya kuanzisha ni kwamba unahitaji ama entropy au matokeo ya kati kutoka kwa kila mshiriki ili kudanganya kwenye uthibitisho wa maarifa-sifuri. Ikiwa angalau mshiriki mmoja wa hafla ni mkweli na anafuta habari hiyo, uthibitisho wa maarifa-sifuri uko salama kutokana na mashambulizi fulani. Hata hivyo, _hakuna utaratibu_ wa kuthibitisha kwamba habari imefutwa kutoka kila mahali. Ikiwa uthibitisho wa maarifa-sifuri ni muhimu sana, unataka kushiriki katika hafla ya kuanzisha.
+
+Hapa tunategemea [nguvu za milele za tau](https://github.com/privacy-scaling-explorations/perpetualpowersoftau), ambayo ilikuwa na washiriki wengi. Pengine ni salama vya kutosha, na rahisi zaidi. Pia hatuongezi entropy wakati wa uundaji wa ufunguo, ambayo inafanya iwe rahisi kwa watumiaji [kuthibitisha usanidi wa maarifa-sifuri](#user-verify-zero-trust).
+
+### Wapi pa kuthibitisha {#where-verification}
+
+Tunaweza kuthibitisha uthibitisho wa maarifa-sifuri ama onchain (ambayo inagharimu gesi) au katika mteja (kwa kutumia [`verify`](https://zokrates.github.io/toolbox/zokrates_js.html#verifyverificationkey-proof)). Nilichagua ya kwanza, kwa sababu hii inakuwezesha [kuthibitisha mthibitishaji](#user-verify-zero-trust) mara moja na kisha kuamini kwamba haibadiliki maadamu anwani ya mkataba wake inabaki sawa. Ikiwa uthibitishaji ungefanywa kwa mteja, ungehitaji kuthibitisha msimbo unaopokea kila unapopakua mteja.
+
+Pia, ingawa mchezo huu ni wa mchezaji mmoja, michezo mingi ya mnyororo wa bloku ni ya wachezaji wengi. uthibitishaji wa onchain unamaanisha unathibitisha tu uthibitisho wa maarifa-sifuri mara moja. Kuifanya katika mteja kungehitaji kila mteja kuthibitisha kivyake.
+
+### Kufanya ramani iwe bapa katika TypeScript au Zokrates? {#where-flatten}
+
+Kwa ujumla, wakati usindikaji unaweza kufanywa ama katika TypeScript au Zokrates, ni bora kuifanya katika TypeScript, ambayo ni haraka sana, na haihitaji uthibitisho wa maarifa-sifuri. Hii ndiyo sababu, kwa mfano, kwamba hatutoi Zokrates na hashi na kuifanya ithibitishe kuwa ni sahihi. Hashing inapaswa kufanywa ndani ya Zokrates, lakini mechi kati ya hashi iliyorudishwa na hashi onchain inaweza kutokea nje yake.
+
+Hata hivyo, bado [tunalainisha ramani katika Zokrates](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/zero-knowledge.ts#L15-L20), ambapo tungeweza kuifanya katika TypeScript. Sababu ni kwamba chaguzi zingine, kwa maoni yangu, ni mbaya zaidi.
+
+- Toa safu ya boolean ya mwelekeo mmoja kwa msimbo wa Zokrates, na utumie usemi kama `x*(height+2)
+ +y` kupata ramani ya mwelekeo miwili. [Msimbo](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/zero-knowledge.ts#L44-L47) ungekuwa mgumu kidogo, kwa hivyo niliamua kuwa faida ya utendaji haifai kwa mafunzo.
+
+- Tuma Zokrates safu ya mwelekeo mmoja na safu ya mwelekeo miwili. Hata hivyo, suluhisho hili halitupati faida yoyote. Msimbo wa Zokrates ungehitaji kuthibitisha kwamba safu ya mwelekeo mmoja inayoletwa ni kweli uwakilishi sahihi wa safu ya mwelekeo miwili. Kwa hivyo hakungekuwa na faida yoyote ya utendaji.
+
+- Laza safu ya mwelekeo miwili katika Zokrates. Hii ndiyo chaguo rahisi zaidi, kwa hivyo niliichagua.
+
+### Wapi pa kuhifadhi ramani {#where-store-maps}
+
+Katika programu hii [`gamesInProgress`](https://github.com/qbzzt/20240901-secret-state/blob/main/packages/server/src/app.ts#L20) ni kigezo tu kwenye kumbukumbu. Hii inamaanisha kwamba ikiwa seva yako itakufa na kuhitaji kuanzishwa upya, habari zote ilizohifadhi zinapotea. Sio tu kwamba wachezaji hawawezi kuendelea na mchezo wao, hawawezi hata kuanza mchezo mpya kwa sababu sehemu ya onchain inafikiri bado wana mchezo unaoendelea.
+
+Huu ni muundo mbaya kwa mfumo wa uzalishaji, ambapo utahifadhi habari hii kwenye hifadhidata. Sababu pekee niliyotumia kigezo hapa ni kwa sababu hii ni mafunzo na urahisi ndio jambo kuu.
+
+## Hitimisho: Chini ya hali gani hii ni mbinu inayofaa? {#conclusion}
+
+Kwa hivyo, sasa unajua jinsi ya kuandika mchezo na seva inayohifadhi hali ya siri ambayo sio ya onchain. Lakini katika kesi gani unapaswa kuifanya? Kuna mambo makuu mawili ya kuzingatia.
+
+- _Mchezo unaoendelea kwa muda mrefu_: [Kama ilivyoelezwa hapo juu](#why-zero-knowledge), katika mchezo mfupi unaweza tu kuchapisha hali mara mchezo unapokwisha na kila kitu kuthibitishwa basi. Lakini hiyo sio chaguo wakati mchezo unachukua muda mrefu au usiojulikana, na hali inahitaji kubaki siri.
+
+- _Ugawanyaji fulani wa kati unakubalika_: Uthibitisho wa maarifa-sifuri unaweza kuthibitisha uadilifu, kwamba chombo hakighushi matokeo. Wanachoweza kufanya ni kuhakikisha kuwa chombo bado kitapatikana na kujibu ujumbe. Katika hali ambapo upatikanaji pia unahitaji kugawanywa, uthibitisho wa maarifa-sifuri sio suluhisho la kutosha, na unahitaji [hesabu za vyama vingi](https://en.wikipedia.org/wiki/Secure_multi-party_computation).
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
+
+### Shukrani {#acknowledgements}
+
+- Alvaro Alonso alisoma rasimu ya makala hii na akanifafanulia baadhi ya kutoelewa kwangu kuhusu Zokrates.
+
+Makosa yoyote yaliyobaki ni jukumu langu.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/secure-development-workflow/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/secure-development-workflow/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..9c5b47b178f
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/secure-development-workflow/index.md
@@ -0,0 +1,52 @@
+---
+title: Orodha hakiki ya usalama wa mkataba-erevu
+description: Mtiririko wa kazi unaopendekezwa wa kuandika mikataba-erevu salama
+author: "Trailofbits"
+tags: [ "mikataba erevu", "usalama", "uimara" ]
+skill: intermediate
+lang: sw
+published: 2020-09-07
+source: Kujenga mikataba salama
+sourceUrl: https://github.com/crytic/building-secure-contracts/blob/master/development-guidelines/workflow.md
+---
+
+## Orodha hakiki ya uendelezaji wa mkataba-erevu {#smart-contract-development-checklist}
+
+Huu hapa ni mchakato wa kiwango cha juu tunaopendekeza ufuate unapoandika mikataba yako-erevu.
+
+Angalia masuala ya usalama yanayojulikana:
+
+- Pitia mikataba yako na [Slither](https://github.com/crytic/slither). Ina vigunduzi zaidi ya 40 vilivyojengewa ndani kwa ajili ya udhaifu wa kawaida. Iendeshe kwa kila uwasilishaji wa msimbo mpya na hakikisha inapata ripoti safi (au tumia hali ya kutatua kunyamazisha masuala fulani).
+- Pitia mikataba yako na [Crytic](https://crytic.io/). Hukagua masuala 50 ambayo Slither haikagui. Crytic inaweza kusaidia timu yako kuendelea kufuatiliana pia, kwa kuibua kwa urahisi masuala ya usalama katika Maombi ya Kuunganisha (Pull Requests) kwenye GitHub.
+
+Fikiria vipengele maalum vya mkataba wako:
+
+- Je, mikataba yako inaweza kusasishwa? Pitia msimbo wako wa uwezo wa kusasishwa kwa ajili ya dosari ukitumia [`slither-check-upgradeability`](https://github.com/crytic/slither/wiki/Upgradeability-Checks) au [Crytic](https://blog.trailofbits.com/2020/06/12/upgradeable-contracts-made-safer-with-crytic/). Tumeandika njia 17 ambazo masasisho yanaweza kwenda mrama.
+- Je, mikataba yako inadai kukidhi ERC? Zikague na [`slither-check-erc`](https://github.com/crytic/slither/wiki/ERC-Conformance). Zana hii hutambua papo hapo mikengeuko kutoka kwa sifa sita za kawaida.
+- Je, unaunganisha na tokeni za wahusika wengine? Pitia [orodha hakiki yetu ya uunganishaji wa tokeni](/developers/tutorials/token-integration-checklist/) kabla ya kutegemea mikataba ya nje.
+
+Kagua kwa macho vipengele muhimu vya usalama vya msimbo wako:
+
+- Pitia printa ya [inheritance-graph](https://github.com/trailofbits/slither/wiki/Printer-documentation#inheritance-graph) ya Slither. Epuka kuficha kusiko kwa kukusudia na masuala ya urasmiishaji wa C3.
+- Pitia printa ya [function-summary](https://github.com/trailofbits/slither/wiki/Printer-documentation#function-summary) ya Slither. Huripoti mwonekano wa kazi na vidhibiti vya ufikiaji.
+- Pitia printa ya [vars-and-auth](https://github.com/trailofbits/slither/wiki/Printer-documentation#variables-written-and-authorization) ya Slither. Huripoti vidhibiti vya ufikiaji kwenye vigezo vya hali.
+
+Andika sifa muhimu za usalama na utumie jenereta za majaribio za kiotomatiki kuzitathmini:
+
+- Jifunze [kuandika sifa za usalama kwa msimbo wako](/developers/tutorials/guide-to-smart-contract-security-tools/). Ni ngumu mwanzoni, lakini ndiyo shughuli muhimu zaidi ili kufikia matokeo mazuri. Pia ni sharti la kutumia mbinu zozote za hali ya juu katika mafunzo haya.
+- Fafanua sifa za usalama katika Solidity, kwa matumizi na [Echidna](https://github.com/crytic/echidna) na [Manticore](https://manticore.readthedocs.io/en/latest/verifier.html). Zingatia mashine yako ya hali, vidhibiti vya ufikiaji, operesheni za hesabu, maingiliano ya nje, na ukubalifu wa viwango.
+- Fafanua sifa za usalama kwa [API ya Python ya Slither](/developers/tutorials/how-to-use-slither-to-find-smart-contract-bugs/). Zingatia urithi, utegemezi wa vigezo, vidhibiti vya ufikiaji, na masuala mengine ya kimuundo.
+- Endesha majaribio yako ya sifa kwa kila commit na [Crytic](https://crytic.io). Crytic inaweza kutumia na kutathmini majaribio ya sifa za usalama ili kila mtu kwenye timu yako aweze kuona kwa urahisi kwamba yamefaulu kwenye GitHub. Majaribio yanayofeli yanaweza kuzuia commit.
+
+Mwisho, kuwa mwangalifu na masuala ambayo zana za kiotomatiki haziwezi kupata kwa urahisi:
+
+- Ukosefu wa faragha: kila mtu mwingine anaweza kuona miamala yako wakati imepangwa kwenye foleni katika pool
+- Miamala ya front-running
+- Operesheni za kroptografia
+- Maingiliano hatarishi na vijenzi vya nje vya DeFi
+
+## Omba msaada {#ask-for-help}
+
+[Saa za ofisi za Ethereum](https://calendly.com/dan-trailofbits/office-hours) hufanyika kila Jumanne alasiri. Vipindi hivi vya saa 1, vya ana kwa ana ni fursa ya kutuuliza maswali yoyote uliyo nayo kuhusu usalama, kutatua matatizo kwa kutumia zana zetu, na kupata maoni kutoka kwa wataalamu kuhusu mbinu yako ya sasa. Tutakusaidia kupitia mwongozo huu.
+
+Jiunge na Slack yetu: [Empire Hacking](https://join.slack.com/t/empirehacking/shared_invite/zt-h97bbrj8-1jwuiU33nnzg67JcvIciUw). Tunapatikana kila wakati katika chaneli za #crytic na #ethereum ikiwa una maswali yoyote.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/send-token-ethersjs/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/send-token-ethersjs/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..823de6ce5c5
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/send-token-ethersjs/index.md
@@ -0,0 +1,210 @@
+---
+title: Kutuma Tokeni Kwa Kutumia ethers.js
+description: Mwongozo rahisi kwa wanaoanza wa kutuma tokeni kwa kutumia ethers.js.
+author: Kim YongJun
+tags: [ "ETHERS.JS", "ERC-20", "TOKENI" ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2021-04-06
+---
+
+## Tuma Tokeni Kwa Kutumia ethers.js(5.0) {#send-token}
+
+### Katika Somo Hili Utajifunza Jinsi ya {#you-learn-about}
+
+- Ingiza ethers.js
+- Hamisha tokeni
+- Weka bei ya gesi kulingana na hali ya msongamano wa mtandao
+
+### Ili Kuanza {#to-get-started}
+
+Ili kuanza, ni lazima kwanza tuingize maktaba ya ethers.js kwenye javascript yetu
+Jumuisha ethers.js(5.0)
+
+### Kusakinisha {#install-ethersjs}
+
+```shell
+/home/ricmoo> npm install --save ethers
+```
+
+ES6 katika Kivinjari
+
+```html
+
+```
+
+ES3(UMD) katika Kivinjari
+
+```html
+
+```
+
+### Vigezo {#param}
+
+1. **`contract_address`**: Anwani ya mkataba wa Tokeni (anwani ya mkataba inahitajika wakati tokeni unayotaka kuhamisha si ether)
+2. **`send_token_amount`**: Kiasi unachotaka kutuma kwa mpokeaji
+3. **`to_address`**: Anwani ya mpokeaji
+4. **`send_account`**: Anwani ya mtumaji
+5. **`private_key`**: Ufunguo binafsi wa mtumaji ili kusaini muamala na kuhamisha tokeni
+
+## Tangazo {#notice}
+
+`signTransaction(tx)` imeondolewa kwa sababu `sendTransaction()` inaifanya ndani kwa ndani.
+
+## Taratibu za Kutuma {#procedure}
+
+### 1. Unganisha na mtandao (testnet) {#connect-to-network}
+
+#### Weka Mtoa Huduma (Infura) {#set-provider}
+
+Unganisha na Ropsten testnet
+
+```javascript
+window.ethersProvider = new ethers.providers.InfuraProvider("ropsten")
+```
+
+### 2. Tengeneza mkoba {#create-wallet}
+
+```javascript
+let wallet = new ethers.Wallet(private_key)
+```
+
+### 3. Unganisha Mkoba na mtandao {#connect-wallet-to-net}
+
+```javascript
+let walletSigner = wallet.connect(window.ethersProvider)
+```
+
+### 4. Pata bei ya sasa ya gesi {#get-gas}
+
+```javascript
+window.ethersProvider.getGasPrice() // bei ya gesi
+```
+
+### 5. Bainisha Muamala {#define-transaction}
+
+Vigezo hivi vilivyobainishwa hapa chini vinategemea `send_token()`
+
+### Vigezo vya muamala {#transaction-params}
+
+1. **`send_account`**: anwani ya mtumaji wa tokeni
+2. **`to_address`**: anwani ya mpokeaji wa tokeni
+3. **`send_token_amount`**: kiasi cha tokeni za kutuma
+4. **`gas_limit`**: kikomo cha gesi
+5. **`gas_price`**: bei ya gesi
+
+[Tazama hapa chini jinsi ya kutumia](#how-to-use)
+
+```javascript
+const tx = {
+ from: send_account,
+ to: to_address,
+ value: ethers.utils.parseEther(send_token_amount),
+ nonce: window.ethersProvider.getTransactionCount(send_account, "latest"),
+ gasLimit: ethers.utils.hexlify(gas_limit), // 100000
+ gasPrice: gas_price,
+}
+```
+
+### 6. Hamisha {#transfer}
+
+```javascript
+walletSigner.sendTransaction(tx).then((transaction) => {
+ console.dir(transaction)
+ alert("Kutuma kumekamilika!")
+})
+```
+
+## Jinsi ya kuitumia {#how-to-use}
+
+```javascript
+let private_key =
+ "41559d28e936dc92104ff30691519693fc753ffbee6251a611b9aa1878f12a4d"
+let send_token_amount = "1"
+let to_address = "0x4c10D2734Fb76D3236E522509181CC3Ba8DE0e80"
+let send_address = "0xda27a282B5B6c5229699891CfA6b900A716539E6"
+let gas_limit = "0x100000"
+let wallet = new ethers.Wallet(private_key)
+let walletSigner = wallet.connect(window.ethersProvider)
+let contract_address = ""
+window.ethersProvider = new ethers.providers.InfuraProvider("ropsten")
+
+send_token(
+ contract_address,
+ send_token_amount,
+ to_address,
+ send_address,
+ private_key
+)
+```
+
+### Imefanikiwa! {#success}
+
+
+
+## send_token() {#send-token-method}
+
+```javascript
+function send_token(
+ contract_address,
+ send_token_amount,
+ to_address,
+ send_account,
+ private_key
+) {
+ let wallet = new ethers.Wallet(private_key)
+ let walletSigner = wallet.connect(window.ethersProvider)
+
+ window.ethersProvider.getGasPrice().then((currentGasPrice) => {
+ let gas_price = ethers.utils.hexlify(parseInt(currentGasPrice))
+ console.log(`gas_price: ${gas_price}`)
+
+ if (contract_address) {
+ // utumaji wa tokeni wa jumla
+ let contract = new ethers.Contract(
+ contract_address,
+ send_abi,
+ walletSigner
+ )
+
+ // Tokeni ngapi?
+ let numberOfTokens = ethers.utils.parseUnits(send_token_amount, 18)
+ console.log(`numberOfTokens: ${numberOfTokens}`)
+
+ // Tuma tokeni
+ contract.transfer(to_address, numberOfTokens).then((transferResult) => {
+ console.dir(transferResult)
+ alert("tokeni imetumwa")
+ })
+ } // utumaji wa ether
+ else {
+ const tx = {
+ from: send_account,
+ to: to_address,
+ value: ethers.utils.parseEther(send_token_amount),
+ nonce: window.ethersProvider.getTransactionCount(
+ send_account,
+ "latest"
+ ),
+ gasLimit: ethers.utils.hexlify(gas_limit), // 100000
+ gasPrice: gas_price,
+ }
+ console.dir(tx)
+ try {
+ walletSigner.sendTransaction(tx).then((transaction) => {
+ console.dir(transaction)
+ alert("Kutuma kumekamilika!")
+ })
+ } catch (error) {
+ alert("imeshindwa kutuma!!")
+ }
+ }
+ })
+}
+```
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..1657cc0c9b9
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy/index.md
@@ -0,0 +1,208 @@
+---
+title: Kutuma Miamala Kwa Kutumia Web3
+description: "Huu ni mwongozo rahisi kwa wanaoanza wa kutuma miamala ya Ethereum kwa kutumia Web3. Kuna hatua tatu kuu ili kutuma muamala kwa mnyororo wa bloku wa Ethereum: tengeneza, saini, na tangaza. Tutapitia zote tatu."
+author: "Elan Halpern"
+tags: [ "miamala", "web3.js", "alchemy" ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2020-11-04
+source: Nyaraka za Alchemy
+sourceUrl: https://www.alchemy.com/docs/how-to-send-transactions-on-ethereum
+---
+
+Huu ni mwongozo rahisi kwa wanaoanza wa kutuma miamala ya Ethereum kwa kutumia Web3. Kuna hatua tatu kuu ili kutuma muamala kwa mnyororo wa bloku wa Ethereum: tengeneza, saini, na tangaza. Tutapitia zote tatu, tunatumai tutajibu maswali yoyote ambayo unaweza kuwa nayo! Katika somo hili, tutatumia [Alchemy](https://www.alchemy.com/) kutuma miamala yetu kwa mnyororo wa Ethereum. Unaweza [kufungua akaunti ya Alchemy bila malipo hapa](https://auth.alchemyapi.io/signup).
+
+**KUMBUKA:** Mwongozo huu ni wa kusaini miamala yako kwenye _backend_ ya programu yako. Ikiwa unataka kuunganisha kusaini miamala yako kwenye frontend, angalia kuunganisha [Web3 na mtoa huduma wa kivinjari](https://docs.alchemy.com/reference/api-overview#with-a-browser-provider).
+
+## Mambo ya Msingi {#the-basics}
+
+Kama wasanidi programu wengi wa mnyororo wa bloku wanapoanza, huenda umefanya utafiti fulani kuhusu jinsi ya kutuma muamala (kitu ambacho kinapaswa kuwa rahisi sana) na ukakutana na miongozo mingi, kila mmoja ukisema mambo tofauti na kukuacha ukiwa umezidiwa na kuchanganyikiwa. Ikiwa uko katika hali hiyo, usijali; sote tulikuwa hapo wakati fulani! Kwa hivyo, kabla hatujaanza, hebu tuweke mambo machache sawa:
+
+### 1. Alchemy haihifadhi funguo zako za binafsi {#alchemy-does-not-store-your-private-keys}
+
+- Hii inamaanisha kuwa Alchemy haiwezi kusaini na kutuma miamala kwa niaba yako. Sababu ya hii ni kwa madhumuni ya usalama. Alchemy haitakuuliza kamwe kushiriki ufunguo wako binafsi, na hupaswi kamwe kushiriki ufunguo wako binafsi na nodi iliyohifadhiwa (au mtu yeyote kwa jambo hilo).
+- Unaweza kusoma kutoka kwenye mnyororo wa bloku kwa kutumia API ya msingi ya Alchemy, lakini ili kuandika humo utahitaji kutumia kitu kingine kusaini miamala yako kabla ya kuituma kupitia Alchemy (hii ni sawa kwa huduma nyingine yoyote ya [nodi](/developers/docs/nodes-and-clients/nodes-as-a-service/)).
+
+### 2. “Signer” ni nini? {#what-is-a-signer}
+
+- Signers watasaini miamala kwa ajili yako kwa kutumia ufunguo wako binafsi. Katika somo hili tutakuwa tukitumia [Alchemy web3](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/documentation/alchemy-web3) kusaini muamala wetu, lakini unaweza pia kutumia maktaba nyingine yoyote ya web3.
+- Kwenye frontend, mfano mzuri wa signer itakuwa [MetaMask](https://metamask.io/), ambayo itasaini na kutuma miamala kwa niaba yako.
+
+### 3. Kwa nini ninahitaji kusaini miamala yangu? {#why-do-i-need-to-sign-my-transactions}
+
+- Kila mtumiaji anayetaka kutuma muamala kwenye mtandao wa Ethereum lazima asaini muamala (kwa kutumia ufunguo wake binafsi), ili kuthibitisha kuwa chimbuko la muamala huo ndilo linavyodaiwa kuwa.
+- Ni muhimu sana kulinda ufunguo huu binafsi, kwani kuwa na ufikiaji kwayo kunatoa udhibiti kamili juu ya akaunti yako ya Ethereum, kukuruhusu wewe (au mtu yeyote mwenye ufikiaji) kufanya miamala kwa niaba yako.
+
+### 4. Ninalindaje ufunguo wangu binafsi? {#how-do-i-protect-my-private-key}
+
+- Kuna njia nyingi za kulinda ufunguo wako binafsi na kuutumia kutuma miamala. Katika somo hili tutakuwa tukitumia faili ya `.env`. Hata hivyo, unaweza pia kutumia mtoa huduma tofauti anayehifadhi funguo za binafsi, kutumia faili ya keystore, au chaguo zingine.
+
+### 5. Kuna tofauti gani kati ya `eth_sendTransaction` na `eth_sendRawTransaction`? {#difference-between-send-and-send-raw}
+
+`eth_sendTransaction` na `eth_sendRawTransaction` zote ni kazi za API za Ethereum zinazotangaza muamala kwa mtandao wa Ethereum ili uongezwe kwenye bloku ya baadaye. Zinatofautiana katika jinsi zinavyoshughulikia usainishaji wa miamala.
+
+- [`eth_sendTransaction`](https://docs.web3js.org/api/web3-eth/function/sendTransaction) hutumika kwa kutuma miamala _isiyosainiwa_, ambayo inamaanisha nodi unayoituma lazima idhibiti ufunguo wako binafsi ili iweze kusaini muamala kabla ya kuutangaza kwenye mnyororo. Kwa kuwa Alchemy haishikilii funguo za binafsi za mtumiaji, hawasaidii njia hii.
+- [`eth_sendRawTransaction`](https://docs.alchemyapi.io/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc#eth_sendrawtransaction) hutumika kutangaza miamala ambayo tayari imesainiwa. Hii inamaanisha kwanza lazima utumie [`signTransaction(tx, private_key)`](https://docs.web3js.org/api/web3-eth-accounts/function/signTransaction), kisha upitishe matokeo katika `eth_sendRawTransaction`.
+
+Unapotumia web3, `eth_sendRawTransaction` hupatikana kwa kuita kazi [web3.eth.sendSignedTransaction](https://docs.web3js.org/api/web3-eth/function/sendSignedTransaction).
+
+Hiki ndicho tutakachokuwa tukitumia katika somo hili.
+
+### 6. Maktaba ya web3 ni nini? {#what-is-the-web3-library}
+
+- Web3.js ni maktaba inayofunika miito ya kawaida ya JSON-RPC ambayo ni ya kawaida sana kutumika katika usanidi programu wa Ethereum.
+- Kuna maktaba nyingi za web3 za lugha tofauti. Katika somo hili tutakuwa tukitumia [Alchemy Web3](https://docs.alchemy.com/reference/api-overview) ambayo imeandikwa kwa JavaScript. Unaweza kuangalia chaguo zingine [hapa](https://docs.alchemyapi.io/guides/getting-started#other-web3-libraries) kama [ethers.js](https://docs.ethers.org/v5/).
+
+Sawa, sasa kwa kuwa tumeshughulikia baadhi ya maswali haya, hebu tuendelee na somo. Jisikie huru kuuliza maswali wakati wowote katika [discord](https://discord.gg/gWuC7zB) ya Alchemy!
+
+### 7. Jinsi ya kutuma miamala salama, iliyoboreshwa kwa gesi, na ya faragha? {#how-to-send-secure-gas-optimized-and-private-transactions}
+
+- [Alchemy ina seti ya APIs za Transact](https://docs.alchemy.com/reference/transact-api-quickstart). Unaweza kutumia hizi kutuma miamala iliyoimarishwa, kuiga miamala kabla haijatokea, kutuma miamala ya faragha, na kutuma miamala iliyoboreshwa kwa gesi
+- Unaweza pia kutumia [API ya Notify](https://docs.alchemy.com/docs/alchemy-notify) kuarifiwa muamala wako unapotolewa kwenye mempool na kuongezwa kwenye mnyororo
+
+**KUMBUKA:** Mwongozo huu unahitaji akaunti ya Alchemy, anwani ya Ethereum au mkoba wa MetaMask, NodeJs, na npm zilizosakinishwa. Ikiwa sivyo, fuata hatua hizi:
+
+1. [Fungua akaunti ya Alchemy bila malipo](https://auth.alchemyapi.io/signup)
+2. [Fungua akaunti ya MetaMask](https://metamask.io/) (au pata anwani ya Ethereum)
+3. [Fuata hatua hizi ili kusakinisha NodeJs na NPM](https://docs.alchemy.com/alchemy/guides/alchemy-for-macs)
+
+## Hatua za Kutuma Muamala wako {#steps-to-sending-your-transaction}
+
+### 1. Fungua programu ya Alchemy kwenye testnet ya Sepolia {#create-an-alchemy-app-on-the-sepolia-testnet}
+
+Nenda kwenye [Dashibodi yako ya Alchemy](https://dashboard.alchemyapi.io/) na uunde programu mpya, ukichagua Sepolia (au testnet nyingine yoyote) kwa mtandao wako.
+
+### 2. Omba ETH kutoka kwa bomba la Sepolia {#request-eth-from-sepolia-faucet}
+
+Fuata maagizo kwenye [bomba la Sepolia la Alchemy](https://www.sepoliafaucet.com/) ili kupokea ETH. Hakikisha unajumuisha anwani yako ya Ethereum ya **Sepolia** (kutoka MetaMask) na si mtandao mwingine. Baada ya kufuata maagizo, hakikisha tena kuwa umepokea ETH kwenye mkoba wako.
+
+### 3. Unda saraka mpya ya mradi na `cd` ndani yake {#create-a-new-project-direction}
+
+Unda saraka mpya ya mradi kutoka kwa mstari wa amri (terminal kwa macs) na uingie ndani yake:
+
+```
+mkdir sendtx-example
+cd sendtx-example
+```
+
+### 4. Sakinisha Alchemy Web3 (au maktaba yoyote ya web3) {#install-alchemy-web3}
+
+Endesha amri ifuatayo katika saraka yako ya mradi ili kusakinisha [Alchemy Web3](https://docs.alchemy.com/reference/api-overview):
+
+Kumbuka, ikiwa ungependa kutumia maktaba ya ethers.js, [fuata maagizo hapa](https://docs.alchemy.com/docs/how-to-send-transactions-on-ethereum).
+
+```
+npm install @alch/alchemy-web3
+```
+
+### 5. Sakinisha dotenv {#install-dotenv}
+
+Tutatumia faili ya `.env` kuhifadhi kwa usalama ufunguo wetu wa API na ufunguo binafsi.
+
+```
+npm install dotenv --save
+```
+
+### 6. Tengeneza faili ya `.env` {#create-the-dotenv-file}
+
+Tengeneza faili ya `.env` katika saraka yako ya mradi na uongeze yafuatayo (ukibadilisha "`your-api-url`" na "`your-private-key`")
+
+- Ili kupata URL yako ya API ya Alchemy, nenda kwenye ukurasa wa maelezo ya programu uliyotengeneza kwenye dashibodi yako, bofya "View Key" kwenye kona ya juu kulia, na uchukue URL ya HTTP.
+- Ili kupata ufunguo wako binafsi kwa kutumia MetaMask, angalia [mwongozo huu](https://metamask.zendesk.com/hc/en-us/articles/360015289632-How-to-Export-an-Account-Private-Key).
+
+```
+API_URL = "your-api-url"
+PRIVATE_KEY = "your-private-key"
+```
+
+
+
+
+Usitume .env! Tafadhali hakikisha kamwe hushiriki au kufichua faili yako ya .env na mtu yeyote, kwani unahatarisha siri zako kwa kufanya hivyo. Ikiwa unatumia udhibiti wa toleo, ongeza .env yako kwenye faili ya gitignore.
+
+
+
+
+### 7. Tengeneza faili ya `sendTx.js` {#create-sendtx-js}
+
+Safi, sasa kwa kuwa data yetu nyeti imelindwa katika faili ya `.env`, hebu tuanze kuandika msimbo. Kwa mfano wetu wa kutuma muamala, tutakuwa tukituma ETH kurudi kwenye bomba la Sepolia.
+
+Tengeneza faili ya `sendTx.js`, ambapo tutasanidi na kutuma muamala wetu wa mfano, na kuongeza mistari ifuatayo ya msimbo ndani yake:
+
+```
+async function main() {
+ require('dotenv').config();
+ const { API_URL, PRIVATE_KEY } = process.env;
+ const { createAlchemyWeb3 } = require("@alch/alchemy-web3");
+ const web3 = createAlchemyWeb3(API_URL);
+ const myAddress = '0x610Ae88399fc1687FA7530Aac28eC2539c7d6d63' //TODO: badilisha anwani hii na anwani yako ya umma
+
+ const nonce = await web3.eth.getTransactionCount(myAddress, 'latest'); // nonce huanza kuhesabu kutoka 0
+
+ const transaction = {
+ 'to': '0x31B98D14007bDEe637298086988A0bBd31184523', // anwani ya bomba la kurudisha eth
+ 'value': 1000000000000000000, // ETH 1
+ 'gas': 30000,
+ 'nonce': nonce,
+ // sehemu ya data ya hiari kutuma ujumbe au kutekeleza mkataba-erevu
+ };
+
+ const signedTx = await web3.eth.accounts.signTransaction(transaction, PRIVATE_KEY);
+
+ web3.eth.sendSignedTransaction(signedTx.rawTransaction, function(error, hash) {
+ if (!error) {
+ console.log("🎉 Hashi ya muamala wako ni: ", hash, "\n Angalia Mempool ya Alchemy ili kuona hali ya muamala wako!");
+ } else {
+ console.log("❗Kitu kilienda mrama wakati wa kuwasilisha muamala wako:", error)
+ }
+ });
+}
+
+main();
+```
+
+Hakikisha unabadilisha anwani kwenye **mstari wa 6** na anwani yako mwenyewe ya umma.
+
+Sasa, kabla ya kuanza kuendesha msimbo huu, hebu tuzungumzie baadhi ya vipengele hapa.
+
+- `nonce` : Ufafanuzi wa nonce hutumika kufuatilia idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani yako. Tunahitaji hii kwa madhumuni ya usalama na kuzuia [mashambulizi ya kurudia](https://docs.alchemyapi.io/resources/blockchain-glossary#account-nonce). Ili kupata idadi ya miamala iliyotumwa kutoka kwa anwani yako tunatumia [getTransactionCount](https://docs.alchemyapi.io/documentation/alchemy-api-reference/json-rpc#eth_gettransactioncount).
+- `transaction`: Kitu cha muamala kina vipengele vichache tunavyohitaji kubainisha
+ - `to`: Hii ni anwani tunayotaka kutuma ETH. Katika kesi hii, tunatuma ETH kurudi kwenye [bomba la Sepolia](https://sepoliafaucet.com/) ambalo tuliomba awali.
+ - `value`: Hii ni kiasi tunachotaka kutuma, kilichoainishwa katika Wei ambapo Wei 10^18 = ETH 1
+ - `gas`: Kuna njia nyingi za kuamua kiasi sahihi cha gesi cha kujumuisha na muamala wako. Alchemy hata ina [webhook ya bei ya gesi](https://docs.alchemyapi.io/guides/alchemy-notify#address-activity-1) kukuarifu bei ya gesi inaposhuka ndani ya kizingiti fulani. Kwa miamala ya Mtandao Mkuu, ni mazoea mazuri kuangalia kikadiriaji cha gesi kama [ETH Gas Station](https://ethgasstation.info/) ili kuamua kiasi sahihi cha gesi cha kujumuisha. 21000 ni kiasi cha chini cha gesi ambacho operesheni kwenye Ethereum itatumia, kwa hivyo ili kuhakikisha muamala wetu utatekelezwa tunaweka 30000 hapa.
+ - `nonce`: tazama ufafanuzi wa nonce hapo juu. Nonce huanza kuhesabu kutoka sifuri.
+ - [SI LAZIMA] data: Hutumika kutuma taarifa za ziada na uhamisho wako, au kuita mkataba-erevu, hauhitajiki kwa uhamisho wa salio, angalia dokezo hapa chini.
+- `signedTx`: Ili kusaini kitu chetu cha muamala tutatumia mbinu ya `signTransaction` na `PRIVATE_KEY` yetu
+- `sendSignedTransaction`: Mara tu tunapokuwa na muamala uliosainiwa, tunaweza kuutuma ili ujumuishwe katika bloku inayofuata kwa kutumia `sendSignedTransaction`
+
+**Dokezo kuhusu data**
+Kuna aina mbili kuu za miamala zinazoweza kutumwa katika Ethereum.
+
+- Uhamisho wa salio: Tuma ETH kutoka anwani moja kwenda nyingine. Hakuna sehemu ya data inayohitajika, hata hivyo, ikiwa ungependa kutuma taarifa za ziada pamoja na muamala wako, unaweza kujumuisha taarifa hiyo katika umbizo la HEX katika sehemu hii.
+ - Kwa mfano, tuseme tulitaka kuandika hashi ya hati ya IPFS kwenye mnyororo wa Ethereum ili kuipa muhuri wa muda usioweza kubadilika. Sehemu yetu ya data inapaswa kuonekana kama data: `web3.utils.toHex('hashi ya IPFS')`. Na sasa mtu yeyote anaweza kuuliza mnyororo na kuona ni lini hati hiyo iliongezwa.
+- Muamala wa mkataba-erevu: Tekeleza msimbo fulani wa mkataba-erevu kwenye mnyororo. Katika kesi hii, sehemu ya data inapaswa kuwa na kazi mahiri unayotaka kutekeleza, pamoja na vigezo vyovyote.
+ - Kwa mfano wa vitendo, angalia Hatua ya 8 katika [Somo hili la Hello World](https://docs.alchemyapi.io/alchemy/tutorials/hello-world-smart-contract#step-8-create-the-transaction).
+
+### 8. Endesha msimbo kwa kutumia `node sendTx.js` {#run-the-code-using-node-sendtx-js}
+
+Rudi kwenye terminal yako au mstari wa amri na uendeshe:
+
+```
+node sendTx.js
+```
+
+### 9. Angalia muamala wako katika Mempool {#see-your-transaction-in-the-mempool}
+
+Fungua [ukurasa wa Mempool](https://dashboard.alchemyapi.io/mempool) kwenye dashibodi yako ya Alchemy na uchuje kwa programu uliyounda ili kupata muamala wako. Hapa ndipo tunaweza kutazama mpito wa muamala wetu kutoka hali ya kusubiri hadi hali ya kuchimbwa (ikiwa imefanikiwa) au hali ya kuachwa ikiwa haikufanikiwa. Hakikisha unaiweka kwenye "All" ili uweze kunasa miamala ya "mined", "pending", na "dropped". Unaweza pia kutafuta muamala wako kwa kutafuta miamala iliyotumwa kwa anwani `0x31b98d14007bdee637298086988a0bbd31184523` .
+
+Ili kuona maelezo ya muamala wako mara tu umeupata, chagua hashi ya tx, ambayo inapaswa kukupeleka kwenye mwonekano unaofanana na huu:
+
+
+
+Kutoka hapo unaweza kuona muamala wako kwenye Etherscan kwa kubofya ikoni iliyozungushiwa duara nyekundu!
+
+**Yippieeee!** Umetuma muamala wako wa kwanza wa Ethereum kwa kutumia Alchemy 🎉\*\*
+
+_Kwa maoni na mapendekezo kuhusu mwongozo huu, tafadhali mtumie Elan ujumbe kwenye [Discord](https://discord.gg/A39JVCM) ya Alchemy!_
+
+_Ilichapishwa awali katika [https://docs.alchemyapi.io/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy](https://docs.alchemyapi.io/tutorials/sending-transactions-using-web3-and-alchemy)_
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/server-components/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/server-components/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..96ba344989d
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/server-components/index.md
@@ -0,0 +1,295 @@
+---
+title: "Vipengele vya seva na mawakala kwa ajili ya programu za web3"
+description: Baada ya kusoma mafunzo haya, utaweza kuandika seva za TypeScript zinazosikiliza matukio kwenye mnyororo wa bloku na kujibu ipasavyo kwa miamala yao wenyewe. Hii itakuwezesha kuandika programu za kati (kwa sababu seva ni mahali pa kushindwa), lakini inaweza kuingiliana na mashirika ya web3. Mbinu hizi hizi zinaweza pia kutumika kuandika wakala anayeshughulikia matukio ya onchain bila kuhusisha binadamu.
+
+author: Ori Pomerantz
+lang: sw
+tags: [ "wakala", "seva", "offchain" ]
+skill: beginner
+published: 2024-07-15
+---
+
+## Utangulizi {#introduction}
+
+Katika hali nyingi, programu isiyo ya kati hutumia seva kusambaza programu, lakini mwingiliano wote halisi hutokea kati ya mteja (kawaida, kivinjari cha wavuti) na mnyororo wa bloku.
+
+
+
+Hata hivyo, kuna baadhi ya matukio ambapo programu ingenufaika kutokana na kuwa na kipengele cha seva kinachofanya kazi kivyake. Seva kama hiyo itaweza kujibu matukio, na maombi yanayotoka kwenye vyanzo vingine, kama vile API, kwa kutoa miamala.
+
+
+
+Kuna kazi kadhaa zinazowezekana ambazo seva kama hiyo inaweza kutimiza.
+
+- Mmiliki wa hali ya siri. Katika michezo ya kubahatisha mara nyingi ni muhimu kutokuwa na taarifa zote ambazo mchezo unajua zinazopatikana kwa wachezaji. Hata hivyo, _hakuna siri kwenye mnyororo wa bloku_, taarifa yoyote iliyo kwenye mnyororo wa bloku ni rahisi kwa yeyote kuigundua. Kwa hiyo, kama sehemu ya hali ya mchezo inapaswa kuwekwa siri, ni lazima ihifadhiwe mahali pengine (na ikiwezekana athari za hali hiyo zithibitishwe kwa kutumia [uthibitisho wa zero-knowledge](/zero-knowledge-proofs)).
+
+- Oracle ya kati. Ikiwa hisa ni za chini vya kutosha, seva ya nje inayosoma baadhi ya taarifa mtandaoni na kisha kuichapisha kwenye chaini inaweza kuwa nzuri ya kutosha kutumia kama [oracle](/developers/docs/oracles/).
+
+- Wakala. Hakuna kinachotokea kwenye mnyororo wa bloku bila muamala wa kuiwasha. Seva inaweza kutenda kwa niaba ya mtumiaji kutekeleza vitendo kama vile [arbitrage](/developers/docs/mev/#mev-examples-dex-arbitrage) wakati fursa inapojitokeza.
+
+## Programu ya mfano {#sample-program}
+
+Unaweza kuona seva ya mfano [kwenye github](https://github.com/qbzzt/20240715-server-component). Seva hii inasikiliza matukio yanayotoka kwenye [mkataba huu](https://eth-holesky.blockscout.com/address/0xB8f6460Dc30c44401Be26B0d6eD250873d8a50A6?tab=contract_code), toleo lililobadilishwa la Greeter ya Hardhat. Wakati salamu inabadilishwa, inairudisha kama ilivyokuwa.
+
+Ili kuiendesha:
+
+1. Kloni hifadhi.
+
+ ```sh copy
+ git clone https://github.com/qbzzt/20240715-server-component.git
+ cd 20240715-server-component
+ ```
+
+2. Sakinisha vifurushi vinavyohitajika. Kama huna tayari, [sakinisha Node kwanza](https://nodejs.org/en/download/package-manager).
+
+ ```sh copy
+ npm install
+ ```
+
+3. Hariri `.env` ili kubainisha ufunguo binafsi wa akaunti iliyo na ETH kwenye testnet ya Holesky. Ikiwa huna ETH kwenye Holesky, unaweza [kutumia bomba hili](https://holesky-faucet.pk910.de/).
+
+ ```sh filename=".env" copy
+ PRIVATE_KEY=0x
+ ```
+
+4. Anzisha seva.
+
+ ```sh copy
+ npm start
+ ```
+
+5. Nenda kwenye [kichunguzi cha bloku](https://eth-holesky.blockscout.com/address/0xB8f6460Dc30c44401Be26B0d6eD250873d8a50A6?tab=write_contract), na ukitumia anwani tofauti na ile iliyo na ufunguo binafsi rekebisha salamu. Tazama kwamba salamu inarekebishwa kiotomatiki.
+
+### Inafanyaje kazi? {#how-it-works}
+
+Njia rahisi zaidi ya kuelewa jinsi ya kuandika kipengele cha seva ni kupitia sampuli mstari kwa mstari.
+
+#### `src/app.ts` {#src-app-ts}
+
+Idadi kubwa ya programu imo ndani ya [`src/app.ts`](https://github.com/qbzzt/20240715-server-component/blob/main/src/app.ts).
+
+##### Kuunda vitu vinavyohitajika
+
+```typescript
+import {
+ createPublicClient,
+ createWalletClient,
+ getContract,
+ http,
+ Address,
+} from "viem"
+```
+
+Hizi ni huluki za [Viem](https://viem.sh/) tunazohitaji, kazi na [aina ya `Anwani`](https://viem.sh/docs/glossary/types#address). Seva hii imeandikwa kwa [TypeScript](https://www.typescriptlang.org/), ambayo ni nyongeza kwa JavaScript inayoifanya iwe na [aina madhubuti](https://en.wikipedia.org/wiki/Strong_and_weak_typing).
+
+```typescript
+import { privateKeyToAccount } from "viem/accounts"
+```
+
+[Kitendakazi hiki](https://viem.sh/docs/accounts/privateKey) kinaturuhusu kutoa maelezo ya mkoba, ikiwa ni pamoja na anwani, inayolingana na ufunguo binafsi.
+
+```typescript
+import { holesky } from "viem/chains"
+```
+
+Ili kutumia mnyororo wa bloku katika Viem unahitaji kuingiza ufafanuzi wake. Katika kesi hii, tunataka kuunganisha kwenye mnyororo wa bloku wa majaribio wa [Holesky](https://github.com/eth-clients/holesky).
+
+```typescript
+// Hivi ndivyo tunavyoongeza ufafanuzi katika .env kwa process.env.
+import * as dotenv from "dotenv"
+dotenv.config()
+```
+
+Hivi ndivyo tunavyosoma `.env` katika mazingira. Tunaihitaji kwa ufunguo binafsi (tazama baadaye).
+
+```typescript
+const greeterAddress : Address = "0xB8f6460Dc30c44401Be26B0d6eD250873d8a50A6"
+const greeterABI = [
+ {
+ "inputs": [
+ {
+ "internalType": "string",
+ "name": "_greeting",
+ "type": "string"
+ }
+ ],
+ "stateMutability": "nonpayable",
+ "type": "constructor"
+ },
+ .
+ .
+ .
+ {
+ "inputs": [
+ {
+ "internalType": "string",
+ "name": "_greeting",
+ "type": "string"
+ }
+ ],
+ "name": "setGreeting",
+ "outputs": [],
+ "stateMutability": "nonpayable",
+ "type": "function"
+ }
+] as const
+```
+
+Ili kutumia mkataba tunahitaji anwani yake na [ABI](/glossary/#abi) yake. Tunatoa zote mbili hapa.
+
+Katika JavaScript (na kwa hiyo TypeScript) huwezi kugawa thamani mpya kwa kistari, lakini _unaweza_ kurekebisha kitu kilichohifadhiwa ndani yake. Kwa kutumia kiambishi tamati `as const` tunaiambia TypeScript kwamba orodha yenyewe ni ya kudumu na haiwezi kubadilishwa.
+
+```typescript
+const publicClient = createPublicClient({
+ chain: holesky,
+ transport: http(),
+})
+```
+
+Unda [mteja wa umma](https://viem.sh/docs/clients/public.html) wa Viem. Wateja wa umma hawana ufunguo binafsi ulioambatanishwa, na kwa hivyo hawawezi kutuma miamala. Wanaweza kuita [kazi za `view`](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_view_functions.htm), kusoma salio za akaunti, n.k.
+
+```typescript
+const account = privateKeyToAccount(process.env.PRIVATE_KEY as `0x${string}`)
+```
+
+Vigezo vya mazingira vinapatikana katika [`process.env`](https://www.totaltypescript.com/how-to-strongly-type-process-env). Hata hivyo, TypeScript ina aina madhubuti. Kigezo cha mazingira kinaweza kuwa mfuatano wowote, au tupu, kwa hivyo aina ya kigezo cha mazingira ni `string | undefined`. Hata hivyo, ufunguo umefafanuliwa katika Viem kama `0x${string}` (`0x` ikifuatiwa na mfuatano). Hapa tunaiambia TypeScript kwamba kigezo cha mazingira cha `PRIVATE_KEY` kitakuwa cha aina hiyo. Ikiwa sivyo, tutapata hitilafu ya muda wa utekelezaji.
+
+Kitendakazi cha [`privateKeyToAccount`](https://viem.sh/docs/accounts/privateKey) kisha hutumia ufunguo huu binafsi kuunda kitu kamili cha akaunti.
+
+```typescript
+const walletClient = createWalletClient({
+ account,
+ chain: holesky,
+ transport: http(),
+})
+```
+
+Ifuatayo, tunatumia kitu cha akaunti kuunda [mteja wa mkoba](https://viem.sh/docs/clients/wallet). Mteja huyu ana ufunguo binafsi na anwani, kwa hivyo inaweza kutumika kutuma miamala.
+
+```typescript
+const greeter = getContract({
+ address: greeterAddress,
+ abi: greeterABI,
+ client: { public: publicClient, wallet: walletClient },
+})
+```
+
+Sasa kwa kuwa tuna mahitaji yote, hatimaye tunaweza kuunda [mfano wa mkataba](https://viem.sh/docs/contract/getContract). Tutatumia mfano huu wa mkataba kuwasiliana na mkataba wa onchain.
+
+##### Kusoma kutoka kwenye mnyororo wa bloku
+
+```typescript
+console.log(`Current greeting:`, await greeter.read.greet())
+```
+
+Kazi za mkataba ambazo zinasomwa tu ([`view`](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_view_functions.htm) na [`pure`](https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_pure_functions.htm)) zinapatikana chini ya `read`. Katika kisa hiki, tunaitumia kufikia kitendakazi cha [`greet`](https://eth-holesky.blockscout.com/address/0xB8f6460Dc30c44401Be26B0d6eD250873d8a50A6?tab=read_contract#cfae3217), ambacho hurudisha salamu.
+
+JavaScript ina uzi mmoja, kwa hivyo tunapoanzisha mchakato mrefu tunahitaji [kubainisha kuwa tunafanya hivyo kwa njia isiyosawazishwa](https://eloquentjavascript.net/11_async.html#h-XvLsfAhtsE). Kuita mnyororo wa bloku, hata kwa operesheni ya kusoma tu, inahitaji safari ya kwenda na kurudi kati ya kompyuta na nodi ya mnyororo wa bloku. Hiyo ndiyo sababu tunabainisha hapa msimbo unahitaji `kusubiri` matokeo.
+
+Ikiwa una nia ya jinsi hii inavyofanya kazi unaweza [kusoma kuihusu hapa](https://www.w3schools.com/js/js_promise.asp), lakini kwa vitendo unachohitaji kujua ni kwamba `unasubiri` matokeo ukianza operesheni inayochukua muda mrefu, na kwamba kitendakazi chochote kinachofanya hivi lazima kitangazwe kama `async`.
+
+##### Kutoa miamala
+
+```typescript
+const setGreeting = async (greeting: string): Promise => {
+```
+
+Hiki ndicho kitendakazi unachoita ili kutoa muamala unaobadilisha salamu. Kwa kuwa hii ni operesheni ndefu, kitendakazi kinatangazwa kama `async`. Kwa sababu ya utekelezaji wa ndani, kitendakazi chochote cha `async` kinahitaji kurudisha kitu cha `Promise`. Katika kesi hii, `Promise` inamaanisha kuwa hatubainishi nini hasa kitarudishwa katika `Promise`.
+
+```typescript
+const txHash = await greeter.write.setGreeting([greeting])
+```
+
+Sehemu ya `write` ya mfano wa mkataba ina kazi zote zinazoandika kwenye hali ya mnyororo wa bloku (zile zinazohitaji kutuma muamala), kama vile [`setGreeting`](https://eth-holesky.blockscout.com/address/0xB8f6460Dc30c44401Be26B0d6eD250873d8a50A6?tab=write_contract#a4136862). Vigezo, ikiwa vipo, vinatolewa kama orodha, na kitendakazi hurudisha hashi ya muamala.
+
+```typescript
+ console.log(`Working on a fix, see https://eth-holesky.blockscout.com/tx/${txHash}`)
+
+ return txHash
+}
+```
+
+Ripoti hashi ya muamala (kama sehemu ya URL kwa kichunguzi cha bloku ili kuitazama) na uirudishe.
+
+##### Kujibu matukio
+
+```typescript
+greeter.watchEvent.SetGreeting({
+```
+
+[Kitendakazi cha `watchEvent`](https://viem.sh/docs/actions/public/watchEvent) hukuruhusu kubainisha kuwa kitendakazi kitaendeshwa tukio linapotolewa. Ikiwa unajali tu aina moja ya tukio (katika kesi hii, `SetGreeting`), unaweza kutumia sintaksia hii kujizuia kwa aina hiyo ya tukio.
+
+```typescript
+ onLogs: logs => {
+```
+
+Kitendakazi cha `onLogs` huitwa kunapokuwa na maingizo ya kumbukumbu. Katika Ethereum "log" na "tukio" kawaida hubadilishana.
+
+```typescript
+console.log(
+ `Address ${logs[0].args.sender} changed the greeting to ${logs[0].args.greeting}`
+)
+```
+
+Kunaweza kuwa na matukio mengi, lakini kwa urahisi tunajali tu lile la kwanza. `logs[0].args` ni hoja za tukio, katika kesi hii `sender` na `greeting`.
+
+```typescript
+ if (logs[0].args.sender != account.address)
+ setGreeting(`${account.address} insists on it being Hello!`)
+ }
+})
+```
+
+Ikiwa mtumaji _sio_ seva hii, tumia `setGreeting` kubadilisha salamu.
+
+#### `package.json` {#package-json}
+
+[Faili hii](https://github.com/qbzzt/20240715-server-component/blob/main/package.json) inadhibiti usanidi wa [Node.js](https://nodejs.org/en). Makala hii inaelezea tu ufafanuzi muhimu.
+
+```json
+{
+ "main": "dist/index.js",
+```
+
+Ufafanuzi huu unabainisha faili gani ya JavaScript itaendeshwa.
+
+```json
+ "scripts": {
+ "start": "tsc && node dist/app.js",
+ },
+```
+
+Hati ni vitendo mbalimbali vya programu. Katika kesi hii, pekee tuliyo nayo ni `start`, ambayo inakusanya na kisha kuendesha seva. Amri ya `tsc` ni sehemu ya kifurushi cha `typescript` na inakusanya TypeScript kuwa JavaScript. Ikiwa unataka kuiendesha mwenyewe, iko katika `node_modules/.bin`. Amri ya pili inaendesha seva.
+
+```json
+ "type": "module",
+```
+
+Kuna aina nyingi za programu za Node za JavaScript. Aina ya `module` inaturuhusu kuwa na `await` katika msimbo wa kiwango cha juu, ambayo ni muhimu unapofanya operesheni za polepole (na kwa hivyo zisizosawazishwa).
+
+```json
+ "devDependencies": {
+ "@types/node": "^20.14.2",
+ "typescript": "^5.4.5"
+ },
+```
+
+Hivi ni vifurushi vinavyohitajika tu kwa ajili ya maendeleo. Hapa tunahitaji `typescript` na kwa sababu tunaitumia na Node.js, tunapata pia aina za vigezo na vitu vya Node, kama vile `process`. [Nukuu ya `^`](https://github.com/npm/node-semver?tab=readme-ov-file#caret-ranges-123-025-004) inamaanisha toleo hilo au toleo la juu zaidi ambalo halina mabadiliko ya kuvunja. Tazama [hapa](https://semver.org) kwa habari zaidi kuhusu maana ya nambari za toleo.
+
+```json
+ "dependencies": {
+ "dotenv": "^16.4.5",
+ "viem": "2.14.1"
+ }
+}
+```
+
+Hivi ni vifurushi vinavyohitajika wakati wa utekelezaji, wakati wa kuendesha `dist/app.js`.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Seva ya kati tuliyoiunda hapa inafanya kazi yake, ambayo ni kutenda kama wakala kwa mtumiaji. Mtu mwingine yeyote anayetaka mfumo mtawanyo wa kimamlaka uendelee kufanya kazi na yuko tayari kutumia gesi anaweza kuendesha mfano mpya wa seva na anwani yake mwenyewe.
+
+Hata hivyo, hii inafanya kazi tu wakati vitendo vya seva ya kati vinaweza kuthibitishwa kwa urahisi. Ikiwa seva ya kati ina habari yoyote ya hali ya siri, au inafanya hesabu ngumu, ni chombo cha kati ambacho unahitaji kuamini ili kutumia programu, ambacho ndicho hasa minyororo ya bloku inajaribu kuepuka. Katika makala ya baadaye napanga kuonyesha jinsi ya kutumia [uthibitisho wa zero-knowledge](/zero-knowledge-proofs) ili kutatua tatizo hili.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/set-up-web3js-to-use-ethereum-in-javascript/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/set-up-web3js-to-use-ethereum-in-javascript/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..bba1c7f91c9
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/set-up-web3js-to-use-ethereum-in-javascript/index.md
@@ -0,0 +1,92 @@
+---
+title: Sanidi web3.js ili kutumia mnyororo wa bloku wa Ethereum katika JavaScript
+description: Jifunze jinsi ya kuweka na kusanidi maktaba ya web3.js ili kuingiliana na mnyororo wa bloku wa Ethereum kutoka kwa programu za JavaScript.
+author: "jdourlens"
+tags: [ "web3.js", "javascript" ]
+skill: beginner
+lang: sw
+published: 2020-04-11
+source: EthereumDev
+sourceUrl: https://ethereumdev.io/setup-web3js-to-use-the-ethereum-blockchain-in-javascript/
+address: "0x19dE91Af973F404EDF5B4c093983a7c6E3EC8ccE"
+---
+
+Katika somo hili, tutaona jinsi ya kuanza na [web3.js](https://web3js.readthedocs.io/) ili kuingiliana na mnyororo wa bloku wa Ethereum. Web3.js inaweza kutumika katika sehemu zote mbili za mbele na za nyuma ili kusoma data kutoka kwenye mnyororo wa bloku au kufanya miamala na hata kupeleka mikataba-erevu.
+
+Hatua ya kwanza ni kujumuisha web3.js katika mradi wako. Ili kuitumia kwenye ukurasa wa wavuti, unaweza kuagiza maktaba moja kwa moja kwa kutumia CDN kama JSDeliver.
+
+```html
+
+```
+
+Ukipenda kusakinisha maktaba ili kuitumia katika sehemu ya nyuma au mradi wa mbele unaotumia muundo unaweza kuisakinisha kwa kutumia npm:
+
+```bash
+npm install web3 --save
+```
+
+Kisha ili kuagiza Web3.js katika hati ya Node.js au mradi wa mbele wa Browserify, unaweza kutumia mstari ufuatao wa JavaScript:
+
+```js
+const Web3 = require("web3")
+```
+
+Sasa kwa kuwa tumejumuisha maktaba katika mradi tunahitaji kuianzisha. Mradi wako unahitaji kuwa na uwezo wa kuwasiliana na mnyororo wa bloku. Maktaba nyingi za Ethereum huwasiliana na [nodi](/developers/docs/nodes-and-clients/) kupitia simu za RPC. Ili kuanzisha mtoa huduma wetu wa Web3, tutaanzisha mfano wa Web3 kwa kupitisha URL ya mtoa huduma kama kiunda. Ikiwa una nodi au [mfano wa ganache unaoendeshwa kwenye kompyuta yako](https://ethereumdev.io/testing-your-smart-contract-with-existing-protocols-ganache-fork/) itaonekana kama hivi:
+
+```js
+const web3 = new Web3("http://localhost:8545")
+```
+
+Ikiwa ungependa kufikia moja kwa moja nodi iliyohifadhiwa unaweza kupata chaguo kwenye [nodi kama huduma](/developers/docs/nodes-and-clients/nodes-as-a-service).
+
+```js
+const web3 = new Web3("https://cloudflare-eth.com")
+```
+
+Ili kujaribu kwamba tumesanidi mfano wetu wa Web3 ipasavyo, tutajaribu kupata nambari ya bloku ya hivi karibuni kwa kutumia utendaji wa `getBlockNumber`. Utendaji huu unakubali simu ya kurudi kama kigezo na hurudisha nambari ya bloku kama nambari kamili.
+
+```js
+var Web3 = require("web3")
+const web3 = new Web3("https://cloudflare-eth.com")
+
+web3.eth.getBlockNumber(function (error, result) {
+ console.log(result)
+})
+```
+
+Ukiendesha programu hii, itachapisha tu nambari ya bloku ya hivi karibuni: juu ya mnyororo wa bloku. Unaweza pia kutumia miito ya utendaji ya `await/async` ili kuepuka miito ya kurudi iliyopachikwa katika msimbo wako:
+
+```js
+async function getBlockNumber() {
+ const latestBlockNumber = await web3.eth.getBlockNumber()
+ console.log(latestBlockNumber)
+ return latestBlockNumber
+}
+
+getBlockNumber()
+```
+
+Unaweza kuona utendaji wote unaopatikana kwenye mfano wa Web3 katika [nyaraka rasmi za web3.js](https://docs.web3js.org/).
+
+Maktaba nyingi za Web3 hazifanani kwa sababu chinichini maktaba hupiga simu za JSON-RPC kwa nodi ambayo hurudisha matokeo.
+
+(,...).
+
+```solidity
+
+ _retVal = _retVal >> (256-length*8);
+```
+
+Ni baiti za `urefu` muhimu pekee ndizo sehemu ya uga, kwa hivyo [tunahamisha kulia](https://en.wikipedia.org/wiki/Logical_shift) ili kuondoa thamani zingine.
+Hii ina faida iliyoongezwa ya kuhamisha thamani upande wa kulia wa uga, kwa hivyo ni thamani yenyewe badala ya thamani mara 256kitu.
+
+```solidity
+
+ return _retVal;
+ }
+
+
+ fallback() external {
+```
+
+Wito kwa mkataba wa Solidity usipofanana na saini zozote za chaguo za kukokotoa, huita [chaguo la kukokotoa la `fallback()`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.12/contracts.html#fallback-function) (kwa kudhani kuna moja).
+Katika kisa cha `CalldataInterpreter`, wito _yoyote_ hufika hapa kwa sababu hakuna chaguo zingine za kukokotoa za `external` au `public`.
+
+```solidity
+ uint _func;
+
+ _func = calldataVal(0, 1);
+```
+
+Soma baiti ya kwanza ya calldata, ambayo inatuambia chaguo za kukokotoa.
+Kuna sababu mbili kwa nini chaguo za kukokotoa hazipatikani hapa:
+
+1. Chaguo za kukokotoa ambazo ni `pure` au `view` hazibadilishi hali na hazigharimu gesi (zinapoitwa nje ya chain).
+ Haina maana kujaribu kupunguza gharama yao ya gesi.
+2. Chaguo za kukokotoa zinazotegemea [`msg.sender`](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.12/units-and-global-variables.html#block-and-transaction-properties).
+ Thamani ya `msg.sender` itakuwa anwani ya `CalldataInterpreter`, si ya mpigaji simu.
+
+Kwa bahati mbaya, [ukiangalia vipimo vya ERC-20](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-20), hii inaacha chaguo moja tu la kukokotoa, `transfer`.
+Hii inatuacha na chaguo mbili tu za kukokotoa: `transfer` (kwa sababu tunaweza kuita `transferFrom`) na `faucet` (kwa sababu tunaweza kuhamisha tokeni kurudi kwa yeyote aliyetuita).
+
+```solidity
+
+ // Piga simu kwa mbinu za kubadilisha hali za tokeni kwa kutumia
+ // maelezo kutoka kwa calldata
+
+ // bomba
+ if (_func == 1) {
+```
+
+Wito kwa `faucet()`, ambayo haina vigezo.
+
+```solidity
+ token.faucet();
+ token.transfer(msg.sender,
+ token.balanceOf(address(this)));
+ }
+```
+
+Baada ya kuita `token.faucet()` tunapata tokeni. Hata hivyo, kama mkataba wa proksi, **hatuhitaji** tokeni.
+EOA (akaunti inayomilikiwa nje) au mkataba uliotuita unahitaji.
+Kwa hivyo tunahamisha tokeni zetu zote kwa yeyote aliyetuita.
+
+```solidity
+ // hamisha (fikiria tuna posho kwa ajili yake)
+ if (_func == 2) {
+```
+
+Kuhamisha tokeni kunahitaji vigezo viwili: anwani ya mwisho na kiasi.
+
+```solidity
+ token.transferFrom(
+ msg.sender,
+```
+
+Tunawaruhusu tu wapigaji simu kuhamisha tokeni wanazomiliki
+
+```solidity
+ address(uint160(calldataVal(1, 20))),
+```
+
+Anwani ya mwisho huanza kwenye baiti #1 (baiti #0 ni chaguo za kukokotoa).
+Kama anwani, ina urefu wa baiti 20.
+
+```solidity
+ calldataVal(21, 2)
+```
+
+Kwa mkataba huu mahususi tunadhani kwamba idadi ya juu ya tokeni ambazo mtu yeyote angetaka kuhamisha inatoshea katika baiti mbili (chini ya 65536).
+
+```solidity
+ );
+ }
+```
+
+Kwa ujumla, uhamisho unachukua baiti 35 za calldata:
+
+| Sehemu | Urefu | Baiti |
+| ------------------------------- | ----: | ----: |
+| Kiteuzi cha chaguo za kukokotoa | 1 | 0 |
+| Anwani ya mwisho | 32 | 1-32 |
+| Kiasi | 2 | 33-34 |
+
+```solidity
+ } // anguko
+
+} // mkataba CalldataInterpreter
+```
+
+### test.js {#test-js}
+
+[Jaribio hili la kitengo cha JavaScript](https://github.com/qbzzt/ethereum.org-20220330-shortABI/blob/master/test/test.js) linatuonyesha jinsi ya kutumia utaratibu huu (na jinsi ya kuthibitisha kuwa inafanya kazi ipasavyo).
+Nitachukulia kuwa unaelewa [chai](https://www.chaijs.com/) na [ethers](https://docs.ethers.io/v5/) na nitaelezea tu sehemu zinazohusu mkataba haswa.
+
+```js
+const { expect } = require("chai");
+
+describe("CalldataInterpreter", function () {
+ it("Inapaswa kuturuhusu kutumia tokeni", async function () {
+ const Token = await ethers.getContractFactory("OrisUselessToken")
+ const token = await Token.deploy()
+ await token.deployed()
+ console.log("Anwani ya tokeni:", token.address)
+
+ const Cdi = await ethers.getContractFactory("CalldataInterpreter")
+ const cdi = await Cdi.deploy(token.address)
+ await cdi.deployed()
+ console.log("Anwani ya CalldataInterpreter:", cdi.address)
+
+ const signer = await ethers.getSigner()
+```
+
+Tunaanza kwa kupeleka mikataba yote miwili.
+
+```javascript
+ // Pata tokeni za kuchezea
+ const faucetTx = {
+```
+
+Hatuwezi kutumia chaguo za kukokotoa za kiwango cha juu ambazo tungetumia kwa kawaida (kama vile `token.faucet()`) kuunda miamala, kwa sababu hatufuati ABI.
+Badala yake, tunapaswa kujenga muamala wenyewe na kisha kuutuma.
+
+```javascript
+ to: cdi.address,
+ data: "0x01"
+```
+
+Kuna vigezo viwili tunavyohitaji kutoa kwa muamala:
+
+1. `to`, anwani ya mwisho.
+ Huu ni mkataba wa mkalimani wa calldata.
+2. `data`, calldata ya kutuma.
+ Katika kesi ya simu ya bomba, data ni baiti moja, `0x01`.
+
+```javascript
+
+ }
+ await (await signer.sendTransaction(faucetTx)).wait()
+```
+
+Tunaita [mbinu ya `sendTransaction` ya mtia saini](https://docs.ethers.io/v5/api/signer/#Signer-sendTransaction) kwa sababu tayari tumebainisha lengo (`faucetTx.to`) na tunahitaji muamala utiwe saini.
+
+```javascript
+// Angalia bomba linatoa tokeni kwa usahihi
+expect(await token.balanceOf(signer.address)).to.equal(1000)
+```
+
+Hapa tunathibitisha salio.
+Hakuna haja ya kuokoa gesi kwenye chaguo za kukokotoa za `view`, kwa hivyo tunaziendesha kawaida.
+
+```javascript
+// Ipe CDI posho (idhini haziwezi kuwakilishwa)
+const approveTX = await token.approve(cdi.address, 10000)
+await approveTX.wait()
+expect(await token.allowance(signer.address, cdi.address)).to.equal(10000)
+```
+
+Mpe mkalimani wa calldata posho ili aweze kufanya uhamisho.
+
+```javascript
+// Hamisha tokeni
+const destAddr = "0xf5a6ead936fb47f342bb63e676479bddf26ebe1d"
+const transferTx = {
+ to: cdi.address,
+ data: "0x02" + destAddr.slice(2, 42) + "0100",
+}
+```
+
+Unda muamala wa uhamisho. Baiti ya kwanza ni "0x02", ikifuatiwa na anwani ya mwisho, na hatimaye kiasi (0x0100, ambayo ni 256 katika desimali).
+
+```javascript
+ await (await signer.sendTransaction(transferTx)).wait()
+
+ // Angalia kuwa tuna tokeni 256 pungufu
+ expect (await token.balanceOf(signer.address)).to.equal(1000-256)
+
+ // Na kwamba mwishilio wetu ulizipata
+ expect (await token.balanceOf(destAddr)).to.equal(256)
+ }) // hiyo
+}) // eleza
+```
+
+## Kupunguza gharama unapodhibiti mkataba wa mwisho {#reducing-the-cost-when-you-do-control-the-destination-contract}
+
+Ikiwa una udhibiti juu ya mkataba wa mwisho unaweza kuunda chaguo za kukokotoa zinazokwepa ukaguzi wa `msg.sender` kwa sababu zinamuamini mkalimani wa calldata.
+[Unaweza kuona mfano wa jinsi hii inavyofanya kazi hapa, katika tawi la `control-contract`](https://github.com/qbzzt/ethereum.org-20220330-shortABI/tree/control-contract).
+
+Ikiwa mkataba ungekuwa ukijibu tu miamala ya nje, tungeweza kutosheka na kuwa na mkataba mmoja tu.
+Hata hivyo, hilo lingevunja [uwezo wa kutunga](/developers/docs/smart-contracts/composability/).
+Ni bora zaidi kuwa na mkataba unaojibu simu za kawaida za ERC-20, na mkataba mwingine unaojibu miamala yenye data fupi ya simu.
+
+### Token.sol {#token-sol-2}
+
+Katika mfano huu tunaweza kurekebisha `Token.sol`.
+Hii inatuwezesha kuwa na idadi ya chaguo za kukokotoa ambazo proksi pekee inaweza kuita.
+Hapa kuna sehemu mpya:
+
+```solidity
+ // Anwani pekee inayoruhusiwa kubainisha anwani ya CalldataInterpreter
+ address owner;
+
+ // Anwani ya CalldataInterpreter
+ address proxy = address(0);
+```
+
+Mkataba wa ERC-20 unahitaji kujua utambulisho wa proksi aliyeidhinishwa.
+Hata hivyo, hatuwezi kuweka kigezo hiki katika mjenzi, kwa sababu hatujui thamani bado.
+Mkataba huu unathibitishwa kwanza kwa sababu proksi inatarajia anwani ya tokeni katika mjenzi wake.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Huita mjenzi wa ERC20.
+ */
+ constructor(
+ ) ERC20("Oris useless token-2", "OUT-2") {
+ owner = msg.sender;
+ }
+```
+
+Anwani ya muundaji (inayoitwa `owner`) huhifadhiwa hapa kwa sababu hiyo ndiyo anwani pekee inayoruhusiwa kuweka proksi.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev weka anwani ya proksi (CalldataInterpreter).
+ * Inaweza kuitwa mara moja tu na mmiliki
+ */
+ function setProxy(address _proxy) external {
+ require(msg.sender == owner, "Inaweza kuitwa tu na mmiliki");
+ require(proxy == address(0), "Proksi tayari imewekwa");
+
+ proxy = _proxy;
+ } // chaguo la kukokotoa setProxy
+```
+
+Proksi ina ufikiaji wa upendeleo, kwa sababu inaweza kukwepa ukaguzi wa usalama.
+Ili kuhakikisha tunaweza kuamini proksi tunamruhusu `mmiliki` pekee kuita chaguo hili la kukokotoa, na mara moja tu.
+Mara `proksi` inapokuwa na thamani halisi (sio sifuri), thamani hiyo haiwezi kubadilika, kwa hivyo hata ikiwa mmiliki ataamua kuwa mhalifu, au mnemonic yake itafichuliwa, bado tuko salama.
+
+```solidity
+ /**
+ * @dev Chaguo fulani za kukokotoa zinaweza kuitwa tu na proksi.
+ */
+ modifier onlyProxy {
+```
+
+Hiki ni kitendakazi cha `kirekebishaji` (https://www.tutorialspoint.com/solidity/solidity_function_modifiers.htm), kinarekebisha jinsi vitendakazi vingine vinavyofanya kazi.
+
+```solidity
+ require(msg.sender == proxy);
+```
+
+Kwanza, thibitisha tumeitwa na proksi na si mtu mwingine.
+Ikiwa sivyo, `revert`.
+
+```solidity
+ _;
+ }
+```
+
+Ikiwa ndivyo, endesha kitendakazi tunachorekebisha.
+
+```solidity
+ /* Chaguo za kukokotoa zinazoruhusu proksi kuwakilisha akaunti */
+
+ function transferProxy(address from, address to, uint256 amount)
+ public virtual onlyProxy() returns (bool)
+ {
+ _transfer(from, to, amount);
+ return true;
+ }
+
+ function approveProxy(address from, address spender, uint256 amount)
+ public virtual onlyProxy() returns (bool)
+ {
+ _approve(from, spender, amount);
+ return true;
+ }
+
+ function transferFromProxy(
+ address spender,
+ address from,
+ address to,
+ uint256 amount
+ ) public virtual onlyProxy() returns (bool)
+ {
+ _spendAllowance(from, spender, amount);
+ _transfer(from, to, amount);
+ return true;
+ }
+```
+
+Hizi ni shughuli tatu ambazo kwa kawaida huhitaji ujumbe kutoka moja kwa moja kutoka kwa huluki inayohamisha tokeni au kuidhinisha posho.
+Hapa tuna toleo la proksi la shughuli hizi ambalo:
+
+1. Hurekebishwa na `onlyProxy()` ili hakuna mtu mwingine anayeruhusiwa kuzidhibiti.
+2. Hupata anwani ambayo kwa kawaida ingekuwa `msg.sender` kama kigezo cha ziada.
+
+### CalldataInterpreter.sol {#calldatainterpreter-sol-2}
+
+Mkalimani wa calldata karibu anafanana na ule ulio juu, isipokuwa kwamba chaguo za kukokotoa zinazowakilishwa hupokea kigezo cha `msg.sender` na hakuna haja ya posho ya `transfer`.
+
+```solidity
+ // hamisha (hakuna haja ya posho)
+ if (_func == 2) {
+ token.transferProxy(
+ msg.sender,
+ address(uint160(calldataVal(1, 20))),
+ calldataVal(21, 2)
+ );
+ }
+
+ // idhinisha
+ if (_func == 3) {
+ token.approveProxy(
+ msg.sender,
+ address(uint160(calldataVal(1, 20))),
+ calldataVal(21, 2)
+ );
+ }
+
+ // hamishaKutoka
+ if (_func == 4) {
+ token.transferFromProxy(
+ msg.sender,
+ address(uint160(calldataVal( 1, 20))),
+ address(uint160(calldataVal(21, 20))),
+ calldataVal(41, 2)
+ );
+ }
+```
+
+### Test.js {#test-js-2}
+
+Kuna mabadiliko machache kati ya msimbo wa awali wa majaribio na huu.
+
+```js
+const Cdi = await ethers.getContractFactory("CalldataInterpreter")
+const cdi = await Cdi.deploy(token.address)
+await cdi.deployed()
+await token.setProxy(cdi.address)
+```
+
+Tunahitaji kuuambia mkataba wa ERC-20 ni proksi gani ya kuamini
+
+```js
+console.log("Anwani ya CalldataInterpreter:", cdi.address)
+
+// Unahitaji watiaji saini wawili ili kuthibitisha posho
+const signers = await ethers.getSigners()
+const signer = signers[0]
+const poorSigner = signers[1]
+```
+
+Ili kuangalia `approve()` na `transferFrom()` tunahitaji mtia saini wa pili.
+Tunaiita `poorSigner` kwa sababu haipati tokeni zetu zozote (inahitaji kuwa na ETH, bila shaka).
+
+```js
+// Hamisha tokeni
+const destAddr = "0xf5a6ead936fb47f342bb63e676479bddf26ebe1d"
+const transferTx = {
+ to: cdi.address,
+ data: "0x02" + destAddr.slice(2, 42) + "0100",
+}
+await (await signer.sendTransaction(transferTx)).wait()
+```
+
+Kwa sababu mkataba wa ERC-20 unaiamini proksi (`cdi`), hatuhitaji posho ya kuwasilisha uhamisho.
+
+```js
+// idhinisha na uhamisheKutoka
+const approveTx = {
+ to: cdi.address,
+ data: "0x03" + poorSigner.address.slice(2, 42) + "00FF",
+}
+await (await signer.sendTransaction(approveTx)).wait()
+
+const destAddr2 = "0xE1165C689C0c3e9642cA7606F5287e708d846206"
+
+const transferFromTx = {
+ to: cdi.address,
+ data: "0x04" + signer.address.slice(2, 42) + destAddr2.slice(2, 42) + "00FF",
+}
+await (await poorSigner.sendTransaction(transferFromTx)).wait()
+
+// Angalia mchanganyiko wa idhinisha / uhamisheKutoka ulifanywa kwa usahihi
+expect(await token.balanceOf(destAddr2)).to.equal(255)
+```
+
+Jaribu chaguo mbili mpya za kukokotoa.
+Kumbuka kwamba `transferFromTx` inahitaji vigezo viwili vya anwani: mtoaji wa posho na mpokeaji.
+
+## Hitimisho {#conclusion}
+
+Wote [Optimism](https://medium.com/ethereum-optimism/the-road-to-sub-dollar-transactions-part-2-compression-edition-6bb2890e3e92) na [Arbitrum](https://developer.offchainlabs.com/docs/special_features) wanatafuta njia za kupunguza ukubwa wa calldata iliyoandikwa kwa L1 na kwa hivyo gharama ya miamala.
+Hata hivyo, kama watoa huduma wa miundombinu wanaotafuta suluhisho za jumla, uwezo wetu una mipaka.
+Kama msanidi programu wa mfumo mtawanyo wa kimamlaka, una ujuzi maalum wa programu, ambao unakuwezesha kuboresha calldata yako vizuri zaidi kuliko tunavyoweza katika suluhisho la jumla.
+Tunatumahi, makala haya yanakusaidia kupata suluhisho bora kwa mahitaji yako.
+
+[Tazama hapa kwa kazi zangu zaidi](https://cryptodocguy.pro/).
+
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/smart-contract-security-guidelines/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/smart-contract-security-guidelines/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..2ee3d315d02
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/smart-contract-security-guidelines/index.md
@@ -0,0 +1,91 @@
+---
+title: Miongozo ya usalama ya mkataba-erevu
+description: Orodha hakiki ya miongozo ya usalama ya kuzingatia unapojenga dapp yako
+author: "Trailofbits"
+tags: [ "uimara", "mikataba erevu", "usalama" ]
+skill: intermediate
+lang: sw
+published: 2020-09-06
+source: Kujenga mikataba salama
+sourceUrl: https://github.com/crytic/building-secure-contracts/blob/master/development-guidelines/guidelines.md
+---
+
+Fuata mapendekezo haya ya kiwango cha juu ili kujenga mikataba-erevu salama zaidi.
+
+## Miongozo ya usanifu {#design-guidelines}
+
+Usanifu wa mkataba unapaswa kujadiliwa mapema, kabla ya kuandika mstari wowote wa msimbo.
+
+### Nyaraka na vipimo {#documentation-and-specifications}
+
+Nyaraka zinaweza kuandikwa katika viwango tofauti, na zinapaswa kusasishwa wakati wa kutekeleza mikataba:
+
+- **Maelezo ya mfumo kwa Kiingereza rahisi**, yanayoelezea kile ambacho mikataba hufanya na dhana zozote kwenye msingi wa msimbo.
+- **Michoro ya schema na usanifu**, ikiwemo mwingiliano wa mkataba na mashine ya hali ya mfumo. [Vichapishi vya Slither](https://github.com/crytic/slither/wiki/Printer-documentation) vinaweza kusaidia kutengeneza schema hizi.
+- **Nyaraka za msimbo za kina**, umbizo la [Natspec](https://docs.soliditylang.org/en/develop/natspec-format.html) linaweza kutumika kwa ajili ya Solidity.
+
+### Ukokoaji wa Onchain dhidi ya offchain {#onchain-vs-offchain-computation}
+
+- **Weka msimbo mwingi iwezekanavyo offchain.** Weka safu ya onchain iwe ndogo. Chakata awali data na msimbo offchain kwa namna ambayo uthibitishaji kwenye onchain ni rahisi. Je, unahitaji orodha iliyopangwa? Panga orodha offchain, kisha angalia tu mpangilio wake kwenye onchain.
+
+### Uboreshaji {#upgradeability}
+
+Tulijadili suluhisho tofauti za uboreshaji katika [chapisho letu la blogi](https://blog.trailofbits.com/2018/09/05/contract-upgrade-anti-patterns/). Fanya uamuzi wa makusudi kuunga mkono uboreshaji au la kabla ya kuandika msimbo wowote. Uamuzi utaathiri jinsi unavyounda msimbo wako. Kwa ujumla, tunapendekeza:
+
+- **Pendelea [uhamishaji wa mkataba](https://blog.trailofbits.com/2018/10/29/how-contract-migration-works/) badala ya uboreshaji.** Mifumo ya uhamishaji ina faida nyingi sawa na ile inayoweza kuboreshwa, bila hasara zake.
+- **Tumia muundo wa kutenganisha data badala ya ule wa delegatecallproxy.** Ikiwa mradi wako una utenganisho wazi wa kimantiki, uboreshaji kwa kutumia utenganishaji wa data utahitaji marekebisho machache tu. Delegatecallproxy inahitaji utaalamu wa EVM na ina uwezekano mkubwa wa kuwa na makosa.
+- **Andika utaratibu wa uhamishaji/usasishaji kabla ya kupeleka.** Ikiwa itakubidi uchukue hatua chini ya shinikizo bila miongozo yoyote, utafanya makosa. Andika utaratibu wa kufuata mapema. Inapaswa kujumuisha:
+ - Wito unaoanzisha mikataba mipya
+ - Mahali ambapo funguo zimehifadhiwa na jinsi ya kuzifikia
+ - Jinsi ya kuangalia upelekaji! Tengeneza na jaribu hati ya baada ya upelekaji.
+
+## Miongozo ya utekelezaji {#implementation-guidelines}
+
+**Jitahidi kuwa na urahisi.** Daima tumia suluhisho rahisi zaidi linalofaa lengo lako. Mwanachama yeyote wa timu yako anapaswa kuwa na uwezo wa kuelewa suluhisho lako.
+
+### Muundo wa kazi {#function-composition}
+
+Usanifu wa msingi wa msimbo wako unapaswa kufanya msimbo wako kuwa rahisi kupitia. Epuka chaguzi za usanifu zinazopunguza uwezo wa kufikiria kuhusu usahihi wake.
+
+- **Gawanya mantiki ya mfumo wako**, ama kupitia mikataba mingi au kwa kuweka pamoja kazi zinazofanana (kwa mfano, uthibitishaji, hesabu, ...).
+- **Andika kazi ndogo, zenye lengo wazi.** Hii itarahisisha upitiaji na kuruhusu upimaji wa vijenzi vya kibinafsi.
+
+### Urithi {#inheritance}
+
+- **Weka urithi uweze kudhibitiwa.** Urithi unapaswa kutumika kugawanya mantiki, hata hivyo, mradi wako unapaswa kulenga kupunguza kina na upana wa mti wa urithi.
+- **Tumia [kichapishi cha urithi cha Slither](https://github.com/crytic/slither/wiki/Printer-documentation#inheritance-graph) kuangalia daraja la mikataba.** Kichapishi cha urithi kitakusaidia kupitia ukubwa wa daraja.
+
+### Matukio {#events}
+
+- **Rekodi shughuli zote muhimu.** Matukio yatasaidia kurekebisha mkataba wakati wa uundaji, na kuufuatilia baada ya kupelekwa.
+
+### Epuka mitego inayojulikana {#avoid-known-pitfalls}
+
+- **Fahamu masuala ya kawaida ya usalama.** Kuna rasilimali nyingi mtandaoni za kujifunza kuhusu masuala ya kawaida, kama vile [Ethernaut CTF](https://ethernaut.openzeppelin.com/), [Capture the Ether](https://capturetheether.com/), au [Not so smart contracts](https://github.com/crytic/not-so-smart-contracts/).
+- **Fahamu sehemu za maonyo katika [nyaraka za Solidity](https://docs.soliditylang.org/en/latest/).** Sehemu za maonyo zitakujulisha kuhusu tabia zisizo dhahiri za lugha.
+
+### Tegemezi {#dependencies}
+
+- **Tumia maktaba zilizojaribiwa vizuri.** Kuingiza msimbo kutoka kwa maktaba zilizojaribiwa vizuri kutapunguza uwezekano wa kuandika msimbo wenye hitilafu. Ikiwa unataka kuandika mkataba wa ERC20, tumia [OpenZeppelin](https://github.com/OpenZeppelin/openzeppelin-contracts/tree/master/contracts/token/ERC20).
+- **Tumia kidhibiti tegemezi; epuka kunakili na kubandika msimbo.** Ikiwa unategemea chanzo cha nje, basi lazima ukiweke kisasa na chanzo asili.
+
+### Upimaji na uthibitishaji {#testing-and-verification}
+
+- **Andika majaribio ya kina ya vipande.** Mkusanyiko mpana wa majaribio ni muhimu ili kujenga programu ya hali ya juu.
+- **Tumia ukaguzi na sifa maalum za [Slither](https://github.com/crytic/slither), [Echidna](https://github.com/crytic/echidna) na [Manticore](https://github.com/trailofbits/manticore).** Zana za kiotomatiki zitasaidia kuhakikisha mkataba wako ni salama. Pitia sehemu iliyobaki ya mwongozo huu ili kujifunza jinsi ya kuandika ukaguzi na sifa zenye ufanisi.
+- **Tumia [crytic.io](https://crytic.io/).** Crytic huunganishwa na GitHub, hutoa ufikiaji wa vigunduzi vya faragha vya Slither, na huendesha ukaguzi wa sifa maalum kutoka Echidna.
+
+### Solidity {#solidity}
+
+- **Pendelea Solidity 0.5 badala ya 0.4 na 0.6.** Kwa maoni yetu, Solidity 0.5 ni salama zaidi na ina mazoea bora yaliyojengwa ndani kuliko 0.4. Solidity 0.6 imeonekana kuwa si thabiti sana kwa uzalishaji na inahitaji muda kukomaa.
+- **Tumia toleo thabiti kwa kuandaa; tumia toleo la hivi karibuni kuangalia maonyo.** Hakikisha msimbo wako hauna masuala yaliyoripotiwa na toleo la hivi karibuni la mkusanyaji. Hata hivyo, Solidity ina mzunguko wa haraka wa matoleo na ina historia ya hitilafu za mkusanyaji, kwa hivyo hatupendekezi toleo la hivi karibuni kwa upelekaji (angalia [pendekezo la toleo la solc la Slither](https://github.com/crytic/slither/wiki/Detector-Documentation#recommendation-33)).
+- **Usitumie uunganishaji wa ndani.** Uunganishaji unahitaji utaalamu wa EVM. Usiandike msimbo wa EVM kama hujai_bobea_ karatasi ya njano.
+
+## Miongozo ya upelekaji {#deployment-guidelines}
+
+Mara mkataba unapokuwa umeundwa na kupelekwa:
+
+- **Fuatilia mikataba yako.** Tazama kumbukumbu, na uwe tayari kuchukua hatua ikiwa kuna ukiukaji wa mkataba au mkoba.
+- **Ongeza maelezo yako ya mawasiliano kwenye [blockchain-security-contacts](https://github.com/crytic/blockchain-security-contacts).** Orodha hii husaidia wahusika wengine kuwasiliana nawe ikiwa kasoro ya usalama itagunduliwa.
+- **Linda mikoba ya watumiaji wenye fursa.** Fuata [mazoea yetu bora](https://blog.trailofbits.com/2018/11/27/10-rules-for-the-secure-use-of-cryptocurrency-hardware-wallets/) ikiwa unahifadhi funguo katika mikoba ya maunzi.
+- **Kuwa na mpango wa kukabiliana na matukio.** Zingatia kuwa mikataba-erevu yako inaweza kuathiriwa. Hata kama mikataba yako haina hitilafu, mshambuliaji anaweza kuchukua udhibiti wa funguo za mmiliki wa mkataba.
diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/stealth-addr/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/stealth-addr/index.md
new file mode 100644
index 00000000000..173d5f4e2de
--- /dev/null
+++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/stealth-addr/index.md
@@ -0,0 +1,443 @@
+---
+title: "Kutumia Anwani za Siri"
+description: "Anwani za siri huruhusu watumiaji kuhamisha mali bila kujulikana. Baada ya kusoma makala haya, utaweza: Kueleza anwani za siri ni nini na jinsi zinavyofanya kazi, kuelewa jinsi ya kutumia anwani za siri kwa njia ambayo inalinda kutokujulikana, na kuandika programu ya wavuti inayotumia anwani za siri."
+author: Ori Pomerantz
+tags:
+ [
+ "Anwani ya siri",
+ "faragha",
+ "kriptografia",
+ "rust",
+ "wasm"
+ ]
+skill: intermediate
+published: 2025-11-30
+lang: sw
+sidebarDepth: 3
+---
+
+Wewe ni Bill. Kwa sababu ambazo hatutaziingilia, unataka kuchangia kampeni ya "Alice kwa Malkia wa Dunia" na kumfanya Alice ajue ulichangia ili akuzawadie akishinda. Kwa bahati mbaya, ushindi wake hauna uhakika. Kuna kampeni shindani, "Carol kwa Maliki wa Mfumo wa Jua". Ikiwa Carol atashinda, na akagundua ulichangia kwa Alice, utakuwa matatani. Kwa hivyo huwezi tu kuhamisha ETH 200 kutoka akaunti yako hadi ya Alice.
+
+[ERC-5564](https://eips.ethereum.org/EIPS/eip-5564) ina suluhisho. ERC hii inaeleza jinsi ya kutumia [anwani za siri](https://nerolation.github.io/stealth-utils) kwa uhamisho usiojulikana.
+
+**Onyo**: Kriptografia nyuma ya anwani za siri, kwa kadiri tunavyojua, ni thabiti. Hata hivyo, kuna uwezekano wa mashambulizi ya njia za pembeni. [Chini](#go-wrong), utaona unachoweza kufanya ili kupunguza hatari hii.
+
+## Jinsi anwani za siri zinavyofanya kazi {#how}
+
+Makala haya yatajaribu kueleza anwani za siri kwa njia mbili. Ya kwanza ni [jinsi ya kuzitumia](#how-use). Sehemu hii inatosha kuelewa sehemu iliyobaki ya makala. Kisha, kuna [maelezo ya hisabati nyuma yake](#how-math). Ikiwa una nia ya kriptografia, soma sehemu hii pia.
+
+### Toleo rahisi (jinsi ya kutumia anwani za siri) {#how-use}
+
+Alice huunda funguo mbili za binafsi na kuchapisha funguo za umma zinazolingana (ambazo zinaweza kuunganishwa kuwa anwani-meta moja ya urefu maradufu). Bill pia huunda ufunguo wa binafsi na kuchapisha ufunguo wa umma unaolingana.
+
+Kwa kutumia ufunguo wa umma wa upande mmoja na ufunguo wa binafsi wa mwingine, unaweza kupata siri ya pamoja inayojulikana tu na Alice na Bill (haiwezi kutolewa kutoka kwa funguo za umma pekee). Kwa kutumia siri hii ya pamoja, Bill anapata anwani ya siri na anaweza kutuma mali kwake.
+
+Alice pia hupata anwani kutoka kwa siri ya pamoja, lakini kwa sababu anajua funguo za binafsi za funguo za umma alizochapisha, anaweza pia kupata ufunguo wa binafsi unaomruhusu kutoa pesa kutoka kwa anwani hiyo.
+
+### Hisabati (kwa nini anwani za siri hufanya kazi hivi) {#how-math}
+
+Anwani za kawaida za siri hutumia [kriptografia ya mzingo duaradufu (ECC)](https://blog.cloudflare.com/a-relatively-easy-to-understand-primer-on-elliptic-curve-cryptography/#elliptic-curves-building-blocks-of-a-better-trapdoor) kupata utendakazi bora na biti chache za ufunguo, huku zikidumisha kiwango kile kile cha usalama. Lakini kwa sehemu kubwa tunaweza kupuuza hilo na kujifanya tunatumia hesabu za kawaida.
+
+Kuna nambari ambayo kila mtu anaijua, _G_. Unaweza kuzidisha kwa _G_. Lakini kwa sababu ya asili ya ECC, haiwezekani kivitendo kugawanya kwa _G_. Njia ambayo kriptografia ya ufunguo wa umma hufanya kazi kwa ujumla katika Ethereum ni kwamba unaweza kutumia ufunguo wa binafsi, _Ppriv_, kusaini miamala ambayo kisha inathibitishwa na ufunguo wa umma, _Ppub = GPpriv_.
+
+Alice huunda funguo mbili za binafsi, _Kpriv_ na _Vpriv_. _Kpriv_ itatumika kutumia pesa kutoka kwa anwani ya siri, na _Vpriv_ kuona anwani ambazo ni za Alice. Kisha Alice huchapisha funguo za umma: _Kpub = GKpriv_ na _Vpub = GVpriv_
+
+Bill huunda ufunguo wa tatu wa binafsi, _Rpriv_, na kuchapisha _Rpub = GRpriv_ kwenye sajili ya kati (Bill angeweza pia kumtumia Alice, lakini tunadhania Carol anasikiliza).
+
+Bill anakokotoa _RprivVpub = GRprivVpriv_, ambayo anatarajia Alice pia aijue (imeelezwa hapa chini). Thamani hii inaitwa _S_, siri ya pamoja. Hii inampa Bill ufunguo wa umma, _Ppub = Kpub+G\*hashi(S)_. Kutoka kwa ufunguo huu wa umma, anaweza kukokotoa anwani na kutuma rasilimali zozote anazotaka kwake. Katika siku zijazo, ikiwa Alice atashinda, Bill anaweza kumwambia _Rpriv_ ili kudhibitisha rasilimali zilitoka kwake.
+
+Alice anakokotoa _RpubVpriv = GRprivVpriv_. Hii inampa siri ileile ya pamoja, _S_. Kwa sababu anajua ufunguo wa binafsi, _Kpriv_, anaweza kukokotoa _Ppriv = Kpriv+hashi(S)_. Ufunguo huu unamruhusu kufikia mali katika anwani inayotokana na _Ppub = GPpriv = GKpriv+G\*hashi(S) = Kpub+G\*hashi(S)_.
+
+Tuna ufunguo tofauti wa kutazama ili kumruhusu Alice kumpa kandarasi ndogo Dave's World Domination Campaign Services. Alice yuko tayari kumruhusu Dave ajue anwani za umma na kumjulisha pesa zaidi zinapopatikana, lakini hataki atumie pesa zake za kampeni.
+
+Kwa sababu kutazama na kutumia hutumia funguo tofauti, Alice anaweza kumpa Dave _Vpriv_. Kisha Dave anaweza kukokotoa _S = RpubVpriv = GRprivVpriv_ na kwa njia hiyo kupata funguo za umma (_Ppub = Kpub+G\*hashi(S)_). Lakini bila _Kpriv_ Dave hawezi kupata ufunguo wa binafsi.
+
+Kwa muhtasari, hizi ni thamani zinazojulikana na washiriki tofauti.
+
+| Alice | Imechapishwa | Bill | Dave | |
+| ------------------------------------------------------------------------- | ----------------- | ------------------------------------------------------------------------- | --------------------------------------------------------------------------- | ---------------------------------------------- |
+| G | G | G | G | |
+| _Kpriv_ | -- | -- | -- | |
+| _Vpriv_ | -- | -- | _Vpriv_ | |
+| _Kpub = GKpriv_ | _Kpub_ | _Kpub_ | _Kpub_ | |
+| _Vpub = GVpriv_ | _Vpub_ | _Vpub_ | _Vpub_ | |
+| -- | -- | _Rpriv_ | -- | |
+| _Rpub_ | _Rpub_ | _Rpub = GRpriv_ | _Rpub_ | |
+| _S = RpubVpriv = GRprivVpriv_ | -- | _S = RprivVpub = GRprivVpriv_ | _S = _RpubVpriv_ = GRprivVpriv_ | |
+| _Ppub = Kpub+G\*hashi(S)_ | -- | _Ppub = Kpub+G\*hashi(S)_ | _Ppub = Kpub+G\*hashi(S)_ | |
+| _Anwani=f(Ppub)_ | -- | _Anwani=f(Ppub)_ | _Anwani=f(Ppub)_ | _Anwani=f(Ppub)_ |
+| _Ppriv = Kpriv+hashi(S)_ | -- | -- | -- | |
+
+## Wakati anwani za siri zinakwenda kombo {#go-wrong}
+
+_Hakuna siri kwenye mnyororo wa bloku_. Wakati anwani za siri zinaweza kukupa faragha, faragha hiyo iko katika hatari ya uchambuzi wa trafiki. Ili kuchukua mfano mdogo, fikiria kwamba Bill anafadhili anwani na mara moja anatuma muamala kuchapisha thamani ya _Rpub_. Bila _Vpriv_ ya Alice, hatuwezi kuwa na uhakika kwamba hii ni anwani ya siri, lakini hiyo ndiyo njia ya kubashiri. Kisha, tunaona muamala mwingine unaohamisha ETH zote kutoka kwa anwani hiyo hadi kwa anwani ya hazina ya kampeni ya Alice. Huenda tusiweze kuthibitisha, lakini kuna uwezekano kwamba Bill alichangia kampeni ya Alice. Carol bila shaka angefikiria hivyo.
+
+Ni rahisi kwa Bill kutenganisha uchapishaji wa _Rpub_ na ufadhili wa anwani ya siri (kufanya hivyo kwa nyakati tofauti, kutoka kwa anwani tofauti). Hata hivyo, hilo halitoshi. Mtindo ambao Carol anatafuta ni kwamba Bill anafadhili anwani, na kisha hazina ya kampeni ya Alice inatoa pesa kutoka humo.
+
+Suluhisho moja ni kwa kampeni ya Alice kutotoa pesa moja kwa moja, bali kuitumia kumlipa mtu wa tatu. Ikiwa kampeni ya Alice itatuma ETH 10 kwa Dave's World Domination Campaign Services, Carol atajua tu kwamba Bill alimchangia mmoja wa wateja wa Dave. Ikiwa Dave ana wateja wa kutosha, Carol hataweza kujua ikiwa Bill alichangia kwa Alice anayeshindana naye, au kwa Adam, Albert, au Abigail ambao Carol hawajali. Alice anaweza kujumuisha thamani iliyohashishwa na malipo, na kisha kumpa Dave picha ya awali, ili kuthibitisha kuwa ulikuwa mchango wake. Vinginevyo, kama ilivyoelezwa hapo juu, ikiwa Alice atampa Dave _Vpriv_ yake, tayari anajua malipo yalitoka kwa nani.
+
+Tatizo kuu la suluhisho hili ni kwamba linahitaji Alice ajali usiri wakati usiri huo unamnufaisha Bill. Alice anaweza kutaka kudumisha sifa yake ili rafiki yake Bill, Bob, pia amchangie. Lakini inawezekana pia kwamba hatamjali kumfichua Bill, kwa sababu basi ataogopa kitakachotokea ikiwa Carol atashinda. Bill anaweza kuishia kumpa Alice msaada zaidi.
+
+### Kutumia tabaka nyingi za siri {#multi-layer}
+
+Badala ya kumtegemea Alice kulinda faragha ya Bill, Bill anaweza kufanya hivyo mwenyewe. Anaweza kutengeneza anwani-meta nyingi kwa watu wa kubuni, Bob na Bella. Kisha Bill anatuma ETH kwa Bob, na "Bob" (ambaye kwa kweli ni Bill) anaituma kwa Bella. "Bella" (pia Bill) anaituma kwa Alice.
+
+Carol bado anaweza kufanya uchambuzi wa trafiki na kuona bomba la Bill-kwa-Bob-kwa-Bella-kwa-Alice. Hata hivyo, ikiwa "Bob" na "Bella" pia watatumia ETH kwa madhumuni mengine, haitaonekana kwamba Bill alihamisha chochote kwa Alice, hata kama Alice atatoa pesa mara moja kutoka kwa anwani ya siri hadi kwa anwani yake ya kampeni inayojulikana.
+
+## Kuandika programu ya anwani ya siri {#write-app}
+
+Makala haya yanaelezea programu ya anwani ya siri [inayopatikana kwenye GitHub](https://github.com/qbzzt/251022-stealth-addresses.git).
+
+### Zana {#tools}
+
+Kuna [maktaba ya typescript ya anwani za siri](https://github.com/ScopeLift/stealth-address-sdk) tunayoweza kutumia. Hata hivyo, operesheni za kikriptografia zinaweza kutumia CPU sana. Ninapendelea kuzitekeleza katika lugha iliyokusanywa, kama vile [Rust](https://rust-lang.org/), na kutumia [WASM](https://webassembly.org/) kuendesha msimbo kwenye kivinjari.
+
+Tutatumia [Vite](https://vite.dev/) na [React](https://react.dev/). Hizi ni zana za kawaida za tasnia; ikiwa huzifahamu, unaweza kutumia [mafunzo haya](/developers/tutorials/creating-a-wagmi-ui-for-your-contract/). Ili kutumia Vite, tunahitaji Node.
+
+### Angalia anwani za siri zikifanya kazi {#in-action}
+
+1. Sakinisha zana zinazohitajika: [Rust](https://rust-lang.org/tools/install/) na [Node](https://nodejs.org/en/download).
+
+2. Clone hazina ya GitHub.
+
+ ```sh
+ git clone https://github.com/qbzzt/251022-stealth-addresses.git
+ cd 251022-stealth-addresses
+ ```
+
+3. Sakinisha mahitaji ya awali na ukusanye msimbo wa Rust.
+
+ ```sh
+ cd src/rust-wasm
+ rustup target add wasm32-unknown-unknown
+ cargo install wasm-pack
+ wasm-pack build --target web
+ ```
+
+4. Anzisha seva ya wavuti.
+
+ ```sh
+ cd ../../
+ npm install
+ npm run dev
+ ```
+
+5. Vinjari hadi [programu](http://localhost:5173/). Ukurasa huu wa programu una fremu mbili: moja kwa ajili ya kiolesura cha mtumiaji cha Alice na nyingine kwa ajili ya cha Bill. Fremu hizi mbili haziwasiliani; ziko tu kwenye ukurasa mmoja kwa urahisi.
+
+6. Kama Alice, bofya **Tengeneza Anwani-Meta ya Siri**. Hii itaonyesha anwani mpya ya siri na funguo za binafsi zinazolingana. Nakili anwani-meta ya siri kwenye ubao wa kunakili.
+
+7. Kama Bill, bandika anwani-meta mpya ya siri na bofya **Tengeneza anwani**. Hii inakupa anwani ya kufadhili kwa ajili ya Alice.
+
+8. Nakili anwani na ufunguo wa umma wa Bill na uvibandike katika eneo la "Ufunguo wa binafsi kwa anwani iliyotengenezwa na Bill" ya kiolesura cha mtumiaji cha Alice. Mara tu sehemu hizo zitakapojazwa, utaona ufunguo wa binafsi wa kufikia mali kwenye anwani hiyo.
+
+9. Unaweza kutumia [kikokotoo cha mtandaoni](https://iancoleman.net/ethereum-private-key-to-address/) ili kuhakikisha ufunguo wa binafsi unalingana na anwani.
+
+### Jinsi programu inavyofanya kazi {#how-the-program-works}
+
+#### Sehemu ya WASM {#wasm}
+
+Msimbo chanzo unaokusanywa kuwa WASM umeandikwa katika [Rust](https://rust-lang.org/). Unaweza kuuona katika [`src/rust_wasm/src/lib.rs`](https://github.com/qbzzt/251022-stealth-addresses/blob/main/src/rust-wasm/src/lib.rs). Msimbo huu kimsingi ni kiolesura kati ya msimbo wa JavaScript na [maktaba ya `eth-stealth-addresses`](https://github.com/kassandraoftroy/eth-stealth-addresses).
+
+**`Cargo.toml`**
+
+[`Cargo.toml`](https://doc.rust-lang.org/cargo/reference/manifest.html) katika Rust inafanana na [`package.json`](https://docs.npmjs.com/cli/v9/configuring-npm/package-json) katika JavaScript. Ina maelezo ya kifurushi, tamko za utegemezi, n.k.
+
+```toml
+[package]
+name = "rust-wasm"
+version = "0.1.0"
+edition = "2024"
+
+[dependencies]
+eth-stealth-addresses = "0.1.0"
+hex = "0.4.3"
+wasm-bindgen = "0.2.104"
+getrandom = { version = "0.2", features = ["js"] }
+```
+
+Kifurushi cha [`getrandom`](https://docs.rs/getrandom/latest/getrandom/) kinahitaji kutengeneza thamani za nasibu. Hilo haliwezi kufanywa kwa njia za kialgoriti pekee; inahitaji ufikiaji wa mchakato halisi kama chanzo cha entropy. Ufafanuzi huu unabainisha kuwa tutapata entropy hiyo kwa kuuliza kivinjari tunachotumia.
+
+```toml
+console_error_panic_hook = "0.1.7"
+```
+
+[Maktaba hii](https://docs.rs/console_error_panic_hook/latest/console_error_panic_hook/) inatupa ujumbe wa makosa wenye maana zaidi wakati msimbo wa WASM unapokwama na hauwezi kuendelea.
+
+```toml
+[lib]
+crate-type = ["cdylib", "rlib"]
+```
+
+Aina ya towe inayohitajika kutengeneza msimbo wa WASM.
+
+**`lib.rs`**
+
+Huu ndio msimbo halisi wa Rust.
+
+```rust
+use wasm_bindgen::prelude::*;
+```
+
+Ufafanuzi wa kuunda kifurushi cha WASM kutoka kwa Rust. Zimeandikwa [hapa](https://wasm-bindgen.github.io/wasm-bindgen/reference/attributes/index.html).
+
+```rust
+use eth_stealth_addresses::{
+ generate_stealth_meta_address,
+ generate_stealth_address,
+ compute_stealth_key
+};
+```
+
+Vitendaji tunavyohitaji kutoka kwa [maktaba ya `eth-stealth-addresses`](https://github.com/kassandraoftroy/eth-stealth-addresses).
+
+```rust
+use hex::{decode,encode};
+```
+
+Rust kwa kawaida hutumia safu za baiti ([arrays](https://doc.rust-lang.org/std/primitive.array.html)) (`[u8; ]`) kwa thamani. Lakini katika JavaScript, kwa kawaida tunatumia mifuatano ya heksadesimali. [Maktaba ya `hex`](https://docs.rs/hex/latest/hex/) inatutafsiria kutoka uwakilishi mmoja hadi mwingine.
+
+```rust
+#[wasm_bindgen]
+```
+
+Tengeneza viunganishi vya WASM ili kuweza kuita kitendaji hiki kutoka kwa JavaScript.
+
+```rust
+pub fn wasm_generate_stealth_meta_address() -> String {
+```
+
+Njia rahisi zaidi ya kurudisha kitu chenye sehemu nyingi ni kurudisha mfuatano wa JSON.
+
+```rust
+ let (address, spend_private_key, view_private_key) =
+ generate_stealth_meta_address();
+```
+
+[`generate_stealth_meta_address`](https://docs.rs/eth-stealth-addresses/latest/eth_stealth_addresses/fn.generate_stealth_meta_address.html) inarudisha sehemu tatu:
+
+- Anwani-meta (_Kpub_ na _Vpub_)
+- Ufunguo wa binafsi wa kutazama (_Vpriv_)
+- Ufunguo wa binafsi wa kutumia (_Kpriv_)
+
+Sintaksia ya [tuple](https://doc.rust-lang.org/std/primitive.tuple.html) inaturuhusu kutenganisha thamani hizo tena.
+
+```rust
+ format!("{{\"address\":\"{}\",\"view_private_key\":\"{}\",\"spend_private_key\":\"{}\"}}",
+ encode(address),
+ encode(view_private_key),
+ encode(spend_private_key)
+ )
+}
+```
+
+Tumia macro ya [`format!`](https://doc.rust-lang.org/std/fmt/index.html) kutengeneza mfuatano uliosimbwa kwa JSON. Tumia [`hex::encode`](https://docs.rs/hex/latest/hex/fn.encode.html) kubadilisha safu kuwa mifuatano ya heksi.
+
+```rust
+fn str_to_array(s: &str) -> Option<[u8; N]> {
+```
+
+Kitendaji hiki hugeuza mfuatano wa heksi (unaotolewa na JavaScript) kuwa safu ya baiti. Tunaitumia kuchanganua thamani zinazotolewa na msimbo wa JavaScript. Kitendaji hiki ni kigumu kwa sababu ya jinsi Rust inavyoshughulikia safu na vekta.
+
+Usemi wa `` unaitwa [generic](https://doc.rust-lang.org/book/ch10-01-syntax.html). `N` ni kigezo kinachodhibiti urefu wa safu inayorudishwa. Kitendaji hiki kwa kweli kinaitwa `str_to_array::`, ambapo `n` ni urefu wa safu.
+
+Thamani ya kurudisha ni `Option<[u8; N]>`, ambayo inamaanisha safu inayorudishwa ni ya [hiari](https://doc.rust-lang.org/std/option/). Huu ni mtindo wa kawaida katika Rust kwa vitendaji ambavyo vinaweza kushindwa.
+
+Kwa mfano, tukiiita `str_to_array::10("bad060a7")`, kitendaji kinatakiwa kurudisha safu ya thamani kumi, lakini ingizo ni baiti nne tu. Kitendaji kinahitaji kushindwa, na hufanya hivyo kwa kurudisha `None`. Thamani ya kurudisha kwa `str_to_array::4("bad060a7")` itakuwa `Some<[0xba, 0xd0, 0x60, 0xa7]>`.
+
+```rust
+ // decode returns Result, _>
+ let vec = decode(s).ok()?;
+```
+
+Kitendaji cha [`hex::decode`](https://docs.rs/hex/latest/hex/fn.decode.html) kinarudisha `Result, FromHexError>`. Aina ya [`Result`](https://doc.rust-lang.org/std/result/) inaweza kuwa na matokeo ya mafanikio (`Ok(value)`) au kosa (`Err(error)`).
+
+Mbinu ya `.ok()` hubadilisha `Result` kuwa `Option`, ambayo thamani yake ni thamani ya `Ok()` ikiwa imefanikiwa au `None` ikiwa sivyo. Mwishowe, [opereta ya alama ya swali](https://doc.rust-lang.org/std/option/#the-question-mark-operator-) huacha vitendaji vya sasa na kurudisha `None` ikiwa `Option` ni tupu. Vinginevyo, hufungua thamani na kuirudisha (katika kesi hii, kugawa thamani kwa `vec`).
+
+Hii inaonekana kama njia ya kushangaza iliyopotoka ya kushughulikia makosa, lakini `Result` na `Option` huhakikisha kuwa makosa yote yanashughulikiwa, kwa njia moja au nyingine.
+
+```rust
+ if vec.len() != N { return None; }
+```
+
+Ikiwa idadi ya baiti si sahihi, hilo ni kosa, na tunarudisha `None`.
+
+```rust
+ // try_into consumes vec and attempts to make [u8; N]
+ let array: [u8; N] = vec.try_into().ok()?;
+```
+
+Rust ina aina mbili za safu. [Safu](https://doc.rust-lang.org/std/primitive.array.html) zina ukubwa usiobadilika. [Vekta](https://doc.rust-lang.org/std/vec/index.html) zinaweza kukua na kupungua. `hex::decode` inarudisha vekta, lakini maktaba ya `eth_stealth_addresses` inataka kupokea safu. [`.try_into()`](https://doc.rust-lang.org/std/convert/trait.TryInto.html#required-methods) hubadilisha thamani kuwa aina nyingine, kwa mfano, vekta kuwa safu.
+
+```rust
+ Some(array)
+}
+```
+
+Rust haikuhitaji utumie neno kuu la [`return`](https://doc.rust-lang.org/std/keyword.return.html) unaporudisha thamani mwishoni mwa kitendaji.
+
+```rust
+#[wasm_bindgen]
+pub fn wasm_generate_stealth_address(stealth_address: &str) -> Option {
+```
+
+Kitendaji hiki kinapokea anwani-meta ya umma, ambayo inajumuisha _Vpub_ na _Kpub_. Inarudisha anwani ya siri, ufunguo wa umma wa kuchapisha (_Rpub_), na thamani ya skanisho ya baiti moja ambayo inaharakisha utambuzi wa anwani zilizochapishwa ambazo zinaweza kuwa za Alice.
+
+Thamani ya skanisho ni sehemu ya siri ya pamoja (_S = GRprivVpriv_). Thamani hii inapatikana kwa Alice, na kuikagua ni haraka zaidi kuliko kuangalia ikiwa _f(Kpub+G\*hashi(S))_ ni sawa na anwani iliyochapishwa.
+
+```rust
+ let (address, r_pub, scan) =
+ generate_stealth_address(&str_to_array::<66>(stealth_address)?);
+```
+
+Tunatumia [`generate_stealth_address`](https://docs.rs/eth-stealth-addresses/latest/eth_stealth_addresses/fn.generate_stealth_address.html) ya maktaba.
+
+```rust
+ format!("{{\"address\":\"{}\",\"rPub\":\"{}\",\"scan\":\"{}\"}}",
+ encode(address),
+ encode(r_pub),
+ encode(&[scan])
+ ).into()
+}
+```
+
+Andaa mfuatano wa towe uliosimbwa kwa JSON.
+
+```rust
+#[wasm_bindgen]
+pub fn wasm_compute_stealth_key(
+ address: &str,
+ bill_pub_key: &str,
+ view_private_key: &str,
+ spend_private_key: &str
+) -> Option {
+ .
+ .
+ .
+}
+```
+
+Kitendaji hiki hutumia [`compute_stealth_key`](https://docs.rs/eth-stealth-addresses/latest/eth_stealth_addresses/fn.compute_stealth_key.html) ya maktaba kukokotoa ufunguo wa binafsi wa kutoa pesa kutoka kwa anwani (_Rpriv_). Ukokoaji huu unahitaji thamani hizi:
+
+- Anwani (_Anwani=f(Ppub)_)
+- Ufunguo wa umma uliotengenezwa na Bill (_Rpub_)
+- Ufunguo wa binafsi wa kutazama (_Vpriv_)
+- Ufunguo wa binafsi wa kutumia (_Kpriv_)
+
+```rust
+#[wasm_bindgen(start)]
+```
+
+[`#[wasm_bindgen(start)]`](https://wasm-bindgen.github.io/wasm-bindgen/reference/attributes/on-rust-exports/start.html) inabainisha kuwa kitendaji kinachotekelezwa wakati msimbo wa WASM unapowashwa.
+
+```rust
+pub fn main() {
+ console_error_panic_hook::set_once();
+}
+```
+
+Msimbo huu unabainisha kuwa towe la hitilafu litumwe kwenye kiweko cha JavaScript. Ili kuiona ikifanya kazi, tumia programu na mpe Bill anwani-meta isiyo sahihi (badilisha tu tarakimu moja ya heksadesimali). Utaona kosa hili kwenye kiweko cha JavaScript:
+
+```
+rust_wasm.js:236 panicked at /home/ori/.cargo/registry/src/index.crates.io-1949cf8c6b5b557f/subtle-2.6.1/src/lib.rs:701:9:
+assertion `left == right` failed
+ left: 0
+ right: 1
+```
+
+Ikifuatiwa na ufuatiliaji wa mrundikano. Kisha mpe Bill anwani-meta sahihi, na mpe Alice anwani isiyo sahihi au ufunguo wa umma usio sahihi. Utaona kosa hili:
+
+```
+rust_wasm.js:236 panicked at /home/ori/.cargo/registry/src/index.crates.io-1949cf8c6b5b557f/eth-stealth-addresses-0.1.0/src/lib.rs:78:9:
+keys do not generate stealth address
+```
+
+Tena, ikifuatiwa na ufuatiliaji wa mrundikano.
+
+#### Kiolesura cha Mtumiaji {#ui}
+
+Kiolesura cha mtumiaji kimeandikwa kwa kutumia [React](https://react.dev/) na kinatolewa na [Vite](https://vite.dev/). Unaweza kujifunza kuzihusu kwa kutumia [mafunzo haya](/developers/tutorials/creating-a-wagmi-ui-for-your-contract/). Hakuna haja ya [WAGMI](https://wagmi.sh/) hapa kwa sababu hatuingiliani moja kwa moja na mnyororo wa bloku au mkoba.
+
+Sehemu pekee isiyo dhahiri ya kiolesura cha mtumiaji ni muunganisho wa WASM. Hivi ndivyo inavyofanya kazi.
+
+**`vite.config.js`**
+
+Faili hili lina [usanidi wa Vite](https://vite.dev/config/).
+
+```js
+import { defineConfig } from 'vite'
+import react from '@vitejs/plugin-react'
+import wasm from "vite-plugin-wasm";
+
+// https://vite.dev/config/
+export default defineConfig({
+ plugins: [react(), wasm()],
+})
+```
+
+Tunahitaji programu-jalizi mbili za Vite: [react](https://www.npmjs.com/package/@vitejs/plugin-react) na [wasm](https://github.com/Menci/vite-plugin-wasm#readme).
+
+**`App.jsx`**
+
+Faili hili ndilo sehemu kuu ya programu. Ni kontena linalojumuisha sehemu mbili: `Alice` na `Bill`, violesura vya watumiaji hao. Sehemu muhimu kwa WASM ni msimbo wa uanzishaji.
+
+```jsx
+import init from './rust-wasm/pkg/rust_wasm.js'
+```
+
+Tunapotumia [`wasm-pack`](https://rustwasm.github.io/docs/wasm-pack/), inatengeneza faili mbili tunazotumia hapa: faili la wasm lenye msimbo halisi (hapa, `src/rust-wasm/pkg/rust_wasm_bg.wasm`) na faili la JavaScript lenye ufafanuzi wa kuitumia (hapa, `src/rust_wasm/pkg/rust_wasm.js`). Usafirishaji chaguo-msingi wa faili hilo la JavaScript ni msimbo unaohitaji kuendeshwa ili kuanzisha WASM.
+
+```jsx
+function App() {
+ .
+ .
+ .
+ useEffect(() => {
+ const loadWasm = async () => {
+ try {
+ await init();
+ setWasmReady(true)
+ } catch (err) {
+ console.error('Error loading wasm:', err)
+ alert("Wasm error: " + err)
+ }
+ }
+
+ loadWasm()
+ }, []
+ )
+```
+
+[Ndoano ya `useEffect`](https://react.dev/reference/react/useEffect) inakuwezesha kubainisha kitendaji kinachotekelezwa wakati vigezo vya hali vinapobadilika. Hapa, orodha ya vigezo vya hali ni tupu (`[]`), kwa hivyo kitendaji hiki kinachotekelezwa mara moja tu wakati ukurasa unapopakiwa.
+
+Kitendaji cha athari lazima kirudi mara moja. Ili kutumia msimbo wa asinkroni, kama vile `init` ya WASM (ambayo inapaswa kupakia faili la `.wasm` na kwa hivyo inachukua muda) tunafafanua kitendaji cha ndani cha [`async`](https://en.wikipedia.org/wiki/Async/await) na kukiendesha bila `await`.
+
+**`Bill.jsx`**
+
+Hiki ni kiolesura cha mtumiaji cha Bill. Ina kitendo kimoja, kutengeneza anwani kulingana na anwani-meta ya siri iliyotolewa na Alice.
+
+```jsx
+import { wasm_generate_stealth_address } from './rust-wasm/pkg/rust_wasm.js'
+```
+
+Mbali na usafirishaji chaguo-msingi, msimbo wa JavaScript uliotengenezwa na `wasm-pack` husafirisha kitendaji kwa kila kitendaji katika msimbo wa WASM.
+
+```jsx
+ Chunguza mapendekezo yetu ya mpango za DeFi kujaribu ikiwa wewe ni mpya kwa Ethereum.
+ Chunguza mapendekezo yetu ya mpango za DeFi kujaribu ikiwa wewe ni mpya kwa Ethereum.
+
{status}
- + ) ``` diff --git a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/short-abi/index.md b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/short-abi/index.md index cca2ca3af9d..eb00e43878f 100644 --- a/public/content/translations/sw/developers/tutorials/short-abi/index.md +++ b/public/content/translations/sw/developers/tutorials/short-abi/index.md @@ -165,7 +165,7 @@ Kwenye L1 inaweza kuwa muhimu kuruka majaribio haya ili kuokoa gesi, lakini kwen Tungeweza kunakili data kutoka kwa simu hadi `fallback()` (tazama hapa chini), lakini ni rahisi zaidi kutumia [Yul](https://docs.soliditylang.org/en/v0.8.12/yul.html), lugha ya mkusanyiko ya EVM. Hapa tunatumia [opcode ya CALLDATALOAD](https://www.evm.codes/#35) kusoma baiti `startByte` hadi `startByte+31` kwenye rundo. -Kwa ujumla, sintaksia ya opcode katika Yul ni \`SELFDESTRUCT only in same transactionBLOBBASEFEE opcodeSELFDESTRUCT- EIP-5133 – delays the difficulty bomb until September 2022
- EIP-4345 – delays the difficulty bomb until June 2022
0xEF- EIP-2384 – delays the difficulty bomb for another 4,000,000 blocks, or ~611 days.
EXTCODEHASH instruction to retrieve the hash of another contract's code.DELEGATECALLUmesakinisha mkoba?
Jifunze jinsi ya kuutumia.
+ Jifunze jinsi ya kuutumia.
Umesakinisha mkoba?
Jifunze jinsi ya kuutumia. +
Jifunze jinsi ya kuutumia. +
Unataka kujifunza zaidi?
+ Unataka kujifunza zaidi?
+
Unataka kujifunza zaidi?
+ Unataka kujifunza zaidi?
+
Unataka kujifunza zaidi?
+ Unataka kujifunza zaidi?
+
Unataka kujifunza zaidi?
+ Unataka kujifunza zaidi?
+
Chunguza, nunu au tengeneza sanaa ya NFT...
+ Chunguza, nunu au tengeneza sanaa ya NFT...
+
-
## Uhamishaji pesa: uhamisho wa kimataifa wa bei nafuu{#remittances}
@@ -62,7 +61,8 @@ Katika nchi ambazo njia zao za malipo hazipo ulimwenguni kote, suluhisho za mali
Fungua akaunti yako ya Ethereum na programu ya mkoba wa kidijitali leo.
+ Fungua akaunti yako ya Ethereum na programu ya mkoba wa kidijitali leo.
+
-
## Ethereum zidi ya fedha za kawaida {#ethereum-vs-fiat}
@@ -190,7 +189,6 @@ Kwa Ethereum, kila mtu anaweza kuona jinsi pesa zinavyosonga na jinsi gharama zi
-
Wakati sarafu za fedha za kawaida zina faida ya kukubalika kote na utulivu, Ethereum inatoa manufaa ya kipekee ambayo yanaifanya kuwa chaguo la kuvutia kwa aina fulani za miamala.
@@ -200,7 +198,8 @@ Kuanzia kuwezesha misaada ya haraka ya majanga hadi kuwawezesha wafanyakazi wa k
Ni wakati wa kufungua akaunti yako ya Ethereum.
+ Ni wakati wa kufungua akaunti yako ya Ethereum.
+
Pata maelezo zaidi kuhusu NFT
+ Pata maelezo zaidi kuhusu NFT
+
Pata maelezo zaidi kuhusu DAO
+ Pata maelezo zaidi kuhusu DAO
+
''!['',./developers-eth-blocks.png].''
-
## ''Programu za Ethereum ni kama lego{#ethereum-apps-are-like-legos}.''
diff --git a/public/content/translations/sw/wrapped-eth/index.md b/public/content/translations/sw/wrapped-eth/index.md
index 7b665d78da3..3cbfcf338be 100644
--- a/public/content/translations/sw/wrapped-eth/index.md
+++ b/public/content/translations/sw/wrapped-eth/index.md
@@ -1,6 +1,6 @@
---
title: Ether Iliyofungwa (WETH) ni nini
-description: Utangulizi wa Ether Iliyofungwa (WETH)— kifungashio kinachotangamana na ERC20 cha ether (ETH).
+description: "Utangulizi wa Ether Iliyofungwa (WETH)— kifungashio kinachotangamana na ERC20 cha ether (ETH)."
lang: sw
---
@@ -8,7 +8,8 @@ lang: sw
Unganisha mkoba wako ili kufunga au kufungua ETH kwenye mnyororo wowote kwenye [WrapETH.com](https://www.wrapeth.com/)
+Unganisha mkoba wako ili kufunga au kufungua ETH kwenye mnyororo wowote kwenye [WrapETH.com](https://www.wrapeth.com/)
+
Jifunze zaidi kuhusu NDI ya Bhutan katika utafiti kifani wa Utambulisho Uliogatuliwa.
- -Ni vizuri kujua
Mawakala wa AI na zana zinazohusiana bado ziko katika maendeleo ya mapema na ni za majaribio sana—zinatumiwa kwa tahadhari.
Waanzilishi, mnahitaji msaada kukuza biashara yenu? [Nenda kwenye Usaidizi kwa Waanzilishi](/founders/)
-
+Waanzilishi, mnahitaji msaada kukuza biashara yenu? [Nenda kwenye Usaidizi kwa Waanzilishi](/founders/)
Chunguza mapendekezo yetu ya mpango za DeFi kujaribu ikiwa wewe ni mpya kwa Ethereum.
-
+ Chunguza mapendekezo yetu ya mpango za DeFi kujaribu ikiwa wewe ni mpya kwa Ethereum.
Umesakinisha mkoba?
Jifunze jinsi ya kuutumia. -
+ Jifunze jinsi ya kuutumia. -
Umesakinisha mkoba?
Jifunze jinsi ya kuutumia.
Jifunze jinsi ya kuutumia.
Unataka kujifunza zaidi?
-
+ Unataka kujifunza zaidi?
Unataka kujifunza zaidi?
-
+ Unataka kujifunza zaidi?
Unataka kujifunza zaidi?
-
+ Unataka kujifunza zaidi?
Unataka kujifunza zaidi?
-
+ Unataka kujifunza zaidi?
Chunguza, nunu au tengeneza sanaa ya NFT...
-
+ Chunguza, nunu au tengeneza sanaa ya NFT...
Fungua akaunti yako ya Ethereum na programu ya mkoba wa kidijitali leo.
-
+ Fungua akaunti yako ya Ethereum na programu ya mkoba wa kidijitali leo.
Ni wakati wa kufungua akaunti yako ya Ethereum.
-
+ Ni wakati wa kufungua akaunti yako ya Ethereum.
Kuwa makini na hatari
Bashiri kile kilicho ndani ya uwezo wako na uwe makini na uraibu mbaya.
+Pata maelezo zaidi kuhusu NFT
-
+ Pata maelezo zaidi kuhusu NFT
Pata maelezo zaidi kuhusu DAO
-
+ Pata maelezo zaidi kuhusu DAO
Unganisha mkoba wako ili kufunga au kufungua ETH kwenye mnyororo wowote kwenye [WrapETH.com](https://www.wrapeth.com/)
-
+Unganisha mkoba wako ili kufunga au kufungua ETH kwenye mnyororo wowote kwenye [WrapETH.com](https://www.wrapeth.com/)